Skip to main content

Full text of "Hippocratis et aliorum medicorum veterum reliquiae, volumen secundum"

See other formats 


HIPPOCRATIS 


ALIORUM  MEDICORUM  VETERUM 


RELIQUIAE. 


innoKP  ATOT  2 


AAAHN  IATPON  II  A  A  A  I  fl  N 

AEITANA. 


HIPPOCRATIS 

ALIORUM  MEDICORUM  VETERUM 


FRANCISCUS  ZACHARIAS  ERMERINS. 


zT<m.fimfi!  ii 

7,0  i  /  /,  A  n  <■»  <f  T  A  !  n  /  /  A 

■ 

^iTAaao^nH 

■ 

i/.rK>i  J5‘  • 


a/  iMiuia  saiuaiio/lSi  a  isti  >/./£'■! 


L.  S. 


Cum  primum  volumen  Hippocratis  in  lucem  emittebam,  in  praefatione  summatim  de 
huius  editionis  consilio  et  rationte  exposui.  Qua  de  re  quia  nunc  nihil  amplius  dicendum 
habeo-,  praefandi  materies  deesse  videri  possit.  Sunt  tamen  alia  nonnulla,  de  quibus  scribere 
est  operae  pretium. 

.  Cobetus  in  Mnemosynes  volumine  IX.  cum  locos  aliquot  ex  aliis  libris,  tum  non  paucos 
e  libro  de  aere,  aquis,  locis  tractavit.  Quas  observationes  cum  primum  perlegebam,  fere 
eodem  tempore  Franckenius  item  aliquot  animadversiones  snas  in  eundem  libellum  mihi  tra¬ 
didit.  Quo  facto  ipse  postea  quam  diligentissime  potui  eximium  senis  Coi  tractatum  iterum 
excussi,  ut  de  aliorum  labore  recens  in  eo  expoliendo  positd  iudicium  ferre  liceret  et  ut 
viderem,  quid  illorum  meaque  ipsius  opera  ad  illius  scripti  intelligentiam  proficerem.  Itaque 
iam  hoc  loco  repetam  Cobeti  observationes,  quae  in  publicum  quidem  emissae  sunt,  sed 
quas  deesse  nolim  huius  editionis  lectoribus,  qui  certe  non  omnes  Mnemosynen  in  promptu 
habebunt.  Addam  autem  Franckenii  lucubrationes  measque,  sive  ipse  aliquid  repererim,  sive 
aliquid  monendum  videatur,  de  iis,  quae  ab  illis  accepi.  Sunt  praeterea  in  aliis  quoque 
libris  loci  nonnulli,  de  quibus  rectius  quam  antea  sentire  hodie  mihi  videor,  quos  item 
indicabo.  Scilicet  tritum  illud  „  dies  diem  docet”  mihi  quoque  contigit.  Denique  praefatione 
ad  primum  volumen  attigi  nonnnllas  dictiones  Hippocrati  aliisve  horum  auctorum  medicorum 
non  tribuendas,  sed  explodendas,  aut  male  intellectas  alioque  modo  explicandas;  quarum 
quidem  numerus  crevit  in  tractatione  librorum  hoc  volumine  contentorum,  adeo  ut  utile  fore 
opiner  eas  hoc  loco ‘colligere. 

Primum  igitur  editionis  huius  ordinem  sequens  deinceps  describam  animadversiones  in 
alios  libros  primo  volumine  contentos;  tum  libellum  de  aere,  aquis  et  locis  percurram;  tan¬ 
dem  colligam  dictiones  in  primo  et  secundo  volumine  obvias,  quae  admitti  ipsae  nequeunt, 
aut  quarum  interpretatio  vitiosa. 

In  praenotionibus  autem  Coacis  114.  (p.  49.)  vulgo  legitur  v^axiu  xetrcl  rav  rd  tru/ia 
ixQCet,  ubi  ix06srai  scripsi,  quum  formam  mediam  in  activam  transiisse  putarem,  quippe 
in  hoc  libro  aliisque  frequens  est  formarum  activarum  et  passivarum  permutatio.  -Sed  habet 
cod.  A.  veram  scripturam  ix66ei,  quam  reponere  oportet,  sicuti  Ep.  VI.  (p.  698.)  e  cod.  C. 
,et  schol.  legendum:  "E Xxsa  ixQCouai,  j}i/  uxadaprot;  t&v  —  et  ibidem  (p.  606.;) 


PRAEFATIO. 


sect.  8.  $  8.  xal  lx$6fiara,  8,  ai xakiorai  cum  schol.  —  Sero  agnovi  frequentem  scriba¬ 
rum  errorem,  quo  ix06etv  pro  ixSCetv  scribunt,  ix06fiara  pro  ixOCptara. 

Dubitare  coepi  de  iudicio,  quod  cum  in  adn. ,  tum  in  prolegomenis  ad  vol.  I.  (p.  xxv.) 
tuli  de  loco  in  Coaca  400.  (p.  68.)  obvio  rodrovg  Si  ixdkeov  oi  dp%atoi  fSkyroOt;.  Nempe 
sentire  coepi,  si  quis  mihi  obiiceret  illa  verba  esse  adnotationem  alienam  ex  libri  de  victu 
acutorum  loco,  quem  contuli,  desumptam  et  e  Coaca  delendam,  me  non  habiturum,  quo 
verba  illa  Coacae  auctori  vindicarem.  Itaque  tu  dele  L.  B.  adnotationem  marginalem  e  Coaca 
400.  Noli  existimare  Coacas  400.  401.  Hippocratis  ipsius  esse.  Quin  confer  cap.  59.  libri  II. 
de  morbis,  et  videbis  paene  certum  esse  utrumque  Coacarum  locum  e  Cnidia  schola  prove¬ 
nisse.  —  Vide  ceterum  quam  interdum  adnotationes  marginales  agnovisse  sit  magni  momenti ! 

Coaca  649.  (p.  108.)  pro  iv  rijai  ixt06poiai  lege  ra6ripai  ixt06poiai  deleta  praepositione. 

Coaca  682.  (p.  118.  vs.  1.)  pro  6xorpoxtiv  potius  consuetum  his  scriptoribus  6xoarpo0tiv 
legendum. 

Iu  Prognostico  autem  (p.  153.)  in  fine  cap.  44.  legis :  Ttyverai  Si  narra  rotat  fiiv  dti- 
Spdat  xal  rijjai  yuvat^l  iv  rotat  rpiralom  ptdktara'  rotat  Si  vearipotat  yty verai  ptiv  xal 
iv  roOrotat ,  podkkov  Si  iv  rotat  ^uvexoaripotat  xuperotai  xal  iv  rotat  yvyatoiai  rpirat- 
otat.  Manifesto  corrigendum:  poakkov  Si  iv  rotat  t-uveyearipoiai  xuperotai  tj  iv  rotat 
yvyahtat  rpiratoiai. 

Epid.  III.  (p.  23i.  vs.  12.)  aegro  nono  legitur:  Tropi  Si  ixaroarv\v  xotkfy  xokkotai  %o- 
kCtSoat  ixerapdxfy  xal  yoi  %p6vov  oiix  6ktyov  xokkd  rotaura.  Scriptum  fuit  olim  xal 
Sitiet;  periit  autem  AI  post  KAI;  StUvat  de  excretis  per  alvum  familiare,  quin  solenne. 

Libro  de  victu  acutorum  (p.  297.  vs.  penult.)  pro  prava  forma  axokia&aivetv  scribe  dxo- 
kia$dvetv  et  p.  812.  vs.  7.  kiTro\pu%t&Sea  pro  ketroipuydSea. 

Cobetus  in  Mnemos.  1.  1.  (p.  31.)  monet  me  ibidem  (p.  816.)  in  fine  capitis  61.  pro 
6 x6aa  recipere  debuisse  'daaa. 

In  parte  vero  spuria  libri  (p.  834.  vs.  antepenultimo)  xaSdpat  relictum  est,  quod  in  xa- 
Sijpat  mutari  oportuit. 

Alius  generis  hoc  est:  Aph.  25.  V.  haee  habentur:  Tvvatxl  6x6  uaroptxuv  ivo%kovpt,ivy 
vj  Svaroxeouaip  xrapptif  ixtyev6pt,evOQ  dya66v.  —  Certum  est  6x6  6aripav  Ivoxkoufiivip 
dandum  esse:  rd  uareptxa  nihil  huc.  Apte  coniunguntur  6x6  uaripav  ivo%kou/t£vy  et 
SvaroxeoOatp,  non  quae  vulgatus  textus  fert.  Tum  vero  quid  proderit  sternutatio  in  uteri 
strangulatu?  Proderit  in  secundinarum  retentione  secundum  veterum  opiniones  (vid.  Aph. 
49.  V.  et  de  morbis  muli.  I.  $  68.)  —  Confer  Galeni  commentarium  et  Littrei  notulam;  sed 
noli  cum  his  dubitare. 

Cobetus  in  Mnemos.  (p.  27.  1.  1.)  tractavit  locum  ex  Ep.  II.  (p.  478.)  in  fine  capitis 
vicesimi  et  mirari  se  scribit  me  non  amplexum  esse  Heraclidis  correctionem.  At  ego  hanc 
amplecti  non  potui,  nisi  mihi  certo  constaret  verba  ab  antiquo  Critico  emendata  re  vera 
fragmentum  exhibere  nullo  modo  cum  vioinis  cohaerens.  Sed  quum  sequentia  xat  ol  dxpyra 
ipvQpd  ixveOpteva  jjei  re  ipsa  ad  narrationem  superiorem,  nimirum  ad  exitum  morbi  in  sana¬ 
tionem,  spectare  videantur,  credebam  in  fragmento  illo  aliquid  latere,  quod  ad  morbi  descri¬ 
ptionem  pertineret.  Nunc  tamen  ab  eo  admonitus  video  dandum  esse : 


PRAEFATIO. 


_ xai  ipuBpa  %ei  fi£%pi  tov  Ixtov  pDfvbg,  iireira  Xeuxci  xdprct  ruiiru  yty  rbv 

%p6vov . [tr/ >o?  <5?  ri  dQpoSiciov  al  6upal  ipkerov] . xai  o!  ctxpyTa 

ipvBpd  ixvedpoeva  ijei. 

Puto  me  nunc  totum  locum  esse  expediturum,  quem  partim  intellexerat  Foesius,  Littretis 
et  ego  minime  intelleximus  decepti  insulsis  librariorum  commentis.  Habetur  Ep.  II.  (p.  485.) 
et  Ep.  IV.  (p.  527.)  interpolatus  inter  historias  morborum.  Eum  autem  describo  ex  Ep.  IV., 
quemadmodum  a  Littreo  est  editus. 

Tonti  ram  %p\&$eai  £v  rvpirom  fidhara  '6Kap  iri  ra  axikea  v/  xdBapetg-  o  Tov  b  ryjv 
crrxuyv  rpoofiaXXopoevog,  ire!  £4  rb  hr%(ov  bS6v y  ro&rtp  £4  exikog  xdra  JjXBl  .xdl  'ippfym.. 

In  his  kv  ruperoifft  optime  dedit  Littr5us  ex  Ep.  II.  1.  1.  pro  vulgato  ixrOoip,  pro  quo 
alii  libri  IporCoig.  Porro  vulgata  fert  piafotTTU  8A1 p  lxiXy  Sl  xdBapmg,  ad  quam  lectionem 
Foesius  praeclare  retulit  glossam  Galenicam :  8Aov •  rb  pUXav  rij$  ffyrfyp.  Locus  ipse,  uti 
alii  multi,  coiistat  ex  aphorismo,  monitu  summario,  et  exemplo.  Videmus  in  aphorismo  Ixiky 
vulgatae  abiisse  in  iri  irxiXka  atque  ita  monstrum  dictionis  natum  esse  iri  axiXea  1)  xd- 
Bapeig,  quod  quidem  olim  me  offendit,  sed  auctoris  ineptiis  tribuebam.  At  secus  est:  vul¬ 
gata  servanda  in  aphorismi  lectione  et  in  exemplo  item  pro  £ 4  cxlXog  legendum  'Ixe Aov; 
tum  pro  xdra  ijXBe  lege  xir a  SiyjkBe,  quippe  sermo  est  de  excretis  per  alvum,  non  de  do¬ 
loris  descensu  ad  crus.  Quod  cum  antea  non  intelligebam ,  loco  subvenire  volui  8  A  ag  e 
Littrei  lectione  eximendo.  Sed  8A<p  et  0X04  idem  est,  sicuti  $  rep  et  Surrtp  frequenter 
permutantur.  Quod  autem  e  Galeno  excitant  8A 64  pro  60X64,  —  bXdSea  pro  BoX&Sea,  — 
bXep6v  pro  BoXep6v,  mera  librariorum  peccata  sunt.  Heringa  enim  bk&Sea  ex  bSdiea  natum 
esse  docuit.  De  6A 64  et  bkepbg  dubitabam  num  admitti  possent ;  quin  illa  dubitatio  causa 
fuit,  cur  olim  vulgatae  aphorismi  nostri  lectioni  fidem  non  haberem.  Nuper  vero  vidi  Co- 
betum  de  Hesychio  scribentem:  „ Nonne  est  incredibilis  stupor  hominis,  qui  serio  scribat: 
oA ep6v-  PopPop&feg  pro  Bokepbv?”  —  Itaque  locum  nostrum  iam  lego  ad  hunc  modum: 

To7<ri  rdw  %.oA Adeat  £v  rvperoiat  ptdki&Ta  Bok$  Ixiky  i)  xdBapaig. 

O  Tov  b  rijii  aixtyv  rpoa[ixkk6/tevog ,  £rei  £g  rb  \a%ibi  bSCv>t  •  —  ro&rcp  Ixekov  xcira 
StykBe  xai  ippijioe. 

Pronomen  Todrtp  refero  ad  Bokip,  non  ad  aegrotantem. 

Nuper  detegere  mihi  licuit  vitiosam  lectionem,  quam  spreta  vera  codicum  suorum  scriptura 
Foesius  praetulit  et  quae  in  vulgata  hodie  legitur.  Ep.  IV.  (p.  542.  vs.  5.)  pro  xai  rdkka 
ktrapij  sine  dubio  recipiendum  est  xai  rdkka  karapy.  Sed  vide  iam,  num  p.  552.,  ubi 
de  sede  nominis  A arapbg  mihi  non  constare  significavi,  illud  epitheton  sit  referendum  ad 
postrema,  ita  ut  vs.  9.  legamus:  karapog,  ou  rdvu  SBarvoog,  quemadmodum  loco,  de  quo 
dicere  coeperam  xai  rdkku  karap^j  xai  oit  rdw  Suarv6tp.  Quod  A arap6g  altero  loco  mollis 
Latine  exprimitur,  sit  licet;  sed  significat  me  iudice  alvum  debito  modo  exoneratam  fuisse. 

Monet  Cobetus  1.  1.  p.  83.  seqq.  de  locis  ex  Epid.  VI.  initio  sectionis  2.,  p.  563.  seqq. 
Ex  illis,  quae  docte.,  copiose,  accurate  scripsit,  excerpo  ea,  quae  ad  textum  libri  spurii  statim 
spectant;  tum  vero  describo  item  a  Cobeto  emendatam  partem  commentarii  Galeni  ad  unum 
locorum,  quos  tractavit. 

In  verbis  principio  sectionis  2.  Ep.  VI.  positis  Cobetus  tacite  mi  abiicit  legens: 


PRAEFATIO. 


E bpuvat,  arevoypSxrat  rd  ftbv,  rd  te  /ilj. 

Docet  simul  orevuypbq  esse  formam  Ionicam  ex  tsrevbq  productam,  ut  revtxpbq  ex  rbvipq ; 
Iones  dixisse  trrevvypbq,  —  tsrevuy  patrat ,  —  tjrevuypoxaplyf  pro  trrevbq,  arevutrat,  are- 
voxapty. 

Loci  principio  p.  564.  xal  delet,  ita  ut  legat: 

A erruvat,  tru%uiiai,  reu%oq,  S(pput,  adpxaq ,  rctXXa,  rd  pebv,  rd  te  potj. 

In  aphorismo  penultimo  eadem  pagina  pro  dvrtrelvovra  acute  dativum  reponit  hoc-  modo : 

Tlapoxerebetv ,  urel^avra  dvrusrdv  abrlxa,  avriretvavri  brei^at. 

Denique  ostendit  p.  565.  antiquam  lectionem  esse  non  bpydrqtrbaiy  sed: 

’0 pyacatsbat  rb  bpoolov,  rb  dv6pt,otov.  Quamquam  ipsum  bpydrqtsiat  ridiculum  et  eius- 
modi  ut  nihil  intelligas. 

Partem  autem  commentarii  Galeni  ad  hunc  locum  ita  constituit:  rb  te  bpydtxatsbat  pee- 
/adStpxaq  iri  rou  /oaXdrreiv,  i}  fotyvbvat  Xeybpievov  dSvpXov  ouv  e’lre  rtp  rpoeip^poivtp 
truvraxrbov,  elre  r$  btjijq  elptp/ibvcp  abrb  vrporaxrbov,  exarepaq  ydp  oitx  olxelaq  (palverut 
Xbyeebar  Stb  xal  nveq  /ibv,  dq  brbpcevov  ai/rb  rolq  srppppyptbvptq  bxelvotq  truvijtpav,  etr’ 
a<p’  erbptpq  dpxw  rb  'iftoiov,  olov  bSbvtp  b$6vy  v  rabet,  nvbq  te  dpx*iv  irottjmwro  r&v 
Icpe^ijq  rb  bpydeatrSat  rb  'bpiotov.  brel  te  dq  bcp^v ,  bxarbpaq  Xeybpeevov  oiiterbpuq 
btsrl  ribavbv,  brl  rb  poeraypdQetv  aiirb  rapeybvovro  roXXol,  xaSdrep  xal  ra  £XX a,  '6<ra 
xa$’  h  Svopca  rb\v  dtraQeiav  eyet  •  xal  rivet;  pebv  rijv  teurbpav  cuXXafiijv  Std  rou  y  xal  7 
ypatpouat  bpyltrarSa/,  nvbq  te  rbpv  rpdrv/v  Std  rou  e  xal  p,  rvpv  te  teurbpav  Std  rou 
y  xal  a,  bpy dtrauBat  rb  'bpootov,  eTr’  b<pe$i/q  0u<7tv  bv  rapately pearoq  peolpa.  XeXbxty 
rb  olov  btebinp  bSbvtpv  rabet’  ybyparrat  piev  oZv  raura  xard  roXXd  r&v  dvnypa- 
Cpav,  bpSuq  te  bv  rolq  xard  Idmxopltyv  oi)  ybyparrat.  Qalverat  peev  ydp  dq  br'  b^tp- 
ybjeet  rpocypaQbvrq  ur6  nvoq,  aS6tq  te  elq  roildatpoq  urb  rou  litfiXioypdCpou  peerarebelaSat. 

Ita  demum  scripta  Galeni  verba  plana  sunt;  exempla  vero,  de  quibus  Pergamenus  monet, 
si  respicias,  illustrant  et  respiciunt  recentem  lectionem  bpydaatrSat. 

Docet  dein  Cobetus  bpyd^etv  usurpari  in  formula  ryXbv  .bpyd^etv  de  argillae,  caementi, 
calcis  subactione;  —  bpyav  et  bpyd^etv.  commune  nihil  habere,  nisi  fortuitam  literarum 

Pergo  nunc  ad  locum  ex  eodem  Ep.  VI.,  qui  est  sectione  6.  §  - S.,  (p.  594.),  ubi  principio 
sententiae  legimus :  biuvbav  rijv  byyurara  xotXfyv  xaSatpetv,  quem  locum  in  adn.  corruptum 
esse  dixi,  quum  nihil  intelligerem.  Postea  perspicere  coepi  lucem  petendam  esse  ex  Aph.  18. 
IV.  Tct  itrep  rdv  (ppev&v  'otev^poara  ava  (pappiaxelyq  telqbat  aypoalvei’  bxtea  te  xara, 
xd.ro.  Et  ex  cap.  44.  libri,  de  locis  in  homine;  ubi:  rd  te  vorlj/aara  f  reXatrrdra  riQuxe 
bgayetv,  rabry  te  btqdyeiv,  %  exdrrtp.  bgodoq  byyurara.  Vides  .principium  loci,  quod 
tentare  non  debueram,  sanum  ac  salvum  esse;  de  reliquis  nondum  meliora. sum  doctp.s  iis, 
quae  in  adnotatione  protuli. 

Tandem  eodem  libro  $  28.  sect.  6.  (p.  613.)  dubitavi  de  dictione  $  b  Xofidq  rou  vjraroq 
brerrbxty.  Dictionem  quidem  unde  hauserint  antiqui,  seu  potius  qua  de  re  eam  usurpa¬ 
verint,  nisi,  'quod  subinde  faciunt,  prorsus  de  suo  aliquid  finxerint,  nondum  novi.  Sed  de 
internis  aff.  (vol.  II.  p,  S^l.)  legis  rb  %rqp:plteet  xal  dvarrbturerqi  ffpbq  rdq  tppbvaq  urb 


PRAEFATIO. 


tou  olftjfiaTSq ;  vide  etiam  locos  a  Foesio  in  Oecon.  collectos,  ubi  dvaxrOaeeaBai  praeterea 
legitur.  Aliud  quidem  hoc  quam  imxrtoi eeaSai,  sed  hoc  tamen  illo  firmatur;  tum  vero 
firmatur  dictione  vjv  bx oxru%6ij  n  rou  ariparoq  rdv  barepim  de  mm.  muli.  II.  Itaque 
puto  dictionem  b  k.o(ibq  roO  ijxaroq  ixexrO%b>p,  aut  fortasse  bxei rr6yj)q,  usitatam  fuisse,  sed 
rem  proponere,  quam  plane  de  suo  finxerunt. 

In  fullonis  casu  Ep.  VII.  79.  (p.  688.)  in  adn.  pro  codicum' lectione  btpbakpbq  ptyaq 
nihil  melius  mihi  succurrere  dixi  quam  Lindani  b  vcak.pbq  piiyaq.  Fortasse  lacuna  adest  et 

legendum  b<p6ak.pibq . piy«q,  ita  ut  sive  b  ii^ioq,  sive  b  dpiarep6q  periisse  statuatur. 

Nimirum  cap.  92.  (p.  698.)  legis:  ixratcp  b  iefybq' bfybakpdq  pitXav  iv  rcp  (bktxeiv.  Et  in 
prognostico  §  8.  mali  ominis  esse  dicitur  vjv  b  irepoq  ( bCpSak/iog )  tou  eripou  ikdaaav  yl- 
yvyrai. 

Haec  quidem  de  aliorum  librorum  locis;  transimus  ad  libellum  de  aere,  aquis  et  locis. 

Primus  locus  est  p.  242.  vs.  10.,  ubi  Cobetus  pro  eQuipoq  legendum  esse  opinatur  8jr u- 
ipoq.,  Primarium  autem  argumentum,  quo  coniectura  nititur*  petitur  ex  loco  p.  276.  obvio, 
quare  de  hac  re  dicturus  sum,  cum  eo  pervenero. 

Eadem  p.  242.  vs.  penult.  praeclare  -docet  delendum  esse  xpbrepov  elidq ,  quum  sit  glos¬ 
sema,  quo  in  falsa  lectione  xp60pav  rig  y  exponatur- xpbtypuv.  Nemo  sane  semel  admonnus 
dubitabit,  quin  xp6repov  elidq  expellendum  sit. 

Sequenti  pag.  248.  vs.  18.  ad  verba  .ehS  ioxtoi  Tiq  Taura  piereupokoya  elvai,  el  pe- 
raerafy  rijq  yvdpipq,  pddot  dv  '6ti  obx  ik-dyiarov  ptpoq  %upPdk.k.eTai  aarpovopUp  iq 
Itprptxijv  adnotat:  «praeter  naturam  verus  rerum  ordo  inversus  est;  praecedit  quod  ex  rei 
natura  sequitur  et  quod  debebat  praecedere. a  tergo  venit.  Ex  iis  enim,  qui  ab  aliquo  dissen¬ 
tiunt,  nemo  prius  mutat  sententiam  et  deinde  meliora  edoctus  agnoscit,  sed  praecedit,  ut 
opinor  ro  paSelv  rd  (ieXrla,  sequitur  rb  peraaTijvai  rijq  yv&pvpq."  Itaque  emendat  el  it 
ioxioi  Tiq  Taura  pereapokdya  eivat,  peraarabp '  dv  rijq  yvdpt/q,  el  pdboi  x.  t.  A.  For¬ 
tasse  mirabitur  me  contendere  locum  sanum  esse.  Sed  quod  perforaaOai  rijq  yvdpivpq 
interpretatur  sententiam  mutare,  mihi  non  plane  Graecam  dictionem  reddere  videtur,  nam 
periaraabai  Tijq  yvdpyqe st  dimittere  opinionem  susceptam,  non  aliam  pro  alia  amplecti, 
quod,  uti  opinor,  est  perforacbai  iq  akkyv  yvdpypv.  —  Obiiv  kiyeiq,  inquis,  argutaris!  — 
Imo  peraoTijbi  Tijq  yv&pipq  et  audi!  Milites  apud  Herodotum  IX.  58.  periar avrai  ix  Tijq 
rdiqtoq,  —  deserunt  ordines,  —  non  periaravrai  iq  dkkyj  T.dtqiv.  Neque  alia  est  signifi¬ 
catio  transitivi  peraarijaai  in  verbis  xal  rb  idoq  peraarijaaiq  dv  (p.  94.  vol.  II.)  libri  de 
natura  hominis;  —  atque  eadem  potestas  in  verbali  (p.  54.  vol.  II.)  in  libello  de  morbo  sacro 
uxb  xabapp&v  perdar  ara  ylyverui.  Sed  lepidus  sum,  qui : tibi  exempla  conquiram.  Vere 
Hippocratem  interpretatus  est  Foesius  „si  sententia  destiterit”  et  Coraes  „pour  peu  qu’il 
veuille  abandonner  ses  prljuges.”  Ergo  verus  rerum  ordo  non  invertitur,  sed  el  pij  pera- 
.araivp  rijq  yvdpipq,  obi'  dv  dxoboi.  Hoc  quidem  voluit  Hippocrates,  neque  in 'eius  oratione 
quidquam  reprehendendum  est. 

Pag.  244.  vs.  penult.  in  verbis  &  vopi^puai  r6  re  belov  xoihiv  xal  rpijv  .voSvov  eivai 
docet  re  ferri  non  posse.  Vere  sane!  —  Simul  Cobetus  pereleganter  Sophoclis  versum  apud 
Erotianum  et -hunc  ipsum  quomodo  intelligere  Oporteat,  docuit  legens: 


PRAEFATIO. 


TlaiSixiv  —  Tatios,  t atSelav  vuv  rtjv  raiSorpo0lav  xaket,  'btiev  xal  Zo0oxkijs  Iv 
Tlekfa  (Jtyfri 

keuxijv  ydp  aiirijv  hi'  IralSeutsev  ydka. 

Itaque  Erotianus  a  voplfyuei  r6  r s  ratStxbv  rotietv  x.  r.  k.  legit;  Galenum  vero  etiam 
nunc  puto  legisse  8,  voplfyuat  r6  re  ralSetov  rotietv,  ut  significavi  ad  Ep.  VI.  (p.  658). 
Lectiones  Erotianeae  et  Galenicae  saepissime  inter  se  discrepant. 

Dissentio  ubi  Cobetus  p.  246.  vs.  5.  et  p.  246.  vs.  16.  pro  ai  re  bt-eiai  voptfcipevai 
voutsot  et  oxiaa  di-tia  vooijpara  vopii^ovrat  legendum  censet  ai  re  oletat  bvopa^ipevat 
voutsot  et  bxitsa  i%£a  vots<ipara  bvopdf^ovrat.  Provocat  ad  p.  247.,  ubi  vs.  1.  rd  re  ipd 
voceuptara  xakeupeva ,  sed  differt  hic  loeus  ab  illis.  In  his  certa  et  forma  sua  probe  definita 
vulgoque  nota  morbi  species  memoratur ;  illis  vero  locis  genus  morborum  haud  probe  circum¬ 
scriptum  et  ad  quod  facile  alius  quis  alium  morbum  referat,  aut  ab  eo  excludat.  Liquet  ex 
ipsius  Hippocratis  verbis  libro  de  victu  acutorum,  ubi  (p.  290.);  lari  ii;  inquit,  raura 
iipla ,  itxoia  &v6pa<sav  oi  apyaioi  rkeuplrtv  xal  reptrveupovfyv  xal  (ppevinv  xal  ktftiapyov 
xal  xautrov  xal  rd  dkka  votstjpara,  bxitsa  roirrav  lyfipevd  lari,  hv  o!  ruperol  rb  irt- 
rav  %uve%£es  iivres  xreivoutst.  Sed  vide  praeterea  quam  in  ipso  hoc  libello  de  aere,  cett. 
(p.  264.  8.)  dicat;  xal  ai  Itstfpeplat  vopi^iptevai  eivat  dp06repat.  Hippocrates  ita  loquitur, 
quod  hoc  tempus  anni  plures  quidem  dies  durare  putatur,  sed  ita  spectatum  fines  certos  non 
habet.  —  Simili  vero  modo  res  se  habet  cum  genere  morborum  acutorum,  quare  nihil 
novandum. 

Cobetus  p.  247.  vs.  27.  pro  rb  ydp  ydka  aroafUvvvrai  drb  r&v  uSdrav  rSjs  tsxkypi- 
ryros  xal  drepapvfys  legi  debere  dicit,  drotsfUvvurai  brb  r&v  bSdrcov  rijs  tsxhpp6rtpros\ 
„  Poterat ,  inquit,  Hipp.  dicere  i)  USaros  tsxktfpirtjs  rb  ydka  drotsfiivvutst ,  maluit  forma 
passiva  uti  rb  ydka  aroafiivvuTai  urb  r&v  bSdrav  rijs  <sxkyp6r>ir  os”  —  Item  p.  280. 
vs.  19.  pro  xal  drb  piv  vftswxfys  xal  jSatiupifyg  >J  Setkfy  abierat,  drb  il  rijs  rakatra- 
plvfg  xal  r&v  rivoiv  a!  avSptat  requirit  br6  utroque  loco.  Iterum,  inquit,  confusa  manifesto 
sunt  drb  et  Ori  p.  280.  .....  nam  quoniam  alia  orationis  forma  idem  sic  dici  poterat :  v; 
peev  rv/v  Setkfyv  aSget,  i)  ii  rakatrapbf  ras  dvSptag,  consequitur  bis  necessario 

ur6  pro  drb  restitui  oportere.”  Impudens  videri  possum  si  eximio  critico  in  eiusmodi  rebus 
fidem  non  habeo;  at  me  non  habere  profiteor!  In  libro  de  nat.  pueri  in  partu  (p.  490.  in 
fine,  vol.  II.)  legis;  abrb  Si  rb  tiepputvbpevov  Skxet  is  lauri  Irepov  rveupa,  o5  rpi- 
tperat.  Secundum  Cobeti  regulam  reponi  debet  60’  oS  rpl0erat.  At  recte  dicitur  80'  oS 
rp(0erat  et  recte  dicitur  60’  oh  rp£0erat;  cum  illud  dico,  propono  rb  rveupa  tanquam 
materiem ,  unde  nutriatur  rb  t  tieppatvbpevov ;  cum  hoo  dico ,  rb  rveupta  mihi  erit  persona , 
quae  nutriat,  Nemo  negabit  recte  dici  rp£0etstiat  drb  rivos,  abljetstiai  drb  rivos,  quemad¬ 
modum  recte  dicitur  0Oetstiat  dr 6  rivos,  similia  alia.  —  Alterius  loci  Hippocratis  alia  est 
ratio,  sed  ari  non  est  vitiosum;  dici  potuit  ab  Hippocrate  rb  ydka  rijtsi  yuvai$-l  dro<s[2lv- 
vurat  Sta  r&v  uSarav  rijv  tsxktfpbrv/ra  xal  drepapvlyv.  Id  ipsum  autem  idem  est,  quod 
dixit  drotsfiivvuTai  drb  r&v  tiSdrou .  rijs  axkyptiryros.  —  Praepositio  drti  plane  eodem 
modo  ponitur  atque  p.  829.  vs.  8.  vol.  H.  dicitur  0tiivet  Se  opoias  xal  drb  r&v  xoikm 
0kefi&v  et  paulo  post  rdayjet  Si  raura  d0'  bxorlpuv  dv  0titvy ;  utroque  loco  Sta  usurpari 


PRAEFATIO. 


potuit;  potuit  dicere  06'tvei  Si  6/iolag-  > cai  Sid  rdg  xotXag  (pXifiag  et  sr dayju  Si  raira  St’ 
oxirepa  dv  (phlvip.  Sed  vide  iam,  num  sive  ax6,  sive  Sia  substituere  possis  in  dictione, 
qualis  Sdxvo/eai  utri  rou  xuvig:  absurdum  erit  Sdxvopeui  di rd  rou  xuvig,  Sdxvo/aai  Sid  rov 
xuva  ut  significem  riv  xiva  /as  Sdxveiv.  Me  iudice  illa  conversio  orationis  passivae  in  acti¬ 
vam,  ex  qua  de  usu  praepositionis  uro  iudicari  vult  Cobetus,  nihil  demonstrat. 

Pag.  248.  vs.  antepenult.  pro  codicum  scriptura  eltrep  reponendum  esse  itrelxep  demonstravit. 

Ad  locum  p.  249.  vs.  20.  o  ijXiog  iyxaraSOvav  liare  fidXtara  Siitpei  roug  dvQp&troug 
pro  liare  reponit  ig  rd;  Franckenius  de  eodem  vitio  me  admonuit.  Praeterea  Cobetus:  „quid 
sit,  inquit,  iyxaraSCvav  non  satis  assequor.”  —  Probe  memini  me  aliquando  xaraSCvav 
scribere  voluisse;  retinuit  me  illud  ig  rd  pedXiara  Siitpei  roug  dvip&troug,  quum  crederem 
iyxaraSuveiv  eo  spectare,  ut  significaretur  solis  occidentis  radiorum  in  corpora  hominum  im¬ 
missio.  —  Sed  vide  num  forte  xaraSuvav  sit  dandum! 

Monente  Cobeto  p.  260.  vs.  penult.  vitiosum  xarakeXerruaSai  in  xaraXeXexrivSai  est 
mutandum. 

Verbulo  attingo-  locum  p.  262.  vs.  8.  od  roivuv  oliv  re  ix  roiaCryg  yijg  USara  dyaSd 
yiyveaiat,  dXXd  axXqpd  re  xa!  xaua&Sea,  SioupieaSut  re  yaXetrd  xai  trpog  ryv  Siayfi- 
pv/aiv  ivavrta  elvai.  Nimirum  inest  ellipsis,  quam  non  probe  intelligens  olim  putavi  elvai  in 
fine  periodi  absolute  poni.  Sed  secus  est;  nam  dXXd  explendum  est  dXXd  dvdyxy  axXvppd 
re  xai  xava&Sea  ....  elvai.  Plane  simili  modo  res  se  habet  in  $  12.  -verbis  oh  ydp  dliv 
re  irepov  iriptp  ioixivai  SSap ,  dXXd  rd  /aiv  yXuxia  elvai ,  rd  Si  dXuxd  re  xai  arutrrtf- 
pi&Sea ,  rd  Si  dtri  6ep/i&v  pieiv,  ubi  item  dXX'  dvdyxif  rd  piiv  yXuxia  elvai  voluit  scri¬ 
ptor.  Itaque  constat  me  diversa  similia  habuisse,  quum  p.  263.  vs.  14.  elvai  defenderem, 
quod  tollendum  esse  Franckenius  mihi  significavit,  quemadmodum  alii  ante  me  recte  sustule¬ 
rant.  Unde  originem  duxerit,  non  perspicio. 

Cobetus  pessime  corruptum  iudicat  locum  p.  254.  vs.  3. :  dXXd  ydp  ipeuad/eevol  elai  ol 
dvQpcerrot  r&v  dX/ivp&v  uSdrav  tripi,  St'  dsretpfyv  ye,  bn  vopil^erai  Siu%up>irixd  elvai  rd 
dXuxd.  Pro  xai,  quae  librorum  est  lectio ,  perperam  me  ye  dedisse  adnotat  ac  dein : 
„ quomodo ,  inquit,  coniungi  poterunt  unquam  ipeuad/ievot  eiai  et  bn  vopil^erat  Stayapvjrixd 
elvai ?  Poterant  mentiri  (nam  ipeuaaadai  dixit,  non  tpeuaiijvai,  ut  lenius  dixisse  videretur 
fugit  eos  ratio )  S rt  Sia%a>pyrtxd  ian,  non  ori  Sia%ap>trixd  elvai  vopel^erai.  Praeterea 
quomodo  coniungi  poterunt  tpeiaaaiai  et  Si  dreiphjv ?  Qm  de  ns,  quae  nesciunt,  secus 
iudicant,  non  mentiuntur,  sed  falluntur.  Etiam  ^euadpievol  elai  pro  tyeOaavro  suspiciosum 
est.  Nullum  ex  his  exitum  reperio.  Quaerant  acutiores!”  Imo  non  sum  te  acutior,  Cobete! 
sed  vide  quam  mira  res  sit  if  xptaig :  aut  ego  pessime  fallor,  aut  tu  non  vidisti  quod  ipse 
digito  monstravisti!  Quidni  legamus:  'AXXd  ydp  i^euapiivoi  eiai  ol  cLviputroi  r&v  dXpeup&v 
uSdrav  tripi  Si  aireiptqv,  xaron  vopei^erat  Siayapynxd  elvai  rd  dXuxd. 

Pag.  264.  vs.  27.  ydp  supplendum  esse,  itaque  brav  ydp  dvipuTog  iv  i/Xtcp  (SuStfip 
dandum  esse  docet  Cobetus.  -  S' 

^  Porro  existimat  p.  256.  vs.  13.  pro  ig  ri^v  dp%aiyv  QCaiv  xaUararai  legendum  esse  ig 
06at»  dtroxarlararai.  Mihi  quidem  non  certum  videtur  Hippocratem  non 
xarlararai  scripsisse;  nam  in  formulis  ig  raiird  xarlaraoOai  et  ig,  ri)V  dpya.lv\v  Quaiv 


PRAEFATIO. 


xxrfcraafixi,  alio  loco  xxriarxtsBxi ,  alio  droxxrhrxcbxi  legis,  eodemque  sensu  dzoxarl- 
crxcbxi  et  xxrforxuBxi  nude  occurrunt.  Ita  statim  apud  Herod.  IV.  105.  legis  ruv  NeupHv 
ixxxrog  Xuxog  ytverxi  i jfiipxg  biiyxg  xxl  xurig  bidua  ig  rubrb  xxriarxrxi.  Apud  Hipp. 
Coaca  164.  (pavijg  XuBdayg  ig  rabrb  xxriaravrxi ,  Ionismi  obliterati  erant.  Nude  xarU 
tsrxrxi  ponitur  in  re  simili  Coaca  212.  et  loco  simili  e  prognostico  p.  129.  vs.  12.  ijv  ii 
fiv/iiv  roOrav  Qy  ehxi,  pnjii  iv  rtp  %p6vcp  rip  zpoeipypiivtp  xxrxBrijj.  Contra  nude  djro- 
xxrxcrijvxi  Ep.  VII.  p.  707.  in  fine  $  115.  eag  rd  oupx  dzoxxrirrif  et  lib.  de  vet.  med. 
vol.  II.  p..  89.  in  fine  cap.  35.  rd  tPciXka.  zxvrx  —  (pypil  iyaye  rbv  xiirbv  rpbzov  dzo- 
xxrlurxcBxi.  Contra  Epid.  VII.  p.  653.  vs.  11.  xal  rb  rov  bipBxXpiov  xarierv/ ;  —  ibid. 
p.  700.  xxriarxvro  ii  ig  rabrb  et  p.  673,  vs.  antepenult.  v/  yX&acx  pibyig  dzexxrlarxro 
ig  rabrb.  Lib.  de  morbis  muli.  I.  §rt-8;  izeirx  ii  xurig  ig  rabrb  xxrxar^rerxi-.  varr.  lectt. 
iara  uzoxxrxrrijBerxi  et  ig  rb  uzoxxrxarijcErxi  non  debentur  scripturae  dzoxxrxerij- 
BETxt  p  sed  pronominis  distractioni.  Ibid.;  §  9.  iterum  ig  rabrb  x xr  terar  ai  et  §  69.  xard 
Qbeiv  xxnerxvxt  xxi  rvjv  xXlvyv  xxi  rd  leyja.  Libro  de  sterili.  $  29.  xxl  rbv  arbpix%ov 
xxrmrxvai  ig  rty  dp%aiyv  $6av.  Sitne  omnibus  illis  locis  e  diversis  scriptis  congestis,  ubi 
xanerxvai ,  xarleraeBxi  cett.  legimus ,  a  librariis  peccatum ,  mihi  perquam  dubium  videtur. 

Capite  13,  (p.  258.)  libelli  nostri  nuperrime  detegere  contigit  vitium,  de  quo  nemo  mo¬ 
nuit,  et  quod  euin  Franckenio  monstrarem,  subrisit.  Legitur  bxdrxv  ydp  BeppixvBij  (v/  xbertg) 
pix AAov  rijg  (puaiog  itpXiypiyve  abrijg  6  urbpixyfig-  ox6rxv  ii  rxurx  rdBy,  rd  oSpov  oiix 
dzty/Bi,  dAA’  iv'  iau.r$  i-uviipei  'xxi  guyxxei.  Est  autem  v;  xbcrig,  non  6  <xr6fia%og  ab- 
rijg,  quae  in  sese  concoquit.  Itaque  iv,  iaurij  t-uviifvbi  xxl  guyxdei  repone. 

.Cobetus  monuit  paulo  post  eadem  pag.  vs.  15.  xuXiviebpievov  vitiosam  formam  esse  et 
reponendum  xuhvibpievov. . 

Paulo  ante  eadem  pag.  legimus  xxl  rb  piiv  A esrrbrxrov  abrou  (rou  oOpo v)  dzoxptverxi 
xxl  rb  xabap&rxrov  iitei  xxl  it-oupierxi,  rb  ii  zaybrarov  xxl  Bohaiicrarov  tgvcrpiiperxi 
xxl  gvfizfjy vurxi ,  rb  fiiv  xparov  epiixpbv,  ,’ixeirx  piifyv  ylyverar  xuhvibpievov  ydp  x.  r.  A. 
Ad  iilei  Franckenius  mihi  adnotavit:  „pro  itein?  de  iifypii  h.  1.  cogitari  non  potest.”  Equi¬ 
dem  omnino  .  (Wi;  intellexeram,  quasi  a  iifypii  ductum  esset.  Sed- concedo  structuram  loci 
id  suspectum  reddere;  itaque  intransitivum  iiyBia  legi  posse  putavi,  quod  cum  Franckenio 
monstrarem,  passivum  iiterai transmittitur  se  fere  malle  mihi  dixit.  Tum  vero  ad  ezeirx 
piif^ov  yly  verat  ■.  ,,  ad  conformationem  periodi ,  inquit ,  aliquid  desideratur ;  neque  enim  ,y(- 
y ver xi  bene  iungitur  cum  superioribus  %v<jrpi(perxi  xxl  ijvpiz^y vurxi ,  quod  sic  demum 
fieret,  si  per  coniunctionem  superioribus  connecteretur ,  veluti  xxi  rb  piiv  zpdrov  x.  r.  A.; 
malim  tamen  rb  piiv  zparov  cpCixpov ,  isreirx  ii  piifyv,  yiyvbpievov”  Vere  sane!  sed  quum 
facije  eo  loco  copula  perire  potuerit,  malim  priorem  Franckenii  rationem  sequi  et  legere: 
rb  ii  zayyrarov  xxl  BoXaiierarov  tguerpiQerai  xxl  ^vfiz^yvvrxi  xxl  rb  piiv  zp&rov 
epiixpbv,  izeirx  fliZpv  yiyverxi ■  xufovibpievov  ydp  x.  r.  A. 

Cobetus  egit  dein  de  loco  eadem  pag.  vs.  antepenult.  ioxiei  ydp  abroiet  rb  xlnm  iv- 
rxuBx  elvxi  rijg  obpijtriog, .  Falsam  opinionem,  quam  foveram,  rfjg  pro  rx(nv\g  rijg  poni, 
explodit  et  pro  rijg  biipfimog  proponit  rijg  biCv^g,  quum  brevi  ante  de  calculo  xxl  bibvyfv 
fpxpi%et  le%up]v  dicat  Hippocrates:  Equidem,  quum  ita  propius  ad  traditam  lectionem 


PRAEFATIO. 


accedam,  malo  redire  ad  conjecturam,  quam  olim  repereram,  postea  vero  repudiavi:  ioxiei 
ykp  abr.tfffi  r.6  ainov  JyrauSa  ffimterSfc  ivrovpfyq. 

Fagina„:262.  vs/8,  pro  xiarui  ye-  xaXCiq  necessario  xiarai  re  xaXug legendum  esse  do-, 
cet  Cobetus,  .  Tum  monet  p.::  265:  vs.  ,ult.  non  feeraQureOoyreg,  quod  textus  Herodotei 
auctoritate  (IV..  145.)  receperam  ,  esse  dandum',  sed  formam  veterem  fieraCptrOovreq ,  quam 
igitur  Herodoto  etiam  reddere  oportebit. 

Franckenius  ad  xal  fiaXtrra  £cS66.  ,ivs.  2.,adponit:  „fortasse  xk  ftxXicra  omisso'  xed.” . — 
Vere  aliquid  desiderat, eme  indice-,  malim  tamen  voculas  transponere,  et  legere:  xd  «  tivrpe-' 
Q$/teM{xrlMu,:e&(fytfgiy;jlxde  pedXicra  xal  xfstxsi»  re  ruxn6rara  xal  ixrpityeiv  xaXXiera. 

Ad  xal .  feeyiOtj  p&y  faroVQ  (eadem  pag.  vs.  5.)  Franckenius  adseripsit  „Herodoteum  certe 
fieydSei  (teyforouq”  Vere  sanel-eb.iure  aliquid  desiderat;  utrum  fieyiSei . /teytvrovf.,  an 
rk  [teySea  qjieyieroug  legere:, oporteat,,  non.  discerno;  nisi  quod  paululum  in  banc  partem 
inclino -  propter. sp,;;:269.  .  vs..  14..  -ra  re,  yap.peyMtf,  fisydfatj.rk  rd%i»  ?  6r(prd%$eQi 
Itaque  fere  crediderim  Toco  nostro,  scriptum  fuisse  xal  rk  eiiea  xaXX‘<eTOvg.  xal  ra  peyi- 
6ea  /xeyforeug.  ,  ,, 

Ibidem  paulo  post  pro,  iq  ra.  re  eiie a  abruv  xal  rk  feeyiSea  Franckenius  requirit  ig 
re  xk  eiiearaiiTuy  xal  rk  fieyiSea.  Quam  correctionem  recipient,  puto,  futuri  editores. 

Cobetus ,  eadem  pag.  principior, capitis  20.  repi  ii  T&..1*  iet-ig.rou  ijXtou  rSv  avaro- 
Xicev  vitio  laborare  ostendit  et  legendum  esse  repi  ii  r&y  iyiijpta  rOu  yXiov  r&y  kvaro- 
Xiuv.  Simile  vitium. recurrit  Epid.  II.  1,  9.,  ubi  lege:  ai  M  XfUXpdv  &vu$ey  rou  6/6<paXou 
iviit-ia  iiuy&ieeg  x.  r.  X. 

Ad  locum  p.  267.  vs.  8.  S py  re  rXeiara  xal  iaria  xal  reiia  xal  A etfi&vag  Svrag  haec 
Franckenius  animadvertit:  „Enumerat  montes,  campos,  prata;  ea. postea  quoque  recenset  alio 
ordine:  eltrl  ykp  QCtneg  ai  fiiy  Spem  ioixiiiai  ievip&ieal  re  xal  IQCipoig,  ai  ii  Xerrolgi 
re  xal  kvCipoim  (his  respexit  ad ,,Spy)t  ,ai  ii  Xeiptaxecripoig  re ,  xal  iX&iem  (resp.  ad  Xet- 
pUveg)  ai  ii  reilcp  re  xal  ipiXjj  xal  Igtfpiij  yyj  (resp.  ad reiia).  In  quibus  montes  dicuntur 
partim  densi,  partim  nudi,  quorum  quum  prius  supra  quoque  posuerit  (xal  iaaia),  consen¬ 
taneum  est  alterum  ibi  non  omitti,  quare  excidisse  puto  ante  xal  iatria  verba  xal  ^iXk,  aut 
xal  Xerra,..  Tum.  pro  Svrag  requiro:  iveSyrag.”  Et  quod-ad  .Jve5r.r«?  attinet,. scribi  sane 
potuit  ab  auctore,  sed  potuit  etiam  simplex  Uvraq  dare;  illud  praeferas,  si  participium,  ad  i\ 
yfiM  iu  antecedentibus  referendum  existimes,  iSvraq  contra,  si  ad  ixet  hoc  respicere  putes. 
Utrum  vero  ante  xal  iatsia  re  ipsa  perierit  xal  tpiXd,  vel  quodlibet  aliud,  necne,  perdu- 
bium  mihi  videtur.  Ni  fallor,  etiamsi  locum,  quemadmodum  Franckenius  voluit,  expleveris, 
ne  sic,  quidem  *am  exquisitus  est  parallelismus  inter  haec  et.  subsequentia-,  .ut  aliquid  omissum 
luisse  certo  ,  constet. 

At  venio  iam  ad  id,  de  qup  Cobetum  monere  supra  dixi,  ad  Spe m  —  iQuipoict  eadem 
pag.  vs.  18.-.  „Bis,  inquit,  in  eodem  libello  recurrit  vitium,  quod  et  apud  alios  mihi  subinde 
notatum.  Legitur  p.  242.  xal  rijy  yijy  r6r epov  re  xal  kvuipog  i )  iareta  xal  IQuipog 

et  p.  267.  elui  .ykp  ,Qvmeg  ai  fiiy  Spem  iomtai.  ievip&ierl  re  xal  iq>6ipdim,  ai  ii  Xerrolai 
re  xal  kvuipoim.  In  his  et  multis  aliis'  locis  idem  mendum  inest,  quod  optime  patefaciet 
Galeni  glossa  in  Lex.  Hipp.  uQOipoug-  roi/qbiepi&yraq ,  pro  quo  libri  scripti  et  editi  iQttpwg 


PRAEFATIO. 


passim  substituunt  manifesto  vitio.  In  iis,  qui  aqua  intercuti  laborant,  aqua  non  brean,  sed 
Hireari,  itaque  u0vSpoq  sanum  est  (ut  urogukoq  et  sim.),  e0uSpog  vitiosum.  Sio  in  quo 
monte  aquarum  latices  ac  venae  intus  sunt ,  hic  illic  erumpentes  et  scaturientes  Spog  est  ilQu- 
Spov ,  non  e0uSpov.”  Significat  porro  se  apud  Herod.  IV.  198.  ptekdyyaibg  re  ydp  lari 
xal  IxuSpoq  vrtSa^i  legere  malle  OruSpog  rlSaigi  et  apud  Hipp.  Saaeta  xal  v0vSpoq  et  Sev- 
SpdSeal  re  xal  u06Spoiai.  Equidem  non  dicam  de  locis  a  Cobeto  adlatis,  ubi  l0uSpoq  et 
2< puSpoq  simili  modo  ponuntur  atque  hri%86vioq  et  2sro%05wo£ ,  quippe  quorum  correctio  a 
Cobeto  indicata  certa  est;  sed  de  illis,  ubi  ad  solum  spectat',  ita  ut  ll0uSpog  dicatur,  quemad¬ 
modum  H0a.fcfj.og  apud  Theophrastum  occurrit.  Cobetus  comparat  3<pu Spog  de  hydrope,  sed 
haec  comparatio  non  ab  omni  parte  est  admittenda,  quia  in  hydropicis  aqua  sub  cute  manet, 
sed  ubi  vrlSuxeq  sunt,  solum  erit  l0uSpov,  si  respieiatur  aqua  supra  terrae  superficiem  effusa, 
erit  2 QvSpov ,  si  aquam  subterraneam  respicias.  Apud  Theophr.  Hist.  pl.  IV.  2.  9.  legis  xal 
ydp  i)  Ikata  repi  rourov  rAv  r6rov  lari,  rip  jirorapocp- plv  obx  dpSevoplvvf,  —  rkefa  ydp 
i)  rpidxovra  araSia  arl%ei, —  vapanatoig  S’!iSaaiv-  elal  ydp  xpijvai  rol.Xal,  cum  quibus 
confer  soli  descriptionem  de  causis  pl.  III.  6.  8.  Iv  l06Spa  xal  vaparitSei.  —  Quid  igitur? 
Potuit,  ut  opinor,  Herodotus  scribere  IruSpog  niSat-i,  neque  necesse  fuit  scribere  CruSpog 
trlSa^i.  Pariterque  apud  Hipp.  priore  illo  loco  causa  nulla  apparet,  quare  l0uSpoq  tangas, 
nam  terra  potest  esse  iQvSpoq ,  IvvSpog,  V0vS 'pog  et  simul  SaaeTa.  Sed  ex  Theophrasti  locis 
patet,  quod  puto  etiam  sine  illis  constare;  Spog  dici  posse  ’d0uSpov,  si  fontes  habeat  et  aqua 
ex  iis  supra  superficiem  hic  illic  diffundatur;  erit  ? QuSpov  uSaat  vapanaioiq.  Ego  etiamnunc 

nihil  mutare  ausim,  neque  apud  Herodotum,  neque  apud  Hipp.;  paene  ipsa,  de  quibus  scri¬ 

ptores  loquuntur,  loca  inspicere  oporteat,  ut  de  talibus  mutandis  certum  iudicium  feras. 

Franckenius  verba  p.  270;  obvia  vs.  16;  Jj  Iv rip  abrtp  diei  Svra  suspecta  habet:  equi¬ 
dem  Svra  accusativum  singularem  esse  credidi  locum  intelligens,  quasi  scriptum  esset  ij  rbv 
Iv  rip  abrtp  dleleAvra.  n Sed  sic,  inquit,  aegre  desidero'  sublectum  ante  dypiouabai,  nam 
locus  explicari  non  poterit,  nisi  ripr  -ipyij»  dypiovabai  explices  mente  exasperari .”  Vere! 
et  ita  omnino  explico,  supra  enim  initio  capitis  xal  ijpepdrepoi  rd  ijbea  legimus. 

Pulcherrime  Cobetus  emendavit  ttpyrai  p.  272.  vs.  4.,  ebpvjrai  legens  in  verbis,  ij  S'  dv 
dvSpa  eaurfj  eOpyrai,  vraberai  Irra^optvif ,  laq  dv  pa )  dvdyxvj'  xarakafiy  vrayxotvov 
arparetyg. 

Verissime  p.  273.  vs.  7.,  ubi  i%euvrai  lege  pro  01%.,  ol  avSpeg  delendum  esse  iudicat. 

Certissimas  emendationes  Cobetus  adnotavit  ad  p.  274.,  ubi- vs.  4.  mss.  Wp  re  xarl%et 
roukuq  rvjg  i iplpvjg  rd  reSla  xal  Iv  v6rom  Siaireuvrai,  — ille  vero  legit:  fflp  re  xarl%ei 

vcovkbq  rd  teSla,  Iv  'iroiai  Siaireuvrai.  Et  ubi  vs.  10.  S.  supplet  legens  dkk'  3,  oTd  re 

lari  uro  yijv  axerdXeabai.  —  Cum  Cobetus  tum  Franckenius  monuerunt  de  verbis  p.  eadem 
vs.  16.  obviis,  ubi  pro  bpoia  abrd  legere  oportet  opolot  abroi  ita  ut  habeamus:  SiArt  xal 
rd  elSea  bpoioi  abroi  euvrolai  Hat.  Cum  qua  correctione  cohaeret,  quod  p.  275.  vs.  5. 
Cobetus  re  delet  legens  Sia  mpekijv  re  xal  ipikijv  r^vjadpxa  rdelSea  lotxe  dkkf/koiat  rd 
re  dpaeva  rolai  dpaeai  xal  rd  bljkea  rolat  btpkeai.  -Tum:p:  277.  vs.  7.  ye  non  Tecipiendum 
fuisse  scribit,  sed  legendum  esse  SeSoixAreq  repi  laortbv  Ixaarot. 

Eadem  pag.  sub  finem  legimus:  oxArav  &p%\\rai  ij  vouaoq,  briaSev  rov  lirbq  exarlpoo 


PRAEFATIO. 


( pM()a  rdfivoucr  oxbrav  Si  axoppvy  rb  aTfia,  bxvog  ixiXa/ifidvei  bxo  aabevefyg  xai  xa- 
SeOSoucr  gxetr*  dveyeipovrai  oi  piiv  byielg  ibvregj  oi  S  ou.  In  quibus  hfiXa/tfidm  cum 
Corae  scripsi,  mss.  uxoXafifidvei  ferentibus.  Cobetus  contendit  simplex  Xap/idvei  scriptum 
fuisse;  —  Coraen  parum  recte  tum  supra  vs.  15.  bxo  ryg  ixracfyg  abrobg  xtSfjara  Xa/j,- 
fidni  in  •  ixiXafiPdvei ,  aut  xaraXa/j/idvei  mutatum  voluisse;  —  legendum  esse  iixvog  XafJ,- 
fidvei,  quemadmodum  xtSfiar a  Xa/i(idvei  servavi. 

„Quid  sit,  inquit;  iixvog  ixtXafjfSdvei  riva  nemo  facile  dixerit;  bToX.ttfjfia.vm  paulo 
melius  est,  sed  nemo  sic  loquitur,  quantum  scio,  quamobrem  aut  iixvog  Xap^dvei  bx'  &c6e- 
vsltfg  emendandum  esse  censeo,  aut  cette  uxoXafifidvei  retinendum.”  Et  paulo  post:  „ubi 
autem  iixvog  Xa/ofidvei  reposueris,  vide  mihi  an  insulsum  additamentum  xai  xabeOSouci  con¬ 
coquere  possis.  Ubi  pueruli  sic  ad  patrem  garrulum  dicunt  xdxxa,  XaXeTv  n,  r6xag  Sv 
iffiag  iixvog  XdfS-p  (Theophr.  charact.  VII;)  num  tu  putas  xai  xabebSafiev  addi  potuisse? 
Seri  Graeculi  talia  in  ora  libri  annotabant,  si  qua  locutio  antiqua  in  desuetudinem  abiisset.” 
Haec  Cobetus:  videamus  primum'  de .  .Xapofidveiv ,  ixiXafj,(Sdveiv ,  bxoXafj.(Sdvetv,  dein  de 
alieno  emblemate,  quod  loco  inesse  putat.  Quod  scribit  „quid  sit  iixvog  ixiXapfidvet  nvd, 
nemo  facile  dixerit,”  miror:  puto  potestatem  verbi  Xaftfidveiv  non  esse  certiorem,  quam 
compositi.  Frequens  est  apud  Hipp.  xuperbg,  jifyog,  trxacfj.bg  Xxfifidvei ,  sed  Epid.  I. 
p,  170.:  iXdfj,jiave  rpefg,  SitXixe  fliav,  ix.eXa/jliave  pelav  xai  txpive.  Itaque  statim 
ixiXafifiaveiv  certo  sensu  dicitur  iterum  prehendere;  sed  hoc  nihil  ad  ea,  quae  agimus.  At 
significat  etiam  prehendere  post  aliud  quid,  quod  antecedit ,  et  ad  quod  iHa  prehensio  refertur. 
Ita  libro  I.  de  morbis  (vol.  II.  p.  171.  vs.  6.)  "Ori  SI  pier  a  rb  plyog  avdyxif  xuperbv 
ixiXaftm ,  —  Z>Se  i%ei.  In  talibus  ixiXa/j,/Sdveiv  fere  idem  est  quod  ixiyiyvecbai ,  quod 
passim  occurrit,  v.  c.  Aph.  3.  VII.  cufj,arog  xoXXou  /Suivrog  cxacpbg  ixtyevbfie vog,  xaxbv. 
Huius  autem  IxiXa/ifidveiv  usus  apud  medicos  adeo  est  frequens,  ut  exempla  colligere  non 
attineat:  lib.  de  capitis  vuln.  p.  391.  bis,  p.  391.  quater  occurrit  et  simili  sensu  ixiytvvfrai 
ibid.  cap.  39.  vs.  3°  capitis.  Denique  illud  ixiXa/j/bdveiv  etiam  positum  vidi,  ubi  simplex 
Xapifiaveiv  praestantiorem  scriptorem  daturum  fuisse  opinor,  v:  c.  de  morbis  muli.  II.  5. 
xarap%&g  rvfg  vobcou  rdSe  ixiXafj,(idvet ,  ubi  causa  nulla  apparet ,  quare  compositum  usurpe¬ 
tur;  atque  huius  quoque  usus  exempla  multa  sunt.  Longe  vero  rariora,  ubi  bxaXapi(Sdvetv 
usurpatur:  de  septim.  partu  $  4.  Sr av  Sb  rip  efiSificp  fitfvl  xepippuytaci  oi  bfifveg  xai  rb 
ipi/Spuov t  fjeru%arfc>if ,  bxiXafiov  oi  x6voi  oi  xepi  rbv /jvjva  rbv  bySoov  x.  r.  X.  Legeba¬ 
tur  Ep.  VII.  p.  683.  vs.  1.  ptyog  A’  tori  ore  xai  xuperbg  bxeXdfi(iave  xai  iSpdg  xai  ipoe- 
rog,  ubi  e  Marciano  ixeXdfj.(Save  dedi.  Ep.  V.  p.  731.  cxacft.bg  Si  %eipa  fijv  dpicrepvfv 
bXeXdfifhave  vulgata;  ubi.  iittr.  ex  C.  ixeXd/iPave  dedit.  Sed  ibidem  paulo  ante :  ivarip 
St,  inquit,  rb  Xoixbv  i^expiabif  xai  bxeQdvy  bXiyov  xdm  xuov  %uv  alpan  xai  if  fiijviy £ 
xabapbf  ijv ;  quibus  enarratis  statim  addit  xai  iixvog  fiiv  ixtXalie,  b  Si  xuperbg  obx 
iftpiei.  Non  est  hoc  vitiosum,  nam  plane  simili  modo  Hipp.  Epid.  I.  p.  196,  dxupog iSot-e 
yevtcbai •  ob  xouXb  ixexoifjvfivj.  Sed  tandem  subsistamus!  Coraes  minus  recte  xtSpiara 
ixtXafifidvei  legere  voluit  ,  quia  ista  xtSfjara  sunt  primum  in  morbo  signum.  Certum  est 
cCmpositum  sive.  broXapifidveiv ,  sive  ixiXq.fj,(Sdveiv  loco,  de  quo  agimus,  praestare  prae  sim¬ 
plici  verbo.  Probabile  mihi  est  potius  ixiXafj,(idvet  quam  bxoXzfjfidvei  usurpavisse  Hippo- 


PRAEFATIO. 


cratem.  Nempe  non  credo  in  talibus  ixiKafi^dvehrei  vxoXaia(idvuv.  idem'  esse..  -'8i  exempla 
Herodotea  respiciam,  dixerim  ivrbha/j,[idveiv  maxime;  usitatum  esse ,  ubi  duarum  .'rerum: 'uofi- 
secutio  fortuita  significatur,  ■lxi\ct/t(kb>et»  ubi  ex  naturae  ordine  altera  alteram  i  excipere,  aut 
solet,  aut  debet.'  -Illius  'exemplum;  est 'in  notissimo  if  vau/M%,fy  i/xohapofoa-,  .huius  VIII. 
115.,  ubi  milites  feri  A i/ioii  crudis  quibuslibet  vescebantur-efe  ;tum  ifib.a^dv-  Si Xoifibg  .fi 
rbv  arparbv  xal  Svaevrepfy  xur'  odor  StiQSetpe-.  . . . 

Venio  nunc  ad  xal  xabeCSovn.  vGobetuarcompmat.-.Theophrasti  locum:  sed :ij)se  videat, 
num.  breve  puerulorum,  in  sermone;  cum.  patre  , dictum r. apte  comparetur  cum  enucleata;' rei 
enarratione  apud  Hipp.,  in  qua  non  otiosum  :est  xal  xaSeSSouai,  sed  significat  somnum  ali¬ 
quamdiu  protrahi,  quod  iixvog  ivrtXapafSavei  non  significat.  Equidem  contendo ,  si  xal  x a- 
SeOSoutsi in  Hippocrateis-scholion,  sit  ad.  fervo?  hxiKupfi&vei  spefctans,  Platonem  in  Symposio 
(p.  223.  C.)  non  scribere  potuisse:  xal  SXKoug  rivat;  i(p>f  ....  o’Ixec6at dvnbvrag,  2  Si 
Bxvov'  kafietv  xal  xaraSapMv  xdvu  xoXi/,  are  fiaxptZyumv ivuxrHv ,  obiruv:,  i^iypeaSai iSi 
xpbg  *\(iipav  x.  t.  'A.  —  Nam' quod. additur  post... xafaSapSeTv -illud  xuvu  sroAd,  nim  facit 
ut  Hipp.  dicere  non  potuerit  xal  xaieuSouai  sine  temporis  significatione ! 

Pag.  278.  vs.  13.  parum  recte  ante  di /avSpfyv  me  intulisse ,  et  dvavSpfyv  non  dvav- 
Spefyv  scribere  me  oportuisse  monet  Cobetus;  ~ —  errorem  confiteor.  Sed  in  verbis  illis  aliud 
quid  inest.  Legimus:  ixbrav  di  Slg:  xal  rplg.  xal.vrXeovdxig  abr/fin  xeipafiivsnai.pa^Siv 
dWoibrepov  drp(Satviji , .  vopileavrig  ri {ifiaprifxhat .  r$  6e$,  ov  ixairiuvrai,'ivS6.ovrat 
aTohvjv  yvvaixe fyv  xarayvbvreg  iaur&v  avavSpfyv.  In  qua  interpunctione,  quam  sequi  so¬ 
lent  ,  iungitur  iipiapfifxiVaL  -r$  8e$.  FrSnckenius  adscripsit  se  itf  hac  interpunctione  < Yifidpry- 
xivai  ig  rbv  6e6v'  requirere;  sin  nihil  eiusmodi  mtitatum  velis,  aliter  distinguendum  .esse , 
nempe  sic:  voftfoavfig  ri  {jfiapnixhai,  fip  6e$ ,bv  kxainavrab,  ivSCovrai  arotyv  yvvat- 
xefyv.  Fateor  me  vulgatam  interpunctionem  potissimum  servatam  nupere,  neque;  me  offendere 
dftaprdveiv  ri  rtp  6eip  pro  d/eapraveiv  r t.ig  rov  6s6v.. '  Sed  neque  nego  altera. illa  ratione, 
quam  voluit  Franckenius,  item  posse;  distingui,  nisi  mirum  videatur- eos  ut  satisfiat  DeO 
turpis  rei  signa  turpia  palam  circumferre! 

Initio  capitis  30.  eadem  pagina  ol  aXoCnoi.  emblema  alienum  esse  iudicat: Cobetus.  Fateor 
me  primum  dubitavisse,  sed  nunc  ipse  quoque  delendum  censeo.  , 

,  Certum  est  p.  279.  vs.  12.  y«-«t  vs..  14.  :rag  ferri  non  posse,  sed.  Cobeto  monente v; le¬ 
gendum  esse:  ravra  Si  rblai  re  2.x66ijt<ri  xpbtseari  xal  e£ivov%oeiSiararol  elahdv$p6irav 
Sid  raOrag  rdg  vrpoQdciag  (vel,-- -uti-  Littteus  ex  antiqua ■  versione.  Latina  voluit  Sjd.rdg 
vrpoeipi^fiivag  xpoCpd&iag)  x.  r.  A.  —  De  dxb  vs.  .19.  et  20.  paginae  sequentis,  me  iudice 
non  .tangendo,  supra  dixi;  —  Versu  ultimo  p)  281;  pro  direpydcoir'  dv  legendum  -esse  dxep- 
y&Zerai  et  postremum  libelli  vocabulum  d/papr^aei  scribendum  eSse  monuit;.  non:  restant 
nisi  quae  de  dialecto  habet,  quae  nunc  non  attingo;  de  qua  re  tamen  aliquando  fortasse 
sum  dicturus. 

Haec  de  libro  de  aere,  aquis,  locis.  Utinam  pergant  philologi  medicis  nobis  viam  mon¬ 
strare,  qua  incedentibus  ad.  meliorem  corruptissimorum  scriptorum  intelligentiam  pervenire 
liceat.  Videant  medici  in  exemplo  libelli,  de  quo  nunc  egimus,  quam  non  nisi  sensim  et 
coniunctis  viribus  ad  veram  interpretationem  eiusmodi  librorum  perveniamus. 


PRAEFATIO. 


Atque  eo  quidem  consilio  nunc  tandem  verba  et  formulas  colligam  adhuc  usque  mihi  obviam 
factas,  quae  partim  ab  antiquis  parum  recte  sunt  expositae,  partim  plane  vitiosae  sunt,  ita  ut  in 
thesaurum  dictionis  Hippocrateae  recipi  minime  possint.  Has  quidem  asterisco  notabo,  non  illas. 

*  “Ofi/tara  liri%vouv  Zxovra  in  Oecon.  Hippocraticam  minus  recte  receptum  est, 

vide  adn.  ad  p.  9.  vol.  I.  Galenus  ex  hoc  loco  exponit  fapvybv  sed  fallitur. 

*  'Apcua  dkyijfiara  in  Oeconomiam  recepit  Foes.  in  voce  dpxt6v.  Erotianus  ex  Prorrh.  I. 
exponit  et  Bacchium,  aliosque  veteres  idem  iam  interpretatos  esse  suo  quemque  modo  narrat, 
sed  puto  me  ostendisse  non  scriptum  fuisse  a  praesagii >  auctore  p.  xx.  prolegg.  vol.  I. 

*  *E fieroi  fierk  t oixiXtvjg  Foes.  in.  Oecon.  in  voce  iptia/iara  dadSea  ex  Prorrh.  I.,  sed 
falsadectio  deprehensa  est;  vid.  adnn.  p.  14.  vol.  I. 

*  IIoix/AAoi/ra  !/7C0%6vSpia  Foes.  in  Oecon.  Galeno  auctore  in  comm.  ad  Prorrh.  I.  exponit, 
sed  librariis  debetur  vitium  et  minus  rectae  vocabulorum  connexioni;  vid.  adn.  ad  p.  19.  vol.  I. 

*  Tpi<p6fieva  Gal.  in  exegesi  explicat  et  in  Oecon..  recepit  Foes.,  sed  corruptum  est;  vid. 
adnn.  ad  p.  0Oi  vol.jl. 

*  A afj,mfS6v0i  ZxSXiipig  de  oculo  in  voce  IxSXnptg  Foes.  in  Oecon.,  qui  fxA apcipig  alios 
legere  monet.  Ego  vero  ixXei^ig  dedi;  vid.  adnn.  ad  p.  63.  vol.  I. 

*  Assr/a  e  Coaca-  467.  in  voce  Aetr/e  a  Foesio  est  receptum  in  Oecon.  Si  quid  recte 
cerno  ex  A vxr&  est  natum,  ita  ut.  hoc  respondeat  r$  kgngroXatcp ,  quod  locis,  similibus  p.  96. 
vol.  I.  citatis  legitur.  Nam  quid,  quaeso,  sint  AEiriit  (pXuxraivoCpteva}  Quin  deminutivum 
nominis  Aesri;  non  est  A etrtov ,  sed  Acj rtSiov.. 

*  HruaXt&Seag  iizoardaiag  in  'vulgata  lectione  Coacae  682.  recte  reieotum  est  a  Foes.  in 
Oecon.,  qui  KSTaXtiSeug  legit.  Cum  adn.  ad  p.  113.  vol.  I.  describebam,  non  videram  virum 
praestantissimum  emendationem  praeoccupavisse. 

’A vauiog  recte  est  interpretatus  Erot.,  parum  recte  Galenus,  quem  glossemate  adscripto 
deceptum  sequitur  Foes.  in  Oecon.  in  voce.  .  Vid.  adnn.  ad  p.  226.  vol.  I. 

'A.x6vyv  exponit  Ty\v  Suta v  Gal.,  quem  Foesius  sequitur  in  Oecon.  —  Theophrasti  locus, 
quem  adfert  Gal.,  exstat  Hist.  pl.  IX.  20.  4.,  ubi  iam  Schneiderus  de  hac  re  monuit. 
Quod  autem  Eoes.  scribit  ex  Polluce  quibusdam  Sixivyv  pilam,  aut  mortarium  dici,  illum 
locum  frustra  quaesivi.  Vid.  adnn.  ad  p.  363.  vol.  I. 

Korrptav  Q&\.  exponit  poeXixypi&v ,  quam  interpretationem  Foes.  in  Oecon.  recepit  voce 
xfjrpog.  Quod  non  faciendum  esse  patet  ex  adn.  ad  p.  364.  seq.  vol.  I. 

*  ?.ctTupio[Lot  •  oi  trspl  ra  Sit  a  a-pofiijxsig  Syxoi  rav  a&huv  ex  Aph.  26.  III.  exponit 
Galenus;  sed  falso,  me  iudice,  vid.  adnn.  ad  p.  415.  vol.  I.  Dubitanter  recepit  Foes.  in 
Oecon.;  sed  tuto  omittetur.  Vocabulum  alio  modo  scribendum. 

*  T ayyat  in  Oecon.  recepit  Foes.  ex  Epid.  II.,  ubi  vide  adnn.  ad  p.  468.  vol.rl.  Me 
iudice  duae  sunt  syllabae  reliquias  corruptas  alius  vocabuli  referentes. 

*  A 6iroi  item  recepit  ex  eodem  loco,  sed  de  hac  voce  eodem  modo  sentio,  quo  de  ante¬ 
cedente;  vid.  adnn.  1.  1. 

*  NauroiraiSiov  non  recepit  quidem  Foes.  in  Oecon.,  sed  in  Lexica  tamen  irrepsit.  No¬ 
men  eiusdem  farinae,  cuius  ptvovuxoy pa^Selua  et  alftaroQXoi(ioitTTd<Tiei;  ■,  vid.  adnn  ad 
Epid.  II.  p.  471. 


PRAEFATIO. 


Mupio%a6v>i  Ep.  II.  p.  471.,  fivo%a6vy  apud  Gal.  in  Gloss.,  ftypioyaivy  apud  Erot., 
prorsus  incertae  lectionis  nomen  proprium  est;  vid.  adnn.  ad  1.  1. 

Xrvfidpyea  item  ad  incerta  vocabula  illa  pertinere  videtur;  vid.  ibid.  adn.  ad  p.  478.  et 
Foes.  in  Oecon.,  voce  GTpufidpyou. 

*  'OX6q  pro  6oX6g  attigi  in  ipsa  hac  praefatione  p.  m.  —  Foesius  in  Oecon.  recipere  non 
debebat. 

Maxpoxvoug  a  Galeno  sr epl  Svsxvolag  expositum  est,  quasi  substantivum  esset;  sed  vide 
tum  de  hac  voce,  tum  de  opposito  paxp6xvoug  adn.  ad  Ep.  II.  p.  488.  et  Oecon.  Hipp.  Sunt 
sane  nomina  Graeca,  sed  quae  eo  loco,  quo  leguntur,  non  apta  sunt. 

*  ’A veptfy  in  voce  ctvsfiog  a  Foesio  receptum  est;  est  autem  vocabulum  nihili.  Vid.  adnn. 
ad  p.  500.  vol.  I. 

*  EOen ipiel*i  a  Foesio  translatum  est  in  Oeconomiam  auctore  Galeno,  sed  non  magis  voca¬ 
bulum  Graecum  est  quam  Uve/iltf.  vid.  adnn.  ad  p.  570.  vol.  I. 

*  ''Sivovuxoypa^elaa  apud  Erotianum  recte  reiicit  Foes.  in  voce;  vid.  adnn.  ad  p.  695. 
vol.  I. 

*  n«Ai/i/3(5Ao(iT(  vitiose  scriptum  est  pro  xaXe yx6roi<ri,  neque  in  Oecon.  inferre  debuit 
Foesius  ex  Ep.  VI.  p.  596.,  ubi  vide  adnn.  et  p.  vi.  praefationis  ad  vol.  I. 

*  A!fLuro(p'Aoi[loi(TTd!ji£t;  recepit  in  Oeconomiam  Foesius.  Vocabulum  nihili  est,  de  quo 
vide  adn.  p.  602.  vol.  I. 

*  AuQifiijTpiov  mffielov  ex  Galeni  Glossario  in  Oeconomiam  recepit  Foes.,  sed  vide  adn. 
ad  p.  611.  vol.  I. 

*  "Axpoxig  exponitur  in  Oecon.  Hipp.,  sed  falsa  lectio  est  pro  dxparfe.  Gal.  in  Exegesi 
d.xpoaxtg  yXSuyca  exponit,  quod  item  vitiosum;  vid.  adn.  ad  Ep.  VII.  p.  670.  vol.  I. 

Xiarypa  et  c6 i/ayfiu,  uti  legit  Galenus,  ex  Epid.  VII.  eodem  loco,  in  Oeconomiam  re¬ 
latum  est.  Sed  totus  locus  et  ipsum  illud  vocabulum  tam  parvae  fidei  sunt,  ut  certi  nihil  de 
his  pronunciare  liceat. 

Xepvlfiiov  ex  eodem  loco  de  „vase,  in  quod  urina  deponatur,  aut  pro  matella”  poni  in 
Oecon.  docet  Foesius.  Sed  tam  dubii  loci  fide  alienam  voci  significationem  tribuere  profecto 
non  licet.  Vid.  adn.  1.  1. 

*  Nsupov  haifiov  quasi  QXtip  esset  intelligit  Erotianus  et  exponit  in  Oecon.  Foesius  e 
libello  de  liquidorum  usu,  sed  nihili  dictio  debetur  loci  corruptioni,  de  qua  vide  adnn.  ad 
p.  113.  vol.  II. 

*  r6vog  6  yvfiv6s  in  voce  y6vog  exponit  Foes.  in  Oecon.  ex  eodem  libello;  sed  r6vog  fuit 
scriptum.  Vid.  adn.  ad  p.  114.' vol.  II. 

*  'Tj rsps/xteiv  e  duobus  locis  libri  de  morbis  II.  recepit  in  Oecon.  Foes. ;  natum  autem 
est  ex  Cxepaiftteni ,  aut  uxspaipcouv.  Vid.  adnn.  ad  p.  184.  vol.  II.  Cum  his  confer  ctipiM, 
quod  lib.  II.  de  mm.  Muli.  p.  716.  reposui  pro  ipiiei-,  fortasse  alfiiei  praestat. 

*,  Ilafcrai]  xorhai  Erotianus,  cuius  glossam  recepit  Foes.  in  Oecon.  —  At  xiaai]  xoricai 
Erotianus  voluit.  >  . 

"EXxsog  xpiravag  cum  Galeno  in  exegesi  Foes.  exponit  in  Oecon.  in  voce  xpirav.  Sed 
ipse  Galenus  nominis  significatum  plane  ignorans  de  suo  aliquid  finxit ,  quod  prorsus  ineptum 


PRAEFATIO.  xv 

est.  Similes  hic  ineptias  venditat,  quales  in  axbvt/  et  aazupizpgbg  explicandis.  Vid.  adnn.  ad 
p.  226.  vol.  II. 

'Axozupi/iovXiCeiv  non  quidem  receptum  est  in  Oecon.  Hipp.,  sed  miro  modo  legebatur 
libro  de  locis  in  homine  p.  898.,  ubi  cf.  adn. 

*  ’AA ala  Qbfoig  Galenum  secutus  exponit  Foes.  in  Oecon.,  de  cuius  monstri  origine  dixi 
in  adn.  ad  librum  de  locis  in  homine  p.  406.  vol.  II. 

*  'Eixdaas ,  formam  corruptam,  ad  adzza  refert  Foes.  in  Oecon.  in  hac  voce  ex  libro  de 
morbis  IV.  Vid.  adn.  ad  p.  440.  vol.  II. 

Uvplag  exponit  Galenus  roiig  SiaxOpoug  xSyKaxag  yj  $p6ft/iaza  Siaxay  axb  zxaptag 
tnbypou  ex  lib.  de  muli,  morbis  I.,  sed  me  iudice  pessime  fallitur.  Foesius  locum  in  Oeco¬ 
nomiam  recipere  non  debebat.  Vid.  adnn.  p.  609.  vol.  II. 

*  'Izevvuouzai  exponit  Gal.  Izdfyvzai ,  .  pwsijXixig  ouirai  ex  lib.  33.  de  mm.  Muli.  p.  697. 
vol.  II.,  ubi  vid.  adn.  Foesius  vocabulum  ne  Graecum  quidem  et  interpolatum  in  Oeconomiam 
inferre  non  debebat. 

'P/£a  exponit  Galenus :  ollra  xaXelzat  (bozdvtbv  zi  dxavkoi/  xal  avavbig  xal  cLxapxov 
l%ov  zpla  tpOkXa  xazci.  xdvza  xpofi^xy  xazk  rijgyijgxe!pt,eva,  Suofo  Saxzbkoiv  zb  pei- 
yeiog,  iotxbza  zolg  r%  &.y%o6e yg,  pt^av  be  Xsxzt )v  Msv&g  xaQatpouzav.  Foes.  in  Oecon. 
quosdam  Dioscoridis  bvozpea  esse  existimare  scribit.  Sed  descriptiones  discrepant.  Equidem 
nondum  aliunde  confirmatam  vidi  Galeni  narrationem,  cui  fidem  non  habeo.  De  locis,  Unde 
glossa  Galenica  desumpta  videtur,  cf.  fadnni'  ad  vol.  I.  p.  738,  Ot  ad  vol.  II.  p.  710.  .■ 

AbXQut]  fttfrpifi -legis  apud'  Erotianum,  cf.  Foes.'  in  Oecon.,  qui  glossam  refert  ad 
locum  e  libro  tripi .  &<p6pav  (p.  667.  vol.  II.)  et  ex  notissimo  Rufi  loco  nominis  significationem 
illustrat.  Sed  ipsum  vocabulum  non  pertinere  ad  textum  pseudo-Hippocratis  monui  in  adn. 
ad  1.  1. 

Tla%iz6v  laqueum  significare  apud  Hipp.  scribit  Foes.  in  Oecon.  Hipp.  in  voce.  Me  de 
loco,  quem  voluit  Foesius,  alio  modo  sentire  dixi  in  adm  ad  p.  696.  vol.  II.,  cum  quibus 
confer  vol.  II.  p.  719.,  ubi  xoibsiv  (bdXavov  ptaxpiiv  pcif  xd%izov,  e  lectione  codicis  6. 

*  2%£T2W!  recepit  Foes.  in  Oeconomiam  suam  ex  lib.  II.  de  morbis  muli,  p.  721.,  ubi 
codd.  veram  lect.  z%6z\ ia  praebuerunt;  vid.  adnn.  ad  1.  1. 

*  'Aypyabtiat  exponit  Erotianus  e  lib.  de  morbis  muli.  II.,  sed  natum  est  ex  avaxptt- 
zScbzi;  vid.  adnn.  ad  vol.  H.  p.  748.  Foesius  xpt/zbazi  coniecit  in  Oecon.,  merito  aypyzb&zi 
suspectum  habens. 

"Ixrap  apud  Galenum  in  glossario  exponitur  zb  ztjg  yuvaixbg  alSolov.  Erotianus  prorsus 
incertus  est.  Foes.  vocabulum  se  apud  Hipp.  non  reperisse  profitetur  in  Oecon.  Heringa 
retulit  ad  lib.  II.  de  morbis  muli.  p.  768.  vol.  II.,  ubi  in  adn.  dixi  de  corruptela  vocis  et 
Galeni  commento. 

*  Ai/3awzou  xapx6v\  abzbv ,  inquit,  Gal.,  laag  zbv  bvopgaXbpiivov  [obzag]  hfiavozbv 
ixel  ro  yi  axippia  zov  (puzou  oit  yiyv&zxaptv  elg  %pijM  &y6ftew.  —  Merum  commentum 
est:  vitiose  apud  Hipp.  scriptum  est  pro  A (vou  xapxov,  vid.  adn.  ad  lib.  II.  de  mm.  muli, 
(vol.  II.  p.  779.)  Quod  apud  Suidam  legis  fa(3avuz6g.  o  xapxbg  zofi  Xifidvou-  A/j3 avog 

adzb  zb  Qvtov,  —  et  apud  Hesychium  Mfiavog  zb  SivSpov  xal  zb  bpog.  Aifiavazbg. 


PRAEFATIO. 


$e,  t)  xaprdg.  abrou,  elfop  Sv/uapoarog ,  —  falsissimum  est;  neque  enim  fructus  est 
arboris,  sed  succus  .condensatus.  Fefellerunt  haec  Foesium  in  Opcon.  in  voce.,1 

"Or%oa  de  mm;  muli.  II.iI(pno786.  vol.  II.)  ponitur,  quasi  retinacula., :quaedam  /ltteri 
essent.  Sed,  nisi  aliunde  confirmatum  videam,  quod  nondum  mihi  contigit  ,-irei  , fidem -non; 
haheo,  Vid.  adnn.  ad  1.  1. 

*  'OA otyXvKTiSei;  exponitur  (pMxratvat  apud  Galenum;  Erotianiis  vero  plures  illi  signifi¬ 

cationes  tribuit;  Hesychius  etiam  oA 6(poxng  vitiose:  legit;  Vocabulum  nihili  est  ,,  cuius  ortum 
explicare  studui  in  adn.  ad  p.  791.  vol.  II.  . 

.  ’E xiQinhecClxi  nude,  positum  dicitur. ,  a'  :.Fo.esio,  pro  ra  implvut:  itrtQatoeftu  et.raim- 
0atv6/isva  menstrua  dici  adnotat  idem  in  Oecon.  Rei  fidem  non  habeo ;  vid.  adnn.  ad 
p.  808.  vol.  II. 

.  Tluplvug]  robi  %6vSpovg.  Elpyrai  dS.Jsrl:  hfZuvarob.  ■-  Gal.  in Gloss. ;  seda mpfyaq  le¬ 
gendum  est;  locus  habetur  libro  de,  superfoetatione  cap.  33.  (p..  813.  vol,  II.),  ubi  ivideiadfin. 

*  KaA <rpt,6pva  recepit  Foes.  in  Oecon.  ex  lib.  de  nat.  mul.  cap,  6.  ,  Sed 
vocabulum  nihili  est;  est. vitiose  scriptum  emftpwtyi-  vid.  adn.  ad  ,p.  832.  vol.  II. [ 

Hunc  indicem  continuabo  >in -praefatione  ad- volumen- tertium.  Sed  vide  iam  L.  B,  quam 
vere  veterum  illorum:  interpretum :  et  glossarum  auctorum  operibus  prudenter,  utendum -esse 
dixfeiim  iin  praefatione  ad,  volumen  primum,  V 

>!  .  Subsidia  ,  manu ;  scripta,  quibus  in;  hoc  volumine  edendo  uti  licuit,,  sunt,  codicis  Marciani 
collatio,  quam  CobetO  me  idebere  dixi  in  praefatione  ad  vol.  I.,  et  cod.  Vossianus.  :  Ac  huiUs 
quidem  varr.  lectt.  ad  quos  libros  adscripserim  sponte  patebit  lectori,  lectiones  Marcianrxnihi 
praesto  fuerunt  ad  Legem,  ad  libri  de  Arte  partem  priorem  usque  ad  ys,:  17.  p.10.  et  ad 
partem  posteriorem,  i.  eia  p.  1 6. ^  vs.  8.-; ad  finem  libri  usque,  i.  e.  ■,  ad,  extreiqnm  usque  caput 
18.  p.  19.  in  nostra  editione.  Tum  adhibui  ad  libros  de  Morbo  sacro,  de  Flatibus,  de  Mor¬ 
bis  I.  II.  III.,  ad  partem  e  principio  de : Morbis  IV.,  i.:  e,  ad  p.  439.  vs.  penult.  usque,  — 
ad  libros  de  Genitura  et  de. Natura  pueri,  denique  ad  libellum  De  his,  quae  ad  virgines  spectant. 

De  Vossiani  libri  lectipnjbus;  certo  mihi  constitit,  eas  persaepe  conspirare  cum  lectionibus ' 
Servini-.  exemplaris  apud  Foesium,  quas  litera  L  significavit  Littreus.  Quod  natare,  videbatur 
operae  pretium. 

Et. nunc  iterum  vale!  L.  B.  et  nostris  utere  iisque  fave!  cras  ingens  iterabimus  aequor. 


PROLEGOMENA. 


$  18. 


De  libris ,  qui  vulgo  lex,  de  arte,  et  de  vetere  medicina  inscribuntur . 

In  catalogo  librorum  Hippocrateoram ,  quem  Erotianus  in  praefatione  ad  Glossarium  nobis 
reliquit,  enumerantur  inter  eos,  qui  sunt  rav  elg  rbv  xepi  ri%v>jv  reivburav  AOyov,  eo 
ordine,  quo  iam  eos  describo:  vbfiog ,  xepi  x epl  apxafyq  tyTpixyjq. 

Eodem  ordine  dispositi  leguntur  in  plerisque  codicibus  inss. ,  quibus  Littreus  est  usus , 
quique  eos  continent  (ni.  vol.  I.  p.  611.  seqq.)  Neque  aliter  res  se  habet  in  ms.  Vossiano , 
quo  utor,  et  in  Marciano,  quo  quae  contineantur  ostendit 'index,  quem  debeo  Cobeto. 

In  codice  vero  Parisiensi  2258.  s.  A.  habentur  tantum  alter  et  tertius  horum  librorum, 
qui  intermediis  aliis  ibi  satis  longo  intervallo  separantur.  In  cod.  2382. ,  qui  brevia  excerpta 
tantum  librorum  Galeni  et  Hippocratis  continet,  etiam  libri  xepi  rtyj/yq  et  «r epl  &p%altfq 
lyTptxijq  inveniuntur  et  continuo  sese  excipiunt.  In  cod.  2146.  s.  C.  solus  v6p cog  descriptus 
est.  In  2148.  s.  Z.  vb/xoq  et  liber  x epl  tantum  leguntur,  quorum  alterum  statim 

alter  consequitur. 

In  Calvi  Latina  editione  operum  Hippocratis  principio  collocatur  liber  de  arte,  tum  de 
prisca  medicina ;  intermediis  vero  aliis  quibusdam  libellis  pag.  22.  demum  primum  ius  ittran- 
dum,  tum  liber  de  lege,  uti  ille  appellat,  sequitur.  In  Aldina  vita  Hippocratis  nara  I.apav6v 
et  'ipxog  praemittuntur,  tum  fol.  1.  libellus  x epl  rb%iiy]g  legitur,  quem  statim  fol.  2.  verso 
excipit  tractatus  xepi  &p%at>fg  Itfrpixijq.  Post  alios  vero  intermedios  fol.  8.  verso  demum  6 
vbfcoq  descriptus  est;  planeque  similis' est  horum  opusculorum  dispositio  in  Basileensi  editione. 

Non  alia  ratione  quam  apud  Erotianum  hi  libri  sese  excipiunt  in  editionibus  Mercurialis, 
Foesii ,  Machii ;  sed  Lindanus  libros  xepi  Tb%vyt;  et  x  epl  ipxaltfs  ltfrptxijq  praemittit  r$  v6pc(p. 

Littreus  in  classes  aliquot  scripta  Hippocratica  distribuens  principem  locum  inter  libros 
vere  Hippocrateos ,  qui  primam  eius  classem  faciunt,  tribuit  libro  xepi  &p%afy<;  lyrpixijg  et 
ad  calcem  eiusdem  classis  rbv  vopeov  collocavit  post  ius  iurandum.  Ad  quartam  vero  classem 
scripta  continentem,  quae  non  certo  Hippocrati  adscripseris ,  licet  ad  eius  scholam  pertineant, 
retulit  librum  xepi 


PROLEGOMENA. 


Et  in  prolegomenorum  §  1.  vol.  I.  statim  dixi  riv  v6fiov  ad  Hippocratem  auctorem  referri 
non  posse:  orationem  enim  ab  Hippocratis  simplici  sermone  toto  coelo  distare. 

Nunc  vero  contendo  libellos,  qui  6  v6fioq,  repi  r£%vw,  repi  ap%a!>fq  hfrptxyq  inscribi 
solent,  sine  dubio  ordine  illo,  quem  Erotianus  indicavit,  esse  disponendos.  Illos  vero  non  esse 
tria  scripta  ab  auctoribus  diversis  separatim  edita,  sed  esse  tractatum  unum  ab  uno  auctore, 
eoque  rhetore  ac  sophista,  illo,  quem  dixi,  ordine  conscriptum.  Tum  tractatum  illum  unum 
non  esse  compositum  ab  Hippocrate,  aut  Hippocratis  aevo,  sed  eo  tempore,  quo  Hippocratis 
ars  iam  ij  ap%afy  hfTpixtj  dici  coepta  erat.  Divulsum  autem  esse  illum  tractatum  seriore  aevo 
in  partes  tres,  postquam  librarii  ad  singulas  partes  titulos  illos,  aliosve  quam  quos  hodie  legi¬ 
mus,  adscripserant;  neque  enim  hodiernas  inscriptiones  ab  ipso  tractatus  illius  auctore  esse 
profectas,  sed  a  manu  aliena;  quin  ne  plane  quidem  accommodatas  esse  argumentis  partium 
operis,  quibus  sunt  adscriptae. 

Ut  hoc  demonstrem  primum  singularum  operis  partium  argumenta  describam.  N 6fcog 
autem  complectebatur  §$  1 — 5.  nostrae  editionis;  —  liber  repi  rlyjiyq  $$  6 — 18.,-  —  liber 
tandem  repi  ap%afyt;  tyrpixvjQ  19 — 10. 

Ecce  quae  v6pup  continebantur: 

n  Ars  medica  omffium  artium  est  nobilissima,  sed  propter  illos,  qui  eam  profitentur,  et 
propter  artis  expertes,  qui  temere  de  artificibus  iudicant,  parvi  aestimatur.  Medicorum  autem 
vitia  inde  maxime  nascuntur,  quod  praeter  ignominiam  nulla  in  civitatibus  poena  illis  con¬ 
stituta  est.  Sunt  vero  medici  nomine  quidem  multi,  re  ipsa  tamen  perpauci.  Medicinam 
quidem  recte  discere  cupienti  his  rebus  opus  est:  indole  ad  discendum  apta,  doctrina,  loco 
idoneo,  institutione,  industria,  tempore.  Medicinae  cognitio  aequiparanda  frugibus,  quae  e 
terra  proveniunt:  indoles  discentis  agri  instar  est;  disciplina  tradita  seminum;  institutio  a 
pueris  inde  sationis  tempestivae;  locus,  in  quo  quis  discat,  aeris  ambientis;  industria  agricul¬ 
turae;  tempus  vero  haec  omnia  ad  maturitatem  perducit.  Ita  demum  fiunt  medici  non  no¬ 
mine  tantum,  sed  ipsa  artis  facultate  insignes.  Imperitia  omni  modo  nocet  omnique  tempore. 
Scientia  nimirum  et  opinio  duo  sunt,  quorum  alterum  rerum  cognitionem,  alterum  ignoran¬ 
tiam  adfert.  Sacra  vero  haec  profanis  non  patent,  sed  scientiae  mysteriis  initiatis.” 

Aut  ego  egregie  fallor,  aut  ex  argumento  huius  principii  operis  minime  perspicitur  quare 
haec  pars  vbftog  dicatur,  de  qua  re  iam  dixi  $  1.  prolegomenorum.  Quod  statim  indicat 
non  ipsum  scriptorem  nomen  illud  libro  indidisse.  Sed  haec  nunc  kv  raplpytp,  postea  eo 
revertemur. 

In  illa  operis  parte,  quae  repi  dici  solet,  haec  fere  leguntur: 

«Sunt,  qui  artem  exercent  artibus  obtrectandi,  non  quidem  id  quod  dico  spectantes,  sed 
suam  scilicet  doctrinam  ostentantes,  quod  valde  improbandum  est.  Illos  autem,  qui  ceteras 
artes  ita  vituperant,  nunc  non  curo,  sed  oppugnabo  illos,  qui  artem  medicam  vituperant. 
Mihi  quidem  nulla  ars,  quae  non  exsistat,  esse  videtur;  ridiculum  enim  aliquid  eorum,  quae 
sint,  non  esse  putare.  Ars  autem  medica  ea  est,  quae  aegrotantes  a  laboribus  prorsus  liberat 
et  morborum  vehementiam  retundit,  neque  eorum  curationem  suscipit,  qui  a  morbis  devincuntur, 
quia  illam  perficere  non  valet.  Artem  autem  id  efficere  semperque  efficere  posse  iam  demon¬ 
strabo  simulque  adversariorum  argumenta  refellam.” 


PROLEGOMENA. 


irte  reprehendunt,  quod  nonnullis  tantum,  non  vero  omnibus  sanitatem 
fortuito  casui  sanitatem  a  nonnullis  acceptam  referunt.  Verum  fortuna 
bene,  male  factam  consequetur:  tum  vero  quare  fortunam  sanationis 
et  arti  tamen  sese  committunt?  Possit  quis  contra  adferre  haud  paucos 
nitatem  recuperasse;  imo  factum  esse  concedo,  sed  medicinae  auxilium 


quod  recte  fiat  a  minus  recte  facto  distinguitur,  ars  non  esse  nequit.  Praeterea  ars  talia  habet 
praesidia ,  qualia  vel  artis  imperitus  quisque  artis  instrumenta  esse  videat.  Quodsi  igitur  neque 
in  perito  medico,  neque  in  medicina  quidquam  inutile  insit,  is  qui  sine  medici  auxilio  sanus 
e  morbo  evaserit ,  nullo  iure  suo  rd  abri/mro  v  sanationis  causam  habere  potest ,  quippe  quod 
nihil  nisi  nomen  sit.” 


»Quod  vero  ad  eos  attinet,  qui  propter  vita  defunctorum  fatum  nullam  artem  esse  con¬ 
tendunt,  miror,  qui  fiat,  ut  non  eorum,  qui  obierunt,  intemperantiam  mortis  causam  esse 
dicant,  sed  imprudentiam  accusent  eorum,  qui  artem  exercent;  quandoquidem  salutaria  me¬ 
dici  praecepta  saepius  ab  aegris  negliguntur.” 

„Qui  autem  artem  culpant,  quia  eius  professores  quae  supra  artem  sunt -posita  auxiliis, 
quae  arti  sunt,  tentare  nolunt,  nae  hi  paene  insanire  videntur;  neque  enim  id,  quod  artis 
auxilia  superat,  horum  ope  tolli  potest.  At  illi,  qui  medicos  reprehendunt,  qui  morbo  devi¬ 
ctorum  curam  suscipere  nolunt ,  id  quod  tangere  oportet  idque  quod  intactum  relinquere  prae¬ 
stat  pariter  tangere  iubent,  quo  fit,  ut  laudentur  ab  illis,  qui  nomine  tantum  sint  medici, 
rideantur  contra  ab  illis,  qui  artem  re  ipsa  calleant.  Eiusmodi  autem  res  quomodo  se  ha¬ 
beant  in  ceteris  artibus,  alio  tempore  et  loco  dicetur;  nunc  vero  de  arte  medica  partim  iam 
egimus,  partim  exponere  pergimus.” 

h Medicinae  peritis  morbi  pauci  in  conspectu  sunt  positi,  latent  eos  plerique  in  occulto, 
quia  intus  sunt  abditi.  Sunt,  qui  palam  prorumpant  colore,  tumore,  tactui  ac  visui  se  proden¬ 
tes.  Horum  quidem  curationes  certas  esse  oportet,  non  quod  sint  faciles,  sed  quia  inventae 
sunt  ab  iis,  qui  invenire  potuerunt;  potuerunt  autem  quibus  contigit  institutio  et  favet  natura. 
Ad  conspicuos  igitur  morbos  artem  paratam  esse  oportet.”  : 

ii  Verum  ad  eos  etiam,  qui  minus  sunt  aperti,  parata  sit  necesse  est:  sunt  autem  illi,  qui 
ad  ossa  et  interna  corporis  cava  sunt  conversi.  Habet  nempe  corpus  cava  permulta:  duo, 
quibus  cibus  excipitur  et  demittitur;  tum  carnes  cavae  sunt;  eaque  cava  in  sanitate  spiritu 
replentur ,  morbi  vero  tempore  ichore ;  sunt  eiusmodi  carnes  in  brachiis ,  femoribus ,  tibiis  ; 
cavus  est  quoque  thorax,  quo  iecur  continetur,  caput,  in  quo  cerebrum,  dorsum,  cui  pulmones 
adiacent;  quorum  unumquodque  cavum  est  et  spatia  vacua  habet,  adeo  ut  paene  vasa  esse 
dixeris.  Sunt  insuper  venae  multae  et  nervi  ad  ossa  protensi,  quorum  omnium  nihil  non 
quasr  spumosum  est  et  latibulis  plenum,  quae  produntur  ichore,  qui  multus  et  multa  mala 
inferens  effluit.  Nempe  oculos  haec  latent,  quapropter  occulta  appellavi;  sed  arte  cognoscun¬ 
tur,  quippe  ea,  quae  conspectum  fugiunt,  mentis  oculis  cernuntur.  Illorum  vSro  malorum, 
quae,  quod  .non  statim  appareant,  aegri  patiuntur,  culpa  non  in  medico  posita  est,  sed  in 


PROLEGOMENA. 


natura  aegrotantis  et  morbi.  Medicus  enim  ratiocinatione  malum  occultum  investigat;  quod 
autem  de  eo  referre  studet  aeger,  ex  opinione  potius  qnam  rei  cognitione  enarrat,  adeo  ut 
medico  opus  sit  tempore,  quo  malum  investiget;  cuius  tarditatis  culpa  non  in  arte,  sed  in 
corporum  natura  est  posita.  Nimirum  ars  id  spectat,  ut  recte  curet;  natura  vero,  si  oculis 
conspici  possit,  curationem  admittit;  sin  superet  morbus  eo  tempore,  quod  ut  ille  cognoscatur 
requiritur,  aut  quia  medicus  sero  ad  curationem  accedit,  aut  propter  morbi  celeritatem,  aeger 
interimitur.  Quodsi  eiusmodi  morbus  occultus  sanatur,  ars  magis  admiranda  est  quam  si 
eos,  qui  sanari  non  possunt,  curare  moliatur.  Neque  enim  in  ceteris  artibus  similia  requi¬ 
runtur.” 

ti Medicina  vero  in  iis  omnibus,  quae  in  corporis  cavis  sita  sunt,  conspectu  remota,  velut 
in  illis,  qui  pulmonis,  iecinoris,  renum  ulceribus  laborant,  alia  tamen  invenit  explorationis 
instrumenta:  vocis  quidem  sonum  clarum,  gravem,  fluxiones,  quae  foras  prodeunt  quocumque 
exitus  datur,  quaeque  colore,  tenuitate,  crassitudine  censentur.  Sin  non  prodeant  foras,  natu¬ 
ram  ut  eas  demittat  auxiliis  idoneis  cogit;  demissae  vero  artis  peritis  quid  faciendum  sit  signi¬ 
ficant.  Ita  ignis  pituitam  diffundit  acris  cibi  et  potus  ope;  spiritus  expellitur  itinere  et  cursu 
per  acclivia.  Verbo  docuit  per  os  ingerere  talia,  quae  maiore  calore  ea  quae  corpus  incendunt 
fundunt  et  fluxa  reddunt,  quae  non  effluxissent,  nisi  id  illis  accidisset.  Iam  vero  alia  per  alias 
partes  exeunt  et  morbum  denunciant,  adeo  ut  mirum  non  sit  hunc  tardius  cognosci  et  cu-' 
rari,  quum  per  aliena  signa  ad  mentem  medici  transmitti  debeant.” 

„  Medicam  igitur  artem  rationes  habere  multas  ad  auxilia  administranda  illamque  quae 
incurabilia  sunt  iure  intacta  relinquere,  vel  etiamsi  tangat,  extra  culpam  tamen  positum  esse 
medicum  docuit  haec  oratio.” 

Itaque  conspectum  dedimus  argumenti  illius  operis  partis,  quae  irepl  r£%vyt;  nomine 
circumfertur.  Neque  tamen  hic  titulus  solus  illi  est  datus;  sed  in  codice  v.  c.  Vossiano  ad 
§  6.  nobis,  i.  e.  ad  libelli  principium  adscribitur  repi  r£%v>fg;  ad  §  7“  initium  vero  adposi- 
tum  legis  ori  faapxTjxat  elei  ai  r&yyai-,  ad  initium  $  8.  lego  inscriptionem  irspi  vrdpgeug 
tyrpixijg,  qui  titulus  deinceps  adscribitur  in  fronte  paginarum  singularum  subsequentium  ad 
finem  opusculi  usque.  Neque  solum  in  cod.  Vossiano  id  factum  est,  sed  etiam  in  Parisien- 
sibus  quibusdam,  quod  ad  singulos,  quos  indicavi,  locos  adnotat  LittreUs.  Quodsi  iam  partis 
huius  alterius  titulum  solitum  xepi  r4%vtfg  conferas  cuin  argumento,  apparet  eum  tam  late 
patere ,  ut  eum  pariter  primae  et  tertiae  parti  \6yov  sophistae  .nostri  praefigere  possis  et  ut 
parum  sit  probabile  ab  ipso  auctore  esse  profectum.  Vidimus  enim  re  ipsa  agi  xepi  6xdp^eag 
hfrptxyg,  et  hanc  vindicari  ab  obtrectatorum  calumniis ,  maximamque  causam  cur  morbi  non¬ 
nulli  curari  non  possint,  poni  in  recondita  illorum  natura,  quum  morbus  quicumque  in  tem¬ 
pore  cognitus  sanabilis  esse  videatur  auctori  nostro. 

Restat  libellus  xspi  dp%afyg  hjrpixyg  dici  solitus,  cuius  summa  huc  fere  redit: 

«Qui  de  arte  medica  agere  coeperunt  vana  quadam  opinione  suscepta  calidum  vel  frigi¬ 
dum,  vel  humidum,  vel  siccum,  vel  aliud  quid  primam  in  hominibus  mortis  et  morborum 
causam  esse  existimarunt,  eandemque  in  omnibus  putant,  eorum,  quae  enumeravi,  unum 
duove:  Falluntur  isti  eorumque  error  eo  gravior  est,  quod  committitur  in  arte,  quae  re 
vera  exsistit,  qua  omnes  utuntur  et  cuius  artifices  peritos  magni  faciunt.  Sunt  autem  artifices 


quamvis  pauca,  devoraverit.” 

«Quod  unum  si  tantum  accideret,  ut  firmiora  laederent,  infirma  iuvarent,  res  sane  facilis 
esset;  verum  aeque  certo  peccatur,  quum  homo  iusto  minorem  cibi  copiam  sumpsit.  Itaque 
quum  iustus  modus  nec  mensura,  nec  pondere  definiri  possit,  quod  exacte  conveniat  inveniri 
non  potest,  nisi  referas  ad  corporis  sensum;  quin  summatim  plurimi  aestimandus  est  ille  arti¬ 
fex,  qui  a  iusto  modo  minimum  aberraverit,  praesertim  in  morbis  periculosis.” 

z/Re  ipsa  autem  non  minus  graves  noxas  homini  accidere  ex  abstinentia  modum  excedente 
quam  e  repletione  in  sanis  facile  discas;  modo  reputes  quid  eveniat  illis,  qui  praeter  consue¬ 
tudinem  vel  bis  uno  die  vel  semel  cibum  ceperint,  prandio  praeter  morem  sive  sumpto,  sive 
omisso.  Prae  ceteris  vero  debiles  naturae  cito  ex  eiusmodi  mutatione  male  afficiuntur.  Itaque 
in  arte  facienda  in  aegrotantibus  difficile  est  semper  id,  quod  maxime  conveniat,  facere-  nec 


PROLEGOMENA. 


contra  laudanda,  quod  ratiocinatione  ad  illud  quam  proxime  accedit  et  pulchre  inventa 

est  ex  multa  rerum  ignorantia  minimeque  ab  eo,  quod  forte  fortuito  fiat,  dependet.” 

„ Sed  redeo  ad  eos,  qui  nova  via  ex  praeiudicata  opinione  artem  invenire  conantur.” 

f, Nempe  si  calidum  sit,  aut  frigidum,  aut  siccum;  aut  humidum,  quod  hominem  laedat, 
et  medicum  contraria  contrariis  curare  oporteat ,  sumamus  hominem  debilem  potius  quam  ro¬ 
bustum  triticum  crudum  comedere  et  carne  cruda  vesci  et  aquam  bibere;  non  erit  dubium, 
quin  brevi  in.  morbum  incidat.  Quid  igitur  huic  pro  remedio  dandum  est?  calidumne, 
an  frigidum,  humidumne,  .an  siccum?  Nimirum  horum  saltem  aliquid  administrandum 
erit,  si  contrarium  eius  sit,  quod  morbum  faciat,  uti  affirmant  illi  novatores.  Optimum 
quidem  remedium  erit,  si  pro  crudis  illis  cibis  rite  paratos  praebeas,  quibus  datis,  nisi 
iam  penitus  sit  corruptus;  homo  convalescet.  Quid  igitur?  Dicemusne  illum  ex  frigido 
laborantem  calidis  istis  assumptis  convaluisse?  Qui  panem  paret  illumne  e  tritico  calidum 
aut  frigidum,  humidum  aut  siccum  expulisse?  At  panis  aqua,  igne,  aliis  multis  paratur, 
quae  singula. suas  habent ; facultates ;  tum  vero  alia  amisit  principia,  alia  cum  aliis  alio  modo 
sunt  mista.  Verum  praeterea  aliud  panis  genus  et  mazae  alio  modo  hominem  afficit,  quarum 
rerum  vires  qui  nescit,  non  facile  is  aegrotantem  curabit,  adeo  ut  his  sit  scitu  vix  quidquam' 
utilius.  Pulchre  igitur  humana  natura  duce  ista  repererunt  primi  inventores,  nec  frigidum, 
cett.  morborum  causas  habuerunt,  sed  id  quod  iusto  firmius  esset  et  cui  subigendo  non  suf¬ 
ficeret  natura  humana,  idque  detrahere  quidem  studuerunt.  Est  autem  valentissimum  e  dul¬ 
cium  genere  id,  quod  dulcissimum  est,  ex  amarorum,  id  quod  amarissimum,  cett.,  quae 
homini  inesse  videbant  et  noxas  edere.  Nempe  amarum,  salsum,  dulce,  acidum,  sexcenta 
alia  diversa  singula  potestate  in  homine  insunt  et  inter  se  probe  mista  neque  apparent,  neque 
-laedunt  hominem,  sed  si  quid  a  reliquis  seorsim  secernatur,  manifesto  et  apparet  et  laedit. 
Similique  modo  e  cibis,  qui  corpori  ingesti  nocent,  alius  pure  est  amarus,  alius  salsus,  alius 
acidus,  quapropter  ab  illis  laedimur  pariter  atque  a  corporis  principiis  singulis  cum  reliquis 
haud  probe  commistis.  Potus  Vero  et  cibus  vulgaris  minime  humorem  quemdam  eiusmodi 
sincerum  habet,  ita  ut  turbae  et  secretiones  rui/  Svvdficaiv  corporis  ex  his  ingestis  minime 
accidant..  Neque  vero  scio  quomodo  novatores  illi  homines  curare  possint;  nam  nihil  habent, 
quod  per  se  sit  calidum;  aut  frigidum,  aut  humidum,  sed  eosdem  habent  cibos  et  potus, 
quibus  omnes  utimur,  et  in  quibus  ista  cum  aliis  sunt  mista,  non  vero  seorsim  obvia.” 

i  «Neque  vero  calidum  et  frigidum  maximam  potestatem  habent,  sed  contra  omnium  Svvd- 
fieav  minimum  haec  valere  opinor.  Nimirum  quamdiu  secum  invicem  sunt  mista,  profecto 
non  nocent,  sed  tum  demum,  cum  alterum  ab  altero  est  seiunctum.  Quodsi  fiat  et  frigus 
v.  c.  oriatur,  statim  ex  ipso  corpore  calor  adest  tum  in  sano,  tum  in  aegrotante  homine.” 

„Possit  quis  contra  dicere  febre  ardente  laborantes  et  peripneumonia  et  aliis  morbis  vehe- 
mentioribus  non  cito  a  calore  liberari,  neque  amplius  ibi  calidum  et  frigidum  adesse.  Verum 
id  ipsum  magnum  habeo  indicium  homines  non  propter  solum  calorem  febre  prehendi,  sed 
amarum  et  calidum ,.  atque  amarum  et  aqre,  atque  calidum  et  salsum  causas  esse  itemque 
frigidum  coniunctum  cum  aliis  twv  Svvapieov.  Hae  igitur  laedunt,  sed  una  cum  illis  calor 
et  adest  et  augetur.  Exempli  loco  sint  coryzae,  aliae  affectiones  multae,  quae  ab  acri  humore 
oriuntur,  qui  contemperari  et  concoqui  debet,  sed  quae  calorem  habent  coniunctum.” 


PROLEGOMENA. 


ff Sunt  autem  medici  ac  sophistae,  qui  dicant  medicam  artem  callere  neminem  posse,  nisi 
quid  sit  homo  sciat.  Quorum  oratio  maxime  philosophiam  tangit,  quemadmodum  Empedocles, 
alii  de  natura  scribentes  exposuerunt  quid  sit  homo  et  quomodo  nascatur  et  unde  sit  compo¬ 
situs.  Mihi  Vero  de  natura  nihil  quidquam  sciri  posse  videtur,  nisi  e  medicina;  quod  facile 
patet,  si  quis  eam  universam  rite  comprehenderit  omnemque  eius  ambitum  complectatur. 
Nempe  in  medico  requiritur  ut  sciat,  quomodo  se  habeat  homo  ad  potus,  cibos,  cetera  ad 
vitam  necessaria.  Neque  vero  solum  novisse  oportet  caseum  pravum  esse  cibum,  sed  quid 
mali  adferat  et  ad  quodnam  eorum, "quae  in  homine  insunt,  non  sit  adaptatus.” 

„ Praeterea  tum  inter  convalescendum,  tum  in  longis  morbis  perturbationes  fiunt  partim 
ab  ingestis  quibuslibet,  quas  ne  alii  quam  cui  re  vera  debentur  causae  tribuas,  prudenter 
cavendum  est.” 

„  Novisse  etiam  oportet  quae  .affectiones  homini  accidant  propter  rag  Swapuag  et  quae 
pendeant  a  partium  figura,  quarum  aliae  latae  ab  initio  in  angustum  desinunt,  aliae  expansae 
sunt,  aliae  solidae  et  rotundae,  cett.” 

„De  humorum  vero  facultatibus,  quid  singuli  efficere  valeant  vidimus  et  affinitatis  ratione 
habita  quomodo  inter  se  coniungantur,  quod  ad  optima  remedia  seligenda  multum  valet;  est 
autem  optimum  id,  quod  ab  inepto  longissime  distat.” 

Quodsi  iterum  iam  hanc  quoque  K6you  nostri  partem,  quam  percucurrimus,  cum  inscri¬ 
ptione  conferamus ,  fateri  cogimur,  verum  sane  esse  sr spi  &p%afyg  tyrpixijg  multa  dicta  esse , 
sed  non  ita  ut  ars  illa  vetus  summum  sit,  in  quo  versetur,  argumentum.  Quid  enim? 
Habemus  in  ea  defensionem  medicinae  a  veteribus  cultae  et  eadem,  qua  antiquitus,  methodo 
dein  excolendae  contra  novatores,  qui  morbos  a  calido,  frigido,  humido,  sicco  repeterent, 
dum  noster  contendit  veterum  methodum  esse  praestantiorem ,  ita  ut  illo  etiam  tempore; 
quo  scribat,  eam  tenendam  esse  iudicet.  Ars  antiqua  illi  ab  hominibus  inventa  videtur  ne¬ 
cessitate  coactis,  quum  solitus  sanorum  cibus  aegris  iusto  valentior  esset.  Morbi  autem  illi 
non  nasci  videntur  a  calido ,  frigido,  cett.;  sed  fuvdfieig  humorum,  i.  e.  amarum,  acre,  sal¬ 
sum  eos  parere;  tandem  monet  mentem  etiam  attendendam  esse  ad  perturbationes  spontaneas 
in  morbis,  ad  effectus,  qui  e  partium  figura  profluant,  et  ad  conversiones  facultatum  humo¬ 
rum  ipsarum;  de  quibus  postremis  cum  exponit,  de  vetere  medicina  ne  loquitur  quidem 
amplius. 

Itaque  vidimus  de  quibus  rebus  in  his  libris  agatur,  simulque  apparuit  inscriptiones  libel¬ 
lorum  partim  ineptas  esse,  partim  saltem  parum  accurate  argumentum  significare.  Inquiramus 
porro  in  consecutionem  et  coniunctionem  horum  scriptorum. 

Et  quod  ad  consecutionem  attinet,  diversam  hanc  esse  nec  debere,  nec  posse  ab  ea,  quam 
ab  Erotiano  traditam  vidimus,  ex  argumento,  quod  perlustravimus,  ultro  patet.  Apparuit 
auctorem  in  primo  libro  affirmare  medicam  artem  esse  nobilissimam,  sed  defraudari  laude 
debita  propter  artificum  imperitiam  et  illos,  qui  temere  de  his  iudicium  ferant;  —  altero 
libro  illum  artem  medicam  ab  obtrectatorum  calumniis  vindicare;  tertio  illum  exponere  qualis 
ars  medica  sibi  maxime  placeat.  Vel  hoc  solum  iam  docet  res  his  libris  traditas  inter  se  co¬ 
haerere  et  ea,  quam  diximus,  consecutione  antecedentem  quemque  librum  a  continuo  sequenti 
excipi.  Sed  lubet  congerere  locos  nonnullos,  e  quibus,  sive  quod  orationis  genus  simile  ob- 


PROLEGOMENA. 


ferunt,  sive  quod  respiciuntur  partes  superioris  alicuius  horum  scriptorum,  sive  placita  similia 
continent,  luce  clarius  apparet  libellos  hos  non  esse  divellendos,  sed  omnino  forma  unius 
X6yov  esse  edendos. 

Exempla  tumidae  orationis  e  lege  citavi  §  1.  horum  prolegomenorum  ad  ius  iurandum;  iam 
vero  concedendum  est  illum  fucum  parcius  occurrere  in  ea  tractatus  parte,  quae  n epl  rixvyg 
inscribi  solet,  et  in  tertia  de  prisca  medicina,  sed  tamen  non  deest;  quin  idem  hic  obser¬ 
vatur,  quod  apud  scriptores  mediocres  saepe  cernitur,  eos  principio  magno  hiatu  orationem 
inchoare,  sed  eius  vela  primum  praeter  modum  distenta  dein  laxa  dependere  vento  scilicet 
de  primo  impetu  remittente.  Ne  tameh  credas  ampullas  illas  plane  deficere,  compara  mihi 
cum  locis  ex  lege  iam  adlatis  principio  horum  prolegomenorum  hunc  e  §  6.  A 6you  nostri: 
6  Si  irape&v  X6yog  rolai  lg  lyrpixijv  olirug  ipiropeuopiivoiai  ivavntbaerat  bpaauvoptevog  ptiv 
Sta  roCroug,  gDg  ipiyei,  eiuropiav  Se  Sia  ri/v  riyyyv ,  v)  fSoybel,  Suvdptevog  Si  Siit  rvjv 
aotyfyv,  ijj  rexalSeurai.  Et  ne  putes  rem  alio  modo  se  habere  in  ea  parte,  quae  xepl  Stp- 
%atyg  tyrpiKijg  audit,  ecce  locum  e  $  27 .  rb  ydp  rou  Xtptou  poivog  la%up!bg  ivSCverai  iv  rij 
(piat  rou  uvSptSxrov  xal  yw&nu  xal  dxoxrelvai.  Audimus  in  singulis  partibus  eundem  rhe¬ 
torem,  cuius  orationi  plane  oppositus  est  antiquus,  simplex  Hippocratis  sermo. 

Verum  ecce!  citabo  duos  locos,  alterum  e  lege  illa,  alterum  e  libello,  uti  volunt,  de 
arte,  qui  ostendunt  non  solum  unum  eundemque  esse  utriusque  auctorem,  sed  unum  esse 
tractatum  eiusdem  scriptoris;  nimirum  manifesto  in  altero  respicitur  id,  quod  in  priore 
enucleatius .  exposuerat  rhetor  noster.  Principio  §  2.  legis :  x/>)j  yctp  bang  ptiXXet  tyrpixijg 
Zuveaiv  drpexiag  dpfi6^ea6ai ,  rlbvSi  puv  irflioXov  yeviaSar  06aiog,  SiSaaxaXiyg,  rberou 
ebQuiog,  raiSo/iabl^g  x.  r.  X.  Haec  explicatius  dein  tractantur  eadem  $  2.  et  8.  Respicit 
autem  sine  dubio  hos  locos  scriptor  noster,  cum  §  14.  sub  finem:  i^eOpv/vral  ye  ptvjv,  in¬ 
quit,  oi>  rolai  PouXybelai ,  aXXct  roCrav  rolai  Sovybeiar  SOvavrai  Si,  olat  ra  re  rtjg 
xuiSefyg  pij  i/tToS&v,  rd  re  rijg  (pCaiog  piij  raXaiecapa. 

Puto  hunc  saltem  locum  et  priorem  ex  eodem  esse  scripto,  non  e  duobus  diversis.  Sed 
nunc  pariter  e  libello  sr ep\  rtyyyg  et  tertio  erepi  ap%a!yq  hfrpixijg  item  plures  adferam 
locos,  unde  quam  arcte  hi  quoque  coniuncti  sint,  pateat. 

Teneamus  scilicet  e  libello  de  arte  quae  §  7.  leguntur:  Soxiei  Sij  ptoi  rb  ftiv  gOfiarav 
rtyyvi  elvaioiiSepila  oiix  louaa-  xal  ydp  dXoyov  rdv  £6vrav  ri  v/ye7a6ai  ptij  £6ir  itrel  r&v 
ye  /lij  lovrav  riva  dv  ng  oiiatvtv  6ei iadpievog  aerayyelXeie  &g  lari;  et  locum  e  §  10.  xal 
rourb  ye  rexfttjpiov  fiiya  rij  obafy  rijg  riyy^g,  '6n  iouad  ri  iart  xal  pieydXyf.  Et  eum, 
qui  eadem  §  10.  postea  legitur:  xal  lari  obSiv  Tjaaov  rd  afiapr^UvTa  ruv  SiQeXt/advrai/ 
piuprupia  rjj  riXH  k  rb  ehai.  Et  verba  ex  extrema  $  11.  i j  Si  tyrpixy»  xal  iv  ro7ai  Sid 
ri  xal  iv  raiat  erpovoovptivotai  0atverat  re  xal  Qaveirai  alel  obafyv  l%ouau.  Videmus  quam 
frequenter  ista  eivai  et  oiitif  rijg  rixvyg  et  ri% w?  iouaa  a  sophista  usurpentur.  Idem 
autem  fit  in  libro  de  vetere  medicina:  principio  statim  libelli,  $  19.  mihi,  legimus  ptdXiara 
Si  d^ioi  ft£fi0ea6ai,  ori  dpttpl  rix^G  iobayg  ( elal  dfiaprdvovreg).  Ibidem  paulo  post: 
aerep,  el  ftv;  ijv  fyrpixvi  oXag,  obx  av  >jv.  Et  §  80.  ob  Qyfil  Sj  Sid  rouro  Se7v  rvjv  rixw 
£ig  o itx  iouaav,  obSi  xaXug  fyreoftivyv  n )v  dpxabjv  aerofiaXiaBai.  Quid  alius  sentiat, 
haud  facile  quis  dicat,  sed  mihi  his  collatis  certo  patet  libellum  jr epl  riyy 'k  alteriimque 


PROLEGOMENA.  , 


xtpi .  apypivpg  tyrpixijg  unum  esse  opus  eiusdem  scriptoris,  non  duorum  diversorum  scripto¬ 
rum  opera  diversa ,  nec  duo  eiusdem  auctoris  scripta ,  sed  unUm. 

Quum  igitur  primus  et  secundus,  perinde  ac  secundus  et  tertius,  ita  coniuncti  sint,  non 
possunt,  non  omn^s  :-tr,es  eiusdem,  viri  operis. unius  partes  esse.--;  Sed  magis1  puto,  etiam  id 
constabit,  ubi  inquisiverimus  quomodo  libelli  isti/quos  dicunt,  cum  libro  de  victu  acuto¬ 
rum,  sint  coniuncti,  , 

Locos  esse  iu  libro  de  vetere  medicina,  qui  cum  locis  in  libro  de  victa  acutorum  conve¬ 
niant,  iam:  Ifpesius  vidit  et  post  eum  Littreus  (vid.  vol.  I.  p.  314.)  Aut  ego  fallor,  aut  cum 
germana, libri  , de., victu  acutorum  parte  tres  libelli,  illi ,  seu’ potius  tm:  :X6yov  nostri  partes  ita 
cohaerent,  ut  ille  veluti  fundamentum  sit,  cui  hunc  superstruxit  rhetor  ac  sophista  noster. 

Rem  sequentibus  demonstrare  conabor.  Omnis  illa  disputatio  in  v6/up  et  libro  vrspl  Ti%vyg 
de  artis  prqestantia  et  calumniis  medicinae  expertium  omniaque  illa,  quae  supra  excitavimus 
ad  to.  clvai  et  t^v  obcfyv  Tijg  Tiyvyg  et  Tv\y  Tiyyyv  fot/oai;  spectantia,  profluxerunt  me  iudice 
ex  iis,,  quae-  $  ljbri-  de.  victu  acutorum  exstant,  xuiTOi\iici(ZoXp,  ye  i%st  oXy  1 1  t£%v>i 
vrpbg  tuv  itpfiOTiav:fieyaX>pv.&g.ia>pii  ioxiety  '6Xag  ItfTpjxv/v  elvai.  Illud,  in  v6/i0u 
fine  obvium  ::oBtu  xai  hfTpol  (ptipoy  fiiv  sroXXol,  'epycp  ii  a£y%u  (icao!  pendet  ex  Hippo- 
cratico  oi  yap  fiij  lyrpol  hjTpol  ioxiouai  slvai  §  6. ;  convenit  saltem  in  utroque  libro  medi¬ 
corum' arte  insignium  et  minus  peritorum  inter  se  oppositio.  In  verbis- libri  de  vetere  medi¬ 
cina  $  26.  mihi:  ayijp  yap  xapovav  yotrij/utm,  ft^re  v&»  %aXeruv  ts  xai  axipav ,  pfpr' 
aS  tuv  sravTaaaai  bXeUpiuv,  &XX'  i)  aiiTip  cifiapTavovTi  /aiXXsi  iz-Ht/Xov  iaeaSai  x.  T.X.,— 
in  his,  inquam,  imitationem  habemus  loci  e  lib.  de  victu  acutorum  §  46.  e}  yap  Tig  SXxog 
Xa/i&v  iv  xv^fiV  Xfyv  iarixaipov ,  poP/TC  Xivpv  s tySeg,  /atjre  ayav  siisXxvig  ihv,  po^TS 

oiyav  iuasXx^g,  ainixa  ap^dpievog  ix  a-piiTipg  xaTaxslpoevog  fyr pcCoiro  x.  r.  X.  Compa¬ 
ratio  illa,  quam  §  27.  sub  finem  habemus  in  libro  de  vetere  medicina,  qua  medicus  morbum 
periculi  plenum  curans  componitur  Cum  nauta  in  vehementi  procella  navem  gubernante,  mihi 
quidem  originem  traxisse  videtur  e  loco  $  5.  de  V.  acutorum :  piaXiaTa  S'  S.v  ivraiviaaipu 
hjTpbv,  ’6crig  iv  to  Tat  ogiai  vorfpiaai,  8,  roi/g  xXsluto  ug  tuv  avtjp&nav  xtslvsi,  iv  to  (i- 
TOtai  iia0ipuv  ti  tuv  aXXuv  sfy  ivrl  to  (MXtiov.  Quod  dein  principio  §  28  legitur :  ori  ii 
obiiv  iXaaaov  avrb  xsvixsiog  axaipou xaxoa-dSuai  yiyvovTai  rip  dvbp&vru  fj  aro  ■jrXypd- 
aog  xaTa/xavSdvsiv  xaXug  iysi  ivravaQipovTag  ivrl  roi/g  uyiaiv  ovTag-  hpj  yap  abruv 
x.  r.  X.  desumptum  est  e  libro  de  V.  A.  §  26.  ypv)  ii  xai  ra  fiaSijfiara  vrqiisaSai  iv  ry 
Slafrg  t&v  &v6p&irav in  byiaivivrav ,  oTa  j-v/xQipsi  x.  r,  X.  De,  qua  re  iam  monuit  Foes. 
in  adn.,  Littreus  1.  1.  Id,  quod  legitur  §  32.  otia  poiv  yap  xai  raie  Hjvrou,  Uti  iiatyipsi 
dg  rb  cSifia  tou  avSpdxrou  xaClapbg  ciprog  vj  i;vyx6pwrTog  x.  t.  X.,  translatum  est  e  §  37. 
libri  de  V.  A.  xai  oi  ayav  xabapoi  ts  xai  %vyx6poi<iTqt.  aapd  t6  Uog-  fZpuSivreg  x.  t.  X. 

Ex  iis  ,  quae  congessimus,  luce  clarius  apparet  hos  libros  post  Hippocratem  esse  compositos 
et  pluribus  locis  nexum,  quo  res  propositae  inter  se  continentur,  ex  Hippocratis  scripto  de 
victu  acutorum  pendere.  Sed  non  minus  certum  est  rhetorem  nostrum  artem  illam  Hippocrati- 
cam  tv\v  apxatyv  appellare ,  ita  ut  eius  Xoyov  satis  diu  post  Hippocratis  aevum  scriptis  man¬ 
datum  esse  appareat.  Advertit  me  insuper  sophistam  nostrum  locos  partis  spuriae  non  respicere, 
neque  indicia  apparent  illum  alios  usurpare  locos  ex  libro  de  victu  acutorum,  quam  qui  etiam 


PROLEGOM.ENA. 


nunc  supersunt.  Unde  fere  effeceris  quodammodo  saltem  probabile  esse  iam  illo  tempore  periisse 
reliquas  illius  operis  Hippocratis  partes.  Non  affirmo  rem  certam  esse,  sed  cum  aliqua  veri 
specie  ita  statui  posse  contendo.  Non  me  fugit  locus  e  §  34.  ra.  Si  xari  ro bp  vot rkovTag, 
0&%l  olat  iv  piyoc  yiviqrai ,  roOrotai  b^OrarOi  o  xupcrop  ixki'plxel ,  —  > lal  bffov  iv 
ypivov  xapfy  Siaieppoi  xal  Siefybv  Sii  xavrbi  rekevrp  ii  robi  ^Sat  pakusra,  oZxep 
ro  fiyoi  xal  {/  ipigii  veyvixarirvi  x.  r.  A.;  neque  non  animadverti  esse  in  his  aliquam 
similitudinem  cum  iis,  quae  $  13.  partis  spuriae  libri  de  V.  A.  (p.  385.  vol.  I.)  leguntur; 
sed  ego  non  ausim  inde  conficere  rhetorem  nostrum  illum  locum  respicere,  aut  imitari ,  quum 
notiones  in  utroque  obviae  pervulgatae  illo  tempore  apud  omnes  fere  esse  debuerint.  Sed 
haec  iv  xapipycp,  pergimus  ad  alia. 

Est  nempe  operae  pretium  etiam  de  nonnullis  Adyoo  nostri  partibus  videre,  qui  cum 
Platonis  et  aliorum  locis  sunt  comparati  ab  aliis,  aut  quos  ipsi  cum  illis  contulimus. 

Ubi  $  2.  mentio  facta  est  sr aiSopaMyi ,  iam  Coraes  adnotavit  locum  Platonis  de  rep.  p.  408. 
libri  III.:  lyrpol  piv  Seiviraroi  iv  yivoivro,  el  ix  x alSav  ipgipevoi  xpbi  rtp  pavSdveiv 
rv)v  rixvyv  &i  XX ehroii  re  xal  xovypordroii  rdpa&i  bpiX^aeiav  x.  r.  A.  —  Ad  compa¬ 
rationem  in  $  3.  adpOnit  locum  ex  eodem,  opere  Platonis  lib.  VI.  p.  491.  D.  xavrbi  —  cxip- 
paroi  xipt  ij  (purou,  sire  iyyetuv,  e’lre  rav  ^tpav,  lapev  ort  rb  pii  ru%bv  rpoffii,  1 )i 
xporfxei  ixarrip,  pvpS'  S> pai,  pySi  rixou,  (Stnji  iv  ippapeviarepov  roroOrip  xXei6vav 
ivSel  rav  xpexivrav  x.  r.  A.  Certum  est  Platonem  hic  simili  comparatione  uti  ac  nostrum  et 
lectionem  rixog  pro  rp6xoi  apud  nostrum  confirmari  isto  loco.  Provocat  idem  ad  locum  Plu- 
tarchi  xepl  xaiSav  iyayipi,  qui  vel  apertius  cum  sophistae  nostri  A 6ycp  convenit;  vid.  cap.  IV. 

Quod  de  illa  arte  rou  rap  r£%vai  alo%poxoit!v  disputat  noster  §  6.  sine  dubio  adversus 
sophistas  dictum  est,  apud  quos  eiusmodi  ivriXoytai  et- &p0iG(Stfrfaeii  plurimum  valebant, 
cf.  Platonis  Sophistam  p.  232.  D.  (vid.  p.  115.  in  ed.  Stallbaumii  et  huius  adn.  illo  loco.)  — 
Ad  ea,  quae  disputantur  §  7.,  ubi  in  medio  capitulo:  ra.  Si  pij  iivra,  inquit,  obre  bparat, 
obre  yiyvdaxerai  cf.  Parmenidis  versus  p.  82.  Ed.  Karsten. 

obre  yip  iv  yvoivu  rb  ye  p i)  ibv,  —  o u  yip  ivoarbv ,  — 
obre  (ppdraii , 

Et  ad  verba  ibidem  paulo  superius  obvia  xal  yap  akoyov  rav  ibvrav  rt  ijyeTeSai  pii)  ibv 
cf.  Parmenidis  illud  apud  Platonem  in  Sophista  p.  237.  A.  ob  yip  pijxore  rovr'  obSaptj , 
eivai  pi/  '6vra.  Nempe  ex  hisce  certe  fontes  discimus,  unde  nonnulla  noster  hauserit. ■■ 

Monui  iam  in  adn.  ad  §  7.  de  loco  ra  piv  yap  ovipara  (pbaioi  vopoSerijpara  cum 
Platonis  in  Charmide  loco,  uti  Littreus  animadvertit,  conveniente.  >  Sed  in  adn.  ad  §  87.  dixi 
me  in  prolegomenis  rediturum  esse  ad  locum;  ubi  riji  ypa0txlji  mentio  facta  est.  Quid 
igitur?  Ni  fallor  in  verbis  iycb  Si  robrav  piv  'ira  nvl  elpyrai  trbipiarjj  i ’)  ly/rpy,  })  yiypa- 
xrai  xepl  06aioi,  faoov  vopl^a  rjj  lifrpix^  ri%vy  rporfxeiv  vj  rij  ypa0ixij,  ipsa  illa  ars 
ypaQixvj  cum  aliqua  irrisione  commemoratur.  Itaque  mihi  subnata  est  cogitatio,  quam  dubi¬ 
tanter  propono,  num  forte  sophista  noster  aliquid  respexerit,  quale  apud  Platonem  in  Sophista 
disputat  hospes  Eleaticus,  ubi  p.  284.  A.  ri  Si;  inquit,  rijv  rou  Xiybvroi  'bn  xavra  olSe 
xal  ravra  irepov  iv  SiSai-eiev  bXtyou  xal  iv  bXlycp  %p6vtp,  pdv  ob  xaiSiav  vopiffrbov;  et 
paulo  post  pergit:  obxouv  riv  y'  bxlaxvobpevov  Sovarbv  eivai  pip  riyyip  xdvra  xoielv  yi- 


PRO.LEGOMENA. 


yv&axop efo  orou  toutbv  ,  ori  [it/i^piara  xai  Ifttivv/ia  rav  forav  arepyufypetvog  rijj  ypa- 
0ix$  rl%vtp  Svvarog  lar  au  roitg  avo^rovg  rav  vluv  oraSSav,  orSppaSev  ra.  yeypapt,/efoa 
bnSetxvvg,  XavSdvetv  &g,  '6  n  acep  av  fioukyOip  Spav ,  rovro  txavdrarog  av  dororeXetv 
epycp.  Quaero  mim  forte  simili  quodam  modo ,  atque  ab  hospite  Platonico ,  memoretur  if 
rl%vvf  if  ypa0txij.  a  nostro  sophista  ac  rhetore,  ita  ut  eius  commemoratione  pro  vanis  ex¬ 
plodat  philosophorum  de  rerum  ortu  placita? 

Initio  §  19.  noster  reprehendit  eos,  qui  Mdeotv  o0tot  auroiat  viroUpevot  ra  X6ytp 
calidum,  aut  frigidum,  aut  humidum,  aut  siccum  hominibus  causam  morborum  et  mortis 
esse  dicerent,  iraat  rifv  aitrifv  ev  i)  SCo  orpodlpoevot.  Physicorum  veterum  plurium  fuit  illud 
placitum,  quod  ab  iis,  quos  reprehendit  noster,  in  pathologiam  fuit  traductum.  De  Archelao 
Diog.  Laert.  II.  4.  IXeyt  Se  SOag  alrtag  ehai  yeveaeag,  Seppedv  xai  0o%pdv.  De  duobus 
autem  hisce  sophista  noster  praesertim  agit.  Memorantur  vero  ista  rerum  principia  etiam  in 
Platonis  Sophista  p.  242.  C.  D.,  ubi  haec:  piu66v  riva  Ixaarog  0atverat  ptot  SitfyetaSat  orat¬ 
rix  hg  ovatv  ifpuv,  6  pelv  ag  rpta  ra  fora ,  oroXepoet  SI  StXXifXeig  fotore  airHv  atrra  mp , 
rori  SI  xai  0tXa  ytyvdpoeva  yd/ioug  re  xai  roxoug  xai  rpo0ag  rav  Ixydvav  orapl%erat  • 
S (to  SI  Irepog  ei: r&v,  uypitv  xai  ijifpdv,  jj>  deppiov  xai  0u%pbv,  ouvotxtQt  re  aura 
xai  IxStSasi.  Quo  loco  vide  quae  v.  c.  a  Stallbaumio  adferuntur.  Sed  noster  repudiato  illo 
placito  amplectitur  alterum:  corpori  inesse  statuit  Svvdptetg  amaras,  salsas,  acres,  dulces, 
cett.,  quarum  iustam  compositionem  et  mixtionem  sanitatem  facere,  morbum  contra  alicuius 
harum  a  reliquis  secessum,  seiunctionem.  E  qua  doctrina  interpretatur  etiam  sanitatis  laesio¬ 
nem,  ingestis  illis,  quae  Sfoa/uv  eiusmodi  aliquam  habeant  insignem ,  cui  subigendae  impar 
sit  natura  humana.  Hoc  autem  ipsum  principium  esse  affirmat,  e  quo  veterum  ars  medica, 
i.  e.  magna  pars  Hippocratis  monitorum  in  libro  de  victu  acutorum,  sit  profecta.  Illam 
autem  doctrinam  Alcmaeonis  esse  dudum  alii  recte  viderunt  et  citarunt;  locum,  e  libro  de 
placitis  philosophorum  Plutarchi  nomine  inscripto,  ubi  V.  80.  haec :  ’A Xxpcatav  rijg felv 
vytetag  ehai  avvexrixvfv  loovopotav  r&v  Svvdpteav ,  vypov,  Sep/iou,  tgtfpov,  0u%pou,  snxpou, 
yXvxiog  xai  rav  Xoitt&v-  rvfv  S' fo  adrotg  fiovapyjav  vdaov  orottfrtxijv  (pdopooroim  yap 
exartpou  (iovap%ta-  xai  voaav  airta,  &g  ptlv  v0'  vjg ,  uxepPoXij  deppeartfrog,  i)  0v%p6rtf- 
rog-  itg  S'  1%  %g,  Sta  srAi jdog,  Ij  foSetav  ag  S*.fo  ofg?  ajpea  foSlov  (?)  S)  lyxl0aXog-  rifv 
Se  uyteiav  aupepterpov  rav  orotSv  rifv  xpdatv.  Notandum  tamen  nostrum  calido  et  frigido  non 
primas  tribuere  partes,  quod  philosophum  fecisse  ex  1.  1.  fere  sequitur.  Sed  hoc  utut  est, 
noster  maximam  partem  ex  Alcmaeonis  et  Hippocratis  doctrina  et  arte  sua  composuit;  seu 
potius  ex  illius  placito  orepi  rijg  loovopriag  rav  Svvdpteav  huius  monita  practica  in  libro  de 
victu  acutorum  et  doctrinam  de  morbi  coctione  et  crisi  interpretari  studuit.  Ceterum  notan¬ 
dum  istarum  Svvapeeav  etiam  mentionem  fieri  in  Platonis  Timaeo,  ubi  (p.  883.  Ed.  Stallb.): 
orav  yap,  inquit,  nfxopofotf  oap%  dvdoraXtv  elg  r ag  QXlfj ag  rifv  nfxeSova  Igtjj,  r6re 
fiera.  orveS/earog  alpea  oroXO  re  xai  acavroSaxov  fo  ra~tg  0  Xeipi  xp&peaat  xai  irtxporvfat 
orotxiXXdfeevov ,  en  SI  bgetaig  xai  dXpLvpaig  Suvapoeat  yoXag  xai  i%&pag  xai 
<pA lyptara  araXata  io%ei. 

Advertit  me  etiam  locus  e  cap.  2.  libri  primi  orepi  Statnfg,  ubi:  0tffii  Se  Selv ,  inquit 
eius  auctor,  rfo  pUXXovra  dp6Gg  %vyypd0eiv  orepi  Statnfg  avSpuortvtfg  orpurov  pofo  sravrdg 


PROLEGOMENA. 


(pCcty  kvfipdxov  yvuvat  ■  xal  Stayv&vat  ■  yvtivai  pfiv  kxfi  rivav  cuvficrtjxe  it;  cip%iif ,  Sta- 
yvavat  Si  uxd  rivav  fiepStv .  xexpdryrat’  e’ire  ykp.rijv  1%  kpxfc cOcractv  pe)  yvUcerat, 
dcSuvaros  ierat  rk  ux'  ixeivav  ytyvfifpeva  yvavat-  eire  po^  yvdcerai  rfi  fixtxparfiov  -fiv  r$ i 
c&pvart,  ob%-  Ixavfip  icr ai  ra  t-upo0ipovra  Ttp  kvSptbxcp  xpoceveyxeiv.  Dixeris  paene 
auctorem  librorum  xepl  Srairyt;  esse  ex  iis,  quibus  adversatur  noster  §  37.  initio;  Jocum  mox 
describam. 

Nimirum  Littrdus  solam  eam  partem  roD  Xfiyot)  nostri  sophistae quae  sr£,s?  tkpxafyg 
hpr ptxijp  inscribi  solebat,  Hippocrati  tribuere  vult  propter  Platonis  in  Phaedro  locum,  ubi' 
philosophus  haec  soribit:  E  axp.  Vuxfje-  o5v  06etv'.  &t;iot;  Xfiyou  -xaravoycat  olet  Sovarfiv 
etvar&vev  riji  rou  fiXou  06ceu;;  $atSp.  EI  piev  'Ixxoxparet  ye  7$  ruv  AcxXyxtaS&v 
Sei  71  x eiOecOat,  oliSfi  xepl  c&ptarop  clveu  rijg  fiefifiSov  raCn/p.  Itaque  Plato  affirmat  Hip¬ 
pocratem  existimavisse  corpus  hominis  cognoscere  neminem  recte  posse,  nisi  rv\v  rou  bXou 
Qdm/.cognqscat.1.;  Noster  autem  sophista  adversatur  adeo'  roT;  Ikrpoip  xal  co0icraip,  qui 
dicant  (vide  1.  1.)  ■:&$  o&x  e’itj  Suvardv  lyrptx^v  elSfivat,  horis  M  olSe  fi  71  fieri  kvSpaxog- 
dXXa  rouro  Sfiot  xaraptafieiv  rov  ptfiXXovra  6p6u;  Oepaxefieetv  701)1;  StvQp&xoui;:  •  Ita  sen¬ 
tientibus  adversatur;  nam  ecce!:  ita  pergit :  reivet.S’  airoict.fi  Xiyop.lg  0tXoco0iviv,  xa6dxep 
'EptxeSoxXvip  S)  SLXXot,  oi  xepl  0Octop  yeypd0aci,.  iXeyov  fit;  kpxfc  fi  ri  fieri  ctvQpa- 
5 rog  xal  fix66ev  .t-vvexayvi-  'Ey.fijySfiiroCTUv  .fcev,.fica  rivi  elpvprat  co0icryi  i)  tyrptp;  i) 
yfiypaxrat  5 repi  06ciop,  ticcov  'vopU^a  r|  ixrpixijj  rfixvip  xpocljxeiv  i)  7 %  ypa0ixtj, 
N optica  Si  xepl  06ctop  yvavai  Irt  aa0fip  oiSa/aofiev  kXXofiev  elvat  1).  fi^  Itprptxijp.  Touro 
Sfi  olfiv  re  xarapiafieiv,  orav  airtjv  np  rijp  Iv/rpix^v  opHup  xeptXd/Sy,  fifixP1  fi.  roirou 
xoXXou  ptot  Soxfiet  Seiv-  Xiya  -  Sv/  ripv  ieropltpv  rairyv,  elSfivat  avfipaxop  ri  fieri  xal  Si 
oiap  alriap.  yiyverat  xal.rkXXa  kxptlSfiop:>  'Exel  roiyfi  ptot  Soxfiet  dvayxaiov  elvat  xavrl 
lv(rp(p  x.epi  0 iC 1  o.q  elSfivat  xal  xavu  cxouSdaat'  inj  etcerai,  eixeprtXftfiXXei r&v  Sefivrav 
xorfceiv,  fi:.rl  fieri  Savfipaxoc;  xpfif  rk  icOtfipteva  xal  xtvfipoeva  xal  fi  n  xpfigxa  StXXa  fixi- 
cySeipoaxa  xal  0  ri.a0'  .fixdccoo.  ^upitiiicexat.  xal  pst\  axXag  oficcc  Soxfietv  firt  xovtfpoy 
tSpa/pa  7upfig,.x6vov  yap  0fipet:'rip  xXypoSfivct  au70ii,  aXXci  xtva  re  xfivovxal  Stcc  r!  xal 
civi  ruv  fiv  rtp.:kv6p(bxcp  avextrljSeiov.  Quid :  igitur? ,  Istane  respiciuntur  .loco  Platonis ,  ubi 
Hippocrates  cognitionem  rfc  70O  fiXov  0Ocea;  commendasse  dicitur ,rut.;melius 'corpus  huma-: 
num  cognoscatur?  —  Auctor  noster  philosophorum-; ; qjd  de.  natura  rerum  scripserunt,  placita 
de  hominis  genesi  et.  compositione  ad  .medicam:  artem  non  pertinere  dixit;  nec  nisi  e  disciplina 
medica  xepl  0Octot;  probe  ; sciri  aliquid: posse,  modo  omnem:  medicinae  ambitum  aliquis  com¬ 
plectatur.  At  in  hisce  quidem  omnia  miro  modo  miscet,;  mox  enim  06ceaf  scientia  illi  est 
naturae  rerum  omnium  scientia;  mox  tantum  pars  eius  ,  quae  ad  .hominis '  ortum  et  compositi-1 
onem  spectat;,  tum  physica  (ex 'veterum  philosophiae:  distributione)  ad. medicinam  non  per¬ 
tinere  illi  videtur,  et  paulo. post  physicam  ex.  medicina -demum  rite,  cognosci  posse 'affirmat, 
quia  medicinam  scilicet  recte'  investigaturo  ! physica  apUs. .sit. .  Quis. .credat,  excellentis  ingenii 
virum,;  qualis  Hippocrates  fuit;  hoo  vmqdo.  fuisse  ratiocinatam?  Aut  talem  .locum,  a  Platone 
item  praeclari  ingenii  viro  fuisse  laudatum?  Sed  neque  factum  est,  neque ::ullus  : nexus  est 
inter,  Platonis1  in;  Phaedro  locum.  et  miseri  sophistae  nostri,  scriptiunculam.  ;  Hippocrates  vero , 
si  operum  viri  eximii -reliquias  respiciamus ,-  quo ,  modo :  cognitio  rijs:  rou  8Xou  06ceuf  ad 


PROLEGOMENA. 


hominis  cognitionem  transferenda  sit  illustri  exemplo  potires  quam  verbis  docuit  in  eximio  illo 
de  aere,  aquis  et  locis  libro,  quem  forsitan  vidit  Plato.  Forsitan  inquam,  nam  quis  pro 
certo  id  affirmet?  Nempe  Platonis  de  Hippocrate  verba  tam  late  patent,  ut  num  huius  scripta 
viderit  ipse  philosophus,  an  vero  fama  tantum  medici  eximii  ad  illum  pervenerit  et  alios  modo 
de  eo  narrantes,  audiverit,  plane  nescias.  Itaque  etiamsi  nihil  aliud  repugnaret,  —  vidimus 
autem  esse  permulta  et  gravissima,  —  hic  Platonis  locus  saltem  nequaquam  scriptum,  de  quo 
agimus,  Hippocrati  ipsi  vindicare  poterit. 

Sed  operae  pretium  est,  ut  hoc  magis  constet,  paulo  intentius  rem  perquirere,  quam  prin¬ 
cipio  huius  capitis  iam  attigi ,  scilicet  librum  hunc  compositum  esse  eo  tempore ,  quo  medicina 
Hippocratica  iam  i 7  &pxafy  dici  coepta  esset.  Facit  enim  hoc  ad  libri  aetatem  non  quidem 
definiendam ,  sed  tamen  ad  demonstrandum  scriptum  hoc  esse  recentius  non  solum  Hippo¬ 
cratis,  sed  etiam  Platonis  aetate.  Puto  autem  nos  indicium  certum  habere  in  verbis  $  80. 
oii  Sij  Sia  rouro  Selv  rty  riyyvpj  &S  odx  iouaav,  ol>S£  xaX&q  fyreophiiv  rijv  &p- 

%afyv  acrofiaXiaiai ,  el  fit;  i%ei  erepi  rravra  dxptlieiav ,  &hha  sroA  11  pah Aov  Sia  ri  tyybq 
oTpai  rou  drpexeardrou  SOvaaSai  tfxeiv  A oyiapip  a -poaieaSai  xai  rd  ix  sroAAiJs  dyvaahfq 
it-eupypiva  6avpc££eiv ,  £>q  xaX&q  xal  ipSSq  k^eOpyrai  xa)  oix  derd  r6%>/q.  .Quaenam  est 
illa  ars  antiqua,  de  qua  loquitur?  Est  ea,  de  qua  in  fine  §  25.  sermonem  fecit,  ubi  de  me¬ 
dico  inventore:  6  <5£,  inquit,  '6aav  %  SidSeaiq,  Iv  o'hp  &v  exclaror  e  Sxaaroq  Siaxetpe- 

voq  py\  fy  SuvarSq  ierixparieiv *  retura  iglf&frg  d(pe As/i/.  :Sed  in  qua,  uti  initio  $-87.  mo¬ 
nuit,  non  solum  ciborum  detractio  semper  spectatur,  sed  contra  ab  eo,  quod  in  hac  detractione 
nimium  est,  cavendum  sit.  Comprobat  autem  has  artis  notas,  ut  ita  dicam,  exemplis  maximam 
partem  ex  Hippocrate  de  victu  acutorum  desumptis.  Itaque  licet  id  non  aperte  dicat,  sponte 
tamen 'inde  sequitur  eum  artem,  quam  ab  Hippocrate  inde  traditam  noverat,  contra  novatores 
vindicare  j' iqua  defensione  ipsa  ostendit  se  diu  post  Hippocratem  vivere.  Quin  si  hac  de  re  dis¬ 
sentias,  saltem  haCe  non- negabis :  ' primum'  orationem  libri  ■  minime  antiqui  'sermonis  praestan¬ 
tiam  referre ,  sed :  Ornamentis  rhetoricis  esse  onustam ,  quorum  nullum  in  artis  COae  monumentis 
vestigiunt;  — '  tum  modum,'  quo'  lOcOs  Hippocratis ' in  usum  suum  convertit  sophista  noster, 
eum  esse ,  qui  potius  multo  post  obitum  auctoris,  quam. vivo  auctore  obtinere  soleat.  ' 

Lubet  autem,. occurrere'  rei,  quam  num -quis  forte  mihi  ohiecturus  sit-;  fiescio  ,  sed  de- qua 
tamen  tacere  nolo.  QuomOdO,  inquit  aliquis,  si  tres  illi  libri,  quos  coniungis  in  unum, 
re  ipsa  unum  sint  sophistae  unius  scriptum,  fit  ut  28.  haud  procul  ab'  initio  dicat 
&  &PX!)  Illud  i v  apxijj  manifesto  spectat  ad  §  21.  Ipse  autem  •  liber -erepi  ap- 

Xafyq  tyrpixijq  incipit  $  19.:  itaque  illud  iv  upxy  -est  initio  libri  de  vetere  medicina,-  noli' 
initio'  totius"  Ady 00,  quem  tu  -e -tribus  scriptis' separatis  conflavisti,  a  Cuius  priiicipio  ille  locus 
procul  distat!:  — '  Equidem  hanC  rem  non'  neglexi;  sed  putavi  nostrum  -£]>■  dpxij  dicere  ihitid 
eius  argumentationis  in'  qua  tunc  occupatus  esset;  quod  quare  in  medio  etiam  r $  A 6ycp  facere 
non,  potuisset,  non  video.  Eum  autem  re  ipsa  fecisse  puto  e  gravissimis  argumentis,  quibus 
supra  probavi  unum  re  ipsa  Myov  sophistae  hunc  esse,  sponte  sequi;  nempe  talis  obiectio 
ista  refellere  minime  valet. 

Sed  iam  brevibus  quorsum  tota  haec' disputatio  deducta  sit  ,  respiciemus.  ‘ 

Ipsum  singulorum  libellorum,  quos  in  unum  coniunximus,  argumentum' eiusmodi  est,  ut 


PROLEGOMENA. 


summatim  ad  unam  derokoyiav  rijg  lyrptxljg  spectet,  neque  alio  modo  hanc  dispositam  fuisse 
sit  censendum  quam  quo  apud  Erotianum  factum  esse  vidimus,  id  unum  si  excipias,  quod  hi 
tres  libelli  unius  operis  sunt  partes.  Inscriptiones  ah  auctore  ipso  non  sunt  inditae,  quod 
patet  ex  iis,  quae  de  earum  cum  argumento  librorum,  aut  partium  potius  libri,  ad  quas 
adscribuntur,  partim  repugnantia,  partim  non  pleno  consensu  monuimus.  Auctorem  fuisse 
roCpierviv  xal  ffirapa  ipsa  oratio  ostendit,  quae  ab  Hippocratea  adeo  est  diversa,  ut  magis 
dissimiles  sermonis  formas  vix  reperias.  Vixit  autem  sophista  ille  satis  longo  post  Hippocratem 
tempore,  licet  fieri  nequeat,  ut  eius  aetatem  accurate  definias.  Vix  dubitare  licet,  quin  Pla¬ 
tonis  etiam  scripta  triverit. 

Kal  rabry  fihv  Sij  ravra,  pergimus  ad  alia! 

§  14. 

De  libro  de  morbo  sacro. 

Ad  principium  huius  libelli  in  edd.  antiquis  et  mss.  pluribus,  etiam  in  Vossiano  et  Mar¬ 
ciano  legitur  haec  adnotatio:  oh  yvfoiov  'hreroxpdroug ,  d^iokbyo u  Sk  dvfydg,  0yjalv  b  Ta- 
k^vbg,  xal  xara  rk\v  kppe^niav  xal  xard  rip  Sidvotav.  'lereroxpdroug  Sk  oiibkv  b  abrip, 
oilre  xara.  rbv  rpberov  rijg  ep/iyveiag,  obre  xard  rb  rijg  Siavoiaq  dxpifMg.  Eiusmodi  lo¬ 
cum  frustra  apud  Galenum  quaeri  Littreua  monuit,  neque  ipse  eum  reperi;  sed  verba  citata 
solitum  colorem  orationis  Pergameni  referre  non  facile  quis  negaverit.  Sintne  igitur  fortasse 
desumpta  e  libro  aliquo  deperdito,  an  lateant  in  angulo  aliquo  operum  eius,  quae  omnia  ita 
memoria  me  tenere  ut  nihil  me  fugiat  haud  affirmabo ,  equidem  nescio.  Sed  sunt  loci  duo , 
ubi  de  hoc  libro  loquitur  Galenus,  quorum  alter  est  in  comm.  in  prognosticum  p.  18,  Ed. 
Kuhn.:  0a!verai  yopv  b  'lereroxpdrifg,  inquit,  odds  xad’  h  ribv  baurov  auyypapopcdruv :  elg 
OeoOg  erore  uvaQkpuv  alrlav  vorij/iarog,  'bg  ye  xal  robg  (iktfrobg  xakoopcboug  derb  ri¬ 
vo  g  bppcyUvreg  oilrag,  Mpcarav  ol  erakaiol  StijkOe  b  rip  erepi  diairyg  btqkuv.  rouro  pcb 
oov  rb  e6yypapc.fia  rdy  bfeokoyoopckvag  yvyeiav  kcrlv  kv  bk  rip  erepi  iepijg  vQfoov  xal 
erkeia  ykypaerrai  erpbg  kkey%oy  rdv  oloppkvM  vera ,  tleibv  yivetrbai  rd  votrijfiara.  Ex  hisce 
non  liquet  Galenum  re  ipsa  librum  de  morbo  sacro  Hippocrati  auctori  acceptum  referre. 
Altero  loco,  in  comm.  ad  Ep.  VI.  vol.  XVII.b  p.  348.  Kiihnio  legimus:  rijv  kcriky0taii  ol 
erakaiol  xal  pceydkyv  vboov  kxdkouv  xal  erdbog  eraiShv  (.eraideiov  legisse  Galenum  aut  sal¬ 
tem  ex  memoria  citare  opinor)  Sicerep  abrbg  b  'lereroxpdrifg  kv  rip  erepi  uddrav  ,xal.  aiptpy 
xal  rberuv,  dein  vero  paulo  post;,  iepdv  Sk  vbaoy  biot  xard  0eubij  Sb^av  dvbfiarav,  agxiy 
rip  erepi  lepijg-  vbcrou  truyy pdpipian  SeS^kwrai.  Itaque  neque  h.  1.  diserte  Hippocrati  tribuit, 
libellum  nostrum,  quin  potius  utroque  loco  opponit  hoc  opusculum,  roig  yi/yoiu g  'lereroxpa- 
reioig,  adeo  ut  hi  duo  loci  minime  pugnent  cum  adnotatione  ad  principium  e  Galeno,  ut 

Video  autem  Littreum,  ubi  in  primo  volumine  de  hoc  libro  agit,  scribere  criticos  non¬ 
nullos  eum  Democrito  tribuisse,  sed  non  docere  qui  factum  sit,  ut  philosopho  illi  adseribe- 
rent.  Haec  quidem  opinio  parum  firmo  nititur  argumento,  nempe  initio  rou  erepi  pu xvfyg 


PROLEGOMENA. 


X.6you  inter  epistolas  Hippocratis  relato  legimus:  pfomfi&tp  Si,  &>$  tyyv  iv  r(p  vrsp)  isptjg 
vobmv,  fori  iypSrijrog  rod  lyxe(p&S.ou,  iv  $  iarl  r a.  rijg  %pya>  &yp6fcpQ5 

ri jg  (pOffiOg  %,  avayxy  xtvefcSat  x.  r.  A.  —  Et  in  fine  antecedentis  epistolae  Democriti,  si 
Dis  placet,  ad  Hippocratem  habentur  verba:  arriuTaXxa  Si  a ot  riv  xepl  pmvl^g  i.6yov. 
Itaque  qui  librum  de  morbo  sacro  Democrito  adscripserunt,  non  dubitarunt  quin  Democritus 
illam  epistolam  scripsisset,  in  qua  quia  Democritus  dicat  ad  Hippocratem  se  rdv  rspl  piavfyi; 
Xiyov  SmsetaKxivai,  illum  quoque  sermonem  Democrito  tribuunt;  et  quia  eius  auctor,  si 
auctoris  nomine  falsarium  appellare  liceat,  tanquam  opus  suum  citat  partem  libelli  rrsp)  ispifg 
votitrov,  cuius  fragmentum  continet  iste  rrspl  {luvfyg  i.6yog,  scriptiunculam ,  de  qua  nunc 
agimus,  Democrito  tribuerunt.  —  Vides  quam  ineptis  indiciis  usi  sint. 

Iam  vero  relinquamus  sibi  veterum  testimonia,  quae  parvi  rursus  in  quaestione  de  origine 
libelli  momenti  sunt,  et  ipsi  videamus,  quid  ex  ipso  opusculo  de  morbo  sacro  ad  hanc  rem  cogno¬ 
scendam  erui  possit.  Quod  tamen  antequam  faciamus ,  primum  eius  argumentum  perlustrabimus. 

„De  morbo,  inquit  scriptor,  quem  sacrum  vocant,  ita  sentio.  Mihi  quidem  aliis  morbis 
neutiquam  aut  divinior  aut  magis  sacer  esse  videtur,  sed  perinde  ac  ceteri  suam  habere  na¬ 
turam,  unde  oriatur.  Putarunt  autem  homines  eius  originem  esse  divinam,  quod  mirabilis 
est  et  a  reliquis  morbis  multum  diversus.  Curant  autem  eum,  quia  facile  per  expiationes  et 
incantationes  sanatur.  At  si  propter  mirabilem  naturam  suam  divinus  esse  putatur,  multi 
etiam  alii  morbi  divini  sunt.  Mihi  vero  illi,  qui  primum  hunc  morbum  sacrum  esse  dixe¬ 
runt,  homines  fuisse  videntur,  quales  hodie  sunt  magi  et  expiatores  et  circulatores,  qui  valde 
pios  se  esse  simulant  et  aliis  plus  scire.  Hi  autem  idcirco  maxime  accusant  divinam  morbi 
naturam,  ut  habeant,  quo  sese  exculpent,  si  forte  pro  variis  et  absurdis,  quae  hominibus 
praecipiunt ,  ipsis  'ribn  ex  voto  succedat  curatio ;  sin  rite  succedat ,  felici  exitu  gloriantur.  Ve¬ 
rum  mihi,  ut  hoc  utar,  Libyae  regionem  mediam  incolentes  propterea  adversa  valetudine  af¬ 
fligi  videntur,  quod  in  caprinis  pellibus  decumbunt  et  caprinis  carnibus  vescuntur,  quippe 
nihil  possident,  nisi  quod  a  capris  bobusve  proveniat.  Quodsi  igitur  talia  morbum  augeant, 
et  abstinentia  ab  iis  morbo  immunes  praestet,  non  profuerint  expiationes,  sed  quodcumque 
sive  idonei,  sive  nOcui  cibi  sumpserint.  Itaque  non  divini,  sed  potius  humani  quid  in 
causa  est  et  apparet  eos  homines-  desipere  ipsorumque  pietatem  et  divinitatem  potius  impieta¬ 
tem  et  nefas  esse;  —  quod  demonstrabo.  Nimirum  ubi  homines  isti  lunam  deducere  et 
solem  obscurare  similiaque  alia  se  posse  dicunt  sive  sacrorum  mysteriorum  ope,  sive  aliorum 
auxiliorum,  deos  ne  esse  quidem  credere  mihi  videntur,  si  quidem  res  divinas  in  hominum 
potestate  esse  arbitrantur.  Nec  tamen  ita  se  res  habere  videtur,  sed  homines  propter  victus 
inopiam  multa  moliuntur  cum  iri  aliis,  tum  in  hoc  morbo,  in  cuius  formis  singulis  Deum 
aliquem  in  causa  esse  perhibent  et  modo  Neptunum,  modo  Hecaten  Enodiam,  modo  Apollinem, 
Martem  Cett.  accusant.  Et  expiationibus  et  incantationibus  utuntur  et  divinum  numen  adeo 
sceleratissimum  et  impium  faciunt.  Etenim  morbo  detentos  expiant  perinde  ac  sceleribus  in¬ 
quinatos,  quum  potius  sacrificare  et  preces  fundere  illos  oporteret,  et  piacula  in  terra  abs¬ 
condunt  aut  in  mare  proficiunt,  quum  contra,  si  Deus  causa  esset,  potius  ad  Deorum  templa 
ea  mittere  deberent.  Non  vero  fieri  posse  credo,  ut  hominis  corpus  a  Deo  inquinetur,  quum 
contra  purum  reddi,  si  «forte  sordeat,  sit  necesse.  Haec  de  expiationibus.” 


PROLEGOMENA. 


„At  mihi  ille  morbus  ceteris  non  divinior  esse  videtur,  sed  a  sua  pendere  causa  et  sanari 
posse,  nisi  temporis  tractu  nimis  invaluerit.  Scilicet  quemadmodum  a  pituitosis  pituitosi  pa¬ 
scuntur  et  e  biliosis  biliosi,  quid  impedit,  quo, minus  a  parentibus  hic.  morbus  quoque, proli 
tradatur?  Alterum  autem  indicium,,  morbum  hunc  reliquis  diviniorem  non  esse  hoc  est,  quod 
pituitosis  accidere  quidem  solet,  biliosis  non  item.  Et  in  illis  cerebrum  morbum  progignit, 
ad  quod  in  primis  'duae  venae  crassae  tendunt,  altera  a  iecinore,  a  liene  altera,  per  quas 
maximam  spiritus  partem  ducimus,  nam  sunt  haec  corporis  spiracula,  quae. aerem  ad  se  attra: 
hunt  et  ad  reliquum  corpus  deferunt  et  ad  venulas  et  refrigerant  corpus ,  et  spiritum  rqrsus 
dimittunt,  neque  enim  hic  consistere  potest;  quod  si  fiat  et  alicubi  concludatur ,  .torpor villas 
partes  occupat.  Eit  autem  morbus  in  pituitosis,  non -in  biliosis  et  originem  .habet  in  foetu 
utero  etiamnUm  incluso;  nam  sicuti  reliquae  partes,  ita  cerebrum  quoque  purgatur  et  efflore¬ 
scit,  antequam  foetus  in  lucem  editur.  Quae  purgatio  si  rite  procedat,  caput  est  sanissimum; 
sin  iusto  maior  fiat  colliquatio  ex  toto  cerebro ,  puer  quando  adolevit  habebit  caput  morbosum 
et  sonitus  plenum,  nec  solem,  nec  frigus  ferre  poterit;  sin  nulla  fiat  purgatio,  necessario  pi¬ 
tuitosus  fiet  et  illi  quidem , '  quibus  ulcera  in  capite  et  ad  aures  et  reliquam  cutem  nascun¬ 
tur  et  pituita  effunditur,  facillime  degunt  aetatis  progressu,  nec  morbo,  de  quo  agimus, 
tanguntur.  Sed  maxime  illi  obnoxii  sunt,  quibus  nihil  horum  evenit;  quodsi  fluxio  ad  cor  et 
pulmonem  tendat,  palpitatio  et  anhelitus  prehendunt  et  pectus  corrumpitur;  nonnulli  etiam 
curvi  redduntur;  sin  in  ventrem,  alvi  fluxus  oriuntur;  sin  ad  venas  supra  diotas,,  voce  desti¬ 
tuuntur  et  suffocantur  et  spuma  ex  ore  profluit  et  dentes  colliduntur  et  manus  convelluntur 
et  oculi  pervertuntur,  nec  mens  sibi  constat;  nonnullis  etiam  stercus  demittitur,  alii  pedibus 
calcitrant.  Quae  omnia  patiuntur,  quando  pituita  frigida  in  sanguinem  calidum  effunditur, 
nam  hunc  refrigerat  et  sistit.  Cum  multa  sit  fluxio  et  crassa,  statim  interimit;  sin  minor, 
perbreviter  tantum  superat  et  intercipit  respirationem.  Et  quicumque  parvuli  hoc  morbo  cor¬ 
ripiuntur,  fere  interimuntur,  si  maior  sit  fluxio;  sin  minor  et  in  utramque  venam  descendat, 
vel  in  alterutram,  sui  vestigia  relinquit  perverso  oculo,  ore,  cervice,  manu;  ceterum  fere 
postea  non  amplius  prehendit.  Quibus  vero  grandioribus  fluxio  parva  in  dextram  partem  se 
convertit,  ii  fere  sine  manifesto  eius  indicio  superesse  solent,  verum  periculum  est,  ne  mor¬ 
bus  per  totam  vitam  inhaereat,  nisi  idonea  remedia  administrentur.  Ad  hunc  fere  modum 
se  habet  morbus  in  pueris.  Aetate  provectiores  autem  prehendens  non  interficit,  nec  contor¬ 
quet,  nam  venae  in  his  latius  patent  et  calido  sanguine  plenae  sunt,  ita  ut  pituita  hunc 
superare  non  valeat,  neque  ita  refrigerare  ut  cogat,  sed  ipsa  superatur  et  Ijrevi  cum  eo  mi¬ 
scetur.  Unde  fit  ut  venae  aerem  recuperent  et  intelligentia  integra  sit;  et  praedicta  signa 
propter  corporis  robur  minus  fortiter  prehendunt.  At  si  invadat  senes,  ideo  eos  interimit, 
vel  partes  eorum  resolvit,  quod  venae  sint  vacuae  et  exiguus  in  iis  sanguis,  tenuis,  aquosus. 
Quare  si  multum  pituitae  idque  hiemali  tempore  defluat,  eos  necat;  sin  in  alteram  partem  tan¬ 
tum  deferatur,  ea  siderantur;  potissimum  vero  in  dextram  partem  defluit,  quum  in  ea  venae 
sint  ampliores  et  numero  plures.  At  praecipue  defertur  fluxio  in  pueris ,  quibus  caput  a  sole 
igneve  incaluerit,  postea  subito  refriguerit.  Liquescit  enim  propter  calorem  et  diffusionem 
cerebri;  secernitur  vero  a  frigore  et  concretione,  cerebri,  qua  fit  ut  defluat.  Aliis  igitur  haec 
causa  est,  aliis  cum  ventus  e  boreali  subito  fiat  austrinus;  ita  ut  cprebrum  consistens  illico 


PROLEGOMENAi 


resolvatur  et  pituita  abundet;  quin  defluxio  fit  etiam  ob  terrorem,  quo  sanguis  consistit  et 
pituita  secernitur.  Hae  causae  temporariae  in  pueris :  provectioribus  autem  aetate  in  primis 
inimica  est  hiems.  Quum  enim  ab  igne  caput  et  cerebrum  incaluit  et  postea  in  frigore 
tomo  horrescit  et  e  frigore  ad  ignem  accedit,  idem  patitur.  Periculum  etiam  ne  vere  eodem 
modo  afficiantur,! i  si  Me'  o&put  incalescat  :  minus  vero  aestate,  quia  illo  anni  tempore  minus 
magnae  tempestatis  mutationes  accidere  solent.  Post  vigesimum  autem  annum  completum 
morbus  vix  amplius  invadit,  nisi  eos,  quibus  a  pueris  est  familiaris;  nam  venae  sanguine  tur¬ 
gent  et  cerebrum  consistit  et  durius  factum  est,  ita  ut  in  venas  non  amplius  descendat  pituita, 
neque  licet  descendat  sanguinem  superet,  .titpote  copiosum  et  calidum:  ’  'At  quibus  a  pueris 
inde  accidere  soleat,  maxime-id  patiunturiin  ventorum  vicissitudine  et  praecipue  flante  austro  et 
difficilis  est  eius  sanatio:  nam  cerebrum  naturae  modum  humoris  abundantia  et  pituitae  excedit, 
ita  mt  fluxio  crebrior  sit:;  nec  tamen  excerni  possit  pituita,  nec  resiccari  cerebrum.  Res  ma¬ 
xime  apparet  in  capris . quae  ex.  animalibus  praesertim  hoc  morbo  tanguntur;  quarum  caput 
si  disseces,  cerebrum  humidum  conspicies  et  humore  repletum  et  male  olens,  unde  constat 
non  Deum  corpus  laedere-,  sed  morbum.  Neque  aliter  res  se  habet  in  hominibus:  nam  ubi 
diutius  inhaesit  morbus,  .sanari  non  amplius  potest,  quum  cerebrum  a  pituita  corrodatur  et 
diffluat.”  ::):  ,  : 

„Iam  vero  ii,  qui  morbo  adsueverunt,  praesentiunt  quando  ipsos  sit  prehensurus  et  ex 
hominum  conspectu  aufugiunt  dOmumque  se  recipiunt,  vel  nisi  haec  in  propinquo  sit,  in  so¬ 
litudinem  abeunt  et  vestibu^ .  sese  contegunt  pudore  moti ,  non  numinis  metu ,  ut  vulgo 
putatur.  Pari  autem  modo  pueri  morbo  adsueti  ad  matres  i  confugiunt  formidine  perculsi , 
necdum  enim  mali  hos  pudet.” 

„His  igitur  de  causis  in  ventorum  vicissitudine  epilepsiam  eos  invadere  affirmo  maximeque 
austro  spirante,  tum  etiam  borea;  qui  venti  maxime  sibi  sunt  contrarii.  Boreas  enim  aerem 
densat  et  purgat  et  ex  rebus .  omnibus  humorem  et  caliginem:  excernit,  ut  sit  saluberrimus. 
Auster  vero  contraria  omnia  efficit;  nam  aerem  densatum  diffundit  idque  temporis  tractu  de¬ 
mum,  quum  primo  leniter  spirare  incipiens  aerem  densatum  superare  nondum  possit ,  idemque 
facit  in  rebus  quibusvis,  quibus  humor  inest,  quae  e  limpidis  fiunt  caliginosae,  e  frigidis  ca. 
Udae,,  e  siccis  humidae.  Sol  autem  -et.  astra:  hebetiore  duminei  ut  .fulgeant  efficit.  ,,In  homine  ce¬ 
rebrum  dissolvit  et  venas  laxat,  quum  . contra  spirante: .  Borea  sanior  cerebri  pars  densetur, 
morbosa  vero  excernatur,  unde  fluxiones : in  horum  ventorum  vicissitudine.” 

i /renendum  autem  hominibus  e  cerebro  oriri  et. voluptates  et  gaudia  et  tristitiam  et  dolores; 
illo  sapimus,  intelligimus;  Cernimus,  audimus;  eodem  insanimus,  et. deliramus,  et  metuimus 
et  insomnia  fiunt  et  curae.  Quorum  omnium  cerebrum  origo  est,  cum  minus  recte  valet. 
Et  insanimus  quidem  propter  .eius  humiditatem ;  quodsi  enim  humidius  est,  necesse  est  ut 
moveatur,  quo  facto  nec  visus,  neque  auditus  sibi  constant,. sed  alio  tempore  aliud  quid  vi¬ 
demus  iet  audimus  et  lingua  ea,. profert,  quae .  alia  alio:  tbmpore  homo  videt  et  audit.  Fit 
autem  cerebri  corruptio  a  pituita  et  bile;  utrumque  vero  hac  ratione  dignoscitur:  qui  propter 
pituitam  insaniunt  tranquilli  sunt,  nec  clamant,  nec  tumultuantur;  qui  vero  propter  bilem, 
vociferantur  et  mala  quaevis  perpetrant.  Hae  igitur  causae  sunt  iis,  qui  perpetuo  insaniunt. 
Sin.  terrores  et  metus-  subinde  ihfestent,  a  cerebri  commotione  oriuntur,  commovetur  autem 


PROLEGOMENA. 


calore  incalescitque  bile  ad  cerebrum  advecta  e  corpore  per  venas  sanguiferas.  Deprimitur  vero 
homo  et  angitur  cerebro  refrigerato  et  praeter  consuetudinem  densato,  quod  ex  pituita  fit, 
ab  eademque  affectione  existit  oblivio.  Noctu  vero  in  somnis  clamant  et  vociferantur,  quando 
cerebrum  bile  incalescit.  Itaque  his  in  rebus  istam  partem  plurimum  valere  existimo.  Quippe 
si  valet,  ea  quae  ab  aere  accidunt  nobis  significat;  aer  autem  illi  intellectum  praebet;  oculi 
vero  et  aures  et  lingua  et  manus  et  pedes  ea,  quae  cerebrum  vult,  administrant.  Quantum 
enim  aeris  fit  particeps,  tantum  corpus  intelligit:  cerebrum  autem  ad  intellectum  est  inter- 
nuncius.  Nam  cum  homo  spiritum  ducit,  aer  primum  ad  cerebrum  fertur  et  inde  ad  partes 
ceteras  relicto  in  illo  vigore  suo  et  quidquid  habet  prudentiae  et  intelligentiae.  ■  Nimirum  si 
prius  ad  reliquum  corpus  aer  deveniret  et  dein  ad  cerebrum,  calidus  et  impurus  mixtusque 
humore,  quem  habent  carnes  et  sanguis,  adferretur.  Ideo  affirmo  cerebrum  esse  intelligentiae 
interpretem.  At  al  Cppivsg  fort,uito  et  ex  communi  linguae  usu  illud  nomen  obtinuerunt, 
neque  enim  quidquam  ad  intelligentiam  et  mentem  conferunt,  sed  si  quis  inexspectato  valde 
gaudeat,  vel  doleat,  resiliunt  propter  suam  tenuitatem  et  tensionem.  Nonnulli  vero  corde 
nos  sapere  dicunt  idque  esse  quod  in  nobis  dolorem  et  curas  sentiat;  verum  secus  est,  sed 
convellitur  perinde  ac  tpp£i/e$,  quin  magis  etiam  iisdem,  de  causis.  Scilicet  ex  toto  corpore 
venae  ad  cor  tendunt  easque  cor  in  se  conclusas  continet,  ita  ut  sentiat,  si  quis  dolor  aut 
contentio  quaedam  homini  accidat.  Nec  tamen  sive  cor,  sive  (ppfyieg  intelligentiae  sunt  parti¬ 
cipes,  verum  horum  omnium  origo  est  cerebrum.  Quemadmodum  igitur  cerebrum  omnium 
corporis  partium  primum  intelligit  et  aerem  sentit,  ita  et  si  quae  maior  mutatio  in  aere  fiat 
propter  anni  tempestatem,  ipsum  etiam  ab  aere  mutatur.” 

„ Morbus  autem,  qui  sacer  dicitur,  ab  iisdem  originem  ducit  causis,  a  quibus  ceteri  etiam 
oriuntur,  i.  e.  ab  iis,  quae  ad  corpus  admoventur,  vel  ab  eo  semoventur,  a  frigore,  sole, 
ventis  perpetuo  mutabilibus,  nec  sibi  constantibus.  Sunt  autem  ista  divina,  ita  ut  hunc  mor¬ 
bum  a  reliquis  seiungere  et  illis  diviniorem  habere  non  liceat,  sed  omnes  pari  modo  et  divini 
et  humani  sint  reputandi.  Singuli  vero  suam  habent  potestatem,  neque  ullus i  remediis  et 
auxiliis  est  superior,  sed  plerique  ipsis  illis  rebus,  unde  nascuntur,  sanari  possunt:  alterum 
enim  alteri  alimento  est  interdumque  pernicies.  Quod  quidem  medicum  novisse  oportet  et 
occasiones  captare  ut  alterum  augeat,  alterum  minuat  et  demat.  Decet  autem  et  hunc  mor¬ 
bum  et  ceteros  omnes  minuere  administratis  illis,  quae  maxime  adversa  sunt;  nam  ab  his 
decrescunt  et  evanescunt.  Qui  vero  in  hominibus  eiusmodi  mutationem  efficere  valet  et  ho¬ 
minem  victus  rationis  ope  humidum  et  siccum  et  calidum  et  frigidum  reddere,  is,  si  occasi¬ 
onem,  qua  singula  profutura  sint,  probe  dignoscat,  hunc  quoque  morbum  curare  poterit  sine 
expiationibus  et  arte  magica  et  illiberalibus  aliis  quibuslibet." 

Huc  redit  libri  argumentum:  eum  autem  iterum  percurremus,  ut  videamus,  num  quid  sit 
quod  advertat  et  ad  rem  faciat. 

Advertit  quidem  statim  exordium  libri:  Tsplpih  rviQ  lepijs  voOaov  xaXsofihy/t;  faSe  %%er 
oiiStv  rl  (tot  Soxiei  SXKav  SeiOTtpyf  ehat  voOauv  oi>$e  isparipif,  aXha  06triv  pen  i%eiv, 
v/v  xal  t a  koixa  vorffmra,  '66ei/  ylyverxt.  Scilicet  tum  ad  haec  verba,  tum  ad  omnem  in 
hoc  libello  demonstrationem  non  divinam,  neo  ceteris  magis  sacram  esse  t^v  hpijii  v6aov,  sed 
a  sua  eam  pendere  causa,  conferri  debent  duo  loci  e  libro  de  aere,  aquis  et  locis,  qui  veluti 


PROLEGOMENA. 


fundamentum  subiecti  sunt  universae  auctoris  nostri  argumentationi.  Alter  est  p.  244.  vol.  I. : 
rolai  SI  xaiSloiai  Ixixlirreiv  araapoobg  xal  SaSpiara ,  <2  vopeiZpuai  ri>  beiov  xoileiv  xal  iptjv 
tiouaov  ehai.  Alter  est  1.  1.  p.  277.  de  Scytharum  eviratorum  morbo:  0 1  pj.lv  oSv  tri%6piot 
T*/v  alrltpv  rrpoanteaai  6etp  xal  alfSovrai  robrouq  robq  SvSpSuroug  xal  irpoaxwlouai  SeSoi- 
x6reg  trepl  eaurav  Ixaaroi.  '~S.pj.ol  Se  xal  aiirip  Soxel  Taura  ra  rdSea  6ela  ehai  xal 
rSXka  rrdvra  xal  obSlv  Irepov  Irlpou  6ei6repov,  obSe  Mpamvdrepov,  dAAii  rrdvra  opeola 
xal  rrdvra  6 eia-  Ixaarov  Se  i%ei  Cfibaiv  ruv  roio&ruv  xal  obSlv  dveu  Cpbaiog  ylyverai. 
Ecce!  aut  ego  fallor,  aut  e  duobus  hisce  locis  totus  de  morbo  sacro  libellus  veluti  natus  est. 
Vel:  hoc  solum  iam  suspicionem  movet  libellum  esse  recentioris  temporis  quam  Hippocratis. 
Sed  tota  argumentandi  ratio  in  hoc  libello  ab  Hippocratis  persona  aliena  est,  quod  exemplo 
paulo  post  probabimus. 

Quodsi  intenta  mente  persequamur  capitis  2‘  partem  ,  quae  est  ab  eius  principio  usque  ad 
verba ’Ey«  SI: Soxtu  Ai/SOav  x.  r.  A.,  vel  sola  haec  tam  longe  ducta  expositio  de  simulatione 
et  ineptis  praeceptis  circulatorum  indicio  est  hoc  opusculum  non  ab  ipsius  Hippocratis  manu 
esse.  Si  rem  existimare  licet  ex  iis,  quae  Hippocrates  de  aliorum  reprehensione  habet  in 
libro  de  victu  acutorum  et  de  aere,  aquis,  locis,  in  eiusmodi  nugis  enarrandis  tam  amplus 
profecto  non  fuerit  divinus  senex.  Tum  vero  parum  probabilia  <  nec  magni  ingenii  viro  digna 
censeo  verba:  Ipjol  Se  Soxeouai  6 h  repar ov  rouro  rd  vbaippLd  dtyiep&aavreq  roiouroi  elvai 
avSpurroi,  ofot  xal  vuv  elat  pidyoi  re  xal  xaSapral  xal  dyOprai  xal  dXa^bveg,  oxbaot  Sv/ 
rrpoarroilovrai  aCpbSpa  Beoaefileg  elvai  xal  erklov  n  elSlvai.  Nempe  populum  scilicet  fallendi 
causa  antiquo  tempore  hune  morbum  sacrum  fuisse  aestimatum,  nemo  facile  credat ;  Certissimum 
est  symptomatum  vehementiam  et  invasionem  ex  inopinato  et  metum,  quem  spectantibus 
iniicit,  morbi  dtyiep&aei  ansam  praebuisse,  qua  de  re  vix  aliter  sentire  potuisse  Hippocratem 
conficio  e  locis  paulo  ante  adlatis  e  libro  de  aere,  aquis  et  locis. 

Memorabilis  etiam  locus  est  eiusdem  capitis,  ubi  auctor:  ’E yd  Se  Soxla,  inquit,  Aifibav 
rtbv  rvpv  piea6yeiov  olxe6vruv  obSiva  byia(veiv,'6n Iv  alyelom  Slppiaai  xaraxlarai  xal  xplaai 
alyelotat  yp&vrai,  Irrel  obx  k%oui7t  oure  arpupia,  obre  ipjdnov,  obre  brrbSyffia  '6  n  pii) 
dlyeibv  lari-  oi>  ydp  lari  3. AAo  rrpofidriov  obSlv  1}  alyeg  xal  [36eg.  Cum  quo  conferenda 
verba  libri  de  morbis  IV.  (p.  474.  huius  vol.  II.) :  xal  rdv  pj.lv  Ai/Suav  xpkovrai  oi  rrXelaroi 
rdv  wnpvlav  rolai  ptlv  Slppiaai  auri  ipiartav,  rijai  Se  xoiXlyai  avrl  buXdxuv  'layupbii  ydp 
Xpijpia  {f  xoiXlvp  lari.  Nempe  advertit  in  utroque  libro,  in  quo  manifesta  imitationis  libri 
de  aere,  cett.  vestigia  deprehenduntur,  sermonem  fieri  de  eadem  fere  re  ad  Libycos  perti¬ 
nente,  ita  ut  suspicio  sponte  nascatur  ista  desumpta  esse  e  deperdita  parte  scripti  illius  vere 
Hippocratei.  Praeterea  vero  me  iudice  vix  credere  licet,  incertum  auctorem  nostrum  hoc  loco 
non  respicere  ipsum  morbum  sacrum  cum  dicit  obSiva  uyiulveiv  ri ov  AtfSCuv ,  modo  compa¬ 
remus  loeum  de  capris,  qui  habetur  $  14.  libelli,  de  quo  agimus. 

Quodsi  respiciamus  totum  locum,  qui  est  a  verbis  sub  finem  capitis  3.  xal  roi  Ipiol  ye 
oit  rrepl  ebae/Sefyg  x.  r.  A.  usque  ad  extremum  caput  4.,  in  his  omnibus  argumentatio  inest 
talis,  qualem  potius  a  sophista  aliquo  quam  ab  Hippocrate  exspectes.  Quin  ipsa  quoque  oratio 
dissimilis  est  simplici  orationi  Hippocrateae.  Exempla  si  velis,  in  fine  cap.  8.  legis  r6  re 
ebae/3lg  xal  belov  ab  ruv  aae(Slq  xal  dvbaibv  lari  dg  lyu  SiSd^u.  Paulo  infra  initium 


PROLEGOMENA. 


cap.  4‘  rf  ydp  dvBpuirog  /aayebav  re  xal  Buav  aeX tjvyv  re  xaratp^aet  xal  ijXtov  d0aviet 
xct)  xei/ium  xcU  etiSfyv  xotfoet,  oux  di/  kyayi  rt  Betov  voprfaaifir.  robrav  ehat  dXX’ dvBptb- 
irtvov,  ei  Sfr  rou  betou  i)  Sbva/ug  uirb  dvBpdirou  yi/d/afg  xparketai  'xal  SeSobXarat.  '-Et 
eodem  cap.  sub  finem:  ob  fih  rot  eyarye  dl-tcb  bri  6eou  dvbpdirou  a&fia  ptatnaOai,  rbiirl- 
xypbrarov  biro  rou  dyvordrou.  In  talibus  potius  rhetorem  ac.  sophistam  audire  mihi  videor 
quam  senem  Coum. 

Quod  autem  dixi  de  imitatione  libri  de  aere,  cett.  in  hoo  libelhr  observanda",  huius  rei 
illustre  exemplum  habemusrin  his  verbis  capitis  5. :  et  ydp'<ixi0XeypiardSiog  0XeypJardSyg 
xal  Ix  %oX6Seog  yfiXASys  ytyverai  xal  ix  06iv6Seog'  0BtvdSyg  xal  ix  akXi fi/dSeog  aiiXt/- 
vCtSvtg,  .rt:  xaXuet  brcp  irari/p  xal  fi1j.r>fp  e’l%ero  vo&yfiari  mhr&v  ixybvav  k%ea$at  river- 
dg  ~i  ybvog  kpyerat  iravr66ev  rou  adprarog  diri  re  rSv  bytypuv  bytvtpbg,  dari  re  rov  vor 
aepuv  voaepbg.  Compara  mihi  cum  hisce  locum  (pii; 268.  vol.  I.)  e  libs  de  aere  cett.  :  'Oy dp 
ybvog  iravraybbev  kpyerat  rou .  ad/iarog  diri  re  r£m  .uytyp&v  ibytyjtbg^&irfori  rfivt/oaepibv 
voaepbg.  E!  oSv  ytyvovfai  ex  re  rdv  0aXaxp£bv  0dXa'xpol  xal  ix  'yXauxdv  yXauxol  xal 
ix  Siearpapepeivav  arpe/SXol  &g  iirl  rd  trXijBog  xal  aepl  rijg  dXXyg  fiop0ijg  6  aitrbg  Xiyog, 
ri  xaXbet  xal  ix  piaxpoxeQaXou  ft,axpoxi0aXov  yty veaBdt ;  —  Quid  quaeris?  Itane  se  ipsum 
descripsisse  Hippocratem?  Manifesto  furti  reus  deprehenditur  sophista.  '  Putidam  habemus  loci 
Hippocratei  imitationem,  nihil  alitld.  !  Pormula  autem.  rhxaXOet  legitur  etiam  cap.  8.  haud 
procul  ab  initip'.  ;. t  • 

Alio  nomine  memorabilis  est.  locus  cap.  6. ,  ubi  venarum  descriptio  haec  :  resti  0Xkj3eg 
S'  is  abrov  relvouat  (i.  e.  iq  rbv  iyxi0aXoiiy  diravrog  rou  atb/earog  iroXXal  xal  Xe- 
prrai,  Suo  <?£  xctyeiai,  {;  ptiv  diro  rou  {jirarog ,  *t  Si'  diri  itou  airX>/v6g.  Et  in  fine  eius¬ 
dem  cap.:  Siarirarai  Si  xal  diri  rou  artXtjvig  tpXiip  ig  rrd  dptarspd  xal  xdra  xal  dva’, 
dairep  xal  diri  rou  {jirarog,  Xeirroripvi  Si  xal.  daBevearkpi{.  QuippCcmihi  quidem  quae 
auctor  noster  monet  de  venarum  ortu  ac  decursu  maxime  convenire  videntur  cum  iis,  quae 
de  Diogenis  Apolloniatae  illarum  descriptione  tradit  Aristot.  hist:  anim.  III.  2.  Eitri  S6o  at 
fokytarai-  —  xal  xaXetrai  i \  fiiv  airX'fvtng,  i/  Si  {/irartrag.  Videbimus  autem  infra 
iterum  vestigium  doctrinae  eiusdem  Diogenis.  . 

Quod  ad  ea  attinet,  quae  habentur  cap.  8.  ij  Si  vouaog  ailrtf \  ylfiierai  rotat  ptiv  0Xey- 
fiarfyot,  rotat  Se  %o XdSeat  oli  et  quaecumque  dc  morbi  sacri  ortu  et  causis  praeviis 
et  temporariis  auctor  incertus  disputat,  ea  mihi  videntur  pendere  e  locis  libri  de  aere, 
cett.  de  fluxionibus  e  capite  ad  reliquum  corpus  descendentibus.  Statim  observandus  locus 
e  fine  cap.  8.  (p.  245.  vol.  I.)  xal  oxirav  rd  irevrtjxovra  krea  brepjidXuai  xardppoot  iirt- 
yevbptevot  ix  rou  iyxelpdXou  irapaTXyxnxobg  irbtiouai  robg  dvBpdiroug,  bxirav  igaft pvtfg 
{jXiuOiciai  rtjv  xe0aX{jv,  !j  f iy  fanet. ■  Tum  in  censum  venit  . is,  qui  $  15p  (p.  261.  1.1.)  le¬ 
gitur:  .  .  .  rotat  Si  irpeafSCryai  xardppoug-  Std  r  ijv  dpatbryra  xal  r{\v  kxryfyv  rav  0Xe- 
fiebv,  dare  ii-at0vttg  robg  fiiv  dir&XXuabat  robg  Si  irapairXtjxr oug  ytyvea&ai  rd  Se^td,  i) 
rd  dptarepd.  'O xbrav  ydp  rou  xei/i&vog  ibvrog  vortou  xal  iirbfolSpou.  xat  Beppiou  rb  aSpta 
fiAt  ^uvtaryrai,  /atfSi  ai  0Xij3eg  rou  ijpog  itriyevo/iiiiou  (Sopetou  xal  ab%fo>fpou  xal  0u%pou, 
b  iyxi0aXog  biryvtxa  abriv  kSet  d/aa  rip  ijpt  StaXCeaOai  xal  xaSatpeaBai  uri  re  xopbtyg 
xal  (ipdyywv,  ryvtxaura  ir^yvurat  re  xal  iguvtararai,  dare  ii-at0vyg  rou  Bipeog  iirtye- 


PROLEGOMENA. 


vofilvou  xal  roii  xabparog  xal  rije  pgsrafioi.ijg  Imyevofitviig,  raura  rd  voaeb/aara  lici- 
xfareiv.  A-  Ex  duobus  hisce :  locis  Hippocratis,  me  iudice,  universa  morbi  causarum  et  sym¬ 
ptomatum  interpretatio,  :quam  in  libello  xep 1  rjg  Ipijgy  vobaou  legimus,,  originem  duxit.  Quod 
breviter  annotasse  sufficiat;  unusquisque  enim  singula  eo  spectantia  iam  facillime  reperiet. 

Cum  his  proxime  cohaerent  quae  de  catarrhis  in  venas  defluentibus  sanguinemque  sisten¬ 
tibus  et  de  aere.  intereluso  proponuntur  $  10.  sub  finem,  aliis  locis  et  quae  convenire  cum 
doctrina  $  7:  seqq.  additamentorum  spuriorum  ad  librum  de  victu  acutorum  in  adnotatis 
vol:  I.  scripsimus.: 

In  $  16.  libelli,  de  quo  agimus,  iterum  habemus  luculenta  imitationis  libri  de  aere,  ceti 
exempla:  nam  de  Borea  ibi  similia  dicuntur  atque  in  hoc  de  sole.  Nempe  $  16. :  Ixxpivei 
ydp,  inquit;  lij  dvrdvrav  r$v  voriSa  xal  rb  Svotpspov  x ai  l £  ab r&v  r&v  dvO pdTcov. 
Et  ubi.de- austro  paulo  >post- loquitur:  ri  S’  dbrb  roOro,  inquit,  xal  rjv  fljy  Ipy deerat  xal 
ri)v  BdXaaaav  xallrobg-sror apiobg  xal  rdg  xpjvag  xal  rd  Qplaraxal  baa  Qberai  xal 
ii/.  biai  -by.pbv:  Iveari.  lari  de  Iv  iravrl,  Iv  pilv  r$  t\Iov,:  Iv  Si  rtp  IXaaaov. 
Cum  quibus  ■  mihi  confer  locum  e  %  10.  libri  de  aere,  ceti  (p.  254.  vol.  -I.) :  'avdysi  Si  (6 
ijXiog)  -rb-roiouro  obx-  airh  rHv  bSdrav  pibvov  r&v  Xipavalav ,  dXXa  xal  dxb  Hahdaayg  xal 
1%  axavrav  iv  bx6aotai  byp6v  ri  lar r  ivean  Si  Iv  xavrl  %pj/xarr  xal 
IU  abrav-ruv  dvbp&nov  dvaysi  rb  S.evrr6rarov  rijg  Ix/idSog  xal  xovQorarov.  — 
Apparet  iterum  librum  de  aere ,  cett.  ab  incerto  auctore  nostro  fuisse  tritum,  orationem  illum 
perinde  ac  placita  sumina  in  usum  suum  convertisse. 

Eodem  capite  legimus  verbum  Kayapi^eiv,  de  quo  in  adn.  dixi  (p.  69.  vol.  II.)  Locus  e 
libello  de  corde,  ubi  Xay ap6g  legitur,  est  p.  487.  ed.  Kuhn.:  drdp  ijSe  (i/  r (jg  xapStyg1  xoi- 
Afy  i/  Iv  rolai  Ss^io7ai)  xal  xdpggcav  sbpuxoiXiog  'xal  fanyaparlpy  vroWip  rjg  irlpyg: 

Advertit  placitum  $19.  propositum  de  cerebro  ab  aere  rjv  (ppbvtfaiv  accipiente  et  ea, 
quae  de  sensibus  ibi  dicuntur,  et  quod  $  20.  scribitur,  ubi  redarguitur  doctriiia  illorum,  qui 
rij  xapSiy  nos  QpoveTv  'contendant.  Nimirum  in  his  vestigia  apparent  doctrinae  Anaximenis 
rerum  principium. acrem  esse  statuentis:  Ix  yap  robrou  rd  vravra  yiyveaSai  xal  elg  abrbv 
x-avra  ava\6ea6ai  ■  olov  ij  4,UX'I>  >1  j^rlpa  dijp  ouaa  auyxparsl  fftidg  xal  oXoi/ 

rbv  xbaptov  mtSfict  xal  di; p  aepil%ei.  PluQ  de  placitis  philosoph,  I.  ,8.  Sed -quemadmodum 
Anaximenis  placitum  hoc  loco  basis  est  doctrinae  sophistae  nostri,  ita  Diogenem  Apolloniaten 
plura  protulisse  de  illo  constat  eaque  talia  ut  partim  cum  auctoris  nostri  monitis  conspirent, 
partim  non,  Ita  1. 1.  IV.  5.  Plutarchus:  (ri.  i]ye[iovtx6v ,  inquit,  rijg  ijvv%vjg  titofai)  A toylvtfg 
Iv  rij  dprypiaxj  xoiMy  rijg  xapSiag,  ij  ng  lari  xal  a-vsu/ganxj.  Quod  non  congruit  cum 
sophistae  nostri  verbis  $  20.  A lyouai  SI  nveg,  &g  Qpovlopu v  rij  xapSiip  x.  r.  A.  r d  SI 
ob%  oiirug  lyet.  Sed  idem,  quod  Diogenes ,  statuit  auctor  libelli  de  corde  p.  490.  Kuhn., 


PROLEGOMENA. 


Quod  autem  dixi  libellum  de  corde  non  esse  conscriptum  ab  incerto  auctore  nostro,  ideo 
monui,  quia  loci  sunt  in  utroque  libello,  qui  in  eam  opinionem  aliquem  inducere  possint.  Noster 
§  20.:  ai  Si  (pplveg ,  inquit,,  dkkug  ouvofia  l%ovai  rjj  «5 xexr^ivov  xal  rtp  vipocp, 
tu  S’  ibvrt  oux,  oiiSi  rij  (putri,  ol/Si  otSa  lyaye  riva  S6vafx.iv  lyoual  ai  (pplveg,  liare 
(ppovleiv  re  xal  voleiv  ....  dkkd  fiaryv  rouro  rb  oPvo/xa  l%ouai  xal  rvjv  alrfyv,  liare p 
rd  rpbg  rijj  xapSly  ura  xaklerat  oiiSiv  ig  rvjv  axovjv  i-upo[iakk6pt.eva.  Moneo  primum 
ug  iv  raplpycp  neminem  in  his  facile  Hippocratem  agnoscere.  Sed  de  quo  dicere  coeperam, 
confer  mihi  cum  his  locum  libelli  repi  xupSfyg  (p.  488.  Kiihn.):  dy%ou.  Si  rvjg  ixtpOaiog 
rdv  (pke^Siv  ad/xara  rijai  xoiklipai  d[x(pi(H(Syxe  fxakbaxd  atfpayydSea,  &  xixktfaxerat 
fiiv  oiiara ,  rpijfxara  Si  ohx  lari  obdrav  r aura  yap  oux  ivaxououai  layijg ,  lari  Si 
Spyava,  rdiai  i/  (pOaig  apra[ei  rdv  v/lpa.  —  Hinc  fere  effeceris  sophistam  nostrum  legisse 
libellum  repi  xapSfyg,  quem  illum  non  conscripsisse  conficio  praeterquam  ex  opinionum  diver¬ 
sitate  ratione  habita  placiti  primarii  de  mentis  sede ,  etiam  ex  colore  orationis  diverso ,  quippe 
qui  in  libello  de  corde  ornatior  scilicet  quam  in  hoc  est.  Fieri  igitur  possit,  ut; ex  eo  libello 
noster  tum  ea,  quae  de  cordis  auriculis  citavi,  habeat,  tum  verbum  Xayapl^eiv ;  neque  vero 
negligendum  §  21.  libelli  nostri  legi  urb  peiv  ydp  rvjg  tjuvqbelvfg  Sdkket  re  xal  auferat 
et  §  16.  sub  finem  vj  vouaog  aiirtf  yiyveral  re  xal  (tdkkei,  cum  in  libro  de  corde  haud 
procul  ab  initio  legas:  yeylvyrat  Si  roOtou  Ivexa,  Ixag  B&kky  (vitiose  Bdkkijrai  scriptum 
est)  paaxlpievog  iv  (pukaxijj. 

Quodsi  omnia,  quae  huc  usque  disputavimus,  reputemus,  sententia  nostra  de  hoc  libello 
huc  fere  redit. 

Opusculum  de  morbo  sacro  inscriptum  profecto  Hippocratem  non  habet  auctorem;  cui 
quo  minus  tribuamus  plura  vetant.  Et  primum,  quidem  totum  argumentum  libelli  indignum 
est  summo  et  ingenioso  naturae  observatore  Graeco;  tum  argumentandi  ratio  sophistam  prorsus 
redolet  et  a  mente  senis  Coi  quam  alienissima  est.  Ipsa  porro  oratio  Hippocratis  opus  non 
esse  ostendit,  quin  certissima  putidissimae  imitationis  locorum  Hippocrateorum  e  libro  de 
aere,  aquis  et  locis  Obfert  exempla.  Totum  autem  opusculi  argumentum  pendet  e  duobus 
locis  ex  isto  scripto  senis  Coi, 

Quis  auctor  sit,  prorsus  incertum;  sed  illum  libellum  de  corde  legisse  fere  suspiceris. 
Utrumque  tamen  libellum  diversis  scriptoribus  deberi  docet  orationis  diversitas  et  opinio  di¬ 
versa  de  mentis  sede.  Mediocris  ingenii  sophistam  libellum,  conscripsisse  omnia  testantur, 
quae  circa  materiam  et  formam  libelli  annotavimus. 

§  15. 

Se  Hiris  de  Natura  hominis  et  de  Victu  salubri. 

Quare  hos  libellos  coniunxerim  statim  apparebit,  cum  Galeni,  cuius  in  utrumque  habemus 
commentarium,  aliorum,  qui  apud  eum  memorantur,  de  illis  sententiam  cognoverimus? 

Haud  procul  ab  initio  commentarii  (p.  4.  ed.  Kiihn.)  libellum  repi  QCaiog  dvbpdrou  ap¬ 
pellat  aCyypa/ifia  'Irroxpdreiov.  Eidemque  auctori  adscribit  in  opere  de  Elem.  sec.  Hipp. 
cett.  (vide  p.  419.  426.  448.  seqq.,  456.  476.  seqq.,  501.  606.). 


PROLEGOMENA. 


Paulo  post  locum  habemus,  quem  lieet  longior  sit  describam:  p.  9. :  S16,  inquit,  xa 1  6au- 
ptdeeiev  dv  ng  ixelvav,  'oaoi  voptttyuci  rb  repi  tpbeiog  avSpdrou  /3</3A/ov  o bx  ehai  ruv 
yinfelux  Irroxpdrouq ,  iAA’  £>g  abroi  xakelv  eteOaei,  v66ov,  drartjOtvreq  ex  r&v  iv  abrip 
SieexeuaeftivuvSre  xal  rapeyyey paft/tivuv ,  urbp  Sv  iri  rkiov  pili/  iv  abrolg  robroiq  in- 
Selgu  rolq  uroftvij/taei ,  dpxel  Se  vuv  ipelv  lea  xdv  rip  yvtfelcp  tj  xal  v66ep  'Irroxparovq 
euyypdftftari  elpyrai  xara,  kti-w  obrug  l%ovra  (eximenda  videntur  verba  xara  ktfyv 
obrug  lyovra ;  referunt  solitam  formulam  citationis  locorum ,  sed  hic  nullus  citatur)  •  robrou 
tou  /3/j8/./co  rb  fiev  xara  rd  h  ypdftfta  ptipoq  rb  rpurov  elg  Siaxoelouq  xal  reeeapd- 
xovra  ertyoug  il-tjxei,  Senbvbov  ix  Sep/uoS  xai  \pv%pou  xai  j-vfpou  xai  bypou  rd  jiiv  (rSv 
lege)  XJpav  a&fcara  yeyovivai  fiera  tou  xal  SiSdgai  repi  rijg  ruv  %vftuv  (pbeeaq,  rd 
Se  drb  robrou  r otxlkov  r’  (dele  r’)  ierl-  rb  ptev  ydp  rpurov  abrou  ftipoq  Siaxpivei  rdg 
erop aSixdg  bvo/ta^oftivag  v6eouq  ari  r&v  inSv/ftluv  ye  (lege  re)  xal  koifouSuv  ISlav  re 
Oeparelaviexarlpou  rotf  yhaug  iv  r  $  xaBlkou  SiSdexef  rb  Si  /ter’  abrb  dvaroftv\v  Cpk  e- 
(S&v  Siep%erai  i  xdreira  repi  voetfftaruv  ierl  roixiky  SiSaexakia  xal  ftera  raura  byieivi ) 
Slaira  r pog  ISidrag  yeypapfiivy  •  xdreir'  i(f)e^ijg  oraq  iv  ng  robg  rayurarouq  dvOpd- 
roug  kerruveiev ,  fj  robg  kerrorarouq  eapxueeiev ,  oTg  k^euxrai  SiSaexakia  repi  iftiruv 
elr d  ng  broypa0> )  Sia  Ppa%bav  Sialryq  raiSluv  xal  fuerit  rdbra  yuvaixiv,  elra  r&v 
yufjtvaZpfihav,  elr ’  brl  tAh  rpbexeirat  Sia  er !%uv  i>g  Sixa  repi  rlbv  iyxeQakou  v6euv 
elxij  xal  ug  erv%£  rpoeeppiftfthov .  ebSijkov  oSv  In  rb  fiiv  okov  (Stjbklov  bx  rokkuvSie- 
exebaerai  xal  ebyxeirai  ayjeSbv  elg  b^axoeloug  crlypuq ,  !)  (Spayb  n  %rrov  kxreraftivov. 

Constat:  Galenum  de  utroque  .libello  hic  loqui,  quasi  unum  opusculum  eflBciant  alter  de 
natura  hominis,  alterque,  qui  de  victu  salubri -inscribitur.  - 

Primam  quidem,  quam  distinguit,  partem  efficiunt  §§  1 — 8.  libri  trepl  (pbeiog  avBp&rou. 

Ab  hac  inde  reliqua  sroijtfAov  aliquod  scriptum  illi  referre  videntur. 

Altera  vero  pars  eius  componitur  $$  9.  10.  11.  nobis.  Tertia  §  12.  Quarta  §§  13 — 16. 

Quintam  partem  ex oGalhni  divisione  efficit  libelli  irepl  Siahvfq  byieivijg  J  1.;  sextam  §  2 — 5.; 
septimam  §  6.;  octavam  §  7. 

Nona  est  locus  ille  e  libro  de  morbis  II.,  quem  in  adn.  descripsi;  cum  quo  num  coniun- 
ctum  viderit  illud  initium  libri  repi  ra6&v ,  quod  in  superioribus  editionibus  loco  e  libro  repi 
vobeav  subiungitur,  non  certo  constat.  Etenim  in  enumeratione  partium  libri,  quam  iam  per¬ 
secuti  sumus,  de  illo  altum  silentium 'itemque  in  commentarii  fine,  i.  e.  in  exegesi  loci  de 
morbis  ab  encephalo,  quem  suppressi.  Nec  tamen  inde  certo  statuere  ausim  Pergamenum 
illam  periodum  non  vidisse,  quum  facile  fieri  potuerit,  ut  eius  mentionem  facere  noluerit  in 
explicatione,  etiamsi  eam  viderit.  Neque  enim  perspexit  hos  locos,  aut  priorem  saltem  per¬ 
tinere  ad  alium  librum  in  sylloge  Operum  Hippocrati  adseriptorum. 

Deinceps  autem  Galenus  proponit  iudicium  suum  de  partibus  singulis  (p.  10.  11:),  ubi 
obiter  scripturae  vitio  illum  liberabimus,  nam  cum:  i%ei  Si,  inquit,  rov  ftiv  rpurov  kbyov, 
Ma  repi  r&v  eroixeim  xal  ruv  xuftSiv  Stipxerai  ravroluq  ixbftemv  rijg  'Irroxparooq 
rtyyw i  legendum  est  rdvrug  Ix6^™-  Simile  autem  iudicium  profert  de  parte  altera. 
Tertiam  contra  de  venis  pravam  esse  totam  dicit,  quum  neque  cum  rebus  ipsis  congruat  de¬ 
scriptio,  neque  cum  iis,  quae  Epid.  H.  de  eodem  argumento  leguntur.  E  sequentibus  dein 


P  EO  LEGO  MENA. 


alia  jt apeyxetabai  dicit,  alia  cum  Hippocratis  arte  conspirare,  Siarep  b ra  repi  rijg  byieivyg 
Siahyg  eipyrai.  ,  -  ■  <  ■  ■  - 

His  traditis  redit  ad  .partem  illam  primam  et:  rb  S.  rparov.',  -inquit,:  dbroSr.potpoq  dra- 
ejft  rfjg-  l.x*f>*p&rws  cN%wf«  .fyu  -Tij».  ohv  xpyrTSa,  Sib  xai  OaufidQetv iSQyv.  iylav  &ro- 
igevobvruy  -  abrb.,  rijg .  rou  'lrroxpdroug  ivvolag.  ot  rXelrroi  'poiv  -yap:  clbfyiifarwt&tfy 
intejpone)  'Itst oxpdreiov  ri%vyv  rotg  yvyrtoig  abrb  ruyxarapiBpooun  yopol^ovr.eg  rou  fie- 
ydXou  'lrroxpdroug  rbyypa/tfia,  nvig  Si  UoM/Sou  rou  poaSyrou  re  S.pt,a  xai  SiaSega/xi- 
vou  rijv  Tax  viav  SiSarxa)\lav.  Polybum  autem,  fuisse;  virumvdicitvxos;  oidilir  0aCverai  fte- 
faxiv^rag.  ruy:  'lrroxpdroug  Soy/taruv  §y  obSeyi  r&v  laurcu  jSi/3A&v.:.  'Quo  :tamen  audito 
fere  quaeras  ex,  Galenp.,vqur  sint  illi  libri,  quos  certo  Polybo  tribuat?;  ■' 

Provocat  .porro  ad  Platonem  et  locum,  quem  vidimus  supra  j  13.  horum  prolegomeno- 
rum  usurpatum  a  Littreo, . ,ut i  librum  de  vetere  medicina .  Hippocrati  vindicaret ,  adfert' e 
Phaedro  ut  hunc  nostrum  libellum  a.  Platone  respici  demonstret.  «Neque  vero  hoc.  loco  solum 
id, facit,  sed  postea  iterum,, ubi  de  fine  ■  $.$»»  agit  :(p.  .104;):;  At  ex:,  eiusmodi  Platonis  locor; 
quod  supra .  sad .  librum  de  vetere  medicina,  iam  .  diximus ;  non  multum  certi:,  quod.- attinet  ad 
auctoritatem  libelli  nostri ,  deduxeris.  - 

Advertit  dein  .locus rp.  13.  commentarii  ubi:  rh  rCyypayfia  rolvuv,  inquit,  erra  jrijfc 
'lrroxpdroug^  abrou  ..(lege  «5  .rou)  XloXufiou,  uijS’  - .ei  /SodAo/i/TO,  .yeyp&QOs  rby 

apx^x  ri  rCyypapi/pa  zepl  0brto.g.  Mp&zou-g:  Seixvuov  clx  :6epfiou.xal  0u%pou  xai  i-ypou 
xai  uypou:.:ra,rr<!ipt,gi6’  ypi&v  yeyovlvat,  eiydp.xal  rouf'  abrolg.-gpppiftete,  ■.vfvffc-.ix 
robrav  ruyxeirbai  rd  r&fiara  ypUbv  'lrroxpdroug  irrl  'Sbypa.  Videmus  .Galenum  .moleste 
ferre  se  quaestionem  dirimere  non  posse;  quin  in  seqq.  me  iudice  adeo  omnia  miscet,  ut  ea 
silentio  supprimere  quam  in  lucem  protrahere  malim. 

Haec  quidem  e  prooemio  Galeni-  tenenda  videntur;  sed  non  minus  ad  rem,  de  qua.agi- 
mus,  faciunt  .loci  alii,  quos  deinceps' colligere  iuvat..  wv. 

Principio  commentarii  secundi:  asdro  fiiv, inquit ;  ro  repi  (pbriog  avbp&rou  (ii/bMov  Iv 
rtj>  rporlpgi  ruvtk  r&v  bropovypodrav  i^yypoai .  vuvi  Si  ra  rporxelfoevx  xax&g  dbrip 
frpo%eipnBfuu  ruyxeipieva  xai  abra  /aera  Siarxeuijg.  h  poiv  ,ydp  loili  ptixpbii  fiifiMov,  iv 
$  -repi  rrfy.rtfo  byiaivbvrav  Siatrygyiy  parra)  k.ai.  .Soxe7MoMISou  'e7vdi!  rbyypaft,pt.a  roo 
'I rroxparoug  /paby/rou,  rp  ,Si  /eera^b  rourou  r.e  xai  rou  .repi.-tfbbrwg  dvOp&rou  Swrxsb- 
arrut  rapeyyeypa/ppcivpv  uro  roij  rp&rpv  ambiri ?o«  ig  rabrb  ra  Sbo  rdum^MSia, 
rb  repi  0bnog  dvdp&rou,  rou  'lrroxpdroug  abrou  abyy  pupopoa,  xai  'rb  TloM(Sou  'repi 
Siairyg  uyieivyg.  iv  ydp  r$  xara  robg  ' Arr zhxobg  re  .xai  XlroKefiaixobg:(3d<ni.iag,%p6- 
vcp  rpbg ,  avriQihqrifioufiivpvt;  repi  xrfasug  fiilSXtav,:  \ii.repi  rdg  droypaCpdg 

re  xai  Starxeuag  abrdv  ijp guro  yiyvetj&ai  feSiovpyta  rotg.hexa  if.ou  Ad(&e1v.&py6piov  avd- 
Qipowiv  elg  robg .  fiarihi-ag  avSpdv ivS.b^w  cvyypdfipiara-  pt,ixpm:.omtbvrav  a/oQoripai/ 
rav.  fii(SXiuv  roij  repi  QOrag  &vbp£irov  xai  rov  ,repi\  Siairijg  byieivyg,  ebxaraQpbvyrOv 
exdrepov  rouro  elyal  rig  Sbgag  Sia  zijv  puxpbTyra  ruvibyxev  eig  rabrb  &po0a,  xal  rig 
foag  db.Xog,.  ij  xa\  abrpg  b  rparog  abra  mvSeig  zapevibyxi  rim  pieragb  r&v  S6o  rauri 
ra  vvv  rpa%e<pi^ecBxi  potMovra. 

Itaque  Galeno  teste  duo  fuerunt  libelli  per  se  constantes,  quorurp  alter  de  natura  hominis 


PROLEGOMENA. 


Hippocratis  scriptum  fuerit,  alter  de  victu  salubri  Polybi,  reliqua  interpolata  ei  videntur 
et  illis  addita,  sive  quum  in  unum  utrumque  opusculum  coniungebatur ,  sive  postquam  hoc 
acciderat. 

Quemadmodum  in  prooemio  ad  commentarium  Secundum  illa  exposuit  Pergamenus ,  ita  aliud 
quid  narrat  in  explicatione  verborum,  quae  $  9.  nobis  leguntur.  Nempe  p.  110.:  raOrtig 
oAifC,  inquit,  rijg  fflaeug  kxdani  vrixv  AmxouplStig  a-pokypa^e  ay/teTov,  8  xakovmv 
b/Sekbv,  o'iip  tryptelip  xai  'ApitrrapxQg  kxp^aro  **(&  ^0lilTV  *fk  T0&S  iitroxreuofik- 
voug  Cit'  aurou  uTtyotig .  Taura  /ikv  o  Atocxopiiyq  lypatpev  elxa^av  eivat  tv\v  Tpoxapakvyv 
jitjciv  'hra-oxpdrovg,  rou  OectjctXov  vUog.  SOo  ydp  uioi  oZtoi  yeydvaei  rov  fisyakou  'lr- 
iroxp&rovq,  Qewakdg  xai  Apdxav,  Sv  kxdrepoi  vrdkiv  'hrxoxpdTSig  kykvvvjaav. 

Advertunt  haec  verba  ideo,  quod  ex  iis  constat  Dioscoridem  illum  locum  tanquam  in  se 
plenum  notavisse.  Ceterum  quod  Galenus  affirmat  Dioscoridem  hunc  locum  Hippocratis  nepoti 
tribuisse,  ne  temere  eo  auctore  hoc  credideris. 

Auctorem  vero  fragmenti  de  venis  vkov  quemdam  TlpoftyQka  appellat  Galenus  (p.  146.). 
Comparat  hunc  locum  cum  alio 'similis,  argumenti ,  qui  Ep.  II.  legitur  ,  ubi  (p.  147.)  xaidrep 
youv,  inquit,  kvri  rijg  vuv  eipyppkvyg  dvaroftijg  ol/Skv  okcaq,  odS'  &xpi  jStjptarog  kyog  dkv/- 
6kg  clirsv  6  rkdtmfg  adr&v,  "ourag:  ktri  rijq  xard  rd  SeOrepov  r&v  kxiSypu&v  oiiSkv  '6kug 
6  'lirzoxp&TVig  ktpeCtraTO .  TapaiJjpovoOaiv  oSv  '6<roi  obi'  ivap  dvarofiijg  a-^dnevoi  r&v  'It- 
vroxpdroug  (Sipklav  ki-yykjtrsig  -krixsipoOtn  voisladai.  xai  pcdkicT^  abT&v  ol  xakouvreg  kav- 
roiig  'lxTOxpaTclovg ,  hic  dvSpbg  ijyoOpievoi  xai  toutov  eharrov  kijpov  dtravra  Tijg  r&v 
0ks/3&v  dvaTO/iijq  xai  rvjv  kv  tip  Ssurkpcp  r&v  kTiSypi&v  dxplfieiav. 

De  Polybo  huius  fragmenti  de  venis  in  libello,  de  quo  agimus,  auctore  apud  Galenum  ne 
verbum  quidem.  Perstringit  descriptionem,  quam  iure  imaginariam  esse  dicit.  Polybum  do¬ 
ctiorem  et  anatomes  peritiorem  sibi  fingit,  quam  ut  eiusmodi  kypov  ab  eo  exspectes.  Et  tamen 
apud  Aristotelem  (hist.  anim.  III.  ,2.  p.  91,  Schneid.)  pro  Polybi  venarum  descriptione  haec 
ipsa  profertur.  Nullum  contra  habemus  argumentum,  quo  libellum  de  victu  salubri,  quem 
Polybo  tribuit  Galenus,  huic  confidenter  adscribamus.  De  epidemiorum  vero  secundi  aucto¬ 
ritate  in  Prolegomenis  ad  vol.  I.  sup:-loco  vidimus,  Dubitaveris  fere  num  forte  . alii  antiqui 
propter  fragmentum  de  venis  alias  horum  libellorum  partes  Polybo  tribuerint;  sed  adhuc  nulla 
reperi  huius  rei  vestigia,  ita  ut  fere  potius  e  vana  quadam  opinione  quam  e  certo  aliquo  in¬ 
dicio  ita  existimavisse  videantur. 

Notatu  autem  digni  sunt  etiam  loci  quidam  e  comm.  ad  §  16““  de  febribus.  Ita  p.  167.: 
"Opooidv  ri,  inquit  Galenus,  paoi  Soxotoi  xsaovSkvai  oi  sroAA ol  r&v  k^yyr&v,  iv  ofg  kirft 
xai  Zafilvog,  rip  voaoSvn  /akv  uSsptx&g  Mp&mp,  grapavbxjav  Sk  abroO  Sepaz-evtrai  (pikd- 
repov  rbv  larpov  a^tovvTt.  Nimirum  interpretes  loco  de  febribus  Sxrvep  kt-  iivrvou  /3a6kog 
kycpMvTsg  animadverterunt  repugnantiam  cum  iis,  quae  in  Ep.  I.  (scilicet  kv  To7g  Tapeyye- 
ypa/i/akvoig)  et  in  aphorismis  dicuntur  de  tertiana  brevi  iudicio  cessare  solita,  cum  hic  febris 
quotidiana  brevior  dicatur  tertiana.  Sed  cum  in  descriptione  venarum  (ita  loquitur  p.  171.) 
omnino  nihil  veri  insit,  id  non  viderunt.  Tum  ita  pergit:  6av/j,aarbv  oSv  'ixigg  kvr'  kxetvav 
pikv  oiiSkv  k/ik/tiparo  rip  ypdxpavrt  rd  pera  to  repi  CpCtnog  avSp&vrou  fikxP'  *rai/- 
ra ,  vuvi  Sk  pkpQerat ,  xai  Sta  rovro  abr&  oi/xkrt  Soxet  rd  j3q3Aftv  'Ixxoxparoug  elvai. 


PROLBGOMENA. 


^afilvou  Si  xal  r&v  rkek rrav  ifyyyr&v  In  xal  rovr'  av  rig  laupoaoeiev ,  'In  rd  rpoye- 
ypayyiva  ravra  iraivovvreg  dei  lav/iactag  elpijalai,  rl  SI  rl  rdvSpl  xal  Saiyovtug,  rl 
S4  ti  xal '$e7ag,  rl  SI  n  (at  hocce  rd  SI  n  abundat,  aut  post  aliquid  omissum. 'est)  >Sv 
Oga/Qvifg  yev  ixetvav  drdvrav  IxeXalwTQ .  Sia  ytavS'  dvriMytav  olxir'  alro7g  'Irro- 
xpdroug  ehai  ro  fiifiXlov  Soxe7.  dkkd  yeraxivowiv  Iri  IIoA v/Sovyl&ig  aiirol  y.lv  dveyita- 
xlreg  roi/g  dCpopiryolg  xxi  rl-  rp&rov  r&v  i/. nSyfyi&v,  em  dveyvmelrog  Si  r «Oret  Tlokl- 
j3w,-  8»  dSlvarov  vjv,  (tatofril»  'Irroxpdrovg  Ivra  yij  ol-rikkdxig  yiv  dxifxoivatl  rap' 
alrov  repi  rifg  StaQopdg  r&v  rvper&v. 

Hic  locus  vel  ideo  magnopere  advertit  quod  ex: eo  liquet; veteres,- np;. Galeno  quidem:  ex. 
cepto,  uti  aliunde  constat,  Polybum  aliumve  librorum  aut  locorum. auctorem  sibi  sumere,  si 
quid  iis  insit,  quod  oum  Hippocrateis  sibi  visis' pugnare  crederent  aut  .  indignum  esse  ‘Hip¬ 
pocrate,  cuius  ipsius  scripta  non  satia  diligenter  exploraverant  ut  germana  a  spuriis  rite 
distinguerent. 

Sed  lepidum,  est  quod  Pergamenus  dein  habet,:  ,ralrd.  ypdijjag  ijroi  olrog  ijV  ao- 

(piatyg,  Ij  .ravoupyog  dvlparog,  &g  loixe ,  rapay pdipag  rl  \peOSog>evexa'rov  rpoerptyu- 
r$ai  tplyov  r&  rakai&.  Quam  quidem  opinionem  Galeno  permittemus,  nec  tamen  ea.utemur. 
Verum  maioris  momenti  est  quod  dicit  ipsam  rov  mv6%ov  denominationem  indicio  esse  recen- 
tiorem.  aliquem  haec  de  febribus  adiecisse,  quum  neque  Hippocrates;  neo. .quisquam,  yeteium 
rov  <rvve%ij  rvperlv  dvlyace  alvo%ov,  &rrep  odiSl:  i>  ol.p^ara  rd  .oZpa,.  a  A  Ad 
ravra  Ivlyard  vecoripav  larix  larp&v^  r6aot  ri/v  rakaidv.  kligiv  ifyv6yaav\ Meiudioe  haec 
Galeno  concedere  oportet;  sed  si  nomina  illa  occurrerent  in  libro,  qui  ceterum  Hippocrati  notis 
certis  vindicari  posset;  liceret  tamen  statuere  eiusmodi  vocabula  veteribus  dictionibus  fuisse 
supposita  a  librariis.  ■  ■/.■•••.!.  '  ■■ 

Quod  postremo,  attuli  in  ..fine  commentarii  secundir  in.  librum  de  natura  hominis  Galenus 
profert,  qui  inde  pergit  ad  rd  repi  Siatrv/g  Syieivijg >  .8,  inquit; :noAd/3ou  ,<pdaiu  eiv&i  'aly* 
ypayya.  Itaque  videamus  quae  in  comm.  ad  hoc  scriptum  memoratu:  digna  sint. 

Ac  statim  quidem  hio  rursus  advertit  r l  rpoolfitovg  quod  totum  describere  nivat:'  flEi< 
rovrl  io r/ ,  inquit ,  fhfiktov  ISldv  ,  irayyektav  lyfiv ,  llorep  rl  rp&rov.  yipog  Ikon,  rov 
rpoxeiyivov  fh/lklou,  xal'  8  repi  (plaiog  dvlp&rou  Siakiyetai.  avvrerikearai  ydpiv  ixelvcp 
rl  irayyekHv,  olS.ey.idg  iri  rpotpdaeag  Selyevov.  At  hic  fallitur,  noster,  eiusque  verba 
indicio  sunt,  quam  negligens  ipse  in  eiusmodi  rebus  diiudicandis  fuerit ;  nam  infra  certis  argu¬ 
mentis  demonstrabo  primae  partis  auctorem  ad  operis  sui  partes  deperditas  dimittere  lectorem. 
Sed  pergamus  audire  Galenum!  :4v  roOrip  Si,  inquit,  rdkiv  &  r  poliero  SiSagxei  Si  '6kov 
rov  frllkfov  xal  Sid  rovro  r&vyera^v  r&v  Sio  (li/lklav  tolruv  iigdipellvtuv,  rpo&tjxoSmfg 
InypaQvig  ISiag  lrv%e  rl  alyrav,  i )v  irlypaipuv  riveg.  alr&,  repl  (plaeagdvlpd- 
rov  xal  Sxairyg.  ftarep  Si  ayeyrrov  y iv  ion  rdvrif  rl  repi  (plaiog.  dvlp&rou,  yey- 
rra  Si  ravry  rd.  rapeyyeypaypiiva  yerxigl  r&v  Sio  fiiQkiuv,  olra  rl  repi  Stakvjg 
vyieiv^g  iv  ro7g  rkekroig  yiv  dyeyrrlv  ionv,  iylyevov  ; dei  rijg  'Irroxparovg  aroiyet- 
doecog-  Iv  nat  S'  &v  ng  ain &  yiy^airo,  ravrek&g.  Iklyoig ■  uroxelala  S'  e7vai  TloXlfiov, 
xallri  sroAAofe  ISoige. 

Mira  rursus  indicia!  probat  Galenus  fragmentum  de  natura  hominis  , et  alterum  de  victu 


PROLEGOMENA. 


salubri  in  unum  coniungi  et  tamen  alterum  Hippocrati  ipsi,  alterum  Polybo  tribuit;  hunc 
autem  Polybo  concedit  xub6rt'irokk6% Uoge.  Quae,  quaeso,  iam  fides  haberi  poterit  vete¬ 
rum  de  his  scriptis  iudiciis;  quos  bonstat  in  iis  omni  modo  Vacillare  atque  omnia  susque  deque 
miscere.  Habetur  autem  inter  ea,  quae  inculpat  Galenus,  locus  de  vestitu  in  fine  $  3.  (vide 
p.  192.  in  comm.) 

Iam  vero  alios  ea  reiecisse,  quae  in  textu  omisi,  sed  quorum  in  fine  adnotationis  menti¬ 
onem  feci,  docet  Galenus  p,-  223.  extremi  commentarii  verbis:  elxorag  CiTaitrsCxani  raCrqv 
r^v  ffisw,  -tmrM  xal*eketagxarsyytixttirivy&gdiir£tlQk<i@wyiyf£i$)6Togaliriiti,  oik? 
ttoXb -fi&MMi  ’l?rroxpdvoog-'  {f  tb  ■■r&Myw  &$i6p<srog>  d^ioOa st 

rag  dird-rou  iyxE(pdkoO-‘(v6<To0g.  suppleo)  vdpxtpi  re-  ml  drpayyoupiM  Irtipipet*,  oiire . 
ehrsp  fiytjtreuTo  Vig  ahrtv  oti  ir&eag  rkg  a#b  rou  iyxBtpdko-j  vSaoug  u*o(patvee8at  roiai- 
rag  bxdp%Biv,  &kkk  /idvxg  t<p'  &  xard rd  urti.  xal  rkg  pltag  !i$ap  xal  fikdvva  fosma 
vty-vtew  fotiutre»,  dktftg  rfc-fseffyuboryvBi*  fitf  M  Qahevat  reftra  yiyitifism)  oW- 
c>g  diri  ro  srokO. 

.  Locum  integrum >  describo:  ounr  quia  Galenus  in  cbmm.  nullam  facit  mentionem  verborum , 
quae  initium  libri  mpl  TaSuv  referre  in  adhotatione  dixi,  tum  quia  neque  antiqui  videntur, 
neque  videtur  ipse  Galenus  suspicatus  esse  locum,  quem  reficiunt,  ad  librum  II.  de  morbis 
esse  referendum. 

Itaque  constat  quid  Galenus  et  qui  ab  rillO"  memorantur  veteres  de  bis  libellis  senserint. 
Videamus  iam  quomodo  ipsi  de  iis  -indicare  debeamus  et  de  veterum  opusculorum  horum 
existimatione. 

Primum  autem  hoc  agamus,  ut  quot  librorum  horum  partes  distinguere  oporteat,  videa¬ 
mus.  Nemo  facile  dubitaverit,  quin  cum  veteribus  aliis  et  Galeno  jMfltfmJlt  Unum  quemdam 
continuum  sermonem  referre  statuere  debeamus.  At  statim  observemus  hunc  integrum  non 
esse  nam  $  8,  r)v  <Sb  nsptoiov,  inquit  auctor,  aS6ig  (ppdvu  Tyjv  tuv  iffieptai/,  cum  tamen 
de  hac  re  dein  nihil  in  hoc  fragmento  legamus.  Sed  iam  sponte  etiam  sequitur  incertum 
esse,  num  titulus  z-epi  $6ciog  uvQpdzou  ipsi  auctori  debeatur.  Quippe  facile  fieri  possit,  ut 
ad  hoc  fragmentum  solum  adscriptus  sit  a  recentiore,  cum  forsitan^  totum  opus,  cuius  partem 
in  his  capitulis  1 — 8.  habemus,  aliam  tulerit  inscriptionem  et  de  pluribus  quam  de  natura 
hominis  egerit.  Nullus:  dubito,  quin  exordium  operis  alicuius  inchoo  fragmento  habeamus, 
sed  quum  manifesto  fragmentum  sit  operis  maioris,  non:  data  est  copia  contenta  cum  inscri¬ 
ptione  comparandi,  ut  num  haec  illis  respondeat  appareat  et  probabiliter  conficiamus  utrum 
titulus  ipsi  debeatur  auctori,  an  nescio  cui  alteri.  His  autem  id  superaddam  falso  sane  Ga¬ 
lenum  Hippocrati  ipsi  hoc  fragmentum  adscribere:  oratio  omnino  iatrosophistae  est,  ndn  magni 
medici  Coi,  neque  desunt  loci,  ubi  veterum  philosophorum' placita  auctor  horum  capitulorum 
imitatur,  quod  Hippocratem  facere  non  memini  in  scriptis  germanis.  Sed  hac  de  re  infra  plura. 

Refert  $-9.  illum  locum,  quem  Dioscorides  obelo  notavit,  quod  quum  solum  hic  Diosco- 
ridem  fecisse  narret  Galenus,  fere  inde  efficias  iUum  capitulum  10.  rursus  continuationem  esse 
credidisse  superiorum.  Mihi  vero  capitulum  illud  9.  fragmentum  esse  videtur  per  se  con- 
jfl—  "u‘”  ”"n  apparere  dixerim  nexum  eertum  eius  neque  cum  superioribus,  neque  cum 


sequentibus.  Repugnantia  cum  doctrina  in  1—8  proposita  non  inest;  i 


n  potuit  scriptor 


PROLEGOMENA. 


in  elementis  et  qualitatibus  et  humoribus  quibusdam  primas  ponere  morborum  causas  et  tamen 
secundas,  de  quibus  hic  sermo  est,  item  agnoscere.  Dein  vero  videbimus  illam  ixevavrlaaiv , 
cuius  exempla  hic  plura  proponuntur,  etiam  in  capitulis  aliis  memorari.  Quocirca  de  sequen¬ 
tibus  videre  pergimus. 

Tota  $  IO  item  unum  continuum  locum  nobis  offert,  cuius  tamen  certus  nexus  cum  an¬ 
tecedentibus,  aut  sequentibus  non  apparet.  Qui  hunc  locum  nobis  reliquit  bis  dimittit  lecto¬ 
rem  ad  alia,  quae  antea  tradiderit,  primum  verbis  hxbrav  S' ai  vouroi  yiyvavrai  xavro&a- 
5 ral  nara  rov  abrbv  %p6vov,  Sykov  ori  rd  Siair^fiard  icn  aina  'inaura  hxdcroiet  xai 
rv/v  depaxetyv  %P^I  xoiits&ai  tvavnoOpevov  rijj  xpo0drt  rijg  voOaou. j  Sirxep  fi  o  /  jr  i  0  pa¬ 
rra  i  xai  eri  padi  xal  rij  rdv  Siair^fidrav  poera/3o^.  —  Et  .iterum  paulo  post- verbis; 
. . .  rvjv  depaxefyv  jr oiietrdai,  xorb  pih  a0aipiovra,  xore  <5£  xposrMvra ,  Sxrxep  /101  xai 
xdXai  eipv\rai,  ; rpbg  ixarra  rdv  v/Kixiiav  xai  ruv  dpiuv  xai  ruv  eiSiav  xai  ruv  voCrav  iv 
re  rfoi  _  (pappaxetyiTl  xporpixecdai  xai  Iv.r.oi '?i$iair<i[iai:i.  Semper  difficile  est _  de  eius- 
modi  rebus  iudicium  ferre,  ubi  scripta  antiquorum  non  habes  integra.  Sed  probabile  tamen 
mihi  videtur  utramque  laudationem  pertinere  ad  eandem  operis  partem ,  cuius  fragmentum  in 
$  10. ;  et  posterior  locus  me  iudice  non  sine  veri  specie  referri  possit  ad  libellum  x epi  $iairv\g 
uyieivijg ,  in  quo  victus  ratio  praescribitur  diversa  pro  diversis  anni  temporibus  et  hominum  na¬ 
turis,  ubi  de  vomitoriis  remediis  et  infusis  per  alvum  agitur,  de  victus  ratione  puellarum  et 
mulierum,  tandem  ruv  yopova^ofii vav,  quibus  omnibus  ea  methodus,  quae  uxevavrtang  iure 
dicatur ,  summatim  commendatur.  Verum  haec  Cixevavrtumg  etiam  in  praeceptis  hac  §  traditis 
elucet.  Itaque  sentis  rem  sensim  eo  deduci  ut  fortasse  unius  cuiusdam  operis  membra  dis- 
iecta  in  his  libellis  habeamus,  quibus  fortasse  perpauca  tantum  aliena  sunt  admista.  Nam 
etiamsi  hac  §  de  duobus  summis  momentis  ab  aere  et  a  victus  ratione  morbos  repetat  auctor, 
hic  idem  valet,  quod  ad  §  9.  dixi:  potuit  hunjores ,  cett.  primas  habere  causas,  haec  duo 
momenta  contra  secundas  quasdam.  Sed  ne  praecipiamus  opinionem  aliquam  ;  pergamus  statim 
ad  reliqua. 

Capite  11.  rursus  non  certas  nexus  cum  superioribus,  aut  sequentibus  notas  cernimus;  sed 
neque  certo  affirmare  possis  illud  non  item  unius  cuiusdam  operis  particulam  esse  posse  cum 
multis  aliis  capitulis  utriusque  libelli. 

Sequitur  autem  §  12.  illa  venarum  descriptio,  quam  Galenum  Polybo  abiudicare  vidimus  et 
quam  dixi  apud  Aristotelem  huic  acceptam  referri.  Locus  est  libro  III.  hist.  anim.  cap.  2. 
Ed.  Schneid. ,  ubi  paululum  diversis  verbis  leguntur  eadem,  quae  §  nostra  usque  ad  verba 
Ig  r 6  aiSolov  reheoruet  dpe06repai;  —  reliqua:  xai  ai  xa%iai  rdv  0\e (iuv  Sffs  ?%o vrt 
usque  ad  finem  capituli  apud  Aristotelem  non  leguntur.  Mirum  loci  Aristotelici  nullam  apud 
Galenum  fieri  mentionem.  Est  autem  unicus  ille  de  venis  locus  in  utroque  libello,  quem  tali 
testimonio  Polybo  tribuere  possis,  quippe  de  ceteris  id  non  nisi  ex  opinione  levitur  suscepta  a 
Galeno,  aliis  veteribus,  affirmari  videtur.  Contra  de  fragmento  de  venis  mirum  esset,  si  du¬ 
bitare  liceret;  nam  Aristoteles  sedulo  aliorum  de  venarum  decursu  opiniones  eo  loco  colligit, 
Syennesis,  Diogenis  Apolloniatae ,  Polybi,  quibus  suam  tandem  subiungit;  ita  ut  paene  vel 
inviti  cogamur  philosopho  fidem  habere  et  rov  kijpov  dxavra,  ut  Galenica  formula  utar, 
Polybo  tribuere.  Merito  quidem  vanam  et  futilem  hanc  descriptionem  habet  Galenus,  qui 


PROLEGOMENA. 


ipse  anatomen  exercens  meliora  ab  ipsa  natura  erat  doctus;  sed  falso  opinatur  Polybum  tam 
imaginariam  descriptionem  dare  non  potuisse,  modo  reputes  quae  de  suturis  capitis  apud 
Hippocratem  et  Aristotelem  reperimus  (vid.  p.  371.  vol.  I.  in  textu  et  in  adnn.). . 

Verum  tenendum  est  boc  fragmentum  maximam  partem  anatomici  argumenti  esse  et  eo 
tantum  nomine  practici  quid  continere,  quatenus  de  venae  sectionibus  instituendis  corollaria 
practica  ex  anatomicis  illis  deducuntur;  nulloque  aperto  nexu  cum  vicinis  id  coniungi.  Vide¬ 
tur  potissimum  anatomici  operis  fragmentum  esse.  Si  quis  dicat  boc  iudicium  incertum  esse 
propter  id  ipsum,  quod  est  fragmentum  e  nexu  suo  dissolutum,  non  ego  negabo;  sed  tamen 
in  bac  quaestione  sequi  quidem  oportet  opinionem,  quae  prae  reliquis  probabilis  videtur,  et 
levissimi  sane  essemus,  si  propter  boc  fragmentum  reliquas  libelli  utriusque  partes  Polybo 
adscribere  vellemus;  permirum  autem,  Galenum  eam  partem,  quae  certo  Polybi  esse  videtur, 
huic  abiudicare;  contra  illi  adscribere  eas  partes,  de  quibus  prorsus  incertum  sit  quis  eas 
conscripserit. 

Quae  sequitur  §  13.  item  unum  continuum  exhibet  locum  et  in  quo  insunt  quae  advertunt. 
Morbi  hiq  rursus  a  laboribus  repetuntur  verbis  avdyxv/  ydp  rouroug  rakatrdpovg  re  yevi- 
rSai  xal  0tkoer6vovg  rip  crtS /aan  xal  ipydrag  vetjvtexoug  idvrag  x.  r.  A.,  quod  §  9.  item 
factum  est  verbis  ox6tra  Se  Sterd  raXatraph/g  ylyverat ,  ctvxrrauctg  lar  at.  Est  hoc  aliquid;  — 
sed  magis  me  advertit  locus  in  postremis  partibus  §  18“e  ubi;  dvdyxt/  ydp,  inquit,  aihlpx- 
vd/aevov  xal  .%topdov  rd  cti/ia  rrpbg  (Myv,  bep/adv  eTvat.  bxdrav  Sd  dpyy/rat  /aapal- 
vendat  rd  nS>/aa  xarappd ov  erpbg  eiieriretav  0v%p6repov  ylyverat.  Nimirum  §  7.  legimus 
erepi  roO  0Xty/aarog  haec:  xatroi  yXtn%p6rar6v  itrn  xal  titijj  /adXtnra  Stryerat  /aera  %o- 
Xi/v '  /liXatvav  dxdtra  Sd  /3 ly  dpyerat  Oep/adrepa  ylyverat  avayxa^d/aeva  Oerd  rijg  I 3lyg. 
Aut  ego  fallor  aut  in  his  vestigia  habemus  eiusdem  doctrinae;  nexus  sumitur  inter  rf/v  /3/ijv 
et  rd  6ep/i6v ,  ita  ut  hoc  illius  sequela  habeatur  utroque  loco.  ■  Itaque  vix  te  negaturum  esse 
puto  connexionem  aliquam  hic  apparere  inter  fragmentum,  quod  Galenus  Hippocrati  tribuit, 
alterumque,  quod  neque  huic,  neque  Polybo  tribuit,  sed  erapeyxeladat  dixit;  nam  $  1 — 8. 
unum  et  non  interruptum  locum  referunt  idemque  affirmare  licet  de  hac  §.  Itaque  iam  magis 
confirmatur  opinio,  quam  supra  proposui,  nos  hic  plura  habere  unius  alicuius  operis  antiqui 
fragmenta.  Quin  tenue  vestigium  aliud  praeter  supra  dicta  mihi  detegere  videor  in  verbis  sub 
finem  $  13.  obviis;  uytdeg  Se  ylyvovrat  aitrd/iarot  ot  ourcu  Staxel/ievot  erXeltsrot  /idv  iv  rip 
&PH,  ?  ctpt-uvrai  rtjxendat  erevrexatretr<rapaxov6lj/t,epoi ,  —  scilicet  ni  fallor  haec  per¬ 
tinent  ad  illam  xeploSov  if/aepdav,  de  qua  loquitur  scriptor  §  8.,  ubi  vide  haud  procul  ab 

Iterum  sententiam  per  se  constantem  habemus  in  brevi  capitulo  14. ,  quod  quare  eo  loco 
nobis  obviam  fiat,  non  apparet;  sed  in  quo  verba  dvavrioO/aevov  ry  rrpoQdat  ryg  voCtxou  non 
dubium  nexum  ostendunt  cum  9.  et  10.,  ubi  idem  illud  dvavnoC/aevov  rij  erpo0dnt  rijg 
voCtrou  legimus. 

De  $  15.  quod  attinet  ad  quaestionem,  quam  attigimus,  nihil  certo  affirmari  potest ,  neque 
enim  video  certa  indicia  nexus  cum  aliis,  neque  contrarii.  Licet  Galenus  obpypa  pro  oSpov 
recens  vocabulum  esse  dicat,  locus  tamen  non  recentior  videtur  Aphorismorum  collectione, 
nam  Aphh.  78.  76.  77.  IV.  hinc  ducti  videntur.  Praeterea  alterum  vocabulum,  quod  recen- 


PROLEGOMENA. 


tius  Galeno  videtur,  in  sequenti  $  legitur,  quae  ita  est  comparata,  ut  ad  reliqua  illa  unius 
cuiusdam  operis  fragmenta  satis  certo  referenda  videatur. 

Doctrina  enim  de  febribus  $  16.  proposita,  maxime  quod  de  quartanis  in  fine  legitur, 
plane  congruit  cum  pathogenesi,  quae  1^8.  traditur,  adeo  ut  hie  iterum  fragmentum 
agnoscam  operis  illius,  cuius  principium  habere  nobis  videmur  in  illis  capitulis,  quae  librum 
ir epi  06moq  avSp&TOu  componere  et  integrum  opusculum  referre  Galenus  perhibet. 

Pervenimus  ita  ad  libellum  de  victu  salubri,  cuius  partes  singulae  ad  idem  argumentum 
sane  pertinent ,  licet  non  audeam  certo  affirmare  nos  eas  eo  possidere  ordine ,  quo  primus  au¬ 
ctor  eas  disposuerit,  quippe  de  hac  re  iudicium  difficile  et  anceps.  Sed  manifesta  me  iudice 
indicia  obferunt  haeo  capitula ,  unde  conficias  ea  ad  unum  opus  referenda  esse ,  nec  sane  mul¬ 
tum  turbata  esse  ordine,  multo  saltem  minus  quam  partes  antecedentes.  Supra  ad  §  10.  libri 
TEpl  06<nog  av6p£irou  iam  dixi  probabile  esse  scriptorem  illic  citate  hunc  libellum,  idque  ita 
ut  haec  pars  illam  §  10™  praecessisse  non  secuta  esse  sit  existimanda.  Ubi  §  1.  de  diversa 
victus  ratione  diversis  anni  temporibus  agit,  praecepta  tradit,  quae  cum  ty  1>— ■ 8.  superioris 
libelli  adeo  congruunt,  ut  ab  eodem  auctore  et  has  et  illam  profectas  esse  suspiceris.  In  fine 
§  2.  verba  Sei  oSn rrpig  rijv .  ij foxfyv  xal  rty  Hpyv  mi  to  g  mi  tv/v  % &piiv  xal  ra  eUSea 
tu  SiuiT<jpiaru  pniieabai  UvuvtioC /uevev  rotm  xaHurrapifroiei  xal  Oafaretr i  xal  xeifiuui ■ 
ollru  y.kp  ch i  peuhiuTU  iryialvoiev  statim  in  memoriam  revocant  §  9.  superioris  libelli  et  quod 
attinet  ad  illam  tvevarrlmiv  vide  quae  non  multo  ante  ad  $  14.  libri  repi  06eiog  avOp&TOU 
in  his  prolegomenis  monuimus. 

De  locis  illis,  quos  in  fine  suppressi,  hoc  nunc  dicendum  habeo :  alter  quare  subiunctus 
sit  huie  libello  minime  liquet;  sed  principium  libri  irepl  sraSuv  illi  adhaerere  fortasse  inde 
explicandum  quod  antiquitus  hie  libellus  repi  Siatryt;  uyiavvjq  alterque  ir epi  xahuv  coniun- 
ctim  fuerint  editi,  quod  ideo  fortasse  factum,  quod  uterque  Tolg  ISi&raig  destinatus  erat; 
aliam  saltem  causam  rei  reperire  mihi  non  contigit. 

Verum  nunc  aliud  quid  quaero,  sitne  scilicet  in  oratione  locorum,  quos  percucurrimus,  ali¬ 
quid,  quod  faciat,  ut  alii  originis  diversae  quam  alii  esse  videantur.  Observo  maiorem  ali¬ 
quanto  esse  orationis  impetum  in  1-— 8.  quam  in  reliquis,  sed  hoc  in  mediocrium  scripto¬ 
rum  operibus  saepius  apparet,  et  praeterea  vividior  esse  debuit  orationis  color,  ubi  doctrinae 
suae  xpipriSa  proponebat  quam  ubi  ad  expositionem  rerum  singillatim  descendebat.  In  reli¬ 
quis  autem  unus  idemque  videtur  color  orationis.  Quin  fragmentum  de  venis  magis  quam 
propter  orationem  suam  alienum  a  reliquis  censeo  propter  argumentum-,  scilicet  in  tanta  argu¬ 
menti  dissimilitudine  de  orationis  generis  sive  convenientia  sive  discrepantia  iudicium  fallax. 
Itaque  summatim  oratio  in  his  libellis,  uno  de  venis  fragmento  excepto,  non  vetat  quominus 
unius  operis  vetusti  plura  fragmenta  in  iis  agnoscamus ,  seu  potius  ut  id  faciamus  nos  invitat. 

At  tandem  in  brevius  contrahamus  quod  in  superioribus  disputavimus,  ut  quid  de  his 
libellis  statuendum  nobis  videatur,  facilius  appareat. 

Nulla  apparet  interruptio  in  1 — 8.  libelli  de  natura  hominis,  cum  quo  veteres  cohaerere 
existimarunt  alterum  sr epi  Sialrtig  uyieivyg,  quae  opinio  probabilis  est,  aut  si  prudentius  loqui 
velis,  nulla  repugnantia  improbabilis  redditur.  Sed  pariter  verisimile  est  posteriorem  hunc 
libellum  citari  §  10.,  qua  in  re,  nisi  fallimur,  capitula  illum  libellum,  componentia  praeces- 


PROLEGOMENA. 


serint  §  10.  libelli  prioris.  Verum  $§  9.  10.  14.  commune  habeat  placitum  circa  iirevavriu- 
aiv  in  morborum  curatione.  Ac  videtur  §  13.  rursus  cohaerere  eum  9.  et  7.  dogmatis  et 
vocabulis  technicis  similibus.  Postremum  vero  libri  prioris  capitulum  16.  cum  doctrina  de 
humoribus  in  %%  14a-&  procul  dubio  est  comunctum.  De  $  11.  14.  16.  sic  existimo,  nulla 
in  ijs  certa  se  obferre  indicia  eoniunctionis  cum  reliquarum  aliqua,  sed  neque  notas  habere, 
quibus  certo  efficias  eas  cum  illis  in  unum  opus  coniunctas  esse  non  potuisse. 

Itaque  puto  probahilius  esse  nos  in  his  omnibus  habere  membra  disiecta  unius  cuiusdam 
operis  antiqui,  quam  fragmenta  operum  diversorum,  aut  interpolationes  plurimas,  quod  Ga¬ 
lenum  velle  vidimus. 

Fragmentum  de  venis  ab  his  excipio:  opinor  hoc  forte  fortuito  ex  alio  opere  huc  devenisse, 
sicuti  fragmentum  de  eodem  argumento  in  Ep.  II.  obvio  illuc  nescio  quo  casu  appulit.  Est 
autem  illud  capitulum  de  venis  unicum,  de  quo  Aristotelis  testimonium. superest  Polybo  id 
deberi  dicentis.  De  reliquis  sive  Hippoorati,  sive  Polybo  adscribendis  non  nisi  vanae  opiniones 
veterum  et  Galeni  leguntur,  quibus  fidem  habere  non  licet.  Itaque  opus  illud,  cuius  plu¬ 
rima  fragmenta  nos  in  utroque  libello  habere  nobis  videmur,  incerti  auctoris  esse  dixerim. 

Ostendi  in  opere  illo  antiquo  sine  dubio  aliam  fuisse  locorum  consecutionem,  quam  quo 
nunc  dispositos  cernimus.  Sed  quum  haec  res  ad  amussim  exigi  vix  posse  mihi  videatur,  in 
editione  nihil  de  sede  sua  movi,  sed  distinxi  locos  non  cohaerentes  et  insiticium  fragmentum 
de  venis  uncis  intersepsi. 

Non  credo  quemquam  esse  postulaturum  demonstrationem,  haec  fragmenta  Hippocrati  non 
esse  adscribenda.  Res  ipsa  loquitur :  neque  oratio ,  neque  materies  eiusmodi  est  ut  ab  auctore 
libri  de  .  victu  aoutorum,  de  aere,  aquis  et  locis  ,  cett.  talia  exspectes.  Principio  statim  agno¬ 
scis  dogmaticum  latrosophistam ,  non  ingeniosum  inaturae  observatorem.,  ;  qualis,  Hippocrates 
fuit.  I  .Vestigium  imitationis  doctrinae  Hippocraticae  e  libro  r epl  Mairyg  itjeuv  agnosco  locis 
illis,  ubi!  de  transitu  ad  aliam  victus  rationem  sensim,  non  subito,  faciendo  monetur,  quod 
fit  in  utroque;  libello. 

De  aetate,  qua  compositum  fuerit  opus,  ad  quod  hi  loci  omnes,  Polybi  fragmento  anato¬ 
mico  excepto,  pertinent,  coniectura  admodum  incerta  videtur. 

Melissi  in  priore  libello  fit  mentio,  de  quo  nonnulla  adnoto,  non  ut  libellorum  aetatem 
definiam,  sed  quia  pauca  quaedam  in  illis  obvia  inde  lucem  accipiunt. 

Melissum  unum  tantum  opus  scriptum  reliquisse  narrat  Diog.  Laertius  prooemio  cap.  11. 
Galenus  de  Elem.  sec.  Hipp.  I.  p.  487.  Kuhnio:  rd  yap  ruv  rakai&v ,  inquit,  Uxama 
srspl  QOaeug  inyiyparrtu ,  ra  Mekiacou,  ra  TiapfievlSou ,  ra.  'E/erefoxXkoug,  'AXx- 
feaiuvag  re  xai  Topyibv  xai  TlpoMx.au.  Itaque  si  unum  opus  reliquit,  fuerit  hoc  repi  06- 
aetes  inscriptum.  Iam  vero  Pergamenus  1.  1.  p.  447.  verba  illa  libelli  de  natura  hominis 
explicans:  6  yap  roi,  inquit,  M4X iraog  dXXixora  fiev  xai  altrog  urep  rou  ravrdg  dre0<j- 
i/aro,  ag  er  re  eiy  xai  apeer  afiXyr  ov  xai  dreipov.  Vide  etiam  quae  deinceps 
ibi  leguntur  et  Arist.  phys.  ause.  I.  3.  In  libro  de  phil.  hist.  Galeno  adseripto  p.  260.  Ed. 
Kuhn.:  oi  repi  TlappieviSyv ,  inquit  auctor,  xai  MeXirro»  xai  Z Ijvava  rov  ’EA earyv  yhemv 
xai  06opdv  dvypfaaetv,  axl^rov  elvai  rb  rav  urokafidvTeg.  Similia  vero  legis  apud  Plu- 
tarchum  de  placitis  philosophorum  I.  24.  Quin  videntur  cum  hoc  placito  coniuncta  esse, 


PROLEGOMENA. 


quae  nostrorum  fragmentorum  auctor  habet  sub  finem  $  8.,  ubi  hominis  elementa  singula  ad 
suum  quodque  genus  redire  scribit  post  mortem.  Melissi  vero  placitum  interpretatur  Galenus 
comm.  in  lib.  de  nat.  hom.  p.  29.,  ubi  de  illis,  qui  unum  quoddam  ex  elementis  hominem 
esse  statuerent:  ev  piiv  ydp,  inquit,  rS> v  rerrdpav  etvat  tov  S.v6parov  ou  xararxeud^ovri. 
Tum  pergit:  tov  Si  MsA/ffffob  Myov  bpSouatv  v/youpiivov  pciv  'iv  elvai  xal  auro  touto,  au 
fivfv  ix  ruv  Tsrrupc ov  y'  Sv  n  roOrav,  aipog  xal  yfc,  HSar6(  re  xal  rup6g.  loixe  Si  6 
avvfp  olroq  ivvoijrai  piiv  elvai  riva  oiidav  xotvijv,  CnrolSe(3b.>f/o(vifv  roTg  riucapai  aroi%tioig 
dylvvyrbv  re  xal  d<p6aprov,  'ijv  ol  [ter'  aiirdv  CAj/v  ixaXtaav ,  oii  piv/v  Siv/pBpa/ihag  ye 
SuvySijvai  rouro  SyXtiaai.  Haec  de  Melisso. 

$  16. 

De  libello  do  liquidorum  usu. 

Griinerus  de  hoc  libello  affirmat,  eius  argumento  titulum  non  plane  respondere;  Galenum 
illum  sub  titulo,  quo  hodie  inscribitur,  citare  docuit  Littreus  (vol.  I.  p.  370.),  idemque  monet 
de  illius  inscriptione  repi  t/Sarav  apud  Erotianum  et  Athenaeum;  de  Athenaei  autem  loco 
monuit  Coraes  ad  lib.  de  aere,  aq.,  1.  (vol.  I.  p.  cxm).  Verissime  sane  dicit  Foesius  eum 
pessime  corruptum  ad  nos  pervenisse,  quod  textum,  quem  edidimus  et  adnotationes  nostras 
perlustranti  statim  apparebit,  neque  latuit,  nec  latere  potuit  Littreum,  de  cuius  iudicio 
postea  dicam. 

Argumentum  autem  libelli  hic  persequi  operae  pretium  videtur;  en  eius  conspectum! 

Primo  capitulo  agitur  de  aquae  potioni  idoneae,  —  dulcem  appellabo  brevitatis  ergo,  — 
usu  in  officina  medici.  In  cutem  aqua  dulcis  nullum  effectum  edere  dicitur,  nisi  quod  ma¬ 
defacit,  refrigerat  aut  calefacit.  De  eius  usu  modico  agitur  loco,  quem  non  intelligo  pro¬ 
pter  corruptelam.  Dein  de  calidae  usu  et  facultatibus  auctor  exponit;  tum  de  modo,  quo 
rd  -fiirpiov  calidi  et  frigidi  censeatur  et  de  noxis  a  nimio  calidae  et  frigidae  usu. 

Altera  §  haec  fere  monentur: 

Partes  corporis  in  profundo  sitae  et  prope  calorem  internum  facillime  ferunt  calidam,  sal¬ 
tem  rd  6ep/e6v,  quod  ambiguum,  quum  vocabulum  et  calorem  et  aquam  calidam  significet; 
neque  vero  mihi  hoc  capitulum  perlegenti  semper  apertum  esse  videtur,  utram  vocis  significa¬ 
tionem  auctor  maxime  voluerit;  licet  satis  constet  illum  plurimis  locis  aquam  calidam  respi¬ 
cere.  To  6ep/i6v  etiam  facillime  ferunt  partes  natura  sua  frigidiores,  aut  solidiores;  item 
partes  corporis  posteriores  facilius  quam  anteriores.  Cutis  saepe  a  frigore  aut  calore  (aquae , 
uti  videtur)  superatur  et  alterutra  saepe  indiget  aqua,  ad  voluptatem  maxime  calide.  Quemad¬ 
modum  cutis,  ita  extrema  quoque  facillime  multarum  rerum  externarum  vim  experiuntur.  — 
Ulcera  calidam  facile  ferunt,  quum  contegi  consueverint;  venae  et  thorax,  quia  in  loco  calido 
esse  solent.  Ventriculus  moleste  admodum  se  habet,  quando  a  frigore  superatur,  licet  hoc 
non  facile  accidat.  Cutis  abrasiones  et  adustiones  superficiei,  licet  partes  ubi  fiant  tectae  esse 
non  soleant,  neque  in  profundo  delitescere,  ideo  frigida  male  afficiuntur,  quod  citissime  a 
frigore  superantur  et  natura  sua  in  vixpamv  sunt  pronae.  —  Hypogastrium,  extrema,  vesica, 


PROLEGOMENA. 


pudenda  ideo  videntur  calida  gaudere,  quia  frigidiores  sunt  partes  quam  quis  putet;  —  scilicet 
quia  calor  sursum  quidem  fertur,  non  deorsum.  Post  calidae  usum  corpus,  quum  diffunda¬ 
tur,  postea  magis  friget;  post  usum  aquae  frigidae  contra,  quum  contrahatur,  magis  calet 

Capitulo  tertio  aqua  marina  utilis  esse  dicitur  ad  lotiones  et  fotum,  calida  nempe;  —  in 
pruriginosis  et  morsu  laborantibus;  sed  ubi  insuetis  administratur,  eos,  antequam  marinam 
admoveas,  pinguedine  inungere  oportet.  Ad  cutim  abrasam  et  ambusta  adhibita  nocet  j  pisca¬ 
torum  ulceribus  prodest  et  depascentibus. 

Acetum  (ita  §  4.)  ad  cutim  et  articulos  administratum  eodem  modo,  quo  aqua  marina 
agit,  nisi  quod  in  affusione  et  fotu  valentius  sit;  recens  inflictis  vulneribus,  grumis  sangui¬ 
nis,  pudendorum  denigrationi  prodest,  item  in  lotione  aurium,  defitium;  calido  vero  utendum. 
Commendatur  etiam  ad  varia  exanthemata,  ad  /ivp/xifxlag ,  aurium  sordes.  Cutim  praeterea 
emollit,  et  nisi  odore  mulieribus  praesertim  noceret,  multo  frequentioris  usus  esse  possit. 
Neque  alio  modo  de  aceti  faece  sentiendum. 

Quinto  capitulo  vinum  dulce  commendatur  nonnullis  in  morbis,  sed  loci  lectio  adeo  est 
corrupta,  ut  nihil  intelligas.  Memorantur  dein ,  si  fidem  lectioni  tribuere  licet,  usus  vini 
albi  et  nigri  austeri  frigidi  ad  ulcera.  Tandem  traduntur  nonnulla,  quae  pariter  intelligi 
nequeunt,  de  remediis  variis  externis,  maximam  partem  adstringentibus. 

J  6.  Agitur  de  frigidae  usu  in  eruptionibus  cutis  quibusdam  et  memorantur  tales,  qui¬ 
bus  noceat.  De  articulorum  tumoribus ,  adversus  quos  utiliter  usurpatur ,  exponitur ;  porro 
de  aliis  morbis  diversis,  in  quibus  prosit.  Memorantur  dein  articulorum  morbi  per  calidam 
curandi  et  oculorum  affectiones.  De  nocivo  effectu  frigidae  in  ulceribus,  aliis  morbis.  Tan¬ 
dem  per  antitbesin  memoratur  calidae  in  certis  casibus  utilitas. 

Denique  capitulum  septimum  conclusionem  aliquam  opusculi  referre  dixeris,  sed  eBt  id 
item  tam  prave  descriptum,  ut  quid  sibi  velit  non  certo  constet. 

Hic  igitur  brevis  quidam  conspectus  est  argumenti;  pergimus  ad  alia,  quae  advertunt. 

Quodsi  ad  rerum  et  sententiarum  consecutionem  in  hac  scriptiuncula  respiciamus,  neque 
iam  computemus  singulorum  locorum  corruptionem,  fatendum  est  aptam  eorum  dispositionem 
minime  apparere.  Principium  libelli,  si  quod  olim  habuit,  deest,  totusque  refert  corpus  de¬ 
forme,  ax£Qa\ov.  Vocabula  initio  posita  li$up  srorir,  a\[ivp'6v,  aut  si  malis  fi Sap  xordv, 
ftaXuaau,  inscriptionem  aliquam  referunt,  sed  haec  inscriptio  non  refert  argumentum  totius, 
quum  etiam  de  aceto,  vini  speciebus,  aliis  remediis  sermo  sit.  Inscriptio  xepl  uyp&v  xpljcrioi; 
ita  est  comparata,  ut  partim  saltem  argumentum  ei  respondeat,  licet  non  omnia,  quae  me¬ 
morantur,  re  ipsa  ad  liquida  medicamenta  referri  possint.  Sed  etiamsi  hoc  mittas,  titulus  est 
eiusmodi,  ut  eo  lecto  exspectes  aliud  quid  quam  quod  praebet  libellus.  Quippe  exspectaveris 
plenum  de  illa  materie  tractatum,  quum  tamen  hic  non  habeamus,  nisi  fragmenta  distracta  de 
rebus  nonnullis  ad  illud  argumentum  referendis.  Est  autem  eorum  dispositio  parum  apta, 
nam  §  1—3.  de  aqua  dulci  et  marina  agitur,  $  4.  de  aceto,  $  5.  de  vini  speciebus  et  $  6. 
rursus  de  aqua  frigida  et  calida  sermo  est,  cui  capitulo  tandem  in  fine  adhaeret  quaedam 
periodus,  quam  perorationem,  saltem  conclusionem  aliquam  referre  putandum  est.  Quam  qui¬ 
dem  si  respicias  et  cum  ea  sententiam  postremam  §  5.  conferas,  dixeris  vere  iudicavisse  Gru- 


PROLEGOMENA. 


nerum,  cum  affirmat  argumento  libelli  titulum  non  respondere  xepi  irypav  %p<jfftop,  quia, 
sicuti  eupra  dicere  coeperam,  memorantur  locis  indicatis  remedia,  quae  ad  rd  uypd  referre 
non  liceat.  Et  tamen  iudicium  de  hac  re  vix  certum  -esse  poterit,  quum  et  $  7.  -et  $  5.  sint 
ita  corruptae  ut  quid  describatur,  aut  moneatur,  non  satis  intelligas.  Credo  tamen  -inscripti¬ 
onem  -esse  recentem;  aliquem  nempe  fragmenta  haec  reperisse,  descripsisse,  tum  titulum  istum 
praemisisse;  ita  intelligimus  alium  rursus  titulum  irspl  C/karav  illis  dedisse. 

Certum  sane  -est  nos  in  hoc  libello  non  habere  integrum -aliquod  opusculum ,  Bed  fragmenta 
disiuncta,  quae  neque  quo  modo,  neque  unde  hic  coaluerint- -scio  et  pessime  desoripta  et  in¬ 
terpolata  iam  ante  corruptionem  fuisse  videntur. 

Interpolatio  hic  illic  mihi  in  memoriam  revocavit  eam,  quam  in  Epidemiis  spuriis  animad¬ 
vertimus,  et  pluribus  locis  tanta  est  corruptela,  ut  quid  cum  auctor,  tum  interpolator  volue¬ 
rint,  non  perspicias. 

Advertit  me  hoc  nomine  locus  e  $  2. :  rk  S'  l\xea  —  oilra  ifiokoyiei  raura  travra. 
Nam  licet  alia  forma  in  editionibus  describatur,  hic  agnoscere  mihi  videor  interpolationis  genus 
illud,  de  quo  ad  Prorrh.  I.  dixi,  qua  sententias  in  quaestionum  formam  redegerunt.  Quin 
vidi  locum,  ubi  Littreus  in  varr.  lectt.  pro  &pa  librum  antiquum  apx  legere  monet,  ita  ut 
existimem  loci  illius  primos  versus  ita  fuisse  descriptos; 

Ta  S'  ZXxea  ieppccp  tjksrai  o/MKoyouftiiiop  'in  fy  axim/i  Micrau 
EI  xiros ! 

TA pa  xal  a&roi  ai  0X{/3eg,  'in  tv  6ep/iip  ietef; 

Elxinotfl 

TApa  xai  di/Top  6  Oc ipy%.; 

X.  T.  A. 

Sed  etiam  in  saepe  illatum  -est  sententiarum  prineipio ,  ut  interpolationem ,  quemadmodum 
in  Epidemiis  spuriis,  non  raro  referat;  qua  .de  re  adnotattio  conferri  -poterit. 

Est  autem  una  de  hoc  libello,  qui  sane  perexigui  est  pretii  per  se,  observatio,  quae 
alicuius  momenti  est.  _  Nimirum  occurrunt  in  eo  Aphorismi  nonnulli  e  Sect.  V.  Num  igitur 
statuendum  aphorismos  -illos  ex  hoc  libello  esse  desumptos,  an  contra  aphorismos  e  sylloge, 
quam  hodie  possidemus  huc  esse  translatos  ?  Equidem  probabile  esse  puto  hoc  accidisse ,  non 
illud.  Cuius  rei  indicio  mihi  est,  tales  etiam  receptos  hic  esse  aphorismos ,  qui  manifesto  refe¬ 
runt  adnotationem  ad  locum  aliquem  superiorem;  quod  factum  est  Aphh.  20.  21.  V.,  de 
quibus  in  adn.  ad  hos  ipsos  vol.  I.  dixi. 

Littreus  opinatur  hunc  libellum  esse  ortum  ex  opere  aliquo  antiquo  ampliore,  quod  hic  in 
brevius  sit  contractum.  -Contulit  eum  eum  Moohlico,  qui  liber  fere  compendium  sit  libri  trepi 
otpSpav.  Mihi  -vero  haeb  comparatio  non  placet  ab  omni  parte  et  potius,  quod  iam  dixi,  cum 
interpolatis  quibusdam  in  Epidemiis  spuriis  similitudinem  agnosco.  Sed  quemadmodum  horum 
origo  mihi  obscura  et  inexplicabilis  pluribus  locis,  ita  eodem  modo  me  iudice  res  se  habet 
in  hoc  libello.  Est  praeterea  ita  mutilatus,  ut  hic  illic  aliquid  intelligas,  aliis  locis  sani 
nihil  omnino  appareat,  iudicium  vero  de  toto  sit  anceps  et  lubricum.  Summatim  vix  ullius 


PROLEGOMENA. 


§  17. 

De  libro  de  fatibus. 

Argumenti  huius  libelli  conspectum  praemitto,  de  aliis  nonnullis  poBtea  moniturus: 

//Sunt  artes  quaedam,  ita  fere  auctor  incertus,  quae  professoribus  suis  sunt  molestae,  illis 
vero,  in  quorum  usum  exercentur,  utiles;  ad  quas  referre  etiam  oportet  artem  medicam.  In 
qua  quae  vilia  sunt,  cognitu  sunt  difficillima,  quae  contra  seria  sunt,  facile  cognoscuntur.  Vilia 
autem  illa  non  cognoscuntur,  nisi  ab  artis  professoribus,  neque  enim  corporis,  sed  mentis  est 
iste  labor.  Ad  eos  morbos,  quibus  manu  medemur,  exercitatione  opus  est,  in  magis  occultis 
et  difficilioribus  potius  opinione  quam  arte  iudicari  solet;  multum  vero  in  iis  omnibus  differt 
peritia  ab  imperitia.  Est  autem  eorum  unum  quoddam  hocce :  quid  sit  quod  morbos  faciat  et 
quod  sit  principium  et  fons  malorum,  quae  corpori  accidunt.  Causam  enim  morbi  tenenti 
facilis  est  curatio,  quia  contraria  contrariis  sanantur.  Nimirum  ars  medica  est  additio  et  sub¬ 
tractio,  ita  ut  qui  has  prae  ceteris  calleat  ,  optimus  sit  medicus.” 

//Omnium  morborum  ratio  quidem  una,  sed  locus  diversus  est:  itaque  una  illorum  species 
et  causa ,  quae  qualis  sit ,  explicare  conabor.  Nempe  hominis ,  ut  reliquorum  animantium  cor¬ 
pus  alitur  cibo,  potu,  spiritu.  Spiritus  autem  corporibus  inclusus,  flatus  appellatur,  qui  extra 
est,  aer;  cuius  maxima  vis  est,  sieuti  in  ventis  apparet;  nam  ventus  aeris  fluxio  est  et  effusio; 
tum  vero  omne  spatium  coelum  inter  et  terram  spiritu  plenum  est.  Idem  spiritus  causa  est 
aestatis  et  hiemis  et  cursus  solis,  lunae,  astrorum;  neque  mare  spiritus  expers  est,  neque 
enim  sine  eo  animantia  marina  vivere  possunt.  Spiritui  autem  terra  fundamentum  praebet  et 
simul  huius  ille  vehiculum  est,  neque  illo  vacuum  est  quidquam.  Unde  constat  quae  vis  sit 
aeris  in  res  ceteras.  Idem  vero  hominibus  vitae  est  causa  et  morborum.  Aere  autem  corpo¬ 
ribus  adeo  opus  est ,  ut  homo  omni  cibo  et  potu  abstinens  tres  pluresve  etiam  dies  vivere 
possit;  sin  spiritus  vias  quis  intercludat,  exigua  diei  particula  interibit,  neque  etiam  ulla  est 
per  totam  vitam  respirationis  intermissio.” 

//Ostendam  autem  morbos  omnes  a  spiritu  ortum  ducere  initio  faeto  a  febre ,  quae  morbos 
omnes  ac  praecipue  inflammationes  comitatur:  sunt  vero  duo  febris  genera  summa,  alterum 
pestis ,  omnibus  commune ,  alterum  si  quis  propter  pravam  victus  rationem  eo.  corripiatur. 
Utriusque  causa  aer  est.” 

„Febris  illa  communis  propterea  talis  existit,  quod  omnes  eundem  spiritum  ducunt.  Ratio 
vero,  quare  eiusmodi  morbi  non  omnia  animantia,  sed  unum  tantum  eorum  genus  tangere 
soleant,  posita  est  in  illorum  corporum  diversitate.” 

„Nunc  quidem  eam  febrem,  quae  a  pravo  victu  oritur,  interpretabor..  Prava  victus  ratio 
ea  est,  qua  quis  plus  sive  liquidi,  sive  sicci  alimenti  sumat,  quam  ferre  corpus  queat,  nec 
maiorem  laborem  maiori  cibi  copiae  opponat;  vel  qua  quis  varios  et  inter  se  dissimiles  cibos 
ingerat,  qui  inter  se  pugnant  et  quorum  alii  aliis  citius,  tardius  concoquuntur.  Patet  ex 
eructatione  post  cibum  et  potum  aliter  fieri  non  posse,  quin  cum  inulta  cibi  copia  multus 
quoque  aer  ingeratur.  Quod  si  igitur  corpus  cibis  repleatur  adeoque  et  spiritu  ,  cibis  alvo 
inferiore  interclusa  diutius  remorantibus  per  totum  diffunditur  spiritus.  Flatus  autem  ad  san- 


PROLEGOMENA. 


guine  plenas  corporis  partes  delati  has  refrigerant,  refrigeratisque  partibus,  quae  sanguinis 
fontes  sunt  et  origo ,  horror  totum  corpus  pervadit.  In  quo  etiam  tremores  fiunt ;  nam  sanguis 
horrorem  praesentem  fugiens  ad  loca  calidissima  undecumque  confluit.  Recedente  vero  san¬ 
guine  ex  extremis  corporis  partibus  viscera  et  carnes  tremunt;  aliae  enim  partes  sanguine  re¬ 
plentur,  aliae  illo  destituuntur,  itaque  sanguinis  expertes  partes  non  quiescunt  propter  frigus , 
sed  pulsant,  sanguinis  plenae  vero  propter  eius  abundantiam  tremunt  et  inflammantur.” 

«Oscitant  autem  homines  invadente  febre,  quod  aer  multus  intus  collectus  confertim  pro¬ 
rumpens  os  aperit.  Solvuntur  eodem  tempore  artus  ,  quum  nervi  calefacti  relaxantur.  Quum 
vero  sanguinis  pars  maxima  sensim  colligitur ,  aer ,  qui  illum  refrigeravit ,  vicissim  invalescit 
superatus  a  calido,  ita  ut  iam  toti  corpori  calorem  inferat,  eique  opem  ferat  sanguis,  qui 
calefactus  liquescit  et  spiritum  emittit.  Spiritu  vero  ad  corporis  poros  accedente  ibique  con¬ 
densato  oriuntur  sudores.  Dolet  autem  corpus  in  febre  hac  de  causa:  viae  sanguinis  ad  caput 
angustiores  fiunt,  quia  replentur  aere,  repletae  vero  et  inflatae  dolorem  pariunt,  quippe  san¬ 
guis  calefactus  violenter  per  angustas  vias  fertur,  nec  celeriter  procedere  valet,  quum  plura 
obstent  impedimenta,  quae  res  quidem  simul  causa  est,  cur  pulsationes  ad  tempora  fiant. 
Haec  de  febribus.” 

«Ad  reliquos  autem  morbos  quod  attinet,  quivis  facile  intelligit  volvulorum,  aliorum  mor¬ 
borum  sedem  firmam  habentium  causam  esse  flatum,  qui  si  molles  et  sensiles  locos  offendat, 
instar  teli  inhaerentis  ad  hypochondria  et  laterum  inanitates  incumbit;  itaque  fomentis  locum 
emollire  tentamus,  quorum  calore  cute  rarefacta  spiritus  exit  et  dolor  remittit.” 

«Verum  etiam  fluxiones  a  flatu  repetendae  et  sanguinis  circa  pectus  eruptiones.  Nempe 
venae  in  capite  quum  aere  replentur,  primo  quidem  caput  gravatur,  tum  vero  spiritus  et 
sanguis  coacervantur  propter  viarum  angustiam.  Tenuissima  vero  sanguinis  pars  per  venas 
exprimitur,  qui  humor  colligitur  et  per  alios  poros  perfluit  et  confertim  ad  aliquam  partem 
corporis  devehitur,  ubi  morbum  facit.  Quodsi  igitur  ad  visum  deferatur,  hic  quidem  laborat, 
sin  ad  aures,  hae  afficiuntur,  sin  ad  nares,  coryza  oritur,  sin  ad  pectus,  raucedo  vocatur; 
nam  pituita  'cum  acribus  humoribus  mista  cum  devehitur  in  locum  insuetum,  hunc  exulcerat, 
fauces  vero,  quippe  quae  molles  sunt,  asperas  reddit.  Spiritus  enim  per  fauces  attractus  in 
pectus  descendit,  unde  rursus  eadem  via  foras  redit.  Spiritui  igitur  sursum  redeunti  si  oc¬ 
currat  fluxio  descendens,  tussis  et  difficilis  respiratio  oritur  et  pituita  eiicitur.  Quo  modo 
fauces  ulcerantur  et  asperae  fiunt  et  incalescunt . et  propter  calorem  e  eapite  humorem  attrahunt; 
caput  vero  a  reliquo  corpore  acceptum  illis  tradit.  Quodsi  igitur  fluxio  hac  via  pergere  con¬ 
suevit,  et  meatus  largiores  sunt  facti,  hi  ad  pectus  etiam  illam  transmittunt.  Pituita  vero 
acris  carni  incumbens  exulcerat  et  perrumpit  venas.  Sanguis  autem  cum  effunditur,  et  in 
aliquem  locum  delapsus  ibi  commoratur,  putrescit  et  in  pus  convertitur,  nec  sursum  aut  deor¬ 
sum  vehi  et  eiiei  potest.  Fluxio  autem  sponte  erumpit;  erumpit  etiam  propter  dolorem:  ac 
sponte  quidem  quando  aer  sponte  venas  intrans  angustiam  facit  in  sanguinis  viis,  quo  facto 
sanguis  copiosus  compressus  poros  perrumpit  eo  loco,  ad  quem  maximo  impetu  fertur.  Sed 
quando  multus  sanguis  est  effusus,  -dolores  spiritu  repleverunt  venas;  aliter  enim  fieri  non 
potest,  quin  dolore  tactus  locus  spiritum  contineat  et  cetera  simili  modo  ac  supra  dictum  est 


PROLEGOMENA. 


„Rupta,  /HjyfiaTct  Graecis,  hac  de  causa  fiunt;  quando  carnes  vi  inter  se  distrahuntur,  ad 
locum,  ubi  id  fit,  flatus  advehitur,  qui  dolorem  facit.  Sin  flatus  per  carnes  penetrantes 
poros  corporis  rarefaciant,  eos  consequitur  humor,  cui  viam  munivit  aer,  corporeque  madente 
carnes  colliquescunt  et  crura  tument  et  morbus  oritur,  quem  hydropem  appellant.  Maximum 
vero  indicium  morbi  causam  esse  flatum  hoc  est,  quod  aqua,  quando  ventre  emittitur,  ipso 
quo  exit  tempore,  multa  esse  videtur,  postea  vero  copia  minuitur,  quod  fit  aere,  qui  primo 
cum  aqua  commistus  fuerat,  evadente,  ita  ut  illa  sola  remaneat.  Aliud  indicium  hoc  est, 
quod  venter  prorsus  vacuatus  ante  tertium  diem  rursus  completur,  quod  quomodo  accidere 
possit,  nisi  a  spiritu  fiat?” 

„ Etiam  apoplexiae  propter  flatum  accidunt;  quum  enim  flatus  frigidi  multi  carnes  inflent, 
corporis  partes  illae  sensu  destituuntur.  Quodsi  igitur  multi  flatus  in  corpore  circumferuntur, 
totus  homo  fit  apoplecticus,  sin  in  parte  aliqua,  sola  illa  pars  fit  attonita.” 

,,Me  autem  iudice  etiam  morbus  sacer  eadem  causa  progignitur.  Nempe  nulla  res -in 
corpore  plus  ad  intelligentiam  conferre  mihi  videtur  quam  sanguis,  qui  si  in  solito  habitu 
persistit,  manet  intelligentia,  sin  mutetur  sanguis,  etiam  intelligentia  mutatur.  Multa  autem 


mnus  natura  sua  refrigerat;  sanguis  vero  refrigeratus  tardius  perfluit  et  corp 
oculi  clauduntur  et  mens  pervertitur  et  alienae  opiniones  in  illa  remorantur, 
vocantur.  ^Iterum  rei  indicium  est  in  ebrietate,,  qua  mens  mutatur  sanguine  < 
tum  aucto,  possimque  plura  adferre,  quibus  probem  sanguinis  mutationem 
mutare.  Itaque  si  sanguis  omnis  perturbatur,  prorsus  etiam  perit  intelligenti 
discuntur  et  agnoscuntur  sunt  consuetudines ;  quum  autem  a  solito  more  rece 
gentia  nobis  adimitur.” 

„Iam  vero  simili  quodam  modo  morbus  sacer  oriri  videtur.  Quum  per 


guinis  partem;  est  autem  humor  aerem  circumdans  albus,  quum  sit  tenuis,  ut  spuma  omnis. 
Illae  vero  turbae  ita  sedantur;  corpore  laboribus  illis  calefacto  sanguis  etiam  incalescit,  qui 
sua  vice  spiritus  calefacit,  qui  incalescentes  dissolvuntur  et  sanguinem  coactum  dissolvunt  et 
partim  cum  spiritu,  partim  cum  pituita  foras  prodeunt;  spuma  autem  defervescente  et  san¬ 
guine  composito  tranquillitas  redit  et  morbus  finitur.” 

„ Itaque  flatus  causae  sunt  principes  illorum  omnium;  cetera  causae  secundae.” 

„  Demonstravi  igitur  flatum  esse  morborum  causarp  orationemque  ad  vulgo  notos  morbos 
deduxi,  qua  in  re  vera  comperta  est  nostra  opinio.” 

Sunt  haec  igitur,  quae  libro  x epi  <J)wrc3j/  fere'  continentur,  quem  vere  judicavit  Littreus 
esse  Aoyoi/  quemdam,  uti  veteres  dicere  solent.  Manifesto  autem  croQicrou  sermo  est,  quippe 
tota  oratio  et  demonstratio  indolem  referunt  operis  sophistici.  Videtur  quidem  iste  \6yot;  esse 


PROLEGOMENA. 


integer;  codicum  vero  mss.  mira  est  ratio.  Credo  equidem  vulgatum  textum  id  praebere, 
quod  proxime  ad  scriptoris  verba  accedat;  cod.  A.  omnino  novam  recensionem  textus  refert, 
qua  quidem  carere  non  potes,  si  libellum  intelligere  velis,  sed  cui  tamen  non  valde  magnam 
fidem  habeo.  Unde  factum  est,  ut  nonnumquam  vulgatam  lectionem  ubi  opus  erat  emenda¬ 
tam  restituerem,  ubi  Littreus  codicem  A.  erat  secutus.  Marcianus  nonnullis  sane  locis  con¬ 
spirat  cum  codicis  A.  scriptura;  summatim  tamen  propius  ad  vulgatum  textum  accedit. 
Libellum  non  sine  vulneribus  ad  nos  pervenisse  lectionis  diversitas  trium  illorum  emendationis 
fontium  ultro  ostendit.  In  capitulo  postremo  me  iudice  textum  habemus  parum  certum ,  nec 
fidum,  sed  quo  meliorem  e  subsidiis,  quibus  uti  licuit,  dare  non  potuimus. 

Notabo  iam  locos  nonnullos,  qui  quacumque  tandem  de  causa  advertunt. 

§  1.  Elof  nveq  r&v  reyyiav  x.  r.  A.  In  memoriam  revocat  hoc  libri  initium  verba 
principii  libelli  repi  r£%vyg  olim  inscripti,  (cf.  b  6.  p.  6.  huius  vol.)  elai  nveg,  »1  riyvyv 
rerobfvrai  rb  rdg  r £%vag  airyporoielv .  Nolo  demonstrare  hunc  de  flatibus  libellum  eosque 
quos  in  unum  coniunximus,  eiusdem  scriptoris  esse;  neque  enim  verum  hoc;  sed  in  utriusque 
verbis  citatis  principium  sive  libelli,  sive  capitis  novi  habemus,  quale  a  sophista,  non  quale 
ab  Hippocrate  exspectes;  eo  vero  nomine  hos  locos;  inter  se  compono. 

b  1.  A 56tg  au  Si\ pav  hauae  rbrig  x.  r.  A.  et  hi  Si  $-uvr6pup  A 6ycp  rh  ivavria  r&v 
ivavrtuv  ierl  Ujpata.  —  Ciim  his  ef.  b  9.  libelli  repi  QCnog  avtipt&srou',  ubi:  rb  Si  %6p- 
rav  yv&vai  Sei  rbv  larpbv  ivavrtov  iaraabai  rblri  xaberreHn  i ceti  voi rijftavt  xxl  elSeei 
x.  r.  A.,  cum  quibus  b  I5v  prolegomenorum  iam  contuli  verba  e  fine  b  2.  libelli  de  victu 
salubri  et  b  14.  libelli  de  natura!  hominis.  Vid.  Aph.  22.  II.  —  Omnes  illi  loci  commune 
habent  praeceptum  practicum  morbos  esse  sanandos  per  brevavrlaciv. 

Eodem  capitulo  primo  magnopere  advertit  primum  hoc  placitum:  tyrptxvj  ydp  iffn  r  pia¬ 
beris  xal  &.0aipeaig-  &0aipeaig  fiev  r&v  urepfixkkbvruv ,  rpbabeaig  Se  r&v  IWeirbvrav. 
Nimirum  eiusmodi  legibus  late  patentibus,  quae  veri  quidem  aliquid  habent,  sed  tamen  latius 
extenduntur  quam  ut  in  artis  usu  multum  valeant,  delectabantur  illi  scioli,  qui  scilicet, 
quemadmodum  ipse  sophista  noster,  rd  0kavpx  rijq  riyvyfg,  uti  hic  appellat,  non  asse¬ 
quebantur. 

Neque  alius  generis  est  quod  b  2.  monet:  r&v  Si  Sv/  vobaav  draaiav  b  /xiv  rpbvreg  b 
aitrbq,  b  Se  rbvtOS  SiaQipei.  Est  hoc-  aperte  falsum,  neque  ab  Hippocrate  tale  quid  profi¬ 
cisci  potuit. 

Admodum  notabile  dictum  est,  quod  b  8:.  legimus:  olrog  (i.  e.  6  di 'fp)  piiyiarbg  £<fn  iv 
aram  rav  %ufit rdvrav  Suvdatifg.  In  eo  enim,  quod  alii  iam  notarunt,  habemus  Anaximenis 
placitum,  qui  teste  Diog.  Laert.  II.  2.  dpxty  dipa  elre-xxl  rb  dreipov,  Arist,  metaph.  I.  3. 
item  refert  hunc  philosophum  credidisse  aerem  esse  rijv  rp&rviv  airfyv. 

Sequitur  ibidem:  ave/ioq  ydp  itsnv  vfipog  peupca  xal  %e upex,  quod  quidem  refert  Ana¬ 
ximandri,  cuius  discipulus  Anaximenes  fuit,  effatum.  Nam  Plut.  de  placitis  philos.  III.  7.: 
’A va&fxavSpog,  inquit,  dve/xov  elvai  fiatv  dipog,  ruv  kerrordrav  iv  xbrlp  xalbypordruv 
brb  rou  b/Mov  xivov/tivav ,  Hj  r yxophav.  —  Patet  inde  e  quo  fonte  sophistae  nostri  doctrina 
demanet,  neque  e  pneumaticorum  secta  eam  prodire,  sed  ex  scholis  philosophorum  veterum. 

b  6,  ean  Si,  inquit  noster,  Siaad  ibvea  rvperuv  —  b  /ii»  xoivog  Uram  xakebfievog 


PROXiEGOMBNA, 


A oi/i6g,  i  Si  Sia  xovypifv  Siatrav  ISiy  rotet  x oi/tfpug  Sicureu/givoiei  yenoftevog.  Qui  locus 
advertit  propter  similitudinem  distinctionis  morborum  hic  traditae  cum  eorum  divisione  §  10. 
libelli  mpi  06mg  inipdrou,  ubi  vide-;  nolo  enim  longiorem  locute  hac  .describere. 

Sermo  est  §  10.  de  sanguinis  effusione  in  pectore  et;  Sina  ydp,  inquit  noster,  obx  etixo- 
pog  1 1  xopefy  xpoedvriig  rtg  ouaa  Ciyptp  ypljfcari.  Cum  qua  re  convenit  quod  cap.  13.  libelli 
de  nat.  hominis  legis :  Ure  ydp  ryg  xctMpeiog  dvavTtog  ioCe^g  x,  t.  A. 

Admodum  memorabilis  videtur  etiam  -locus  e  §  14.  yjyeG/juet  Si  , fiifSiv  eheu  fiaXkov  rcS v 
iv  rep  a&fictrt  ^u/ejduKM/ievov  ig  (ppovtfinv  Sj  rb  af/ia.  Seilicet  hoc  quoque  veterum  philo¬ 
sophorum  placito  nititur,  quo  animam  esse  sanguinem  dicerent.  Vide  Gal.  de  placitis  Hipp. 
et  Platonis  p.  283.  sub  finem  libri  II.:  xul  aiirbg  (6  Aioyhyg)  ixiXuvbavbpeevog  r&v  olxelav 
Soy/xdrav  alpea.  Qyaiv  ehttt  rijv  'TLfixeSoxXyg  xul  YLpirtug  iixiXafSov.  Fortasse 

Empedoclis  doctrina  nostro  maxime  tib  mentem  obversabatur,  quum  ista  scriberet;  nam  phi¬ 
losophus  ille  secundum  Plut.  1.  -1.  -IV.  4.  rb  rijg  i )yefeonx6v  posuit  iv  rijj  roii  aiput- 

rog  meracei.  Vid.  quae  hac  de  re  disputat  Karsten.  de  Emped.  philos.  §  35.  p.  494.  seq.,  498. 

Omnibus  hisce  computatis  neminem  fore  confido  ,  qui  hanc  scripfiunculam  Hippocrati  ipsi 
tribuat.  Iure  optimo  littreus  illam  \6yov  rud  referre  dixit;  est  autem  sine  dubio  \6yog 
eoQierou,  qui  Anaximandri  et  Anaximenis  placita  suae  pathologiae  substravit  ,  et  qui  fortasse 
librum  de  natura  hominis  cognovit,  quum  hunc  sermonem  componeret;  quod  tamen  non  con¬ 
fidenter  affirmem,  quia  sentio  analogiam  doctrinae,  quam  observamus,  fortasse  alio  modo  ex¬ 
plicari  posse.  Neque  vero  deest  similitudo  doctrinae  inter  ea,  -quae  $  10.  erepi  rijg  erenoya- 
plifg  in  venis  dicuntur,  et  •$  4.  additamentorum  ad  librum  de  Victu  acutorum,  ubi  vide  adnn. 
Quin  in  libro  de  morbo  sacro  item  placita  cum  nostri  doctrina  conspirantia  leguntur. 


4  1«. 

De  libro  Se  morbis  primo. 

De  hoc  libro  dicturus  ante  omnia  alia  eius  argumentum  breviter  expono ;  quo  facto  statim 
apparebit  causa,  quare  eum  iu  duo  r^peura,  diviserim. 

„Qui  de  morborum,  inquit  auctor,  sanatione  recte  interrogare  et  respondere  et  contra  alios 
disputare  volet,  hunc  ad  sequentia  mentem  attendere  oportet.  Primo  quibus  rebus  morbi 
omnes  hominibus  accidant,  tum  qui  morbi  necessario  sint  longi,  breves,  letales,  non  letales, 
qui  mutilam  aliquam  corporis  partem  reddant,  qui , non.;  qui  dvtbium  habeant  eventum;  qui 
morbi  aliis  succedant;  quas  res  medicus  bona  fortuna  -faciat ;  quae  bona  et  mala  aegrotantes 
in  morbis  patiantur;  quae  intempestive  a  medico  erga  .aegrotantem  rdicantur,  agantur,,  vel  ab 
aegrotante  erga  medioum  .cett.” 

De  praecipuis  momentis,  quae  in  introductione  enumerat  noster,  singulatim  deinceps  ex¬ 
ponit  in  seqq.  Ita  statim  $  2.  -morbos,  qui  ab  internis  causis  -oriuntur,  repetit  a  bile  et 
pituita,  eos  vero,  qui  externis  -oausis  debentur,  itribuit  vulneribus,  laboribus,  calido  et  frigido 
modum  excedentibus. 

Dein  $  3.  agitur  de  rebus  necessario  in  morbis  accidentibus;  —  de  vulneribus  mortem 


PROLEGOMENA. 


adferentibus,  non  adferentibus,  de  morbis,  qudrum  vi  necessario  pereant  aegrotantes;  —  de 
aliis  eventus  ancipitis:  —  de  non  letalibus  et  iis,  quibus  pars  aliqua  corporis  mutiletur;  — 
de  morbis  necessario  longis  et  aliis  brevi  iudicio  finiri  solitis;  —  de  morborum  nonnullorum 
in  alios  transitu. 

Pergit  noster  $  4.  scribere  de  malis  necessario  malis  supervenientibus;  —  §  5.  de  occa¬ 
sione  captanda  in  artis  usu  et  curatione  tempestiva,  intempestiva;  —  $  6.  de  iis,  quae  recte, 
minus  reete  in  arte  iudicentur,  agantur;  —  §  7.  de  bonis  et  malis  sponte  aegris  in  morbis 
evenientibus;  —  $  8.  de  bona  et  mala  fortuna  in  morbis  et  iniusta  medicorum  laudatione 
et  reprehensione;  §  9.  monet  principium  aliquod,  quod  rite  sit  demonstratum,  in  arte  non 
dari;  —  $  10.  tandem  quid  sit  si%eip(tf  docet  et  quae  in  arte  ad  eam  non  referantur,  sed 
extra  eam  esse  putentur. 

Haec  quidem  pars  prior  libri  est,  in  qua  omnia  referuntur  ad  notitiam,  quam  sibi  compa¬ 
rare  oporteat  medicum,  ut  de  morbis  disserere,  interrogare,  disceptare  valeat.  Quibus  primum 
summatim,  uti  dixi,  in  introductione,  porro  enucleatius  in  capitulis  sequentibus  expositis  in' 
altera  scripti  parte  subiunguntur  capitula,  quae  summatim  pathologici  argumenti  esse  dicere 
licet  et  in  quibus  de  curatione  morborum'  item  agitur ;  sed  haee  capitula  cum  superioris  partis 
argumento  minime  congruunt  eique  nescio  quo  modo  adsuta  sunt,  ita  ut  debitus  nexus  inter 
utramque  libri  partem  nullus  animadvertatur. 

nQui  pus  colligunt,  ita  fere  noster  loquitur  §  11.,  in  pulmone  aut  in  ventre  superiore,  aut 

in  inferiore ,  vel  tubercula  iis  locis  habent ,  vel  intus  ulcera ,  vel  qui  sanguinem  vomunt ,  ex¬ 

spuunt,  vel  in  pectore  dorsove  dolorem  habent,  iis  hoc  accidit  a  bile  et  pituita  in  corpore, 
vel  ab  externis,  aere  misto  cum  calore  ingenito,  laboribus,  vulneribus.” 

Porro  $  12.  exponitur  de  modo,  quo  ex  peripneumonia  fiant  suppurati  et  de  ratione  mortis 
in  hoc  morbo;  —  §  18.  de  suppuratis  ex  pituitae  in  pulmonem  defluxione  et  modo,  quo 
hi  moriantur;  —  §  14.  de  suppuratis  ex  venae  in  pulmone  ruptione,  vel  e  varice  in  vena 
orta;  —  $  16.  de  iis,  qui  in  superiore  ventre  pus  colligunt  a  pituitae  ex  capite  in  hanc 
partem  descensu,  ex  pleuritide,  a  pituitae  ex  capite  defluxione  in  latus,  a  venae  ruptione,  vel 
varice  in  ea  orta  propter  labores,  exercitationes. 

Tum  J  16.  ex  his  omnibus  alii  citius,  alii  tardius  perire  dicuntur,  quod  quare  accidat, 
docetur. 

Agitur  $  17.  de  inferiore  ventre  suppuratis;  —  §  18.  de  erysipelate  in  pulmone;  —  §  19. 

de  tuberculo  in  pulmone;  —  $  20.  de  tuberculis  in  latere  et  de  vulsis;  —  §  21.  de  suppu¬ 

ratis  ex  vulneribus;  —  §  22.  de  horum  morborum  diversitate  pro  diversitate  hominum,  quos 
afficiunt;  maxime  de  diversitate  inter  senes  et  iuniores. 

Dein  §  28.  exponit  de  modo,  quo  febris  oriatur;  $  24.  de  frigore  cum  tremore,  de  rigore 
solo  et  de  horripilatione;  $  25.  de  sudoribus  et  de  calido  et  frigido  sudore. 

Sermo  tandem  est  de  pleuritide  et  peripneumonia  §  26.  27.;  —  de  iisdem  morbis  sine 
sputorum  eductione  $  28.;  —  $  29.  de  febre  ardente;  —  $  80.  de  phrenitide;  —  §  81.  de 
sputo  subcruento  et  livido  in  pleuritide  et  peripneumonia;  —  et  $  32.  38.  84.  de  morte: ex 
pleuritide,  febre  ardente,  phrenitide. 

Haec  quidem  altera  libri  de  morbis  primi  parte  continentur. 


PROLEGOMENA. 


Quodsi  iam  aliud  non  agens  utramque  libri  partem  perlegeris,  videbis  priorem  sophistae 
deberi,  alteram  medico  alicui  dogmatico.  Sophistam  illum  libros  de  morbis  in  illam  redegisse 
formam,  quam  hodie  referunt,  coniicio;  sed  certum  est  partem  alteram  dogmatico  deberi,  qui 
alios  quoque  libros  e  collectione  Hippocratica  composuit.  De  quibus  rebus  iam  paulo  enu¬ 
cleatius  est  exponendum. 

Galenus  in  exegesi  in  voce  d/iaXdg  locum  excitat  e  nostro  libro  de  morbis  I.;  nempe 
corrupte  apud  eum  leguntur  verba  oi>%  bpeaXug  iramiouai  e  $  8. ,  quae  legi  dicit  iv 
r epi  iperOav,  qui  titulus  sane  prorsus  convenit  cum  argumento  capitum  11 — 22.,  adeo 
ut  dubium  non  sit ,  quin  Pergamenus  librum  nostrum  respiciat.  Tum  vero  ex  eodem  libro 
nostro  videtur  adferre  nomina  if-di/rijg  et  crdSat/.  Porro  locis  duobus  Pergamenus  significat 
hunc  librum  non  recte  appellari  de  morbis  primum ,  quae  res  tamen  indicio  est  Galeni  tempore 
omnino  eum  isto  titulo  fuisse  cognitum.  Comm.  in  lib.  de  Artic.  (vol.  XVIII0  p.  513.  Kiihn.) 

repi  S'  oSi/,  inquit  *  .rwv  xard  rveOpeova  %povtav  ilpyrai . xdv  r$  rpdrcp  repi  voOaav 

oix  ip6dg  imypaQofifrcp,  o5  {/  &p%<j'  " Og  &v  repi  Ifoiog  l6£Xy  iparav  opSug  xai  ipuTti- 
pisvog  i iroxpli/eaBat.  'Est  longe  certissimum  illum  iterum  de  nostro  libro  loqui,  eundemque 
respicit  comm.  8.  in  Epid.  I.  (XVII»  p.  276.)  ubi:  tv  yovv,  inquit,  rpooipeitp  tov  o!> 
(negationem  dudum  supplevit  Foesius  collato  altero  loco)  xaX&g  inyey pa/i/atvov  rp&TOu 
j repi  voCaav,  hg  1%  di /dyxyg  Iropinov  r$  fi (y>e!  tov  rvpeToO  yiyparrai.  Signi¬ 
ficat  locum  e  cap.  4.:  fiyog  !ji/  Xd(l rvp  InXapefidi/eiv ,  non  locum  e  $  24. :  ori  ib  fierd 
t6  /57 yog  dvdyxtf  rvperdi/  UnXafieTt/  Ij  r\(u  ,  1)  IXdaca ,  5  Se  £%ei;  quibus  quidem  verbis 
in  errorem  inductum  fuisse  Littreum  suspicor,  quum  (p.  862.  vol.  I.)  diceret  verba  a  Galeno 
citata  non  principio  libri  occurrere,  sed  sub  finem  legi. 

Galenus  igitur  librum  nostrum  de  morbis  primum  vidit  et  titulum  eius  r epi  vovaav  rd 
rpa/TOv  cognovit,  sed  perperam  ei  tribui  contendit  eundemque  librum  repi  iperOav  fuisse 
appellatum  affirmat.  Nempe  dudum  Littreus  vere  docuit  Galeno  librum  de  morbis  se¬ 
cundum  dici  solitum  fuisse  primum,  tertium  e  vulgari  denominatione  secundum,  Haec,  ut 
opinor,  partim  saltem  causa  est,  cur  Galenum  inscriptionem  libri  non  probare  audiamus. 
Verum  ego  non  levibus  argumentis  demonstrabo  Galeni  titulum  repi  ip,rOav  esse  antiquum 
et  ab  ipso  illo,  qui  partem  posteriorem  scripsit,  profectum;  —  alterum  esse  novum,  proba¬ 
biliter  impositum  a  sophista  aliquo,  qui  et  partem  priorem  composuit  et  librum  repi  ipi- 
rvav  et  de  morbis  secundum  descripsit,  cuius  paucas  adnotationes  e  textu  reiecimus. 

Libro  repi  rcctiuv  §  83.  in  fine  (p.  296.  huius  voluminis):  Tama  abv ,  inquit  scriptor, 
otsa  xaTCL  xoiXfyv  ylyverai  vorf/eara  rXijv  repi  tperCuv  xai  0$n/6i/rai/  xai  tui/  yvvaixelav 
Tama  ydp  %aplg  yeypdipeTai.  Ecce!  auctor  libri  repi  rabat/  profitetur  se  separatim  scri¬ 
pturum  esse  repi  bperOav  xai  (p6iv6vTuv  et  repi  tuv  yvvaixelav.  Utrum  illud  opus  repi 
yvvatxehv  in  collectione  Hippocratica  lateat,  nec  ne,  ignoro;  sed  non  dubito  quin  inter 
titulum  repi  Ipiriav  a  Galeno  commendatum  et  inter  scriptoris  libri  repi  rabav  professionem 
de  libro  repi  IptrOav  a  se  scribendo  et  inter  argumentum  partis  alterius  libri  primi  de  mor¬ 
bis  ea  intercedat  ratio,  ut  haec  altera  pars  respiciatur  ab  auctore  libri  repi  rabat/  et  ut  titulus 
repi  ifirijui/  sit  antiqua  huius  partis,  saltem  capitulorum  11—22.,  inscriptio. 

Num  pars  illa  altera  postquam  conscripta  fuit  ab  auctore  libri  repi  raSuv  mutationes 


PROLEGOMENA. 


subierit,  non  facile  quis  certo  dixerit,  nisi  quod  conjuncta  est  cum  parte  illa  prima,  quae 
sine  dubio  alii  viro  debetur.  Prioris  enim  partis  auctor  quam  (putet  fuerit  topstcrfa  do¬ 
cent  eiusdem  adnotationes  marginales,  quas  numero  duas  eiecimus  e  cap.  4.  libri  de  mor¬ 
bis  II.,  ubi  vide  adn.;  melior  sane  est  adnotatio,  quam  e  cap.  201  libri  nostri  de  morbis  I. 
eiecimus,  sed  omnes  sine  controversia  docent  recentiorem  esse  scriptorem  partis  prioris  huius 
libelli,  quam  qui  alteram  composuit;  neque  enim  adnotationes  adscribere  potuit  scilicet  ad 
librum  recentiorem.  Re  ipsa  autem  adnotationes  illas  et  partem  libri  nostri  priorem  ab  eadem 
manu  esse  profectas  docet  praesertim  sophistica  ratio  in  parte  libri  priore  et  adnotatione 
illa  maiore  ad  falsam  lectionem  et  e  vetere  iam  tunc  corruptam  §  4.  lib.  II.  de  morbis, 
et  usus  in  parte  priore  libri  nostri  et  adnotationibus  ad  $  20.  libri  I.  de  m.  et  ad  §  4.  libri 
II.,  de  qua  paulo  ante  dixi,  verbalis  illius  drutrrdv.  Non  nescio  ipsum  illud  djwrdi/  etiam 
usurpari  v.  c.  in  libro  de  nat.  pueri,  sed  hic  liber  vel  alia  de  humoribus  doctrina  ab  hac 
parte  prima  libri,  de  quo  agimus,  differt,  quin  praeterea  omnis  eius  ratio  mihi  diversa  esse 

At  sentio  fortasse  aliquem  mihi  obiecturum  esse;  si  prior  pars  et  altera  a  diversis  scripto¬ 
ribus  sint  profectae ,  qui  fieri  possit ,  ut  dictionibus  iisdem  scriptorem  utrumque  uti  videamus  ? 
qui  fit,  ut  in  placitis  conspirent?  Statim  enim,  ut  a  placitis  ordiamur,  §  2.  initio  morborum 
origo  deducitur  a  duobus  humoribus,  bile  et  pituita,  quod  principium  interpretationis  mor¬ 
borum  et  eorum ,  quae  in  iis  accidunt,  fere  per  omnia  capitula  partis  secundae  patere  videbis. 
Et  quemadmodum  $  2.  calidum  et  frigidum  et  siccum  et  humidum  una  cum  humoribus  illis 
morbos  progignere  statuit,  ita  easdem  res  in  eorum  ortu  vim  habere  docetur  pluribus  locis 
in  parte  altera,  perinde  ac  cibos  et  potus.  Idemque  animadvertere  licet  de  laboribus,  vulne¬ 
ribus  §  2  inter  causas  morborum  relatis.  Conferri  possunt  $  11.  18.  initio,  20.  21.  23., 
quae  convenit  cum  §  2.  pluribus  in  rebus;  vide  porro  §  24.  25.  26.  initio,  §  27.  28.  .83. 

Quod  si,  ait,  ad  dictiones  singulas  in  utroque  libro  obvias  respicias,  $  5.  et  $  18.  verbum 
lx\p6%etv  occurrit;  cum  §  2.  tum  §  23.  mentio  facta  est  rou  6sppcou  uirepSspfiatvovrog  et 
rou  tpuxpoC  urspipBxovrop ;  quin  ipsa  illa  tmesis,  ouy  interposito,  de  qua  in  adn.  ad  $  8. . 
dixisti,  indicio  est  similitudinis  orationis  in  utraque  parte;  nam  etsi  locis  nonnullis  for¬ 
tasse  defendere  possis  eam  a  codicis  6.  descriptore  esse  invectam,  loci  tamen  e  $  8.  19.  20., 
ubi  aut  in  Marciano  etiam  legitur,  aut  in  vulgata  haud  dubium  eius  vestigium  superest, 
rem  extra  omnem  dubitationem  ponere  videntur ;  quin  reperitur  etiam  in  lib.  de  morbis  II. 

$  12.  27.  40.  ISO.  51. 

Equidem  huic  obiectioni  statim  aliquid  opponam, -quod  non  parvi  aestimandum,  scilicet 
non  esse  aptum  nexum  inter  utramque  partem;  characterem  etiam  partis  utriusque  plane  di¬ 
versum  esse.  Prior  pars  a  sophista  ad  disceptationem  et  avnXoylav  est  comparata,  altera 
composita  a  medico  dogmatico  ut  modum  et  rationem,  quibus  morbi  illi,  de  quibus  agit, 
oriantur ,  exponeret.  Quod  igitur  similitudo  aliqua  in  singulis  dictionibus  hic  illic  animadver¬ 
titur  inter  utrumque  librum  inde  profluxit,  quod  partis  prioris  auctor,  sophista  ille,  trivit 
libros  sua  aetate  antiquiores  et  imitatus  est  eorum  orationem.  Fortasse  etiam  in  hos  ipsos 
intulit  nonnumquam  dictionem  aliquam  de  suo;  nam  mirum  est  quam  incertum  te  sentias  in 
iudicio  de  horum  medicorum  oratione  propter  frequentes  illas  kyriSiatxeudteig ,  quas  eorum 


PROLEGOMENA. 


scripta  subierunt.  Attamen  unum  hoc  certum  est  universam  utriusque  partis  indolem  esse 
prorsus  diversam. 

Ac  pars  quidem  altera  manifesto  refert  characterem  librorum  e  Cnidia  schola  profectorum: 
docet  methodus  curandi  et  oratio;  docet  autem  non  dubia  ratione,  sed  firma,  ita  ut  hoc  ful¬ 
ciat  meam  opinionem,  partem  hanc  alteram  re  ipsa  esse  illam  scriptiunculam  repi  i  peri 'tav , 
quam  se  scripturum  esse  pollicitus  est  auctor  liber  repi  rab&v.  Est  autem  operae  pretium 
characterem  hunc  libri  in  luce  collocare;  age!  videamus!  percurremus  librum  et  notabimus, 
quae  animadversione  digna  videantur. 

Legimus  $  6.:  fit pS’  'ipervoy  it fora:  Siacehvra  yjyp&ffxem,  quod  sophista  noster  Cnidiis 
debet,  apud  quos  hanc  explorandi  suppuratos  methodum  in  usu  fuisse  novimus;  sed  inde 
simul  patet  partem  alteram  Cnidio  medico  deberi,  nam  $  16.:  rouro,  ouv,  inquit,  Staselerat 

xal  iyxkuSd^eTai  r o  rvov  rpdg  ra  rkeupa  rpoarirrov  et  §  17 . :  Suurereg  yv&vai , 

oiiSe  yctp  SipmelovTa  esn  tlSimi,  Methodus:  illa  diagnostica  memoratur  etiam  libro  II.  et  III. 
de  morbis,,  uti  dein.  videbimus;  quod  autem  Coaca,  483.  memoratur,  indicio  est  hunc  locum 
item  Cnidiae  originis  esse ,  non  vero  docet  Coos  item  eam  methodum  usurpavisse. 

Sophistam  nostrum  Cnidiorum  opera  trivisse  docent  eius  verba  cap.  8.:  di /a  (pup/taxov 
Mvreg,  de  qua  formula  ahunde  monuimus  in  prolegomenis  vol.  I.  p.  LXVIII.  et  in  adn.  ad 
lib.  de  Victu  acutorum  ibid.  p.  288. 

Quod  ceterum  non  plura  de  therapeia.  leguntur,  huius  rei  causa  posita  est  in  ipsius  scripti 
ratione ,  quippe  quod  magis  pathologici  quam  therapeutici  est  argumenti. 

Pergo  adnotare  eas  dictiones ,  quae  Cnidiae  scholae  orationem  redolent  ,  vel  alia  quacumque 
de  causa  sunt  notabiles..  . 

5>  3.  sophista  noster  ipefipuov  l%eti/  usurpat  de  muliere  gravida,  quod  in  libris  spuriis 
dici  novimus  v^rtov  e%eiv  et  pro.  quo  frequens,  est  h  yaaxpi  £%eiv,,  quod  §  8.  a  nostro 
usurpatur. 

Licet  in  ipsa  dictione  nihil  insit,  quod  reprehendas,  advertunt  §  6.  verba  voui rog  [teyaky 
xpitperai  iv  xip  a&piaxit  non  frequens  est  formula  in  his  libris  et  poetici  quid  habet. 

Advertit  etiam  dictio  §  7. ,  ubi  mulieri  fluxus  dicitur  peexarexelv  ig  xag  pivag  !)  ig  to 

De  parum  apta  diotione  cap,  8.  cpdppeaxov  %okyg  !j  Qkiy/earog  in  adn.  monui. 

Usus  adverbii  bfiak&g  pro  6 pcolog  in  utraque  libri  parte  observatur:,  cap.  8,  bfiakug 
irauieiv,  cap.  15.  y  xaSuptrig  oi>%  bpiakag  yfyi/era i;i  ibid.  obx  in  bpeak cbg  repiyiyvovTat. 
Cap.  22.  droxabalpeaSat  b/eak&g.  Cap.  28.  Gyret  bpeak&g.  Fortasse  sophista  didicit  hunc 
usum  e  libris  antiquioribus,  quos  triverit;  legitui;  saltem  de  morbis  II.  4.  oux  bvcypeawet  o! 
ra  key6pt,eva  bpiakSig-,  ibid.  8.  oi/%  opiaktbg  bpa. 

Dies  critici  appellantur  xupioi  cap.  12.  25.  fv  rtpai  xupUpat  ypeipysi. 

Eodem  illo  capite  12.  lego  dvarviet  aCir66ev  dvaSev  ix  rui/  tmpSiav  et  §  82.  mi  dvarpel 
rvxvbv  Te  xal  aiir66ev  SituSev.  Videtur  idem  significare,  quod  rveOpiu  piexiap ov  in  Epidd. 
libris. 

$  13.  akAOTe  xal  dkkoTe,  quod  bis  recurrit  §  21.  Sane  nihil:  magnopere  animadversione 
dignum  est  in  hac  formula,  nisi  id  unum,  eam  esse  perfrequentem  in  Cnidiorum  descriptionibus 


PROLEGOMENA. 


morborum.  Legitur  etiam  in  sententiarum  Cnidiarum  fragmento  apud  Galenum  et  certo  mihi 
est  indicio  partem  alteram  a  Cnidio  recentiore  esse  conscriptam. 

In  altera  libri  parte  capite  14.  legimus  igdvrtjg  ylyverai,  quam  dictionem  ex  Ep.  V.  43., 
e  libris  de  morbis  et  morbis  mulierum  in  Oecon.  transtulit  Foesius.  Sunt  autem  illi  libri 
omnes  Cnidiae  originis. 

'LxaSav  pro  ardapta  dixeris  huic  scripto  proprium  esse;  occurrit  autem  §  14.  20.  i.  e. 
in  altera  libri  parte.  Vide  Foes.  in  Oecon. 

De  kerxflveuopttvov  §  19.  vid.  Foes.  1.  1. 

Capite  26.  legis  oxbrav  r6ffteg  aHeg  re  xal  hyupctl  kdfiuci;  at  vide  quam  inepte  ai 
r6ateq  dicantur  hxfielv  riva,  quasi  febres,  alii  nescio  qui  mdrbi  essent  et  quasi  homo  non 
bibat  quantum  velit,  nec  plus  quam  velit.  Dictio  inepta  tamen  medico  Cnidio,  alterius  partis 
auctori,  non  sophistae,  cui  priorem  debemus,  accepta  referenda  est,. 

Cap.  28.  de  pulmone  legimus:  btrov  re  iv  a&rcj)  lari  IxpidSog  b-ctrb  roro u,  !j  urb  jbo- 
(ptjfearog,  ij  drb  r&v  rhjaiov  yapiav,  rouro  ruv  ixxalet  urb  rv\q  urep^vipaetyg  re  xal 
Bepfiaafyq.  Apertum  est  illum  addictum  esse  placito  notissimo  plurium  veterum,  qui  existi¬ 
mabant  potum  ad  pulmonem  descendere  et  inde  per  corpus  distribui.  Adversus  hanc  doctri¬ 
nam  argumenta  gravissima  adfert  auctor  libri  IV.  de  morbis,  ubi  vid.  cap.  25.  (p.  473. 
huius  vol.). 

$  30.  advertit  verbum  Sioppaa  et  nomen  Mppumg,  vid.  Foes.  in  Oecon.  in  hac  vbce. 

Capite  31.  legis  nomen  cafUaxbq ,  quod  ex  hoc  libro  solo  citat  Foes.  in  Oecon.;  —  Chiam 
vocem  esse  docet  Hesychius. 

Ibidem  alpta  memoratur  yfiieareq  xal  bxreSyAur/x&ov ,  quod  postremum  epitheton  miro 
modo  de  sanguine  ponitur:  Ep.  VI.  1.  9.  habuimus  al  r&v  axeXiav  ixBtfXbvateg,  quod  sal¬ 
tem  melius  habet  quam  alfia  ixreByjkvcpiivov ;  sed  scriptor  hic  alterius  partis  non  magis 
quam  sophista,  qui  alteram  reliquit,  ad  auream  Graecarum  literarum  aetatem  est  referendus.  ; 

Nomen  apryplat  cap.  22.  et  32.  sine  dubio  de  bronchiis  ponitur. 

De  verbo  puvOBetv  iam  aliquid  dixi  in  prolegomenorum  §  12.  vol.  I. 

His  omnibus  disputatis  puto  certo  constare  sequentia: 

Auctor  libri  repi  raBuv  promisit  se  separatim  acturum  esse  repi  IporCav. 

Probabile  est  partem  alteram  libri  de  morbis  primi,  saltem  ad  finem  capitis  24.  usque, 
illam  promissam  scriptionem  referre.  Alia  accedunt  quidem ;  sed  non  tam  arcto  nexu'  coniun- 
guntur  cum  superioribus  ut  cum  iis  unum  opus  efficere  statuenda  sint;  sunt  potius  ad  libri 
repi  iporCav  calcem  adsuta. 

Titulus  igitur  libri,  de  quo  agimus,  repi  ipirOuv  a  Galeno  commemoratus,  est  antiquus, 
alter  pervulgatus  repi  vovcuv  rb  rpurov  recentior  est. 

Sophista,  de  quo  dixi,  nihil  nisi  disputationem  de  morbis  curans  et  rb  peij  iv  roiq  Ao- 
yotg  i irradiat ,  arripuit  antiquiorem  tractatum  de  suppuratis,  cui  scriptiunculam  aliquam 
praemisit  suam;  subiunxit  fortasse  etiam  postrema  capita  a  23.  inde.  Idem  tum  huic  libro, 
tum  libro  de  morbis  II.  adscripsit  annotationes  paucas,  sed  quae  satis  superque  docent  quam 
(pCeet  esset  rocptrr^g,  minime  medicus  practicus. 

Medicum,  qui  alteram  partem  conscripsit,  certo  referendum  esse  ad  scholam  Cnidiam  recen- 


PROLEGOMENA. 


tidrem  curationes,  explorandi  methodi,  dictiones  docent.  Quid  velim  nomine  scholae  Cnidiae 
recentioris,  postea  dicam,  ubi  de  libris  de  morbis  II.  III.  videbimus. 

$  19. 

De  libris  de  morbis  II.  et  III. 

De  his  libris  simul  dicam,  non  quia  unum  quoddam  opus  continuum  faciant,  —  neque 
enim  ita  se  res  habet,  —  sed  quia  veteres  sine  dubio  hos  libros  coniunxerunt.  Erotianus  in 
librorum  Hippocraticorum  indice  in  praefatione  memorat  Tepl  voOcav  a'.  (i'.;  —  Galenus  in 
gloss.  to  Tp&rov  t cpl  votjaav  rb  ptel^ov  appellat  nostrum  librum  de  morbis  secundum;  ter¬ 
tium  vero  rb  StOrepov  Tepl  voOtsav  to  puxp6repov  ■,  —  Coei.  Aurei.  III.  4.  p.  192.  citat  locum 
ex  libro  III.  §  10.,  e  quo  capite  de  angina  deinceps  plura  excitat. 

Erotianus  sine  dubio  e  libris  hisce  in  glossario  suo  habet  vocabula  plura;  sed  quum  ad 
singula  vocabula  non  dicat  e  quo  libro  eorum  quodque  desumpserit ,  non  tam  certo  apud  eum 
constat  de  horum  librorum  apud  veteres  inscriptione  quam  apud  Galenum.  Quodsi  tamen 
et  huius  et  Galeni  et  Coelii  Aureliani  indicia  coniungamus,  res  extra  omnem  ponitur  dubi¬ 
tationem. 

Itaque  Galeni  locos  colligamus,  quamquam  fatendum  est  vix  quidquam  addi  posse  ad  ea, 
quae  magnus  Foesius  olim  de  illis  monuit. 

In  voce  'AfiaMbg  (sic):  Sxrrep,  inquit,  iv  rip  Tp&rtp  Tepl  volmav  rip  poei^ovi  xal  roitst 
bQOakpooiai  oh%  &  pc.  a  }.&q  bpp.  Sunt  autem  verba  ex  initio  $  8.  libri  nobis  II.  de 
morbis. 

5 Aoprpov ,  inquit,  rb  aT^pr^peivov  rou  Tvebpeovoq  poipog  ixar ipabev,  dg  iv  rip  Tepl 
voOrav  rip  ■pc.elfyvi. —  Vocabulum  desumptum  est  e  $  64.  libri  eiusdem. 

'ATOax^eig']  rag  &to r%daeiq  iv  r$  Tpdrip  Tepl  vabaav  rip  poelfyvt.  De  qua  voce  cf. 
Foes.  in  Oecon.,  ubi  docet  Galenum  sibi  maxime  videri  eum  spectare  locum  e  §  26.  ubi  dedi 
xal  iTvfv  dTbtrxlpafvipg  rijv  ambtfv.  (p.  203.  huius  vol.) 

Bpyyfed]  rb  peerd  fi*/%bg  dvaTru6pievov  iv  rip  a'  Tepl  vobrav  rip  piettyvt .  xal  fip^ctseiv 
rb  peerd  (bvj%bq  dvaTrOecv  ■  ivioi  Si  raura  %aplg  rou  p  ypdcpoun.  —  Respicitur  locus  ex 
initio  §  47.,  ubi  in  adn.  iam  dixi  falsam  formam  esse  Galeni  (bpljaaeiv  et  (ipijypea,  verum  in 
his  esse  (Hjrtreiv  et  /itjypia,  quorum  hoc  eodem  fere  sensu,  quo  TrCrpea  intelligi. 

In  voce  ’’Ex/ed^ai  hoc  verbum  et  alia  significare  docet  Gal.  et  rb  ix$Mipat ,  dg  iv  rip 
rrepl  vobauv  rip  xp&mp  rip  piel^ovi  It l  re  rtTbyyou  xal  rijg  Xivo^danSog  xai  dxryjg  rav 
(p6AAt oi/.  Sine  dubio  respicit  locum  e  $  14.  xal  GTbyyouq  iv  USari  Seppiip  \fipe%av,  ixpidr- 
oav,  %\iapobg  TpoanUvat  Tpdg  rb  oSg.  Quod  autem  de  mercuriali  et  de  sambuci  foliis 
ibi  scribitur  iam  Foesius  memoriae  lapsui  tribuit. 

Kbxb.oi  TpordTOu]  rd  pevpha  iv  rip  Tp&rcp  Tepl  voCriev  rip  pieifyvi.  Respicitur  locus  e 
§  60.  haud  procul  ab  initio  xal  ol  xCx \oi  tou  Tposdrou  ipudpiSn. 

In  voce  pedctreiv ,  eam  ix$\if3eiv  significare  affirmat,  dg  iv  rip  a'  Tepl  voOaav  rip  pieifovi. 
Sed  respici  videtur  ixpideaeiv,  de  quo  paulo  ante  vidimus. 


PROLEGOMENA. 


MehtjSla]  oii  ptbvov  rbv  v/Siiv,  dXXa  xai  rd  ptiXin  (rbv  pidhn  lego)  pc/ttyphctti,  uq 
iv  rtp  erpdrcp  erepi  voCauv  rtp  fteltyvr  iv  Si  rcp  abr$  xal  pteXlypovv  bvofid^ei  xai  (dele 
xctl)  rbv  rotourov  oTvov.  Respicit  loeum  e  fine  §  22.  xai  oTvov  pieXiroeiSia  erivem.  Quod 
ad  fteXl%pouv  attinet,  cf.  §  12.  fere  media:  xal  imerlveiv  oTvov  ptefa%p6v. 

Constat  ex  hisce  abunde  Galenum  librum  nostrum  de  morbis  secundum  appellavisse  de 
morbis  primum  maiorem. 

E  libri  autem  III.  de  morbis  §  ult.  (p.  269,  vs.  21.  huius  vol.),  e  verbis  cLpaq  rbv 
aStpa,  haec  adnotat:  ’A &jp]  rb  re  rfe  xpibijg  b%u,  dg  iv  r$  Seuriptp  erepi  voCrm  rd>  pu- 
xpordpu,  xai  rou  ivrjj  axlSi  er dyuvog  ro  dxpov,  ug  iv  rtp  erdpeerrtp  rdv  ieriSvppelav.  Ecce! 
patet  illum  librum  tertium  de  morbis  appellare  secundum  de  morbis  minorem. 

Quodsi  iam  primam  horum  librorum  originem  respiciemus ,  .  res.  in  aprico  est  quo  modo 
se  habeat.  Sunt  libri  Cnidiorum  recentiorum.  Excipio  tamen;  caput,  postremum  libri  III.  de, 
morbis,  de  quo  nihil  affirmo,  quippe  facile  fieri  potest,  ut  recentior  pannus  adsutus  sit,  quum 
formulas  remediorum  saepe  veteres  ad  calcem  scriptorem  vetustiorem  subjicerent.  Sed  reliqua 
omnia  sine  dubio  Cnidiae  sunt  originis. 

Quid  enim  ?  Audivimus  cap.  8.  libri  de  Victu  acutorum  divinum  senem  de,  veteribus  Cnidiis 
affirmantem:  rdg  pidvrot  eroXurporlag  rdg  iv  exaaripiet  rdv  lio&aov  xai  r>jv  rroXuryjSly» 
abrduv  obx  ipyvdouv  ivioi ■  robg  Si  aptbpio iig  exdtrrou  rdv  votrtfptdrav  trd(pa  (ppd^eiv  iM- 
Xovreg  obx  bpBdg  eypa^av  pti\  ydp  o iix  ebaplBpt, tprov  jj,.el  rodrip  ng  tsvpptavetrai  ryv  rdv 
xaptvovruv  vouteov,  rb  Srepov  rou  irdpou  SiaQdpem  ri,  ptv\  ruimovM  vaaypia  Soxlem  ehat, 
{jv  /tip  rubri  otivopta  £%#..  Nolo  describere  catalogum  morborum  in  utroque;  libro  obviorum, 
sed  quicumque  capitum  programmata  in  iis  perlustrare  volet,  statim  animadvertet  quam  Hip¬ 
pocratis  Cnidiorum  reprehensio  quadret  in  morborum  in  his  libris  enumerationem. 

Vidimus  autem  senem  Coum  eodem  loco  Cnidiorum  formulas  §  2.  citantem ,  alteram:  Qdp- 
ptaxa  IXarypta  SiSovai,  alteram  xal  bppov  xal  ydXa  rvjv  dptpv  merlisxeiv.  Et  occurrit  in  his 
libris  utraque  formula  saepius,  quemadmodum;  ostendi  in  adnn.  vol..  I.  p.  286.  huius  editio¬ 
nis,  cum  qua  cf.  prolegg.  eiusdem  vol.  p.  cxvu.  seq. 

Nolo  longus  esse  et  quae  saepius  monui  iterum  repetere,  sed  ex  citatis  ita  constat  da 
Cnidia  horum  librorum  origine;  ut  de  hac.  re,  dubitatio,  superessp'  nulla . possit.  Testimoniis 
autem  certis  cumulum  addit  locus  e  sententiis  Cnidiis ,  quas.  Hippocrates  citavit ,  translatus  in 
librum  secundum  de  morbis,  . 

Scilicet  innotuerunt  mihi  tria  illarum  sententiarum  Cnidiarum,,  quae.  Rufi.  Ephesii  et  Ga¬ 
leni  tempore:  supererant,  fragmenta,  quae  emendata  describam: 

Primum  habetur  apud  Rufum  (p.  &0.  Ed.  ,Ganp. ,.  p. : 40-,  Ed,  Glinchio),  ubi  legis.:  rouro 
5*  re  i»  r«?e  K viSlatg  yvdpbatg,  yeypaptptdvav  Si  vefpplrtg,  i%y,  avppoela  rdSe ■  obpdei 
era%b,  erudSeg  xal  bSuvat  d%ou<n  ig  re  rijv  btr<pbv  xai  raiig  xeuedvag  xal  roiiq.  (ioufSdvag 
xai  rd  iereltnov,  rori  Si  xai  ig  rdg  dXderexag. 

Hunc  quidem  locum  aut  saltem  huic  similem  et  qui  certo  ei  respondeat  in  Cnidiis  Kbris 
e  collectione  Hippocratica  reperire  mihi  non  contigit. 

Alterum  fragmentum  occurrit  apud  Gal.  comm.  in  Epid.  VI.  (p.  886.  vol.  XVII0  Kiihnio), 
ubi:  elpyrat  ye  ftijv  b  er d/iCpi^  xav  ralg  KviSlaig  yvdptatg,  dg  elg  EbpvQdvra  rbv  larpbv 


PROLEGOMENA. 


ava0ip ovat  xara  rljvSe  rv/v  Xi^tv.  Oupiet  bXiyov  ixaarore  xal  I0iararai  irifiQti;  oTov 
iXatou  %Xapijg  Statrep  apdyytov. 

Neque  hune  locum,  aut  illi  respondentem  teperi  in  sylloge  Hippocratica. 

Sed  ibid.  apud  Gal.  p.  888.  roxig  roiaOroug  xoperotig.,  legimus,  EOpuQcbv  bvopod^et  re- 
Xiag  <YPCL$W  hSf  —  XleXidg-  truperog  "ta%et  xal  fipuypiog  aXXore  xal  aXXore  xal  rv/v 
xeQaXviv  a-Xyia  xal  ra  axXayyya  6S6v>t  "taxet  xal  i/aiet  yoXiji/  xal  oxbrav  {/  bSuvti 
ivopdv  oi)  Suvarat,  '6rt  (SapOverat,  xal  {/  yaari/p  ^ p^  ylyverat  xal  b  %pkg  vriXtbg  otxag 
xal  ra  yetXea  ola  xep  fiopa  rpd^avrt  xal  ruv  6<p6aXpiuv  rk  Xeuxk  vriXta  xal  iSgOpfi, 
&airep  kxay%6ftevog-  ore  Si  Jjaaov  r aura  zrda%et  xal  /tera(Sd\Xet  % oXXdxtg  ...... 

Quodsi  hunc  locum  cum  §  68.  libs  XI.  de  morbis  conferamus,  certo  constat  capitulum 
illud  e  sententiis  Cnidiis  esse  descriptum  et  quum  forma  capituli  eadem  sit,  quae  plerorumque 
aliorum  libri  secundi,  dubium  non  est,  quin  nisi  omnia  at  plurima  saltem  habeamus  in  iis 
e  sententiis  Cnidiis  ducta.  Unde  sequitur,  quod  in  adn.  ad  librum  de  Victu  acutorum  1.  1. 
iam  dixi,  multos  libros  Cnidiae  originis  inter  eos,  qui  Hippocrati  adscribi  solent ,  circumferri; 
quod  nunc  affirmo  de  libris  de  morbis  II.  et  HI.  et  de  parte  posteriore  libri  primi,  licet 
probabile  mihi  videatur  doctrinam  de  bile  et  pituita  morborum  causis,  quam  in  illa  serie 
librorum  propositam  videmus,  recentioribus  deberi.  E  fragmentis  saltem  sententiarum  Cnidi- 
arum,  quae  ad  nostram  notitiam  pervenerunt,  et  ex  Hippocratis  reprehensione  Cnidiorum  non 
constat  de  certis  humoribus,  quos  morbis  originem  praebere  veteres  Cnidii  statuerint.  Hip¬ 
pocrates  de  morborum  observatione  et  distinctione,  quam  minus  probavit,  loquitur,  tum  de 
curandi  methodo,  quam  reiicit;  sed  de  dogmate  eorum  aliquo  altum  silentium.  Unde  fit,  ut 
conficiam  dogmaticum  illud  elementum,  quod  in  libris  Cnidiorum  offendimus,  recentioris  tem¬ 
poris  esse.  Nempe  ex  Ep.  VII.  et  V.,  qui  libri  probabiliter  ad  tempora  Philippi,  Macedonum 
Regis  referuntur,  constat  Cnidiam  scholam  illo  tempore  viguisse,  quod  de  Coa  minime  con¬ 
stat.  Quin  facile  fieri  possit,  ut  ipsa  ratio  Cnidiorum,  qua  certos  morbos  certis  signis  defini¬ 
rent  et  remedia  in  singulis  morbis  administranda  descriptioni  subiicerent,  causa  fuerit,  cnr 
eorum  doctrina,  quae  rolg  ru%ouat  multo  facilior  esse  debuit  quam  Coorum  ratio,  multo 
magis  divulgaretur.  Sed  ad  talia  postea  redibo :  nunc  pauca  adnotare  pergamus  in  libros 
de  morbis  II.  III. 

Integri  hi  libri  non  sunt:  secundus  principio  caret;  ordo,  quo  res  in  illo  sunt  dispositae, 
manifesto  is  est,  ut  a  capite  ad  calcem  in  hominis  corpore  auctor  morbos  persequatur;  nec 
tamen  morborum  organorum  abdominalium  fit  mentio,  nisi  quatenus  pauci  morbi  universales 
in  eo  memorati  potius  ex  abdomine  quam  e  thorace  ortum  ducere  censendi  sunt.  Utrum 
materiae  dispositio  illa  sit  a  primo  libri  auctore  profecta,  a»  a  manu  receptiore,  nescis.  In¬ 
scriptiones  vero  capitulorum  singulorum  recentioris  mihi  esse  videntur  originis  quam  liber  ipse. 
Suspicor  saepius  hodie  eript/  vouaog,  aXXtf  vouaog  legi,  ubi  olim  certum  morbi  nomen  ad- 
scriptum  fuerit.  Quod  tamen  non  de  omnibus  huiusmodi  inscriptionibus  dictum  velim,  sed 
de  nonnullis.  Exempli  loco  sit  §  8.,  ubi  probabilius  est  olim  $Xv\roi  fuisse  in  inscriptione, 
quam  quod  nunc  legitur  iriptf  vouaog.  Inscriptio,  qualis  $  49.  iriptf  vouaog,  {jrtg  xaXlerat 
tp66>f,  non  videtur  profecta  esse  a  medico,  qui,  ut  opinor,  solum  066v/  scripsisset,  si  re  vera 
hoc  nomen  antiquitus  ibi  descripto  morbo  fuerit  tributum,  quod  pariter  incognitum.  Neque 


PROLEGOMENA. 


aliter  sentio  de  inscriptione  capituli  65.  vouaoq  {j  ■mXioy.ivy  M/iapyog,  ubi  medicus  nude 
MjQapyos  scripturum  fuisse  est  probabile.  Quamquam  intelligis  in  nominibus  minus  familia¬ 
ribus,  quale  Mpy  vofoog  if  Myofihy  abavrvf  facile  fieri  potuisse  ut  auctor  ipse  id  adderet, 
quod  nomen  minus  notum  esse  quam  QSotf  et  A^&apyoq  iudicaret. 

De  titulo  utriusque  libri  universi  jr epl  voiaav  a'  et  Tcspl  yoOcav  /3'  certi  nihil  affirmandum 
habeo;  opinor  tamen  probabile  esse  recentioris  temporis  esse  hos  titulos  quam  quo  monumenta 
haec  artis  Cnidiae  primum  exstiterint.  Ipse  enim  Hippocrates  in  libro  de  victu  acutorum 
nos  docet  plures  fuisse  r&v  KviMav  yvo/idv,  unde  scripta  haec  nostra  orta  sunt,  imSia- 
ffxeuacei?. 

Liber  autem  tertius  habet  sane  principium  aliquod,  sed  eiusmodi  ut  non  initium  operis 
integri  esse  videatur,  sed  potius  initium  sectionis  operis  alicuius  maioris.  Hunc  quidem  li¬ 
brum  non  esse  partem  alteram  libri  antecedentis  vel  statim  hoo  principium  docere  dixerim; 
sed  patet  insuper  e  singulorum  capitulorum  argumentis  et  inscriptionibus;  scilicet  in  eo  occur¬ 
runt  morbi,  de  quibus  item  est  expositum  in  libro  secundo.  Quin  licet  initio  auctor  dicat  se 
antea  de  omnibus  febribus  exposuisse,  tamen  V 6.  memorat  vouaov  xuu<nbitj  miro  nomine, 
sed  pro  quo  mperiq  xuva&S>fts  ac  dein  o  1  ii  xautyiiissq  \ey6piem  scriptum  fuisse  est  veri 
simile.  Tum  vero  in  fine  legimus  remediorum  ixl  roiai  xaucoiai  formulas.  At  nescimus 
quis  librum  composuerit ,  nescimus  quis  fuerit  ille  tractatus  de  febribus  omnibus ,  qui  prae¬ 
cesserit;  id  autem  unum  novimus  librum  hunc  perinde  ac  secundum  esse  Cnidiae  originis; 
fragmenta  in  iis  superesse  descriptionis,  curationis  medicorum  Cnidiorum,  quibus  accedit  in 
libri  primi  de  morbis  parte  posteriore  dogma  de  pituita  et  bile  morborum  causis;  plura  vero 
de  hisce  discere  mihi  non  contigit. 

Textum  in  utroque  libro  hic  illic  in  codicibus  et  editionibus  esse  interpolatum  in  adnota- 
tione  significavi,  quoties  emblemata  aliena  tollenda  videbantur. 

A  superioribus  seiunxi  postremum  caput  libri  III.,  quia  manifesto  est  particula  Qapfiuxt- 
riioq  cuiusdam,  qualis  memoratur  a  scriptore  libri  irepl  xa6tiv  et  cuiusmodi  Qxpfiaxtrliav 
reliquias  habemus  etiam  in  libris  de  mulierum  morbis. 

Redeo  autem  ad  vocem,  ad  cuius  corruptam  lectionem  sophista,  qui  priorem  partem  libri 
primi  de  morbis  conscripsit,  scholion  adpinxerat,  de  quo  in  adn.  dixi:  nempe  redeo  ad  iirep- 
epfoy  §  4.  e  mss.  lectione,  quae  Foesium  etiam  fefellit.  Certum  est  codicum  hodiernorum 
lectionem  profluxisse  ex  Cnrepuififoy ,  quemadmodum  probabile  est  vulgatum  iioOpt/xe  $  30. 
libri  I.  de  morbis  natum  esse  ex  ii&ppya.  Dedi  autem  utroque  loco  formam  per  oio,  quia 
de  ea  certus  eram.  Nec  tamen  nego  fieri  potuisse,  ut -et  iioppia  et  iioppia  dicerent  veteres 
et  ut  pariter  btrspxi/iia  et  tottpMpta  in  usu  essent.  Quum  librarii  ex  Curspai/x^  efficerent 
Oxepefifaitf,  crediderunt  se  aoristum  verbi  lorepe/ie ii/  describere,  obliti  ipiiu  aoristum  habere 
ijf&etru,  non  ^o-«;  sed  ipsa  illa  prava  forma  indicio  est  eorum  scripturam  vitiosam  exbrep- 
aifcfaij  ab  toepai/iiu  esse  natam.  Sunt  vero  praeterea  alia  exempla  in  aliis  similia;  offen¬ 
dimus  in  his  libris  vmUv  a  forma  % u6a,  quum  tamen  sr via,  maxime  in  compositis  ixxvia, 
iixitvia  sit  multo  frequentius.  Simile  quid  in  oxpxia ,  xxpxiu  observatur  :  libro  de  cap. 
vuln.  p.  389.  legitur  bxepcapxfaete,  ubi  alii  libri  uxspcxpxlxsie-,  usitatius  vero  est  cxpxia 
quam  ffxpxia  aut  axpxt^a,  quorum  postremum  in  mentem  revocat  usitatum  ixirvtaxa.  — 


PROLEGOMENA. 


Moneo  haec  ut  significem  non  vitiosa  mihi  videri  neque  Sioppia,  neque  uxcpaipla  ;-  quin 
fortasse  formae  illa  in  «5  sunt  'lavix&Tspai ! 

Unum  monendum  restat.  Erotianus  hahet  glossam  srefoui]  xorfo at,  quam  incautus  Foes. 
recepit  in  Oecon.,  ubi  vide.  At  Erotiani  glossa  respicit  ad  verbum  in  his  Cnidiorum  ope¬ 
ribus  perfamiliare  jribuw,  adeo  ut  apud  eum  legere  oporteat  iritrai]  sror/i tat,  quod  Foesium 

Haec  de  libris  de  morbis  secundo  et  tertio. 

§  20. 

De  libro  de  affectionibus. 

Ecce  brevem  descriptionem  argumenti  huius  libri ! 

Continet  caput  1.  introductionem  in  hoc  opus,  quod  roi?  liidraig  destinat  auctor  et  in  ho¬ 
rum  usum  literis  mandavit.  Summum  placitum,  quod  in  libris  de  morbis  reperimus,  morbos 
omnes  oriri  ex  bile  et  pituita,  hic  recurrit.  Pergit  porro  scriptor  ad  morbos  deinceps  singulos 
a  capite  incipiens.  Dicit  cap.  2.  quid  in  dolore  capitis  sit  faciendum;  —  §  3.  monitum  in¬ 
venimus  generale  aegros  morborum  initio  fortioribus  medicaminibus  esse  curandos,  quibus 
non  sit  utendum,  cum  iam  sint  debilitati.  Exponitur  §  4.  quid  in  auris  dolore  sit  facien¬ 
dum  et  in  faucium,  gingivarum,  partium  sub  lingua,  gurgulionis  inflammatione;  —  tum  agitur 
de  dolore  dentium  a  causis  diversis  repetendo.  Sermo  est  §  5.  de  polypo  narium,  qui  mor¬ 
bos  touq  arb  rijg  xeQakijg  concludit.  Pergit  §  6.  ad  morbos  Toiig  nara  MiXiyv  et  §  7.  de 
pleuritide,  §  9.  de  peripneumonia ,  §  10.  de  phrenitide,  §  11.  de  febre  ardente  agit;  quibus 
expositis  se  iam  de  iis  morbis ,  qui  acuti  audiant ,  egisse  scribit.  Est  autem  postea  §  12.  ser¬ 
mo  de  transitu  febrium  hiemalium  in  morbos  acutos;  —  §  18.  de  periculo  et  molestiis  morbo¬ 
rum  acutorum  atque  accuratiore,  quam  requirunt,  medendi  ratione;  —  §  14.  de  febre  aestiva, 
ardente;  —  §  15.  de  aliis  morbis  aestivis;  §  16.  de  doloribus  derepente  ortis;  —  17.  de 
modo ,  quo  morbi  aestivi  nascantur.  Transit  nunc  $  18.  ad  febres ,  tertianam ,  quartanam ;  — 
§  19.  ad  tcj  Qkiyfta  Aetiadi/;  —  §  20.  ad  lienis  tumore  laborantes.  De  ileo  exponit  §21.;  — 
§  22.  de  hydrope;  —  §  28.  de  dysenteria;  —  §  24.  de  lienteria;  —  §  25.  de  alvi  fluxu 

longo ;  —  §  26.  de  tenesmo ;  —  27.  de  cholera ,  vel  diarrhoea  ex  vini  abusu  et  cibo  nimio. 

Dein  de  urinae  stillicidio  loquitur  auctor  §  28.;  —  de  ischiade  §  29.;  —  de  arthritide  §  80.;  — 
de  podagra  §  81.;.  —  de  ictero  §  32.;  —  Agit  §  88.  de  utilitate,  quam  rip  Wi&Tifi  adferat 
illarum  rerum,  de  quibus  supra  dictum  esset,  cognitio.  Tum'  §  84.  85.  de  tuberculis ,  lepra , 
aliis  morbis  externis  sermo  est. 

De  remediorum  purgantium,  aliorum  usu  praecepta  tradit  §  86.  et  §  37.  de  aegrotantium 
examine,  ut  formula  recenti  utar. 

Vulneratorum  curatio  traditur  §  88.;  —  §  89.  praecipit  ut  viotus  ratio  sanorum  hominum 
iisdem  aegrotantibus  etiam  accommodetur;  —  §  40.  de  sorbitionibus,  potionibus  agit;  —  §  41. 
de  victu,  qui  conveniat  remediis  purgantibus  utentibus;  —  §42.  de  iis,  quae  balneum  non 
patientibus  huius  vice  adhiberi  possint;  —  §  43.  de  victus  ratione  siccante,  humectante. 


PROLEGOMENA. 


Continentur  $  44.  alia  monita  de  victus  ratione  aegrotantium;  $  45.  de  remediorum  cogni¬ 
tione  aliisque  in  medicina  cognoscendis  et  fonte,  unde  illa  cognitio  profluat  et  haurienda  sit. 

Affirmat  §  46.  a  sorbitionibus  aegros  transire  oportere  ad  cibos,  de  quibus  deinceps  in 
genere  et  specie  etiam  monetur. 

Ita  §  47.  unde  aestimandae  sint  ciborum  facultates  docetur;  de  levi,  gravi  cibo,  de  cibis 
optimis  ad  sanitatem ,  ad  robur  praecipitur.  Tum  §  48.  de  vinis ;  §  49.  de  carnibus ;  —  §  50. 
de  modo,  quo  vel  ex  optimis  cibis  morbi  oriantur. 

Siccam  victus  rationem  requirentibus  eaque  utentibus  potum  non  una  cum  cibis  esse  con¬ 
cedendum,  sed  diu  demum  post  cibum,  dicit  §  51. 

Agitur  §  52.  de  panis  speciebus,  polentae,  mazae;  —  de  vino  leviore  reddendo;  —  de 
carnibus  levissimis;  —  de  ciborum  leviorum,  graviorum  effectu;  —  de  carnium  diversitate 
pro  speciebus  diversis  animalium,  unde  sumantur;  —  de  piscibus. 

Monetur  5  58.  de  balnei  calidi  effectu;  —  §  54.  de  oleribus;  —  §  65.  de  cibis  calidis, 
siccis,  de  pinguibus,  dulcibus,  aliis;  —  de  vinis; '§  56.  de  oleribus  coctis;  §  57.  de  cucu¬ 
mere  pepone;  §  58.  de  meile;  —  §  59.  de  cibis  alvum  ducentibus,  morantibus;  —  §  60.  de 
rebus  variis,  quae  vim  exercent  in  facultates  frumenti  ac  vini.  Tandem  §  61.  continet  prae¬ 
cepta  varia  de  ciborum  administratione  et  eorum  facultatibus. 

Haec  quidem  libro,  de  quo  agimus,  continentur.  Non  apparet  sane  ordo  valde  exquisitus 
in  materiae  dispositione;  nec  tamen  quod  hac  in  re  desideres  eiusmodi  mihi  videtur,  ut  loco¬ 
rum  perturbationi  tribuere  cogar;  existimo  potius  auctori  ipsi  id  deberi  quam  libri  descri¬ 
ptoribus. 

Sed  pergimus  et  alia  nonnulla,  quae  observavimus  et  quae  notare  operae  pretium  videtur, 
describimus. 

Librum  hunc  medico  deberi,  qui  Cnidiorum  placitis  in  arte  facienda  maxime  addictus  erat, 
docent  formulae  (pdppeaxov  ertaat  dva>  §  4. ;  —  §  14 .xaOijpai  Qctppt&xip ,  ijv  re  dva  Soxitp 
m  SelcOat,  ijy  re  xdru;  —  §  15.  (pdppeaxov  Souvat  xdrce;  — §  18.  (papptaxov  StSovat  avu. 
Sunt  plures  aliae  eiusdem  modi,  sed  eas  colligere  supersedeo.  Usus  porro  lactis  et  seri  pro 
Cnidiorum  more  item  saepius  commendatur. 

Sed  quemadmodum  hac  in  re  auctor  cum  auctore  librorum  de  morbis  convenit,  ita  etiam 
§  19.  in  fine:  xal  SiitpSeipe,  inquit,  rdv  Mpaerov  et  §  20.  media  xal  St'  ouv  iQSdpycav. 
Quum  tamen  eiusmodi  formula  non  certo  doceat  libros,  in  quibus  legatur,  ab  eadem  manu 
esse  profectos,  quia  a  librariis  invehi  in  haec  scripta  potuit,  aut  in  eorum  unum  aliquod; 
nolo  hoc  argumento  uti  ut  communem  eorum  originem  demonstrem. 

Placito  vero  communi  de  bile  et  pituita  morborum  causis  illi  libri  omnino  inter  se  con¬ 
veniunt. 

Provocat  vero  auctor  libri  erepi  ra6&v  ad  alia  opera  sua.  Ita  §  5.:  raura  pth,  inquit, 
oca  derd  xeCpatfe  (p6erat  vorf/xara,  erhyiii  i06a\/xuv  retura  Si  %ap!$  yeypdiperat. 
Superestne  hoo  scriptum  eiusve  pars  aliqua,  an  non?  Plurimi  negarunt  ad  libellum  erepi 
8i|/(OS  haec  referri  debere  et  sunt  tamen  plura,  quae  me  in  contrariam  opinionem  adducunt. 
Certum  est  librum  erepi  eraOuv  et  libellum  erepi  Siptog  Cnidiae  originis  esse  idque  e  pluribus 
locis  patere;  itaque  non  puto  quemquam  iure  confidenter  esse  negaturum  libellum  erepi  Siptog 


PROLEGOMENA. 


esse  fragmentum  tractatus  de  morbis  oculorum,  de  quo  auetor  noster  loquitur.  Rem  vero 
diligentius  explorabimus,  cum  ad  scriptiunculam  illam  pervenerimus. 

Dicit  autem  noster  §  18.  •  xal  ylyverai  fiiv  o  re  rpirahq  xal  b  reraprahq  urb  %oXijq 
xdi  (pXiyfiarog  •  Sibn  Si  rpiraToq  xal  rerapraloq  iripabi  fioi  yiyparrai.  Equidem  locum 
ita  intelligo,  ut  dieere  mihi  videatur  febrem  tertianam  et  quartanam  summatim  a  bile  ac 
pituita  originem  trahere,  sed  alio  loco  se  exposuisse,  quare  harum  febrium  altera  tertio  quoque, 
altera  quarto  quoque  die  corripiat.  Alius  vero  ille  locus  quis  sit,  mihi  non  innotuit;  mul¬ 
tumque  vereor  ne  frustra  quaeras; 

De  loco  e  fine  §  38.,  ubi  dicit  se  %aplq  expositurum  esse  repi  iperOav  xal  r&v  06iv6v- 
rav  et  repi  r&v  yuvaixetav  iam  supra  vidimus  §  18.  prolegomenorum.  Vidimus  autem  scri¬ 
ptum  repi  iperCav  superesse  in  libro  de  morbis  primo;  incertum  esse,  num  scriptum  repi 
yuvaixelav  supersit. 

Sunt  loci  multi,  ubi  auctor  noster  loquitur  de  opere  quodam  de  remediis  a  se  conscripto; 
quos  colligere  lubet.  Capr  4.  rxeud^av ,  inqtlit,  uq  yiyparrai  iv  rotti  (pappcdxoin.  — 
§  9.  'brep  iv  rijj  rXevptnSi  rourXeupoO  rijq  bSOvyq  iv  ryjt  0ap/j,axlnSi  yiyparrai.  — 
§  15.  r&v  (papfidxav  8  yiyparrai  rfe  bS6vv/q  raOovra  iv  rtj  (pappiaxtriSi.  —  §  18.  SiSb- 
vai  Si  Siarep  yiyparrai  iv  rditsi  (pappidxoiai — ■  ibidem:  Sovvai  r&v  Qapfidxav,  8  yi- 
yparrai  et  in  fine  capituli:  &q  iv  ry  (pappiaxlnSi  yiyparrai.  Porro  §  20.  Qap/idxo/n 
XptjrOat  8  yiyparrai  rdv  arXijva  piaXbdoaovra.  '  §  23.  xard  ra,  yeypctftpiiva  iv  rjj 
QapfeaxtriSi.  —  §  27.  SiSbvai  8  yiyparrai  iv  rofoi  Qappidxoin  rabovra  rtjq  bSOvyq.  — 
§  28.  SiSbvai  Si  xal  r&v  Siovpynx&v  Qapftdxav  8  yiyparrai  iv  rifi  (puppeaxlnSi  rauovra 
rv\q  bSOv^q.  —  §  29.  SiSbvai  Si  rijq  bSbvtfq  8  yiyparrai  iv  rom  (pap/taxoiei.  —  §  40. 
roOroiai  SiSivut  8  yiyparrai  iv  ry  (pappiaxtriSi  rora  exevafypeeva.  —  Non  quidem  pror¬ 
sus  certum  est  eodem  spectare  verba  §  82.  r&v  Sioupv/nx&v  SiSbvai  8  rpoyiyparrat  et  §  38. 
iav  xark  rk  yeypa/afiiva  rporlpipipq;  sed  admodum  tamen  probabile  mihi  videtur  illa  eo 
respicere.  Constat  autem  certo  e  longe  plurimis  locis  nostrum  conscripsisse  opus  de  remediis 
in  morbis  administrandis,  in  quo  formulae  fuerint  traditae  in  singulis  morbis  et  ad  peculiaria 
in  morbis  quibusdam  symptomata  usurpandae ;  cuiusmodi  formularium  medicum  appellavit  rijv 
QdpfiaxlrtSa. 

Quaerimus  supersitne  eiusmodi  Qapfiaxfriq  in  collectione  nostra  medicorum  veterum? 
Statim  autem  mihi  probabile  .videtur  partem  eiusmodi  operis  superesse  in  §  17.  libri  de  mor¬ 
bis  III.,  cuius  initium:  0uxr^pia  Si  rdSe  StSou  iri  rohi  xaiiroin  riveiv ,  bxbrav  QoCXip. 
Dlud  fragmentum  mihi  non  videtur  pars  esse  libri  III.  de  morbis,  cuius  principio  auctor: 
repi  fi,iv  ovv  rupe r&v  krdvrav  poi  elpyrai-  aptQi  Si  r&v  Xotr&v  ipic o  ijStf.  Nempe,  quum 
antea,  uti  affirmat  ipse,  de  febribus  egerit,  remedia  contra  febrem  ardentem  ad  scriptum  illud , 
cui  'hodie  subiuncta  sunt,  referri  et  eius  pars  haberi  nequeunt.  Sed  videntur  formulae  ibi 
traditae  omnino  formularii  eiusmodi  medici  fragmentum  referre;  cuiusmodi  aliis  in  libris 
plura  habemus,  nam  formulae  in  libris  de  muliebribus  morbis,  perinde  atque  illae  a  quibus 
orsus  sum,  sunt  partes  eiusmodi  formulariorum  medicorum.  Ipsam  tamen  Qap/zaxtnSa ,  de 
qua  loquitur  nOster  auctor  libri  repi  raS&v,  in  collectione  Hippocratica  reperire  mihi  non 
contigit. 


PROLEGOMENA. 


Verum  percurramus  de  novo  librum,  ut  videamus,  num  quid  forte  occurrat,  quod  notare 
sit  operae  pretium. 

§  1.  ”AvSpa  xpy  —  &(peMes6at.  Vidimus  supra  haec  verba  etiam  adhaesisse  libro  repi 
Siairyg  uyietvijg,  —  quod  quidem  indicio  esse  videtur,  hos  libellos  in  apographis  antiquis 
coniunctos  fuisse.  Parum  recte  tamen  inde  effeceris  utrumque  librum  eidem  auctori  deberi. 
Puto  bas  scriptiunculas  olim  ideo  fuisse  coniunctas  a  nonnullis,  quia  utraque  scripta  est  in 
usum  ruv  ISiartov. 

§6.  rkevprng ,  repirvevpovfy ,  'xaOaog,  0pevlrtt ;•  atirai  xakiovrai  bt-elai.  Operae 
pretium  est  conferre  §  5.  libri  de  Victu  acutorum,  ubi  iidem  morbi  aeuti  recensentur ;  qui 
h.  1.,  et  insuper  6  kijbapyog.  Itaque  suspicor  nostrum  illum  Hippocratis  locum  respicere. 

§  8.  Illam  definitionem  rou  xplveaSat  pro  emblemate  alieno  haberes,  nisi  haberetur  in 
libro  rotg  ISi&raig  destinato. 

§  12.  puCpyficari  Se  xal  rbptaai  Siayeiv  legis;  verbum  autem  Siayeiv  simili  quodam 
modo  usurpatur  in  additamentis  spuriis  ad  librum  de  Victu  acutorum,  v.  c.  $18.  Siayeiv  Si 
toOtokh  rpootpipovTa  pcySiv  ctkko  ij  x.  r.  A.  et  $  81.,  ubi:  roOroug  (codd.  roOroiai )  oilru 
Xpi/  Siayeiv.  Noto  haec  non  quia  imitationem  horum  locorum  in  nostro  inesse  credo,  sed 
propter  illum  usum  verbi  Siayeiv  de  curatione  aegrotantium. 

..  §  18.  tov  voOaav ,  inquit,  a%eS6v  rt  picckiera  ai  b%ew  xal  droxrefvovai  xal  inrovd- 
rara!  elai  xal  Sei  sr pbg  aiirdg  Qvkaxijg  re  rkeknfg  xal  Separ efyq  dxpiBeardryg.  In  qui- 
bus  agnosco  imitatorem,  aut  saltem  lectorem  Hippocratis  de  Victu  acutorum;  nam  §  5.  libri 
vere  Hippocratei  respicitur. 

§  vero  47.  in  verbis  ig  uykiav  S’  apiara ,  '6aa  bkiyiara  iaibvra  abrdpxed  ian  xal  ki- 
pt,ou  xal  Sltl/yg  axog  elvai  sine  dubio  audimus  imitatorem  Hippocratis  §  8.  de  victu  acuto¬ 
rum:  oti  bkiya  ibvra  aitrapxea  ian,  quemadmodum  ibi  (p.  288.  vol.  I.)  iam  adnotavi. 

Itaque  certo'  constat  hunc'  librum  esse  conscriptum  a  medico,  qui  eo  nomine  Cnidius  di¬ 
cendus  est,  quod  Cnidiorum  placitis  maxime  addictus  fuit,  sed  qui  tamen  Hippocratis  scripta 
quoque  trivisse  videtur.  Neque  negare  poterit  quisquam  eum  esse  Hippocratis  aevo  recentio- 
rem  iureque  referri  ad  scholam  Cnidiam,  quam  recentem  appellare  institui.  Congruit  vero 
hoe  satis  cum  iis,  quae  de  Epid.  VII.  in  prolegomenis  ad  vol.  I.  monuimus. 

Haec  de  libro  repi  raSuv  dicta  sunto. 


$  21. 

De  libro  de  internis  affectionibus. 

Quae  libro  hocce  continentur  fere  haec  sunt: 

Agitur  §  1.  de  vulnere  asperae  arteriae,  aut  ruptione  venularum  pulmonis  eiusque  sequelis 
et  curatione.  —  §  2.  de  vulsis  asperae  arteriae,  venularumve  pulmonis.  —  §  8.  de  morbo, 
quem  rveopiovlg  appellat  auctor  et  unde  06/eara  in  pulmone  nascantur.  —  §  4.  de  varice  in 
pulmone;  —  §  6.  de  venulis  in  pulmone  sanguine  atrave  bile  repletis;  —  §  6.  de  inflamma¬ 
tione  pulmonis;  —  §  7.  de  pulmonis  tumore  ex  erysipelate;  —  §  8.  de  ruptis  in  pectore  ac 


PROLEGOMENA. 


dorso;  —  §  9.  de  tuberculo  in  latere  et  inde  suppuratis.  —  §  10.  agere  incipit  de  tribus  tabis 
speciebus,  quarum  prima  ex  defluxione  pituitae  a  capite  in  pulmonem;  —  §  11.  sermo  est 
de  altera  ex  vehementi  labore  orta;  —  §  12.  describitur  species  tertia,  quae  oritur  cum  me¬ 
dulla  spinalis  sanguine  et  bile  repletur.  —  Sequitur  §  13.  resiccatio  medullae  spinalis;  §  14. 
vero  exponere  incipit  de  quatuor  renum  morbis,  quorum  primum  hoc  ipso  capitulo  describit, 
sequentes  species  tres  §§  15,  16.  17.  exponuntur.  —  De  magno  morbo  venarum  cavarum, 
qui  post  nephritidem  corripiat  agit,  ac  .primum  quidem  de  morbo  a  vena  cava  in  dextris  parti¬ 
bus  agit  §  18.  et  §  19.  de  morbo  venae  sinistrae.  —  §  20.  de  pituitae  speciebus,  ac  primo 
de  pituita,  quam  <pXiyjj.it  bntyftiov  vocat;  —  §  21.  de  alba  pituita  dicta;  —  §  22.  de 
hydrope;  —  §  22.  de  hydrope  ab  hepate  oriundo;  —  §  25.  de  hydrope  ex  liene;  §  26.  de 
hydrope  universali;  —  §  27.  de  hepatitide,  s.  morbo  hepatis,  cuius  species  altera  et  tertia 
tractantur  §§  28.  29.  Sequuntur  quinque  morbi  lienis  §§  30 — 34.  —  Icteros  dein  quatuor 
exponit  §§  35 — 38.  —  De  typhi  speciebus  quinque  $$  39 — 43.  —  Agitur  §  44.  de  volvulis;  — 
§  45.  de  volvulo  auriginoso  dicto;  §  46.  de  alio,  qui  sanguineus  appellatur;  —  §  47.  pergit 
agere  de  morbis  crassis  dictis,  quorum  speciem  primam  isto  capitulo  describit,  et  alias  species 
tres  §§  48 — 60.  Ischias  tractatur  §  51.  —  De  tribus  speciebus  tetani  sermo  est  §  52.,  ubi 
primam  depingit  auctor;  opisthotonum  §  68.  describit  et  §  54.  exponitur  de  alio  tetano. 

Hic  igitur  brevis  est  conspectus  argumenti  huius  libri. 

Cum  argumentum,  tum  principium  et  finis  libri  satis  docent  non  esse  librum  integrum, 
sed  fragmentum  operis  cuiusdam,  est  quasi  corpus,  cui  caput  et  cauda,  fortasse  etiam  aliae 
partes  deficiunt. 

■  Audit  vulgo  repi  to&v  ivrdg .  raSeiv ,  dum  in  nonnullis  mss. liber  superior,  qui  ut  plurimum 
nude  repi  raOuv  appellatur,  falsissime  inscribitur  repi  rftv  ixrbg  ra65v;  unde  rursus  constat, 
quam  rerum  ignari  fuerint  ii,  a  quibus  eiusmodi  inscriptiones  sunt  profectae.  Recentissimas 
has  esse,  nou  auctoribus  librorum  deberi,  certum  esse  arbitror.  Habet  autem  liber  noster  alias 
inscriptiones  apud  Galenum.  In  glossario  voce  aXQira:  h  re  rcp  repi  voCtxav,  inquit, 
feuripip  rip  /tel^ovi  xal  (paxuv  xal  ipSfiuv  reCppuyjtivav.  Locus,  est  e  cap.  23.  (p.  847. 
vs.  ult.  huius  vol.).  In  voce  avOivyv  (sic)  otvov:  Sxxrep,  inquit,  xal  xuxe&va  avSmbv  &v6(tatte 
h  ieuripcp  repi  voOaav  r tp  /tel^ovt.  Respicit  locum  e  $  12.  libri  nostri  p.  831. 
vs.  9.  Vide  porro  in  voce  dvu pyis/tivov,  quae  desumpta  est  e  §  21.,  ubi  avapyaajihov 
scripsi  (p.  344.  vs.  22.);  tum  in  voce  aaSrai,  quae  ducta  est  e  $  35.  (p.  363.  vs.  2.);  dein 
voce  SleSpog)  Sia(pav<ig,  de  quo  vocabulo  vid.  Foes.  in  Oecon.  et  de  quo  monui  in  adn.  ad 
p.  851.  vs.  26.  $  26.  et  ad  §  11.  p.  828.  vs.  24.  Videatur  porro  in  voce  xoruXtfa  e  $,18. 
desumpta  p.  389.  vs.  28.  et  in  voce  Xa/tTTijp  e  $  26.  p.  351.  vs.  26.  —  Citatur  etiam  e 
secundo  de  morbis  maiore  rpoauSiarepov,  sed  neque  ego  vocem  reperi,  neque  eam  vidit 
Foes.,  quem  cf.  in  voce  in  Oecon.  —  Vide  porro  in  voce  payelaa  desumpta  e  $  18.  (p.  839. 
vs.  antepenult.)  Singulis  hisce  locis  liber  noster  de  affectionibus  internis  appellatur  rb  Sefrre- 
pov  repi  vo Csav  ro  peeityv. 

Sed  Galenus  comm.  2.  in  librum  de  Victu  acutorum  (vol.  XV.  p.  63.7.  Kiihn.):  &g  auy- 
ypaftfta  S\  inquit,  oux  eanv  d^tov  rijg  'Irroxparoug  iuvajteag-  utrrep  oi/Se  ra  repi 
v6rav  re  xal  repi  ratiuv  irtypalpo/teva,  xairoi  r oXXa  xaXibg  iv  aiiroig  eipt/rat.  In- 


PROLEGOMENA. 


certum  autem  num  utrumque  librum  repi  raOuv,  an  unum  tantum  respiciat;  quamquam 
illud  magis  probabile  esse  videtur  propter  locum  e  comm.  ad  Aph.  VI.  27.,  ubi  oS e,  inquit, 
orae  %p)  xaieiv  eipt/xe  iv  r$  peeydXcp  repi  rab&v,  oL  fi  dp%tl,  i?v  roO  rvebpo- 
vog  ai  dprypiai,  nvtg  S"  iny  puQovat  rb  /3/jQA/ov  tovto  repi  iprbav.  Itaque  dubium 
non  est,  quin  et  liber  rep i  ra6Sbv  hodie  dictus  illo  nomine  iam  Galeni  tempore  appellatus 
fuerit;  certum  etiam  hunc,  .qui  hodie  fere  repi  r&v  ivrbg  raSSv  dicitur,  item  appellatum 
fuisse  5 repi  ra6uv.  Fieri  possit,  ut  etiam  xspl  r a6uv  rb  pe&ya  appellatus  fuerit,  sed  sentis 
etiam  hoc  fieri  potuisse  ut  Galenus  solum  de  suo  distinguendi  causa  illud  rb  pciya  adderet, 
nec  tamen  esset  titulus  vulgaris;  quod  maxime  ea  de  causa  verisimile  esse  credo,  quia  prin¬ 
cipium  libri  adfert  ut  ab  aliis  eum  certo  distinguat. 

De  nomine  rb  iebrepov  repi  vobaav  rb  pel^pv  abunde  constat  e  glossario;  sed  minus  certo 
mihi  constat  de  titulo  repi  ipcrbav.  Vidimus  hunc  datum  fuisse  libro  de  morbis  primo,  vidi- 
musque  cui  parti  libri  illius  bipartiti,  aut  potius  tripartiti  nomen  maxime  conveniat.  Non 
nego  primis  capitibus  huius  libri  repi  r&v  ivrbg  ra6&v  agi  de  morbis,  unde  suppurati  fiant; 
.legimus  adeo  $  8.  sub  finem  roiieiv  rct  abra  a  xai  iri  roC  rpbrSev  iperbou  yevopiivou 
yiyparrai.  At  si  teneas  libro  de  morbis  primo  fusius  et  data  opera  de  suppuratis  agi, 
eamque  materiem  per  magnam  illam  libri  partem,  cui  nomen  illud  competit,  patere  et  scri¬ 
ptorem  libri  repi  raS&v  polliceri  se  seorsim  de  suppuratis  acturum  esse ,  vereor  ne  forte  lapsu 
memoriae  Galenus  titulum  illum  libri  primi  de  morbis  ad  hunc,  de  quo  nunc  agimus,  trans¬ 
tulerit.  Id  ceteroquin  fieri  potuisse  sentio,  ut  inscriptio  illa  nata  sit  a  librario  aliquo  proxima 
ab  initio  capita  sola  respiciente. 

Haec  de  variis  libri  titulis. 

Sed  advertunt  etiam  inscriptiones  capitum  singulorum.  Advertit  primum  has  inscriptiones 
alio  loco  deesse,  alio  adesse;  advertunt  ipsa  exordia  plurium  capitulorum  et  varietas  lectionis, 
quam  codices  scripti  referunt  in  his  titulis  et  principiis  capitum:  —  advertit  consecutio  mor¬ 
borum  descriptorum.,  quam  in  argumenti  libri  recensione  tradidimus  j  —  advertit  nomen  eiXe&v 
collatum  cum  descriptione  morborum  eo  titulo  insignitorum;  —  advertit  multiplex  divisio 
morborum  renum,  lienis,  icteri,  typhi;  —  advertit  mira  triplex  divisio  tetani.  Quibus  omni¬ 
bus  computatis  partim  agnoscis  nosologiam  Cnidiorum;  partim  quaeris  quinam  Sint  morbi  illi, 
qui  describantur;  quin  saepius  fateri  debemus  nos  id  nescire;  —  saepius  nescis  quid  primo 
libri  auctori  in  hisce  debeatur ,  quid  librariis. 

Non  tamen  eo  haec  spectant,  ut  significem  me  dubitare  num  liber  e  Cnidia  schola  prove¬ 
nerit;  est  enim  certo  certius  ex  illa  profectus.  In  hoc  quoque  princeps  placitum,  in  libris, 
de  quibus  supra  vidimus  obvium,  apparet:  scilicet  morborum  originem  maxime  a  bile  et  pi¬ 
tuita  esse  repetendam.  Ipsa  nosologica  methodus  praesertim  in  postremis  Cnidiorum  rationem 
redolet.  Sed  primo,  quod  supra  iam  dicere  coepi,  liber  noster  operis  maioris  fragmentum 
est;  docent  cum  alia,  quae  supra  attigi,  tum  hoc:  initio  cap.  20.;  repi  ii  rou  0Xiypcaroe, 
inquit,  rae  abrae  yv&pag  iya,  cie  mi  repi  xai  typi  liiag  abrou  roXXde  eivat. 

De  qua  re  quod  ad  bilem  attinet,  nihil  in  superioribus  legitur.  Nescimus  quoque  an  ho¬ 
diernus  rerum  in  libro  ordo  sit  idem,  qui  olim  fuit  et  qui  primo  ab  auctore  sit  profectus. 

Orationem  huius  scripti  si  respiciamus,  formulae  sane  Cnidiorum  sermoni  familiares  appa- 


PR£>LEGOMENA. 


rent;  sed  apparent  etiam  dictiones,  quae  huic  auctori  peculiares  fuisse  videntur  et  quarum 
unam  alteramque  supra  iam  e  Galeno  attigimus.  Advertit  me  usus  verbi  f upabpx(vai  solere 
($$  1.  17.  81.),  quod  eodem  sensu  usurpatum  novimus  in  additamentis  spuriis  ad  librum  de 
Victu  acutorum.  Cum  06%tfiog ,  §  2.  obvio,  comparo  S.0uxrog  e  §  30.  eorumdem  addita¬ 
mentorum. 

Lubet  autem  h.  1.  notare  convenientiam  inter  libros  de  morbis ,  —  excipio  partem  primam 
sophisticam  libri  primi,  —  et  libros  de  affectionibus,  quae  apparet  in  venarum  descriptione. 
In  fine  capitis  5.  libri  II.  de  morbis  legimus:  SiaSiSouai  at  fih  arb  rijg  xepaXijg  £g  rkg 
plvag,  at  S' krb  rigg  pd%iog  alpooppbot  ig  ro  ar6pta.  Capite  vero  18.  libri  I.  de  morbis 
legis:  s'A xei  rb  aTfia  £0^  iaorbv  podfaoru  pc£v  xai  rXelarov  £x  r&v  fiey  d\av  0Xe- 
(iuv-  alrai  ykp  abrip  (r$  rveb/iovi)  lyyurdra  ehrl  xai  ixlxsivr ai  £r'  abrlp\  et 
postea :  xai  bSbvp  bt-ela  £v  rom  £firpoo$ev  xai  brieSev.  podXicra  xark  r^v  jtd%iv,  'dre 
rdv  0Xe(iav  rdv  pieydXuv  kiaSeppoaivOfibvav.  In  libro  autem  de  intt.  aff.  me¬ 
morantur  ipso  initio  capitis  5.  rk  xotXa  0X£j3ia  rk  iityovra  tv  ra  rvebpoovi,  ubi  quas 
venulas  spectet,  mihi  incertum  videtur.  Sed  maioris  momenti  sunt  loci,  qualis  hicce  !e  §  26. 
libri  I.  de  morbis;  tj  0X£ip  i )  arX yvlrtg  xateo/thy  relisi  krd  rou  orXpvbg  £g  rb  rXsu- 
pbv,  £x  k£  rou  rXeupou  £g  rbv  upoov  xai  £g  rijv  %e1pa  rijv  apierepfy.  tj  f£  t/rarlrig  £g 
rk  Set-ik  k raCrag.  Et  ex  cap.  28.  :  robrou  t-upo0£pei  rijv  0X£(ia  drocydcat  rijv  £v  ry 
%eipl  r v/v  arXifvt riv  xaXeopibvifv,  tj  rijv  praririv  xa6'  brbrepov  dv  %  rb  ubappoa. 
Unde  ultro  patet  nos  in  his  habere  descriptionem  venarum,  quam  Diogeni  AppollOniatae  tri¬ 
buit  Aristoteles  (hist.  an.  p.  89.  Ed.  Schneid.)  Eodem  respicit  quod  in  lib.  repi  raSdv  cap. 
20.  legitur:  xai  rtjv  <J)A £(ia  rtjv  arXpvtnv  a0i(vat  ruxvd,  quod  quam  mire  dicatur  obiter 
simul  nota.  Ex  eadem  venarum  descriptione  pendent  quae  lib.  de  aff.  int.  cap.  18.  leguntur 
de  magno  venarum  cavarum  morbo,  ubi  itidem  diversa  symptomata  notantur  prouti  in  dextra 
sinistrave  parte  (cap.  19.)  sedes  morbi  sit.  Eadem  de  causa  cap.  28.  eiusdem  libri  in  hepatis 
morbo  venae  sectionem  commendat  in  latere  dextro ;  contra  cap.  32.  in  lienis  morbo  in  brachio 
sinistro. 

Ex  his  omnibus  constare  mihi  videtur  cum  in  libris  de  morbis,  tum  in  libris  de  affectio¬ 
nibus  esse  unam  eandemque  de  venarum  distributione  opinionem  eamque  similem  illi,  quam 
Diogeni  Appolloniatae  fuisse  affirmat  Aristoteles. 

Et  haec  quidem  de  libro  de  internis  affectionibus  nunc  sufficiant. 

§  22. 

Se  libro  de  lods  in  homine. 

Huius  scripti  argumentum  huc  fere  redit: 

ii  Nullum,  inquit,  auctor  cap.  1.,  corporis  humani  principium,  neque  finis  mihi  esse  vide¬ 
tur,  aeque  minus  ac  circuli,  eodemque  modo  morbi  ex  universo  corpore  nascuntur.  Partes 
siccae  frequentius  et  fortius  morbis  corripiuntur  quam  humidae.  Sibi  invicem  quoque  mor¬ 
bos  tradunt  partes  diversae.  Curatio  autem  dirigenda  est  ad  id ,  quod  primum  morbum  facit. 


PROLEGOMENA. 


Corpus  totum  sui  simile  est  et  ex  iisdem  compositum,  unde  cohsensus  quidam,  quo  vel  e 
minima  aliqua  parte  laesa  ad  reliquum  corpus  transfertur  affectio.” 

„  Corporis  autem  natura,  ita  pergit  p.  2.,  principium  est  cognitionis  medicae.  Ae  primum 
quidem  vacua  pars  circa  aurem  utramque  nihil  audit,,  nisi  strepitum  et  clamorem;  sed  id 
quod  per  membranam  cerebri  ad  ipsum  transfertur  distincte  audimus.  Hoc  vero  unicum  est 
in  cerebri  membrana  foramen;  ad  nares  enim  nullum  patet,  sed  molle  quiddam  est  instar 
spongiae.  Ad  oculos  parvae  venulae  e  cerebro  pergunt,  quae  purissimo  humore  e  cerebro 
oculos  nutriunt  eosque  visu  privant,  eum  exsiccantur.  Oculi  tres  membranas  habent,  ex 
quarum  laesione  oriuntur  morbi  diversi  iique  cum  diverso  periculo.  Duae  sunt  cerebri  mem¬ 
branae,  altera  superior,  crassior,  altera  cerebro  contigua  ac  tenuior.” 

„Venae,  —  ita  cap.  3.,  —  tendunt  per  carnem  ad,  verticem  iuxta  os;  duae  ad  oculorum 
canthos  desinunt,  una  ad  nasum;  —  ad  tempora  feruntur  duae  aliae,  quae  oculos  in  situ  suo 
continent  semperque  pulsant,  sanguinem;  vero  n.on  vehunt.  Acies  oculorum  ab  humore  cerebri 
nutritur;  sin  a  venis  aliquam  accipiat,  turbatur  visio.  Aliud  venarum  par  ad  aures  tendit, 
earumque  partem  superiorem  comprimit;  aliae  duae  venae  ad  meatus  auditorios  pergunt.” 

Describuntur  dein  cap.  8.  reliquae  corporis  venae,  quae  omnes  inter  se  communicare  di¬ 
cuntur.  ■  . 

Monet  §  4.  faciliores  esse  morbos  a  venis  quam  a  nervis  oriundos,  quum  nervi  sicci  sint; 
neque  cavum  habeant;  unde  fiat  ut  in  bis  morbi  firjnius  inhaereant.  Sunt,  autem  tetani 
aliique  morbi  tremorem  inferentes,  qui  nervis  praecipue  accidunt. 

Docet  porro  §  5.  nervos  articulos  in  situ  suo  continere  eosque  per  totum  corpus  distendi, 
circa  caput  vero  et  faciem  non  esse  nervos,  sed  fibras  nervis  admodum  similes,  inter  quas  eius- 
modi,  quae  cavum  habent  quoddam. 

Describit  $  6.  suturas  capitis,  docet  vertebras  alios  habere  plures,  alios  pauciores;  septem, 
esse  costas,  quae  ad  vertebras  articulos  habeant,  ab,  anteriore  vero  parte  in  sterno  inter  se 
coniungantur.  Describit  articulationes  artuum  superiorum,  inferiorum;  monet  tandem  multos 
parvos  in  corpore  esse  articulos ,  qui  in  singulis  hominibus  sint  diversi;  eodemque  modo  ve¬ 
nas  antea  descriptas  in  omnibus  eadem  se  habere  ratione,  parvas  autem  insuper  esse  venulas 
in  singulis  hominibus  diversas,  quas  describere  non  attineat. 

Docet  cap.  7.  articulis  omnibus  mucum  inesse,  qui  si  purus  sit,  articulos  facilem  habere 
motum.  Sin  humor  a  carne  ad  articulos  affluat,  articuli  immobiles  redduntur,  aut  solvuntur, 
ita  ut  claudi  fiant  homines. 

„Ad  ventrem,  inquit  $  8.,  tendunt  quae. in  cibo  et  potu  assumuntur;  a  ventre  vero,  quo 
loco  humor  percolatur,  fibrae  tendunt  ad  vesicam.” 

Exponitur  cap.  9.  theoria  de  fluxionibus,  quae  fiunt  cum  carne  refrigerata,  tum  calefacta 
et  supra  modum  tumente. 

Sunt  autem ,  quod  docet  cap.  10. ,  septem  a  capite  fluxiones ,  quarum  oculis  conspici  pos¬ 
sunt  una  ad  nares,  altera  ad  aures,  tertia  ad  oculos.  Agit  dein  de  fluxione  ad  thoracem, 
unde  tandem  suppurati  fiant  ac.  tabidi;  —  tum  de  fluxione  ad  medullam,  unde  alia  tabis 
species;  porro  de  fluxione  a  posteriore  parte  ad  vertebras  et  carnes. 

Equidem  hoc  caput  de  industria  saepius  perlegens  sex  tantum,  quas  dixi,  fluxiones  eum 


PROLEGOMENA. 


enumerare  video,  non  septem.  Itaque  hic  vitia  latere  puto,  quae  tamen  qualia  sint,  mihi  non 
constat,  ut  saltem  in  hoc  capite  non  possim  detegere  quae  fluxionis  species  deficiat.  In  se¬ 
quentibus  vero  capitulis  ordine  fere  eodem  agit  de  singularum  fluxionum  curatione;  atque 
ibi  cap.  20.  sermo  est  de  fluxione  per  oesophagum  in  ventrem;  estne  haec  septima  auctoris 
nostri  fluxio ,  quam  loco ,  de  quo  agimus ,  aut  ipse ,  aut  librarii  omiserint  ?  Equidem  fere  esse 
putem;  videat  mecum  L.  B. 

Sed  pergo  in  descriptione  argumenti; 

Agitur  cap.  11.  de  fluxionem  ad  nares  curandi  methodo.  Capitulum  autem  ita  est  compa¬ 
ratum  ,  ut  referre  videatur  posteriorem  partem  loci  maioris  quam  quem  hodie  possidemus  de 
hoc  argumento.  Itaque  videant  futuri  editores,  num  capituli  principio  lacuna  notanda  sit; 
equidem  facere  nolui  antequam  alios  eodem  modo  de  hoc  loco  sentire  novissem. 

Sequenti  capite  12.  sermo  est  de  fluxionis  ad  aures  therapeia ,  qui  locus  integer  esse  videtur. 

Exponitur  cap  18.  de  fluxionem  ad  oculos  tractandi  ratione;  distinguuntur  autem  plures  ex 
hoc  fonte  manantes  morbi,  qui  quomodo  singuli  curandi  sint,  docetur.  Hoc  quoque  caput 
lacund,  quam  indicavi,  excepta  fere  integrum  superesse  opinor. 

De  fluxione  ad  thoracem  sermo  est  §.  14.,  ubi  inde,  peripneumonia  et  pleuritis  profluere 
dicuntur,  quarum  pathogenesis ,.  quam  vocant  recentiores,  traditur.  Periculosior  esse  dicitur 
altero  morbo  pulmonis  inflammatio.  Dein  de  suppuratis  factis  post  utrumque  morbum  sermo 
est,  aliisque  morbis,  quibus  suppurati  fiant.  Tum  de  tabe  monet.  Traduntur  autem  summa- 
tim  symptomata,  prognosis,  diagnosis,  causae  harum  affectionum,  non  therapeia. 

Loquitur  cap.  15.  de  fluxione  ad  spinam  et  tabe  inde  orta,  qui  tamen  locus  rursus  me 
iudice  non  nisi  fragmentum  est  amplioris  cuiusdam,  qui  olim  exstiterit. 

Traduntur  cap.  16.  signa  periculosa  in  pleuritide  et  peripneumonia  observanda. 

Capite  17.  agit  de  pleuritidis  curatione;  sub  finem  vero  loci  peripneumoniajn  eadem  me¬ 
thodo  curandam  esse  praecipit. 

Capite  18.  suppurati  quomodo  tractandi  sint,  docetur;  et  §  19.  quomodo  tabem  curare 
oporteat. 

Sermo  autem  est  cap.  20.  de  illa  per  oesophagum  ad  ventrem  fluxione,  unde  purgatio  per 
inferiora,  aut  subinde  vomitus  nasci  dicitur.  Dein  de  eius  fluxionis  curatione. 

Agitur  $  21.  de  fluxione  per  partes  posteriores  iuxta:  vertebras  eiUsque  therapeia;  —  §  22. 
de  ischiade  ex  fluxione  et  tabe  ex  ischiade  horumque  morborum  curatione. 

Caput  28.  est  de  liene  tumente  et  hydropis  inde  nati  curatione-,  caput  24.  de  curatione 
hydropis  iu,  pueris  agit.  —  Est  autem  inter  utrumque  locum  intermedius  tertius,  qui  extra 
nexum  cum  vicinis  infertur ,  et  de  quo  in  adn.  monui. 

Adhuc  de  fluxionum  cqratione  agit;  iam  vero  transit  ad  aliud  morborum  genus.  Audivi¬ 
mus  illum  docentem  quomodo  septem  fluxiones  curare  oporteat;  quae  sunt;  I.  fluxio  ad  na¬ 
sum,  II.  ad  aures,  III.  ad  oculos,  IV.  ad  thoracem,  V.  ad  spinam,  VI.  per  oesophagum  ad 
ventrem,  VII.  fluxio  per  partes  posteriores  iuxta  vertebras.  —  Est  igitur  quinta  species  illa, 
quam  antea  ad  medullam  fieri  dixit'. 

Deinde  capite  23.  de  hydrope  agens  item  loquitur  de  fluxione,  sed  non  de  tali,  quae  ex 
capite  fiat;  quippe  a  liene  ad  omentum  illam  fieri  dicit. 


PROLEGOMENA. 


Iam  vero  §  25.  sermo  est  de  pleuritide  sicca  sine  fluxione  eiusque  therapeia;  —  §  26.  de 
febribus,  de  earum  causa,  curatione;  —  §  27.  de  ictero  eumque  tractandi  ratione;  —  §  28. 
de  ulcere  ferino,  eius  causis,  curatione  et  §  29.  de  angina;  de  causa  huius  morbi  et  sanandi 
ratione. 

Continet  §  80.  praeceptum  therapeuticum  universale  de  morborum  tum  a  fluxionibus  or¬ 
torum,  tum  aliorum  curatione. 

Sequitur  §  81.  locus  de  capitis  fracturis,  qui  primum  miro  modo  ceteris  interponitur,  ita 
ut  facile  abesse  posse  videatur,  licet  minime  affirmem  hune  auctorem  eum  ibi  non  descri¬ 
psisse;  —  tum  vero  nescio  utrum  loeus  sit  integer,  an  pars  tantum  supersit  eorum,  quae 
olim  plura  de  hac  materie  relata  fuerint. 

Porro  capite  82.  monita  continentur  practica ,  apophthegmata  medica  varia ;  capite  88.  prae¬ 
cepta  de  medicamentorum  administratione.  —  Capite  34.  ars  gymnastica  et  medica  sibi  oppo¬ 
sitae  esse  dicuntur.  Capite  85.  ulcera  supra  corporis  superficiem  prominentia  quomodo  tractanda 
sint  praecipit.  Docet  5  36.  vomitum  in  fluxione  ex  capite  prodesse.  Sequenti  37.  rursus 
monentur  nonnulla  de  ulceribus. 

Capite  38.  vitae  taedio  affectorum  curatio  traditur;  —  spasmus  quomodo  curandus  sit, 
docetur;  —  de  febre  convulsioni  superveniente  monitum  dein  legitur.  Tandem  hoc  capite 
traditur  monitum,  quod  minime  intelligo. 

Sequenti  capite  39.  de  venarum  ustione  monita  leguntur. 

Non  nego  difficile  esse  iudicium,  num  magna  pars  horum  postremorum  interpolata  sit,  nec 
ne;  —  ordine  turbata  esse  plura,  alia  pessime  esse  descripta  certum  iudico. 

Practicis  magnam  partem  monitis ,  de  quibus  iam  vidimus ,  subiungit  auctor  capite  40.  seqq. 
nonnulla  de  arte  medica  summatim,  quam  statim  ab  initio  non  cito  addisci  posse  affirmat, 
quum  xa6earyx6i;  rt  a60iir/jut  in  ea  inesse  non  possit,  quo  nomine  a  pingendi  arte,  cum 
qua  eam  exempli  gratia  confert,  magnopere  differat.  Remedia  enim  non  semper  eundem  effe¬ 
ctum  edunt,  sed  eadem  interdum  etiam  contrarium;  quam  rem  exemplo  illustrat. 

Capite  41.  docet  similia  hominibus  oblata  alias  morbos,  alias  sanitatem  facere.  Docet 
cap.  42.  causam  rei  esse  corporis  debilitatem:  ea  nempe,  quae  offeruntur,  si  a  corpore  supe¬ 
rentur,  solitum  suum  habere  effectum;  sin  non  a  corpore  superentur,  contrarium.  Cum  qua 
re  coniunctum  est  quod  §  48.  medicinam  ihyoxaipov  esse  dicit. 

Capite  44.  medicamenta  esse  affirmat  omnia,  quae  corporis  praesentem  conditionem  mu¬ 
tent;  quod  quidem  faciant  omnia  quae  sint  validiora.  Monet  dein  in  morbis  singulis  admi¬ 
nistranda  esse  medicamenta,  quae  morbi  vehementiae  congruant;  neque  in  morbis  minus 
validis  valida  remedia  esse  danda,  ita  ut  minore  dosi  haec  infirma  reddas,  sed  in  singulis 
morbis  remedia  seligenda  esse,  quae  natura  sua  ad  morbum  sint  accommodata.  Quibus  alia 
de  remediorum  usu  summatim  et  de  usu  medicaminum  quorumdam  in  specie  adduntur. 

Tandem  cap.  45.  medicinam  universam  iam  repertam  esse  dicit:  fortunam  autem  in  arte 
eam  vim  habere,  ut  qui  perite  artem  faciat  bono  successu  gaudeat,  qui  vero  imperite,  bono 
successu  destituatur.  Si  qui  vero  artis  ignari  scite  medicinam  exercent,  successum  non  talem 
esse  ut  operae  pretium  sit  rei  mentionem  facere. 

Qui  postremum  hoc  capitulum  aliud  non  agens  perlustraverit,  vix  poterit  in  eo  non  agno- 


PROLEGOMENA. 


scere  finem  libri  de  locis  in  homine.  Ea  vero ,  quae  vulgo  de  morbis  mulierum  subiunguntur , 
ad  huncce  librum  non  pertinent.  Lindanus  vidit  principium  esse  libri  alicuius  de  morbis 
mulierum  et  praefixit  libro  secundo  de  isto  argumento.  Inculpat  Kiihnius  Lindanum,  qui 
libros  aliquot  alio  modo  quam  antea  ab  editoribus  factum  sit  distribuerit;  sed  hic  sane  non 
est  culpandus,  sed  eum  sequi  -oportet.  Itaque  obsecutus  Lindano  hunc  appendicem  initium 
feci  libri  II.  de  morbis  mulierum. 

Quodsi  iam  universi  argumentum,  contenta  et  quae  ad  textum  et  in  argumenti  descriptione 
observavi,  respiciamus,  apparet,  puto,  eum  non  nisi  a  mediocris  ingenii  scriptore  literis  esse 
mandatum.  Sunt  ea,  quae  non  intelliguntur,  sane  non  omnia  auctoris  culpa  tam  obscure 
exposita:  nonnulla  in  capitulo  sexto  difficulter  aut  omnino  non  intelliguntur,  quia  anatomica 
scientia  viri  rebus  ipsis  non  respondet.  Quid  illae  xepdvxt,  de  quibus  p.  401.  agit,  sint, 
nescis.  Non  nego  librarios  pluribus  locis  textum  deturpavisse ;  fortasse  hic  illic  locorum  ordo 
a  descriptoribus  turbatus  est ;  aliis  locis  lacunae  insunt ;  sed  tamen  nullo  loco ,  ne  iis  qui¬ 
dem,  qui  satis  bene  descripti  sunt,  magni  ingenii  virum  audio.  Fuit,  ut  opinor,  scriptor 
noster  sophista,  qui  practicorum  medicorum  monita  suis  placitis  intermiscuit. 

Sed  operae  pretium  est  ad  orationem  eius  mentem  advertere:  utitur  enim  vocabulis  et 
formulis  sibi  propriis  pluribus  locis,  de  quibus  singulatim  videre  lubet;  e  singulis  autem 
capitulis  deinceps  ea  colligemus. 

Cap.  1,  Xd^eaSai.  Verbum  apud  Hipp,  ipsum  non  legitur;  mihi  vero  h.  1.  passivum  esse 
videtur,  contra  transitivum  est  $  14.  xveupa  kxralov,  S)  kfiSopalov  Xd^erat,  et  paulo  post 
kjv  S'  haram  —  Xatyrat ;  item  $  88.  d.  ter.  Sed  ipsi  illi  loci  magis  firmant  opinionem  in 
capite  1.  passivum  esse;  vid.  adn. 

Ibid.  kf  Syp6rtfg  o!>  xapeupht/  itxb  r&v  reu%kcoti  rO»  h  rfj  xeCpaXy.  Ttaque  r d 
T£i>%£a  sunt  ra  ayyela,  quale  quid  ab  Hippocratis  usu  alienum;  —  §  9.  /z&XXov  Se  ra 
SLvu>  Ctypa.  kart  r e6%ea  x.  r.  A. ;  —  §  23.  (r<5  kxtxXoov)  Here  reiyea  k%ov  xal  raura 
xeved  kxSiyerat.  Idem  nomen  eodem  sensu  legitur  libro  de  glandulis  Cap.  5.  et  17.,  ubi 
idem  illud  rot  SLvu  re6%ea. 

Ibid.  paulo  ante  liare  oii  xexyydg  occurrit :  est  autem  illud  liare  pro  are  nostro  perfa¬ 
miliare  notante  etiam  Littreo.  Legitur  §  7.  bis.,  §  9.  bis.,  §,  10.  ter.,  §  14.  26.  28.  88. 

Ibid.  alabyaerat  rijv  xelatv.  Nomen  raro  occurrit  in  his  libris.  In  iis,  quos  adhuc 
tractavimus,  nunc  primum  lego, 

Ibid.  x pbg  ryjv  h  poeftv  lifv .  Idem  nomen  legimus  libro  II.  de  mm.  muli.  p.  768.  Cap. 
66.:  paktara  Se  xal  at  /xd^ai  kelpovrat  xara  rv[V  bpoeivl yv.  Advertit  idem  nomen, 
quod  raro  in  his  libris  legitur,  occurrere  in'4ib.  II.  de  mm.  muli. ,  quia  e  principio  huius 
libri  libello  nostro  adhaerente  in  mss.  patet  hos  libros  olim  fuisse  coniunctos.  Foes.  in  Oecon. 
item  duos,  quos  indicavi,  locos  tantum  excitat,  quibus  nomen  bpoebvfy  legatur. 

Capite  2.  S ta§ paSiug  dxoCerat.  Notemus  adverbium  ab  Homerico  SiexkCppaSe  ductum. 

Ibid.  axlSvar  at  Homericum  verbum. 

Cap.  3.  ar pexiatg  Homericum  vocabulum. 

Ibid.  olaoQdyog  et  dein  peragit  rou  re  (Sp6y%ou  xal  rou  olaotpayou  et  $  20.  bx6rau 
Sta  rou  olaoQdyou  kg  rijv  xotkt^v  peSatf.  Nomen  olaokpdyog  ex  hoc  libro  solo  in  Oecon. 


PROLEGOMENA. 


Foesii  citatur,  nec  memini  me  id  in  aliis  legere.  Vid.  Oecon.  Hipp.  in  vocibus  olaoQdyog 
et  <7r6fiu%og. 

iWj  Ibid.  if  tbv  .xlbapov.  Nomen  saepius  recurrit  inchoo  scripto  $  10.  bis.,  >$j  14.  ter.; 
legitur  autem  in  hoc  libro  solo.  Vocabulum  Doricum  esse  monet,  Erotianus. 

Cap.  6.  t a  yvia,  §  29.  b  rotn  yutoiat;  sing.  num.  cap.  6.  rb  btrriov  ri  ,b  r$  yufp 
et  ibid.  paulo  post  rtjv  r epbvtfv  ri)v  ....  drb  rou  yulou  (pepopbyi/ .  Artus  superiores  ita 
appellat. 

Ibid.  apQpov  ev  T  $  xv/Strcp.  roiiouct  et  paulo  post  b  ,71  $  xuPkcp  brbg.  Doricum  vo¬ 
cabulum  est  rb  xu[itr6v  ab.  Epicharmo  .  usurpatum. 

Cap.  9.  vulgo  bxQXiipdtnig  et  paulo  posti  bxtpki/i^,  alii  tamen  libri  formam  per  J 
ferentibus,  quemadmodum  paulo  ante  omnes  codd.  ly/jAtjJGiJCi  et  avTexbhipouai.  Puturos 
tamen  editores  ubivis  in  hoc  libro,  in  quo  Dorica  vocabula  plura  occurrunt,  formam  per  0 
reponere  oportebit.  Vid.  Valcken.  ad  Adoniazusas  vs.  7©.  (p.  371.)  Capite  ,14.  noster  QXa- 
cBifi  'habet.  , 

Cap.  10.  SdXXouai.  Idem  verbum  bis  legis  cap.  23.,  quater  cap.  42.  Habetur  etiam 
libro  de  Morbo  sacro  sub  finem  et  libro  de  Corde  Cap.  1. 

Cap.  12.  < pdppeaxov  rlcai  o  ti  3.V  xd.ru  i>ro%dp^ <w  roify;  —  cap.  21.  Qdppcaxov  n- 
rfoxovru;  —  cap.  22.  Qdp/taxov  Se  rbov  bXarTjptov,  —  cap.  23.  0dppeaxa  nriaxetv,  uQ' 
hv  USup  xaHapeTrai;  —  cap.  26.  rixiaxeiv  .  Qdpfidxov  ibidemque  tout6v  %pi\  Qdpfiaxov 
gfoeu..  Singulis ..  locjs  audimus  medicos  Cnidioa;  ita  .ut  probabile  sit  sophistam  nostrum  ,  ex 
hor.um  libris  pleraque  practica  duxisse  et  suis  placitis  interposuisse. 

Cap.  13.  xvirbrtjra.  Nomen  hoc  loco  solo  in  hac  medicorum  sylloge  legitur;  exponitur 
ab  Erot.  et  Gal.  in  glossariis.  Vid,  Oecon.  Hipp. 

Ibid.  brav  S'  dpyepeov  $.  Vid.  Foesii  Oecon.  in  voce,  ubi  nomen  ex  h.  1.  et  altero  ex 
additamentis  ad  Jibrum  repi , aQbpov  citatur;  sed  respicit  locum  p.  649.  vs.  12.  huius, VoL.* 

Cap.  \4. .  fiel^uv  &  Xo/ibg  yevb/xeyog  dfitporbpav  'tyavtte  ruv  rXeupbav .  xal  repirvevfif)' 
vfyi/  irofyae.  Cf.  librum  II.  de  morbis  cap.  59.  i)v  6  rveCf&av  icpbg  r b  rXevpb  rpoariaip. 
Et  confer  cum  his  Coacam  400.  et  401.  et  quae  in  praefatione  ad  hoc  volumen  (p.  ir.)  de  loco 
interpolato  mihi  viso  in  Coaca  400.  dixi.  Scilicet  Cnidiae  scholae  propria  fuisse  videtur  illa 
opinio  de  pulmone  inflammato  et  ad  latus  incumbente.  Moneo  ut  appareat  quam  confirmetur 
opinio  mea  vocabula  ista  in  Coaca  400.  esse  interpolata;  tum  ut  pateat  in  hisce,  nostrum 
etiam  Cnidios  esse  secutum. 

Ibid.  Bapuvd,  quod  §  32,,  33.  recurrit  in  vere  Hippocrateis  non  legitur. 

Ibid.  xal  Xu  my  u7a  ytyverai.  Hocce  Xucnyuia  hoc  solo  loco  legitur  in  his  libris.  Video 
esse  qui  A uaiyuia,  aut  Xunyvla  scribere  velint.  Mihi  A vtnyvla  neutrum  plurale  esse  vide¬ 
tur,  neque  deflecto  de  solita  vocis  scriptione. 

Cap.  17.  hyBfibq,  idemque  nomen  §  32.  bis  recurrit;  —  ’lvy ng  legitur  §  20.,  Iv^cerai 
§  26.  Cum  quibus  cf.  ureplvtfrig  ex  initio  lib.  II.  de  mm.  muli,  et  i ixipivog  §  32.  libri  no¬ 
stri  et  hfrerai  e  lib.  I.  de  mm.  muli.  p.  582.  huius  Vol.  Nempe  non  nisi  in  nostro  libello 
et  libris  de  mm.  muli,  haec  leguntur. 

Cap.  18.  xal  (Sij%a  roibetv  xal  by%6roiat  Qapfiaxoiai  %pieaf)ai  et  paulo  post  iterum  xai 


PROLEGOMENA. 


ffi%a  coikiv.  Agnoscimus  rursus  methodum.  Cnidiorum,  cuius  in  libris  de  morbis  mentio 
facta  et  de  qua  audivimus  Galenum  in  adnn.  ad  librum  de  Victu  acutorum  p.  288.  vol.  I. 

Cap.  19.  OeppoaXijj.  Idem  nomen  legitur  cap.  26.  et  32.  In  nullo  alio  libro  occurrit. 
Vid.  Oec.  Hipp. 

Cap.  20.  xapcfidptp.  Magnopere  advertunt  Erotiani  verba:  A i6fupbg  6  ypa/xpoaTixbg 
xal  Z fyvav  6  'HpoQiXelog  [ri]  xdfiopov,  x&piftopov,  i}  xdpcapov  (pacrl  xaXeiv  robg  iv  ’I raXla. 
Aapiiag,  oTov  xaxbpoop6v  n  ’6v.  Permittemus  Erotiano  ceterisque  nominis  explicationem;  sed 
utemur  eorum  testimonio  vooem  Doriensibus  in .  Italia  esse  propriam;  facit  enim  cum  aliis 
illis  Doricis  vocabulis  ad  patriam  scriptoris  nostri  definiendam. 

Cap.  28.'  %eifpiou<ra,  cum  quo  cf.  ex  §  10.  '6tuv  %£ipcfy  ijj.  Voces  in  hoc  libello  solo 
habentur. 

Cap.  38.  aaxxia.  Hippocrates  /xapafoma  appellat  p.  300.  vol.  I. 

Cap.  40.  alsi  ivSoxit og  ofioftv  iarty >  Nota  Homericum  hSuxiag. 

Cap.  42.  (p.  428.  vsj  ,ult.)  codd.  rpoaolapoivav,  ubi  de:  meo  rpotroicfidrou/  scripsi,  quia 
irposola/oarog  eodem  capite  et  sequenti  recurrit.  Respondet  Hippocratico’ .  trpbeappca.  Ad¬ 
vertit  autem  maxime,  quia  nomen  hoc  ductum  est  a  perfecto  passivo  oTtrpcui  verbi  (pipa. 
Apud  Lucianum  parasit.  2.  npooiarai  legebatur  olim ,  quod  Buttmannum  laudare  video  tanquam 
unicum  exemplum  huius  perfecti.  Iacobsius  apud  Lucianum  rrpoucrai  emendavit,  quod  in 
editione:  Dindorfiana  item  legitur.  Itaque  illius  perfecti  vestigium  in  solo  hoc  libro  superesse 
videtur. 

Ibidem  aXXolag  xaxla  g.  Libro  de  glandulis  p.  498.  Kiihnio  du’  iarov  xaxla. 

Ibid.  rraXiy  xorlag  Taptyju.  In  prolegomehis  his  ad  libros  Epidd.  spurios  iam  monui 
non  esse  Hippocrati  usitatum. 

Cap.  44.  (p.  431.  vs.  1.)  T^fiar&Sm  parum  apte  ponitur  pro  Tpoftexd.  j 

Tandem  verbulo  moneo  de  nominibus  (ip6y% og  et  dopral  apud  hunc  scriptorem.  'O  fipoy%og 
illi  est  quam  nos  asperam  arteriam  appellamus ;  utrum  vero  doprrai  illi  sint,  quos  nos  hodie 
bronchos  vocamus,  quemadmodum  vulgo  dprypi&v  pro  aopriav  legitur  $  14.  haud  procul  ab 
initio,  an  aliud  quid,  non  certo  definio,  licet  bronchos  esse  hodiernorum  probabile  existimem. 
Quomodo  rbv  jip6y%ov  §  10.  ob  guyxexuXupcpiii/ov  dicat,  incertum:  potest  eum  ita  appellare 
quia  paucae  adpxeg  eum  ab  anteriore  contegunt  ,  —  potest  eum  ita  appellare,  quia  patet  aper¬ 
tura,  licet  haec  epiglottide  contegatur;  maxime  si  hanc  ignoraverit.  Nempe  rbv  olaopdyov 
memorat,  itaque  non  credo  rbv  fip6y%ov  guttur  esse,  quemadmodum  vult  Eoesius;  nam 
< papuyl ;  etiam  memoratur  cap.  14.  Huc  facit  etiam  locus  eiusdem  capitis  14.,  ubi  ai  doprai 
dicuntur  ^ovi%civ  rbv  rrveOpcova,  xal  rbv  (ip6y%ov;  quae  verba  non  satis  ihtelligo  et  quae 
me  dubitare  faciunt  sintne  al  aopral  asperae  arteriae  propagines,  neo  ne.  Sed,  quod  supra 
iam  monui,  plura  in  anatomica  nostri  descriptione  partium  vaga,  incerta  et  prorsus  ficta  sunt, 
adeo  ut  quid  velit ,  nescias. 

Advertit  sane  nomina  reu%og  et  xaxla  in  lib.  de  Gland.  etiam  legi  et  lib.  II.  de  mm.  muli, 
nomen  ofioeQvfy;  dum  in  utroque  libro  de  mm.  muli,  et  hoc  nostro  verbum  IvelaSai  et  voca¬ 
bula  cum  eo  coniuncta  reperiuntur. 

Haec  autem  de  scriptore  huius  libri  summatim  constare  dixerim:  sophista  est,  qui  Cnidio- 


PROLEGOMENA. 


rum  placita  cum  suis  in  hoc  opere  Coniunxit.  Fortasse  in  magna  Graecia  vixit,  aut  ex  ea 
oriundus  saltem  erat.  Libri  titulus  irepl  rbxav  r&v  xttra  dvbpurov  parum  respondet  argu¬ 
mento;  quum  potius  compendium  sit  doctrinae  medicae  quam  tractatus  de  locis  in  homine. 

$  83. 

De  libris  quarto  de  morbis,  de  genitura,  de  natura  pueri, 
de  morbis  mulierum  I.,  de  sterilibus. 

Certum  est  libros  indicatos  in’ inscriptione  huius  %.  uni  eidemque  deberi  auctori.  Coniunxi 
in  unum  duos  de  genitura  et  de  natura  pueri  inscriptos.  Liber  de  sterilibus  mihi  pars  esse 
videtur  eiusdem  operis,  cuius  maius  fragmentum  superest  in  lib.  I.  de  morbis  mulierum.  De 
quibus  quare  ita  sentiam  postea  exponam;  sed  antequam  facio,  argumentum  quarti  de.  morbis 
et  libri,  xsp)  tpCaiOQ  ruiSiou  rov  bt/  rdxt/i,  s.  librorum  de  genitura  et  de  natura  pueri  con- 
iunctorum,  describam.  Argumentum  librorum  primi  de  morbis  mulierum  et  de  sterilibus 
facile  perlustrabis,  si  capitum  principia  inspicias;  quare  brevitatis  causa  horum  argumentum 
proponere  supersedeo. 

Libri  igitur  quarti  de  morbis  hoc  fere  argumentum  est : 

„Cum  infans  nascitur,  a  parentibus  accepit  quatuor  humores,  pituitam,  sanguinem,  bilem 
et  aquam,  unde  morbi  nasci  possint.  Demonstrabo  autem  quomodo  singulae  humorum  species 
in  homine  augeantur,  minuantur  et  morbi  inde  oriantur;  tum  quare  morbi  iudicentur  diebus 
imparibus;  item  quae  morborum  sint  principia;  et  quid  horum  singula  in  corpore  efficiant, 
quum  morbum  inducunt;  porro  unde  rigor  febrilis  oriatur  et  quare  febris  post  illum.” 

„ Primum  quomodo  humores  illi  a  cibis  et  potu  augeantur,  minuantur  demonstrabo.  Ven¬ 
ter,  Gum  plenus  est,  omnium  fons  est  corpori,  sed  cum  vacuus  est  haurit  e  corpore.  Sunt 
alii  fontes  quatuor,  unde  humores  in  corpus  demanant,  cum  fontes  a  ventre  acceperint;  san¬ 
guini  cor  fons  est,  pituitae  caput,  aquae  lien,  bili  locus  in  hepate.  In  omnibus  autem  quae 
cibo  et  potui  sunt  biliosi  et  aquosi  et  sanguinei  et  pituitosi  aliquid  inest;  quare  quod  ad 

„Si  quis  quid  comederit  aut  biberit,  corpus  ad  se  de  humore,  qui  inest,  attrahit;  etiam 
fontes  per  venas  de  ventriculo  hauriunt,  simili  humore  similem  attrahente ,  et  in  corpus  distri¬ 
buunt.  Fit  hoc  perinde  atque  in  plantis  similis  humor  similem  e  terra  haurit.” 

nQuodsi  iam  edat  aliquis  pituitosum  quid,  aut  etiam  bibat,  statim  pituita  in  ore  et  nari¬ 
bus  apparet.  Nempe  pituitosum  illud,  cum  in  ventriculum  venerit,  corpus  haurit  partim, 
partim  caput,  quum  cavum  sit.  Pituita  vero,  quum  viscida  sit,  alia  ex  alia  ad  caput  attra¬ 
hitur,  ita  ut  nova  accedens  in  eo  maneat,  vetusta  a  recens  advecta  expellatur  per  os,  vel 
nares.  Quod  nisi  fiat,  vel  in  capite  manet,  vel  ad  corpus  descendit,  vel  ad  ventrem  defer¬ 
tur.  Et  hoc  quidem  est  optimum,  quia  cum  stercore  foras  exire  poterit.” 

„ Neque  alio  modo  res  se  habet  in  bile:  nam  si  quis  amarum  quid,  aut  alioqui  biliosum 
et  leve  comederit',  aut  biberit,  maior  bilis  copia  in  hepate  gignitur  et  cardialgia  oritur.  Corpus 
enim  et  locus  in  hepate  attrahunt  biliosum  humorem  et,  si  bilis  derepente  augeatur,  iecur 


PROLEGOMENA. 


homini  dolet  et  vetus  bilis  propter  copiam  ad  ventrem  fertur  et  tormina  infert;  evacuatur 
autem  per  vesicam  et  alvum.  Quod  nisi  fiat,  et  veteris  bilis  copia  satis  magna  ad  corpus 
veniat,  sui  indicia  praebebit.” 

//Aqua  autem  hoc  modo  augetur:  si  quis  multum  biberit,  corpus  et  lien  ex  ventriculo 
aquam  attrahunt ;  quibus  plus  iusto  haurientibus  laborat  homo :  optimum  autem  huic  accidere 
poterit  illud,  quod  vetus  aqua  transmittitur  a  liene  ad  vesicam  et  ventrem,  ut  ita  foras  eve¬ 
hatur.  Sin  non  emittatur  aqua,  lien  attollitur  et  partes  inferiores  hydrope  laborabunt.” 

„Quodsi  quis  sanguineum  aliquid  ederit  aut  biberit,  id  totum  corpus  ad  se  attrahit.  Tra¬ 
hit  autem  cor  etiam,  sed  ex  eo  non  dolet,  quum  sit  solidum  et  densum.  Sed  venae  iugulares 
attolluntur  et  facies  rubet  et  nisi  reliquo  humori  permixtus  per  ventrem  aut  vesicam  exeat, 
corpori  dolorem  inducit.  Fit  etiam  ut  sanguis  a  corpore  ad  ventriculum,  aut  nares  transmit- 

ii Fontes  vero,  de  quibus  monui,  ubi  pleni  sunt,  semper  corpori  humorem  tradunt;  cum 
vero  vacui  sunt,  de  corpore  ad  se  trahunt;  quod  etiam  ventriculus  facit.  Nempe  si  corpus 
non  hauriret  de  ventriculo,  sed  fontes  solum,  neque  hi  corpori  humorem  transmitterent,  cor¬ 
pus  non  satis  alimenti  haberet.  Sunt  autem  fontes  illi  etiam  grati  et  ingrati,  quod  cibi  ha¬ 
bent,  causa:  sunt  nempe  grati  cibi  et  potus,  qui  habent  in  se  humorem,  qui  maxime  deficit 
in  fontibus  et  corpore  et  contra.” 

z,  Ad  locum  vero  in  hepate  bilis  secernitur,  quia  venulae  in  eo  tenues  alium  humorem 
trahere  non  possunt  et  quia  locus  bili  maxime  consuetus  est.  Caput  vero ,  cor  et  lien  humoris 
omnis  sunt  participes;  sed  eorum  unumquodque,  nisi  morbo  teneatur,  plurimum  continet  eius 
humoris,  qui  illi  est  proprius.  Caput  autem  et  lien  facillime  aegrotant:  afficiuntur  enim  cum 
ab  iis,  quae  natura  illis  insunt,  si  copia  nimia  sint,  tum  item  a  reliquo  humore. 

ii  Parciores  autem  humores  illi  in  corpore  fiunt,  quum  singulis  sit  sua  pars,  qua  excerna¬ 
tur:  os,  nares,  anus,  urinae  fistula.  Copiosiore  igitur  humore  molesto  facto,  nullus  orietur 
morbus,  si  his  viis  homo  purgetur.  Quodsi  ventriculus  vacuus  sit,  in  eum  ex  corpore  refluit 
humor  et  per  aliquem  ex  his  locis  foras  effluit:  qua  ratione  humor  minuitur.” 

/,Sanitatis  hominis  haec  ratio  est:  cum  cibum  et  potum  sumpsit,  et  humor  inde  ortus 
reliquo,  qui  in  corpore  adest,  commixtus  fuit  et  ei,  qui  in  fonte  est,  eo  die  manet  in  cor¬ 
pore  et  altero  alius  novus  illi  accedit.  Alterius  autem  diei  humor  in  corpore  manet,  quum 
crassus  sit;  superioris  vero  diei  a  calore  tenuis  redditus  e  corpore  ad  ventriculum  pervenit  a 
recens  accedente  propulsus.  In  ventriculum  autem  delatus  cibos  ibi  ■  concoquit ;  cum  autem 
permanserit,  tempore  male  olere  incipit  et  tertio  die  cum  stercore  effertur.  Tertio  autem  die 
ex  corpore  maior  humoris  copia  et  graveolentior  ad  ventriculum  pervenit,  nempe  qui  de 
altero  superfuit  et  deducit  cibos  concoctos,  lirina  autem  salsa  indicio  est  id  quod  morbo¬ 
sum  est,  etiam  deduci  e  corpore:  cibi  autem  postridie  per  alvum  secedunt,  humor  vero  die 
tertio.  Ita  homini  sanitas  servatur.” 

„Nisi  autem  humor  iste  diutius  in  corpore  maneret  quam  postero  die,  non  male  olerent 
cibaria;  sed  statim  homini  simul  atque  alvum  deposuisset  aut  urinam  misisset,  opus  esset 
cihum  aut  potum  sumere.” 

z/Quodsi  humor  tres  amplius  dies  in  corpore  maneat,  morbus  inde  nascetur.  Sin 


PROLEGOMENA. 


fieret,  ut  cibi  statim  per  alvum  demitterentur,  non  satis  humoris  pararetur  et  homo  debi¬ 
litaretur.” 

i, Quod  autem  dixi  hominem  debilitari,  si  plus  humoris  quam  .e  cibis- et  potu  paratum  fuit 
egeratur,  —  egeritur  nimium,  cum  humor  tenuis  est  factus,  dum  diffunditur  a  calore.  Iusto 
minor  vero  humoris  copia  gignitur,  cum  homo  non  satis  edit,  nec  bibit.  Bona  vero  corporis 
habitudo  per  cibos  inducitur,  si  resiccetur  humor  et  alter  citius  accesserit;  sin  maiore  copia 
id  fiat,  ita  ut  alius  humor  alios  valde  superet,  plethoram  id  facit;  pro  maiore  vero  copia 
humoris  abundantis  longior  febris  orietur  et  contra.” 

„  Diebus  autem  imparibus  et  sanus  homo  fit  et:  moritur.  Demittit  nempe  febris  diebus 
imparibus,  quod  diebus  paribus  corpus  de  ventre  haurit,  imparibus  vero  demittit,  ita  ut  iis 
diebus  humor  noxius  expurgetur.” 

„  Moriuntur  autem  diebus  imparibus,  hac  de  causa:  si  id,  quod  nocivum  est,  copiosius 
adfuerit,  praeter  modum  conturbatur  et  confertim  ad  ventrem  fertur;  corpus  vero  cum  calo¬ 
rem  perferre  non  valeat,  de;  eo,  attrahit  et  graveolens  reddetur  iam  spiratio.  Corpus  autem 
spiritum,  quo  ventris  contenta  refrigerari  debent,  attrahere  nequit  prae  debilitate,  cum  enim 
omnis  humor  sit  morbosus ,  quidquid  in  eo  vitalitatis  inest  foras  exhalat ,  atque  ita  quis  moritur.” 

tium,  quae  numquam  supra  modum  effectum  suum  edunt  diebus  paribus  sumpta,  i  sed  imi 
paribus.” 

„ Etiam  ulcera,  nisi  curentur,  imparibus  diebus  maxime  inflammantur. 

„ Morborum  vero  principia  haec  sunt  homini:  si  cibi  plus  iusto  ingerantur  et  iam  concocti 
intus  morentur;  neque  homo  repurgetur  et  alia  cibaria  accedant,  corpus  priore  humore  et 
altero  plenum  incalescit ,  unde  febris  nascitur.  Alterum  autem  principium  est  si  quae  a  coelo 
pendent  non  sint  commoda.  Principium  tertium  est,  si  quid  violenti  inciderit.” 

i/ Et  e  tertio  quidem  fonte  vulnera  nascuntur,  aut  ex  plagis,  aut  contusionibus:  in  illis 
carnes  dissectae  sunt;  in  his  si  tumor  oriatur,  sanguis  per  vim  calefactus  et  per  venas  hiantes 
subiens  prae  copia  exire  non  potest,  sed  ibi  colligitur  et  in  pus  vertitur,  quod  sive  sponte, 
sive  arte  via  facta  foras  effunditur.” 

„  Principium  vero,  quod  ex  coelo  dependet,  si  hoc  haud  commodum  fuerit,  humorem 
superat  et  ad  morbum  viam  faciens  calefacit,  aut  refrigerat.  Si  quid  igitur  morbosum  in 
homine  insit,  et  ex  iis,  quae  ad  coelum  pertineant,  incalescat,  totus  corporis  humor  incalescit 
et  conturbatur;  quo  conturbato  si  homo  purgetur,  id,  quod  abundat,  secernitur.  Quodsi 
iam  humor,  qui  in  corpore  adest ,  a  principiis  commoveatur,  omnia  ad  suum  locum  deve¬ 
niunt:  bilis,  ut  pote  qui  levissimus  humor  est,  in  superficie  natat,  sequetur  sanguis,  dein 
pituita,  tandem  infimum  locum  tenebit  aqua.  Febris  autem  praesertim  oritur  e  tribus  illis 
prioribus;  ex  aqua  neque  vehemens,  nec  longa  febris  oritur.  Ante  turbationem  vero  humor 
abundans  non  habet,  quo  secedat;  sed  cum  alio  humore  permixtus  huc  illuc  volutatur.  Et 
alterum  altero  magis  evacuatur  et,  id,  quod  superabUndat,  loco  continetur,  unde  repurgari 
debet.  Nempe  si  copiosum  sit  id,  quod  molestiam  parit,  -et  quod  ante  salubre  erat  item  in 
morbum  insumatur,  homo  moritur.” 

i, Quodsi  ea,  quae  a  coelo  dependent,  incommoda  sint  corpori  et  humorem  eius  superent, 


PROLEGOMENA. 


et  spissus  fit,  partim  dilatatur  et  rarescit.  Et  qui  concrevit  in  profundis  locis 
ro  est  expansus  humor  et  attenuatus.  Qui  si  quantum  abundat  ad  ventrem 
exturbat,  nec  multum  nocet;  sin  non  ita  exeat,  adhaerescet  qua  parte  spa- 
est.  Volutatur  igitur  sibi  spatium  amplum  quaerens  et  quod  de  coactione 
i,  quum  grave  sit,  ad  locos  imos  et  circa  ossa  et  nervos  volutum  magis  etiam 
lationem  adigit,  circum  ossa  autem  aqua  frigus  adducit;  unde  rigor  oritur.” 


reliquum,  qui  item  superatus  ab  iis  calidus  redditur.  Hinc  post  rigorem  febris.” 

In  his  quidem  finem  habent  ea,  de  quibus  expositurum  se  esse  principio  libri  dixit 
scriptor  noster.  Subiunguntur  hisce  capita  neque  cum  superioribus  cohaerentia,  neque  inter 
se  coniuncta:  nam  cap.  28°  de  latis  vermibus  sermo  est;  24°  vero  de  morbo  calculoso;  25° 
redarguitur  eorum  opinio,  qui  statuerent  potum  ad  pulmonem  deferri,  non  cum  cibis  in 
ventriculum  descendere;  26°  tandem  potus  ad  ventriculum  ferri  dicitur  et  de  lienis  affectione 
et  hydrope  rursus  exponitur. 

Haec  fere  libri  quarti  de  morbis  est  materies.  Subiungo  statim  quae  libris  de  genitura 
et  de  natura  pueri  leguntur. 

In  libro  igitur  de  genitura: 

f/Viri,  inquit  noster,  genitura  pars  est  validissima  omnis,  qui  in  universo  corpore  inest, 
humoris.  Patet  inde,  quod  tam  exigua  eius  copia  emissa  debiles  fieri  solemus.  In  coitu 
humor  agitatur  et  spumescit,  eiusque  pars  validissima  et  pinguissima  secernitur  et  ad  medullam 
spinalem  defertur,  unde  ad  renes  et  hinc  per  medios  testes  ad  pudendum  devenit.  Eunuchi 
et  qui  attritionem  testium  passi  sunt  et  pueri  propterea  non  generant,  quod  in  illis  via  semi¬ 
nis  per  testes  sublata  est,  in  attritis  occlusa,  in  pueris  vero  non  patet,  quum  venae  sint  nimis 
angustae.  Haec  etiam  causa  est,  cur  in  immaturis  puellis  nondum  menstrua  fluant, i  genitura 
autem  a  toto  corpore  secernitur,  cum  a  solidis,  tum  a  mollibus  et  fluidis  partibus.  Harum 
Sutem  species  sunt  quatuor:  sanguis,  bilis,  aqua,  pituita.” 

a  In  coitu  mulieres  attrito  pudendo  et  utero  moto  sentiunt  pruritum  et  voluptatem  et  ca¬ 
lorem.  Hae  etiam  semen  emittunt,  quod  in  coitu  a  viri  semine  veluti  exstinguitur,  ita  ut 
hoc  emisso  mulieris  et  voluptas  et  calor  evanescat.  Coitus  mulieris  valetudini  proficit,  nam 
humectatur  uterus,  neque. contrahitur,  (nempe  eius  contractio  dolorem  adfert),  tum  vero  san¬ 
guis  in  coitu  calescit  et  humectatur,  ita  ut  menstrua  facilius  fluant,  quibus  deficientibus 
aegrotare  incipiunt  mulieres.” 

a  Quum  mulier  concipit,  semen  tum  viri,  tum  ipsius  in  utero  remanet  et  miscetur. 
Semen  autem  tum  quod  vir,  tum  quod  mulier  emittit,  alio  tempore  validius,  alio  minus 
validum  est.  Utrique  autem  cum  virile,  tum  muliebre  semen  inest,  quorum  illud,  hoc  est 
validius.  Quum  autem  ab  utroque  semen  validius  emittitur,  virilis  fit  foetus;  sin  debilius 
foemininus.  Quod  copia  superat,  id  foetus  sexum  definiet.  Tum  in  viro,  tum  in  muliere 
utriusque  generis  semen  inesse  efficimus  inde,  quod  mulieres  quae  cum  marito  suo  congressae 
filias  pepererunt,  cum  alio  viro  congressae  pepererunt  filios,  similiterque  viri,  qui  cum  uxore 
sua  congressi  filias  genuerunt;  cum  alia  coeuntes  genuerunt  filios.” 


PROLEGOMENA. 


„  Fieri  non  potest,  nt  liberi  soli  sive  patri,  sive  matri  sint  similes,  vel  ut  contra  proles 
parentum  prorsus  sit  dissimilis;  sed  prouti  uterque  parens  ad  genesin  confert,  utrique  similes 
sunt  liberi,  magis  autem  illi,  qui  plus  contulerit;  Fit  interdum  ut  tenues  et  imbecilli  foetus 
a  parentibus  robustis  procreentur;  quod  si  fiat,  cum  plures  antea  infantes  robusti  in  lucem 
editi  sint,  foetus  in  utero  aegrotavit;  sin  omnes  sint  debiles,  uterus  angustior  impedimento 
est,  quominus  debito  modo  crescat  foetus.  Quodsi  vero  mutilus  in  lucem  edatur,  puer  in 
utero  Vitium  contraxit  matre  sive  percussa,  sive  lapsa.  Accidit  ut  plurimum  ut  e  mutilis  in¬ 
tegri  infantes  nascantur,  sed  etiam  mutili  ex  illis  proveniunt,  quod  mirum  non  est,  quum 
semen  ab  omnibus  corporis  partibus  oriatur,  adeo  ut  a  mutilis  partibus  et  morbosis  minus 
firmum  ad  futurum  foetum  perveniat.” 

Haee  habentur  in  libro  ir spl  yoviji;  in  altero  irepl  Cp6me  sratilou  quae  sequuntur: 

„ Semen  utriusque  parentis  in  utero  conclusum  primum  miscetur  et  calefactum  spissatur, 
postea  etiam  spiritum  accipit  et  quia  in  calido  loco  est  et  quia  mater  spirat.  Quodsi  spiritu 
repletum  sit ,  hic  ipse  sibi  viam  parat  et  per  medium  semen  spiritus  exit  intratqne  alter  respi¬ 
rante  matre.  Semen  inflatum  extrinsecus  membrana  obducitur ,  nam  exteriores  partes  cohaerent , 
quum  glutinosae  sint,  et  in  medio  semine  per  membranam  spiritus  exit  et  intrat,  ibique  tenue 
quoddam  a  genitura  recedit  et  minima  geniturae  pars  membranae  subiacet.  Ipsa  vero  reliqua 
genitura  rotunda  in  membrana  illa  conclusa  est.  Quid  quod  ipse  genituram,  quae  sex  dies 
in  utero  manserat,  vidi?  Iam  vero  porro  nutritur  a  sanguine  matris,  qui  ad  uterum  advehi¬ 
tur,  menstrua  enim  in  muliere  gravida  foras  non  prodeunt,  sed  ab  omnibus  corporis  partibus 
sanguis  devenit  et  circa  membranam  circumstat  et  una  cum  spiritu  per  membranam  attrahitur 
et  condensatus  ad  foetum  formandum  confert.  Temporis  tractu  vero  aliae  rursus  membranae 
tenues  et  multae  intra  primam  formantur  eodem,  quo  prima  illa  orta  est,  modo.  Hae  autem 
ipsae  etiam  et  cum  umbilico  et  inter  se  coniunguntur.  Quo  facto  iam  caro  gignitur ,  in  qua 
media  umbilicus  prominet,  per  quem  spirat  et  incrementa  capit.” 

„ Gravida  autem  mulier,  licet  menses  illi  non  fluant,  non  aegrotat,  quum  sanguis  eius  quo¬ 
vis  mense  non  conturbetur,  sed  leniter  ad  uterum  deferatur  et  ad  foetus  incrementum  confe¬ 
rat.  In  muliere  contra,  quae  non  concepit,  sanguis  turbatur  et  repletis  venis  ab  illa  abscedit, 
adeo  ut  vacuis  venis  concipiat  post  mensium  fluxum.  Quum  autem  sanguis  conturbatus  et 
secretus  foras  non  prodit,  sed  ad  uterum  congeritur  uterusque  non  patet,  hic  quidem  inca¬ 
lescit  et  calore  suo  reliquum  corpus  incendit,  unde  morbi  diversi.” 

nQuo  autem  tempore  caro  gignitur,  membranae  aucta  sanguinis  in  utero  copia  excrescunt 
et  in  sinus  formam  effinguntur  maximeque  externa;  atque  ita  %6piov  formatur.  Caro  vero  a 
spiritu  incrementa  capit  et  in  illa  simile  quodque  ad  sui  simile  devenit;  quod  densum  est  ad 
densum,  rarum  ad  rarum,  humidum  ad  humidum,  cett. ;  et  ossa  a  calore  densata  indurescunt 
et  extra  et  intus  corpus  suis  membris  distinguitur  et  caput  et  artus  excrescunt  et  intestina  et 
vesica  efiormantur  et  omnia  huiusmodi  reliqua  spiritu  distinguuntur.  Ad  primam  autem  srijf  iv 
hanc  perveniunt  foetus  masculinus  intra  dies  triginta,  foemineus  intra  quadraginta  .et  duos, 
nam  purgationes  post  partum  edita  puella  dies  quadraginta  duos  durant,  edito  vero  puero, 
triginta.  Cuius  rei  causa  est ,  quod  primo  illo ,  de  quo  diximus ,  graviditatis  tempore  minor 
sanguinis  copia  ad  incrementum  foetus  insumitur.” 


PROLEGOMENA. 


„  Principium  vero  doloris  partus  in  muliere  ad  hunc  modum  se  habet :  sanguis  in  foemina 
conturbatur  et  incalescit  pueri  motu  ,  qui  iam  validus  factus  est.  Sanguine  autem  commoto 
primum  foras  prodit  puer,  dein  sanies  crassa  sanguinolenta,  postea  quotidie  purgatio  fit  ad 
supra  dictos  dies  usque.  Effluit  autem  in  sana  muliere  sanguis  instar  eius,  qui  e  victima 
prodit,  et  cito  concrescit.  Sin  contra  non  sana  sit,  neque  futura  sit,  minore  copia  purgatio 
prodit  et  specie  minus  probanda,  neque  cito  concrescit.” 

„ Primo  graviditatis  tempore  parca  tantum  sanguinis  copia  a  matre  ad  uterum  defertur, 
quia  si  multus  adveheretur,  semen  spiritum  trahere  non  posset,  sed  suffocaretur.  Multae 
autem  mulieres -abortum  passae  sunt  pueri  ante  diem  trigesimum,  quo  tempore  nondum  suis 
membris  distinctus  est  repertus,  similiterque  puella  ante  diem  quadragesimum  secundum. 
Ratio  vero,  quare  prima  formatio  altera  citius  fiat,  ea  est,  quod  semen  virile  foeminino  est 
firmius.” 

o.  „Foetu  iam  artubus  distincto  ossa  indurantur  et  cava  fiunt,  cuius  rei  causa  est  spiritus. 
Venae  in  homine  omnes  ad  pedum  et  manuum  digitos  desinunt  crassissimaeque  in  corpore  et 
capite  insunt,  tenuissimae  in  pedibus,  manibus.  At  a  digitis  ossa  densa  et  parva  et  venas  et 
nervos  habentibus  excrescunt  ungues  tenues,  densi,  venarum  extrema  comprehendentes.  Una 
cum  unguibus  etiam  pili  in  capite  formantur,  qui  plurimi  et  maximi  proveniunt ,  ubi  extrema 
corporis  cuticula  tenuissima  est  et  pilus  humorem  accipere  potest ,  ut  crescat.  Et  qualis  humor 
est,  quem  pili  accipiunt,  talis  eorum  color  est.” 

«Quum  igitur  corporis  extrema  formata  sunt,  et  ungues  et  pili  radices  egerunt,  iam  mo¬ 
vetur  infans,  idque  in  masculino  fit  tribus  mensibus  lapsis,  in  foeminino  lapsis  quatuor.  Prius 
autem  movetur  ille,  quum  sit  validior.  Eodemque  fere  tempore  lac  in  matris  mammis  sui 
indicia  praebet.  Secernitur  autem  ideo,  quod,  quum  uterus  sit  plenus,  ventrem  mulieris  pre¬ 
mit;  quod  ubi  fit',  cum  ipse  venter  repletus  est  ,  pars  pinguissima  cibi  et  potus  prosilit  extra 
in  omentum  et  carnem,  unde  ab  uteri  calore  dulcis  reddita  ad  mammas  fertur.  Nempe 
eaedem  venae  et  ad  mammas  et  ad  uterum  tendunt  et  cum  alimentum  ad  uterum  fertur, 
speciem  habet  lactis  et  exigua  eius  parte  fruitur  foetus,  reliqua  pars  mammas  replet.  Edito 
vero  partu  lac  ad  mammas  pervenit,  si  infans  lactetur,  nam  cum  exsuguntur  mammae,  ve¬ 
nulae  ampliores  fiunt,  quae  ad  eas  tendunt,  ita  ut  e  ventre  pinguedinem  haurientes  ad  mam¬ 
mas  transmittant.  Nutritio  autem  et  incrementum  puerorum  locum  habet,  cum  alimentum 
a  matre  acceptum  ad  uterum  devehatur.  Et  quemadmodum  mater  se  habet  quod  attinet  ad 
sanitatem  et  infirmitatem,  eodem  modo  se  habet  infans,  perinde  atque  in  plantis  res  se  habet 
in  certa  quadam  soli  specie  crescentibus.” 

„  Infans  autem  utero  conclusus  manus  prope  genua  positas  habet  et  caput  prope  pedes 
atque  etiamsi  in  utero  foetum  conspicias,  discerni  non  potest,  utrum  caput  supra  an  infra  sit 
positum.  Ex  umbilico  vero  protensae  sunt  membranae  foetum  retinentes.” 

„  Omnia,  quae  adhuc  dixi,  vera  esse  comperies,  si  ova  aliquot  gallinis  excludenda  supponas 
et  a  tertio  inde  die  ad  postremum  usque,  quo  pullus-  exire  solet,  quotidie  unum  frangas  et 
inspicias  et  cum  hominis  foetu  quantum  licet  conferas.” 

«Quo  autem  tempore  mulieri  partus  instat,  infans  motu  suo  frangit  membranam  primum 
internam,  tum  ceteras,  quibus  ruptis  vinculum  infanti  solvitur  et  foras  prolabitur,  quum 


PROLEGOMENA. 


ruptis  membranis  uterus  eum  continere  non  amplius  possit.  Fertur  autem  in  caput,  utpote 
in  partem  gravissimam.  Cum  in  utero  remanet,  decimo  mense  satis  robustus  est  factus,  ut 
ipse  membranas  perrumpat;  sin  violenti  quid  accidat,  ante  definitum  tempus  ruptis  mem¬ 
branis  foras  prodit;  quod  item  fit,  si  alimentum,  quod  a  matre  foetus  accipit,  prius  deficiat. 
Quae  vero  mulieres  diutius  quam  decem  menses  utero  gessisse  sibi  visae  sunt,  illae  deceptae 
fuerunt  graviditatis  specie  a  spiritu  ex  ventre  in  uterum  emisso;  nam  diutius  in  utero  conti¬ 
neri  foetus  nequit,  cum  alimentum  a  matre  non  amplius  illi  sufficiat.  Quodsi  etiam  ante 
decimum  mensem  deficiat  illis,  quibus  parca  copia  menses  fluunt,  foetus  ante  illud  tem¬ 
pus  motu  suo  membranas  perrumpens  viam  sibi  foras  sternit.  Docet  comparatio  cum  pullo 

„ Quodsi  infans  in  caput  feratur,  partum  edit  mulier  facile;  sin  transversus,  aut  pedibus 
praeviis,  difficulter  partum  edit.  Ex  partu  maxime  laborant  puerperae,  quae  primum  foetum 
in  lucem  edunt.  Ubi  in  caput  fertur  infans,  ista  pars  primum  foras  prodit,  postremo  umbi¬ 
licus,  e  quo  secundae  dependent,  dein  sequito  aqua  sanguine  mista,  postremo  purgatio  post 
partum  fluere-  incipit.  Ab  unico  vero  amplexu  gemellorum  partus  editur  quum  genitura  in 
duos  uteri  sinus  immittitur  et  contineto  in  iis ;  eduntur  autem  in  lucem  eodem  die  alter  post 
alterum.  At  gemelli  sexus  diversi  nascuntur,  quia  semen  alterum  altero  validius  est,  adeo  ut 
in  quo  Sinu  validissimum  receptum  sit,  ex  eodem  foetus  masculus  prodeat  et  contra.” 

Est  hoc  fere  argumentum  libri  de  natura  pueri. 

Pergo  ,  ut  libros,  quos  supra  significavi,  omnes  ab  eodem  viro  conscriptos  esse  ostendam 
et  ut  demonstrem  eOs  quemadmodum  feci  esse  disponendos. 

Coniunxi  in  unum  libros  de  genitura  et  de  natura  pueri:  nempe  locus,  qui  finis  esse  solet 
prioris  libri  (p.:;49(h)\  et  qui  nobis  finis  est  capitis  11.  abunde  -  testatur  postrema  libri  alicuius 
verba  nos  ibi  non  habere:  Quid  enim?  raSra  Si  pcot,  inquit;,  ig  rouro  elpiarar  dva/3tjao- 
puu-  Si  aSnif  brisa  ■■£(  .riy-  Xoyov,  '6v,'<iXeyov.  Quodsi  quaeras,  ubi  dvafSatvetv  nostrum 
videamus-  it- rit..My.ox,  ,8i»..IA«y*,:4jredo  id  fieri  capite  12.,  ubi  redit  ad  id,  quod  e  semine 
viri  iet  .mulieris  fiat,  qua  de  re  in  antecedentibus  dicere  coeperat.  Quodsi  insuper  ad  finem 
libri.  .(p.  -.528.> -mentem  attendas,  ubi,,  otrog,  inquit,  6  Myof  &Se  elpyfiivog  drag  riXog 
£%£i,  quae  potunto  post  non  interruptum  sed  continuum  argumentationis  filum  a  libri  prin¬ 
cipio.  ad  finem  istum  usque,  vix  apte  dubitare  aliquis  poterit,  quin  libri  de  semine  et  de 
natura  pueri  unum  faciant  opus  continuum.  Inscripsi  autem  repi  06<nog  raiStoo  rou  iv 
rixa,  quia  ipse  scriptor  illud  nomen  ei  indidit,  sicuti  paulo  post  videbimus  e  locis, libri  I. 
de  morbis  muli. 

Capite  autem  3.  libri  de  nat.  pueri  in  partu:  elai  Si,  inquit,  riaaapeq  ISiai  rou  Sypov, 
affid  re  xal  %oAi)  mi  SSup  m\  $A iypea.  T oraOrag  ycip  ISiai  e%ei  gupCpuiai;  6  dvipa- 
rog  iv  eavrip  xal  aro  roiirav  ai  vouroi  ytyvovrai  ■  SeS^Xarai  Si  /xoi  xal  repi  roiirav  xal 
Si6tl  ix  roCrav  ai  uoOcoi  ytyvovrai  xal  ai  ix  voucav  Staxplaieg.  —  Qui  argumentum  libri 
IV.  de  morbis,  quod  exposui,  tenet,  videbit  hunc  librum  verbis  descriptis  a  nostro  respici: 
Quin  si  caput  primum  relegat,  videbit  eum  libri  principio  polliceri  se  de  hac  materie  acturum 
esse.  Concurrunt  igitur  doctrinae  de  quatuor  humoribus  similitudo ,  orationis  convenientia  adeo 
insignis,  ut  maior  esse  non  possit,  locorum  ab  ipso  auctore  facta  citatio,  ut  luce  clarius  pa- 


PROLEGOMENA. 


teat  utramque  scriptum  eidem  auctori  deberi.  Sed  quum  in  libro  de  nat.  pueri  in  partu: 
ScSljkarai  Si  pcoi  dicat,  patet  simul  illum  ibi  de  libro  de  morbis  IV.  loqui,  quasi  de  opere, 
quod  antea  conscripsisset.  Quae  res  in  causa  est,  cur  Littrei  rationem  sequi  noluerim,  qui 
libros  bos  tres  in  tinum  coniunxit  et  quartum  de  morbis  postposuit  libellis  de  genitura  et  de 
natura  pueri. 

Nunc  autem  e  libro  sr cpl  rraiSlou  06aiog  tou  iv  rfixoi  citabo  locos,  quibus  demonstrem 
libram  de  morbis  muli.  I.  eidem  auctori  tribuendum  esse.  In  fine  capitis  4.  libri  de  nat.  pueri: 
tui/.  Si  xurapcvpvlav ,  inquit,  ycif  %upc6vTQV  rd  adpcara  tui/  yuvaixdv  Irrlvotra  ylyvcrar 
Si6ti  .  Sh.ylyvcrai  -.irrlvosa  clpi/scral  pcoi  ifc  r0ei  yuvaixeb/itri  voOsoisi.  De  qua  quidem  re 
agitur  statim  initio  libri  I.  de  morbis  muli.  —  Pag.  vero  496.:  xal  SLkkd  rokka  xaxa,  in¬ 
quit,  Tjjtff  yuvaigl  toioutSt porra  ylyverai,  irrvjv  pcvp  drroxaSalpuvrai  rd  xuTapcfpviu.  ’AAA it 
tL  Sci  kiyeiv  aiird  IvSdSe-,  —  clpiptrCTai  ydp  iv  roitrt  yuvaixctom  vorfpcairi.  De  iis  vero, 
quae  illo  loco  attigit;  malis  fuse  agitur  lib.  I.  de  mm.  muli.  p.  632.  683.  —  .Vei  hinc  satis 
constat  hos  libros  eidem  scriptori  tribuendos  esse  et  librum  de  morbis  muli.  I.  post  libram 
de  nat,  ipueri  in  partu  scriptis  mandatum  esse ;  id  ipsum  autem  sequentia  magis  etiam  confir¬ 
mabunt. 

Principio  scilicet  libri  de  morbis  muli,  primi  p.  527.:  xarappipyvurai  Si,  inquit,  xai  rb 
akko  adpca'  urr'  'orsu  Si  ylyverai,  jipypral  pcoi  iv  rij  06<ri  tou  rraiStou  tou  iv  r6xtfl. 
Respicit  ad  $  81.  et  §,  18,  i  libri,  quem  eum  nunc  illo  nomine  appellare  audimus,  quo  rursus 
inscripsi.  —  Pag:  vero  628.  verbis  i%et  Si  ZSc,  &q  pcoi  xal  rrplv  elpvprai  ■  <0vppcl  rvjv  yuvalxa 
x.  t.  A.  respicere  illum  dixerim  ad  $  15.  libri  de  nat.  pueri  in  partu.  —  Principio  dein 
§  44.:  rb  Si  ydka,  inquit,  fixus  ylyverai  elpyral  pcoi  iv  rij  (putri  tou  rraiStou  tou  iv  rbxtp, 
ubi  respicit  caput  21.  libri,  quem  excitat. 

Illis  igitur  locis,,  quos  adhuc  notavi,  loquitur  de  operibus  suis,  quae  supersunt;  at  men¬ 
tionem  facit: noster  etiam  scriptorum,  quae  perierunt.  Statim  huc  facit  locus  e  lib.  IV.  de 
morbis  p.  478.,  ubi:  06eyy6pcc$a  ydp,  inquit,. drro  r oO  rcvcSpcovog  fin  xolkfig  itrrt  xal  ol 
{/  trOpiy t;  rr piscari ■  Stapbpoi  Si  rov  066yyov  rd  %clkea  xal  vp  ykussa •  xakkiov  Si  pcoi 
rcepl  roOruv  SeS^karai  iv  rij  rrcpirrvcupcovhjp.  Cuiusmodi  locus  non  existit  in  libris,  ubi  de 
peripneumonia  sermo  est,  qui  libri  praeterea  aliam  de  humoribus  doctrinam  referunt.  Itaque 
aut  librum  deperditum,  aut  saltem  locum  deperditum  citat;  illud  autem  mihi  prae  altero 
probabile  esse  videtur.  Istius  autem  libri  deperditi  titulum  ignoramus;  nam  quod  id  ScSp- 
kdsSai  dicit  iv  rij  rrcpirrvcupcovltpp  potius  ad  locum  aliquem  scripti  alicuius  refero ,  quam  puto 
eum  librum  de  peripneumonia  sola  scripsisse.  Sed  manifesto  titulum  operis,  quod  periit,  citat 
in  fine  cap.  2.  lib.  I.  de  morbis  muli,  verbis  'dsrrep  elpvprai  pcoi  iv  rijsi  rrapScvlipai  voOsoisi. 
Libellum  nempe  rrepl .  rrapbevlav  cum  hoc  auctore  nihil  commune  habere  postea  videbimus. 
Idem  autem  opus  de  morbis  virginum,  aut  eandem  operis  partem  de  morbis  illis  scriptam 
respicit  auctor  noster  $  41.  lib.  I.  de  mm.  muli.,  verbis  rrds%ot  dv  vp  yuvip  bxoia  cipvprai 
dpc01  ripe  rrapUvou,  vj  tu  impervia  rrpurov  0aiv6pcev a  &pouscdvu.  Loco  tandem,  qui  est 
in  cap.  2.  lib.  I.  de  morbis  muli.  (p.  582.),  ubi:  rrds%ei,  inquit,  rrdvra,  urcep  iv  0$ivdSi 
cipvprai  mihi  respicere  videtur  locum  ex  eodem  opere,  e  quo  paulo  ante  eum  alterum  de  peri¬ 
pneumonia  adferentem  audivimus. 


PROLEGOMENA. 


Antequam  de  aliis  pergamus  videre,  superest  ut  librum  vcepl  a<p6puv  huic  soriptori  vindi¬ 
cem;  quam  ad  rem  sequentia  facere  mihi  videntur: 

Noster  perpetuo  viam  lectori  monstrat  per  scripta  sua:  perpetuo  de  quo  argumento  iamiarn 
expositurus  sit,  significat;  subinde  avaxeCpakai&rei  quadam  etiam  de  quibus  antea  egerit,  in 
memoriam  revocat.  Ita  §  1.  lib.  IV.  de  morbis:  UroQavia  ii,  inquit,  '6xag  x.  r.  A. ;  — 
$  4.  ibid. :  eyftjlov  ii  i&roQaviu  Zrepov  r6ie  x.  r.  A. ;  —  principio  cap.  6. :  vuv  Fipiu 
vrepl  %o\yg  x.  r.  A.  Simile  initium  est  capp.  6.  7.  —  Quales  vero  dixi  &vaxe$a\at&>aeig 
habes  cap.  7.  in  fine:  rieeap*  ouv  Uvra  r6  re  aijua  xai  fj  xotyxal  rd^My/aa  xalb 
lliputp  avroaiQavrai.  raura  vcavra  'ixag  re  xal  iiin  srA Uva  ylyverai  iv  r!p  a&ptan  x.  r.  A. 
At  capite  22.  (p,  467.  vs.  11.):  raura  ii  /tot  elpyrut  x.  r.  A.  —  Quae  quidem  exempla  e 
lib.  IV.  de  morbis  sufficiant. 

E  libro  de  nat.  pueri  in  partu  item  locos  aliquot  notabo:  vide  finem  §  11.;  —  cap.  13. 
(p.  493.)  ipia  ii  xal  aKkyv  iidyvcenv  x.  r.  A.  et  paulo  post  xal  raura  piiv  ig  r our6  pt,oi 
elpurai  x.  r.  A.  Confer  finem  capitum  16.  17.  In  fine  vero  cap.  18. :  avafflaopeai  ii  au- 
6ig  brlau  '66ev  ariXivrov.  Vide  porro  finem  capitum  20.  22.  24.,  —  principium  capitum  26. 
26.  27.  Plura  notare  supersedeo. 

Nec  desunt  huius  rei  exempla  in  libro  de  morbis  muli.  I.:  statim  principium  huius  libri 
eb  spectat:  rd  ii  apityl  yuvdixeiuv  voCrav  &ie  ’i%ei.  Antecesserunt,  uti. opinor,  ea,  quae 
de  virginum  morbis  scripsit;  verbis  vero  laudatis  inde  transiit  ad  locum  de  morbis  mulierum. 
Spectat  eodem  principium  cap,  26:  vOv  Fipiu  ipeipl  vory/adruv  r&v  iv  yaarpl  i%ouaiav, 
et  principium  cap.  36:  vuv  i'ipiu  &n$l  M%elm  xal  r&v  pierd  rov  r6xov  livrav.  Item 

Vidimus  igitur  in  hac  oiyyljtrei  per  scripta  sua  auctorem  incognitum  sibi,  similem  esse  in 
libris  de  morbis  IV. ,  de  natura  pueri  in  partu ,  de  morbis  mulierum  primo.  Sed  in  exordio 
libri  de  sterilibus  plane  similem  formulam  habemus:  vrepl  pt-ev  r&v  yiyvopeivav  rijjei  yuvailgl 
iCp'  exdrrom  r&v  vortf/tdruv  rporepov  eipyran  vuvl  ii  dreQaviu  x.  r.  A.  —  Audimus 
iterum  eundem  virum;  verba  autem  adlata  mihi  indicio  sunt  probabile  esse  librum  de  sterili¬ 
bus  posteriorem  aliquam  partem  esse  operis,  cuius  pars  antecedens  fuit  liber,  qui  nunc  de 
morbis  muli.  I.  dicitur  et  cuius  pars,  quae  librum  primum  de  morbis  muli,  antecesserit, 
fuerit  opus  illud  de  morbis  virginum,  quod  nostrum  citare  novimus  et  deperditum  esse 
constat. 

Sed  quamquam  haec,  quae  dixi,  summatim  statuenda  videntur,  non  nego  nonnulla  de  illis 
esse  observanda.  Iri  expositione  argumenti  libri  IV.  de  morbis  iam  monui  principio  capitis 
primi  illius  libri  scriptorem  nostrum  significare  de  quibus  rebus  agere  velit,  illumque  istas 
pertractare  ab  eo  inde  loco  usque  ad  finem  capitis  22.,  quod  concludit  verbis  xal  raura  fliv 
elptjfiiva  oiiru  riXog  iyet.  Ibi  igitur  finem  libri  esse  dixeris.  Capita  autem  seqq.,  licet 
manifesto  ab  eodem  auctore  sint  profecta.,  num  ad  idem  illud  opus  pertineant,  nee  ne,  du¬ 
bium  mihi  videtur:  neque  affirmare,  nec  negare  ausim.  Argumentorum  consecutio  in  illa 
libri  parte  mira  est:  de  vermibus  latis;  —  de  morbo  calculoso;  —  de  potu  non  ad  pulmo¬ 
nem,  ut  nonnulli  opinantur,  sed  ad  ventriculum  delato;  cum  qua  quaestione  cohaerent  quae 
postremo  capite  de  liene  morbo  affecto  et  de  hydrope  monentur.  —  Haec  quomodo  cum  su- 


PROLEGOMENA. 


perioribus  libri  partibus,  vel  inter  se  cohaereant,  nemo  facile  dicat.  Iure  contra  quaesiveris, 
num  postrema  illa  capita  sint  fragmenta  dissoluta  et  extra  nexum  a  librariis  superioribus 
adsuta.  Temerarium  saltem  foret  affirmare  velle  certum  esse  auctorem  haec  ipsum  ita  dispo- 

1  Principium  igitur  libri  de  morbis  quarti  operis  illius  initium  esse  mihi  videtur;  quod  ta¬ 
men  opus  quo  titulo  auctor  ipse  insigniverit,  ignoramus;  nam  procul  dubio  recens  est  inscri¬ 
ptio  repi  voOnav  rd  riraprov.  Opus  illud  continua  neque  interrupta  argumentatione  conti¬ 
nuatur  ad  finem  capitis  22.  usque;  quo  loeo  finem  operis  ipsius  esse  dixerim.  Reliqua  capita 
huic  operi  adsuta  esse  videntur;  unde  vero  eo  appulerint,  sciri  minime  potest.  ' 

Libro  sequenti  eam  restitui  inscriptionem ,  quam  ipsum  auctorem  illi  indidisse  vidimus. 
Opus  illud  repi  Qtitnog  rtuSlou  rou  iv  t6xu  integrum  fere  esse  videtur:  principium  eius 
omnino  libri  novi  exordium  refert;  singulae  partes  apte  sibi  consequuntur;  suo  etiam  fine 
concluditur:  oirog  6  A 6yog,  inquit  scriptor,  %Se  tlpypiivog  Srag  r(\og  l%ei. 

Quodsi  quis  obiiciat  non  esse  libros  illos  opera  per  se  constantia,  sed  partes  esse  operis 
unius  alicuius  duorumve  maiorum,  dicam  certo  contrarium  demonstrare  non  facile  aliquem 
posse;  exordia  tamen  utriusque  libri  probabiliorem  reddere  sententiam  statuentis  duo  opera 
esse  diversa,  quorum  alteri  nescio  quis  fragmenta  ab  eius  argumento  aliena  subiunxerit. 

De  libro  de  morbis  mulierum  primo  sic  sentio.  Ipse  auctor  eum  non  appellavit  repi  yv- 
vatxelav  rd  rpHrov,  sed  nude  repi  yvmixelav,  aut  repi  yuvnxelav  voutsav  s.  voayp&rav. 
Libri  exordium,  quale  hodie  superstes,  potius  rpeijfiaTOg  operis  initium  esse  mihi  videtur 
quam  operis  integri.  Ordo  rerum  principio  libri  fere  is  esse  videtur,  quo  materiem  disposuit 
auctor;  in  partibus  posterioribus  profecto  alius  est;  quin  difficile  iudicium  est,  num  omnia  ad 
auctorem  nostrum  et  hoc  opus  eius  sint  referenda.  Quod  quidem  dietum  cupio  non  de  mani¬ 
festo  spuriis  postremis,  tuv  v66av  nomine  in  codicibus  quoque  notatis;  sed  de  aliis  etiam.  Utrum 
enim  omnia  capitula ,  quae  ad  morborum  descriptionem  spectent ,  omnes  formulae  medicinales 
in  eo  obviae  auctori  nostro  debeantur,  neo  ne  incertum  esse  existimo.  Apto  fine  librum  non 
concludi  unicuique  postremam  partem  inspicienti  statim  apparet.  Hic  igitur  factum  puto, 
quod  in  multis  aliis  libris  accidit:  principium  operis  satis  bene  servatum  et  descriptum  habe¬ 
mus;  reliqua  sunt  deterius  descripta,  denique  prorsus  aliena  addita. 

Liber  tandem  repi  &(J)6pav  inscriptus  verosimiliter  eidem  auctori  debetur.  Exordium 
opusculi  item'  potius  initium  TfitfpittTOg  operis  alicuius,  quam  scripti  integri  esse  videtur.  Ce¬ 
terum  hunc  librum  ita  traditum  accepimus,  ut  de  illo,  si  primum  caput  excipias,  certum 
iudicium  ferre  vix  possis.  Certum  autem  est  perturbationis  ordinis  dispositionem  materiae 
et  corruptionis  variam  scripturam  vestigia  non  dubia  continere. 

Eortasse  auctor  noster  composuit  opus  maius  de  mulierum  natura  et  morbis,  cuius  rpelj- 
piara  fuerint  repi  rapSevtav,  repi  yuvaixelav ,  repi  a(p6pav.  Sed  haec  opinio  nititur  tan¬ 
tum  forma  principiorum  libri  I.  de  morbis  muli,  et  libri  repi  ctcp6pav. 

Verbulo  de  ipso  auctore  moneo:  eum  larpdtrotpforijv  appellavi,  quia  re  ipsa  medicinam 
exercuisse  videtur  et  simul  dogmaticum  et  in  demonstratione  sophistam  se  praebet.  Et  artem 
illum  fecisse  patet  primum  e  casu,  quem  enarrat  $  13.  libri  de  nat.  pueri  in  partu;  quam 
turpem  abortus  procurationem  insigniter  pugnare  cum  morum  puritate,  quae  in  iure  iurando 


LXXXVIII 


PROLEGOMENA. 


elucet,  alii  dudum  animadverterunt.  Tum  vero  etiam  patet  e  libri  de  morbis  muli.  I.  capitis 
40.  verbis  principio  obviis  Hjv  Si  ix  t6xou  ip6ay  t-upi(ppa%6%  V  TOp  alSotou,  —  ijdif  S e  xctl 
rouro  elSov,  qua  formula  uti  vix  potuit,  nisi  aegrotantes  observavisset, ipse, -ji. Uterque  igi¬ 
tur  locus  adlatus  artem  medicam  illum  ipsum  fecisse  docet.  —  Dogmaticum  illum  fuisse  vel 
argumentum  libri  de  morbis  IV.  et  libri  de  nat.  pueri  in  partu  docet ,  adeo  u.t  de  hac  re 
nihil  addam.  —  Quod  autem  dixi  sophistam  illum  se  praebere ,  — vide  mihi  locum  e  libro  de 
morbis  IV.  cap.  25.  p.  475.  oPS'  8Lv  itniyaydpujv  ■ —  trefcsw,  —  adverte  mentem  ad  distri¬ 
butionem  operum,  ad  perpetuam  illam,  de  qua  dixi,  QtyyWfV  per  opera  sua,, , 

Illum  autem  Hippocratis  librum  de  aere  aquis  et. locis  legisse  conficio  ex  loco  de  Scythis 
l: nraxyv  parantibus,  qui  legitur  cap.  20.  libri  de  morbis  IV.  (p:  461.)  et  ubi,  respicere  videtur 
ad  Hippocratis  locum  in  fine  cap.  25.  1.  1.  (p.  278.  vol.  I.)  Tum  etiam  copiicio  ex  altero 
loco  cap.  24.  eiusdem  libri,  ubi  de  morbo  calculoso:  igxjfc.  /xiv  iyytyvsrai  uri  rou  yd- 
kaxrog  x.  r.  A,  (p.  470.)  et  ubi  respicere  illum  existimo  ad  verba  e  lib.  de  :aere  aq.  locis 
cap.  18.  (p.  259.  vol.  I.)  ytyverai  Si  traiai  xal  ari  rou  y&haxroq  x.  r.  A.  —  Itaque  patet 
illum  post  Hippocratem  vixisse,  cuius  opus  saltejn.de/aere,  aquis  locis  vidit. 

Nec  tamen  fuit  Hippocratis  imitator  aut  discipulus:  descriptio  morborum  eorumque  distri¬ 
butio,  quam  in  libro  de  morbis  muli.  I.  cernimus,  Cnidiorum  rationem  redolet,  non  Hippocra: 
team.  Ipsa  oratio  ita  se  habet,  ut  Cnidius  color  pelluceat:  .{Sppyfiiv  roPg  bSSvraq  (p.  540. 
vs.  16.)  Cnidiorum-  dictio  est;  $AA ore  xal  (SAAprsA  quod  passim  recurrit,  Cnidiorum  est.  Sed 
de  hac  re  plura  dicam,  cum  ad  reliquos  libros  de  morbis  mulierum  pervenerimus.  :j 

Ex  supra  dictis  autem  ultro  patet  scriptorem  nostrum  Hippocratis  et  Cnidiorum  opera 
legisse.  Orationem  suam  formis  et  formulis  antiquis  exornavit,  qua  de  re  aliquid  dixi  in  adn. 
ad  p.  440.  Probabile  est  illum  quae  de  morbis  mulierum  habet  accepta  referre  Cnidiis  anti¬ 
quioribus,  quorum  operum  in  libro  de  morbis  muli.  I.  potius  ixiSiuaxevatmiv  se  praebet, 
quam  censeri  debet  proprias  suas  observationes  nobis  describere.  Practicis  observationibus 
praeceptis  aliunde  haustis  placita  sua  pathologica  et  physiologica  addidit;  et  operae  pretium 
sane  est  vetustissima  haec  physiologiae  monumenta  persequi.  Testantur  quidem  omnia  pri¬ 
mam  doctrinae  physiologicae  aetatem  et  puerilia  sunt  multa  pro  nostrorum  temporum  scientiae 
modo;  sed  ad  huius  normam  sane  exigere  non  licet  veterum  lucubrationes.  Analogiam  huio 
scriptori,  quemadmodum  nobis  hodie  est,  fuisse,  investigationis  et  cognitionis  fontem  certo 
constat.  Qui  tamen  nostra  aetate  serio  demonstrare  .vellet  potum  non  in  pulmonem  devenire, 
sed  per  fauces  ad  ventriculum  demitti,  ineptus  sane  esset.  Verum  hic  multis  faroptotq  docuit, 
'6n  sroAA  o!  xapra  r&v  Mp&iruv  ro  arorbv  Soxioun  ig  rbv  z-vsP/xova  %co phiv.  Et :  avciyxtf 
io -rl,  inquit,  Trpbg  rk  ia%upibq  Soxiovra  sroAAd  rk  irrbpia  iirwyeriai.  Utrum  ipse  illa 
documenta  omnia  repererit,  an  ab  aliis  acceperit,  nescimus.  Sed  alacer  hic, fuit  in  explora¬ 
tione  rerum  eiusque  conamina  ea,  quae  in  corpore  humano  fiunt,  ex -phaenomenis  physicis 
iisque,  quae  in  plantis  et  animantibus  observantur,  interpretandi  laudi  illi  sunt  et  in  medi¬ 
cinae  historia  monumentum  ex  aevo  antiquo  sine  dubio  admodum  memorabile. 

Haec  de  his  libris  et  eorum  auctore  nunc  sufficiant! 


PROLEGOMENA. 


§  24. 

De  libris  de  morbis  muli.  II.,  —  de  superfoetatione ,  —  de  foetus  in  utero 
mortui  exsectione,  —  de  natura  muliebri. 

Hos  libros  una  diiudicandos  mihi  sumo  non  quia,  uti  proxime  antecedentes,  ab  eodem 
scriptore  compositos  noverim,  sed  quod  similis  fere  eorum  omnium  est  ratio.  De  qua  tamen 
antequam  dicam  ad  longe  aliam  partem  me  convertam.  Scilicet  Soranus,  solus  praeter  scri¬ 
ptores,  de  quibus  nunc  agimus,  de  rebus  muliebribus  auctor,  qui  superest,  de  antiquis 
loquitur:  in  cuius  opere  talia  adferri  vidimus,  quae  in  libris  de  morbis  mul.  I.  et  hisce,  de 
quibus  dicere  instituimus,  item  occurrant.  Age!  videamus,  num  quid  inde  colligere  liceat, 
quod  ad  rem  praesentem  faciat. 

Soranus  p.  128,  vs.  ult. :  mty%apfi<savTeg  S£,  inquit,  xal  '6Xyv  xal  atrb  pcipoiig  abTvjV 
(i.  e.  rvjv  fitjrpxv)  trpotreTug  ixxetaOai,  /oefiCpbfisSa  trp&rov  pev  EOpvCpuvra  Si' 
xal  viixrdg  8A>p/  t^v.  xdfivouaav  b^apr^travTa:  tuv  troS&v  citro  xkifiaxtou  xdtrena  xara- 
x\ Ivavra  pcbv  iitrrtav^  bpbtpavra  Si  crrurdi/y  ipv%pgc  ‘  ayuirope6v>irog  ycip  ij  dvctprycig  xal 
(pua&fys  if  rpotpvi  xal  &re%vog  $  rav.  tifoep&v  Siap$pijV\tsis,  elg  roiig  xaipobg  dtro- 

(bXitrei.  —  Hic  subsistamus:  auctor  quidem  pergit  in  aliorum  methodi  reprehensione,  sed 
ista  methodus  Euryphontea  memoratur  cap.  86.  libri  erepi  aCpbpcoy,  cap.  36.  libri  de  morbis 
muli.  II.  et  cap.  5.  libri  de  nat.  mul.  Et  vero  operae  pretium  est  Sorani  verba  cum  singu¬ 
lis,  quos  indicavi,  locis  conferre;  nam  quae  ab  illo  Euryphonti  vitio  vertitur  suspensio  mu¬ 
lieris  per  noctem  et  diem,  huic  obiici  tantum  poterit,  si  locum  negligenter,  aut  malevole 
legas;  quemadmodum  libro  de  Sterili,  et  de  Nat.  umll.  relictum  videmus.  Eam  vero  huic 
obiicere  minime  licet,  si  locum,  sicuti  libro  II.  de  mm.  muli,  descriptus  est,  legamus.  Quin 
illis  etiam  locis  sermonem  non  esse  de  suspensione  mulieris  per  diem  et  noctem ,  sed  praecipi 
ut  post  brevem  suspensionem  et  statim  factam  uteri  repositionem  mulier  vinculis,  quibus 
scalae  alligata  fuit,  soluta  per  noctem  et,  diem  sibi  relinquatur,  satis  constat.  Dierum  enu¬ 
meratio,  quam  S.re%vov  dicit  Soranus,  1.  1,  legitur,  sed  quid  sit,  quod  eam  dreyyot  illo 
iudice  reddat ,  ignoramus.  Omnino  autem  res  maximi  momenti  est  in  hac  investigatione 
Euryphontis  methodum  medendi  locis,  quos  indicavi,  inveniri;  cum  qua  re  compone  quod 
t  28.  prolegomenorum  dixi  de  methodo  Cnidiorum  et  eorumdem  oratione  in  his  libris  pel- 
lucente. 

Qapite  trepl  byxareyppiyay  Seurbpav  Soranus  p.  94.:'-'I trrroxpdrtjg  pcev  oSv,  inquit, 
rrappuxolg  xp^Tai  xal  rnvayei  ra  trrepOyia  rijg  pivbs,  ha  Sia  Ttjg  rov  tryeupearog  elg  rb 
tSabog  Iptrr daeag  ixertay  r b  %6piov.  TLi/puCpumSe  6  KviSiog  oitpayay  olg  xpi^rai  troTlapcam 
rotg  atro  Sixrdfivov  xal  IXeXiatpdxov  xal  treoaolg  rolg  alpcayayolg  Sia  orpovOlou  xal  ’IA- 
kopixijg  Ipeag  xal  xavbuplSav  xal  p£\irog  xal  xaTaaeiirpv  rip  Sia  Xjie  xM/aax og  rpoaSeSe- 
fi£v>ie  rljg  xapvouoifg.  Portasse  methodum,  quam  Hippocrati  adseribit  Soranus,  duxit  ex  Aph. 
49.  V.,  cum  quo  loco  confer  cap.  68.  libri  I.  de  morbis  muli.  Utrum  methodus  secundas  per 
sternutatoria  expellendi  re  ipsa  Hippocrati  debeatur,  nec  ne,  incertum  est;  certissimum  est  id 


PRO  LEGO  MENA. 


non  probari  posse  inde,  quod  in  Aphorismis  illa  medendi  ratio  memoratur.  Remedia,  quae 
Euryphonta  in  usum  vocare  dicit  Soranus,  in  his  libris  de  morbis  mulierum  passim  memo¬ 
rantur.  Libro  de  morbis  muli.  I.  cap.  78.  (p.  620.  huius  vol.)  v.  c. :  grepov  ix(i6Xiov.  —  i/rd 
rdg  fuu0Kai  Xa(iiiv  ceteiv  Icyup&g,  toto.  Si  SiSdvat  dyvoo  iriraXa  iv  o’ivcp,  1)  Sixrxpvov 
Kpyrrxdv  dtrov  d/ioXdv  iv  iiSart  rptfieiv  xal  SiSdvai.  Aliis  locis  reliqua  illa  a  Sorano  memo¬ 
rata  reperies.  Nec  tamen  quae  attuli  eo  spectant,  ut  demonstrem  ab  Euryphontis  operibus 
illa  huc  esse  translata;  neque  enim  omnia  ad  amussim  cum  Sorani  narratione  conveniunt, 
sed  certum  tamen  est  remedia  et  medendi  rationes  in  his  libris  describi,  quae  summatim 
cum  Euryphonteis  conveniant. 

Pag.  quoque  96.  Sorani  advertit  -locus  in  eodem  capite  de  secundis  retentis  obvius,  ubi; 
Mavriag  Si,  inquit,  vrapaxarxxXivet  rd  /3 p£0og  roig  pypotg  rijg  xuoCc^g  riva  Sia  rijg 
olxetag  0Ocea(  xal  xivijceag  rofrrou  I0i\xyrai  rd  '%6piov  •  pv;  ou%opivyg  Si  rijg  erpdg  rd 
/3 picpog  roO  yoplou  avve%eiag,  fioXCfiSou  piyeOog  ix  rou  trpo£%ovrog  dfoxpepdaai  (xeXeOet 
suppleo)  ,  ha  'rip  (oden  xarttovraaSijj  rd  %6piov.  Nempe  -Sum  hisce  satis  conveniunt  quae 
cap.  8.  libri  vrepl  ■iTixu^rrog  leguntur,  -ubi  vide. 

Capite  15.  p.  43.  Soranus  haec  habet:  'Ivnroxpdrtfg  rou  piv  dppev  xdeiv  0yclv  ehai  ri 
r ’  ei/%poucripav  urdp%etv  tljv  xCoiicav  xal  ebxivyrorepav ,  —  xal  rdv  Segidv  pa^dv 
pei^ova  £%eiv  xal  edoyxdrtpov  xal  tr\ifp£crepov  xal  pahcra  rijv  fyh )v  -iruipecdai-  rou 
Si  Mjto  rd  per’  isypiccceag  iyXuSicrspov  elvai  rdv  ed&vupov  pa^dv  xal  pahcra  ri/v  Ihf- 
Xvpv ,  i ird  0euSoug  SroXtjifveag  iri  radrtjv  iXticbv  r^v  dtrdQi/Mv.  Quamquam  eiusmodi  cita¬ 
tiones  haud  facile  ad  amussim  exiguntur,  quia  quos  libros  et  quomodo  scriptos  Soranus  vide¬ 
rit,  non  plane  scimus;  -eorum  tamen  quae  memorat  certa  vestigia  deprehenduntur  in  hac 
medicorum  veterum  sylloge.  Ita  Aph.  42.  V.  legimus:  yuvy  iyxuog,  el  piv  dpcev  x6ei, 
ed%po6g  icn  •  el  Si  StjXv-,  S6c%poog.  Libro  de  sterilibus  cap.  4. :  ox6cai  iv  yacrpl  £%ou- 
cai  e0tfhv  iri  rou  rpoc&rou  lC%om,  6ij/\u  xdouci  ■  'Seat  Si  eii%pooucai  Siapivouci,  Sppev 
&g  irirorauh)  xCouct.  Et  dein:  ijv  ai  SyXal  ctva  iaci  icrpappivat,  dpcev  x6er  ijv  Si 
xdra  SijXu.  Cohaeret  etiam  cum  Sorani  monitis  de 'Hippocrate  quod  Aph.  38.  V.  legimus: 
yuvaixl  iv  yacrpl  ixoCcip  ijv  o  irepog  pactidg  lc%vog  yivyrat ,  SiSupa  i%o6cy ,  Odrepov 
ixrtrp&Cxei-  xal  ijv  piv  d  Sefydg  lc%vdg  yivyrai,  rd  dpcev  ijv  Si  o  dptcrepdg,  rd 
Au.  Cum  quo  loco  cf.  Aph.  48.  eiusdem  sectionis.  Nemo  tamen  iure  propter  Sorani 
testimonium  has  sententias  Hippocrati  adscripserit.  Nimirum  quantum  his  in  rebus  scriptori¬ 
bus  serioris  aevi  tribuere  liceat,  iam  satis  superque  demonstratum  est  in  primo  volumine; 
sed  sit  praeterea  hocce  documento:  cap.  19.  p.  68.  Soranus  quaestionem  tangit  el  06optolg 
xal  droxioig  ypycriov  xal  erag;  —  atque  'ehropev  o5v,  inquit,  aAAo  cpSopiov  xal  dXKo 
droxiov  rd  Si  ixjidhov  -o i  piv  cuvavupeiv  rip  06op!cp  hyouciv,  oi  Si  SiaQipeiv  rip  pvi 
iv  0appdxoig  voeiaOai  xaraceicpoig  Si  xal  rySifpaClv,  el  rCyfit-  Sid  xal  rdv  'Irroxpd- 
ryv  trapairycdpevov  rd  066pia  erapaXafieiv  iv  rip  erepi  ratSiou  0Oceag  (rou  interpono) 
ixfiaXeiv  ydptv  rd  irpdg  eruyijv  erxSdv.  Vides  eum  -spectare  narrationem  e  cap.  13.  libri 
de  natura  pueri  in  partu,  -de  -qua  antea  iam  dixi  et  quam  Hippocrati  tribuit,  licet  sit  cer¬ 
tissimum  librum  serioris  aevi  esse. 

Pag.  64.  Soranus  adfert  Aph.  V.  81.,  cui  adsentitUr.  —  Pag.  67.  inter  signa  futurae  -abor- 


PROLEGOMENA. 


tionis  ex  Hipp.  citat  ii)»  xapdkory»  piatruv  b% vipenv,  fortasse  ex  Aph,  37.  V. ;  —  pag.  119. 
legimus :  ro  Se  iixurixta  zpotravaypdQeiv,  &g  aXXoi  xai  oi  erepi  rbv  'krxoxpdryv  ixofytav, 
ffXeSia^avrdg  itrriv.  Oiire  yap  SdQvyg  CpSXXa  §i ppd  pierd  Qeppiou  USarog,  oiire  Sixrapivov 
ij  afiporovov  xai  xeSpia  xal  &vi<rov  pura,  yXuxiog  xal  eraXuiou  £Xa(ou,  oiire  xapzbg  iypioti 
trxuou  xvppurij  ( elplcp  legendum  videtur)  zpoirzXat<r6/ievog  tyoivixivip  xal  ocQti  irepiaxripie- 
vog  iixuroxiav  zapatrxeud^er  ra  Si  zpoeipippiiva  (SoipS^fiara  XCoyra  ro  zd6og  xal  rijv  £% 
aiirou  Sutepyeiav  XCet.  Cum  quibus  confer  Saxvr&xm ,  quod  memoratur  cap.  77.  lib.  I.  dp 
morbis  muli. :  Sixrapivou  otov  Suo  bfioXobg  rpipag  iv  'SSari,  6eppi&  nviru.  "H  dfiporovou 
Sp*%fii)y  xal  xeSplSag  xai  fyipae»  rptyag  iv  yXuxiog  ofoou  eraXatou  xvabcp,  napa%£ag  ilSa-, 
rog  xiiaSov,  Sog  ztefa.  Et  paulo  post:  erepov  itxurixiov  rou  aixOou  rou  dyplou,  forte  4» 
%  Xeuxdg,  rov  xapsrbv  i/irXatag  xtpptp-  etra  elpttp  heXit-ag  00 ivixicp  zepiaijvov  erepi  rifv 
btrQOv.  Certum  est  Soranum  locos  laudatos  respicere  et  eius  verba  inde  emendari  debere.  — 
Capite  porro  54.  p.  122.  sermo  est  de  uteri  prolapsu  et:  ivioi  piiv  oSv,  inquit,  r6Xtpv  Xiyoum 
zpozizreiv  ....  ol  Se  erepi' rov  Isrroxp&np  xal  'H pitpiXov  pi6vov  ri  arSpuo».  Quibus 
locis  e  libris  Hippocraticis  dictis  haec  Sorani  sententia  nitatur,  non  certo  constat:  nam  licet 
(de  morbis  muli.  II.  37.  et  lib.  zepl  aCfiopuv  cap.  1.)  prolapsus  orificii  uteri  in  iis  mentio 
fiat,  fit  tamen  item  mentio  prolapsus  uteri  totius  cum  curandi  ratione,  quam  Euryphonti 
adseribit  Soranus,  sicuti  paulo  ante  vidimus.  Portasse  solum  locum  e  libro  de  Sterilibus 
speetat  (p.  668.  huius  vol.).  —  Pag.  234.  in  vj?  Oepazelct  ruv  Si'  dpylav  pii)  xaSatpopii- 
vav.  xal  xabSXou,  .inquit  Soranus,  Cog  'Izzoxpdrvtg  (p>i<rl,  ra  ivavrla  izirtpSeOeiv  roig  ri;» 
dzixpitiv  rou  dipiarog  ipizoSi^outt.  Quem  vero  locum  respiciat,  nondum  reperi,  — 
Pag.  257.:  it-aSev  Se  roOruv ,  inquit  Soranus,  'Izzoxpdrvpg  ragpiev  afaM  piari  xpdpifag 
ixirtee,  rag  Se  ivelcp  ydXaxn,  xai  fog  elXeuSug  arpo0oupiivvpg  rijg  piijrpag  abXfoxov  iv- 
6eig  %aXxevrix ijg  (pOtipg  elg  rov  yuvaixtlov  xoXzov  i(puta,  SiuaroXijv  iztripSeOuv.  Eius- 
modi  quid,  si  rem  ad  amussim  exigas,  non  reperi  in  libris  nostris,  sed  duo  loci  hio  tamen 
sunt  conferendi:  primus  e  lib.  II.  cap.  23.  de  mm.  muli.,  ubi  legimus:  vpv  al  /iijrput  elXiuai 
<r0£ag  Ig  rb  piecyyu  r&v  li-6uv  ....  ox6rar  &Se  ?%#,  abXfax ov  zpotSijirai  zpbg  xutriv 
xal  ivtivai  iXatov  Seppibv  ig  rag  utripag  «.  n  A,  Alter  est  e  cap.  14.  libri  de  nat.  mul., 

ubi:  oxorav  SiSe  £%}>,  abXicxov  srpoaOijtag  zpbg  xbtriv,  Qutijcai  rdg  baripag  x.  r.  X. _ , 

Portasse  ad  hunc  locum  respicit  Soranus;  nec  tamen  certum  hoc,  quum  incertum  sit,  quae 
lectio  vera  sit  utroque  loco  ex  Hipp.  descripto,  aut  potius  quam  sub  oculos  habuerit  Soranus; 
tum  vero  fieri  possit  ut  fallatur  et  ut  illa  curatio ,  quam  lib.  III.  de  morbis  legimus  (cap.  14. 
p.  257.  huius  vol.),  illi  ob  mentem  obversaretur.  —  Tandem  Soranus  Hippocratis  mentionem 
facit  p.  265.  iterum  respiciens  Aph.  37.  V. 

Unam  rem  certam  esse  arbitror :  si  ex  Sorano  solo  deberemus  petere  distinctionem  eorum 
quae  ad  alterutram  scholam  Hippocrateam  an  Euryphonteam  referenda  sint,  parum  certos  nos 
de  his  rebus  futuros.  Hunc  enim  plura  miscere  e  supra  adlatis  abunde  constitit.  Itaque  alia 
circumspiciemus ,  quod  tamen  antequam  faciam,  alium  testem  proferam.  Nempe  quod  attinet 
ad  partem  pharmaceuticam,  vide  quae  habet  Gal.  de  remm.  simpli.  VI.  p.  795.  Kuhnio :  i?  Se 
zXekrtf ,  inquit,  ruv  Qap/idxuv  xpfr‘9  &  abraig  ratg  Qepaxevrixalg  zpaypiareiaig  uz6 
re  r&v  zaXaiwv  yiypazrai  xal  r  potiri  ruv  veuripuv  dzdvruv  axeS6v-  xai  yap  erpbg 


PROLEGOMENA. 


'Wroxparoug  e’lpyrai  sroAAa  xai  ic p6g  EiipuQibiiTOi;  x.  r.  A.  Itaque  Galenus  in  Euryphontis 
libris  multa  invenit  de  remediorum  usu,  adeo  ut  Cnidii  reeentiores  non  neglexerint  quod  a 
veteribus  Cnidiis  omissum  esse  scribit  Hipp.  loco  notissimo  e  lib.  de  victu  acutorum.  Non 
ignoro  haec  non  praecipue  spectare  ad  libros  de  morbis  mulierum,  sed  nunc  de  hac  re  moneo, 
quia  in  illis  libris  magna  illa  formulariorum  fragmenta  relicta  habemus;  et  quia  praevertere 
volui  obiectionem  e  multorum  remediorum  enumeratione  desumtam  contra  opinionem  hos 
libros  Cnidiae  originis  esse,  quod  sequentibus  de  causis  statuendum  videtur. 

Primum  methodus  nosologica  in  his  libris  prorsus  Cnidia  est:  tum  vero  in  methodo 
therapeutica  ista  curatio  per  medicamenta  sursum  et  deorsum  purgantia  ubivis  apparet; 
tandem  oratio  ipsa 'scriptorum  est  Cnidiorum.  ■  De  his  omnibus  autem  ad  alios,  libros  tum 
in  adnotatione,  tum  in  prolegomenis  monui  pluribus  locis,  quare. nunc  haec  breviter  nota: 
visse  sufficiat. 

Quid  censendum  de  Sorani  testimonio  circa  Euryphontem  Cnidium?  Citat  Soranus  ex  Hip¬ 
pocrate  talia,  quae  huic  non  tribuimus;  reperimus  in  coflfectiene  Hippocratica  locos,  quos  cura¬ 
tiones  continere  vidimus,  quas  Euryphonti  adscribit.  Licetne  has  Euryphonti  adscribere  Sorani 
auctoritate,  cum  illa  Hippocrati  denegamus,  quamvis  idem  Soranus  ea  huic  accepta  referat? 
Me  iudice  licet :  haec  Hippocratea  non  esse  tam  certis  argumentis  constat ,  ut  dubitare  non 
liceat;  ad  Hippocratem  auctorem  ea  referri  a  Sorano  mirum  non  est,  nam  hic  non  magis  quam 
Galenus  distinguere  noverat  vere  Hippocratea  a  spuriis ,  quae  promiscue  circumferebantur  in 
orbe  erudito  antiquo.  Euryphontis  opera  illo  tempore  superfuisse  novimus:  e  Galeno  Cnidiae 
rum  sententiarum  locos  citante  :  quae  Euryphonti  a  Sorano  adtribuuntur  curationes  rudes  per 
xara(TeiG{i6v  conveniunt  cum  rudibus  similibus  aliis  e  Galeno,  comicis,  libris  medicis  Gnidiis 
notis.  Itaque  mihi  Sorano  fides  habenda  videtur,  ubi  talia,  .qualia 'excitatj  Euryphonti  tribuit, 
licet  de  eius  auctoritate  Hippocrati  quaedam  adscribentis:  longe  aliter,  sentiam.  Unde  firmatur 
opinio  nostra  libros ,  de  quibus  agimus ,  Cnidiae  originis  esse. 

Sed  videamus  iam  de  libris  singulis ,  quos  in  inscriptione-  huius  §  enumeravimus. 

Initium  faciam  a  libro  II.  de  morbis  mulierum,  quem  Littreus  coniunxit  cum  libro  de 
morbis  mulierum  primo  et  libro  de  sterilibus,  ita  ut  hunc  de  morbis  mulierum  tertium  vo¬ 
caret  et  continua  numeratione  capitum  pergeret  a  primo  de  morbis  mulierum  per  secundum 
et  tertium  sibi  dictum  ad  huius  finem  usque.  Equidem  librum  de  morbis  mulierum  et  librum 
de  sterilibus  propter  causas,  quas  in  superiore  §  horum  prolegomenorum  dixi,  eidem  auctori 
tribuo ,  qui  de  morbis  IV.  et  de  natura  pueri  in  partu  conscripsit ,  sed  hunc  secundum  eidem 
scriptori  non  tribuo ,  quia  istam  per  scripta  auctoris ,  de  qua  supra  monui ,  hic  pror¬ 

sus  desidero.  Equidem  cum  Lindano  primum  huius  libri  caput  feci  fragmentum,  quod  alii 
et  Littreus  ad  librum  de  locis  in  homine  referunt  et  .in  mss.  et  edd.  subiungi  solet  fini,  qui 
mihi  esse  videtur  huius  libri.  Primum  enim  sententia,  quae  nunc  in  hac  editione  nostra 
claudit  librum  de  locis  in  homine,  re  ipsa  conclusio  est  libri,  cui  subsequentia  illa  noii  nisi 
ineptissime  subiungebantur ;  —  tum  principium ,  quale  nunc  feci  libri  secundi  de  morbis  mu¬ 
lierum,  omnino  exordium  est  integri  scripti  de  morbis  foeminarum;  —  tandem  nexus  inter 
finem  primi  in  nostra  editione  capitis  libri  II.  de  mm.  muli,  et  caput  seeundum  aptus  est;  — 
ita  ut  tribus  de  causis  illis  mutationem  illam  intulerim. 


PROLEGOMENA. 


Quodsi  iam  hac  in  re  mecum  consentias,  liber  secundus  de  morbis  mulierum  non  potest 
esse  continuatio  operis  alicuius,  i.  e.  libri  primi  istius  nominis,  sed  novi  operis  exordium  est. 
Quin  etiamsi  hac  in  re  dissentias  et  mordicus  tenere  velis  locum  illum  ad  librum,  de  locis  in 
homine  referendum  esse,  ne  sic  quidem  constat  librum  hunc  secundum  primi  continuationem 
esse,  quum  nullum  vestigium  in  eo  appareat  illius  notae  perpetuae  oSyyijaei ce,  quam  pro¬ 
priam  esse  ostendimus  scriptis  auctoris  librorum  de  morbis  IV.,  ceterorum,  de  quibus  §  ante¬ 
cedente  monui. 

His  igitur  de  causis  librum  de  morbis  mulierum  secundum  non  esse  continuationem  primi 
contendo,  sed  a  diversis  auctoribus  profectos.  —  Est  hoc  tamen  eiusmodi,  ut  cum  primum, 
tum  secundum  e  fontibus  antiquioribus  Cnidiae  originis  compilatum  esse  putem. 

Principium  libri  secundi  id  esse ,  quod  dixi,  opinio  probatylis  mihi  videtur ;  —  primum  in 
eo  certum  aliquem  in  materiae  dispositione  ordinem  animadvertis,  quum  morbi  eiusdem  aut 
affinis  generis  sibi  subsequantur;  postea  tamen  ordo  minus  est  certus,  ita.  ut  quare- alius  mor¬ 
bum1  alium  excipiat  non  satis  appareat;  tandem  vero  liber  abrumpi,  non  apta  conclusione  ter¬ 
minari  videtur. 

Huc  fere  redit  opinio  mea  de  hoc  libro  II.  de  morbis  mulierum.  —  Inscriptio,  qua  se- 

De  libello  de  superfoetatione  brevis  ero;  continet  fragmenta  ad  partum,  ad  mulierum, 
virginum  morbos  spectantia,  quorum  quae  principio  sunt  posita  magis  inter  se  connexa  viden¬ 
tur  quam  postrema.  Principio  apto  et  apta  conclusione  caret;  summatim  Sunt  &ro  erue  pura 
sine  debito  ordine  et  nexu  descripta,  partim  ex  aliis  operibus ,  fortasse  e  libro  de  sterilibus  et 
libris  de  morbis  muli,  desumpta,  licet  insint  haud  pauca,  quae  in  hoc  libello  solo  legantur. 

Eiusdem  vero  generis,  sed  minus  magnum  opusculum  est,  quod  de  exsectione,  foetus  in 
utero  mortui  inscribitur. 

Uterque  libellus  inscriptionem  debet  materiae  capitum  in  principiis  singulorum  positorum, 
non  integri  opusculi;  nam  in  illo  non  de  sola  superfoetatione,  in  hoc  non  de  sola  exsectione 
foetus  agitur.  Tituli  igitur  debentur  librariis  exordia  libellorum  respicientibus. 

Haec  de  his  libris:  superest  qui  de  natura  muliebri  inscribitur,  sed  non  maiore  iure  no¬ 
men  illud  obtinuit  quam  suum  duo  illa  opuscula  antecedentia.  Summatim  in  eo  agitur  de 
morbis  mulierum  et  in  eo  leguntur  ut  plurimum  loci,  qui  in  libris  de  morbis  mulierum  iam 
obvii  fuerunt.  Ratio  inter  hunc  librum  et  eos,  qui  similes  locos  continent,  fere  comparari 
potest  cum  ea,  quam  vidimus  esse  inter  prorrhetici  primi  locos  et  Coacas  consimiles,  et  inter 
capita,  quae  in  ceteris  editionibus  libro  Epid.  V.  subiunguntur,  et  Epidemiorum  septimum. 
Liber  de  natura  muliebri  fons  emendationis  est  egregius,  unde  locos  ex  aliis  libris  similes 
restituas  et  contra  etiam  in  eo  ex  illis  emendare  nonnulla  potui.  —  Ceterum  non  certum  est 
hunc  librum  e  libris  de  morbis  mulierum  I.  et  II.  excerptum  esse;  quin,  licet  non  certum 
esse  fatear,  credo  tamen  potius  hunc,  perinde  atque  illos,  ex  locis  decerptis  ex  operibus  anti¬ 
quioribus  conglutinatum  esse. 

Haec  hactenus. 


PRGLEGOMENA. 


$  25. 

De  Mello  de  l lis  quae  ad  virginem  spectant. 

Hicce  libellus  cum  libris,  de  quibus  \  28.  et  24.  egimus,  nihil  commune  habet:  in  illis  ha¬ 
bemus  opera  mutila  medicorum  practicorum  e  schola  Cnidia;  in  hocce  opusculum  sophistae.  Non 
audeo  -pro  certo  affirmare  eundem  sophistam  libellum  de  morbo  sacro  et  hunece  composuisse, 
sed  magnam  esse  analogiam  inter  utrumque  nemo  facile  negabit..  Eieri  possit,  ut  opusculum 
nostrum  sit  ab  imitatore  scriptoris  alterius  compositum;  fortasse  idem  sophista  utrumque  com¬ 
posuit.  Sed  certum  est  cum  operibus,  de  quibus  ante  diximus,  hoc  nullo  nexu  teneri.  De¬ 
clamatorium  orationis  genus;  magnus  hiatus  quo  kfryov  suum  orditur  auctor,  commemoratio 
consecrationis  vestimentorum,  notae  sunt,  quibus  hoc  scriptum  a  vicinis  facile  distinguas. 


Prolegomenis  huius  voluminis  sublicio  breviter  descriptam  summam  eorum,  quae  in  iis 
sunt  demonstrata. 


Libri,  qui  in  codicibus,  veteribus  indicibus,  editionibus  vbfiog  et  repi  r£% vyq  et  repi 
HpXatif?  'tyrpuifc  appellantur,  unum  continuum  referunt  \6yov  sophistae -nescio  cuius,  quo 
medicinam  defendit  ab  obtrectatoribus  et  artem  medicam  a  veteribus  repertam  probat  prae 
innovatorum  recenfiorum  philosophematis.  Sophista  ille  satis  longo  post  Hippocratem  tempore 
scripsisse  'videtur.  Non  credo  alia  eiusdem  viri  scripta  in  collectione  Hippocratica  superesse. 

n. 

Liber  de  morio  sacro  item  opusculum  est  nescio  cuius  sophistae,  qui  locos  arripuit,  ubi  in 
libro  de  aere,  aquis  et  locis  de  morbo  sacro  loquitur  Hippocrates,  ut  iis  superstrueret  hunc 
tractatum,  quo  sophistica  ratione  demonstrat  quod  senex  Cons  antea  1.  1.  affirmaverat,  mor¬ 
bum  sacrum  aliis  magis  divinum  non  esse. 

III. 

Libri,  qui  repi  (pteiog  Mp&rov  et  repi  Sialr^q  Cryieivijq  dicuntur,  videntur  esse  frag¬ 
menta  unius  alicuius  antiqui  operis  medici  a  sophista  nescio  quo  compositi.  Priori  horum 
opusculorum  inest  fragmentum  anatomicum,  quod  teste  Aristotele  Polybum  auctorem  habet 
et  quod  quomodo  huc  appulerit  ignoratur. 

IV. 


Libellus  repi  irypuv  %p^oioq  fragmenta  continet  pessime  descripta  operis  alicuius  medici 
auctoris  incerti,  quae. quum  perlustras,  sponte  duceris  ad  .comparationem  eius  cum  interpolatis 
nonnullis  in  libris  spuriis  epidemiorum.  Summatim  perparvi  sunt  pretii. 

V. 

Liber  de  flatibus  X6yoq  est  sophistae,  quo  demonstrat  raq  06oaq  morborum  causas  esse: 
scilicet  Anaximandri  et  Anaximenis  placitis  suam  pathologiam  superstruxit. 


PROLEGOMENA. 


VI. 

Liber  de  morbis  primus  nuncupari  solitus  partibus  constat  tribus,  quarum  prima  sophistam 
auctorem  habet  et  tota  composita  est  ad  disceptationem  de  rebus  medicis.  Altera  pars  medici 
Cnidii  opusculum  est,  quod  x spl  IptxOav  olim  inscriptum  fuit  et  deberi  videtur  eidem  scri¬ 
ptori,  cui  liber  xepl  xadSm.  Tertia  pars  fragmenta  medica  e  schola  Cnidia  continet,  quae  ab 
eodem  viro 'conscripta  esse  videntur,  a  quo  pars  secunda,  sed  quae  cum  hacce  nexu  certo  non 
coniunguntur,  adeo  ut  opusculo  illi  x epl  bptxCav  nescio  quo  modo  adsuta  esse  dixeris. 

VII. 

Libri  de  morbis  II.  et  III.  medicis  Cnidiis  debentur;  sed  puto , singulo?  suum  sibi  habere 
auctorem.  Tertii  .libri  fini  subnexa  est  pars  formularii  medici,  (pappaxtnfa  appellant  scri¬ 
ptores  illi.  Methodus  nosologica  et  therapeutica  prorsus  Cnidiorum  rationem,  qualem  initio 
libri  de  Victu  acutorum  Hippocrates  descripsit;  redolet.  In  libro  autem  secundo  locus  habe¬ 
tur  ,  quem  ex  fragmento  sententiarum  Cnidiarum  a  Galeno  servato  descriptum  esse  certo  con- 
stat.  Mihi  liber  iste  de  morbis  secundus  ex  antiquissimis  inter  Cnidiorum  monumenta  in  hac 
veterum  medicorum 'sylloge  esse  videtur.  Uterque  liber  non  est  integer,  sed  potius  fragmenta 
refert  operum  antiquorum. 

VIII. 

Liber  xspi  xubuv  destinatus  est  rtlitt  }Si&raiq,  artis  medicae  expertibus.  Conscriptus  est 
a  medico  Cnidio,  quem  etiam  partem  illam  alteram  libri  de  morbis  primi,  cui  titulus  xtp) 
e/ixbav  fuit,  composuisse  est  probabile.  Fortasse  etiam  libellus  xepl  3i piog  illi  debetur. 
Auctorem  ad  scholam  Cnidiam  referendum  esse  certo  constat,  sed  certum  etiam  est  illum 
Hippocratis  opera  in  manibus  habuisse,  ita  ut  iure  Cnidiis  recentioribus  accenseatur. 

IX. 

Liber  de  affectionibus  internis  item  fragmentum  est  maioris  operis  e  schola  Cnidia  profecti. 
Scriptor  hicce  incognitus  dictiones  subinde  usurpat  sibi  proprias,  adeo  ut  hunc  librum  alii 
scriptori  deberi  dixeris  quam  quibus  alii  libri  Cnidiorum,  de  quibus  supra  vidimus. 

X. 

Liber  de  Jocis  in  homine  conscriptus  est  a  Sophista,  quem  rfiv  bi  '\raJIa.  Atepibav  fuisse 
eius  oratio  arguit.  Librum  fere  compendium  aliquod  medicinae  referre  dixerim.  Pluribus 
locis  pessime  habitus  a  librariis  ad  nostram  aetatem  pervenit. 

XI. 

Libri  de  morbis  quartus,  de  genitura  et  de  natura  pueri,  (quos  duos  unum  referre  opus, 


PROLEGOMENA. 


quod  auctor  ipse  rrepl  Cpbtriop  rruiSiov  tou  iv  r 6xcp  inscripsit,  certum  est),  de  morbis  mulie¬ 
rum  primus  et  de  sterilibus  unius  eiusdemque  scriptoris 'sunt  opera.  Quatuor  horum  librorum 
primus  et  secundus  opera  integra,  aut  integra  saltem  maiorum  operum  rpctjfiaTa  referre 
certum  est.  Tertius  et  quartus  librorum  dictorum  mutili  relicti  sunt.  Idem  ille  auctor  ad 
alia  deperdita  opera  sua  respicit;  fuit  autem  iatrosophista ,  qui  artem  medicam  ipse  fecit  et 
qui,  licet  magni  ingenii  vir  non  fuisse  videatur,  plura  habet,  quae  scitu  dignissima  sunt 
historiam  doctrinarum  med'icarum  investiganti. 

XII. 

Libri  de  morbis  mulierum  II.,  de  superfoetatione ,  de  foetus  in  utero  mortui  exsectione,  de 
natura  muliebri  continent  fragmenta  maiora,  minora  operum  de  morbis  mulierum  et  arte  ob¬ 
stetricia  a  nescio  quibus  auctoribus  profectorum,  sed  quae  omnia  e  schola  Cnidia  originem 
duxerunt.  Saepe  loci  iidem  in  iis  recurrunt,  ordo  certus  nonnullis  tantum  locis  apparet;  plu¬ 
rimis  locis  certa ,  materiae  dispositio  prorsus  desideratur  e£  subinde  formulariorum  fragmenta 
inter  medias  mprborum  descriptiones ,  leguntur.  Methodps  ..tamen  nosologica  qt  therapeutica 
Cnidiorum  est,  quin  sunt  loci  ubi  curandi  viae  describuntur,  quas  serioris  aevi  scriptores  ipsi 
Euryphonti,  idque  non  sine  veri  specie,  adscribunt. 

,,,  XIII.  ;  .  _ 

Opusculum,  quod  ree  fi  rrapbeviav  inscribitur  longe  alius  est  indolis  quam  libri  de  rebus 
muliebribus  supra  memorati.  Mahifesfo  sophistae  debetur)  fortasse  vero  eidem  cui  liber  de 
morbo  sacro,  saltem  imitatori  eius.  Puto  fragmentum  esse;  apto  edite ifine^BOB: concludi  videtur. 

XIV. 

De  librorum  hoc  volumine  contentorum  inscriptionibus  res  ita  se  habet,  ut-pleraeque  sint 
recentiores,  non  ab  auctoribus  profectae,  sed  a  librariis  inditae.  Suas  sibi  habere  inscriptiones 
antiquas  probabile  est  libellos  de  morbo  sacro,  de  flatibus,  fortasse  etiam  rrepl  rrapbevliov ; 
antiquum  titulum  restitui  libro  rrepl  (pCoioi;  rrtuSlov  rou  iu  rbuco.  De  reliquis  omnibus  con¬ 
stat  partim  sine  dubio  spurios  esse  titulos,  partim  eos  dubiae  fidei  esse.  Quod  item  affir¬ 
mandum  de  titulis  capitum  singulorum,  formularum  medicinalium. 


P.  S.  Dum  specimina  typographica  prolegomenorum  perlustrabam  et  p.  xxv.  perveniebam 
ad  locum  e  cap.  26.  libri  de  Vet.  med.,  vidi  me  p.  26.  vs.  penult.  errorem  com¬ 
misisse,  quem  quomodo  tollerem  tunc  non  reperiens  locum  in  prolegomenis  descripsi 
e  codicis  A.  lectione.  Error  meus  hic  est:  dAA’  1 ),  quod  interrogantis  est,  dedi 
pro  codicis  A.  lectione  ctAA’  ij.  Sed  neque  vulgata,  neque  codicis  A.  scriptura  recte 
se  habet:  puto  duas  esse  emendandi  vias,  i.  e.  aut  ouSh  ajAA’  Ij  abra  i^afiupTd- 
vovti  x.  r.  A.  legendum,  aut  dAA’  abripi  et-xpcxpravouTi  x.  r.  A.  —  Hoc  mihi 


NOMOS. 
nEPI  TEXNH2. 
nEPI  APXAIH2  IHTPIKH2. 

ESTI  AE  204>I2T0T  KAI  PHTOPOS  TINOS  AOrOS  EIS  nEPI 
IATPIKH2,  H  AnOAOriA  THS  TEXNH2  THS  nAAAI 
ETPHMENHS. 


LEX. 

DE  ARTE. 

DE  YETERE  MEDICINA. 


EST  AUTEM  SOPHISTAE  AC  RHETORIS  NESCIO  CUIUS  SERMO  UNUS  DE 
MEDICINA,  SIVE  DEFENSIO  ARTIS  ANTIQUITUS  INVENTAE. 


.ZOMOtf 

.m/izaT  wai  i 

3LHJU4THI  ZUlAZ-A  I  3Ql| 

■  .  „ii  .010'  00/1  Vi  sonoim  IA>1  TOT-M OS  IT'  -  «j 

Af3  2HT  ZHKX3T  ZHT  AITOAOHA  II  V  t 

,  Z  H  VI SMH1T 3 


JJT  fi  A  %(l 


NOMOS. 
nEPI  TEXNHX. 
nEPI  APXAIHS  IHTPIKH2. 


LEX. 

DE  ARTE. 

DE  VETERE  MEDICINA. 


a',  'lyrpixii  Te%vdav  pev  ructav  8<rrl  ixi- 
(paveaTciTtf  Sia.  <58  &pia6tijv  riov  te  %pso- 
t*  *»  Xdl  T&V  Elxy  TOili  toioOuSe  xpi- 

v6vrav  xoX6  Tt  xa&liiV  ijfy  t&v  rs%v£u v 
&,xo\e'iteto,i.  'H  Te  tMe  kfiaprkg  ru  [l&- 
faara  /tot  Soxisi  1%eiv  alrfyv  toi^Se  •  x p6a- 
Tifiov  yap  1  h^Tpixijg  fioOvyg  £v  Tym  ’  x6htxt 
obSiv  Sipiarai ,  xtyv  &< ht-iv/g-  aSrif  <58  o5 
TtTp&axEL  Toitg  1%  aiiTijg  guyxsi/zbovg.  'Oftoi- 
6tutoi  ykp  slai  oi  toioISe  toIci  xapEiaayo- 
pii voiai  xpos&xoitri  Iv  rijat  TpaycpShjim-  cisg 
yap  IxsTvoi  ff%yfia  pih  xal  arotyv  xal  xp6c- 
coxov  uTOxpirou  iyami ,  o&x  eM  <58  uxo- 
xpirai,  oSra  xal  tyrpol  (p^pnp  /eeh  sroAAoi, 
Ipycp  <58  x ay%u  ( Icuot. 

fi'.  Xpyj  ykp  Zarig  fiiWEL  tyrpixtft;  %6v- 
Euiv  krpExiag  cip/iS^EcUdi  ruvii  ’  ftiv  £x<j- 
/SoAoi/  ysvMar  CpOmog-  SiSauxaM. yg-  ‘t6- 
xov  sd(putog'  xaifo/xa&fyg  ■  Qihoxovfyg- %p6- 
vou.  Tlpuroi/  < ah  oSv  xavruv  Tt  CpOmog- 


1.  Omnium  profecto  artium  medicina  nobi¬ 
lissima.  Verum  propter  eorum  qui  eam  exer¬ 
cent  ignorantiam,  eorumque  qui  temere  de  his 
iudicant,  omnibus  artibus  iam  longe  inferior 
habetur.  Cuius  quidem  erroris  ista  mihi  potis¬ 
simum  esse  causa  videtur,  quod  soli  arti  me¬ 
dicae  nulla  in  civitatibus  praeterquam  ignomi¬ 
niae  praefinita  poena  est,  quae  eos  qui  ex  ea 
constant  minime  attingit.  Qui  quidem  perso¬ 
narum,  quae  in  tragoediis  producuntur,  maxime 
similes  esse  videntur.  Quemadmodum  enim  illi 
quidem  formam,  habitum  et  personam  histrio¬ 
nis  referunt,  neque  tamen  histriones  sunt,  sic 
et  medici  nomine  quidem  multi,  re  ipsa  per¬ 
pauci. 

2.  Qui  enim  medicinae  scientiam  sibi  vere 
et  apte  comparare  Volet,  is  horum  omnium 
compos  esse  debet,  ut  naturam  nactus  sit,  do¬ 
ctrinam,  locum  studiis  aptum,  institutionem  a 
puero ,  industriam  et  tempus.  In  primis  igitur 


(pbci og  ydp  dvrirpyeeobetiq,  xeved  xdvra- 
(pbetoq  82  1 2?  rb  Spierov  btyyeobe) fg  SiSa- 
cxaty  riypnfg  ylyverar  >jv  pera  0povf- 
<7to$  '  Set  srepixoitjvaeSui  vraiSopaUa  yev6- 
pevov  Iv  'r6xtp,  bxoloq  ebQufc  Trpbq  p66y- 
eiv  ierat  •  in  82  QiXo^ovfyv  irpotreviyxae6ai 
ig  Xpbvov  trovhbv,  bxag  i )  p&biftrig  ip(pu- 
aiabelaa,  Se^iHg  re  xal  ebaMiag  robg  xap- 
vrobg  i^eviyx^rat. 

y'.  'Oxofy  yap  r&v  h  rij  yjf  (pvopivuv 
'  ij  Oeapfy,  roi<j$e  xal  rijg  tyrpixijg  {/  pdbv\- 
eig.  'H  pev  yap  06eig  ifpiav  bxolov  %  %dpyp 
rd  82  ‘  StSdypara  r&v  SiSaex6vrav,  bxolov 
rd  enbppara •  if  82  zaiSowabty,  rb  xa6' 
ibptfv  abra,  Treeetv  e 1$  ri)v  dpoupav  b  82  .  t<5- 
770$  iv  $  fi  pdfyetq,  bxolov  vj  ix  rou  7te- 
pii%ovro$  tyipog  rpoQtj  yiyvopivy  rotai 
Quopivoter  v/  82  0i\O7rovfy,  ipyuefy-  b  82 
%p6vo$  raura  ’  ivie%6ei  vtdvra  ’  dg  ixrpa- 
Qijvat  reMag. 

8'.  Taura'  Stv-xpvi  ig  rv/v  tyrpixty  ri%vtfv 
ieeveyxapivoug  xal  arpexiaq  abrijq  yvdeiv 
Xafibvrag,  oiirojg  dvd  rd g  7r6haq  Qoireuv- 
rag,  pii  Mycp  poiivov,  dXi.d  xal  ipycp  \y- 
rpobg  vopt^eebai.  'H  82  &7reipfy  xaxog  ftf- 
eaupbg  1  xal  xaxbv  xeipijfaov  rolei  i%ooei 
abripi  xal  bvap  xal  lirap,  ebduplvig  re  xal 
ebtppoeCvyg  dpoipoq,  SeiXi^g  re  xal  Opaeb- 
rijroq  n6^v>/.  A etXfy  piv  ydp  dSvvaplyv 


natura  opu8  est,  qua  repugnante  irrita  sunt 
omnia,  eadem  vero  ad  optimum  quodque  viam 
commonstrante  artis  doctrina  paratur,  quam  ex 
institutione  a  puero,  in  loco  ad  disciplinam 
probe  a  natura  accommodato  cum  prudentia 
sibi  comparare  oportet.  Ad  haec  longi  tem¬ 
poris  industriam  accedere  necesse  est,  qua  di¬ 
sciplina  veluti  gravidata  feliciter  et  bene  cre¬ 
scendo  maturos  fructus  efferat. 

3.  Quomodo -autem  contemplatio  eorum,  quae 
terra  producuntur,  eadem  omnino  ratione  me¬ 
dicae  artis  cognitio  se  habere  videtur.  Natura 
namque  nostra  agri,,  doctorum  praecepta  semi¬ 
num  rationum  habent.  Institutio  a  puero  tem¬ 
pestivae  sationi  respondet..  Locus  vero  disci; 
piinae.:accommodatus,  aeri  . ambienti,  ex  quo  iis 
quae  e  terra  nascuntur  alimentum  suppetere 
solet.  Diligens  studium  agricultura  est.  Tem¬ 
pus  autem  omnia  haec  ad  plenam  maturitatem 
confipmat. 

4.  Quibus  certe  'omnibus  ad  artem  medicam^ 
collatis  eiusque  vera  cognitione  percepta,  hoc 
modo  civitates  obeundo  non  solum  verbo,  sed 
etiam  opere  medici  existimationem  tueri  opor¬ 
tet.  At  vero  imperitia  malus  est  thesaurus  ma¬ 
laeque  opes  reconditae  iis,,  qui  eam  possident, 
quavis  hora  per  omne  vitae  tempus,  securitatis 
animi  et  laetitiae  expers,  timiditatis  et  auda¬ 
ciae  nutrix.  Ac  timiditas  quidem  impotentiam. 


sm butirtl-  hpuaOrvn  Si  drexvt^v.  A 60  yxp  audacia  vero  artis  ignorationem  arguit.  Duo 
triarijpif  re  xxl  S6%x,  S>v  rb  piv  rb  'ivi-  sunt  enim  scientia  et  opinio,  quorum  illa  scien- 
araabcu  TOldei ,  rb  Se  rb  1  xyvoelv.  tiam,  haec  ignorationem  parit. 

£'.  Ta  Se  iepci  iivrx  xpijypuTX  lepotai  6.  Haec  vero  cum  sacra  sint,  sacris  homini- 
avbp&xom  ’  Selxvvrxr  fajbdjiam  Si„ob  6d*  bus  demonstrantur.;  profanis  vero  nefas  prius 
peig,  Tptv  Sj  reXec65xu  bpylom  ■Imerj/uis.  quam  scientiae  sacris  initiati  fuerint. 

<?'.  prf  nveg,  o?  rdyyv\v  'Terofyvrxi  rb  6.  Nonnulli  in  turpiter  insectandis  artibus, 
rag  rd%vxQ  '  xlryporoteTv  •  &Q  piv  olovrai  artificium  suum  collocant;  ut  quidem  opinan¬ 
ti!)  rodro  Siuxpwabpevot,  8  iyb>  tur,  non  id  facientes,  quod  ego  dico,  sed  suam 

laraphfi  olxefyf  ixlSeigiv vroieOpevoi.  'Epol  scientiam  ostentantes.  At  eorum  aliquid,  quae 
Sb-rb'  piv  n  rfiv  p)  ‘  ebpypdvav  igeuptexeiv ,  nondum  inventa  sunt,  invenire,  quodque  inve- 
o  n  xxl  eupebiv  xpdaaov  Ij  &ve%e6perov,  guv-  nisse  quam  non  invenisse  praestiterit,  simili- 
dcios  Soxdet  im66p>ipt,x  re  xxl  ipyov  eJvxi,  terque  imperfecta  ad  finem  deducere,  id  mihi 
xxl  rb  rb  ij pilepyx  Iq  r dXoQ  £%epy££etr6xi  videtur  illius  inunus,  qui  intelligens  existimari 
barxCrag  ■  1  rb  Si  Koyav  olt  xxkuv  rd%wp  expetit.  Qui  vero  ea,  quae  ab  aliis  sunt  in- 
rx  toiq  xKKoiq  eupxpdvx  xlayjjveiv  trpoSu-  venta  inhonestorum  verborum  artificio  contami- 
pidetrSxi ,  irxvopSouvrx  piv  pySiv,  SixfixK-  nare  contendit,  neque  quicquam  corrigit;  sed 
Xovrx  Sd  rx  rtbv  iSdrav  xpbg  robi  p]  dS6>  a  peritis  inventa  apud  imperitos  traducit,  is 
rxi  igmipdjfixra,  obxdn  guvdtnoQ  Soxdei  ixi-  sane  prudentiae  existimationem  tueri  velle  non 
66p^px  re  xxl  ipyov  ehxi ,  xXXx  ”  xxxxy-  videtur,  sed  potius  naturam  suam  aut  ignora- 
yeUvj  p&KKw  (p6<nog ,  i)  xreyyiy  •  pobvom  tionem  malitiose  prodere.  Solis  enim- artium 
ypp  ’  Si/ .  rolffi  xrd%voi<ri  ij  ipyxrty  xbr ^  ignaris  hoc  opus  competit,  qui  ambitiosius  qui- 
ipp6^ei  q>i\oripeopdv<i>v  piv,  o&Sxpa  Se  Su-  dem  contendunt,  neque  tamen  improbitate  sua 
vxpdvuv  ’  xxxhp  uxoupydetv  elg  rb  rh  rav  ullo  modo  praestare  possunt  ut  aliorum  opera 
jt db.xg.  ipyx  ij  bp6x  dbvrx  SixfidXXeiv ,  ij  oiix  vel  recta  calumnientur,  vel  non  recta  repre- 


bp6a  papdsatai.  Toi/q  piv  ouv  iq  raq  kkkaq 
rtyvaq  robrip  rip  rpforcp  ipvrforovraq  ofot 
fiiXsi  rs  > cai  Zv  piXsi  oi  Suvapsvoi  xakvbv- 
rav-  6  Si  vrapskv  Xbyoq  roin  iq  tyrpi) ci/v 
oiiraq  Ipvropsuopivoiai  ivavn&csrai,  Qpaou- 
vbpsvoq  piv  Sia.  robrovq,  oi) q  ipiysi,  stoiro- 
piav  Si  Sia  '  rijv  ri%v>iv  %  fioifOsi,  Suvaps- 
voq  Si  Sia  ri/v  so^iv/v,  ^  xsxaiSsvrai. 

*  Aoxist  S<I  poi  rb  piv  %6pvrav  riyyy 
slvai  obSspia  obx  ioura  xal  yap  kXoyov  r&v 
ibvrav  ti  tfySMu  p*i  ibv-  ivrsl  r&v  ys  pt,v\ 
ibvrav  riva  kv  nq  obalv/v  Qstjtrkpsvoq  avray- 
yciXsis  aq  irrr,  si  ykp  Si/  hn  y’  ISsiv  rk 
pi )  ibvra,  Zrvrsp  ra  ibvra,  obx  olS'  'biraq 
i iv  Tiq  abrk  ’  vophsis  pi }  ibvra,  3.  ys  sltf 
xai  bfpbaXpolm  ISsiv  xal  yvtbpip  voyrai,  Zq 
itsri.  kXX'  braq  pv/  obx  *  $  rouTO  roiourov, 
kXXk  ra  piv  ibvra  alsi  oparai  ts  xai  yi- 
yvkaxsrai,  ra  Si  pii  ibvra  oiirs  oparai, 
oilrs  yiyvkaxsrai.  Tiyvkaxsrai  roivuv  Ss- 
Ssiypivav  ‘  siSsa  rav  rsyviav  xai  obSspia 
lari  ij  ys  ix  nvoq  slSsoq  o0%  oparai.  Oipai 
S'  lyays  xai  rd  bvbpara  aiirkq  Sia.  rk  siSsa 
Xafisiv  ■  3.X oyov  ykp  arb  rav  bvoparav  ifyst- 
a$ai  ra  siSsa  (SXarravsiv  xal  kSCvarov  ra 


hendarit.  Eos  igitur,  qui  in  alias  artes  hoc 
modo  invadunt,  coerceant,  si  possint,  quibus 
haec  cura  est  et  quorum  id  interest.  Haec 
autem  oratio  nostra  adversus  eos  instituitur, 
qui  hoc  pacto  artem  medicam  quaestus  gratia 
insectantur,  animos  quidem  attollens  propter 
eos,  quos  reprehendit,  abundans  vero  propter 


7.  Ac  sane  omnino  nulla  mihi  esse  ars  vi¬ 
detur,  quae  non  exsistat.  Absurdum  enim  est 
quod  non  sit  esse  putare;  quandoquidem  eorum, 
quae  non  exsistant,  quamnam  quis  essentiam 
intueri  queat  et  enunoiare  quod  sint?  Si  enim 

videre  liceat,  haud  scio  quanam  quis  ratione 
ea  quae  non  sunt  animo  complecti  queat  non 
secus  ac  ea  quae  sunt,  quae  quidem  quod  sint 
et  oculis  intueri  et  mente  comprehendere  licet. 
Neque  istud  aliter  contingere  potest,  sed  ea 
quae  sunt  perpetuo  cernuntur  et  cognoscuntur; 
quae  vero  non  sunt,  neque  cernuntur,  neque 
cognoscuntur.  Demonstratarum  igitur  artium 
formae  cognoscuntur,  neque  ulla  est,  quae  non 
ex  forma  quadam  cernatur.  Et  sane  arbitror 
eas  per  formas  nomina  accepisse.  Praeter  enim 


Ta  Si  elSea  ol>  vopeoberfipiara,  kkkk  f$\a- 
ertjfiara.  Uepl  ftiv  oSv  ro&rav  eH  yi  ng  pe) 
ixav&g  ix  rav  elpv/peivav  t-uvfyai,  iv  akkom 
'  av  k6yoi<rt  <ra0i<rrepov  SiSayfiel 'tf. 


v\'.  'Ilepl  Si  lv/rpix!jg,  —  ig  raOryv  ykp  b 
kbyog,  —  rafrryg  oSv  ri )v  krbSeifyv  vroi)- 
aopeai  xal  irp&r6v  ye  '  Siopieupeai  8  vopel^ a 
tyrpixviv  elvai,  —  rb  Si)  veapvrav  airakkac- 
aetv  rS/v  voseiv rav  roi/g  xapekroug  xal  r&v 
voetj/akrav  rkg  c0oSp6ryrag  apfikOveiv,  xal 
rb  *  piii  iy%eipieiv  rolai  xexparypeivoim  uro 
rSv  vorv/pcarav  elSbrag  In  raura  oi/  SCvarai 
Iv/rpix).  'Slg  oSv  vroiiei  re  raura  xal  ofy 
ri  irn  Sik  rcavrbg  vroiietv,  vrepl  roOrou  fooi 
Sii  b  koivcbg  ’  irrai  kiy  og-  iv  Si  rftrfjt  ri- 
yyvfg  kxoSeify  kpia  xal  roi/g  kbyoug  r&v 
al<r%6veiv  al/rijv  olopeivav  kvaipfaa,  y  kv  exa- 
crog  ai/r&v  xpfooeiv  ri  olbpievog  “  ruy%dvei. 

6'.  "Kari  ’ , u,iv  o5v  peoi  kp%)  rou  k6you, 
vi  xal  bpiokoyyQljfferai  sr apa  xaai-  '6n  ‘  fiiv 
ykp  ivtoi  ii-uyikfyvrat  rav  Separevopiivav 
i/x b  Iv/rpixijg  '  o/aokoy  ierat-  '6n  Si  oi/  xav- 
reg,  iv  rofrrtp  ViSvj  0iyeTat )  ri%vvf  xai0a<n 
oi  rk  %elpa  kiyovreg  Sik  roi/g  akmxopiivoug 
iivrb  rdv  voav/pikrav  xal  roi/g  kxo0eCyovrag 
ai/rk  riiyx  kxo0eOyeiv  xal  pi)  Sik  r)v  ri- 


produotas  esse,  neque  id  fieri  potest.  Nomina 
namque  lege  quadam  naturae  sunt  sancita,  for¬ 
mae  vero  non  sancitae,  sed  veluti  quaedam  na¬ 
turae  sunt  progermina.  Ac  ista  quidem,  si  quis 
ex  iis,  quae  antea  dicta  sunt,  non  satis  intelligit, 
in  aliis  commentationibus  apertius  docebuntur. 

8.  Medicinae  vero ,  circa  quam  praesens  ver¬ 
satur  oratio ,  demonstrationem  instituam ,  ac 
primum  mea  quidem  opinione  definiam  medi¬ 
cinam  esse,  quae  sane  in  totum  a  morbis  aegros 
vindicet,  morborumque  vehementiam  obtundat, 
neque  iis,  qui  a  morbo  vieti  sunt,  manum  ad¬ 
moveat,  cum  id  medicinam  praestare  non  posse 
probe  constet.  Quod  igitur  tum  haec  praestet, 
tum  etiam  semper  praestare  possit,  sequenti 
oratione  persequar.  Simulque  dum  artem  esse 
demonstro,  eorum  rationes,  qui  eam  se  turpiter 

quisque  aliquid  efficere  se  posse  arbitratur. 

!).  Hinc  igitur  orationis  exordium  faciam, 
in  quo  etiam  omnes  assentientur.  Nempe  ple- 
rosque  arte  medica  curatos  sanitati  esse  resti¬ 
tutos  in  confesso  est;  quod  vero  non  omnes, 
ob-  hoc  iam  ars  ipsa  in  reprehensionem  incur¬ 
rit.  Quique  eam  criminantur,  ii  propter  eos, 
qui  morbis  incidunt,  aiunt  eos,  qui  evaserunt, 
fortunae ,  non  artis  beneficio  evasisse.  Ego  vero 


—  8  - 


%rp.  ’Eyci  <52  obx  axoarepiu  poiv  obS'  au- 
rop  rijv  rO%>tv  ipyou  obSevdp,  viyeufiat  S 'i 
rotai  poiv  xaxup  bepaxeuo/xivoiai  vorfpeaai  rS. 
xoXka  ti )v  ifwftfqv,  ixeabai^.Tolai  Si  eS  ripv 
el)TU%fyv.  "Exeira  Si  xal  xi o?  ntfy  ri  lari 
roim  1  bytuabefai  SLXXo  ti  alnljiTatrbat  Ij  t%v 
ri%v>iv,  elxep  %pe6pcevoi  abrjj  xal  bxoupyi- 
ovrep  byidabyirav-,  rb  peiv  yap  rijp  r6%yp 
‘  eISop  ijiAbv  obx  i/liou^bifaav  6eijaaa6at,  iv 
$  Ty  xi %viji  ixirpeipav  aCpap  abrobp ,  ’  liare 
rijp  fih  ‘ip  rvpv  tCx^v  &va<popiji  i.xyWa- 
y/iivoi  elal,  rijp  poivrot  ip  rijv  riyy yv  obx 
axyWay pAvoi  •  iv  $  yap  ixirpeipav  xal  ixl- 
areuaav  abrip  atpap  abrobp,  iv  robrcp  abripp 
xal  to  eTSop  iaxispavro  xal  ri}i/  Sbvapuv  'xe- 
pavbivrop  rou  ipyou  iyvaaav. 

i'.  '‘Epei  Svi  ivrauba  6  rotvavrla  Myav,  on 
jtoAA ol  ijSy  xal  ob  xptpaa/aevoi  hprptp  vooiov- 
rep  4  by  laobvfaav ,  xal  iy&  rtp  A 6ytp  obx  aXi- 
uria-  Soxiei  Si  peoi  oiov  re  elvai  xal  lyrptp 
povi.tXpa/Jiivoup  hprpixtf  xepiru%e1v,  ob  poviv 
‘liare  elSivai  5  n  bpQbv  ivabrij  ivefy,  xal 
o  tl  /xvi  opSb v,  4AA’  !i< rr‘  av  bxirb%oiev  roi- 
aura  bepaxeuaavrep  eaurobp,  bxoi&  Xep  av 
ebepaxebbipaav ,  si ,  xal  fyrpom  iyptivro.  K al 
*  tout6.  ye  rex/x^piov  piya  rj)  ob<siy  rijp 
TsyyVP  j  'bri.iouaa  ri  ian  xal  poey&Xy,  ’6xou 
ye  (patvovrai  xal ,  oi  /xij  vo, wlfyvrep  abripi 
elvai,  aufyfievoi  St'  abrijp-  xoXK^ykp avay- 


ut  fortunae  quidem  quavis  in  re  nonnihil  tribuo , 
ita  certe  censeo  male  a  morbis  curatis  ut  pluri¬ 
mum  adversam  fortunam ,  bene  vero  curatis  pro¬ 
speram  fortunam  contingere.  Deinde  vero  qui  sa¬ 
nati  sunt,  cuinam  alteri  quam  arti  hoc  bene¬ 
ficium  acceptum  referant,  si  quidem  huic  se 
committentes  et  subservientes  sanitatem  sunt 
consecuti?  In  quo  enim  arti  sese  commiserunt, 
inanem  fortunae  formam  neglexerunt,  adeo  ut 
a  referenda  fortunae  gratia  liberi  sint,  ab  ea 
autem,  quae  arti  debetur,  liberare  se  non  pos¬ 
sint.  s  Cui  enim  sese  commiserunt  ac  credide¬ 
runt,  in  eius  formam  intuentes,  ipsius  etiam 
facultatem  re  confecta  cognoverunt. 


10.  Atque  hoc  sane  loco  obiicit  nobis  adver- 

dici  opem  sanitati  restitui,  quod  equidem  non 
diffiteor.  Ac  fieri  mihi  posse  videtur  ut  qui 
medicum  non  adhibent,  iis  ex  arte  medica  feli¬ 
citer  succedat,  neque  tamen  intelligant  rectumne 
quid  in  ea,  an  pravum  insit,  sed  quod  per  se 
curatis  eadem,  quae  si  medicis  adhibitis  curati 
fuissent,  contigerunt.  Quod  ipsum  sane  ma¬ 
gnum  est  artis  exsistentis  indicium  et  quod  in¬ 
ter  praeclaras  habenda  sit,  quando  qui  ne  eam 
quidem  es3e  existimant  eius  ope  servati  conspi¬ 
ciuntur.  Qui  enim  etiam  non  adhibitis  medicis 


xt/  xai  roiig  /otj  %pu/itvoug  lv/rpoiai,  voaij- 
savrag  Si  xai  '  uyiaabivrag  el Sivai ,  Sn  ij 
Sp&vrig  ti  ij  /iit  SpCbvTeg  ’  ir/idusb/rav  •  ij  ydp 
io-ir/j),  ij  ■jrokutyayly ,  ij  vrorip  vrkeiovi,  it 
Siipy,  vj  XouTpoici ,  ij  dkouoiy,  ij  v6vol<7l,  ij 
v/iru%fy,  ij  Srvom,  ij  .dypwxviy,  Sj  rij  axdv- 
.ruv  roOrav  Tapayvh  xpdpievoi,  'uyidabytyav 
xai  T$  dcpekijc&ai  rokkif  dvdyxif  aCiToiig 
ian  iyvaxivai,  8  n  ijv  rb  dtpekijixav ,  'xai 
ire  bfikdfiyaav,  Ttp  (}?M(Z>jvai,  o  ti  ijji/  rb 
fSkd-0av.  Tat  ydp  rq  iiQekijabat  xai  rd  Ttp 
j 3e(Skd(p6ai  upiepoivu  ‘  ircig  ixavog  yvcbvar  ei 
tolvuv  ixiiTTijaeTai  ij  ijrmvieity  ij  0iyeiv  o 
vooijtrag  rcbv  SiaiT^podrav  n  '  otffi  uyidtrbvi  ij 
ifikdfy,  vrdvra  r aura  rijg  tyrpixijg  bvra 
eupijtrer  xai  ion  oi/Siv  ijooov  rd  dpoapTVf- 
Uvra  rdv  SiQekyadvTuv  poaprOpta  Tij  ri%vifi 
ig  ro  efoar  rd  ptiv  ydp  d0ek^oavra  rtp 
bpbug  a-pooeve%6ijvai  SiQtkyi re-  rd  Ai  /3kd- 
0avra  rtp  foyxin  bpb&g  irpooeveyfiyvai  ifika- 
0e.  K ai  roi  Strou  1  rb  re  bp6bv  xai  .  rb  poij 
bp6bv  'bpov  i%ei  ixdrepov ,  xS>g  touto  oitx  oLv 
riyytf  efy;  touto  yap  iyuyi  0>ffoi  dTeyyfyv 
ehai,  '6tou  fitfre  bp$ov  '  Ivt  pov/Siv,  fe^re  oitx 
bp66v  ikrou  Se  roOrav  heart  ixdrepov  ,.or8>g 
touto  obx  dv  Tbyyqg  kpyov  dXX’  dre%vivjg  eiy ; 

ia' .  "E ti  tolvuv  el  /ah  *  i/vrb  0ap(idxuv 
t&v  Te  xabatp6vTBV  xai  tuv  iaTdvTav  ii  iyaig 
rij  re  iv/rpix^  xai  rotoi  iv/Tpolot  fiouvov  ”  lyi- 
yvero,  daOevvig  ijv  oLv  b  ipobg  \6y og-  vuv  Se 


ex  morbis  convaluerunt,  ut  intelligant  omnino 
necesse  est,  se  quod  aliquid  vel  fecerint,  vel 
non  fecerint,  idcirco  sanitatem  esse  consecutos. 
Aut  enim  inediam,  aut  copiosiorem  cibum  et 
potum,  aut  sitim,  aut  balnea,  aut  eorum  abs¬ 
tinentiam,  aut  labores,  aut  quietem,  aut  so¬ 
mnum,  aut  vigiliam,  aut  eorum  omnium  pro¬ 
miscuarum  usum  adhibentes  sanitatem  consecuti 
sunt.  Quos  ex  eo  ipso  quod  utilitatem  sense¬ 
runt,  quodnam  sit  quod  iuvet  agnoscere  omnino 
necesse  est,  et  si  qua  in  re  laesi  sunt,  tum  eos 
laesos  esse,  tum  quidnam  sit,  quod  laesit.  Quae 
enim  utilitate  et  noxa  distincta  sunt,  est  cuius¬ 
vis  cognoscere.  Qui  igitur  aegrotavit,  si  eam 
victus  rationem,  per  quam  sanitatem  adeptus 
est,  laudare,  vel  vituperare  noverit,  ea  omnia 
ad  sanitatem  pertinere  comperiet.  Neque  vero 
minus  quae  offenderunt  quam  quae  profuerunt 
artem  esse  comprobant.  Si  quidem  haec  quod 
recte  adhibita  fuerint,  profuerunt,  illa:  vero  ob 
incommodum  eorum  usum  nocuerunt.  Quan- 
quam  ubi  rectum  et  pravum  suis  finibus  cir¬ 
cumscribitur,  quis  hoc  artem  esse  non  existi¬ 
met?  Neque  enim  artis  nomine  istud  donandum 
existimo,  in  quo  neque  rectum,  neque  pravum 
inest.  At  ubi  utrumque  adfuerit,  quomodo  hoc 
non  opus  artis  erit,  sed  artis  expers? 

1 1 .  Ad  haec  certe  si  in  re  medica  aut  apud  me¬ 
dicos  curatio  ex  purgantibus  aut  sistentibus  me¬ 
dicamentis  tantum  constaret,  parum  efficax  nostra 
esset  oratio.  Nunc  vero  qui  inter  medicos  ma- 


'  <S) 'i  (pulvovrat  r&v  iv/rpuv  oi  [idXtora  ixat- 
veb/ievot  xai  Siair(j[iaoi  ld/ievoi  xai  SLWotol 
'  ye  eiSeot,  a  ohx  av  ng  Qafy,  /iv/  '6n  iv/- 
rpbg,  dAA’  ohSb  iStdrpg  dvextor^/iav  dxoh- 
oag,  /it )  oh  ri/g  rbyyv/g  eheu.  "O xoo  ouv 
ohSbv  oOt e  iv  rolot  dyabolot  r&v  iv/rpuv, 
ohre  iv  rjf  iv/rptxp  uhrip  &%pet6v  ion,  dAA’ 
iv  rolot  xXelorotot  rSiv  re  (puo/ihav  xai  rav 
xoteufiivui/  iveon  rct  elSea  rav  Separetdv  xai 
rfiv  (pap/idxav,  ohx  ion  in  ohSevi  rdv  aveo 
iv/r pou  uytatyfihav  rb  ahr6[iarov  ainijoa- 
obat  bpSi, 5  Mycp-  rb  /ibv  ydp  ahr6fiurov  oh¬ 
Sbv  (pulverat  ibv  ib.ey%6fievov  xdv  ydp  rb 
ytyvb/ievov  Std  n  euploxotr'  &v  ytyv6fievov 
xai  iv  rfp  Std  n  ‘rb  ahr 6/iarov  oh  (pulve¬ 
rat  oholv/v  i%ov  ohSepilav,  dAA’  vj  ouvo/iu 
/iouvov  v/  Sb  iv/rptxv/  xai  iv  rolot  Std  n  ' xai 
iv  roiiot  xpovoou/ihotoi  (pulverat  re  xai  (pa- 
velrat  ‘  aiei  oholpv  iypuaa. 

t/S'.  Tolot  pibv  ouv  Tj)  rh%y  rb) v  hyleiav 
xpoonbeloi,  ri/g  Si  rbyyv/g  dtpatpbouoi,  rot- 
uur’  &.v  ng  Myot  ■  rohg  S’  iv  rijoi  rav  dxo- 
(m/ox6vruv  § u[i(poppot  rb)v  ri% n/v  d(pavl£ov- 
rag  Sau/id^u,  bretp  ixaipbpievot  di-to%pbtp 
X&ytp  rv/v  /ibv  rav  dxobvv/oxovrav  "  dxpaolv/v 
ohx  airlv/v  '  xaBtordot ,  rbjv  Sb  rav  ‘  rb/v  itf- 
fptxb/v  [ieXerv/odvruV  i-6veoiv  airlv/v  big  rolot 
[ibv  iv/r polot  iveon  ra  /ivi  Sbovra  ixtrd^at, 
rolot  Sb  voobouot  ohx  ’  iveon  ra  xpoora- 
%Mvru  xapafibjvai.  K ai  fiijv  xokh  ye  11  ehko- 


xime  celebrantur  et  victus  ratione  et  aliis  etiam 
modis  curationes  faciunt,  quae  non  medicus 
modo,  sed  ne  plebeius  quidem  omnino  rudis 
ex  arte  profecta  esse  negare  audeat.  Quando 
igitur  nihil,  neque  in  bonis  medicis,  neque  in 
arte  medica  est  inutile,  sed  in  iis  quae  nascun¬ 
tur  aut  parantur  quam  plurimis  insunt  quaedam 
curationum  et  medicamentorum  species,  non 
est  certe  quod  quis  eorum,  qui  citra  medici 
operam  curati  sttnt*  ad  id  quod  temere  fit  huius 
causam  re  vera  referre  debeat.  Quod  enim  te¬ 
mere  fit,  nihil  prorsus  esse  constat.  Quidquid 
enim  fit,  propter  aliquid  fieri  repenetur.  Et  in 
iis,  quae  propter  causam  aliquam  fiunt,  id  quod 
temere  fit  nullo  modo  subsistere  videtur,  sed 
nomen  tantum  inane  esse.  Ars  autem  medica 
ex  his  esse  cernitur,  quae  ob  aliquam  causam 
et  providentia  quadam  sunt  instituta,  et  ex  his 
eam  esse  semper  constabit. 

12.  Atque  ad  eos,  qui  fortunae  sanitatem 
acceptam  referunt,  arti  vero  eam  denegant, 
huiusmodi  oratione  quis  uti  possit.  At  vero  qui 
ex  morientium  calamitatibus  artem  funditus  de¬ 
lere  conantur,  miror  quanam  satis  iusta  ora- 

causam  non  reficiant,  sed  eorum,  qui  medici¬ 
nam  exercent,  prudentiam  accusent,  quasi  me- 

in  aegrorum  autem  facultate  non  sit,  aliquid 
contra  imperata  admittere.  Atqui  longe  magis 


raaaipieva  bxovpyieiv,  }j  robg  iv/rpobg  rk 
fiij  Siovra  imrdaaeiv  •  oi  piiv  ykp  byiaivobay 
Tip,  yvdpufi  pieb'  byialvovrog  adpiarop  iy%ei- 
piouai  koytaapievoi  rd  re  sr apeivra  rav  re 
jeapoixofiivav  rk  bpnolug  Stcprebivra  rolai 
xapeobai,  liare  rore  bepaxeubivra  elretv  Iri 
kTi/kkagav  ■  oi  Se  obre  &  xdpivooat,  obre 
St’  k  xdpivooat,  ob6’  2  m  ix  rdv  rapeivruv 
barca,  ob6'  b  n  ix  rav  robrotat  bpiotav  y(- 
yverat  elSoreg  ivnrdaaovrui  kkyiov reg  piiv 
rip  rapeivrt,  ’  (pofSebpievot  Si  rd  piikkov  xai 
rkijpeeg  pie  v  rijg  vobaoo,  xeveoi  Si  '  atrk ov, 
ibikovreg  rk  irpbg  rijv  vobaov  i)Sia  piakkov, 
i }  rk  crpdg  ’  rijv  byteiav  vr poaSixeabat ,  obx 
drobavetv  ipdvreg ,  kkkk  xaprepelv  kSuva- 
riovreg.  Oura  'Si  Staxetpiivoug  arirepov  ei- 
xbg  robrovg  rk  bsro  rdv  tyrp&v  iTiraaai - 
pie m  ‘  pii)  TOlistv,  i)  dkka  vroiietv  ,  &  obx 
ivrerdxfyaav,  l)  robg  hprpobg  ‘  robg  ixelvug 
Siaxetpiivoug ,  ug  6  rp6a6ev  kiyog  {/ppitfveuae, 
inrdaaeiv  rk  pii)  Siovra ;  kp’  ob  Tokb  pidk- 
ko v  robg  piiv  Seivrug  imrdaaeiv ,  robg  Si 
sixorag  aSuvarieiv  vreWeabai,  pii)  creibopiivoug 
Si  7reptirhrreiv  rolai  bavdroiai ,  &v  oi  'pii)  bp- 
6dg  koyitypievoi  rkg  alrlag  rolg  obSiv  alrloig 
kvambiaai,  robg  alrloog  ikeubepoovreg-, 

ty’.  Elei  Si  riveg,  o"t  xai  Stk  robg  pii)  ibi- 
kovrag  iyxeipieiv  rolai  xexparvjpiivoiat  bvr 6 
rav  voav/pidruv  piipiQovrat  rb)V  lyrpixijv,  ki- 
yovreg  ug  rabra  piiv  xai  abrk  ’  i$'  iaordv 
kv  it-vyidtyiro ,  a  iyxeipiouai  lijabai,  k  S’ 
imxooplyg  Selrai,  obx  Hsrrovrau,  Selv  Si, 
elrep  .J)V  vj  rixvt ),  *avb’  bpiotag  lijabai.  01 


peratis  obsequi  quam  medicos  ea,  quae  mini¬ 
mum  conveniant ,  imperare,  bi  enim  sana  mente 
et  corpore  tum  praesentia  tum  ex  praeteritis 
quae  cum  praesentibus  similiter  se  habent  in 
considerationem  adhibentes  ad  curationem  ad- 
grediuntur,  adeo  ut  qui  curatus  est  aliquando 
fateatur  se  illorum  ope  a  morbo  liboratum.  Illi 
vero  neque  quo  morbo ,  neque  quam  ob  causam 
laborent,  neque  quid  ex  praesentibus  eventurum 
sit,  neque  quid  ex  his,  quae  sunt  eiusmodi, 
fiat ,  intelligentes ,  imperata  facere  rabentur ,  prae¬ 
senti  quidem  morbo  afflicti,  eventum  vero  rerum 
metuentes  et  morbis  quidem  gravati,  cibis  vero 
vacui,  ea,  quae  morbo  grata  sunt,  potius  eli¬ 
gunt  quam  quae  ad  sanitatem  conferunt,  non 
quod  mori  desiderent,  sed  quod  toleranter  ferre 
medici  praecepta  nequeant.  Hos  vero  sic  affe¬ 
ctos  an  est  vero  similius  quae  a  medicis  impe¬ 
rantur  non,  aut  alia  quae  non  imperantur  facere? 
an  medicos  eiusmodi,  quales  ante  exposuimus, 
ea  quae  minime  conveniant  imperare?  Nonne 
longe  aequius  est,  eos  quidem  recte  imperare, 
illos  vero,  ut  par  est,  parere  non  posse,  eamque 
ob  causam  mortem  incurrere?  Quorum  quidem 
causam  qui  non  recta  ratione  reputant,  in  eos, 
qui  culpa  vacant  reiiciunt,  illis  absolutis,  qui 
maxime  culpae  sunt  obnoxii. 

IS.  Non  desunt  autem,  qui  artem  medicam 
reprehendunt  quod  nullus  iis,  qui  a  morbis 
sunt  superati,  manus  admovere  velit,  dicentes 
eos  quidem  morbos,  quos  curatione  aggrediun¬ 
tur,  posse  per  sese  sanari,  eos  vero  qui -auxilio 
indigent,  non  attingere,  oportere  autem,  si  qui¬ 
dem  ars  sit,  omnibus  ex  aequo  curationem  ad- 


piv  'ouv  Taura  Xiyovrsg  sl  ipip0ovro  rom 
ly/rpotai,  8r/  abrav  roiaura  Xeybvrav  oitx 
IvrtpeXouvTai  &g  x-apaQpoveCvruv,  elxbrug  8.V 
'  {piifiQovro  paXXov  i)  ixelva  psp06pevot  ■  el 
ydp  tiq  ’  i)  riyyv/v,  ig  &  pi/  riyvy,  f)  06<nv, 
ig  <2  pi)  ’  Q6<ng  x i(puxe,  acidam  S6vaa6ai, 
'  dyvosi  ayvoiav  dpp&Touaav  pavtip  paXXov  i) 
apaMy.  *ilv  ydp  lari  i/puv  rotci  re  rtiiv  Qu/rtav 
Toi<si  ts  twv  rsyviav  bpydvoiai  ixixparietv , 
roOrav  ecn .  y/puv  Sv/pioupyolat  elvat,  3. XXav  Si 
oiix  hn.  "Orav  oSv  n  * aSy  Mpaxog  xa- 
xdv,  8  xptaaov  tari  t&v  iv  lyrpixy  bpyavav, 
oiiSi  '  TpoaSoxacdai  tout6  irou  Ssl  uvrb  lv/rpi- 
xyg  xparyiijvai  &v  ainixa  yap  t&v  ivlyrpixy 
xaibvrav  ’  t  6  xup  iayjzTag  xatei ,  toOtou  Si 
ijaeov  ’  xal  &XXa  troXXd  ■  T&v  piv  oSv  v/a<y6^ 
vav.rd  xpiaca  obvra  SyXovbri  '  dvlyr a-  t&v 
Si  xparhruv  .  ra  xpiaca  vr&g  oii  Sv/Xov6ti 
&vfyra;  &  yap  vrip  Sypioupyisi,  ir&g  oit  ra 
toOtip  pi)  a,Xiax6peva  ’  SyXov6ri  SLXXyg  Sel- 
rat  ri% vyg,  xal  oCi  rabryg ,  iv  |j  rb  xvp 
bpyavov ;  aurbg .  Si  poi,  X6y  og  xal  byrip  t&v 
3XXav,  oca  Tijj  lyTpixy  ^uvspyiei  &v  arav- 
tuv  (Pypl  Stfv  ixccarou  "  /ii/  xaTaru%6vTa 
tov  lyTpbv  ri/v  SOvapiv  alnaeSat  rou  adOsog, 
/ii/  tv/v  Tiyyv/v.  O  i  piv  ouv  pspQbpevoi 
roi/g  roiai  xsxparypivoici  pi)  iyyeipiovrag 


movere.  Qui  ergo  huiusmodi  verbis  utuntur, 
si  medicos  accusant,  quod  talia  dicentium  tan- 
quam  delirorum  curam  non  suscipiunt,  multo 
certe  iustius  ob  ea,  quam  ob  illa  incusant.  Si 
quis  enim  artis  facultatem  ad  ea,  quae  artis 
non  sunt,  aut  naturae  ad  ea,  ad  quae  minime 
apta  est,  requirat,  is  illud  non  intelligit  magis 
ad  insaniam  cum  ignorantia  coniunctam,  quam 
ad  imperitiam  accedere.  Quorum  enim  faculta¬ 
tem  tum  per  naturae,  tum  per  artium  instru¬ 
menta  consequimur,  eorum  nos  opifices  profiteri 
possumus,  aliorum  non  item.  Si  quid  igitur 
homini  contigerit,  quod  medicinae  instrumenta 
superat,  id  ne  sperandum  quidem  est  ab  arte 
medica  evinci  posse.  Atque  ut  exemplo  rem 
ipsam  doceamus,  ignis  eorum  omnium,  quae  in 
medicina  urendi  facultatem  habent,  summe  urit, 
eo  vero  minus  alia  pleraque.  Atqui  certe  de 
leviora  auxilia  superantibus  nondum  certo  patet 
ea  sanari  non  posse.  Sed  quae  fortissimis  illis 
sunt  fortiora,  quomodo  dubitari  possit  num  sint 
insanabilia?  In  his  enim,  quae  ignis  efficit,  an 
non  ea,  quae  ab  ipso  superari  nequeunt,  satis 
arguunt  alia  opus  esse  arte  quam  ea,  quae  igne 
utitur  instrumento  ?  Eadem  vero  mihi  dicenda 
sunt  de  his,  quae  medicinae  subserviunt,  in 
quibus  singulis  si  res  medico  non  succedit  pro 


qcapaxekeiovrai  mi  ftv  pivj  irpoixijxai  kxrre- 
aftat  obSiv  foixov  tp  &v  xporfxet-  xapaxekev- 
6pievot  Si  Taura,  viri  piiv  rav  oivbpian  fy- 
rp&v  iaupiaZpvrai ,  ixrb  Si.rebv  xai  rt% vy 
xarayekavrai.  Oi  piijv  biiraq  a0p6vav  oi 
raurvpq  rvpq  Stppuoupyi^  ipireipoi  obre  papty- 
r&v,  ‘  obr'  iraiver&v  Siovrai •  akka  Xekoyi- 
txpiivav  xrpbq  '6  n  ai  ipyatxlai  rav  Svppiioup- 
y&v  rekeur&fievai  ‘  xrtypeiq  elixi  xai  Ireu 
bxokeixbpievai  ivSeetq ,  in  re  rav  ivSei&v, 
3q  re  rom  StppiioupyoOiTi  avaSeriov,  3q  re 
reisi  S^piioupyeopiivom. 


iS'.  Ta  piiv  oSv  xark  raq  iLkkaq  riyyaq 
ILkkoq  %p6voq  pier'  ctkkou  k6you  Seiger  ra 
Si  xara  rvjv  hprpixvjv,  ofd  ri  itxn,  S>q  re 
xpiria,  rk  piiv  S  xrapipytt/iivog,  ra  Si  &  xca- 
pekv  SiSdgei  Xbyoq.  "E txn  ykp  roltxi  rainpv 
rvpv  rtyyyv  txavuq  elSbixt  ra  piiv  r&v  vonp/ia- 
ruv  oiix  iv  SuxSrra  xelpieva  xai  oi  irokkk, 
ra  Si  oix  iv  ebStfkcp  xai  xrokkd  itxn  ■  rk 
piiv  ykp  rpbq  ra  ivroq  rerpa/ipiiva  iv  Suix- 
brrtp,  'ra  S’  igavieuvra  iq  ripv  Xpoi^v,  ^ 
XP°‘V  5  >?  olS^piaixt  iv  ebSPpkip  ■  raptx*‘  Y^P 
iaurav  rij  re  Sifv i  rip  re  tf/auixai  rijq  <xrepe6- 
rtproq  xai  ri pq  irypbnproq  alix6dve<x6ai ,  mi  3. 
re  abra v  Pteppia  ,  &  re  tpuxpk,  5v  te  exd- 


animi  sententia,  meo  quidem  iudicio  in  morbi 
vehementiam,  non  in  artem  culpa  reiicienda 
est.  Qui  igitur  eos  reprehendunt,  qui  victis  a 
morbis  manus  non  admovent,  non  minus  ad¬ 
hortantur  ad  ea  suscipienda,  quae  attingere  fas 
non  est,  quam  quae  fas  est.  In  eoque  apud 
eos,  qui  nomine  tenus  medici  sunt,  admiratio¬ 
nem  sibi  conciliant,  ab  artis  vero  peritis  riden¬ 
tur.  Neque  vero  huius  artificii  periti  tam  im¬ 
prudentes  aut  reprehensores,  aut  laudatores  mo¬ 
rantur,  sed  eos,  qui  recta  ratione  iudioant, 
quemnam  ad  finem  deductae  artificum  rationes 
perfectae  sint  et  qua  in  re  deficientes  imper¬ 
fectae,  ac  praeterea  earum  imperfectarum  acti¬ 
onum  quaenam  ad  artifices,  quaenam  etiam  ad 
ipsa  effecta  sint  referendae. 

14.  Quae  igitur  alias  artes  spectant,  aliud 
tempus  aliamque  orationem  postulant;  quae  vero 
ad  medicinam  pertinent,  quaenam  sint  et  quo¬ 
modo  diiudieanda  partim  quidem  superiore, 
partim  vero  praesenti  oratione  dicentur.  Sunt 
enim  apud  eos,  qui  artem  illam  probe  callent, 
morbi  partim  quidem  non  obscuri  iique  pauci, 
partim  vero  non  manifesti  iique  multi.  Qui 
enim  ad  internas  corporis  partes  vertunt,  ob¬ 
scuri,  qui  vero  ad  corporis  superficiem  erum¬ 
punt,  aut  tumorem  faciunt,  manifesti.  Sui  enim 
copiam  faciunt  tum  visu,  tum  tactu,  ut  eorum 
durities  et  mollitudo  sentiatur ,  et  quinam  calidi, 
quinam  frigidi  et  quorum  in  singulis  praesentia 


—  14  — 


ax.ima.ii  avapapr^raug  Sei  elvai,  oi)%  &S  fyi- 
Siag,  dkk'  dn  l£-e6pyvrar  ii-eOpyvrai  ye 
pvjv  oi/  roim  0oufy6etm,  dkkd  roiirav  roim 
Svvybeim-  Suvavrai  Se,  oTm  rd  re  ryg  vrai- 
Sefyg  poii  ixtroSdv,  rd  re  rijg  06m og  pij 
rahaixapa. 

te’ .  II pdg  piv  oSvrd  0avepd  rdv  vomfpd- 
rav  ollrei  Sei  eiiTOpieiv  rijv  ri%v>fv  Sei  y e 
pvjv  aiiri/v  pySe  xpdg  rd  ‘  ^meov  0avepd 
dropieiv  lari  Se  raura,  &  vrpdg  re  rd 
‘  duria  rirpavrrai  xai  rt^v  1 infShv  ■  l%ei  Se  rd 
adpa  oh  plav,  dkkd  vrkeiovg-  S60  piv  ydp 
ai  ’  rdv  mrov  Se%6pevai  re  xai  atyieicai , 
dkkai  Si  roOrav  trkeiovg,  dg  icam  ofm  roOrav 
Ifiikyae-  dxdaa  ydp  rdv  pekiav  l%ei  adpxa 
vrepiQepia,  pvv  xakioum,  rdvra  vvfSiiv  ’e%ei. 
II av  ydp  rd  ‘  t;Op0vrov,  ijv  re  Sipfian,  ijv  re 
aapxl  xakOrryrai ,  xoikdv  lari,  vrkvfpourai  re 
Oyiaivov  pe  v  arveOparog,  dabevijaav  Si  i%d- 
pog ■  e%ovm  piv  roivuv  oi  fipa%i6veg  adpxa 
roiaOryv  l%oum  S'  oi  pypol,  l%ovm  1 i’  ai 
xvijpat.  " En  Se  xai  iy  ’  roim  dadpxoim  roi- 
aOry/  Ivean,  0 iv/  xai  ivroim  ebadpxoim  eivai 
i5 iSeixrar  0  re  ydp  $1 hptfi-  xakedpevog ,  iv 
$  rd  faap  areyd^erai,  0  re  rijg  xe0akijg 
xOxkog,  iv  •$  d  iyxi0akog ,  rd  re  vurov 
arpdg  ‘.8  b.nveOpav,  roOrav  oiiSev  d  n  0 0 
xai  aiiro  xevdv  ian,  erokkdv  Sia0uaiav  pe- 
ardv,  ’  fym  oOSev  dri%et  rokkdv  dyyeia 
eivai  rav  piv  m  (Skaxr6vrav  rdv  xexrypi- 
vov,  rdv  Se  xai  C)0eke.Ovrav.  ”Er/  Si  ‘  xai 
xpog  roOroasi  0ki(3eg  mkkai  xai  viivpa  oitx 


quod  sint  facilia,  sed  quod  inventione  constent. 
Et  sane  mon  sunt  a  quibusvis  inventa,  sed  ab 
his,  qui  recta  inveniendi  facultate  valent.  Va¬ 
lent  autem  tum  qui  in  bonis  disciplinis  libera- 
liter  sunt  educati,  tum  qui  a  natura  non  in¬ 
feliciter  sunt  comparati. 

15:  Hoc  igitur  modo  ad  manifestos  morbos 
curandos  artem  facultate  abundare  oportet; 
neque  sane  eam  in  minus  manifestis  deficere 
convenit  Sunt  autem  hi,  qui  ad  ossa  et  cavi¬ 
tatem  internam  vergunt.  Neque  vero  unam  cor¬ 
pus  habet,  sed  plures:  duae  namque  sunt,  quae 
cibum  recipiunt  et  demittunt,  aliaeque  praeter 
has  plures,  quas  ii  norunt,  quibus  illa  curae 
sunt.  Quaecumque  enim  membra  carnem  in 
orbem  circumdatam  habent,  quam  musculum 
nominant,  ea  omnia  cavitatem  habent.  Quicquid 
enim  coaluit,  sive  pellicula,  sive  carne  tegatur, 
cavum  est, -quod  dum  homo  valet,  spiritu  qui¬ 
dem,  dum  vero  aegrotat,  sanie  plenum  est. 
Habent  itaque  brachia  huiusmodi  carnem,  ha¬ 
bent  et  femora,  habent  et  tibiae.  Quin  et  in 
partibus  -carnis  expertibus  huiusmodi  caro  in- 
est,  qualem  in  carnosis  inesse  diximus.  Nam 
et  thorax  dictus ,  quo  ieeur  -Concluditur,  et  ca¬ 
pitis  orbis,  in  quo  cerebrum  comprehenditur, 
ipsumque  dorsum,  cui  annexi  sunt  pulmones; 
haec  omnia  prorsus  sunt  vacua,  multis  inter¬ 
vallis  referta ,  quae  fere  vasorum  naturam  •■ob¬ 
tinent,  cum  res -eas  continent ,  quae  partim 
quidem  eum,  qui  eas  possidet,  iuvant,  partim 
etiam  laedunt.  Ad  haec  etiam  venae  sunt  mul- 


—  15  — 


iv  oapxl  fierbapa,  iAAa  xpbg  roXei  hori- 
oiffi  xpoorerapobva  %6vSeepoog  Ig  r i  rav  Sp- 
6pav  xal  abra.  r'a  Spbpa,  iv  ofai  ai  %up(io- 
Xcti  rCt v  xiveopeivav  bor bav  iyxuxXbovrai, 
xal  robrav  obSev,  '6  n  ob%  Iixa$p6v  h?n 
xai  ?%ov  repi  auri  bakapeag ,  ag  xarayyih- 
A  et  l%&p ,  og  ix  1  Siotyopibi/av  abrbav  xoXbg 
re  xai  '  xoXXS  Mix^oag  i^bpyerat. 

/?'.  06  ycip  Sii  bQ6ai.pi.ofct  ye  ISovrt  rob¬ 
rav  rtbv  elpy/pobvav  obSevl  obSbv  ism  elSbvar 
Siit  Si/ .xai  ciSyXa  i/xot  re  iiv6fiaarai  xal  ry 
r£%vy  xbxptrat  etvat,  ob  poi/v  8 n  SStpi-a  xe- 
xpar^xe,  dAA’  y  Suvarbv  xexparyrar  Suva- 
rbv  Se ,  ’  otrov  at  re  rav  voaebvrav  pbtrteg  ig 
.  rb  oxeQbijvat  xapb%ouot,  ai  re  rav  ipeuvy- 
obvruv  ig  ri/v  ipeuvav  xepbxaot.  Merd 
tA etovog  ptev  ykp  x6vou  xal  ,ob' pier'  bXao- 
oovog  %pbvou  ‘  i)  el  rofct  bpSaXpeofct  eaparo , 

.  ytyvCmxerai  •  8<ra  yap  ri/v  r&v  bpopiarav 
btpiv  bxQebyet,  raura  rijj  rijg  yvlbpaig  bipt 
xexparvfrat  xal  'boa  !  S1  bv.  rtp  pii)  rayp  b(p- 
Sijvai  ei  voobovreg  xS<r%ouot,  ob%  ot  6epa- 
xebovreg  abrobg  alnot,  dAA’  jJ  (pbatg,  {j  re 
roo  voo bovrog,  ij  re  rou  vooijpt,ar og‘  b  ptbv 
yap,  ex  el  obx  v/v  abrtp  8ipi  ISei 'v  rb  fi0%6bov, 
obS'  axo^  .  xvOioOai;  A oytopip  piertjet.  K al 
ySp  Sii  xal  ‘  SL  xetp&vraioi  rk  kipavba  vo- 
abovreg  SxayybKXetv  xepi  r(bv_  vocrtfpiSrav 
rofct  SepaxeCovot,  Sot-Sfy vreg  poai.i.ov  ij  eU 
Soreg  ’  axayyiXiovar  el  ykp  ifvrfcravro, 
obx  Sv  xeptbxtxrov  abrofct  ■  rijg  yap  abrtjg 


tae  et  nervi,  non  ii  quidem  in  carne  exstantes, 
sed  ad  ossa  protensi  articulos  colligant.  Quin- 
etiam  ipsi  articuli,  ia  quibus  ossium,  quae  mo¬ 
ventur,  connexiones  volvuntur.  Quorum  nihil 
est,  quod  non  aliquantulum  spumosum  sit,  et 
circa  se  latibula  habeat,  quae  sanies  ipsa  ar¬ 
guit,  quae  iis  apertis  copiosa  et  multis  molesta 

16.  Neque  enim  sane  eorum  quae  dicta  sunt 
quicquam  oculis  intuenti  conspicere  licet,  id- 
eoque  non  manifesti  morbi  a  me  appellati  sunt 
et  ab  arte  esse  censentur;  non  tamen  quia  non 
manifesta  naturam  nostram  evincunt,  sed  quoad 
eius  fieri  potest,  ab  ea  superanto-.  Potest  au¬ 
tem  fieri,  cum  et  aegrorum  naturae  se  ad  in¬ 
vestigationem  exhibent  et  qui  pervestigaturi  sunt 
ad  indagationem  recte  sunt  a  natura  comparati. 
Neque  enim  sine  maiore  labore  et  longiore  tem¬ 
pore,  quam  si  ooulis  cernerentur ,  cognoscuntur. 
Quae  namque  oculorum  aspectum  effugiunt,  ea 
mentis  acie  comprehenduntur.  Quae  vero  ex 
eo  aegris  accidunt,  quod  non  protinus  statim 
effectus  cernatur,  eorum  culpa  non  in  medicos, 
sed  tum  in  aegrotantis,  tum  in  morbi  naturam 
reficienda  est.  Ille  enim  cum  neque  doloris  cau¬ 
sam  oculis  cernere ,  neque  auditione  cognoscere 
queat,  ratiocinatione  consequitur.  Qui  enim  ob¬ 
scuro  morbo  laborant,  quod  de  morbo  medicis 
indicare  conantur,  id  ex  opinione  potius  quam 
ex  certa  cognitione  dgnunciant.  Neque  enim 
si  certo  scirent,  in  ipsos  inciderent,  cum  eius- 


—  16  — 


E-wirtbg  iart,  vjerep  rb  elSivat  rdv  voOeav 
rd  atria  xal  rb  GepareOetv  aitrdg  irlrrarbat 
raripri  ripat  Separebpat ,  at  xcoXCoutxt  rd  vo- 
rfpiara  fieyaXOverSat.  "Ore  ■  ouv  obSi  ix 
rdv  drayyeXXofiivav  iart  rvfv  dvapedprvfrov 
raQTjvetav  i ixourat,  '  rpororriov  n  xal  ’  <2A- 
Ao  rtp  GepareCovrt  ■  raOrpg  ouv  rvjg  fipaSu- 
rljrog  ob%  1 1  ri%vvi,  aAA’  y  (pCrtg  alrty  {/ 
rdv  rapodrav  {)  poiv  ydp  aMavopoe vif  dt-iol 
bepareuetv  rxorouaa  8 m;  poif  rbXpitp  fidXXov 
yj  yvdpotp  xal  parrdvy  pidXXov  fj  jUtp  ’  Gepa- 
reOtp  ■  i)  S'  vjv  poiv  apxitstp  rpbq  rb  bQtfvat, 
igapxteei  xal  rpbg  rb  'laGijvar  i)v  S"  iv  $ 
rouro  bpdrat  xpar ^  Sta  rb  (SpaSiag  abrov 
iri  rb  v  Geparebrovra  iXGelv,  ^  Std  rb  rou 
vorf/xarog  rd%og,  ol%<irerai.  ’Ef  hou  poiv 
ydp  bpfodfievov  rij  Gepareitp  oiix  ittri  Saerov, 
rpoXafibv  Si  Gdrrov,  rpoXapofidvet  Si  Std  re 
ri)v  rdv  rapidrav  ‘  crreyvbrpra,  iv  Sjj  oiix  iv 
eborra  olxioun  ai  voutsot  Std  re  t^v  rdv 
xapovbvrav  bXtycoplviv  ‘  urepriGevrai  ydp,  ’  oii 
Xa/afiavbpoevot  Si  dXX'  elXtfpofiivoi  urb  ruit 
vorppodrav  iSiXoun  SepareCerSat.  '‘S.rel  rijg 
ye  ri%vtfg  rvjv  SOvapotv,  bxbrav  rtvd  rdv  rd 
aSpXa  voreuvruv  dvarr^rp , .  Saufid^etv  d£-t- 
drepov,  Ij  bxbrav  iyxetp^rtp  ‘  ro7g  dSuvarotg. 
Oilxouv  iv  dXXtp  °  ye  Sv/fiiovpytip  rdv  Hjfy  eu- 
py/poivav  obSepuy  'everri  obSiv  rotourov,  dXX' 
aiiriav  orat  rupi  Sypitoupyeuvrai,  roOrou  fivj 


dem  sit  prudentiae  tum  morborum  causas  co¬ 
gnoscere  ,  tum  omnibus  praesidiis ,  quae  morbos 
augeri  prohibent,  eos  curare  nosse.  Cum  igitur 
ex  hia,  quae  denunciata  sunt,  non  liceat  ad 
aliquam  certam  cognitionem  pervenire  ,  alia  sane 
qui  curationem  instituit  inspicere  debet.  Huius 
igitur  morae  causa  ad  corporum  naturam,  non 
ad  artem  ipsam  referenda  est.  Haec  enim  ubi 
morbum  percepit,  curationem  instituendam  cen¬ 
set,  id  unum  spectans,  ne  temeritate  magis 
quam  consilio  et  ut  facilitate  potius  quam  vi 
curationem  adhibere  videatur.  Illa  vero  si  tam- 
diu  morbum 'ferre  possit,  ut  a  medico  recte 
perspici  possit,  curationem  etiam  admittet.  Sin 
vero  interim  dum  morbus  cognoscitur,  a  morbo 
evictfl  fuerit,  vel  quod  serius  ad  medicum  ac¬ 
cesserit,  vel-ob  morbi  celeritatem  aeger  peribit 
Neque  enim  qui  ex  aequo  ad  curationem  pro¬ 
cedit  morbus  celer  existimandus  est,  sed  quj 
praevertit.  Praevertit  autem  tum  ob  corporum 
densitatem,  in  qua  non  conspicui  morbi  deli¬ 
tescunt,  tum  etiam  propter  aegrotantium  ne- 
gligentiam,  nam  curationem  differunt,  nee  dum 
prehenduntur,  sed  morbis  cbrrqpti  demum  cu¬ 
rationem  expetunt.  Quare  artis  facultatem  ad: 
mirari  longe  certe  aequius u est,  si  quem  ex  ob¬ 
scuro  morbo  laborantem  restituerit  quam  si,  qua? 
fieri  non  possunt,  aggressa  fuerit.  Neque  vero 
in  ulla  quapiam  arte  iam.inyenta  tale  quippiam 


mpebvrog  aepyol '  eiat ,  pera  fi  rou  a$6g- 
m  ivepyoi.  Kalroi  xai  ‘baai  iv  rotn  eber- 
uvopS&TOin  rdpan  *  fypioupyeuvrai,  —  ai 
piv  pera  %b\av,  ai  fi  pera  axvriav ,  ai 
fi  ypaQg,  %a\xp  re  xai  nfgpcp  xai  rtiiai 
robrav  opolmn  '  cyfipaci  ai  xXeirrai ,  — 
‘bvrav.  fij  rwv  ix  robrav  xai  perii  robrav 
fvfpioujtyeupivuv.  ebexavopf&rwv,  —  '6pap  ob 
rp  rd%ei  paKKov ,  I)  &g  fei  fypmpyevv- 
rar  obf'  bxep^ar&g ,  &.KK  ijv  axg  n  rav 
bpydvav ,  '  iktvbouei  q xairoi  xaxehad;  rb 
fipafb  xpbg  fb  ’  XumreXirrepov  agbptpopov, 
iAA’  bpap  xponparai. 

'h/rpixvi  fi  rouro  piv  r&v  ipxbuv, 
rouro  fi  r&v  rb  fyxap,  S)  robg  veQpobg,  rouro 
fi  rt 01/  igupxdvrav  iv  rg  vqfbi  voaebvrav 
‘  cixecrepypivy  'r i  Ifetv  btpi,  g  ra  xdvra 
xdvreg  ■  ixavardrmg  "bpSxvi,  8 pag  “  <2AA ag 
ebxoptag  iguvepyobg  I0eupe  •  Qavgg  re-  ydp 
\apxp6ryn  xai  rpyxOrviri  ,  xai  xvebparog 
ra%urgn  xai  fipafurgn,  xai  peup&rav , — 


inesse  conspicitur,  verum  ex  his  quae  igne  opus 
suum  perficiunt,  si  eis  desit,  ab  omni  opere 
feriantur,  ubi  vero  is  accensus  fuerit ,  in  opere 
continentur.  Quin  et  quaecumque  in  facile  emen¬ 
dabili  materie  opus  suum  exercent,  ut  in  lignis 
quaedam ,  aliae  in  coriis ,  quaedam  etiam  stylo , 
aere,  ferro  atque  id  genus  aliis  quam  plurimae, 
quamquam  illa,  quae  ex  his  et  per  has  perfi¬ 
ciuntur,  facile  emendari  possunt,  non  tamen 
celeritatem  magis  ad  opificium  requirunt  quam 
ut  rite  minimeque  perfunctorie  tractentur;  sed 
si  quod  instrumentum  defuerit,  ab  opere  quie¬ 
scunt;  et  quamvis  -  illis  mora  sit  ad  emolumen¬ 
tum  incommoda,  ea  tamen  pluris  aestimatur. 

17.  At  vero  medicina  his  quidem  ex  pure  in 
thorace  collecto,  aliis  vero  ex  hepate  et  renibus, 
aliis  etiam  ex  omnibus ,  quae  ventre  continentur 
laborantibus,  cum  ea  intensa  oculorum  acie 
contueri  nequeat,  qua  certe  omnes  omnia  aper¬ 
tissime  vident,  aliarum  tamen  facultatum  sub¬ 
sidia  adhibuit.  Ex  vocis  namque,  claritate  et 
aspredine  et  spiritus  celeritate  ac  tarditate  et 


—  II 


S  Siappslv  slaOs,  kx8tXT0i<Ti  St'  hv  IgoSot  Sk-  destillationes,  quae  defluere  solent  per  vias ,  qui- 
Sovrai,  —  'r'a  fsAv  iSfiijvi,  ra  Sk  ypoiijai,  bus  earum  singulis  exitus  est  concessus ,  partim 
tci  Sk  Xstt6tviti  xal  ica%(nv\ri  Siatsrabfia-  quidem  odoribus,  partim  coloribus ,  modo  etiam 
fiivy\  rsxpialpsrai,  £1/  ts  etffiela  raura,  8.  tenuitate  et  crassitudine  diligenti  trutina  pon- 
ts  rstrovSorav,  a  rs  rnislv  Suvapikvav.  "O-  derans  tum  quarum  partium  tum  quomodo  iam 
rav  Sk  raura  pii)  pujvlm ‘Tai,  fU)S'  abri)  t/  affectarum,  tum  vero  ad  quemnam  affectum 
06ciq  sxouca  d(pfy,  avayxaq  siipxxs,  % cn  y  opportunarum  signa  sint,  colligit.  Ubi  vero  ista 
(pOciq  cify filat;  fiiaaOslua  fisQlytn-  avsSkvra  de  se  significationem  non  praebuerint,  neque 
Sk  SvpXol  rolfft  ra  rijq  rk%vvfq  slSktri,  8  scoi-  ea  sponte  natura  dimittit,  necessarias  vias  quas¬ 
sa.  Btd^srai  Sk  touto  pikv  irOp  to  fdy-  dam  invenit,  per  quas  vi  impulsa  citra  noxiam 
rpo0ov  0Xkyfia  Sia%ksiv  airlav  Spifi{iTv\n  ea  emittit ,  demissa  vero  artis  peritis  quae  porro 
xal  srofioLrav,  r6xaq  rsxfiapslral  ti  606kv  facienda  sint  plane  indicant.  Ac  partim  quidem 
tripi  kxslvav,  £v  abrvp  kv  afi^yavtp  to  b06ij-  ignem  in  nobis  connatum  cibi  potusque  acri- 
vai  ‘touto  S’ au  rvsupia  ‘5v  xartyo-  monia  ut  pituitam  diffundat  cogit,  ut  coniectura 
pov,  bSottr!  re  trpoadvrstri  xal  Spkfioiet  kxfii-  colligat  quod  sibi  in  his  visum  fuerit,  quae 
arat  xarifyopkeiv  IS  parat;  ts  toOtoiti  rolai  conspici  nullo  modo  potuerunt;  partim  vero 
z-posiptffikvoKTi  dyoutsa  ilSaroq  Osp/iou  (fero-  spiritum  ipsum,  tanquam  morbi  delatorem,  iti- 
rvolytri,  ’  trupl  ora  rsxpialpsrai.  *E <m  Sk  a  nere  et  cursu  per  acclivia  facto  ea  prodere  eo- 
xal  Sia  Ti)q  xOtrnog  SisX66v ra  ixav&rspa  Syf-  git,  quae  denotare  natus  est.  Quin  etiam  su- 
XSxrat  ri)v  voutskv  ktm,  Ij  Sia  rijq  aapxbq  dores  prius  commemoratis  ciens  per  aquae  ca- 
kgikvra.  ’B.^s6pvfxs  ouv  xal  roiaura  trofiara  lidae  exhalationes  (cogit  prodere)  ea ,  quae  igne 
xal  fi pdfiara,  '8  r&v  6sppiaiv6itrav  6sp/i6rspa  significantur.  Quaedam  praeterea  per  vesicam 
yiyvofisva  Tyxsi  rs  kxslm  xal  Siappslv  troi-  prodeuntia  evidentius  morbum  ostendunt  quam 
ksi,  a.  obx  Hv  Sisppbip  pii)  touto  tra66vra.  quae  per  carnes  exeunt.  Huiusmodi  igitur 
"Ers/ja  fikv  ouv  vrpbq  krkpav  xal  S.XXa  St’  cibos  et  potus  adinvenit,  qui,  cum  calidis  suc- 
SXXav  ktjrl  ra  rs  Siiovra  ra  r’  igayykX-  cis  sint  calidiores,  eos  et  eliquant  et  fluxiles 
Xovra,  8><rr’  oii  Oaupidtnov  abr&v  rdg  ‘  rs  reddunt,  qui  numquam  effluerent,  nisi  hoc  illis 


ixtarlaq  xP^taripag  ylyveaSat  rdq  r'  iy- 
Xetpljaiaq  (ipa.ivT6pa.tz,  oura  it'  aXXorplav 
ep/Mfmuii  ! rpbq  rty  OepaxeOouaav  %Cveatv  ip- 
jtqvevofiivav. 


ttf'.  " Oti  /eiv  ouv  xai  Xbyovg  iv  eavrtj 
eiixbpouq  it;  rdq  ? xtxovplat ;  £%ei  '  *i  krpxti 
mi  otix  eiiitopbdrotai  itxalaq  oiix  dv  iyxei~ 
piot  ryat  voOaotat,  !)  lyxGtpGVfjiivaq  dvapeap- 
rljrovq  dv  arapix01)  r£  v£5v  Xeyb/xevot  Ad-. 
yot  fyXovat  a'i  re  rc3 v  eii6 rati  ri)i/  rd%w^v 
’  ixiielgteg,  dq  ix  rS>v  ipyav  ijitov  tj  ix  ruv 
Xbyav  ixtietxvOovai ,  oit  rb  Xiyetv  xara/xe- 
A ertjaavreg,  dXXd  rvjv  xtanv  rip  xX^Oel  ii- 
&v  dv  'liant  oixetorepqv  fiyeupcevot,  ij  dv 
‘  av  dxobauat. 

16'.  'Oxbaot 1  ptiv  ixex^aav  repi  tyrptxijg 
A iyetv,  ij  ypdtpetv,  uxbSealv  atytat  abrotai 
iixobipievot  r$  A 6ycp,  bepptbv,  ij  tpvxpbv,  i) 
vypbv,  Ij  i-ypbv,  ‘Ij  dXXo  rt  b  rt  dv  iSiXaat 
te  fywxp  "fywreg  r^v  dpxtjv  vfjg  alrfyq 
rotat  dvSp&xotat  rav  vobaav  re  xal  rov  6a- 
vdrov  xai  xdat  7-1)1/  aiiriiv,  'iv  ij  i6o  xpo$i- 
peevot,  iv  xoXXolat  poiv  xai  olat  Xiyovat  xa- 
ra0avisg  elai  aptaprdvovreq  ■  ‘  ptdXtara  ii 
diqtot  pt.ipt,0aa6at,  ’  brt  uptipi  rix^G  ioOayq, 
ijj  'xptevral  re  xdvreq  ixi  rotat  /aeylarotat 
xai  riptuat  ptaXiara  roiiq  dyabobq  x^tpori- 
Xvaq  xai  itfpaovpyoOq.  E iai  ii  iy/uoupyoly 
oi  piiv  0Xavpot,  oi  ii  xoXXbv  ita06pov req- 
bxep  ei  fiij  ijv  tyrptxii  SXaq,  ftyi'  iv  a&ry 
laxexro,  pofi1  ‘  etipyro  ptyiiv,  oltx  dv  v/v. 


accideret.  Itaque  alia  ex  aliis  et  alia  per  alia 
tum  corpus  pervadunt,  tum  morbum  denun- 
ciant,  ut  proinde  nemini  mirum  videri  debeat, 
si  ad  eorum  cognitionem  longius  tempus  requi¬ 
ratur,  eosque  tardius  aggrediantur,  eum  per 
aliorum  expositionem  ad  medici  curantis  cogni¬ 
tionem  narratione  devenerint. 

18.  Quod  igitur  ars  medica  adbibendi  reme¬ 
dii  abundantem  per  se  habeat  rationum  facul¬ 
tatem,  quodque  merito  morbis,  qui  corrigi  ne¬ 
queunt,  manus  non  admoveat,  aut  in  iis  ag¬ 
grediendis  inculpatam  se  exhibeat,  tum  praesens 
oratio  manifesto  indicat,  tum  viri  huius  artis 
periti  ex  ipsa  lubentius  quam  verbis  demonstrant, 
qui  non  tam  orationis  dictioni  student,  quam 
quod  vulgi  fidem  ex  bis  quae  viderit  firmiorem 
quam  ex  his  quae  audierit  sibi  comparaturos 
existimant. 

19.  Qui  quidem  de  medicina  dicere,  aut 
scrii/ere  aggressi  sunt,  supposuerunt  suo  sermoni 
calidum  quid,  aut  frigidum,  authumidum,  aut 
siccum,  aut  aliud  quodlibet  in  breve  contra¬ 
hentes  principium  causae  hominibus  morborum 
et  mortis,  omnibusque  idem  unum,  aut  duo 
etiam  proposuerunt  et  in  multis,  quae  dicunt, 
manifesto  errarunt.  Sunt  autem  maxime  cul¬ 
pandi,  quod  errarunt  circa  artem,  quae  re  vera 
exsistit,  et  qua  omnes  utuntur  in  rebus  maxi¬ 
mis,  et  in  qua  artifices  et  opifices  peritos  sum¬ 
mis  honoribus  dignos  habent.  Sunt  autem  opi¬ 
fices  alii  quidem  mali,  alii  vero  multum  prae¬ 
stantes  ;  quod  sane  minime  contingeret,  si  pror¬ 
sus  non  exsisteret  ars  medica,  nihilque  in  ea 
vel  observatione  vel  inventione  constaret,  om- 


dkkd  rdvreg  '  8v  opeoCag  ahrijg  dTeipot  re 
xal  aveTiarij/ioveg  tjaav  xal  r6%y  8v  Tdvra 
rd  rcov  xapevOvrav  *  iicpxiero.  Nuv  i1  oi>% 
aureo;  i%ei,  akk'  darep  xal  rdv  akkav  re- 
%v£uv  Taaiov  ol  Syfiiovpyol  Tokkdv  dkk^- 
kav  iiatpipouixi  xard  %elpa  xal  xard  yvd- 
pav/v,  o Ora  <5 'i)  xal  iri  Itfrpixijg.  Aid  oi>x 
ijt-lovv  aiirfi v  iyaye  xevijg  CiToOisiog  iefaSat, 
Sxrsrep  rd  d0avia  re  xal  dTOpeO/aeva,  i repi 
5>v  dvdyxv/,  tfv  ng  *  ln%eipty  kiyeiv,  C/to- 
tiim  yfiebar  ‘  ofov  Tepl  rdv  /leredpa v,  !\ 
ruv  uto  yijv,  ‘8  e’t  n g  xal  kiyoi  ytyvd- 
axeiv  dg  °dr'  dv  aCir$  r$  kiyovri; 

oOre  roltn  dxoOoutrt  iijka  dv  sfy,  e 'l  re  dky- 
Sia  teri,  etre  potj-  oit  ydp  irn  Tpbg  8  n 
Xpvj  1  iTaveviyxavra  elijvai  rd  ixaQig. 

x’.  'lyr pixvj  ii  Takat  Tdvra  uTap%ei ,  xal 
apyv\  xal  oidg  evpyfitvif ,  xa6'  Ijv  xal  rd  eCi- 
pv\piiva  Tokkd  re  xal  xak&g  Zyovr a  etl pyrat 
h  Tokkip  xpovcp  xal  rd  koiTa  eCipeOtjrerai , 
%v  ng  ixavig  r'  idv  xal  rd  eupyfiiva  elidi;,  ix 
roOrav  dpgti/xevog  fyriy.  "Qang  ii  raura 
aTofiakdv  xal  aToioxi/idaag  rdvra,  eripi} 
bitp  xal  iripcp  ax^pean  iTixetpiei  fyrietv 
xal  faeei  n  eiipyxivat  ifyTdryrai  ’  re  xal 
ligaTarfi-  —  diOvarov  ydp.  At'  8;  ii  dva- 
yxag  diOvarov  iyd  *  Teipfaofiai  imiet^ai 
kiycov  xal  ieixvuq  rv/v  riyvyv  ’8  n  lari. 
'Ex  ii  roOrov  xara(pavig  iarai  diOvara 
iOvra  dkkag  Tag  euphxecOai.  Mdkicra  ii 
fiM  ioxiei  Tepl  raOryg  ietv  kiyovra  rtjg 


nesque  ex  aequo  inexperti  et  ignari  essent,  ae- 
grotantiumque  rebus  fortuna  praeesset.  Verum 
aliter  se  res  habet,  neo  secus  ao  in  reliquis 
omnibus  artibus  opifices  longe  inter  se  tum 
manu  tum  mente  praestant,  sic  etiam  in  arte 
medica.  Quamobrem  equidem  ipsam  vana  sum¬ 
ptione  non  indigere  putabam,  sicuti  quae  ob¬ 
scura  sunt  et  dubia,  de  quibus  si  quis  dicere 
velit  aliquid,  necesse  est  eum  sumptione  uti. 
Veluti  si  quis  de  rebus  sublimibus  aut  sub  terra 
positis  disserat,  quas  si  quis  diceret  quomodo 
se  haberent  se  scire,  tamen  neque  ipsi  dicenti 
neque  audientibus  constaret  verumne  sit,  an 
non;  neque  enim  datur  ad  quod  quis  referat, 
ut  num  clarum  sit  sciat. 

20.  At  vero  in  medicina  iam  pridem  omnia 
subsistunt,  in  eaque  principium  et  via  inventa 
est,  per  quam  praeclara  multa  longo  temporis 
spatio  sunt  inventa  et  reliqua  deinceps  inveni¬ 
entur,  si  quis  probe  comparatus  fuerit,  at  ex 
inventorum  cognitione  ad  ipsorum  investigatio¬ 
nem  feratur.  Qui  vero  his  omnibus  reiectis  ac 
repudiatis  aliam  inventionis  viam  aut  modum 
aggreditur  et  aliquid  se  invenisse  lactitat,  is 
cum  fallitur,  tum  alios  fallit;  neque  enim  illud 
lilio  pacto  fieri  potest.  Quas  autem  ob  causas 
illud  fieri  nequeat,  postea  ostendam,  ubi  quid 
ars  sit  dixero,  ac  docuero.  Ex  quo  etiam  ma¬ 
nifestum  fiet  nihil  omnino  alia  ratione  inveniri 
posse.  Ac  mihi  quidem  maxime  videtur  qui  de 


—  2i  — 

rtyme  yvaera  Uyeiv  rotet  StpftAnpei.  Ob  hac  arte  disserere  instituit  quae  plebeiis  nota 
yap  repi  £AA ou  nvbp  obr  e  fyrteiv  srpoejxei,  sunt  dicere  debere,  cum  de  nullo  alio  vel  quae- 
oiire  Uyeiv  !j  aepi  r&v  aaSypedrav,  &v  ab-  rere  vel  dicere  conveniat,  quam  de  morbis, 
rol  otirot  voe£oue!'re  mi  aovdouei.  Kbrobt;  quibus  ii  ipsi  tentantur  ac  laborant.  Cum  igitur 
fiev  ouv  r'a  a§£av  ahr&v  xatypoara  xara-  rudes  sint ,  neque  morbos  quibus  aegrotant  nosse, 
p utfeJy ,  &$.  re  yiyverai  mi  vraberai  mi  Si'  neque  quomodo  oriantur  aut  desinant,  neque 
olas  trpoQ&eiae  aligera!  re  mi  06!vei,  ‘<5ty-  ob  quas  causas  increscant  aut  minuantur,  iis  est 
pi6raq  £6vrag  oh  p^tSiov,  ha'  clKXou  S'  ebpy-  facile;  ab  alio  vero  inventa  et  exposita  facile. 
peiva  mi  Uybpieva  ebrerdg.  ObSev  ydp  Neque  enim  aliud  quid  iit,  quam  ut  audiens 
Srepov  ‘  Sj  avapuptvijexerai  Sxaeroe  dxobav  recordetur  unusquisque  quid  sibi  ipsi  acciderit. 
rt3v  kaorip  gufjtfiaivbvruv  ■  el  S£  rif  rfc  ruv  Quod  si  quis  popularium  sententiam  non  asse- 
ISiariav  yvupofg  daorebgerai  mi  pev\  SiaBv/eei  quatur, ‘neque  audientes  eo  modo  afficiat,  quod 
robi;  axobovrag  ‘our  at;,  rou  £6vrop  dicor eb-  vere  est  .  non  assequetur.  Quaprogter  nulla  in¬ 
fera;.  Kai  Sia  raura  ohSkv  Selrai  biroUeioi;.  diget  sumptione. 

m'.  T ijv  *  yap  dpy^v  obr ’  dv  ebpdfy  ij  21.  Statim  sane  neque  inventa  fuisset,  neque 
r£%vvf  i )  hfrpixij ,  obr'  dv  ifyr<jB>f,  —  obSiv  investigata  ars  medica,  —  neque  enim  ea  opus 
yap  abrfjs  dSei,  —  el  rotei  xapevouei  rdv  dv-  fuisset,  —  si  aegrotantibus  inter  homines  eadem 
Bp&icav  ra  abrd  Siairufidvote!  re  xai  irpoe-  victus  ratio,  idemque  cibi  ac  potus  genus ,  quod 
0epopedvoiei ,  dicep  ol  byiatvovreg  iefifouet  sani  edunt  et  bibunt  et  qua  ceterum  degunt, 
re  xai  icivouei  xai  rdk\a  Stairdovrai,  guvd-  profuisset,  neque  alia  essent  his  praestantiora/ 
<p epe  xai  pov/  >jv  drepa  robrav  /3 eXria.  Ndv  At  nunc  necessitate  coacti  homines  artem  me¬ 
ri’  abrv/  dvdyxy  lyrpixifv  Irofyae  fyrv/6ijva!  dicam  invenerunt  et  investigarunt  ,  quia  aegro¬ 
re  xai  ebpebijvat  dvbpdiroiei,  *  8r;  rom  xd-  tantibus  idem  cibus  ac  potus  oblatus,  qui  sanis, 
/avouoi  raura  irpoa0epopo£voiet ,  'dicep  oi  byiat-  non  profuit,  quemadmodum  neque  hodie  prodest. 
vovr £?,  ob  guvbQepe,  obSd  viiv  guptQdpei.  Ad  haec  superioribus  equidem  saeculis  neminem 
”Er/  S'  dvabev  ■’  'dyaye  dgia  obS’  dv  ri )v  r&v  istam  bene  valentium  victus  rationem  et  ali- 
byiaivbvrav  Siairdv  re  xai  rpo0ijv,  ijj  vuv  mentum  illud,  quo  nunc  utuntur,  inventurum 
Xpdovrai,  eupeSijvai ,  el  ig^pxet  rep  dvbpdictp  fuisse  existimo,  si  idem  cibus  ,et  potus  homini, 
rahrd  ieMovrt  xai  iclvovn  (3o!  re  xai  'iirictp  qui  bovi  et  equo,  et  ceteris  praeter  hominem 
xai  Tam  dxr it?  dvdpdirou,  olov  rd  Ix  rij$  y >j$  animantibus  satis  fuisset,  ea  nempe,  quae  ex 
0u6peva  mptcobt;  re  mi  bfyv  xai  yfiprov  terra  oriuntur,  fructus,  herbae  et  foenum;nam 
‘  aicb  robrav  ydp  xai  rp£0ovrat  xai  abgovrat  his  et  nutriuntur  et  augentur,  et  sana  degunt. 


—  22  — 


xal  SLtovoi  Stdyouai,  oOSiv  Tpo<rSe6/j,evoi  dkkyg 
Sialrxg.  Kalroi  rty  dp%iiv  iyc oye  d^tu  xal 
rdv  ivbparov  rotairip  rpo0y  xe%pya6ar  rd 
Si  ‘ye  vuv  Stair^piara  eupypeiva  re  xal  re- 
re%nipeeva  iv  Tokktp  %p6vcp  yeyevijrSal  pioi 
Soxiei ,  dg  hcaaypv  Tokkd  re  xal  Seivd  Cito 
le%upyg  re  xal  Qvfpi&Seog  Siatryg  '  d/ad  re 
xal  dxpijTa  xal  poeydkag  Suvdpuag  i%ovra 
ia0ep6/aevoi ,  otd  Tep  dv  xal  vuv  ut'  aCirSov 
Td<r%oiev,  t6voktI  re  hx%upofai  xal  voCcoin 
TepiTforov reg  xal  Sia  rd%eog  Bavdrom. 
THwov  pcev  ouv  raura  r6re  elxdg  Cjv  Taryeiv 
Sta  ri)v  guvtjfieiav,  lc%upi ig  Se  xal  rirc  xal 
roiig  peev  Tkeltrroug  re  xal  da$evearipyiv  06- 
<stv  i%o vrag  aT6kkur$at  elxbg,  roi>g  Si  ro6- 
rav  uTepi%ovrag  Tkela  %p6vov  dvri%eiv  • 
S <7Tep  xal  vuv  ix  rdv  la%updv  (Spa/idruv  ol 
*  ( liv  pyiSkng  dTakkdaaovrat ,  ol  Se  poerd  Tok- 
kdv  t6vuv  re  xal  xaxdv.  Aid  Sv/  ra6ryv 
ri)v  xpeltfv  xal  ourol  ptoi  Soxiouat  tyrijrai 
rpotpifv  dppei^ouaav  rij  06m  xal  edpetv  ra6- 
ryv,  jj  vuv  %pdfi  e6a-  ix  /eev  ‘oSv  rdv  Tupuv 
Upi^avreg  xal  Trlsavreg  *  xal  xarakiravreg 
xal  Siarftravreg  xal  ‘  0op6%avreg  xal  OTrtj- 
aavreg  dTerikeaav  piiv  dprov-  ix  Si  ye  rdv 
xpiSiav  poaf^av  dkka  re  m%vd  i repi  raOrtfV 
Tpv/y/xaTeutrdftevot  ij-0>i<rdv  re  xal  &Tryaav 
xal  iputgav  xal  ixiparav  1  rd  la%upd  re  xal 
dxpvjra  rom  arhevecripoun ,  Tkdorovreg 


nullo  alio  victu  indigentia.  Quin  equidem  prin¬ 
cipio  etiam  hominem  tali  viotu  usum  esse  ar¬ 
bitror.  At  cibaria,  quibus  nunc  utuntur,  non 
nisi  arte  inventa  et  excogitata  longo  temporis 
intervallo  in  usum  deducta  mihi  videntur,  cum 
nimirum  ex  robusto  et  ferino  victu,  crudis  et 
intemperatis  et  nimium  valentibus  cibariis  sum¬ 
ptis,  in  multos  et  graves  morbos  homines  in¬ 
ciderent,  in  quos  etiam  hoe  tempore,  si  iisdem 
uterentur,  incurrerent ,  gravibus  doloribus  et 
morbis  correpti  brevi  vitam  cum  morte  com¬ 
mutantes.  Ao  probabile  quidem  est  tunc  qui¬ 
dem  minus  eos  ista  passos  esse  propter  consue¬ 
tudinem  ,  —  licet  tunc  etiam  valde  paterentur,— 
et  plerosque  et  naturam  debiliorem  habentes 
periisse  est  vero  simile,  eos  vero  qui  viribus 
praestarent,  diutius  restitisse,  non  secus  atque 
hoc  tempore  quidam  valentiores  cibos  facilius 
ferunt,  alii  vero  cum  multis  doloribus  ac  mo¬ 
lestiis.  Eaque  sane  necessitate  mihi  adducti  illi 
videntur  consentaneum  naturae  alimentum  in¬ 
vestigasse  et  id,  quo  nupc  utimur,  invenisse. 
Triticum  igitur  macerantes  et  pinsentes ,  et  molis 
frangentes  et  cribro  excutientes  et  subigentes 
et  assantes  panem  quidem  confecerunt;  exhor- 

opera  adhibita  agentes,  coxerunt  et  assarunt; 
et  valentia  et  intemperata  imbecillioribus  mi¬ 
scuerunt  et  temperarunt  et  omnia  pro  hominis 


t  jr, ob$  tyiv  rou  avBpurov  (puriv  re  xal 
,tv,  {/yeCpiei/ot  ora  fih  otv  lr%vp6repa 


ii frai ,  aicb  roCrav  aCirobv  rrbvoup  re  xal  vo6- 
youp  xal  Bav&rovc;  trerBat  ■  'bruv  S'  oLv  S6v y- 
rai  imxparieiv,  cerea  roOrav  rpoQ^v  re  xal 
xiit-ynv  xal  vyteiav.  T£  S"  eiipijfiart  roCra 
xal  fyrljfjcari  '  ri  ouv  Svopca  Sixaibrepov  &v 
rip  ‘  6e!q  1]  lyrpixijv^bri  ye  eiiptfrai  irci 
t$  roO  iv6p6rrou  tryiefy '  re  xal  rpoQijj  xal 
raryptiji,  &kkaypia  ixeimu  rijg  Sialryg,  ii- 
Sje  olre6voi  xal  vouroi' xal  B&varoi  bylyvovro. 

x/S’.  Ei  Sb  pelj  riyyv\  ‘  attrtf  vopd^erai  e7- 
vai ,  otx  ‘  arreoixbp  ■  yap  pe^Selg  irn  l$i- 
Orrys ,  dkkije  re ccvrep  Ireirr^fioveg  Sia  ri)v 
tfpijrb  re  xal  dvccyx^v,  oh  rrpotfxei  raOr^Q 

oitSiva  re%) ilryv  xakierBar . 

irel  r6  ye  ebpyffca  xal  pUya  xal  a-okktjg 
rxiijji6g  re  xal  ”Eti  you v  xal  vuv 

ol  rtiv  yvpcvarlm  re  xal  dmxT^riav  im/xe- 
ke6peevoi  alet  n  rporet-eupirxovn  xara  rv\v 


natura  et  viribus  composuerunt,  rati  cidos  va- 
lentiores  ingestos,  quam  qui  a  natura  superari 
possint,  dolores,  morbos  et  mortem  afferre ;  eos 
vero ,  qui  a  natura  superarentur,  alimentum ,  in 
crementum  ac  sanitatem  praestare.  Huic  auten 
invento  quodnam  convenientius  quam  medicinai 
nomen  imponi  queat?  quandoquidem  ad  horni 
nis  sanitatem,  nutritionetn  et  salutem  inventun 
est,  quod  in  illius  victus  rationis  vicem  succe 
deret,  ex  qua  dolores  et  morbi  et  mors  pro 

22.  Quod  si  quis  hanc  ipsam  artem  esse  noi 
existimet,  non  absurde  prorsus  sentiat.  Cuiu 
enim  artis  propter  usum  et  necessitatem  nem 
rudis  est,  sed  omiies  periti,  illius  artificem  ali 

quem  vocari  non  fas  est .  quum  in 

ventum  sit  magnum  et  multa  observatione  atqu 
arte  constet.  Quin  etiam  in  hodiernum  usqu 
diem  qui  rei  gymnasticae  et  Viribus  reficiendi 
praesunt  eadem  via  investigando  semper  aliquii 


airt/v  6fdv  fyrZovreg  8  n  Ziav  re  xal  xlvav 
ZxixparZjtret  re  1  udrou  ficchtrra  xal  '  loyupo- 
rarog  altrbg  Zaurou  Ztrrat. 

xy'.  ’  2xeip&fie$a  SZ  xal  rtjv  6fioZ.oyoupiZ- 
vag  lv/r ptx^v,  ri\v  afiQi  robg  xafivovraq  eu- 
pvffiZvyv  > )  xal  oilvofia  xal  reyylrag  Z%et ,  el 
xparZetv  xal  abrtf  r&v  abr&v  Z6ZZ.et  xal  6x6- 
6ev  xotZ  tjpxrat.  'Ib/iol  /iZv  yhp ;  oxep  Zv 
apyij  elxov ,  '  obS°  8.V  fyrijtrat  l^rpix^v  So- 
xZet  obSelg,  el  rdura.  6 'tatrlffiara  rottrl  re 
xdfivoutrt  xal  roltrt  uytalvoutri  ijp/io^e.  ’ En 
youv  xal  vuv  6x6sot  Iv/rptxiji  fii )  %pZovrat,  ol 
re  (iapfiapoi  xal  r&v  'EZ.Z.tjvuv  !  ol  '6/lopot 
rdv  abrhv  rp6xov,  '6v  xep  ’  ol  bytalvovreg,  <Ji - 
atrZovrat  xpbg  vfSoviiv  xal  oilr'  S.v  dx6<r%otvro 
obfrevbg  &v  ZxtSvfiZoutrt,  '  o’66'  bxotrrelXatvro 
dv.  01  $Z  tyrtftravrZg  re  xal  ebp6vreg  1  yprpt- 
xifv,  rijv  abripv  Zxelvottrt  Stavotav  lypvreg, 
xepl  &v  fiot  6  ‘xp6repov  Z.6yog  elpyrat,  xpci- 
rov  /iZvouv,  olfiat,  bQelkov  rov  xZ.<j6eog 
rav  trtrlav  abrUv  robrav  xal  dvrl  xXedvav 
1  bXlya  Zxofvpav  Zxel  $Z  abrolcrt  rouro  Ztrrt 
fiZv  “8rs  x p6g  nvag  rav  xapivbvrav  Zfpxetre 
xal  (pavepbv  ZyZvero  &(peZ.iftrav ,  oit  piZvrot 
xatrl  ye,  dW'  vjirdv  rtveg  olirag.  Zypvreg, 
&g  piljd’  &Z.(yav  trtrlav  SOvatrbat  ZxtxparZetv , 
curbevetrrZpov  iZ  SZ\  rtvog"oi  rotolde  ZfiSxeov 
Se7<r6at ,  elpov  rd  pugtftiatq  fil^avteg  bXlya 


inveniunt,  quo  quis  pro  cibo  et  potu  usus  id 
facillime  subigat  et  quam  maxime  fieri  possit 
robustus  fiat 

23.  Medicinam  vero,  quam  omnes  aegrorum 
causa  inventam  esse  fatentur,  in  considerationem 
adhibeamus,  quae  et  nomen  et  artifices  habet, 
num  eadem  sibi  subiicere  velit,  et  unde  initium 
duxerit.  Ac  mea  quidem  opinione,  quam  supra 
dixi,  nemo  ad  medicinam  investigandam  animum 
applicaturus  fuisset,  si  eadem  victus  ratio  et 
aegris  et  sanis  accommodata  esset.  Quare  etiam 
in  hunc  usque  diem  barbari  et  e  Graecis  his 
finitimi,  apud  quos  nullus  est  medicinae  locus, 
eadem  victus  ratione  qua  sani  ad  voluptatem 
utuntur,  neque  eo,  quod  expetunt,  abstinent, 
neque  sibi  temperant.  At  vero  qui  medicinam 
perscrutando  invenere,  eandem  quam  qui  a  me 
superiore  oratione  dicti  sunt  sententiam  secuti, 
primum  quidem ,  ut  sentio ,  de  suis  cibis  copiam 
detraxerunt  et  pro  multis  paucos  sumpserunt. 
Quod  cum  aegrotantibus  quibusdam  satis  esset,  ‘ 
palamque  prodesse ,  non  tamen  omnibus  consta¬ 
ret  ,  verum  essent  quidam  ita  affecti ,  ut  ne  pau¬ 
cos.;  quidem  cibos. conficere  possent,  quibus  sane 
imbecilliore  quodam  cibo  opus  esset,  sorbitio¬ 
nes  invenerunt,  valentes  cibos  paucos  aqua  di¬ 
luentes  eorumque  vim  temperatione  et  coctione 
detrahentes.  Quodsi  qui  neque  sorbitiones  su- 


—  25  — 


/j,evoi  rb  ls%upbv  rij  xpatn  re  xal  itpifffi.  stituerunt,  observantes  ut  et  usu  et  copia  mo- 

'Oxoaoi  Si  /a/Si  ruv  poQypiarav  iSOvavro  deratae  essent,  neque  iusto  copiosiores,  neque 

Ixixparictv,  atyelkov  xal  Taura  xal  &<pl-  meraciores,  neque  pauciores  exhiberentur. 

xovro  ig  xoptara  xal  raura  rfci  re  xp$- 

dsi  xal  Ttp  rk^Bei  Sia0ukdtjtrovreg  ug  pie- 

rplag  %%oi,  fiijre  xketa  r&v  Ss6vrav  fitjre  ■ 

ixpifrtsrepa  xpoaQepbpievoi ,  p^r’  bvSei- 

erspa. 

xS'.  Eo  <5e  '  %pi)  rouro  elShat ,  '6ti  hio  m  24.  Probe  autem  novisse  oportet  sorbitiones 
ra  puQbjpiara  iv  rijat  voCaotcn  ob  gu/tQipot,  quibusdam  non  prodesse  in  morbis,  sed  con- 
1  iAA’  avnxpug  '6rav  raura  xpocaipavrai  tinuo  ubi  assumserint,  febres  ac  dolores  exacer- 
xapot-bvovrai  atyicn  o'i  re  xupsrol  xal  ra  dk-  bari,  unde  patet  id,  quod  assumptum  est ,  mor- 
ytjpoara-  xal  Sij AV  rb  xpoceve%6ev  rij  /ii»  bum  quidem  fovere  et  augere,  corpus  veroim- 
vobrtp  rpoipt)  re  xal  abfyatg  1  ysvbpcevov ,  r$  minuere  et  imbecillius  reddere.  At  vero  qui  ita 
Si  <rtS /lari  06tng  re  xal .  appaaritf.  ’Ox6aot  affecti  cibum  siccum,  aut  mazam,  aut  panem 
i T  Sv  rtbv  bvbp&xav  jb>  rabry  r ij  StaSirt  ibv-  quantumvis  modicum  assumunt,  ii  decuplo  ma¬ 
re?  xpotreviyxavrat  i-ypbv  nrjov,  y)  pcoi^av,  gis  atque  manifestius  laeduntur  quam  si  sorbi¬ 
li  dprov  xal  i)v  xcivu  rpuxpov,  Ssxaxkarlag  tione  utantur,  neque  aliam  ob  causam  quam 
dv  fidkkot/  xal  imlpaviarepov  xaxaMev  i)  quod  cibus  viribus  sit  valentior  quam  affectus 
potpiovreg,  S?  obSiv  akko  i)  Sta  rtjv  l<7%bv  requirat.  Et  cui  sorbere  prodest,  non  cibis  vesci, 
roS  Pp&fiarog  xpbg  rvjv  SidBenv  •  xal  ‘  'brtp  si  plura  comederet,  multo  magis  laederetur  quam 
puQetv  tfupitpbpei,  iabkiv  S'  ob,  *  ei  srAei»  si  pauca;  quin  si  pauca,  vel  sic  tamen  laboraret, 
Qdyot,  xokii  dv  ‘  fiakkov  xaxuSsfy ,  !j  e!  Omnes  igitur  laboris  causae  ad  idem  referun- 
bktya-  xal  ei  bktya  'Si,  in  xovtjeeie  £v.  tur:  —  valentissima  et  maxime  et  evidentis- 
Tldvra  Si)  rd  atria  rou  xbvou  ig  rb  abrb  sime  hominem  laedere  cum  sanum,  tum  aegro- 
*  dvayorat,  —  ra  lr%up6rara  ptdktrrd  tantem. 

’  re  xal  ixi0avirrara  kufialvsrbat  rov 
dxbpaxov  xal  rbv  bytia  ibvra  xal  rbv  vori- 


xe'.  'T/  oSv  0x(vsrai  ETEpom  Siavoybslg 
b '  xak sCpEvog  lyTpbg  xal  bpokoyoupivug  %si- 
poTix^Si  og  Igeupe  rty  ap0l  robi;  xdpvov- 
Tag  Sianav  te  xal  TpoCpijv,  i}  ixelvog  6  ar’ 
dpxfc  Tom  vaa  bvbpdxom  'ri)i/  rpoCpy/v, 
j)  vuv  xpsbpisSa  1%  IxEtvifg  rijg  bypfyg  ‘te 
xal  btfpi&SEog  Euptbv  te  xal  mpaaxEudaag  Si- 
a [tw;  ipol  ‘  piv  yap  (patvETXi  cbvrbg  Tpbxog 
xal  Sn  ti  xal  bpotov  Tb  sOpypx.  'O  piv 
'  Sctcbv  pif  ifSbvaTO  ij  06<sig  i/  avbpartvif  im- 
xpaTisiv  byialvouaa  ipvnvrTbvrm .  Sia,  t^v 
by piiT^Tu  te  xal  axpqtjlqii ,  —  6  St  bauv 
il  Sidbstng,  h  o'bp  dv  ExdaTOTE  SxaaTog 
t6xv  Siaxslpsvog,  pii  ’  ijv  Suvarbg  im- 
xparisiv,  TauTa  IffiTifire  a0sXsTv.  Tl  Si/ 

’  tout’  ixslvou  Sia0ipst  dXX'  f)  vrXiov  r6 
ys  slSog  xal  '6n  xoixiXtirspov  ’  xal  vrXiovog 
r paypaTEfyt; ,  apyit  Se  ixElvij  ij  rp6Tspov 
ysvopiv  i/; 

xg'.  E!  Si  Ttg  axisTTOiro  “rijn  tuv  uyiai- 
v6vtuv  SlaiTav  arpbg  Tijv  tuv  xapvbvTUv,  sbpot 
dv  ob%  %<ra ov  [SkxISspiiv  %  xsp  r^v  tuv  6tf~ 
pluv  te  xal  tuv  dXXav  %Jpuv  arpbg  t^v  t&v 
byiaivbvTi ov.  ’Av> )p  yap  xdpvuv  voaijpaTi 
pi 'ite  t&v  %aA£jrcov  te  xal  "birbpuv,  pyr' 
aS  "  tuv  mvTavaa  slniOtuv,  “  dXX’  >J  aiiTip 
it-apaprdvovTi  piXXsi  ixlStfXov  EcsaOai,  e! 


25.  Quamnam  igitur  aliam  habuisse  mentem 
videtur  is,  qui  medicus  et  omnium  confessione 
artifex  vocatur,  eum  victus  rationem,  qua  aegri 
utuntur,  invenit,  aut  qui  ab  initio  omnibus  mor¬ 
talibus  victum  illum,  quo  nunc  utimur,  loco 
illius  agrestis  ae  ferinae  victus  rationis  adinve- 
nit  et  apparavit?  Mihi  quidem  eadem  esse  ra¬ 
tio  et  uno  eodemque  modo  excogitata  videtur. 
Hio  enim  ea,  quae  occurrerent  et  natura  hu¬ 
mana  bene  valente  propter  feritatem  et  incom- 
moderationem  superari  non  poterant,  detrahere 
studuit,  ille  vero  quae  quivis  quomodolibet 
affectus  minime  superare  pSterat.  At  quid  inter 
hoc  et  illud  est  discriminis,  nisi  quod  hoc  mul¬ 
tiplici  et  vario  magis  genere  constat  et  plus 
habet  negotii?  initium  vero  fuit  illa,  quae  prius 
exstitit  victus  ratio. 


26.  Quod  si  quis  in  considerationem  adhibeat 
sanorum  victus  rationem  collatam  cvrm  aegrorum, 
illam  non  minus  noxiam  deprehendet,  quam 
cum  ferarum  et  ceterorum  animantium  victu 
collatam  sanorum  victus  rationem.  Si  quis  enim, 
morbo  laboret  neque  difficili  et  intolerabili,  neque 
prorsus  levi,  huic  nae  manifesto  peccavisse  con¬ 
stabit,  si  panem  vult  edere  aut  carnem,  aut 


—  27  — 


MXot  xxrxCpxyeiv  dprov  'i)  xpixg,  !j  ciXXo 
r/  &v  ol  uytxivovreg  btrOtovreg  CtQeXiovrxi  poip 
'xoXXov,  xXXctxoXXcj  '  iXxtsaov  !j  itytxivav 
xv  ipSOvxro-  StXXog  re  rav  iryixiv6vrav ,  Qu- 
i nv  e%av  pojre  xxvraxxtn  foBevdx,  ptyr'  au 
lr%upiiv,  0xy&v  rt  £1/  (3oug  vj  ix xog  0xy£iv 
Ct0eXotr6  re  xxl  ‘leyfioi,  bpb(ioug  i)  xptbatg, 
tj  &.XX o  n  rStv  rotoCruv  pt.ii  xoXit,  xXXx 
xoXXtp  pceiov  Ij  SOvxiro ,  '  oitx  civ  % tsrov  o 
itytxivav  rottro  xotjxxg  xavjaeti  re  xxl  xtv- 
SvveOeete  ’  Ixelvou  roO  vordovrog,  'bg  rbv  &.p- 
rov,  i}  ri )v  pox^xv  Stxxlpag  xpocip viyxxro. 
Taura  ’  ii/  xdvrx  rexptijpix  r6n  ‘  xlhry  if 
r£%v>i  xxxx  ^  hprptxi)  rij  xitrjj  6S$  fyreo- 
p Uvtj  eitplxxoiro  &v. 

x^'.  K xl  'elpii v  xxXStg,  Si rxep  Ct0ipy£e- 
rxt.  St tx  pibv  "  S,v  le%vp6repx,  dfSXxxre,  oxx 
F  "  S.v  dxSevdffrepx,  &0£Xe£  re  xxl  ’drpe0e 
xxl  rbv  xxpjt, vovrx  xxl  rbv  uytalvovrx,  eitxe- 
reg  xv  yv  rb  ”  xpijypix-  xoXXov  ytcp  rou 
xtrQxXdog  civ  iSet,  xeptXx/ifidvovrxg  ciyeiv 
ixl  rb  CixOevdxrxrov.  NSv  Se  oitx  dXaxcrov 
xpcapripfia ,  oiiSb  f  xrov  Xuptalverxt  rbv  dv- 
Spaxov,  ijv  IXxxxovx  xxl  dvSedarepx  r&v  ixx- 
vav  xpotrtpdptprxf  rb  yxp  rou  Xtpiou  pidvog 
’’  Iryttp&g  ivSitverxt  iv  rij  0(tm  rou  dvbpCtxou 
xxl  yutaxxt  “ xxl  xxoxreivat.  XloXXxSe  " xxl 
xXXx  xxxx  brepolx  pcev  rav  i ixb  xXi pptZxrtog, 


aliud  quiddam  eorum,  quae  sanos  iuvant,  com¬ 
edat,  non  multum  quidem,  sed  longe  parcius 
quam  sanus  poterat.  Aliusque  sanus  natura  non 
omnino  imbecilli,  neque  robusta  rursus,  si  quid 
eorum,  quae  bovi  aut  equo  prosunt,  comedat, 
nempe  ervum,  aut  hordeum,  aut  aliud  quip- 
piam  huiusmodi,  non  multum  quidem,  sed  multo 
minus  quam  ferre  possit;  quamvis  id  sanus 
fecerit,  non  minus  utique  gravabitur  aut  peri¬ 
clitabitur  quam  qui  aegrotus  panem  aut  mazam 
intempestive  assumpsit.  Ex  quibus  omnibus  col¬ 
ligitur  istam  artem  medicam  omnem  eadem  via 
investigatam  repertum  iri. 

27.  Quodsi  re  vera,  quemadmodum  existimant, 
quae  quidem  sunt  valentiora  laederent,  quae 
vero  imbecilliora  tum  aegros  tum  sanos  iuva- 
rent  et  nutrirent,  res  facili  negotio  conficere¬ 
tur.  Nam  saepe  tuta  illa  agendi  ratione  opus 
esset,  —  ita  nempe  ut  aegros  ad  imbecillimum 
deduceremus.  At  nunc  non  levius  peccatur, 
neque  minus  laeditur,  si  quis  pauciora  et  infra 
modum  assumat;  famis  enim  vis  fortiter  pene¬ 
trat  in  hominis  naturam  adeo  ut  eam  debilitet 
et  conficiat.  Multa  vero  alia  mala  ac  diversa 
ab  iis,  quae  e  plenitudine  profluunt,  sed  non 
minus  gravia  ab  inanitione  oriuntur,  quia  multo 


0U%  Ijffcov  'te  tenet  xai  aera  xevdffiog ,  Si6tl 
erokkbv  eroixiteorlp-ij  re  xai  ted  erMovog  dxpi- 
f3efyg'  teri.  A  ei  ydp  ptirpov  nvbg  tsroyd- 
ruobur  ptirpov  te,  obte  crubptbv,  olite  dpiS- 
pibv  obteva  akkov,  erpbg  bv  avapbpav  etey 
rb  dxpifteg ,  obx  dv  ebpofyg  ‘  dkk'  ij  rou  <s&- 
ptarog  rijv  utefyaiv  teb  ipyov  '  obra  xara- 
ptabelv  dxpi/iCbg,  Sxrre  trpitxpd  iptaprdveiv 
Mu  Ij  Mu-  xdv  byd  rovrov  rbv  hfrpbv 
\a%opdg  ‘  beruiviraifu  rbv  apuxpd  aptapra- 
vovra.  To  te  arpexeg  bhydxtq  ion  xart- 
telv  berei  oi  eroXKol  ye  r&v  tyrpSbv  ‘rubra. 
i uoi  foxbovm  roiat  xaxolm  xvfiepvfiryei  sr d- 
tr%eiv  ■  xai  ydp  Ixelvoi  'bruv  bv  yafyvy  xu- 
(iepv&vreq  ‘  dptaprdvoxrt,  ob  xaraQavbeg  eliri- 
bruv  te  abrobg  xuru<r%y  ’  xeipidv  re  ptiyag 
xai  dvepoog  bg&eryg,  (pavepug  ijStf  eram  dv- 
bpderomi  te’  dyvodvjv  xai  aptaprfyv  tejkoi 
e  iri  deraXlaavreg  rijv  vetuv.  Oura  tej  xai  oi 
xuxoi  re  xai  erktforoiltjrpol,  brav  ptbv  6e- 
paereCam  dvbpderoug  fitjtev  teivbv  i%ovrag,  bg 
obg  dv  rtg  xai  rd  ptbyiara  dptaprdvuv  obtev 
teivbv  bpydcairo,  —  -xokX a.  te  rd  rotaura 
voabjftard  xai  erokkov  rt  erkela  rdv  teiv&v 
dv6ptiierom  ^vptfiaivei,  —  bv  ptbv  '<5i)  r o7n 
roioOromi  dfiuprdvovreg  ob  xaraQuvbeg  elal 
rolm  lte&ryn.  -  'Oxorav  te  bvr6%a<si  pteydkcp 
re  xai  lc%uptp  xai  bsrtelpakii  vo<rij/iari,  rbre 
aCpltov  rd  re  upiapr^fiara  xai  vj  ’  dre%vhj 


magis  est  varia  et  maiorem  diligentiam  requirit 
Modum  enim  quadam  coniectura  colligere  opor¬ 
tet.  Modum  autem  neque  pondus,  neque  nu¬ 
merum  alium  ullum,  ad  quem  referens  iustum 
cognosces,  invenias,  praeter  corporis  sensum. 
Quocirca  illud  adeo  exacte  cognoscere,  ut  levi¬ 
ter  in  utramque  partem  pecces,  operosa  res  est. 
Quin  ego  vehementer  eum  medicum  laudave¬ 
rim,  qui  parum  peccet.  At  exacta  certitudo 
raro  cernitur;  quippe  medicorum  plerique  ma¬ 
lorum  navium  gubernatorum  mihi  simillimi  vi¬ 
dentur,  qui  si  tranquillo  mari  navem  regunt, 
nemo  eos  peccare  deprehendit;  sin  eos  vehemens 
tempestas  et  ventus  iinpetuosus  oppresserit,  iam 
omnibus  manifesto  constat  eorum  imperitia  et 
culpa  navem  fuisse  perditam.  Ad  hunc  sane 
modum  improbi  plerique  medici,  dum  leviter 
affectos  curant,  in  quibus  vel  gravissimi  errores 
commissi  nihil  periculi  admittunt,  —  multi  au¬ 
tem  eiusmodi  morbi  et  multo  plures  quam  pe¬ 
riculosi  hominibus  contingunt,  —  in  talibus 
quidem  si  delinquant,  id  plebeios  latet.  Ubi 
vero  in  magnum  et  vehementem  et  periculo¬ 
sum  morbum  inciderint,  tum  eorum  imperitia 
et  errores  omnibus  sunt  conspicui.  Horum  enim 
cuiusque  vindices  poenae  praesto  sunt,  neque 
in  longum  differuntur. 


—  29  — 


jra<H  xaraQavijq  iarr  oit  ykp  iq  piaxpb v 
aitr&v  'ixardpooal  npiuplat,  ikka  Stfor& 
yeoq  rdpetat. 

xi/'.  " Ori  SioitSiv  ikdaaouq  aro  xevi iatoq 
dxatpou  xaxordSetat  ylyvovrat  rip  avbptbrtp, 

'  ij  aro  rhpp&atoq  xarapiavbdvetv  xaX&q  ’d%et 
iravapdpovraq  iri  roitq  uytalvovraq.  ”E an 
yap  oTat  ’  aBr&v  %vfi(pdpet  piovoatrdetv  xai 
rooro  Sia,  rb  gvpilpdpov  ‘  oBra  aCptai  adroi 
ijuverdt-avro-  clkXoiai  'Si  dpiardv  Std  r^v 
aliTviv  dvdyxtpv  oBra  ydp  aBrotai  gopitpdpei 
xai  /xi/  roCrotat,  oi  Si'  v/Sovi/v,  J)  Si'  dhfapv 
riva  gvyxvphfv  irerijSsvaav  brdrepov  aiiruv 
rolat  /xev  yap  rXelaroiai  rdv  dvbpdrav  oBSiv 
Sia0dpei ,  orbrepov  8,v  imrv/SeBaaoi ,  sire 
pxovoairdeiv ,  sire  dptardv,  rodirip  rip  i$ei 
‘XpijaOai.  Eicri  Sd  nveq,  oi  oi>x  Ev  SOvaivro 
dgu  rou  i-vpi0dpovroq  roidovreq  pyiSlaq  EraX- 
Xaaaeiv,  dXX d  ’  t-upxfixlvei  aiirSiv  exardpoiat 
rap'  yfsdpyv  pxlav  xai  rafrnpv  olt%  BXvpv  pie- 
ra(id\Xouai  Brep0uiiq  xaxorabeia.  Oi  piiv 
yap  ‘  Ev  Epiarijaoaai  pii)  i-upi0dpovroq  ahroiai, 
eibiiq  (iapdeq  xai  vabpoi  xai  rb  a&pxa  xai  rijv 
yvtApiv/v,  %aapiv/q  rs  xai  vuaruy/xov  xcg  Sl- 
0yq-  rXifpeiq-  i)v  Si  xai  iriSeirvdjoaiai ,  xai 
0uira  xai  arp60oq,  xai  i/  xoiXiy  xarapplj- 
y vorat  •  xai  roXXoiai  apyi\  voBaou  aBn )  ’  pxe- 
yaXvn  iydvsro,  S)v  rb,  abra  atria,  E  “  pie- 
piufHjxaai  &ra%  EvaXlaxeiv,  “  Siq  rpoaevdy- 
xavrai  xai  pujSdv  rt  rkdov.  Touro  Si  “!) v 
apiarav  pxepxabipx&q  nq  xai  oBraq  aiirtp  "  gvpi- 


intempestiva  vaouatione  quam  repletione  homini 
contingant,  ex  bene  valentibus  probe  cognoscas. 

sumere  confert,  idque  quod  conferat  sibi  con¬ 
stituerunt;  quidam  etiam  prandere  ob  eandem 
causam  coguntur,  quod  iis  conferat;  quod  non 
iis  contingit,- qui  propter  voluptatem,  aut  alium 
quemvis  casum  horum  alterutrum  facere  student. 
Plerisque  enim  nihil  refert  utrumlibet  secuti 
vel  semel  tantum  cibum  capere,  vel  prandere 
etiam  assuescant.  Quidam  vero  si  quid  incom¬ 
mode  fecerint,  non  facile  degunt,  verum  eorum 
utrisque  die  ne  integro  quidem  exacto  supra 
modum  gravis  oritur  affectio.  Si  enim  pransi 
fuerint  quibus  prandere  non  conducit,  ii  con¬ 
tinuo  graves  totoque  corpore  et  mente  segnes 
evadunt  cum  oscitatione,  somnolentia,  multaque 
siti;  quodsi  insuper  coenaverint  etiam,  et  flatus 
et  tormina  excitantur  et  venter  erumpit.  Ae 
multis  magni  morbi  origo  fuit,  si  cibos,  quos 
semel  absumere  consueverant ,  bis  assumpsissent, 
nec  quicquam  amplius.  Ad  haec  si  quis  pran¬ 
dere  consuetus  atque  cui  prandere  conducat,  non 
prandeat,  protinus  ubi  tempus  praeteriit,  statim 
gravis  impotentia  exoritur,  tremor  et  animi  de¬ 
fectio;  ad  haec  oculi  cavi,  urina  calens,  magis 
cum  virore  pallens  et  crassior  redditur,  os  ama- 


—  30  — 


0kpov,  fiv/  ipiar^et),  'brav  ra.%i<srct  rap£MV 
ij  %,  eb6bg  aSuvaptfy  feivij ,  rp6po<;,  dipu- 
Xfy-  bxi  robroici  '  bQSahpu >1  > lolkot,  ovpov 
6epptbv,  %Xap6repov  x ai  va%Orepov  xai  arbpea 
xixpbv,  xal  ra  exXdyxva  oi  Soxhi  xpb/aa- 
r6ai,  axoroStvfy Svaopyfy ,  SuaOufify.  Tabrci 
Sk  xavra  xal  'brav  Sevxvelv  kxtxupfaw 
Skarepog  pckv  6  rlrog,  dvaklaxeiv  Sk  ’  ob  Ob¬ 
varat  lea  dpianZ6pievoQ  xp&repov  bSelxver 
Taura  S 'k  abra  /aera.  rrp60ou  re  xal  060011 
xara/ialvovra  ‘  l-uyxalei  r>)v  xoiMifv,  Suexoi- 
rtouel  ‘re  xal  ivuxvid^ovrat  rerapay pe£va 
re  xal  6opu[i6$ea-  xoMoltn  $e  xal  robrav 
abrv\  &p%ii  vobffou  lykvero. 

■x6'.  ~Lxi0ae6ai  $k  %pk) ,  Sici  rivat;  xpo0a- 
nag  abrom  raura  %uvk(ivf  r$  pekv,  olpcat, 
pceptaSv/xlri  piovoeirketv,  ’6n  obx  avkpteive  rbv 
Xpbvov  rov  ixavbv  ptkxP1^  tibrou  i )  xoikltf  r&v 
rij  rporepahfi  xpooev^veypaivav  tnrlav  ‘  axo- 
Xabevp,  rekbccg  xal  kvnxpar^etp  xal  A axaxby 
re  xal  v/tnj%d<rip ,  dAA’  kxl  £ koueav  re  xal 
b^upoaptiv^v  xaivot  bxeiev/vdyxaro  •  ai  Sk  roi- 
aOrai  xoiklai  xokktp  re  (ipuSbrepov  xkerouri 
xal  xkbovog  Sdovrai  &vaxabai6g  re  xai  v/eu- 
Xfw-  'O  <5e  poepoafyx&g  dptarl^eaSai ,  ’  Stort, 
bxeiSvf  rdxtera  bSeijStf  rpo0ijg  rb  rapta  xal 
ra  xpbrepa  xaravdkaro  xai'  obx  eI%£  obSe- 
fjjlav  dxbkauaiv ,  '  obx  ebbkag  abrep  xpoeeyi- 
vero  xaivij  rpo0vj,  061vei  ‘  ty  xal  t-uvrtfxerai 
bxb  kipoou.  II dvra  ydp  &  A kya  x ctcxeiv 
rbv  roiourov  dvdpaxov  Xipeip  avarMyp.1.  iv/poi 


rulentum  evadit,  viscera  ei  pendere  videntur, 
tenebricosa  vertigine  corripitur,  vehementer  ira¬ 
scitur  et  moeret.  Eadem  vero  omnia  coenare 
volenti  contingunt;  cibus  minus  gratus  est,  neque 
cibos,  quos  priore  coena  assumpsit,  qui  pran¬ 
dere  consuevit  conficere  potest,  sed  cum  tormi¬ 
nibus  et  strepitu  descendunt  et  alvum  exurunt, 
ipsi  vero  noctem  inquietam  agunt  et  insomniis 
perturbatis  ac  tumultuosis  vexantur;  quod  ple- 
risque  etiam  morbi  initium  exstitit.  !  ; 


29.  Quae  quas  ob  causas  his  accidant,  con¬ 
sideranda  sunt.  Ifempe  quod  is,  opinor,  qui 
semel  tantum  cibum  assumere  consuevit,  non 
exspectavit  idoneum  tempus  dum  venter  hester¬ 
nos  cibos  plene  exhauserit,  superaverit,  emolli? 
tus  fuerit,  ac  conquieverit,  sed  in  ipsum  fer¬ 
ventem  et  fermentatum  recentes  ingesserit.  At 
huiusmodi  ventres  multo  tardius  concoquunt 
maioreque  otio  et  quiete  opus  habent.  Qui  vero 
prandere  consuevit,  quoniam,  ubi  quamprimum 
alimento  corpus  indiguit,  prioribus  cibis  con¬ 
sumptis  nec  habuit  amplius,  quo  ffueretur,  non 
statim  ipsi  novum  alimentum  adfuit,  ideoque 
fame  imminuitur  et  contabescit.  Quaecumque 
enim  eiusmodi  hominibus  accidunt,  ad  famem 
referenda  censeo.  Quin  etiam  iis  omnibus,  qui 
duos  aut  tres  dies  sine  cibo  transierint,  eadem 


xal  roi/g  dX Xous  dvSpdxous  dxavras,  o'l 
rives  1  dv  uyiatvovres  dffiroi  SCo  1)  rpels  fj/ed- 
pag  yivavrai  raiird  xetrer 6ai  oTd  xep  ix i 
r&v  dvaplarav  ye vopiivav  elpyxu. 

X'.  T as  Si  rotaOrag  0C<riag  tyayd  0yfii 
'rds  raydas  te  xal  ir%upSbs  Ttoy  d/iapry- 
fidrav  dxoXauoOrsas ,  aa&eveardpas  elvat  r&v 
iripav  lyyCrara  Si  roO  dc6evtovr6s  irri 
d  dallevijg-  etrn  Si  drSevirrepos  d  arSeviav 
xal  podXXov  ahTip  xporfxei  '6  n  dv  rou  xaipou 
i ixoruy%dvy  rovieiv.  XaXexdv  Si  roiaCrys 
axpifSelys  ioOnfs  xepl  rijv  riyyviv  ‘ruy%dveiv 
alel  rou  drpexeerdrow  xoXXd  Si  elSea  xar' 
lyr pixyv'  is  roraOryv  dxptfSetav  {jxet,  .xepl 
Si/  elpfrerai.  0&  0ypol  Si)  Sia  rouro  Selv 
ryv  ri%vyv  as  oi/x  iourav,  odSi  xaXag  fy- 
reopoivyv,  rvjv  dpyaiyv  ‘  drofiaXisQai  ,  el  /ai) 
e%ei  xepl  xdvra  dxpifSeiav,  iXXd  xoXii  /adX- 
Xov  Sia.  rd  iyyiis,  ‘olfiai,  roU  drpexerrdrou 
Suvachai  ijxeiv  XoyKTfiip  xporleeSai  xal  rd 
‘ix  xoXXys  dyvadys  i^eupypiiva  Sau/ad^eiv 
&>S  xaXS>s  xal  bp&as  i^eOpyrai  xal  o&x  dxd 
r6%xs. 

Xa' .  %xi  Si  rdv  ’  r&v  xatvdv  rpdrov  ‘ri/v 
rtyvyv  iroUnos  fyredvrav  X6yov  ira- 
veXOelv  /SoiiXopeai.  "Ei  ydp  n  fari  6eppt,6v, 
l ;  tpuypiv,  i)  %ypbv,  I)  typdv  rd  Xu/eaivSpievov 
rdv  dvSpuxov  xal  Sei  rhv  6p6tog  lyrpeOovra 


accidere  dico,  quae  de  his  qui  minime  pran¬ 
dent  diximus. 


30.  Ac  eiusmodi  naturas,  quae  celeriter  ac 
vehementer  suorum  delictorum  incommoda  per¬ 
cipiunt  ,  equidem  reliquis  imbecilliores  esse  cen¬ 
seo.  Qui  vero  imbecillus  est,  proxime  ad  eum, 
qui  aegrotat  accedit,  estque  imbecillior  qui  ae¬ 
grotat,  multoque  gravius  afficitur,  si  quid  in¬ 
tempestive  fecerit.  Cum  autem  eiusmodi  exacta 
diligentia  in  arte  medica  adbibenda  sit,  quod 
est  certissimum  semper  assequi  difficile  est. 
Multa  tamen  in  re  medica  tam  exactam  dili¬ 
gentiam  obtinent,  de  quibus  dicetur.  Neque 
sane  priscam  artem  medicam  ideo  quod  omnium 
exactam  diligentiam  non  habeat,  quasi  ars  nulla 
sit,  aut  non  recte  investigata,  reiiciendam  cen¬ 
seo  :  verum,  opinor ,  cum  prope  ad  veritatem 
accedat  ratiocinatione,  multo  magis  eam  ad¬ 
mittere  oportet  et  admirari,  quippe  quae  sunt 
ex  magna  ignoratione  pulchre  .et  recte,  sed  non 
fortuito  inventa. 

31.  At  vero  nunc  ad  eos,  qui  nova  quadam 
ratione  artem  ex  sumptione  investigant,  no¬ 
stra  revertatur  oratio.  Si  quidem  est  calidum, 
aut  frigidum,  aut  siccum ,  aut  bumidum ,  quod 
hominem  laedit,  et  eum,  qui  recte  mederi  volet. 


—  32  — 


PorfeTv  rip  1  fiiv  bepptp  iri  rb  \pv%pbv,  rip 
te  tpu%p$  iri  rb  Oeppbv,  rip  te  fypcp  iri 
r b  uypbv,  ra  IPuypip  iri  rb  £>/ pbv ,  itxra 
[loi  avbparog  pvi  rav  l<r%vpSiv  (pOet,  dkkd 
r&v  asbevearipav  oSro;  ii  rupobg  irStira, 
oO?  S,v  arb  ryg  aka  dviky,  dpioiig  xal  ap- 
yobq  xal  xpia  dpod,  xal  riviru  liiap.  'TaOrip 
tef  xpebfievoe  rijj  iiairip  eu  oli’  '6n  refaerat 
rokka  xal  ietvd'  xal  yctp  rovoug  rovtfaet 
xal  rb  rapta  drdeveg  errat  xal  i)  xotkfy  Cp6a- 
pjrerat  xal  tyv  roukbv  xpbvov  oit  iuvtfre- 
rat.  ‘T/  te?  rotyapouv  PoijSti/ia  raparxeu- 
drarbat  Hi'  £%om;  Oeppobv,  lj  ipuxpbv,  lj 
tpypbv,  i)  uypov:,  '  iijkov  yap  ori  roiru v  n. 
Ei  yap  rb  kuptatvbpevbv  ‘  irrt  robruv  rb 
erepo  v,  r$  urevavrltp  rporfxei  kiurat,  &g  b 
ixetvav  kbyog  ?%e/.  Td  piv  yap  fiefiaibra- 
rby  re  xal  rpoCpavirrarov  Cpdppaxov  aQe-  ' 
kbvra  rct  itatrtjpt.ara,  oTrt  ixpijro,  civri 
piv  rav  rupdv  dprov  itibvat,  dvrl  te  rav 
Hp&v  xpedv  i(pScc,  neiv  're  iri  robroirt 
o’ivou-  raura  ’  perafidkkovra  ofl%  •  ofdi/  re 
pii  '  oi>x  byiia  yevirbut,  ijv  ,y  e  ptij  ra vr di¬ 
ram  %  itetpbapptivog  Cirb  xpbvou  re  xal  rijg 
itair^g.  Tt  iif  (p^roptev,  rbrepov  aitrip  uro 
\puxpou  xaxoraSiovn  Oepfid  raura  rpore- 
viyxavreg  dtpikyrav,  iij  rdvavria-,  olfiat  yap 
lyaye  rokkvfv  dropfyv  "  iparySivn  rapa- 
rXuv'  "  b  yap  rov  dprov  raparxeud^av  rtbv 
rupti  v  rb  beppiov,  v)  rb  tpu%pbv,  lj  ro  t-vfpbv, 
lj  rb  uypbv  dtpelkero ■  olrog  ydp  "  tiian  ie- 
ieurai  xal  rupi  xal  rokkoln  dkkoirt  elpya- 
arat,  Hv  ixarrov  littfv  iOvaptv  xal  tpbnv  ?%£/ 


oportet  calido  per  frigidum,  frigido  per  cali¬ 
dum,  sicco  per  humidum  et  hnmido  per  sic¬ 
cum  opitulari,  —  exhibeatur  mihi  aliquis  na¬ 
tura  non  admodum  robusta,  sed  imbecilliore, 
qui  triticum  crudum  et  inelaboratum  edat ,  quale 
ex  area  sustulit,  et  carnes  crudas,  et  aquam 
bibat.  Ex  ista  victus  ratione  non  dubium  est, 
quin  multa  et  gravia  sit  perpessurus;  nam  et 
doloribus  conflictabitur  et  imbecillo  erit  corpore 
et  ventriculus  corrumpetur,  neque  diu  vitam 
trahere  poterit.  Quodnam  igitur  ita  affecto  prae¬ 
sidium  comparandum?  calidumne,  an  frigidum, 
an  siccum ,  an  humidum?  Nam  sine  dubio  ex 
his  unum  aliquod.  Nam  si  quod  laedit  horum 
alterum  est,  contrario  solvere  convenit,  velut 
ipsi  fatentur.  Est  enim  certissima  et  evidentis- 
sima  medela,  sublatis,  quibus  utebatur,  cibis, 
pro  tritico  panem  exhibere  .et  pro  crudis  car¬ 
nibus  coctas  et  insuper  vinum  propinare.  Neque 
fieri  potest,  quin  hac  mutatione  facta  convale¬ 
scat,  nisi  diuturniore  illa  victus  ratione  pror¬ 
sus  fuerit  corruptus.  Quid  ergo  dicemus?  Num 
ei  a  frigido  male  affecto  calida  haec  exhibita 
profuerunt,  an  contraria?  Equidem  quid  ad 
interrogata  respondere  debeat,  multum  dubita¬ 
turum  existimo.  Qui  enim  panem  ex  tritico  ap¬ 
parat,  calidum,  aut  frigidum,  aut  siccum,  aut 
humidum  tollit;  nam  aqua  subigitur  et  igne 
aliisque  multis  elaboratur,  quorum  singula  pro¬ 
priam  facultatem  et  naturam  obtinent,  et  eorum 
quidem,  quae  natura  exsistunt,  quaedam  amit¬ 
tit,  aliis  vero  temperantur  et  commiscentur. 


xxi  rd  f&sv  r&v  uxap%6vrav  &xo(itpS.>jxe, 
rct  Se  SXkoici  xixpvjrai  re  xal  [tbitixrui. 

A/3'.  OT^a  fiev  ydp  xal  rdSe  Stfxov,  ori 
SiaQipei  ig  rb  a&pa  rov  dvbp&xou  xuQapbq 
aprog,  t-vyxbfiirrog,  Oj  dxrlo -rav  xupav , 
vj  Irriepcbav ,  yj  sroAAp  SiSari  xeQupy/fitvog, 
?  b/Jyip,  i)  1 r%upHg  xe(pupyffi6vog ,  ij  dtpbpif- 
rog,  i)  ll-oxroq,  bwpoog,  «AAa  re  x pbg 
robroin  fwptu-  ug  S'  ailrag  xal  xepl  podfyq- 
xdl  ai  Suvd/ueq  '  Se  peyaXcu  re  kxaaroo  xai 
obSbv  if  Mpy-rij  eriptfi  boixiSia.  "Ornq  Se 
ravra  potj  ixjcxexrui,  i)  rxexrbfLevog  'pcij 
olSe,  x&g  '  Sv  n  olrog  SOvairo  rav  xarh 
rbv  Mpaxov  xat/y/podruv  elSivar,  uxb  ydp 
evbg  bxcterou  robrav  xa<r%ei  re  xal  brepoi- 
outxi  6  i Hvfipaxoq  vj  roiov,  i/  roiov-  xal  Sia 
robrav  xag  b  fiiog  xal  byialvovn  xal  ix  vob- 
rov  dvarpetpo/abvip  xal  xdpvovrt.  Obx  SLv 
oSv  Srepa  robrav  xpyai/iibTepa,  obS'  avay- 
xaibrepa  elv/  elSbvai  Styxov  •  *  Kxrre  xab.&g  xal 
Xoyiafiip  xporfxovn  tyrtjruvreg  xpbg  -rjJj/ 
rov  avbp&xou  Qbeiv  elpov  abra  ol  xp&roi 
ebpbvreq  '  xal  ^Syfirav  at-fyv  r{jv  riyyyv  Detp 
xporbelvai,  &>g  xal  vopol^erai.  Ob  ydp  rb 
pbv ,  obSb  rb  bypbv,  obSe  rb  beppcbv,  obSe 
rb  tpuxpbv,  obS'  $AAo  robrav  obSev  i )y^ri- 
(tevot  obre  Xvpeatverbai ,  oure  xpogSelcbai 
‘  obSevbg  rbv  dvSpaxov,  »AA’  8  n  \a%vpbv 
exdcrou  xal  '6  n  xpiaao v  rijg  (pbnog  rfjq 
dv$pax(v>fg,  ol  /tt/  IjSbvarb  xparbeiv,  rgvrg 


32.  Nam  et  hoc  sane  novi  plurimum  referre, 
utaturne  quis  pane  puro  an  misto,  an  ex  tritico 
cortice  non  repurgato,  an  purgato,  an  copiosa 
aqua  subacto,  an  pauca,  an  fortiter  subacto, 
an  omnino  non  subacto,  an  excocto,  an  cru¬ 
diore,  aliisque  praeterea  innumeris.  Similiter 
quoque  de  maza.  Quorum  cuiusque  magnae 
sunt  facultates,  ac  nihil  inter  se  similes.  At  qui 
haec  subducta  ratione  non  reputet,  aut  reputata 
ignoret,  quonam  modo  is  affectum  ullum,  quo 
quis  detinetur,  cognoscere  poterit?  Cum  ab 
eorum  quoque  hoc  vel  illo  modo  afficiatur  et 
immutetur,  atque  ex  his  et  bene  valentium 
omnium  et  ex  morbo  convalescentium  et  aegro¬ 
torum  vita  constet,  ex  quo  sane  efficitur  ut 
nihil  neque  ad  cognitionem  utilius ,  neque  magis 
necessarium  exsistat.  Ut  recte  convenienterque 
ratiocinando  investigasse  mihi  videantur  et  ad 
hominum  naturam  accommodate  primi  ista  in¬ 
venisse,' artemque  dignam  iudicasse  quae  ad 
deum  auctorem  ex  maiorum  institutis  referretur. 
Nam  neque  sicco,  neque  humido,  neque  cali¬ 
do,  neque  frigido,  neque  horum  quoquam  ho¬ 
minem  laedi  existimaverunt ,  neque  horum  ali¬ 
quo  ei  opus  esse.  Sed  quod  in  unoquoque  po¬ 
tentius  esset  et  supra  naturam  humanam  adeo 
ut  ab  ep  superari  non  posset,  id  laedere  cen- 
suerunt  et  tollere  conati  sunt.  Est  autem  va- 


fiXdr retv  v/yijeavro  xal  rouro  ityrvieav  aQe- 
Xietv.  '\e%up6rarov  ii  lerl  rou  ptb  yXuxiog 
rb  yXuxitrarov,  rou  ii  irixpoO.rb  nxpira- 
rov,  rou  ii  bgiog  rb  bgCrarov,  ixcierou  ii 
rdvrav  rSv  iovrav  t/  axfitf-  raura  yctp  e&- 
pav  xal  'r$  Mp&rtp  bebra  xal  Xupcatvo- 
pteva  rbv  dvOparov.  "Ew  ybp  b  bvQp&rtp 
xal  nxpbv  xal  aXptupbv,  xal  yXuxb,  xal 
bgi),  xal  erputpvbv,  xal  rXaiapbv,  xalSXXa 
fiupta  ravroiag  iuvdfitag  i%ovra,  rXtj$6g  re 
xal  Icybv.  T atra  '  ptiv  pte/atyptba  xal  xe- 
xpyptbva  bXXtfXoifi  obre  Qavepa  ien,  obre 
Xuriet  rbv  Mptiirov  brav  ii  n  robrav  otro- 
xpi$%  xal  abrb  '  i(p’  iaurou  ybtfrat,  rbre 
xal  0avep6v  ien  xal  Xuriet  rbv  dvbparov. 
Touro  ii,  rav  (3  pcopt.br av  bea  ijpcTv  bvextrlj- 
ieia  iert  xal  Xupoaiverat  rbv  avSpcorov  ipc- 
reebvra,  rourcev  'b  ixaerov  $  nxp6v  n  xal 
axptjrbv  lari,  {)  aXptupbv,  §  b%b,  ij  bXXo 
n  (Lxpvjrbv  re  xal  leyupbv  xal  ita  rouro 
rapambfCeSa  Cit'  ab r&v ,  Sxrrep  xal  *  iVo 
rbv  b  rtp  eCoptan  broxptvopiimv.  "  Tlavra 
ii  8  ea  '  SivOparog  iebiet  ij  rivet ,  rb,  rotaOra 
fip&piara  ijxtera  ‘rotoCrou  %uptou  axpijrou 
re  xal  iia0ipovrog  iijXa  ierat  pteriyovra, 
olov  bprog  re  xal  pia^a  xal  ra  eripteva  rob- 
rotet,  olet  elSterat  SivOparog  rXeierotei  re 
xal  alel  %piee6at,  ii-u  riev  rpbg  vjiovijv  re 
xal  xbpov  iipruptivav  re  xal  iexeuaeptbcov, 
xal  arb  robrav  rXeierav  ietiv rav  it;  rbv 
cLvDpaxov  rapayrf  re  xal  arbxptetg  rtbv  apc.01 
rb  rapta  ’  iuvaptluv  Ijxtera  yiy verat ,  leypg 
ii  xal  abfgtfetg  xal  rpt^vj  ptaXtera  it'  obib 


lentissimum  inter  dulcia  dulcissimum,  inter 
amara  amarissimum,  inter  acida  acidissimum 
et  quod  in  re  quaque  summum  est.  Haec  enim 
in  homine  inesse  eique  nocere  videbant.  In 
homine  namque  inest  et  amarum  et  salsum  et 
dulce  et  acidum  et  acerbum  et  insipidum,  aliaque 
sexcenta,  quae  pro  copia  et  viribus  varias  ha¬ 
bent  facultates.  Et  haec  quidem  mixtione  et 
mutua  inter  se  contemperatione ,  neque  cernun¬ 
tur,  neque  quemquam  molestia  afficiunt.  At 
ubi  horum  quidpiam  secretum  fuerit,  et  per 
se  exstiterit,  tunc  et  conspicuqjn  fit  et  homi¬ 
nem  molestia  afficit.  Quin  etiam  ex  cibariis 
quae  minime  nobis  conveniunt,  quaeque  in  cor¬ 
pus  ingesta  homini  sunt  noxia,  eorum  quodque 
aut  amarum  est  et  minime  temperatum,  aut 
salsum,  aut  acidum,  aut  alio  quodam  modo 
intemperatum  et  vehemens,  ideoque  perturba¬ 
tionem  in  corpore  efficiunt,  non  secus  ac  ea, 
quae  e  corpore  excernuntur.  At  omnia  edulia, 
quae  homo  nunc  edit  aut  bibit,  ea  huius  in¬ 
temperati  et  praevalentis  succi  minimam  par¬ 
tem  habere  constat,  panem  dico  et  mazam, 
atque  his  finitima,  quibus  homines  copiose  et 
semper  uti  consuevere,  praeter  ea,  quae  ad  vo¬ 
luptatem  et  satietatem  condiuntur  et  apparan¬ 
tur.  Ex  quibus,  quamvis  magna  copia  ingeran¬ 
tur,  turbatio  et  facultatum  corporis  secretio 
minime  contingit,  sed  robur,  incrementum  et 
alimentum,  idque  nullam  aliam  ob  causam, 
quam  quod  probe  contemperata  nihil  habent 
intemperati,  neque  vehementis,  sed  omnia  unum 
quid  facta  sunt  et  simplex  nec  validum. 


Irepov  '  ylyverat ,  Ij  '6ti  eu  ’  re  ^uyxtxp^rai 
xal  ouStv  t%ei  axpqrov,  oiiSt  le%vpdi/,  dkk’ 
gAov  Iv  re  ytyove  xal  dxkbov  xal  ’  obx 
lf%vp6v. 

k y'.  'Anopta  S"  iyaye  oi  rbv  koyov  txei- 
vov  A tyovreg  xal  dardyovreg  tx  rabrifg  rijg 
oSou  tari  ‘baroOeam  rijv  reyj/yv ,  Tiva  TOrt 
rpoacov  Bepaxebaouai  robg  di/Spc iaroug,  liascep 
‘  barorlBevTat.  Oh  ydp  tari  abrolai,  —  &g 
tyd  olpiai,  —  tt-eupy/pitvov  abr6  ri  10'  tau- 
rou  Bep/abv,  ij  0v%pbv,  ij  fypbv,  ij  bypbv, 
fiySevl  dkktp  eiSei  xoivuvtov,  dkk'  oH/iai 
lyaye  rabrd  /3 pdpoara  xal  xbpoara  abrolai 
urapyeiv,  oiai  acdureg  *  xpeifesSot.  Xlpoan- 
Btaai  St  r$  potu  etvai  Qepfotp,  r$  St  tpL>XP$t 
Tti)  St  tjypip,  rtp  St  uypip.  'Eacel  txelvft  ye 
dacopov  crpoardl-at  r$  xdpovovn  ’  Beppob v  n 
acpoaevtyxaaBai  •  ebBbq  yccp  tpartjaei  ■  ‘  rl\ 
Ha re  kypelv  dvdyxq,  (J  ig  robrav  n  r&v 
’  yiyvaaxgjptvav  xaraQebyeiv.  E!  St  Svj 
ruyxdvet  rb  fitv  Beppoov  ttv  arputpvbv,  cLkko 
St  Beppobv  tbv  rkaSapbv,  dkko  St  Beppobv 
ctpuSov  txovt  —  for/  y^p  xal  dkka  acokkd 
Beppid  xal  dkkag  aco  kkdg  -Suvapuaq  uacevaii- 
rlag  taurolai  Ixoura ,  —  Se^aet  Stj  n  abr&v 
xpoaeveyxelv,  ij-rb  Beppobv  xal  “  arpuQvbv,  ij 
ro  Beppobv  xal  "xkaSapov,  ij  dfia  ro  0iU%pQV 


83.  Neque  vero  mihi  satis  compertum  est, 
qui  hac  oratione  utuntur  et  artem  medicam  ab 
ista  via  ad  sumptum  quid  abducunt,  quo¬ 
nam  tandem  modo  homines  ex  sumptione  cu¬ 
raturi  sint.  Neque  enim,  opinor,  ipsis  est  in¬ 
ventum  aliquid,  quod  per  se  sit  calidum,  aut 
frigidum,  aut  siccum,  aut  humidum,  nullius 
alterius  particeps.  Verum  ut  sentio,  iidem  apud 
illos  cibi  et  potus  exsistunt,  quibus  etiam  nos 
utimur,  sed  huic  calidi,  illi  frigidi,  huic  sicci, 
illi  humidi  nomen  apponunt.  Quandoquidem  id 
fieri  nequit,  ut  aeger  iubeatur  calidum  quid 
assumere,  statim  enim  quaeret:  quid?  ita  ut 
statim  cogatur  nugari,  vel  ad  rerum  cognita¬ 
rum  aliquam  confugere.  Quod  si  igitur  sit  ca¬ 
lidum  quoddam  acerbum,  aliud  vero  calidum 
insipidum,  aliud  autem  calidum  turbulentam 
in  corpore  motionem  excitans,  —  sunt  enim  et 
alia  calida  multa ,  quae  contrarias  inter  se  faculta¬ 
tes  habent,  — oportebit  eorum  aliquod  offerre , 
aut  calidum  quid  et  acerbum,  aut  calidum  et 
insipidum,  aut  frigidum  simul  et  acerbum,  — 
quippe  eiusmodi  quid  etiam  exsistit,  aut  frigi- 


—  36  — 


xal  arputpvov,  —  ian  yap  xal  touto,  — 
rd  \pu%p6v  '  te  xal  rkaSap6v.  '  ’£lg  piiv  ycip 
lyaye  oTSa  xdv  robvuvrlov  d(p’  ixaripou 
ai/riov  axo(ialvEi  xal  ob  pidvov  iv  dvdp&xtp, 
dkkd  xal  iv  axOrsi  xal  iv  £6ku  xal  iv  dk- 
koiai  xokkolai  S.  ian  avOp&xou  dvaiadiprd- 
Tepa ■  ob  yap  rt>  Ssppidv  ian  rd  r^v  pisyd- 
kyv  S6vapt.ni  i%ov,  dkkd  rd  arpu0vdv  xal 
‘rd  xkaSapdv,  xal  rlikka ,  daa  pioi  slpv/rai 
xal  iv  rtp  Mp&vrtp  xal  iga  rou  av6p&xou 
'  xal  iaOidpisva  xal  xivdpisva  xal  £%  co$ev  ixi- 
Xpidpisvd  ‘te  xal  xpoaxkaaadpisva. 

kS’.  Tuxpdnpra  '  S'  lyays  xal  SspfidrvpTd 
xaatav  {jxiara  r&v  Svvapiiiov  vopil^a  Suva- 
arsbstv  iv  t$  adoptari  Sia  rdaSs  rkg  xpoQa- 
atag  *  'dv  piiv  dv  Slpxou  %p6vov  pispiiypiiva 
abra  iauroiai  dpia  rd  tpuxpdv  ’  te  xal  rd 
beppidv  oi>  kuxisr  xpijaig  yap  xal  pisrpi- 
6npg  rtp  piiv  tpuxptp  ytyvsrai  dxd  rou  6sp- 
piou,  rtp  Si  dEppttp  dxd  rou  if/uxpou-  drav 
*  S’  dxoxpitiijj  %aplg  ixdrspov ,  t6te  kuxhi. 
’Ev  Si  Si)  roCrcp  Ttp  xaiptp  8 rav  rd  ■■  ipu%pdv 
'  ixiyivvprai  xal  ri  kux<jaip  rdv  dvSpaxo v, 
Sid  rdysog  xpurov  Si'  abro  touto  xdpsan 
rd  tisppid v  abr66sv  ix  rou  dvdpdxou  obSspiiijg 
fioipSEfyg,  obSi  xapaaxsuipg  SsdpiEVOv ■  xal 
rabrd  xal  iv  byiaivouai  roiai  dvSp&xoiai 
dxEpryaYETai  xal  iv  xdpivouai.  JTouro  piiv 
£<  rig  lllkoi  uyiatvav  yj-iptuvog  Sia^u^ai  rd 
aio  pia  Ij  kouaapiEvog  ipuxptp,  dkktp  Ttp 
rpoxcp,  tiacp  dv  aiird  ixixkiov  xoiijaip  xal 
ijv  ys  /iv/  xavrdxaai  xayij  rd  aio/ia,  brav 
olpiara  kafiy  xal  ik$y  ig  rijv  axixvpv ,  pidk- 
kov  xal  ixixkiov  doppiaivErai  rd  ad  pia.  Touto 


dum  atque  insipidum.  Uti  ego  enim  novi  quod¬ 
vis  contrarium  ab  horum  alterutro  continget, 
idque  non  solum  in  homine,  sed  etiam  in  co¬ 
rio  et  ligno,  aliisque  multis,  quae 'sensum  ha¬ 
bent  longe  obtusiorem  quam  homo.  Neque  enim 
calidum  est,  quod  magnam  vim  habet,  sed 
acerbum  et  insipidum ,  ceteraque  de  quibus  dixi 
eum  in  homine,  tum  extra  hominem,  in  iis 
quae  eduntur,  aut  bibuntur,  vel  fons  illinun¬ 
tur,  vel  ad  corpus  admoventur  pro  catapla- 

34.  Frigidum  quidem  et  calidum  inter  omnes 
facultates  minimum  in  corpore  posse  has  ob 
causas  existimo.  Quamdiu  enim  calidum  et  fri¬ 
gidum  inter  se  permixta  fuerint,  molestia  neu- 
tiquam  afficiunt.  Contemperationem  enim  et 
commoderationem  habet  frigidum,  a  calido,  et 
calidum  a  frigido.  At  ubi  alterum  ab  altero 
seiunctum  fuerit,  tunc  offendit  Quo  itaque 
tempore  frigus  innascitur  et  hominem  affligit, 
primum  ex  eo  ipso  calidum  indidem  ex  homine 
praesto  est,  sine  ullo  praesidio  atque  apparatu, 
idemque  tum  in  sanis,  tum  in  aegrotantibus 
efficit.  Quod  si  quis  sanus  hieme  sive  lotione 
frigida,  sive  quovis  alio  modo  corpus  refrige¬ 
rare  volet,  quo  plus  id  fecerit,  si  plane  corpus 
non  congelarit,  is  ubi  vestimenta  sumpserit,  et 
sub  tectum  se  receperit,  eo  magis  et  vehemen¬ 
tius  corpore  incalescet.  At  vero  si  multum  ca¬ 
lefieri,  vel  balneo  calido,  vel  copioso  igne  cu¬ 
piat,  moxque  cum  eadem  veste  eodem  loco, 
quo  perfrigeratus  fuerat,  commorari,  multo  fri¬ 
gidior  atque  alias  magis  inhorrescere  conspicie- 


Js,  A  $dkoi  ixSeppeavSiji >ai  are  petis  9  kovrpQ 
Seppccp  9  nokkip  nupl ,  ix  ii  roOrou  rb  abrb 
eT/ia  2%nv  iv  rZp  abrtp  %apicp  rvjv  iiarpifiiiv 
noiieoBai,  tianep  '  iieipuypedvos,  nokit  tpavet- 
rai  xal  ipv%p6repog  xal  dkkag  (ppixake tire- 
pog.  ’  ”H  el  pmt>6/j,ev6g  ng  iab  nviyeog  xal 
■  napaaxeud^av  abrbg  iaur$  ipb%og  ix '  roi- 
oOrou  dv  Tj o6tou  iianaOaairo,  rouro  noii- 
ovn  iexankdam  1  napiarai  r 6  xaGpea  xal 
rb  xvlyog  9  r $  pov/ii v  roiourov  noiiovn.  Tii 
ii  iv\  xal  *s roukii  fiet^a,  8 aoi  dv  iid  %t6vog, 
9  dkkyg  -pOtpiog  (iaiiaavreg  ’  piytiaaai  iia- 
(pepbvrug  n6iag,  fj%e1pag,  i)  xe(pakv\v ,  ola 
*da%ouai  ig  rb\v  vCxra,  ftrav  nepiarakiaat 
re  xal  iv  dkbip  ytvnvrai,  pxb  xaC/earog  xal 
xn/apeoG'  xal  ion  oTai  (pkuxralvai  avtorav- 
rai  ■  &>g  *  ceirb  nupbg  i iaraxexavfiivoiai  xal  oi) 
xpbrepov  rouro  ndayouai  nplv  9  Be p/iavBtiai. 
O !irug  irotficog  exdrepov  aitrtiv  ini  rb  'ere - 
pov  napayiyverai.  M upta  i ’  dv  xal  irepa 
i%oipoi  elneiv.  T d  ii  xard  roiig  voaiovrag, 
'  o!>%l  oTat  dv  piyog  yivyrai,  ro&roiai  b£-6- 
rarog  6  nuperos  ixkapine i;  xal  ofoi  piy,  ob% 
olirag  layuptig ,  dkkd  xal  nau6poevog  ii ’  b  kt- 
you  xal' dkkag  rd  nokkd  '*  doivfc-,  xal "  ooov 


tur.  Vel  qui  in  magno  aestu  ventulo  per,  fla¬ 
bellum  excitato,  hoc  modo  sibi  frigus  conciliare 
parat,  is  decuplo  maiorem  ardorem  et  aestum 
sentiet  quam  qui  eiusmodi  nihil  fecerit.  Atque 
istis  sunt  sane  multo  maiora  quae  qui  per  nives , 
aut  alia  frigora  itinere  facto,  supra  modum 
pedibus  vel  manibus,  vel  capite  perfrigerati , 
noctu  patiuntur,  cum  vestibus  contecti  et  loco 
calido  se  continentes,  pruritu  et  ardore  dive¬ 
xantur,  quibusdam  etiam  pustulae  velut  igne 
ambustis  attolluntur,  neque  id  iis  accidit  ante¬ 
quam  calorem  sentiant.  Tam  facile  eorum  al¬ 
teri  alterum  succedit.  Quibus  et  sexcenta  alia 
adiicere  possem;  verum  quae  circa  aegrotos  ac¬ 
cidunt  spectemus.,  Annon  quibus  rigor  exoritur, 
iis  acutissima  febris  instar  flammae  emicat  ?  Et 
quibus  non  oritur,  eos  non  adeo  vehementer 
affligit  et  intra  breve  tempus  quiescit,  et  alio- 
qui  fere  innoxia,  quaeque  quamdiu  affuerit,  ca¬ 
lore  totum  corpus  pervadit,  ea  maxime  in  pe¬ 
des  desinit,  in  quibus  rigor  et  frigus  vehemen- 
tissimum  diutissime  perdurarunt.  Rursus  ubi 
sudor  eruperit  et  febris  decesserit,  multo  ve¬ 
hementius  perfrigescit  quam  si  per  initia  non 
prehendisset.  Ab  eone  igitur  quid  magnum  aut 


—  38  — 


dv  %p6vov  ‘  xapiy,  SidSepptog  xal  Sie^iibv  i Sid 
i ravrbg  ‘reXeurtp.  ig  rovg  x6Sag  pcdXiera, 
'  olxep  rb  ptyog  xal  y  4/6%ig  veyfvixardrtp  xal 
Itfl  xXiov  bve%p6vice'  xaXiv  <5s  8 rav  ISpdm/i 
xal  uxaXXayy  6  xuperbg ,  xoXb  pcdXXov 
■fpe\ls6%/hf  tj  ‘el  peti  kXafie  rijv  dpyrfv.  flf 
ouv  Sid  rd%eog  ollra  xapaylyverai  rb  huv- 
ridrarov  re  xal  d(peX6pcevov  riji /  S6vapt.iv 
dxb  rabropcdrou,  rl  clv  dxb  roOrou  fitya, 

‘  tj  Seivbv  yivoiro;  Ij  rlvog  Sei  XoXXijg  ixl 
roCrtp  /3 ov/Sefyg;  TZIxoi  S'  dv  rtg  •  dXX'  et  xu- 
peralvovreg  rolat  xaOrotrl  re  xal  xepixveti- 
pcovlipn  xal  dXXoici  h%upo1<n  vorfptact  06 
ra%£ ag  Ix  rijg  Sippcyg  dxaXXdrrovrar  otiSi 
xdpern  *  ivrauSa  rb  Sepptbv  iri  rb  il/u%p6v. 
’Eyi;  Si  rourb  pcot  peiyusrov  rexpcljptov  t/yeu- 
pcai  elvai,  ’6n  oh  Sta  rb  Seppibv  7  dxXug  xu- 
peralvouit  oi  dvSpuxoi,  oi/Si  rouro  efy  rb 
airtov  rijg  xax&aiog  '  pcouvov,  dXX7  hn  xal 
xixpbv  xal  Seppcbv  rb  aOro  xal  Seppcbv  xal 
of£i,  xal  dXpiupbv  xal  Seppcbv  -  xal  dXXa  ppu- 
pia  xal  xdXiv  ye  tpv%pbv  pcerd  Svvapclav 
iripav.  T d  pciv  oSv  Xupt.aiv6pt.eva  raurd 
lari  •  %upcxdpetrn  Si  xal  rb  Seppcbv  pdpcv/g 
pteri%ov ,  &>g  dv  rb  v/ysOpcevov  xal  xapo^u- 
vbpcevov  xal  aS%uv6ptevov  dpca  ixelvcp,  SOvapuv 
'  S' ’i%ov  obSepriav  xXelu  rijg  rpocyxoCtsvpg. 

Xe'.  AijXov  Se  raura  ori  &Se  i%ei  ix  rcovSe 
ruv  m fpeslav  t  xpdrov  pciv  irn  (paveptirara 
Siv  xdvreg  ipcxeipoi  xoXXaxig  viS*i  bcpciv  re 


TStevrfiti  reif  xSSxs.]  Sio  A.  Littr. ;  vulgatam  eV.  ad- 


grave  exspectes,  aut  cuiusnam  magni  praesidii 
indigeat;  cui  contrarium  tam  cito  succedit,  quod 
eius  vires  sponte  aufert?  At  obiiciat  aliquis 
febre  ardente  aut  pulmonum  inflammatione,  vel 
aliis  vehementibus  morbis  detentos,  qui  neque 
calore  cito  liberantur,  neque  frigori  calor  his 
succedit.  Illud  vero  mihi  magno  argumento  esse 
videtur  quod  neque  calidum  simpliciter  febri¬ 
citantium,  neque  ipsum  solum  affectionis  causa 
sit,  sed  est  et  amarum  et  calidum  idem  et  ca¬ 
lidum  et  acidum,  et  salsum  et  calidum  et  in¬ 
numera  alia,  ac  rursus  frigidum  aliis  facultati¬ 
bus  coniunctum.  Haec  sunt  igitur  a  quibus 
noxa  provenit,  sed  et  calidum  adiunctum  est, 
robur  habens  et  veluti  principatum;  quod  in¬ 
citat  et'  una  cum  eo ,  cui  coniunctum  est,  au¬ 
get,  nullam  tamen  peculiarem  vim  iusto  maio¬ 
rem  obtinet. 


35.  Manifestum  autem  est  haec  ita  se  habere 
his  ex  signis:  primum  quidem  id  maxime  aper¬ 
tum  est ,  quod  omnes  iam  saepe  experti  sumus 


xul  'yiyvbfieda.  Touro  ptiv,  broiffi  Hv  iftiiav 
xbpu^a  iyyivyrai  xai  peupea  xi vtfSij  M  rH v 
piviov,  touto  '  &g  rb  Tokii  Spipt,6repov  rou 
xpbrepov  yivophov  re  xai  I6vr og  ix  rcS v 
jitvuv  xa6’  ixats Tyv  ti/xipyv'  'xai  olSkiv  piiv 
roiiei  rijii  piva  xai  l-vyxxlei  dep^v  re  xai 
Mmpov  ia%arug-  ?»  Si  rijv  %e1pa  Tpoc0i- 
pyg  xai  xkelu  %p6vov  rapij,  xai  igekxourai 
rd  %ap(ov,  &capx6v  re  xai  trxkypbv  i6v. 
UaOerai  Si  tui;  r6  ye  xau/xa  ix  rijg  ptvbg, 
oi%  orav  rb  peu/ta  ylyvyrai  xai  t)  0ke- 
y/iovtf-  akk'  ixeiSav  irayjirepbv  re  xai  y/r- 
rov  Spipii)  pty,  t£tov  re  xai  pepuypiivov 
‘  fiakkov  r$  xp6repov  yevopeivcp,  r6r'  2f<$ty 
xai  rb  xaijfia  riTavrai.  '  'Akk'  ofai  bxb 
ip6%eog  0av§pug  aiirou  /zbvou  yty verat,  pLy- 
Sevbg  akkou  t-UfiTapayevopfrou,  Taai  v/  aOr ^ 
cLTakkayii,  —  ix  pciv  rfc  06%iog  Siadep- 
/xavSijvai ,  ix  fi  rou  xabpiarog  Sia0u%6ijvat 
xai  raura  rayiwg  xapayiyverai  xai  riipiog 
oiifefiiijg  xporSelrai.  T a  f  akka  n ivra, 
btsa  Sia.  %u/x&i/  SpipcCry/rag  xai  ixpydag 
yiyverai ,  Qtfpt.1  iyuye  rbv  aiirbv  rpbftov 
’  hicoxadisr ardai,  xpyMvru  re  xai  reQOivra. 

kg’.  "Ora  r'  aS  iri  robg  606akfoo£)g  rpi- 
Trerai  r&v  pcupodrav,  &g  la%upag  xai  rav- 
rpfxg  Spipidrt/rag  i%o vra,  ekxo"i  piiv  fiki- 


et  experimur.  Si  quidem  ubi  nobis  gravedo 
exoritur  et  ex  naribus  humor  effluit,  hio  ple¬ 
rumque  multo  acrior  est  eo,  qui  olim  orieba¬ 
tur  et  'quotidie  e  naribus  fluxit,  et  nasum 
tumidum  reddit  et  comburit  quam  maxime 
calidum  factum  et  incensum.  Quodsi  etiam 
manum  admoveas  et  diutius  duraverit,  locus 
etiam  exulceratur  quippe  carnis  expers  et  du¬ 
rus.  At  vero  narium  ardor  tum  sedatur,  non 
cum  fluxio  fit  et  inflammatio  adest,  sed  cum 
humor  crassior  et  minus  acris  exstiterit,  ac 
concoctus  eique,  qui  prius  aderat  magis  per¬ 
mixtus.  Sed  quibus  ex  solo  frigore  et  nullius 
alterius  accessione  hic  affectus  suscitatur,  his 
omnibus  eodem  modo  liberatio  contingit,  ut 
ex  frigore  percalescant,  e  calore  vero  perfrige¬ 
scant,  quod  quidem  celeriter  fit,  neque  ullius 
concoctionis  indiget.  Reliqua  autem  omnia, 
quae  ex  humorum  acrimonia  et  intemperantia 
oriuntur,  affirmo  eodem  modo  sedari,  commo- 
derata  et  concocta. 


86.  At  fluxiones  in  oculos  irruentes  ex  ve¬ 
hementi  et  cuiusvis  humorum  acrimonia,  pal¬ 
pebras  quidem  exulcerant  et  quibusdam  genas, 


—  40  — 


(papa,  xarsrblei  ii  iVlav  yvabouq  rs  xal  rd 
uxb  roln  b(p6ai.pcolri,  iQ'  8  n'  dv  iirippui), 
fflyvurl  rs  xal  iisrblei  rbv  dpolpl  rijv  ftiptv 
ytruva.  'O iOvai  ii  xal  xaOfia  xal  (pKoyfioq 
er%aroq  xari%si  poi%pi  nvbq,  fii%piq  dv 
rd  jSeupoara  xeCpSiH  xal  yivyrai  vra%6repa 
xal  ‘  tyfty  dv'  aitrdv  jj-  rd  ii  vsCpSijvai 
yiyverai  ix  rou  fii%6i)vai  xal  xp>)6ijval  rs 
d\\ ijkoin  xal  guveipySijvai.  Tauro  'is  'bea 
iq  ri\v  Qdpvyya,  dtp'  dv  /ipdy%oi  ylyvov- 
rai,  xuvdy%ai,  ipunvfkara ,  vspivvsupoo- 
vlai,  vdvra  raura  rb  /oiv  vp&rov  aXpiupd 
rs  xal  uypd  xal  ipipoia  aQlsi  xal  iv  roln 
roioCron n  ippurai  rd  vorijfiaru.  "Orav  is 
vayfirspa  xal  vsvalrspa  ylvyrai  xal  xdry/q 
ipipiCryroq  dmfXXay poiva ,  rbr '  tfiif  xal  oi 
vuperol  \Covrai  xal  rdXXa  rd  Xuviovra  rbv 
dvbpavov.  Asl  is  itfvou  raura  alna  sxa- 
rrou  iiysfcSai  ‘  sTvat ,  dv  vapsbvrav  posv  roi- 
ourov  rpbvov  dvdyxv)  ylyvsrSai,  [ierafiai.- 
Mvruv  ii  kq  di.hfv  xpijnv,  vaOerGai.  *  'O- 
x6ra  ouv  dv'  abrijq  ryq  Bkp/iijq  slhxptvioq 
yj  pOgioq  yiyverai  xal  fit)  fisri%si  SXkyq 
iuvdfiioq  fivfisfiiv\q ,  otira  valion'  dv,  '6rav 
fierafidKktj  ix  rou  ipuypou  iq  rb  Gepfibv  xal 
ix  rou  Sepfpou  iq  rb  \pu%p6v  [iera(id\\ei 
ii  'bvvsp  i rpoelpyral  fioi  ’  rp6vov.  ’  ” En  roi- 
vuv  rd\i.a,  'ora  xaxovaGisi  b  dvGpavoq, 
j rdvra  avo  iuvafilav  yiyverai.  Touro  fiiv 
ydp,  'brav  vixpbrtfq  rtq  dvo%u6ij ,  v)V  ii) 


subiectasque  oculis  partes,  ad  quas  confluxe¬ 
rint,  erodunt,  tunicam  etiam  pupillam  ambien¬ 
tem  rumpunt  et  exedunt.  Dolor  autem  et  ardor 
summaque  inflammatio  tamdiu  detinet,  dum 
fluxio  concocta  fuerit  et  crassior  evaserit,  et 
concretae  sordes  ab  iis  natae  sint.  Concoquitur 
vero  ubi  mutua  fuerit  permixtio,  contemperat» 
et  cum  aliis  coctio.  Quinetiam  quae  in  fauces 
feruntur,  ex  quibus  raucedines  oriuntur,  angi¬ 
nae,  erysipelata,  et  pulmonum  inflammationes, 
haec  omnia  primum  quidem  salsa,  humida  et' 
acria  demittunt  et  in  his  morbi  confirmantur. 
At  vero  ubi  crassiora  et  magis  cocta  fuerint, 
omnemque  acrimoniam  deposuerint,  tum  iam 
et  febres  et  quae  molestia  afficiebant  desinunt. 
Eas  vero  rei  cuiusque  causas  existimare  opor¬ 
tet,  quae  quidem  cum  adsunt,  hoc  modo  pro¬ 
venire  necesse  est,  et  quibus  in  aliud  tempe¬ 
ramentum  commutatis  cessare.  Quaecumque 
igitur  ab  ipso  puro  calore  et  frigore  nulli- 
usque  alterius  facultatis  participe  acciderint, 
hac  ratione  cessabunt,  si  ex  frigido  in  calidum 
et  ex  calido  in  frigidum  commutata  fuerint. 
Commutantur  vero  ad  eum,  quem  dixi,  modum. 
Praeter  haec  quaecumque  hominem  male  affi¬ 
ciunt,  ea  omnia  ex  facultatibus  oriuntur.  Veluti 
quidem  si  amarus  humor  aliquis,  quem  bilem 
flavam  nuncupare  solemus,  effusus  fuerit,  quae¬ 
nam  anxietates,  aestus  et  impotentiae  detinent? 
Quibus  interdum  liberati ,  vel  spontanea  pur- 


—  41  — 


%oMv  xaMofiev,  oTai  xal  Siaai,  xal 

xaO/iara,  xal  aSuvapiai  xari%ooar  kxak- 
kaaa6pievo!  re  robrou  evlore  xal  xaOaipbpievoi 
tj  aOropearoi ,  i)  brd  0appekxou,  ‘ijv  Iv  xaiptp 
n  aCiruv  ybvyrai,  0avepHp  xai  r&v  x6vuv 
’  xal  rijp  HipMP  asrakkaraovrai  •  otsov  S'  Hv 
Xp6vov  raOra  pierbapa  ‘  y  xal  Urexra  xal 
kxpyra,  M%avtj  obSepeta  oiire  riiv  trbvav 
mOaaabai ,  obre  r&v  xuperSiv.  Kusi  ‘  '6r otat 
pth  btpbrtprep  Trpotcravrai  Spipaeiai  re  xal 
MSeeg,  olai  AOaaai  xal  Sfpt-ietp  o-srAi zyxyuv 
xal  Bdptfxog  xal  aroplyp  ■  xal  o!>  “  xaOerai 
n  roOrav  irpbrepov  vplv  ij  aroxadapbij  re 
xal  ‘  xara<rroper$y  xal  roiai  S.X- 

koicrt.  Tttacea&ai  Se  xal  pierafiakkeiv  xal 
keirrbverOai  xal  Tayfivecbui  lp  %j/auv  el- 
Sop  Sia  xokkGv  elSbav  xal  s ravrolav,  — 
Std  xal  ai  Xpinep  xal  oi  apilpiol  rHv  %p6- 
vav  iv  roitn  'roioOroin  pebya  SCvavrai,-*- 
vravrav  Si)  robrm  !jxi<rra  rpoaipxei  Oepptxp, 
i)  4/UXplp  jr ka%eiv  ■  oiire  yap  kv  *  roOrb  ye 
caprehp,  oiire  traxuvOely.  T/  S?  Hv  aiirb  <J)jJ- 
aopcev  elvai ;  ’  xpljaiap  ai/ruv  kkkyv  xaU&k- 
fopv.  prpbp  kkk^kap  i%oO<sap  SOvapjuv-  brei 
cLk kcp  ye  obSevl  ri>  leppibv  piuyph  araOaerai 
ripp  Bbppzyp  ij'r $  0u%p&,  obS6  ye  rcakiv  rb 
0u%p6 v  }j  ry  Qeppiip-  ra  S’  Skka  ravra  rk 
xepl  rbv  avSpaTOu  'bea  kv  nkioai  pifoytprai, 
roaoinvp  ijtriibrepa  xal  (Sekriova.  Tldvrcov  Se 
apisra  Siaxeirai  Sivbpairop ,  brav  prbainprai 


gatione,  vel  medicamento ,- si,  quid  horum  tem¬ 
pestive  contingat,  doloribus  plane  et  calore  de¬ 
funguntur.  At  quamdiu  illa  sublata,  incocta 
et  minime  contemperata  fuerint,  nulla  arte  neque 
dolores  neque  febres  finiuntur.  Et  quibus  qui¬ 
dem  acuti,  acres  et  aeruginosi  humores  prae¬ 
valent,  quinam  furores  ac  viscerum  et  thoracis 
lancinationes,  animique  abiectio  inde  oriuntur? 
Neque  prius  horum  aliquid  quiescit  quam  ex¬ 
purgatus,  deiectus  et  aliis  permixtus  fuerit. 
Multis  autem  variisque  modis  concoqui,  per¬ 
mutari,  tenuari  et  in  humorum  naturam  cras¬ 
sescere  posse,  —  quare  in  istis  et  iudicationes 
,et  temporum  numeri  magnum  pondus  habent,  — 
eorum  nihil  calido  aut  frigido  contingere  solet, 
cum  neque  putrescere,  neque  incrassari  possit. 
Quid  vero  hoc  ipsum  esse  dicemus?  Nempe 
eorum  contemperationes  esse  aliam  aliamque 
inter  se  vim  habentes.;  quandoquidem  calidum 
nullius  alterius  permixtione  quam  frigidi  cali¬ 
dum  esse  desinet,  neque  contra  frigidum  quam 
calidi;  at  reliqua  omnia,  quae  in  homine  in¬ 
sunt,  quo  pluribus  permiscentur,-  eo  mitiora 
et  meliora  evadunt.  Isque  tum  demum  optime, 
affectus  est ,  ubi  concoquuntur  et  in  quiete 
sunt,  nullamque  facultatem  propriam  ostendunt. 
Ac  de  his  quidem  abunde  mihi,  dixisse  Videor. 


A]  SI  A.,  vAtx  r£ 

ndvrci  habent.  — ;  A.  (ieXriu . 
wvfip.]  6  «vflp.  A.  et  alii  Parr.  uti  Voss.  — A.  dein  nioati 


xal  ev  fJ.viSefi.iav  SOvafj.iv  lSfyv 

■  dxoSetxvOfieva.  Tlepl  foiv  ’  ouv  roOrav  ixa- 
vuq  fJ.ot  v/yeupoat  kxiielieiyfitti. 

A£'.  Aiyoutn  Si  nveq  xal  tyrpol  xal  ao- 
(ptaral  &q  oOx  ’  fari  Suvarov  hfrptx^v  elSivat, 
'btmq  fj.ii  olSe  '6  rl  Icti  Mpaxoq,  ikkci 
touto  Sei  xarafiaSeiv  tov  fiikkovra  dpOaq 
OepaxeOtretv  roi/q  Mp&xouq.  T elvet  S'abrmi 
6  kbyoq  iq  (ptkotroipttfv ,  xaQdxep  ''Efj.xeSo- 
xkijq,  ij  clkkot ,  o V  repi  CpOtrtoq  yeypdQaat, 
ekeyov  i%  dpxfc  l  ri  ian  UvOpaxoq  xal 
'biruq  iy  ivero  xparov  xal  ‘bx66ev  guveirdytf- 
’Eycb  Si  ‘roOrav.  foiv  'btra  rtvl  eipyrat  co- 
(ptaryj  ij  ItfTptp,  ij  yiypaxrat  xepl  tpOtrtoq, 
foeon  vopt-lty  r%  tyrpixijj  rixvtfi  srpocijxetv  ij 
T%  ypaiptxij.  Nofti^a  Si  ‘bn  repi  QCaioq 
yvuvai  n  traQiq,  ouSa/J,o6ev  ikkoBev  ’  hrt 
ij  i%  Itfrptxijq.  Touto  Si  ofbv  re  xarapoaOeiv, 
orav  aitrijv  nq  rijii  ItfTptxijv  bpSuq  xdaav 
repiXaPy  fJ,i%pi  Si  ‘toutou,  xokkou  fiot 
Soxiei  Seiv-  kiya  Si  rijv  ItSTopiyv  raOrtfv, 
elSivat  StvQpaxoq  r/  itrrt  xal  St ’  oi 'aq  altlaq 
‘yty  verat  xal  rS. kka  axptfiiaq.  'Esrei  roi 
yi  fi.01  Soxiei  dvayxaiov  etvat  xavrl  hfrptp 
xepl  (putrtoq  elSivat  xal  iram  axouSdaat  &q 
elcerat,  eixep  n  fj,ikket  rav  SeOvrav  xottj- 
■ aeiv '6  Tt  ri  itrrt  dvOpaxoq  xpbq  ra  i<r6i6- 


87.  At  vero  medici  quidam  et  sophistae  fleri 
non  posse  dicunt,  ut  quis  artem  medicam  co¬ 
gnoscat,  nisi  idem  noverit,  quid  sit  homo, sed 
oportere  id  cognoscere  eum,  qui  recte  homines 
sit  curaturus.  Tendit  autem  eorum  oratio  ad 
philosophiam,  sicuti  Empedocles,  aliive,  qui  de 
natura  scripserunt,  a  principio  dixere  quid  sit 
homo  et  quomodo  ortus  sit  primum  et  unde 
compositus.  Equidem  autem  quae  ab  his  sive 
sophistis,  sive  medicis  de  natura  vel  dicta,  vel 
scripta  sunt,  non  tam  ad  artem  medicam  quam 
ad  picturam  spectare  existimo.  At  manifestam 
naturae  cognitionem  non  aliunde  quam  ex  arte 
medica  haberi  censeo;  quod  cognosci  potest,  si 
omnem  artem  medicam  quis  rite  amplectatur;  sed 
donec  id  fiat,  longe  abesse  mihi  videtur:  dico 

et  propter  quas  causas  fiat  et  reliqua  exacte  scire. 
Quandoquidem  mihi  cuilibet  medico  necessa¬ 
rium  videtur  naturam  ut  cognoscat,  idque  omni 
studio  adhibito  contendat,  si  modo  quid  recte 
praestare  valet,  ut  intelligat  quomodo  quis  ad 
ea,  quae  comeduntur,  aut  bibuntur,  se  habeat, 
et  quomodo  ad  reliqua,  quae  aguntur,  et  quid 


—  43  — 


pena  re  xal  vnv6pieva\  xal  '6  n  rpbg  rd  akka 
hxirvpSeupaara,  xal  o  n  aQ’  exdrrou  exd- 
trrcp  t-ufiptjesrai  •  xal  pavi  dvrkdg  olhru  So- 
xtetv  '6n  vrovvpphv  fhpupaa  rupte,  ifhvov  ydp. 
(pipei  rip  xktppahhn  ahrou,  dkkd  riva  re 
vr6vov  xal  Sid  rt  xal  rivi  rav  h  rip  dvdpdrcp 
Ivehvrav  '  avemr^Seiov.  "Em  ydp  xal  dkka 
vrokkd  /S pdpaara  xal  vropaara  QOtri  sroi nppd 
xal  Siarihvpn  rhv  dvhpcoirov  ol>  rhv  aiirhv 
rp6t rov.  Oilrag  olv  piot  hra  rip  k6ycp  ofov 
oivog  dxpvprog  vrokkhg  vrohelg  Siarihvpri  5 rag 
rhv  dvhpuTOv  dahevda-  xal  'dvavreg  dv  'ISov- 
rei ;  rouro  yvoiv/rav,  '6n  ailry  ip  SOvapug  ohou 
xal  abr6g  im  alnos ■  xal  olai  ye  r&v  iv 
rip  dvhp&Tcp  rouro  padkiard  ye  SCvarai,  ol- 
Sapaev.  Toia&npv .  *  tij  fioOkopiai  dk^Seiav  xal 
repi  rav  dkkav  (pavijvai.  Tuphgydp  iveiSi) 
‘roi ircp  rip  cnppaeitp  hyjnpadpaviv ,  oh  xdvrag 
dvOpthxoug  ‘  bpaoiag  kupaaiverat,  dkk'  elrlv 
o'i  riveg  ahrou  vrhppeOpievoi  obS'  bnouv  fik d- 
trrovrai-  dkkd  xal  ‘hrxfiv,  olat  dv  ^upatytpy, 
haupaaatas  '  xap£%erai-  elal  Se,  o'l  yakexdg 
dvrakkdrrouai-  Sia<p£pouci  ouv  rohrav  ai  Cp6- 
neg ■  Siatptpouei  Se  xard  rouro,  —  ‘ovrep  hv 
rip  a&pian  hem  vnok&puov  rupip,  3to  ro  6- 
rou  iyeiperai  re  xal  xtvhrar  ofai  pydp  0 
roiourog  %upj,hg  ruyydvei  vrkbov  heiPv  xal 
padkkov  hSuvarrehav  h  rip  c&paan,  roOroug 
padkkov  '  xal  xaxoxabteiv  elx6g.  Ei  Se  xdavp 
ry  dvhpavrivy  Qboi  }jv  xaxhg,  vravrag  dv 


futurum  sit  ut  cuique  ex  quaque  re  accidat, 
neque  simpliciter  tantum  existimet  caseum  ma¬ 
lum  esse  edulium,  quod  qui  se  eo  ingurgitat 
dolorem  sentiat,  sed  noscat  quemnam  dolorem 
et  quas  ob  causas  inferat  et  cui  eorum,  quae 
in  homine  insunt',  eius  usus  minime  est  accom¬ 
modatus.  Cum  enim  alii  plerique  sint  tum  cibi 
tum  potus  natura  pravi,  non  tamen  eodem  modo 
hominem  afficiunt.  Quod  ita  se  habere  hac  ra¬ 
tione  veluti  exemplo  confirmo.  Vinum  merum 
copiosius  epotum  hominem  quadam  imbecilli¬ 
tate  afficit,  idque  qui  vident  omnes  norunt  eas 
esse  vini  vires  et  in  ipsum  noxiam  referunt, 
sed  et  quasnam  hominis  partes  praecipue  afficiat, 
novimus.  Quod  et  in  reliquis  ita  plane  constare 
velim.  Caseus  si  quidem,  quoniam  hoc  in  me¬ 
dium  protulimus,  non  omnibus  est  noxius,  sed 
sunt  nonnulli,  qui  ubi  se  eo  expleverint,  ne 
tantillum  quidem  offenduntur;  quin  iis,  qui¬ 
bus  conducat,  mirum  quantum  vires  adauget; 
quidam  etiam  non  nisi  moleste  ab  eo  afficiun¬ 
tur.  Horum  igitur  naturae  hac  ratione  inter  se 
differunt.  Quod  in  corpore  caseo  est  inimicum 
ab  eo  excitatur  et  commovetur;  nam  in  quibus 
eiusmodi  humor  plurimus  in  corpore  redundat, 
quoque  maiorem  dominatum  in  corpore  habeat , 
eo  gravius  affici  hos  aequum  est.  Quod  si 
universae  hominum  naturae  infestus  esset,  omni¬ 
bus  utique  noceret.  Quae  si  quis' noverit,  nullo 


'  tXupiijmro.  Taura  St  et  ng  elSehf,  obx  SLv 
rao%oi  '  raSe. 

ty.  ’Ev  Se  rijoi  avaxopoiSijot  r%oi  ix  r&v 
voOoav,  In  St  xal  iv  rtjioi  vobooioi  rtjoi  pea- 
xpijjoi  ytyvovrai  roX Xal  ’  § vvrapat; teg ,  at 
pctv  cirb  rabroptarou ,  ai  St  xai  krb  rav 
rpooeve%6Svrav  rwv  ru%6vruv.  OTSa  St  robg 
Itfrp obg  robi;  roXXobg,  ttiorep  robg  lStkrag, 
}jv  r6%aot  repi  ry/v  tl/eipy/v  rabrtjv.  n  xexai- 
voupytfx6reg ,  ag  Xouoa/xevoi ,  tj  repirartj- 
oavre g,  ij  <p  aybyreg  n  er  epoto  v,  —  raura 
St  ravra  /3 eXrta  r pooevyfvey petva  'pitj, 

‘  obStv  ^ooov  r i)v-  alrfyv  robrav  rtvl  kvan- 
Sivrag,  r 6  /etv  atriov  kyvoouvrag,  rb  St 
t-UfiQop&rarov ,  yjv  oilra  '  rOyjf, ,  kQavtoav- 
rag.  As t  St  08  ■  aXX'elSimi  rt  Xourpbv 
axatpug  rpooy£v6peevov  tpyaoerai  xal  rt  x6- 
rog.  ObStrore  ydp  y\  abry\  xaxoraSeta  ro6- 
rav  obSertpou,  obSi  ye  krb  rXyp&otog,  obSt 
ye  krb  fipkpearog  rolou  vf  rotou.  "Oong  ouv 
raura  pci;  eluerat  &g  ixaora  §%ei  rpbg  rbv 
kvdparov ,  obre  ytyvkoxetv  rk  yiypS/eeva 
kr'  abrSni  Surfoerai,  obre  ypieoSai  bpS &g. 

X6'.  Asii/  Si  fxoi  Soxiei  xal  raur’  elStvai , 
boa  rip  kv&pkrtp  raStfpcarti  aro  Suva/ilav 
ipyerat  xal  boa  krb  o%tf/xdr coi/.  A iya  Syj 
rt  rouro;  Auvapuag  potu  elvat  ’  rav  %upidv 
rkg  kxpbry\rag  re  xai  lo%ug ■  o%{\[x,ara  St 
X iya  boa  iveort  tv  rtp  avSpkrcp.  Tk  /xtv 
ykp  xotXa  re  xal  t$-  ebpiog  tg  orevov  tori 
tguvyypoiva,  rk  St  xai  txrerrapeiva,  r k  St 


38.  In  iis  vero,  qui  e  morbis  convalescunt, 
ac  praeterea  longis  morbis  conflictantur,  mul¬ 
tae  conturbationes  fiunt,  partim  sponte,  partim 
ex  iis,  quae  sine  delectu  afferuntur.  Plerosque 
autem  medicos  novi,  qui  non  secus  ac  idiotae, 
si  quid  forte  eodem  die  innovassent,  lavando 
videlicet,  aut  deambulando,  vel  alienum  aliquem 
cibum  edendo,  —  etsi  haec  omnia  adhibuisse 
quam  omisisse  praestiterat,  —  nihilominus  ta¬ 
men  in  eorum  aliquod  causam  reficiunt,  cum 
quidem  causam  non  agnoscerent  et  id  fortasse 
quod  maxime  erat  commodum  prorsus  ad  ni¬ 
hilum  redegerunt.  Quod  certe  minime  facere 
convenit,  sed  novisse  oportet  quid  balnei  usus 
intempestivi  efficiat ,  quid  item  defatigatio.  Neque 
enim  ista  eodem  modo  afficiunt,  neque  reple¬ 
tio,  neque  hic  vel  ille  cibus.  Qui  igitur  haec 
singula  quemadmodum  ad  hominem  se  habeant, 
ignorat,  is  neque  quae  ab  fis  proveniant  co¬ 
gnoscet,  neque  iis  recte  uti  poterit. 

39.  At  vero  mihi  etiam  cognoscendae  affe¬ 
ctiones  videntur,  quae  homini  tum  a  facultatibus , 
tum  a  figuris  proveniunt.  Facultatem  quidem 
iptelligo  extremas  humorum  qualitates  et  vires 
nosse,  figuras  'vero,  eas,  quae  homini  insunt. 
Quaedam  enim  cava  sunt  et*ex  latitudine  in 
angustum  coacta,  quaedam  etiam  expansa ,  alia 
solida  ac  rotunda,  alia  lata  et  pendentia,  alia 


—  45  — 


srepea  re  xal  arpoyyCka,  ra  Si  viaria, 
xxl  ivixpepcapciva,  r  'a.  Si  Sia.rera.ii.im,  ra 
Si  piaxpk,  ra.  Si  vuxvk,  '  ra.  Si  pcava  re 
xxt  reSykbra,  ra,  Si  axoyyoeiSia  re  xal 
dpata.  Touro  piiv  ouv  ikxbaai  '  10'  euurk 
xal  ivtardaaaSai  uypbrv/ra  ix  rou  kkkou 
adpearog,  vbrepov  rk  xolka  re  xal  ixverra- 
pciva,  ij  ra  arepea  re  xal  arpoyyCka,  i) 
ra  xoika  re  xal  ip  arevbv  ii;  ebpiop  fuw/- 
ypiiva,  Suvair'  kv  pcdkcara;  OTfiat  piiv  ra 
roiaura •  ra  ig  arevbv  i; uvyy/xivu  ix  xoikou 
re  xal  ebpiop.  Karapc.av6d.veiv  Si  Sei  raura 
ei-a6e v  ix  rav  0avep&v.  Touro  piiv  ykp 
arbpcan  xeyppvbip  uypbv.  obSiv  ‘  kv  kvaavd- 
aaip •  vrpopiukkijvag  Si  xal  auareikag,  mtaag 
re  rk  %elkea ,  ‘  in  re  abkbv  vpoabipcevop , 
faiSiog  avaavdaaip  kv,  '6rc'6ikoip.  Touro 
Si  al  acxbai  vpoafiakkifeevat  ii;  ebpiop  ‘  elp 
arcv&repov  larevapcivai  vpbp  rouro  rere%vi- 
arai,  vpbp  rb  ikxem  kvb  rijg  aapxbp  xal 
iviavdaSai,  kkka  re  vokkk  roiourbrpova. 
Tuv  S’  iao  rou  kvSpdvou  06aip  xal  a%ijna 
roiourov  xbanp  re  xal  xe0akbj,  xal  uaripa 
yuvaii-i-  xal  0avepap  raura  pedkiara  ikxei, 
xal  vrkijped  ian  ’  ivdxrou  uypbr yrog  alet. 
T a  Si  xoika  xal  ixvevrapUva  imppueiaav 
pciv  kv  uypbryra  pcdkiara  Siipairo  vavrav, 
iviavdaairo  S*  kv  ob%  bpeoiap.  T k  Si,  ye 
arepea  xal  arpoyyCka  obr'  kv  iviardaatro. 


i<p'  ewvrd;]  i<p'  iuvrov  A.  $<p'  euvro  vulgo;  malui  plu- 


distenta,  alia  longa,  alia  densa,  alia  rara  et 
florida,  alia  vero  spongiosa  et  laxa.  Videndum 
certe  quodnam  ex  his  humorem  ex  reliquo  'cor¬ 
pore  ad  se  attrahat  et  pelliciat,  num  quae  cava 
et  expansa,  an  solida  et  rotunda,  an  quae  cava 
et  ex  latitudine  in  angustum  contracta  sunt,  id 
maxime  efficere  possint.  Ac  mea  quidem  sen¬ 
tentia,  quae  ex  cavo  et  lato  in  angustum  con¬ 
tracta  sunt.  Ista  vero  ex  rebus  externis  mani¬ 
feste  percipere  licet.  Veluti  quidem  si  ore  hiante 
fueris,  nullum  humorem  attraxeris,  ubi  vero  pro¬ 
tensis  labris  constrinxeris  ac  compresseris  prae- 
tereaque  fistulam  admoveris,  quidquid  libuerit, 
attraxeris.  Hoc  vero  quod  admoventur  cucur¬ 
bitulae  ex  latitudine  in  angustum  contractae 
<|eclarant,  quae  eum  in  usum  fabricatae  sunt, 
ut  ex  carne  trahant  et  avellant,  aliaque  id  ge¬ 
nus  permulta.  Est  autem  earum,  quae  intra 
hominem  sunt,  partium  natura  et  figura  eius- 
modi,  vesicae,  capitis,  et  uteri  in  mulieribus, 
eaeque  maxime  attrahere  et  semper  attracto 
humore  refertae  conspiciuntur.  Quae  vero  cava 
sunt  et  expansa,  ea  affluentem  quidem  humo¬ 
rem  omnium  maxime  recipiunt,  verum  non  per¬ 
inde  attrahunt.  At  solida  et  rotunda  neque 
attrahunt ,  neque  affluentem  humorem  recipiunt, 
qui  certe  circum  elabitur,  cum  sedem,  in  qua 
permaneat,  non  habeat.  Spongiosa  autem  et 
rara,  velut  lien,  pulmo  et  mammae,  prope  ad 


—  46  — 


OUT'  av  kxtppUElaav  Skl-aiTO-  sr euokstevoi  mota  maxime  exsugunt,  eaque  praecipue  acce- 
te  yap  &v  xal  oux  £%<“  W  5«  dente  humore  indurescunt  et  augentur.  Neque 

, ,01.  Td  Sk  aroyyoEiSEa  te  xal  dpaid,  ofov  enim,  quemadmodum  in  ventriculo,  humor  in- 
0 te  xal  rvsOpwv  xal  piafyi,  '  vrpoexa-  est,  extusque  eum  circumdat  ventriculus  :et 
tetypiEvu  podXiara  '  dv  ivaxioi-  xal  cxfy-  quotidie  evacuabitur;  verum  quando  lien  ipse 
puvk dv  xal  ai^klif  uyp6ryT0g  xpoays-  in  se  humorem  biberit  et  receperit,  vacua  spa- 
vofihyg  raura  pidXiGTa.  ‘  O  iiS£  ydp  dv  tia  et  rara  completa  sunt  et  cava  parva  ubi- 
Siarsp  kv  4 wA/j)  Iw,  rb  Sypbv,  efw  te  st spi-  cumque  et  e  raro  et  molli  duras  et  densus  est 
i%Ei  aiirb  y  xoiUv\  xal  igaMfyiro  dv  xa6'  factus,  neque  concoquit,  neque  demittit;  quae 
ixtUrtf»,  iAA’  i  oaX^v  Irav  'srly  quidem  illi  ex  figurae  natura  accidunt.  Quae 

xal  Sk^yjrai  alirbg  ig  *  ecovtov  rb  iypbv,  rd  vero  flatus  eorumque  convolutiones  in  corpore 
xEva  xal  dpaid  ’ irXyptify  xal  ■ rd  apuxpa  efficiunt,  ea  in  cavitatibus  et  laxioribus  spatiis, 
TrdvTif  xal  dvrl  dpaiou  ,rs  xal  pcaXSaxou  velut  ventre  et  thorace,  strepitum  et  sonitum 
axXvfpSg  te  xal  vruxvbg  iykvsro  xal  ‘oiir’  ix-  excitare  aequum  est.  Cum  enim  non  sic  im- 
riccsi,  oSt '  dtpfyoi-  Taura  Sk  vae%Ei  Sia,  pleant,  ut  consistant,  sed  mutationes  et  motio- 
n)v  QOaiv  rou  ax^arog.,  "Ora  Se  Quadv  nes  habeant,  ab  ipsis  strepitum  et  evidentes  • 
te  xal  dvEiX^poara  dTEpyd^ovrat  kv  r$>  ■  motiones  fieri  necesse  est.  Quae  vero  tum  car- 
G&ixaTi,  trporfxsi  kv  fikv  toTgi  xotXoial  te  nosa,  tum  mollia,  in  iis  stupores  et  repletiones; 
xal  ’  sbpu%<Z>poiat ,  ofov  xoiXlvj  te  xal  Sdptfxi  quales  in  partibus  vinculo  interceptis  fiunt. 
■Jv6(pov  te  xal  xarayov  k/xsroiksiv.  "Ore  ydp  Quod  si  in  latum  et  renitens  incurrat,  eique 
dv  fiv\  droTk.ii pdGip  ollrag  Hgte  arijvai,  dXX'  aliquid  resistat,  quod  natura  neque  sit  adeo 
fiErafioXdg  te  xal  xivyaiag ,  avdyxyf  robustum,  ut  vim  eius  sustinere,  neque  ab  eo 
&r’  abrkav  xal  tpbQov,  xal  xaratyavkag  xi-  male  affici  queat,  neque  ita  molle  et  rarum, 
vtfeiag  ylyvEG$ai.  ”Oaa  SI  aapxCaSEa  te  xai  ut  in  se  recipiat  et  cedat,  sed  tenerum,  flori- 


pxMxxd,  Iv  rolai  roioCroin  voipxxi  re  xxl 
xfyptbpoxrx,  'o  Tx  iv  roM  dxoa $vy%6efoi 
yiyverxr  or av  S"  iyxOpay  xkxrii  re  xxl 
dvnxeipeiva  '  xxl  rpbg  xiirb  xvTtTxby  xxl 
<p6tri  rouro  r6y}}  pe^re  loypipbv  ibv,  Siere  $0- 
vxebxi  ’  dvt%ec6xi  rijg  (Styg  xxi  papSiv  xxxbv 
rxbei v,  pe^re  pex\$xx6v  re  xxl  xpxibv,  &ar' 
ixSegxeSxi  re  xxl  'urel^xi,  dxxXbv  Si  xxl 
re6yi.bg  xxl  hxipeov  xxl  ttuxvov,  o  Toi/  Zjxxp, 
Sid  peev  rijv  Kvxvbryrx  xxl  iri.xrbryrx  xv- 
btaryxt  re  xxl  ofl%  wreixer  <puex  Si  iurep- 
Xopeivy  xb^erx!  re  xxl  le%uporipy  ytyver xt 
xxl  oppegi  pixXirrx  irpbg  rb  dvnxxtov  Sid 
Si  ti )v  dxxkbryrx  xxl  '  r^v  ivxipebryrx  ob 
Sbvxrxi  dveu  xbvav  elvxi  xxl  Sid  rx&rxg  rdg 
sr poQxeixg  bSbvxi  re  ot-brxrxt  xxl  jr uxvbrx- 
rxi  xpbg  rouro  rb  %apiov  ytyvovrxi,  1*-, 
ti Sjpoxrd  re  xxl  <pi 'jpexrx  xXetarx.  '  Vlyverxi 
Si  xxl  bxb  Qpivxg  leyop&g  Se  xoX- 
X6v  Sidrxeig  peiv  ydp  (ppevuv  xXxrelx  xxi 
xvrixeipeivy ,  ’  CpOeig  Se  veupaSeeripy  re  xxl 
l<s%uporipy,  Sib  % atsov  ix&Suvx  itsn.  Ttyvov- 
rxi  Si  xxl  xepl  rxurx  ’  xxl  xbvoi  xxl  CpOpexrx. 


dum  sanguine  praeditum  et  densum,  velut  he¬ 
par,  ob  densitatem  quidem  et  latitudinem  re¬ 
nititur,  neque  cedit,  flatus  vero  subiens  incre¬ 
scit,  robustior  efficitur,  et  impetu  in  id,  quod 
obluctatur,  fertur;  verum  quia  tenerum  et  san¬ 
guine  praeditum ,  doloris  expers  esse  non  potest. 
Easque  ob.  causas  tum  gravissimi  creberrimique 
dolores  eo  in  loco  excitantur,  tum  suppurati¬ 
ones  et  tubercula  quam  plurima.  Quae  etiam 
circa  septum  transversum,  sed  longe  minore 
vi  contingunt.  Septi  enim  transversi  natura  in 
latum  protensa  et  renitens,  cumque  sit  nervo¬ 
sior  et  robustior,  ideo  doloribus  minus  oppor¬ 
tuna.  In  his  autem ,  et  dolores  et  tubercula 


ft,'.  noAAas  Si  xal  dXXa  xal  iffa  xal  ?£ca 
tou  e&fixro;  elSea  <7%ypdTav,  d'  peiy a  dX- 
XijXuv  Sta0ipet  xpbg  T&  xaQ^peara  xal  voai- 
qvti  xal  uyiahovTi,  ofov  xe0aX al  epoixpal, 
i j  fieydXatj  TpdyviXoi  XcxtoI,  ij  xa%ieg, 
vuTOi  fiaxpoi,  Ij  (Spayieg,  xoiXIai  peaxpal, 

!)  TTpoyyOXai,  Odpv/xog  xal  xXeupiav  xXa- 
ruTy/reg,  Ij  CTev6TyTeg  xal  dXXa  peupia-  a. 
Sei  xdvTa  elSivai  ^  Sia0ipei,  brag  ra  alna 
exdarav  elS&g,  bpSug  Tifpofyg-  repi  Si  Suva- 
fihv  xufidv,  aOruv  re  exaaTOg  o  r i  SOvarai 
xoiieiv  riv  dvSpaxov,  iaxiQOai,  Sunrep  xal 
xpbrepov  'elpyrat,  xal  t^v  § uyyiveiav  dg 
lypua  xpbg  ‘  dXXijXoug.  A iya  Si  rd  toiou- 
tov  el  yXuxiig  yupcbg  idv  pceraPdXXoi  ig 
clXXo  eTSog,  /xlj  axi  £-uyxptjtriog,  aXX'  a!>- 
Tog  igtaTapeevog,  xo16g  rig  dv  xpuTOg  yi-t 
voito,  Tixpbg,  ij  dXpiupog,  ij  TTpu0vog,  'Ij 
b%Cg-,  07 aai  pciv,  &^6g.  'O  dpa  bt-i/g  %upcbg 
'  avexiTijSeiog  rfiv  Xoixdv  pidXiTTa  dv  efy,  e’l- 
xep  6  yXuxig  ye  xavruv  dv  ixiT^Seibrarog. 

O&Tug  ei  rig  SCvaiTO  tyriuv  igaSev  ixi- 
Tuyydveiv,  SOvair'  dv  xdvrav  ixXSyeaSai 
alel  rb  (HXtictov  (HXtkttov  Si  ian  ro 
xpoaardTu  tou  dvexiTVjSelou  dxiyjtv. 


40.  Permultae  praeterea  tum  intra,  tum  ex¬ 
tra  corpus  exsistunt  figurarum  formae,  quae 
pro  affectuum  ratione  magnopere  differnnttam 
in  aegris  quam  in  bene  valentibus ;  velut  capita 
parva  aut  magna,  cervices  graciles,  aut  crassae, 
dorsa  longa  aut  brevia,  ventres  longi,  aut  ro¬ 
tundi,  thoracis  et  costarum  latitudo  aut  angu¬ 
stia,  atque  alia  sexcenta.  Quorum  omnium  dif¬ 
ferentias  novisse  oportet,  quo  cognita  cuiusque 
causa  eas  recte  observare  possis;  de  humorum 
autem  facultatibus  perspexisse,  quemadmodum 
ante  dictum  est,  quid  eorum  quisque  in  homine 
efficere  possit,  et  quae  sit  eorum  inter  se  co¬ 
gnationis  ratio.  Nempe  huiusmodi  quid  volo: 
si  dulcis  humor  in  aliam  formam  mutetur,  non 
per  alterius  contemperationem ,  sed  ab  aliis  se¬ 
paratus,  qualisnam  primum  futurus  sit,  ama¬ 
rus,  an  salsus,  an  acerbus,  an  acidus.  Puto 
equidem  acidum  fore.  Verum  humor  acidus 
reliquorum  omnium  minime  idoneus  erit,  si 
quidem  dulcis  omnium  maxime  accommodatus. 

Ad  hunc  modum  si  quis  rerum  externarum 
naturam  assequi  possit  investigando ,  semper  ex 
omnibus  quod  optimum  est  facile  eliget.  Optimum 
vero  id  est,  quod  longissime  abest  ab  eo,  quod 
humanae  naturae  minime  est  accommodatum, 


nEPI  IEPH2  N0T20T. 

XO<M2TOT  TINOS  2TITPAMMA  nOAT  TftN  mnOKPATOTS 
NEUTEPON. 


DE  MORBO  SACRO. 

SCRIPTUM  SOPHISTAE  NESCIO  CUIUS  HIPPOCRATEI8  MULTO 
RECENTIUS. 


.tostom  siwai  naui 

T  )1  f  c>  '  '  "  i  VISIT  Tao  '  'H  ’  '  r  ■  ■■  'T  1  TOn  I  ■ 


SAtfenroot  »WUB' 1  ■ 


!)M  gKTFAffiXmiH 


nEPI  IEPH2  NOTIOT. 


DE  MORBO  SACRO. 


a'.  1  Tlspl  filv  r>j$  Upijg  voOcrov  xaXso/ihw 
Me  ?%sr  obSiv  ri  fioi  Soxhi  rti>v  dXXav 
Mordpyf  elrni  voCoav,  obSk  Ispardpij,  aXXa 
(p6mv  /ikv  %%etv,  Vjv  xal  rd  \oiitkvoat\y-aTa, 
'66sv  ‘ylyvETXi.  <S>6aiv  Se  abry  xal  xpotpaoiv 
ol  &vSparot  Mfuaav  M6t  ' n  irpyyfia  sTvai 
fero  dxsipltfg  xal  SaufixeibryTOg ,  Zrt  oilSh 
ioixs  iripyst  Mnoiar  xal  xar a  ‘ /ikv  r^v 
dxoptyv  ahroiai  rov  /iij  yiyvtoxstv  rb  Mox 
a  Orijj  Siao&^srxi ,  xar  a  Se  ry/v  Eiixopfyv  rou 
rpbxou  rijg  Kjetog,  ‘  tbxiXXvrai.  Ei  Se  Sia. 
rb  baopodatov  6e1ov  vo/itslrai,  xoXXd  rd  Icpd 
vorf/xara  ‘  hrai  xal  oby)  dx,  ag  kyb>  dico- 
Sslga  'drspa  ol/Skx  tjccox  Uxra  davpodeta , 
obSb  rsparMsa,  ii  odSslg  xopil^Et  Upd  sTxai. 
T outo  poiv  ydp  ol  iruporol  ol  dfoQypiEpivol 
xal  ol  rptruloi  xal  ol  rerapraloi  obSkx  Ijecrbv 
fioi  Soxioufft  Ispoi  slxai  xal  birb  Dsou  ylyxs- 


1.  De  morbo  sacro  vulgo  appellato  sic  se 
res  habet:  minime  reliquis  morbis  divinior,  nec 
sacratior  esse  mihi  videtur;  sed  naturam,  unde 
oritur,  habere,  quam  etiam  ceteri  habent  morbi. 
Homines  ver»  ex  imperitia  et  admiratione  di¬ 
vinum  quid  eius  naturam  et  causam  esse  cen- 
suerunt,  quod  nulla  in  re  reliquorum  morbo¬ 
rum  similis  esset.  Et  per  consilii  inopiam , 
quod  morbum  non  cognoscunt,  divinitas  illa  ei 
servatur,  sed  per  facile  parabilem  curationis 
modum,  ei  adimitur.  Sin  ideo  divinus  esse 
censeatur  quod  admirabilis  sit,  multi  morbi 
sacri  futuri  sunt,  non  unus;  quippe  demon¬ 
strabo  alios  non  minus  esse  admirabiles,  neque 
minus  prodigiosos,  quos  tamen  nemo  sacros 
esse  existimat.  Ac  primum  quidem  febres 
quotidianae,  et  tertianae  et  quartanae  nequa- 


y'  l%ou<rr  rcuro  fi  6 pia  puuvopeivoug  ivBpd- 
xoug  xal  xapatypoviovrag  dxb  n^Sepeixg  xpo- 
Qdmg  ifiQaviog  xal  xoXXd  re  xal  axaipa 
xoiiovrag,  iv  re  rip  bxvip  oifa  xoXXobg  ol- 
p.&lovrag  xai  (iouvrag,  roiig  '  Si  xvtyofiivoug 
robg  Si  xai  dvataaovrdg  re  xai  CpeCyovrag 
i%u  xai  xapaQpoviovrag  (ii%pig  civ  ’  i%i- 
ypavrai,  Ixcna  Si  uyiiag  i6vrag  xai  Cppo- 
viovrag,  &<rxep  ‘xai  xporepov,  &%pobg  Si  xai 
acSeviag-  xai  raBra  ob%  &,xa%,  dXXa  x oX- 
Xdxig,  dXXa  re  xoXXcc  ian  xai  xavroSaxa 
Z>v  'xepl  ixdarov  X iysiv  xouXbg  civ  ehf  X6yog. 

/S’.  ‘  'Epcol  Si  Soxioum  oi  xp&roi  roBro  rb 
v6<r>ifta  dQieptiffavreg  roioBrcm  elvai  dvOpa- 
xoi,  oloi  xai  vBv  elui  pidyoi  re  xal  xaBdprai 
xai  iyOprai  xai  dXa^bveg,  bx6aot  ‘Si)  xpoa- 
xotiovrai  atpofpa  korefi ieg  elvai  xal  xXiov 
n  elfivai.  Olroi  rotvuv  x apapt.xe%6fi.evoi 
xal  xpo(SaXX6/aem  rb  Behv  rijg  dftyxai/fyg 
roB  fii)  ’h%etv  '6  n  xporeviyxavreg  &>QeX$- 
tsouai,  &>g  /avi  xardSyX oi  ion  obfiv  ixitsra- 
fievot,  iepbv  iv6pt,i<rav  touto  rb  xaSog  elvai, 
xal  X6youg  ixiXigavreg  ixiTySetoug  n )v  lymv 
xarearijaavro  ig  rb  daCpdXig  atyiai  ’  abrohst 
xdBappeobg  xpoaCpipovreg  xal  ixaoiSdg,  Xou- 
rpdv  re  dxiyjxsBai  xeXebovreg  xai  ifespcd- 
rav  xoXXCbv  xal  dvexirySelav  avQpdxom  vo- 


tamen  minime  admirantur.  Deinde  vero  furore 
correptos  ao  desipientes  multos  ex  nulla  mani¬ 
festa  causa  multa  intempestive  facere  videmus; 
quin  etiam  multos  in  somno  lugentes  et  voci¬ 
ferantes,  quosdam  etiam  suffocatos,  quosdam 
exsilientes  et  fugientes  et  desipientes  quoad  ex¬ 
citentur,  postea  vero  sanitati  restitutos  et  ut 
antea  resipiscentes,  quamvis  pallidos  et  debiles. 
Idque  non  semel,  sed  saepius  fieri  vidimus. 
Quin  et  multa  sunt  et  varia,  quae  si  sigillatim 
enumerare  vellemus,  prolixa  foret  oratio. 

2.  Ae  mihi  certe  qui  primi  hunc  morbum 
ad  deos  retulerunt,  tales  fuisse  videntur,  qua¬ 
les  hodie  etiam  sunt  magi,  expiatores,  circula¬ 
tores  atque  arrogantes  ostentatores,  qui  se  valde 
pios  esse  et  prae  vulgo  sapere  simulant.  Hi 
quippe  obtendentes  et  praetexentes  divinitatem 
inopiae,  quum  nihil  habeant  quo  administrato 
iuvent,  ne  palam  fiat  nihil  ipsos  cognitum  ha¬ 
bere,  affectum  hunc  sacrum  esse  censuerunt  et 
additis  idoneis  rationibus  tutam  sibi  proposue¬ 
runt  curationis  viam,  oblatis  expiationibus  et 
incantationibus ,  balneisque  interdictis  et  multis 
cibis  ad  laborantium  usum  minime  accommo¬ 
datis.  Ac  marinis  quidem  mullo,  melanuro; 
mugili  et  anguilla,  qui  pisces  praecipue  vitandi 


—  53  — 


siouiri  iaUeiv,  SaXasslav  piv  rpty^g,  >£- 
XavoOpou,  xearpioq,  iyyiXuog,  —  ouroi  yap 
‘ol  l%66eg  elsl  inxaiporaroi,  —  xpeav  ii 
alyelav  xal  ‘  iXatpelc ov  xal  %otpe(av  xal  xu- 
vdg,  —  raura  y'ap  Tapaxrix&Tard  iart  rvjg 
xoiMilC,  —  opvldav  ii  iXexrpuivog  xal  rpu- 
y6vog  'xal  brliog,  —  3.  vo pol?  erat  la%up6- 
r ara  ehai,  —  \a%avuv  ii  pelvStfg ,  axopoiou 
xal  ‘xpofifiiou,  —  ipi/iii  yip  *  iaSeviouai 
o iiiiv  %upc(pipov,  —  Ipidnov  ii  peiXav  pii) 
lyeiv ,  —  Oavardieg  yap  rfj  poiXav,  —  pii/ii 
iv  alyetcp  xaraxieaOat  Hppian,  pov/ii  Qo- 
pieiv,  pitfii  1  r6ia  iri  roil  i%eiv,  pnjie 
yeipa  iri  %eipl,  —  raura  yap  ravra  xa- 
X&peara  elvai.  Taura  ii  ravra  roO  6elou 
elvexev  rpoartSeaai,  &g  rXiov  n  eliireg  xal 
dkXag  rpoipdatag  'Xiyovreg,  'ixag,  el  pciv 
uyivjg  yivotro,  aiirdv  {/  i6%a  slty  xal  vj  iegi- 
m6ryg,  el  i'  droOdvoi,  iv  daCpakdl  xaMcraivro 
aiirdv  a!  drokoylai  xal  ’i%oiev  rp60aaiv  dg 
oiiiiv  ainol  elai  alirol,  dXX'  ol  6eoi •  oure 
ykp  tpayieiv,  oire  nieiv  iioaav  (pdppeaxov 
oiiiiv,  obre  Xourpofoi  xaty^aav ,  liare  io- 
xieiv  alnot  elvai .  ’Eyu  ii  ioxia  A i(iOav 
iv  rwv  rvfv  peea6yeio v  olxeivrav  oiiiiva  byi- 
alvetv ,  '6n  iv  alyeloun  iippeaai  ’  xaraxiarai 


sunt;  carnibus  vero  caprina,  cervina,  suilla  et 
canina,  quippe  quae  maxime  ventrem  contur¬ 
bant;  e  volucribus  gallo,  turture  et  otide,  qui 
valentissimi  esse  censentur;  ex  oleribus 
mentha,  allio  et  caepa;  nihil  enim  qu< 
est  aegrotantibus  utile  est;  vestimento 
nigro  uti  prohibent,  quod  niger  color  i 
significet,  —  et  in  pelle  caprina  decu 
aut  eam  gestare,  ac  ne  pedem  pedi,  £ 
num  manui  superimponant.  Haec  enim 
curationem  impedire  perhibent.  Quae 
divinitatis  gratia  addunt,  velut  ampliu 
dam  scientes  et  alia  in  speeie  praetexen 
si  convalescant  aegri  istud  ipsorum  gli 
solertiae  attribuatur,  sin  vero  moriantur 
sibi  proponant  defensionem  et  occasione 
ciscantur  quominus  ipsi  in  causa,  sed 
videantur,  cum  nullum  quidem  medicai 
edendum  aut  bibendum  exhibuerint,  nei 
neis  excoxerint,  ut  in  ipsos  causa  reiic: 

Ac  mea  quidem  opinione  ex  iis,  qui 
mediterranea  incolunt,  nullus  ab  hoc 
sanus  evadit,  quod  in  pellibus  caprinis 
bunt  et  caprinis  carnibus  utuntur,  cum  ne 
stragulum  quidem  neque  vestimentum,  neque 
calceamentum  aliud  habeant  quam  caprinum; 


illtlliiflfillfS-iisI 


—  54  — 


xal  xpian  alyeloin  xpavrai,  k*el  obx  iyflun  neque  enim  alia  ulla  peeus  est  quam  caprae 
outs  rrpapoa  otlre  ipianov,  obre  SHS-ip pxa ,  '6  et  boves,  Quodsi  ista  oblata  et  cibo  sumpta 
n  pa\ )  a1yei6v  lare  oi>  ydp  krn  dAAo  irpo-  morbum  gignunt  et  augent,  et  cibo  minime 
(Sdnov  obSh  !j  alycp  xal  fi6et;.  Ei  Si  Taura  sumpta  medentur,  minime  sane  Deus  auctor 
crpOffQepbpieva  xal  iMpaeva  rO/v  voutrov  ‘r(-  est,  neque  expiationes  iuvantj  sed  quae  edun- 
xrei  rs  xal  aiigei  xal  pi)  iaMpievaltirai,  o!>x  tur  medentur  et  nocent,  numinisque  vis  oh- 
lari  ’  dpa  6  fcb;  alnoq  obSevb;,  obSk  oi  scuratur. 
xaOappcol  SiCpeXtowi,  dAA a  rd  kSkffpcara  rd 
‘ldpcevd  irri  xal  rd  [iXdwovra,  rou  Se  6etou 
dtpavl^erat  {/  Suvatug. 

y'.  Olirae  ouv  Ipeoiye  Soxiovc n  oirivet;  8.  Quare  qui  hoc  modo  istorum  morborum 
toO rcp  TCP  tP6tcp  ly%eip£ovtn  *  HjcrScu  raura  curationem  aggrediuntur,  hos  neque  sacros  ne- 
rd  vorfpeara,  obre  kpd  $fi(PstveTvai  oDre  que  divinos  reputare  videntur.  Si  enim  huius- 
hia-  '6xou  ydp  Cicrb  xaSappidv  twOtuv  pes-  modi  expiationibus  talique.  curatione  tolluntur, 
rdrrara  ycyverai  xal  'Cicrb  Separehpg  roiijrSe,  quid  prohibet  quominus  ex  similibus  artibus 
r(  xaXOei  xal  &0’  eripav  reyymxdrav  bpiolav  hominibus  oboriantur,  aut  in  eosdem  incidant? 
robroicn  ‘ kmflyvecQai  toIti  dvdpdTOin  xal  Adeo  ut  non  amplius  divinum,  sed  humanum 
TpouTiTTEiv,  &trre  ptt/xkrl  rb  Selov  alnov  el-  quid  in  causa  mihi  esse  videatur.  Quisquis 
vai,  dAAd  t i  dvSpdrtvov.  "Ottiq  ydp  ofbg  enim  lustrationibus  et  magicis  artibus  huiusmodi* 
ts  jr eprxabalpav  xal  pmyeOav  dcrdyetv  roiou-  affectionem  abigere  valuerit,  is  etiam  aliis  ar- 
rov  srdflo«,  olrog  ’  xdv  Ivayoi  Irepd  ’  re-  tibus  inducet,  istaque  ratione  divinitatis  opinio 
Xvyedfisvog  xal  crdvrag  robrep  rep  Xbycp  rb  prorsus  deperditur.  Hac  oratione  et  molitione 
belov  drbXXurac.  Totaura  Xkyovreg  xal  ‘pi y-  multam  scientiam  prae  se  ferunt,  hominesque 
XanOpcem  xpoavroiiovrat  crXedv  n  elStvai  xal  decipiunt ,  lustrationes  et  purificationes  his  pro- 
dvSpdcroug  igarartovrt  TpOsrMpievoi  ro6-  ponendo,  multumque  faciunt  de  divinitate  et 
rom  dy velat;  re  xal  xaQapbryprat; ,  '6  re  crou-  numine  sermonem.  Quamquam  mihi  quidem 
Xi/g  abr  olere  roC  X6you  i;  rb  6e1ov  dtpljxec  non  de  pietate,  ut  rentur,  verum  de  impietate 


—  55  — 


xai  rb  Saipbvwv.  'Kairoi  ipotye  0C1  srepl 
edee(3et>ig  Soxlovst  roiig  X6youg  xoiderdai,  &g 
ohvrai,  dXXd  trepl  Suraefiei^g  paXXov,  xai 
ut;  ’oi  beoi  obx  elri,  rb  re  eitrefihg  ainuv 
xai  rb  beiov  'dee/big  xai  dvbai6v  lari,  dgiyd 
SiSd%u. 

Ei  yap  aeXi/WfV  re  xabaipbeiv  xai  ijXiov 
dCpavl^etv  ‘  xai  %eipS>vd  re  xai  ebSfyv  noiieiv 
xai  bpfipoug  xai  aiiyjxoi/g  ‘  xai  bdXaasav 
dxopov  xai  yijv  dpopov  xai  rdXXa  rd  ‘-roiov- 
r6rpo ira  iravra  UKoSb%ovrai  ixlsracbai,  eire 
xai  ix  reXeriuv  eire  xai  £%  dXXyg  nvbg  yv&- 
pyg  ij  pe Xbryg  '  (pari  olol  r'  eJvai,  oi  raur' 
£snrti$e6ovreg  Sumxefiieiv  dpoiye  Soxbouri  xai 
beoi/g  'oiir'  elvai  vopl^eiv,  oiir'  ibvrag  ir%ueiv 
obSev,  oiir’’  eipyerbai  dv  obSevbg  r&v  i<s%d- 
ruv  d  troibovreg  ic&g  oi>  Seivoi  dp'  abrolet 
eiat ;  ei  yap  dvbpugrog  payeOav  re  xai  bbov 
reXijvifv  re  xabaip^cei  xai  i JXiov  '  atpaviel  xai 
%eip(bva  xai  ebStyv  xoitjeei,  obx  dv  dyuyi 
n  beiov  vophaipt  robruv  eTvai,  4AA’  "  dv- 
bpdmvov,  ei  Sij  rou  beioo  !f  SOvapig  Civrb  dv- 
bpdvroo  yv&pyg  xparberat  xai  SeSoOXwrai. 
“Irug  Si  ot>%  oiirug  ’d%ei  raura,  dXX'  dv- 
bpuvroi  /ilou  Sebpevoi  roXXd  xai  ravrola 


potius  verba  facere  videntur,  et  deos  non  esse 
profiteri,  eorumque  pietas  et.  divinitas,  sicuti 
docebo,  in  impietatem  et  nefarium  scelus  ver¬ 
titur. 


4.  Si  enim  lunam  deducere  et  solem  obscu¬ 
rare  et  tempestatem  ac  serenitatem  inducere  et 
imbres  ac  siccitates  facere  et  mare  innavigabile 
et  terram  sterilem  reddere,  ceteraque  id  genus 
se  scire  profitentur,  sive  ex  sacrorum  mysteriis, 
sive  ex  alio  quovis  consilio  hanc  sibi  potentiam 
vindicent,  qui  his^ebus  operam  navant  mihi 
quidem  impii  esse  videntur,  neque  deos  esse 
existimare,  neque  si  sint  quicquam  posse,  neque 
omnino  a  rebus  maxime  nefariis  abstinere.  Quod 
si  faciant,  cur  non  ipsis  infesti  sint?  Si  quis 
enim  magicis  artibus  et  sacrificiis  lunam  dedu¬ 
cet,  tempestatemque  et  serenitatem  inducet, 
non  equidem  horum  quicquam  divinum,  sed 
humanum  esse  censuerim,  si  utique  divina  po¬ 
tentia  humano  consilio  superatur  et  in  servitu¬ 
tem  asseritur.  Ac.  probabiliter  haec  res .  alio  se 
habet  modo ,  hominesque  in  victus  inopia  multa 
et  varia  moliuntur  et  tum  ad  reliqua  omnia, 


—  56  — 


rexvkvrat  xal  crotxlMoutn  tg  re  rcLXXa  tum  etiam  ad  hunc  morbum  varie  se  habent, 
x&vra  xal  ig  rv/v  voOrov  raOr yv,  exarrip  in  unaquaque  huius  affectionis  specie  deo  cau- 
eliei  roO  xdSeog  6e$  r^v  dlrl ifti  rpoar Mvreg.  sam  attribuentes.  Neque  enim  unam  sed  plures 
o l)  yctp  h,  at-Xd  jroAA d  returet  pipvvfvrai-  memorant.  Si  quidem  namque  capram  imiten- 
x!jv  pev  ydp  alya  pip&vrai,  aSjv  jipuxavrai,  tur  et  rugiant,  dextramque  in  partem  convel- 
xvjv  rd  Serice  rx&vrai,  p^ripa  6eHv  Qaei  lantur,  matrem  deorum  in  causa  esse  asserunt. 
alrfyv  eheu.  "Hi/  Se  o%6repov  acti  eurovtire-  Sin  acutiorem  et  vebementiorem  vocem  edat 
pov  Cp$iyy>frai,  'ixxcp  elxdtywt  xal  Qarl  aeger,  equo  simile  esse  dicunt  et  ad  Neptunnm 
n oreiSdva  etlrm  eam.  "Hi/  Se  xal  rijg  x6-  causam  referunt.  Quod  si  stercoris  aliquid  pro- 
T pou  n  irapfy,  8  sroA \dxig  ‘ytyverai  inr b  deat,  quod  morbo  pressis  frequenter  accidit, 
rfjg  voOerou  (Sia^opthoien ,  "EvoSibu  xpberxet-  Enodiae  Hecates  appellatio  adhibetur;  sin  te¬ 
reti  {j  xpoesamfSyf  ■  ijv  Se  A exrirepov  xal  sru-  nuius  et  crebrius  deiiciat,  velut  aves,  Apollo 
xvirepov,  oTov  Spi/iSeg,  'AxW.\av  N opiog.  "Hv  Nomius.  Si  vero  spumam  ex  ore  demittat  et 
St  ciippbv  ix  rou  rrbparog  a(p!y  xal  roiai  pedibus  calcitret,  Mars  auctor  est.  Pavores 
rosi  A axrlfy,  "Apyg rv/i/  alrfyv i%£/.  'Oxoera  vero  qui  noctu  adsunt,  timores,  deliria,  et  ter- 
Si  deipara  vvxrbg  xaplsrarai  xal  Qbfioi  xal  riculamenta  cum  aegri  e  cubili  exsiliunt  et  fu- 
xapdvoiai  xal  avax^neg  ix  rijg  xXlvijg  xal  giunt,  Hecates  insidias  et  heroum  invasiones 
$6farpa  xal  Qetjfyeg  S^a,  TLxdryg  (pari  esse  affirmant,  expiationibusque  et  incantatio- 
ehai  '  ixifioXdg  xal  ypCiav  itpoSoug.  KaOap-  nibus  utuntur,  ac  meo  quidem  iudicio  rem  sce- 
fUiM  ‘  re  xpiovrai  xal  ixaoiSijsi  xal  avoci-  leratissimam  et  maxime  impiam  faciunt.  Morbo 
&rar(/v  re  xal  dOedrarov  xoiioun,  &g  ipoiye  enim  detentos  expiant  sanguine  aliisque  simili- 
Soxiet  ■  xaSalpoun  ydp  'roi/g  ixopivoug  rij  bus,  quasi  sceleribus  inquinatos  ac  facinorosos 
voCrep  a'lpari  re  xal  rofci  &Wom  rolri  r 01-  et  sceleratos,  aut  quibus  ab  hominibus  est  ex- 
oOtokti  lirrep  plaapd  n  eyovrag,  t)  d\d-  hibitum  venenum,  aut  qui  nefarium  aliquod 
cropag,  (j  xeCpappaypivoug  bxb  dvOpdmcv ,  faoinus  perpetrarunt',  quum  potius  contra  fa- 
fj  n  epy ov  av6<nov  elpyarphoug,  oDg  ixpfy  cere  decuerat,  sacra  facere  nimirum  et  precari, 


ravavria  rourom  roideiv,  66eiv  re  xai. eO- 
%er6ai  xal  igi  T(t  kpAuQdflmraeuhep-eOm 
roug  OeoOg-  vfy  de  roCrav  iroidoum  ofif 
ih,  xaSatpouoi  Sid.  K«i.  ra  pcevrSv  xahap- 
/i&v  yij  xpCrroutn,  t4  M  sAg  MbareaVi.ipt,- 
(jdbboun ,  rk  Sd  ig  rk  obpea  AroCpdpouei, 
oV> i  feyfelg  diperai ,  fJ^Sk  inQ^rerai  ■  ra 
S' i%p^v  ig  ra  hpa  Qipovrag  rcp  Oeip  tferor 
Spuvai,  6e6g  ■tyijrn  afnog.,  ;0 i(n0^s 
roi  i  lyaye  ,a^ia  in fd>  Seoti,  a,v6p/!>T,OD  p&pcpt, 
piiaiveaOai ,  rd  ‘  irixtfpbTaroV: vprb  rou  ayvo- 
rdrou •  abba  xljv  ruy%dvyp  vrb  erdpou-fie- 
puar/zbvov  >j  n  re-oviog,  dOdboi  dv  urh  roC 
Seou  xa6cfipe<r6ai:  xai  4yi /i^eaSai  pcabbov  ;ij 
fuahea&cu.  T£  youv  /xdyitrra  r&vafgapry- 
ptdrav  xai  dvoaitirara.rd^eiby^Jffri  rb  xa- 
Saipov  xai  4yvf%ov  xai  ’  dpupoa  yiyv6p,evov 
vjpitv,  abrol  re  'ipqugurotriybeolri  rdy  hpuv 
xai  rav  repoeydav  aroSeixmpa ey,  a,g  dv  poif- 
Seig  iirepfiaivy  ‘  !jv  /ii)  4yve6tp,  eleiovrdg  re 
Tepippaiv6/ae6a  o£>%  ug  fuaiv6pievot,  ab  b'  ei 
rt  xai  srpbrepov  d%0foev  0aog,  rouro'  40a- 
yvioC/aevoi.  K ai ,  repi  0v  '  r&v.  xaSappoqy 
obrui,  0i  Soxdei  Hy^iy. 

■i»  £'.  T4  Se  ybrynjjfp.  rouro ,  oiiSdv  r/  i  uot  So- 
xdei  6ei6repov.  eTvai  rav  boizav,  Abba  tyumv 
’  0v  £%f»,  tyv  xai  r  a  dbba  vpcljfparayty&ey 
'dxaara  Tyiyverar (jjCaiv  4e  rouro  xai  rp6- 


ad  templa  deducere  et  diis  supplicare.  Nunc 
vero  lionnn  quidem  nihil  faciunt,  sed  expiant. 
Et  partito  quidem  expiationes  in  terra  recon¬ 
dunt,  partim. -ih  mire :  proliciunt,  partim  etiam 
in  montes  deportant,  ubi  eas  nemo  attingat  aut 
poncalcet.  Has  auteto  oportuerat,'  si  quidem 
deus  auctor  est,  ad  templa  delatas  deo  reddere. 
Neque  tamen  ■  hominis  corpus  a  deo  inquinari 
existimo,  maxime  morti  subiectum  a  sanctissimo. 
Quin  si  forte  fiat  ut  ab  alio  mqumetur,  aut 
aliquid  patiatur,  a  Beo  pdtius  expiabitur  et 
purificabitur  quam  inquinabitur.  Maxima  ergo 
et  sceleratissima  peccata  deus  expiat  et  purifi¬ 
cat,  tutelaque  .  nobis  exsistit,  li.osque  diis  ipsis 
templorum  ac  ^delubrorum  terminos:. constitui¬ 
mus,  quos  nemo,  nisi  purus. transcendat  et  in¬ 
gressi  non  tanquam  inquinati  respergimur,  sed 
ut  si  quod  etiam  antea  scelus  contraximus,  illud 
expiemus,  Ae>  ;de  expiationibus  quidem  ad  hunc 
modum  se  res  habere; mihi  -videtur.; 


O  5.  At  vero  hic.  morbus  nihil  mihi  reliquis 
divinior-  esse  videtur,,  sed  naturam  habere  quam 
etiam  reliqui  morbi,  u,n(ie  singuli;  flunt,.  , Origine 
autem  et  causa  ab  eadem  hic  nasci  mihi  vide- 


—  58  — 


< patrtv  diro  radroO  ylyveobai  dtp’  firou  xal 
rd  clXXa  Tccvra,  xal  tyrbv  eheu  xal  odSiv 
faaov  iripav,  fi  ri  dv  feff  Cirii  %p6vov 
roXkoO  xaTullePiiKTfiPwfy, 
pbrepov  elvai  ruv  (pappo&xav  rHv  rpoolpepo- 
poiveov.  “Ap%erai  Si  lirirep  xal  rd  dXXa 
m yijpcura  xard  yivog  •  el  ydp  ’  ix  Qkeypca- 
ruSeoq  QXeypar&Syq  xal  ix  %oAi iSeoq  %o- 
A &Syq  ylyverai  xal  ix  q>$ivdSeoq!  Qtntitoft 
xal  ix  airXyv&Seoq  •  eirXvjv&Syq ,  rl  xaXOei 
"6rcp  sr arifp  xal  *  ftfpnfp  ei%ero  vorf/xarl, 
‘xal  r&v  ixyfivav  i%eo$al  nva\  dqby6voq 
ip%erai  xdvroOev  rou  otifiuroq,  'dir6  re  r&v 
OyitlpSiv  bynipbq,  drrfi  're  r&v  vove peto  vose- 
p6q.  "Erepo»  Si  ptiya  rex^prn  firt  ouSiv 
Qei6rep6v  isn  r&v  A oar&v  vo rypcdrav  rolai 
ydp  (pkeypiariSiSeci  (p.Cai  ylyverai-  rotai  Si 
%oX&Seai  ot  Tpocvrbrrer  xalroi  el  6ei6rep6v 
ien  ruv  olXX av  rolai  aram  bpiolaq  iSei  yl- 
yveaOai  r^v  voGaov  raOrtjv  xal  potf  Siaxplveiv 
pitqre  %oX&Sea,  fiPjre  (pXeypoar&Sea. 

'AXXd  ydp  ’  alnoq  b  iyxtQaXoq  ro6- 
rou  rou  irdtieoq ,  Sxrxep  xal  r&v  SiXXav  von/- 
fjJaruv  r&v  feeyhsrav  briip  Si  rpfiirip  xal  0- 
biyq  ’  irpotpdaioq,  iyd  Qp&aa  saQiaq.  '  'O 
iyxicpakoq  rou  dvSp&irou  iart  SbrXooq,  Sxrrrep 
xal  rota  SkMm  £#»«  &*S#rt"  ri  Si  peiaov 
adroO  ”  Sielpyei  fiijvtyt;  Xeirrlj-"  Sib  obx  alel 
xard  “  rwiirb  ryq  xeQakijq  dkyiei,  aXX'  iv 


tur,  a  qua  etiam  reliqui  omnes,  nihiloque  mi. 
nus  quam  ceteri  curationem  recipere,  nisi  ex 
longo  temporis  spatio  urgeat,  atque  adeo  in¬ 
valescat,  ’  ut  oblata  medicamenta  superet. ,  Ini- 
tium  autem  ducit  veluti  alii  morbi  secundha 
cognationem:  si  enim  ex  pituitosa  pituitosus 
et  ex  bilioso  biliosus  oritur  et  ex  tabido  tabidus, 
et  e  lienoso  lienosus,  quid  impedit  quominus 
eodem  quo  pater  et  mater  morbo  detenti  fue¬ 
rint,  etiam  posterorum  aliquis  corripiatur?  Cum 
namque  genitura  ab  Omnibus  corporis  partibus 
procedat,  a  sanis  sana,  et  a  morbosis  morbosa. 
Est  praeterea  magnum  aliud  argumentum,  hUnc 
morbum  reliquis  nihilo  diviniorem  esse,  quod 
natura  pituitosis  oboritur,  biliosis  vero  minime 
accidit.  '  Quamquam  si'  reliquis  divinior  esset, 
omnibus  ex  aequo  morbum  hunc  accidere  Opor¬ 
teret,  neque  biliosorum  et  pituitosorum  discri¬ 
men  facere.  < 


6.  Verum  huius  affectionis  cerebrum,  vellit 
etiam  ceterorum  magnorum  morborum  in  causa 
est.  Quod  quonam  modo  et  quare  contingat, 
aperte  enarrabo.  Cerebrum  homini  ut  reliquis 
omnibus  animantibus  duplex  est;  cuius  medium 
tenuis  membrana  dissepit.  -Ideo  non  semper 
eadem  capitis  pars  dolet,  sed  sigillarim  utra¬ 
que,  interdum  vero  totum.  Quin  etiam  venae 


—  59  — 


fUpii  '  ixarepov,  bri  Si  ctTUffav.  Kal  <f)Af-  multae  et  tenues  ex  universo  eorpore  ad  ipsum 
figf  ‘fit  abrbv  rtfmm  oiTavtog  roO  ferunt»!  duae. vero  crassae,  una  quidem  a  le- 
fUtrot  xoiMi  xal  XeTral ,  S6o  Se  jra%si«i,  oore,  altera  autem  a  liene.  Et  quae  ex  iecore 
yj  fiev  Si.Tk.ToO  vjTarog,  if  Si  Sito  rou  ttXx-  ducitur  ad  hunc  se  habet' moduto:  una  quidem 
y6t-  KW  V,  ftb  Sito  TOO  Ijxaroi  *X«:  pars  ad  dexteram  iuxta  ipsum  renem  et 

to  fxiv  ri  Tijg  (pXefibg  xarco  relvei  Sia  t&v  lumbum  ad  internam  femoris  partem  deorsum 
iTi  Sejgid  rap'  abrov  tov  veQpbv  xal  rijv  fertur  et  ad  pedem  pertingit  vocaturque  vena 
■Jylitfv  Ii;  to  ivrbg  rou  fLvfpau,  xal.xaOtjxei  cava.  Altera  vero  , per  dexteras  septi  medii 
i;  t6v  TbSa.xal  xaUerai  xolXvf  (pi-iip-  partes  et' pphnonem  sursum  tendit  et  in  cor  et 
SkutripH  ay/p  relvei  Sia.  '  Qpevcbv  rHv  Se-  brachium  dextrum  discinditur.  Reliqua  autem 
£ic3v  xal  toO  .TveOfoovpf  Saeia^itrai  Se  xal  pars  per  iugulum  ad  dexteram  cervicis  partem 
lg  Tifv  xapShfv  xal  ig  rbv .  (Spa%tova  rbv  Se-  sursum  tendit  m  ipsam  cutem,  ita  ut  conspicua 
|f i6y  to  Si  A oirbv  .avi o  (pipet  Sia  r.yg  xhfl-  fiat,  Iuxta  :aurem  autem  conditur  ibique  scin- 
Sog  ig.rd.Se^id,  rou,  aO%ivog,.  ig  abrb  xA  ditur  et  crassissima,  maxima  et  amplissima  sua 
S4i ofbdk -fers  ‘  xardSifXog'  elvai:  T apd.Si  rb  parte  in  cerebrum  desinitj  altera  vero  sui  parte, 
oStgtxpOTTerai.  xal  ivrauDa  axlHjrai  xal  rb  quae  vena .fenuis  est,  qd  aurem, dextram  fertur 
piey  TaxCraTOV  xal.fiAyirrov  xal  xoiXbtarov  partim,  partim  ad  oculum  dextrum,  partim  ad 
ig-rbv.iyxilpai.ov  rei.  eur#.,.rb  Se  ig  ro  oug  nasum.  Atque  .hoc  modo  venae  ab  iecore  se 
to  .Setgiov,  pi.i(Siov.  KeTrbv,  Tb  Si  ig  tov  habent.  A  Jiqne  autem  vena  etiam  ad  sinistram 
bpbai.fibv.rbv  Se%ibvlt,rb  Si  ig  rbv  fuixryfpa.  deorsurp  eMuisupr  contendit,  non  secus  quam 
’Ato  fiiv  rou  vjTarog  oilrug  ’i%ei  rSv..pi,e-  ab.  hepate;  tenuior  tamen  et  imbecillior. 

(3«v.  .  AmiTatai-Se  -xal.&xb  toO  TTXyvbg,  -  - 

piip  ig  ra  apirrepd  xal.xdra  xal  dva, 
ibaTep  ‘xal  Sito  rou  vjTarog,  ieTtoriptf  Si 
xal  acOeveTTipx.  (,  •  :  ; 

•e  Kard.  rabrag  Si  tceg  0Xt{bag  xal  ira-  :  7.  Per  > has  vero  venas  plurimum  spiritum 
y6f/,e6a  rb  T0ui.ii  rou  j rveOpourog  ■  aurai  ySip  adducimus.  Haec  enim  nobis  spiracula  sunt 
bffuv  elil  SivaTvbcu  rou  r&fxarog  rbv  vjipa  ig  corpora  aSirem  ad  se  attrahentia  et  quae  in  re- 
rpdg  Vvxourai  xal  ig  rb  rH/ea  rb  A oiTbv  liquum  corpus  deducunt  per  venulas  et  refri- 
jjxireOourai  ’ xtpTa  rd  pi.ijbia ■  xal  SivpepO-  gerant  ac.  dimittunt.  Neque  enim  fieri  potest 
Xfiuri  xal  Tai.iv  Sipian.  06  yap  ol6v  rt  ut  spiritus-  consistat,.,  sed  sursum  ac  deorsum 
rb  Tveufia  rrijvdi,'  dAAd  ’x®piei  javn  .r.e  fertur.  Quodsi  ' enim  alicubi  sistatur  etjfiter- 
xal'xdroi:  Ijy  ykpcrij  TOU-  xal  drobtifpSjj,  cipjatur,  ea  pars,  in  qua  consistat,  impotens 


dxpareg  yfyxerat  ixelvo  rd  >  ptyog ,  xu6'  >o 
ri  S.v  artfr  ■  rex^piov  Si<>  t  bxdrav  y&p  xa- 
fypidvcp  i)  xaraxei(/.6v(p  '(fikdfiwxiesfiiji  ±  &<T5r£> 
rd  xveufta  ad.  Siet-ibai  ‘dii  r^g-  0\e3dg'i 
eOSdg  vapx*/  ey^ei.  Hepl  (ih  rdv  0\e(i&v 
r&v  Xoixuv  otlrag  8%jk. 

y'.  '  'H  de  voucrog  a&ry  ytyverui  rtrfet  'pev' 
cpkey  [nariyat , '  ttilm  dh^ypX&deiloii.  "A p-’ 
yerai  de:06ecM 

fitjrpy  ibvrog'  xadatpercU  yhp  ‘xal&vdiei-, 
Sxrxsp  rk'-£XM  'flipek  rplv  feHtidctt  xal  d 
lyx£0ct'Xog:  *  ’Ev  raCty1  dd  'rij  xadapn  tjv- 
piiv  xaXS> g  Xal  fierctag  xtt6xp$ij  xal  lafjre 
t ‘Aisf',  ,a<jre  'eXarrov  roii.  dtomox ■  axkippUy , 
oSrag  'byiyporaryx  ri)i/  xetyatyvtj^ei1'1  ijv  6 'i 
‘xMot  dirb  xalvrbg  rou  iyxe0dkeu  xal 
ixdrtf^ig  xoXMi  yhtfrai,  j /ordded  re'  tdfv 
xetpaXi/v  ‘  £%£i  abgdpievog  xal  >j%ou  -xktyv 
xal  bilre  ’  {jkiox ]  obre  0O%dg-  &v£% erat  - !)v  de 
ixd.ivdg  rttog'  yiv^Tat  '^iQDakfioQy  ij  oii- 
arog,  %  i pkdlp  rig  truvieyyavQljl ,  '  lxtivQ'  x&- 
xourat  rd  fidpog,  dxolag  dv  xal  ryg  aror %- 
t-iog  £%)/•  !jv  de  xddapng  pvf  bxiydvyrai,  dXXd 
guarpaQiji  rip  iyxeQdka ,  ourag  dvdyxtf 
0\eypiaT&dea  elvai.  Kcti  bxdroim  fth  xai- 
dioim  ioun  dj-avMet  ekxea  {g  rv\v  xsQaXijv 


redditur.  -  '  Cui  rei  hoc  est  indicio:  cum  sedenti 
aut  decumbenti  venulae  ita  comprimuntur,  ut 
spiritus  pef1  venam  'pervadere  nequbat,  statim 
torpor  oCSttpat,  Ac  reliquae  quidem  venae  hoc 
modo  se  habent.' 

8.  Hic  autem  morbus  pituitosis  accidit;  bili¬ 
osis  Vero  minime ;  ac  originis  initium-  sumit 
Cum  adhuc  ' fructus  in  Utero  'exsistit;:-purgatur 
enim  -et  adolescit  ^Ctiam:  cerebrum;  -velut  reli¬ 
quae  partes, ;  prius  quam  in  '•  lubem  > edatiir; 
Quae  purgatio;  si -recte  et  moderate  processerit-; 
neque  plus  minuSve.  quam  oporteat  defluxerit, 
hoc  •modo-maxiffiesanufttcapUthabebif;-1  Siti 
vero  iusto  "plus  -  defluxerit  >  de :  -toto  cerebro  et 
copiosa  colliquatio  facta  'fuerit,:  cUm  adoleverit; 
morbis  obnoxium  et'  sonitus  plenUm  caput  ha; 
bebit,  neque  solem,  neque  frigus  perferet.1  Sin 
vero  ab  una1  aliqua  parte  colliquatio  facta  fuerit, 
nimirum  oculo,  aut  aure, : aut  vOba  aliqua-.gTa- 
cilie-retfdita-fuerit,  sid  illa  male  afficitur,  proht 
sane  ex  cblliqua(ione:sei'habnbit.  :  Quodsi  -ptir- 
gatio  non  acciderit,  sed-  una  cum  cerebro  co¬ 
acta  fuerit,  hoc  modo  pituitosum  factum  esse 
necesse  est.  Ac  quibus  quidem  dn  pueritia 
ulcera  ad  caput,  ad  aures  et  :reliquam‘  outem 


—  61  — 


xal  iq  Ta  obara  xal  iq  rb-J  akUv  xpiira  erumpunt,  si  salivosi  mucosique  exstiterint,  ii 
mi  siaX&Sea  'ytynrai  xal  pvgbppoa,  raOra  procedente  quidem  aetate  facillime  degent.  Tunc 
asv  ffiiara  Mysi  xpoXobcyq  ryq  enim  pituita,  quam  in  utero  repurgari  oportu- 

Ivravba  ydp  S.(plet  xai  ’  IxxaSalperai  rb  erat,  emittitur  et  purgatur,  quique  sic  purgati 
(pteyfia,  8  bypijv  'iv  Tij  /itjrpy  xabap^vai-  fuerint,  fere  hoc  morbo  comitiali  minime  cor- 
xai  'rd  odra  xabapbivra  obx  ixtXyr ta'y!-  ripiuntur.  Quie  vero  puri  fuerint',  ut  neque 
ynrai  rabry  ri)  vobrip  bq  teri  '  rb  irouM.  ulcus  ullum  habuerint,  neque  mucus  aut  saliva 
'Oxi ha  Si  xxSapd  rfritrri  xal  i /offa  'Ocxoq  ulla  prodierit,  neque  in  utero  repurgati  fuerint, 
pufSi»,  pitjrs  /ibt-a  ,  ,pc(fre  ateXov  'e&Ttiti  periculum  est,  ne  ii  hoc  morbo  corripiantur. 
reotpxerai  'uxSh,  ii-^rs  h  ryjn  ^rcigri 

rerofyrat  ji/v  xdbapmv,  ‘roOrom  imxhM 

v6v  i<m  aXtexscbarbTb  .rxbrvfq1  r!jq:  vobrov. 

fl'.  "Hv  Sli&tLriy,  mpShpr.  '•trot^rifrai- i  '■  ft  Quodsi  defluxio- ad  cor  viam  affectarit, 
xardppooq\  rifii  vr.ops^v‘yrakiJcbq  iviXapi,(Sivsi  cordis  palpitatio  et  anhelationes  prehendunt, 
xal  SaSpodra  xai  -.rh  ■  artfisa- ; SmQOetpsrcUy  pectus  corrumpitur,  quidam  etiamUncurvantur, 
imi  M  Ixai  xvCpol  iytymvrai.--  bxbruv  ydp  TJbi;  ;  enim  pituita '-.frigida- ad  pulmonem  et  cor 
{vrixarik&y  rb  Qkty/m  -Jjuxpbv,  itrl  rbv  devenerit,  refrigescit  sanguis;  venaeque  per  vim 
mebpiova  xai >  ripc  xupSivjv,  drotpbxsrai  rb  refrigeratae  ad  pulmonem  et  cor  resiliunt,  corque 
aT/ta-  ai  Si-  <pAi$8e$>  iscpbi  (Sty/v,  tpuxbfievai  palpitat,  unde, necessario  anhelatio  et  spiratio, 
ccpbq  rip.  xvebfxovr.iKxi:  rijj-xapSfyvniSuarxal  quae  erecta,  cervice  trahitur, -incidit,  >Neque  enim 
V  xapSty  rnKksrdi  ,•  brrs  bxb  rv\q  avdyxyq  spiritum  . suscipere  potest,  donec  pituitae  pars, 
rabrv\q  '  rw,  :S.rbfLdr.a  ixnlxrsiv  .xal; . ripa  bp-  quae  influxit,  superata  et  calefacta  per  Venas 
66rvqiav.  Ov  yapStysobai  rb  rvsu/xa  i$i-  diffusa  fuerit.  Deinde  palpitatio  et  anhelatio 
P&XP‘q  •  xparybij  “rou.  ■  fykiy  pcaroq  cessat,  idque  prout  eius  copia  se  habuerit.  Si 
rb  inppu.iv  xai  "SiaOsp/iai/Siv  Siaxbbij  iqrdq  enim  magna  copia  defluxerit,  tardius,  sin  pau- 
(pkifiagt.  -bretra,  vc.abs.rai t rou  icakpcoO.  xal  ciore,  citius.  Et  si  quidem  crebriores  defluxio- 
rou  aaBpcaroq-  ccabtrai  Se  oxaq  cLv  rou  nes  fuerint,  frequentior  morbi  insultus  fit, 

dsbf  fyyp-  vjv  ' fpSy  'tya p  xktov  Ixixarappuy  sin  minus,  rarior.  Atque  hoc  modo  afficiun- 
axokairepov ,  ijv  Si  iXaaaov ,  Oaeeov  “xal  tur,  cum  pulmonem  et  cor  defluxio  petierit. 


—  62  — 

tfv  piv  vruxvbrepoi  eam  6 i  xarappooi,  truxvb-  Quod  si  ad  ventrem  feratur,  alvi  profluvie  coi- 
repa  Ixikvfxrog  ytyverai,  Ijv  Si  <p^,  dpaib-  ripiunt. 
repa.  Taura  piv  ouv  sra<7%ei>  ijv  iri  rbv 
xveOpova  xal  rijv  xupSiyvAiy  IjvSi  ig  rviv 

xoiAfyi/,  Sidppoiai  kapjidvoum.  ,;o 

‘”Hi/  Si  roOrav  pix  ruv oSdv  dxoxkei-  10.  Sin  vero  his  quidem  viis  excludatur,  sed 
'a6$,  ig  Si  rdg  0te(Sag,  de  Tpoelpyxa,,rov  ad  commemoratas  venas  defluxionem  fecerit, 
xarappoo v  xot^mfrai,  dQavbg  re  ylyver.ai  tum  .voce  deficitur  tum  suffocatur,  spumaqije 
xal  rviyerai  2  xal  d0pbgi  ix  rou  orbparog  ore  effluit  et  dentes  inter  se  cohaerent ,  manus 
ixpeei  xal  ol  bS6vreg  guvtfpelxam  xal  al  %et-  contrahuntur  et  oculi  pervertuntur  ac  nihil  in- 
peg  ^uardvrat  xal  rd  Sppara  SiacrpbQovrai  telligunt,  nonnullis  etiam  stercus  per  inferiora 
xal  oOSiv  0povioum,  ivioim  Si  xal  bxo%oplei  deficitur.  Atque  haec  quidem  interdum  sini- 
i/  xfapog  xdra-  xal  raurayiyveraibri  piviig  stra,  interdum  dextra,  quandoque  etiiun  utra- 
rd  dpwrepd,  ori  Si  ig  rd  Se^id,  iri  Si  ig  dp-  que  parte  accidunt  Quanam  autem  ratione  in 
£ porepa .  ‘"OxagSi  roOrav  ‘exaarov  T dayet  singulis  afficiatur  enarrabo:  vox  quidem. deficit, 
iyd  0pdw  S.0avog  piv  lari  oxOrav  ‘  i %aU  cum  pituita  derepente  ad  venas  deveniens  aerem 
0v>fg  rb  0kiy  pa.ixixarekbbv  ig  ri ig  0M-  intercludit,-  neque:  hunc  recipit  neque  in  cera- 
(lag  droxketmp  rbv  ifipa  xal  pi/  rapaSl%vf-  brum,  neque  ad  venas  cavas,  neque  ad  ventri- 
rai  pi/re  ig  rbv  iyxitpakov,  pijre  ig  rdg  culos,  sed  spiritum  interclusit.  Cum  enim. spi- 
QkiPag  rdg  xolkag  ,pf\re  ig  rdg  xoiMag,  ritum  ore  et  naribus  homo  accipiat,  primum 
aAA’  IrtkdPiji  rvjv  dvarvo<jv  ’  brav  ydp  quidem,  cerebrum  petit,  deinde  magna  ex  parte 
’  A<e/3 #  Mpuxag  xatrd  rb  arbpa  xal  raug  in  ventrem. fertur,  pars  quidem- ad 'pulmonem , 
puxrvipag  rb  xveupa,  rp&rov .  piv  igrbv  pars -etiam  ad  venas,  unde  ad  reliquas  partes 
lyxlQaktov  ipyerat ,  exeira  Si  ig  rifv  xot-  dispergitur.  Quique  ad  ventriculum  fertur,  hune 


A%y  rb  xkelsrov  pipog,  rb  Si  iri  rbv  rveO-  refrigerat,  nihilque  aliud  confert;  qui.veio  ad 
pova,  rb  Si,:isrl>rdg  0klf3ag-  ix  roOrav  Si  pulmonem  et  venas  pervenit  aer  confert  in  ven- 


—  63 

sxiSvarai  ig  ra  kotxa  piipea.  Kal  baov  /ti v 
ii  rvjv  xoiklyv  'lp%srai,  rouro  fiiv  ri/v  xoi- 
Myv  SiatpOxsi  xai  <£AAo  ti  oitSiv  %ufi(3ak- 
kerar  'b  Fis  rbv  xveOfiova  Te  xal  raq 
(pkifiag  av/p  IgUfifiakkerai  ig  rag  xoiklag 
laiiiv  xai  ig  r bv  iyxe'(pakov  xai  oBra  ‘  rtj  v 
QpbinyTiv  xai  rijv  xfaytjiv  roim  fiikesi  icapi- 
%et,  S>are  ixeiSav  axoxkembaai  ai  (pkij ieg 
tou  .  ifipog  uxb  rou’  (pkiy/zarog  xai  fiij  x a- 
pa$i%avrcu,  i iipavov  xaSistaai  xai  aQpova 
rbu  ;&v8puxov.  Ai  Si  %etpeg  axparieg  yi- 
ymvrat  xai  ax&vrai  tou  aipcarog  '  arpepil- 
aavrog  xal  fiij  Siayeopiivou  Siaxep  elUSei. 
Kai  oi  bQbakpioi  Siaarpitpovrai  rfiv  (pAs/J/- 
<av  ixoxkeiopiimv  roC  ifipog  xai  aQu^bvrav. 
’A <ppbg  Si  ix  tou  erSpearog  xpoip%erai  ix 
tou  xveOpiovog-  orav  ycip  rb  xveupia  fiij 
iaiip  ig  abrov,  bcppiei  xal  dva/ik6ei  Sxrxep 
axo8vf\axav.  'H  Si  xbxpog  Cisrip%erat  itxb 
(Sfyg  xviyo/iivou ■  xvlyerai  Si  rou  Tjxarog 
xal  Tijg  xotUxti  otva  xpbg  rag  (ppivag  xpoa- 
xexraxbruv  xai  rou  ‘  a rbfiarog  Tijg  ya- 
erpbg  axeihffifiivou-  xpoaxixrei  Si  bxbrav 
rb  xveufia  /iv;  ioiip  ig  ‘rb  arbfia  baov  elti- 
Sei.  Aaxrt^ei  Se  roiai  xoal,  bxbrav  b  dijp 
ixoxkeiabij  iv  rolai  fiiken  xai  fiij  oTbg  re 
iy  SiexSBvai  iiqa  bxb  roB  QMy/aarog  ■  &ta- 
aav  ’  Si  Sia  tou  alftaroq  S,va  xai  xar a  axa- 
Cfibv  ifixoiiet  xai  bS6vv/v,  Sib  kaxrl^ei: 
Taura  Si  xaa%ei  xavra  bxbrav  rb  tpkiyfia 
tpu%pbv  xapappui/j  ig  rb  alfia  8ep/abv  ibv 
axoi^Oxei  yap  xai  icTyai  rb  aliia  ■  xijv  ftiv 


triculos  et  cerebrum  penetrans  atque  ita  intel- 
ligentiam  et  motum  membris  praebet;  quare 
ubi  pituita  a  venis  aerem  excluserit  ,  eumque 
minime  admiserint,  voce  defectum  et  minime 
intelligentem  hominem  faoiunt.  Manus  autem 
ad  motionem  impotentes  redduntur  et  contra¬ 
huntur  sanguine  conquiescente,  neque  ut  con¬ 
suevit  diffuso.  Oculi  pervertuntur  cum  venae 
aere  excluduntur  et  pulsant.  Spuma  autem  ex 
pulmone  per  os  prodit;  cum  enim  spiritus  in 
ipsum  minime  subit,  velut  moriens  spumescit 
et  ebullit.  Stercus  vero'  submittitur ,  dum  vio¬ 
lenter  suffocatur;  quod  fit  cum  hepar  et  ven¬ 
triculus  ad  septum  transversum  irrumpit  et  os 
ventris  occluditur.  Irrumpit  vero  cum  spiritus 
non  quantus  solebat  in  os  ingreditur.  Pedibus - 
autem  calcitrat,  cum  aer  in  membris  interclusus 
foras  prae  pituita  emergere  non  valet. ,  sursum 
vero  et  deorsum  impetu  delatus  convulsionem 
et  dolorem  facit;  ideo  calcitrat.  Atque  haec 
quidem  omnia  patitur,  cum  pituita  frigida  in 
sanguinem  ealidum  defluit;  sanguinem  enim 
refrigerat  et  sistit.  Et  si  quidem  fluxio  copiosa 
et  crassa  fuerit,  statim  necat;  sanguinem  enim 
frigore  superat  et  congelat.  Sin  vero  paucior 
exstiterit,  in  praesentia  quidem  superat  et  re¬ 
spirationem  intercipit;  deinde  temporis  spatio 
cum  per  venas  dispersa  et  copioso  sanguini  ac 
calido  permixta  fuerit,  si  hoc  modo  superetur, 
venae  aerem  suscipiunt  et  aeger  ad  intelligen- 
tiam  redit. 


iTOK/leKrlj  h  ro7ui  ptXcri.]  Plures  libri  apud  Littr. 
et  Mare.  b.  1.  ffnOerj  pro  peXetn,  quod  cum  Littrco  falsum 

ki  ^ded*  ^  ^  suPP^ev^  Littr.  e  fl.  i.  a.  idemque  Mac- 

iieSrav  rb  i|/.]  3Va(  Itv  rb  <pX.  aapappvS  if-icrpSy.  fi.  i. . 

iidem  paulo  post  xxl  b  i ubi  5  rt  priipra  «al  aa^d. 


—  64  — 


rd  peupca srouAu  e>, ?  xai  jra%u,  aurixa  dxo- 
xreiver  xpartei  yap  rov  aiparoi  rip  06%ei 
xai  fcfyyytiai  .iify)),.  Si  ihaaaovitf,  rb  fiiv Xap- 
avrlxa  xpartei  dx6Qpa%av:rviv  dvaxvo^v 
ixeira  rip  ypbvcp,  bxbrav  axeSatybij  xara, 
rdg  0Ad/3«s  xai  fiiyijj  rip  alfoan  sroAAp 
ibvn  xai  bep[pip,  ijv  xpar^  oiirai,  iSt- 
t-avro  rbv  i/tpa  ai  (pbdfci  xai  iQpbvviae. 

ia’.  Kai  bxbaa  .fiiv  '  xaiSta  apiixpd  xara- 
fyxra  ytyverai  ryt  voOrtp  ravry  rd  xobkd 
dxoOy^rxei ,  ijv  jrouAd  rb  ’  pevpea  txiytvv/rai 
xai  vbnov  ly  ra  yap  Qtefiia  Xexrd  ibvra 
ob  Sbvarai  xapaSi%e<x6ai  rb  ‘  Qhtypea  vxb 
xdyeoi  xai  srA ijhog,  ‘  dAA’  dxoxp6%erai 
xai  xtjyyvrai  rb  afpia  xai  obrui,  &xo$v1j<Txei- 
"Hv  Si  bXiyov  %  xai  :  ii  apcQortpai  rdi 
iffllkv  rbv  xardppoov  xoi^rai,  ij  ii  ‘ra g 
ix)  bdrepa ,  xeptyjy verat,  ixirtffoa  ibvra  ■  ij 
yap  rrbaa  '  xapacxarai  ij  oCpbaKfibi; ,  fj.ab- 
%iiv,  ij,  %eip,  oxbSey  \$y,  \rb  <phi(iiov  xb^pa- 
6iv  rov  QXtypoaroi  xparybip  xai  dxitr%vav6y 
Tobrcp  ovv  rip  0\el2t(p  dvdyxvi,&<r6eyii7T.ep()v 
ehai  xai  ivSeberepoy,  rovro  rov  rd/iarof,  rb 
(ihafiiv  ii  Se  rbv  xXeicva  %p6voy  dQebiei 
'di  exi  rb  xov\6p  ob.,ydp  iri  ixibvfxrov 
yiyverai,  ij  v  dxa §  ixurvi/oavbijj  „  Sid  rbSr 
bxb  riji  avdyxy/i  raOrvn  ai  QXtfiei  ai  A oi- 
xai  xaxovvrai  xai  fiipog  ri  £ vvusyyalvovrai , 
di  rbv,,/iiv  iftpa  SbyerGai,  rov  {tiQbfyfi#, 
rpixbv:  xarappqpv  pitjxtn  b/polai xapappi- 
eiv-  arGevtcrepa  piivroi  rd  poiXea  eixbg  ehat 


11.  Qui  aetate  parvula  hoc  morbo  corripi- 
untur ,  plerumque  intereunt ,  si  copiosa  et  au¬ 
strina  fluxio  accidat.  Venae  namque  quum 
tenues  exsistant,  pituitam  crassam  et  copiosam 
recipere  nequeunt,  sed  refrigeratur  et  conden¬ 
satur  sanguis  et  hoc  modo  pereunt.  Quodsi 
pauca  fuerit  et  .in,  utrasque,  aut  alterius  partis  ve- 


ex  morbo  impressa  relicta,-  Aut  enim  os  detor¬ 
quetur,  aut  oculus,  aut  .cervix,,  aut  manus, 
quacumque  parte  venula  pituita  repleta  supe¬ 
rata  et  extenuata  fuerit.  Hanc  igitur  venulam 
debiliorem  esse;  istamque  corporis,  partem  lae¬ 
sam  viribus,  defluere  necesse  est;  at  vero  in 
fongius  tempus  plerumque  juvat;',  neque  enim 
si  semel  nolam  cx  morbo  .impressam  habuerit, 
ampljus  j-morbo  corripitur  hae,  de  causa.  .Venae 
reliquae  necessario .  male .  .afficiuntur ,  simulque 
quadam  ex  parte  graciles  efficiuntur;  M  ut 
aerem  quidem  suscipiant  et  pituitae  defluxio 
non  amplius  similiter '  affluat;,  venis  tamen  male 
affectis  •  membra :  simili  .jnodflr  debilia  esse;  pffi 
est..  Quibus  autem  borealis  et  valde- etiam 


r&v  0ks(iuii  xdxahsiaiav.  'Oxoaoisi  S  av 
■  (MptfOV,  te  xal  TO.VU  bMyov  urapdppuy  xal 
Iq  rk  Segia,  cio^jpicii^repiyiyvovSar  xtvSu- 
yog.Sl  ^VTTpaCpijmt  xal  ^uvau^hijmi,  yjv 
[til  tieparevlluoi  'rom  iWfySetotiso  ’  T o«W  Ifotv, 
ovvj i  rcuStom.  #5m;  yfyvereuy  .fy.fati.  toOtuv 
iyyvrara. 

.  i/3'.  T.obg  Se>  rpwfioTipoogobx anoxTecveq 
bxorav  <  inyii/yraty .  ohSi  1 i  Stcurrptyet  ■  wcbhrrt 
yap .  QM/lep  ielal  xoiXai  .  xal  dlparog  pmral 
SepfU lu,  'Sio  oh  SOvarai  iz-txpxTijcar rb  QKi- 
ypoa,  ohS  arb<pv%at  rb  afpca  Shtte  xal\vriji 
Sm  dXMrahTkixpatierai  xal  xampoiymijai, 
r$.u't/JiaTi  ra%£ag •  ■  xal  oS.rm,  rapaS i%ovrat 
ah  Qkt&ai  .iTfat  fyipa rxal  r.bi , 0p6vyfoa  iyyh 
yjorai  rd  mityfitjiar.ritt  tipi/eipiffiivanfoffm 
ixiXa/a(idm  Sii  rty  \a%0v.  ‘T ofat  fi&oaifSsA 
fSuTcarQim  oxorav'  imyivyrai  muro.ihb  iri-; 
mi.ftckt  Sia.  tooto  adoxTilvei  fj  rapoarh^xr.ox 
aoi£U‘,  ’ott  al:0M(Seg!  xexivavTai  xavTaalpoa 
bMyov  ni  bon  xal  ksTrrbv-yxalibSapit;..  'iiv 
IPh  ouv  troohh  xaTappiiij ,  xal  i  %sipt,avog  •!<  iip 
xaipbg,  anoxreiy&u  ar£0pa£e  yap  rag  iva- 
m in  xal  ,jo.  xTfoa.,wl) v  i*’  apiQo- 

repa  b  xarappco;  yivvjai-  w  Se  £r i  Sarepa 
fMpWii  aapiabiXT.pv.*oiiei:  oh  yapSOvarai 
to  afpca  imxpaTtjoat  rou  Qkiypcaroi;  XerTbv 
ibv  xal  tpo%pbv  xal  bktyoy,  a/.A*  ahrb  xpa- 
rifhh  iruyy,  &/me  axparia  olvat  ixeiva  xa6' 

a  t b  aT/xa.  SteQSipy.  .  . 

..  iy’-  ’E?  Se  ra.  Segia  -fiadKov  xarappisr  t) 
£(.  rct  &pisrcpa'i  ’oti  ai  0X£[isg  hyrapSa  iin- 
xoiMrepai  s.loi  xal  jrA iovsg  Sj  £y  roioi  api- 


pauca  pituita  et  in  dextram  partem  affluxerit, 
ii-  citra  notam  ex  morbo  relictam  supersunt, 
periculum  tamen  est  ne  cogatur  \  et  augeatur 
una  cum  illis,  ■  misi  accommodata  curatio  adhi¬ 
beatur.  Pueris  igitur  ista,  aut  his  proxima 
accidunt. 

12.  Grandiores  vero  natu, -cum  supervenerit, 
neque  interficit,  neque  contorquet,  Nam  et 
venae  amplum  habent  caiium  et  sanguine  calido 
refertae  sunt,  quapropter  pituita  superare  non 
potest  sanguinem,  neque  refrigeratum  cogere, 
sed  ipsa  superatur,  et  celeriter  sanguini  permi¬ 
scetur.;  qua  ratione  venae  aerem  suscipiunt,  et 
intelligentia  oritur  et  propter  virium  robur  signa 
prius  commemorata  minus  prehendunt.  Valde 
sehea.autem..  cum  . supervenerit  hic  morbus,  ideo 
interficit  aut  parte  aliqua  resolutos  reddit^quod 
venae  iam.vaquae :  redditae  paucum  sanguinem 
tenuem,  et  , aquosum  continent.  Si  quidem  igi- 
tur y.dopiosa. fluxio.,  fuerit-  :et .  hiems  instet,  in- 
terficit.  Spiracula  enim  intercipit  et  sangui¬ 
nem'  cohgelat,  si  in  utramque  partem  defluxio 
fiat,  sin  vero  in  alteram  partem  tantum, 
parte  quadam  -  sideratum  reddit.  Neque  enim 
sanguis  tenuis  cum  sit,  frigidus  et  paucus,  pi¬ 
tuitam  superare  potest,  sed  superatus  ipse  con¬ 
gelatur,  ut  proinde  partes  illae  in  quibus  cor¬ 
ruptus  . sanguis  fuerit,  ad  motiones  impotentes 

13.  In  partem  autem  dextram  magis  quam 
ores  sunt  et  plures  quam  in  sinistra  parte;  nam 


arepolar  ixb  yko  rou  ijxxTog  rsivomi  xxi 
ofa  drbiroUuaxtyvfa  'ExixxrxppiEi  Si  tuti 
'  xsrorijxETxi  ,rom  piv  \mtS(am  paharx, 
effli.  cb  SixSEppxvbijj  %  xE0xty  vj«  re  lito 
yXiov,  ijv  te  urb  xupog,  xxi  i%xxtvyg  0p%y 
b  lyxttyxXog-  rbrs  ykp  kxoxpivETXi  rb  0M- 
ypx.  'KxorijXETXi  piv  ykp  ix  rijg  Uppyg 
xal  Stx%6mg  Toij'  iyxa0kXou-  axaxphiErxi 
Si  i/xb  rfgi:0O%i6g  te.  xxl  l-Vardatog  xxi 
oUtciip  ixixxrxppisi.  .Te/av  pimiSii  xiiTy  {f  .r,p6i 
0xxig  yiyvsrxi ,  rolat  Si  xxi  ixEiSks/  i%x*U 
i/yg  pETX  fSopEtx  irvshpxTX  tbTog  .pETxXdfkip, 
^uvext^x6tx  rb»  )iy>ci(px\w  xxl  E&cti&itimiTx 
Dmh  xxl  i%a.XxaE  ■■i&tf<pM/eji;-8atrp  r%9P* 
fiupitv  t8  0Xiypx ,  xxl.ObTniTbvtxxTapponw 
roiisTxi.  ’ ErixxTxppiii  Si  xxi  ig.’kS]koa% 
(pbfbou  yiyvopiivou  ,.:  ijv  itafisfirjqprfii*  fiofoxvT&g 
TlVOg ,  >f  xxl  fLETxt-Wxkxim  pbj  ol6tf  .TE  :fy 
to  xvsufix  T.x%iag  avxkxfSElv,  iofxiytyvETXt 
xxiSiom  xoXXkXig-  tifavi  :S'.!kwrofrruv  x(>t$ 
yivyTxij  EiiObg  i0pi^e,rb':  xtbptiixxl  k0avog 
ysvbfiEvag  rb  icvEupx  oh%  EtAxuffs,  k/./\k  rb 
Tvsufix  i/pipifpt  i  xxi  b  iyxi0x%og  gvvixrtf 
xxi:  «rb'  alpx.t  hcry.  .xxi,  o!Strti>gikfr£xpi6«i  Mi 
irixxTEppvy  Ta\’0Xiypx.r.  "Eom  'piif  rxiSl- 
mi  xfa-xi  xi  rpa0xmsg  Ttfg-  imiUfipibg  slci 


de  iecore  proveniunt,  non  de  liene  Pueris  au- 
tem  maxime  defluxio  fit  et  eliquatur,  quibus 
siveiex  ssle.esive  ex  igne  caput  oonoalUerit,  ae 
dein.derepente  cerebrum  inhorruerit,  -tunc  enim 
pituita  eicemitur:  S  Colliquescit  veniius  calore  et 
cerebri  diffusione,;  frigore  autem  et  concretione 
excernitur  et  sic  defluxio  fit.  Haec  igitur;  qtt;. 
busdam  causa  est,:  quibusdam  etiam  ciim  post 
aquikmares  ventos  auster' cerebrum  accipiat  con¬ 
cretum,  ac  validum- '.subito:  solverit  et.  laxaverit, 
ita  ut  pituita  exundet  et.  sie  defluxionem  feriat 
Insuper  etiam  defluit  e  causa  incognita,  metu 
aliquo  oborto,  si  ;  vociferante  -  aliquo  -terrea¬ 
tur,- aut  etiam  cum.  plorat;  si  spiritum -quidem 
eitp  recipere  nCqueat ,:  qualia  frequenter  pueri» 
accidunt.  Ex  quibus  sane  totum  corpus  in¬ 
horrescit,  vox  aegrum  deficit  et  spiritum 'non 
attrahit,  sed  spiritus  conquiescit  et  cerebrum 
concrescit  et  sanguis  sistiturv  sicque  pituita 
excernitur  et  defluit.  Ac  pueris  quidem' hae 
per  initia  comitialis  morbi  causae  sunt;  Gran¬ 
eum  enim  ad  multum:  ignem  caput  et  cerebrum 
concaluerit,  dein  ex  frigore:  rigore  correptos 
fuerit  et  ex  frigore  ad'  locum  tepidum  Accesse¬ 
rit  et  iuxta  ignem  sederit,  hoc  idem  etiam  pa- 


r),  bpyfiv.  Tom  Si  *yrcr06ry<ri  '6  yeipdv 
xoXEpidraTog  e<rrr  orav  yap  xapa  rupi 
xoXXtp  SiaSsppavBij  hm)n  xstpaXyjv  xal  rdv 
cyxiCpaXov ,  ixEira  S' iv  44t%si  yhtfrai-xai 
ptyCiat)  'ij  xal  ix  -SpSyEog  slg  aXAyv  thdy 
xal  xapa.  xupi  xaifay ,  ’  rubro  touto  xdc%£\ 
xal  obrag  ixtXyxTog  yiryverai  xark  Ta  xpo< 
Eipv/pUva.  KtvSuvog  Si  xoidig  xal  ijpog  xa- 
Ueiv  ‘raiirb  touto,  Ijv  yXiaSy  ij>  xeQaX if- 
tou  Si  ttipsog  ifxitrTco,  oi>  yap  yfyvovTai  p£- 
TafioXal  i^axivatot.  'Ox6rav  Si  eixoai  irea 
xapiXSy,  oix  in  %  voOcog  abTy  ixiXap(Sd- 
vei  ,  ijv  pii  ix  xaiSlou  § CvrpoCpog  iy,  &XX'  JJ 
bXlyoug  tj  o  t)Siva-  at  ydp  QX£(3Eg  pEcrai 
slai  alpaTOg,  xal  6  iyxilpaXog  gvvianfxe 
xal  itsrl  ‘  crpiCpvbg,  Ss te  oiix  ixixarappisi 
ixl  rdg  (pXifiag-  Ijv  S'  ixixarappu^ ,  tou 
dipaTog  oltx  ixixpariei  xoXXou  iovTog  xal 

iS'.  ili  Si  &xb  xaiStov  ^uw/C^Tai  xal 
‘  guvrirpogps ,  iv  Tijm  psTa/ioX^ai.  t&v  xveu- 
pctrav  touto  xda%el  xal  ixtXv/xrog  &g  Ta- 
xoXXa \  ytyvETai  xal  pdXtaTa  iv  Tom  votI- 
0(07-  vj  te  dxdXXa^ig  xaXsxi j  ytyvETai •  b 
yap-  iyxilpaXog  &yp6TSpog  yiyovE  rijg  Cpu~ 
nog  xal  xXtjppupsf  iixb  tou  0XiypaTog, 
&TTE  Toiig  piv'  xaTappioug  xuxvoripougyt- 
yvstrBai1,  ixxpiOijvai  Si  pv/xin  of6v  te  shai 
rb  (pXiypa ,  pySi  dva^vipavStjvai  rdv  iyxi- 
(paXov,  dXXci  ’  Sia(Ss{$pixf)ai  xal  slvai  uyp6v. 


titur.  Atque  hoc  morbo,  velut  ante  est- com¬ 
memoratum,  ad  hunc  modum  corripitur.  Mul¬ 
tum  vero  periclitatur  ne  idem  per  ver  patiatur, 
si  caput  ad  solem  exponatur,  per  aestatem  vero 
minime,  cum  tunc  Tepentinae  mutationes  non 
fiant.  Cnm  vero  vigesimum,  an&um  praeter¬ 
ierit,  non  amplius  prehendit  hic  morbus,  aut 
certe  paucos,  aut  nullum,  nisi  pueritiae  fuerit 
familiaris;  venae  enim  sanguine  refertae  sunt 
et  cerebrum  compactum  est  et  rigidum,  ita 
ut  non  defluat  in  venas;  qmodsi  defluxerit,  san¬ 
guinem  copiosum  et  calidum  minime  superat. 


14  In  quo  vero  una  a  puero  increvit  et 
adolevit,  is.  per  ventorum  mutationem  id  pati¬ 
tur,  et  plerumque  hoc  morbo  corripitur  praeci- 
pueque  australi  temporis  conditione;  et  difficul¬ 
ter  ab  eo  liberatur.  Cerebrum  enim  humidius 
quam  pro  natura  exsistit ,  et  pituita  exundat, 
ita  ut  crebriores  defluxiones  accidant,  neque 
amplius  fieri  possit  ut  pituita  excernatur,  neque 
ut  cerebrum  resiccetur,  sed  irriguum  et  humi- 
dum  esse  necesse  est.  Id  ipsum  autem  ex  ovi¬ 
bus  hoc  modo  correptis  quis  cognoscere  queat, 


—  68  — 


r»o/V  S' &v  rig  rbSc  fiakisra  rolttl  xpofid-  ac  praesertim  capris,  quae  frequentissime  hoc 
Towi  '  rolat  xarakijxrom  ytyvofcimci  iixb  morbo  prehenduntur.  Nam  harum  caput  si 
t vjg  voOrou  raCr^g  xai  puxkiara  'rijai  <ri§/S  secueris,  cerebrum  humidum  et  aqua  redundans 
aurai  yap  'xuxvbrara  kapi/iavovrai  ■  fyvyoip  et-  male  olens  deprehendes,  ex  quo  certe  co- 
Siax6^g  *i )»  xefatyv  cbp^seig.rb v  iyxtQa-  gnosces  morbum,  non;  deum  corpus  infestare. 
Aoi/  ieypbv  ibvra  ‘  xal  SSpuxog  xepixkeav  xai  Sic  etiam  in:  homine  res  se  -habet;  ubi  invete- 
xaxov  b%ovTa  xai  iv  roOrtp  Sykovbn  yv&mp  raverit  morbus,  amplius-  curari  non  potest;  ce- 
Sti  od%  'i-  rb.xupia  ku/ialvcrai,  akk'  rebrum  enim  a  pituita  corroditur  et  colliquescit; 
i )  vovtsog.  OS™  ‘fcxen-  xal  r$  AvSpiixcp-  qUod  autem  colliquatum  est  in  aquam  vertitur, 
r6xvj  S.v  xpivog  iyyivyrai  rifi  voCsip,  obx  en  foris  cerebrum  ambit  et  pircumcirca  alluit,  ide- 
hfcipcbg  ytynrai-  SiesMerai  ykp  “6  iyxitpa-  oque  frequentius  et  facilius  hoc  morbo  corrh 
kog  bxb  rou  Qktypca rog  xai  rexerat,  ro  piuntur.  Diuturnus  vero  ob  id  morbus  est, 
<5"  axort)x6pcci/ov  S Sop  yiyverui  xal  xepi£%et  quoniam  quod  affluit  prae  copia  tenue  est,  et 
r<5v  iyxitpakov  ixrbg  xai  xepixkC^er  xai  statim  a  sanguine  superatur  et  incalescit,  3  ., 
3i&  rouro  xuxvbrepov  ixlkyxroi  ylyvovrai 
'xai  tfoy.  Aib  xovkv%p6mg  i )  voOrog, 
ori  rb  ixtppiov  kexrbv  irn  uxb  xokurky- 
befyg-  xai  siiOi/g  xparhrai  uxb  rou  aUptarog 
xal  Siabcppcatverai. 

ie'.  ‘  'Oxbcoi  Si  fjSif.  ihciSeg  stet  rfi  voCsip,  1».  Quibus  vero  morbus  iam  in  consuetudi- 
xpoyiyvSxsxouri  bxbrav  fiikkatrt  kytptHjirerOai;  nem  venit,,  ii.  , se  correptum  iri  praesentiunt, 
xal  tycbyoutn  ix  ruv  av&p&ixuv,  fy  fiiv  Sy-  et.  hominum  conspeqtum  fugiunt,  domumque, 
yiig  aiiray  b  oTxog  %,  olxaSe,  !jv  Si  fct/,  ig  si  prope  sit,  se  conferunt,  sin  minus  in  solitu- 
r b  ipy/cbrarov,  oxy  piikkoum  bipetrbai  abrbv  dinem,  quo  quam  paucissimi  eos  cadentes  vi- 
ika%ierot  xerovra,  cbbOg  rsiyxakOxrcrar  deant  statimque  se  contegunt.  Quod  faciunt 
rouro  Si  xoiiei  ut'  c£lcy£yyg  rou  xabsog  xal  propter  affectionis  verecundiam,  non,  ut  ple: 
ob%  bxb  (pofiou,  ‘  ag  oi  xokkol  vo/cl^oum ,  rique  existimant ,  propter  numinis  metum.  At 
rou  Satfcovlou.  “T i -Si  xaiSdpia  rb  piiy  xpa-  vero  pueruli  primum  quidem  propter  insuetam 
rov  xlxrouai  bxy/  clv  r6%utn  bxb  Aybehfg-  novitatem,  quocumque, loco  sors  obtigerit,. con¬ 
ti™!'  Si  "  xkcovdxig  xarakyxra  yivavrai ,  cidunt.  Cum .  autem  saepius  prehensi  fuerint;. 


—  69  — 


Ixeiiav  vpoaistoVTM,  Qedyovai  *apd  rds 
Mripap  >j  x-apd  &Mov,  ovriva  dv  fidhcra 
yiyvfaxovri,  usro  Sion?  xal06fiou  rij?  t<£%' 
to  ydp  alc%6ve<r6ai  oOra  ytyvdaxoUai. 

ig'.  '  ’Ev  Ss  rysi  /israfio^oi  t&y  xnDf&d- 
tuv  fid  rdfe  Qiffil  Imtyzroyi;  ylyystsM 
mi  /tdkicra  rolm  vorloisi,  ?r eira  ’  rotat  fio- 
petam,  lsteira  'tofai  koixom.rveufMei-  Taura 
fi  tari  8aa  r&v  meiypdrM  la%up6Tard  ian 
xal  dhtykoiai  ivavTi&rara  xard  ri}y  eram 
xal  xard  '  rv{V  fOvapuv.  ‘  '6  jjoiv  ydp  fio- 
piyS'  guvlaryat  rbv  i/ipa  ’  xal  t6  6okep6v  re 
xal  veQcZfcs  ixxptm  xal  ’  \aprp6v  re  xal 
fia0avia  iroi ter  xard  ferbv  abrbv  rpiro v 
xal  rdXXa  '  acLvra,  tx  rijg  6aXdaa>pe  dp%d- 
posvoq  xal  r&v  dXXav  ifdrw  ixxptvei  ydp 
0;  drdvTwv  t$v  vortfa  xal  rt>  fvo0epbv ,  xal 
1%  aiirciv  tui/  dvQp&xav,  ftb  xal  uyieiv6Tar6e 
ian  r£v  dvijiuv.  '  'O  fi  v6toq  rdvavrta 
”  rouTtp  iprydlerar  irpthrov  peh  ydp  dpysTai 
rdv  ijipa  %  uvear  eura  xarartjxeiv  xal  fia%i- 
eiv,  xaS6n  xal  o iix  eiiSi/g  rviet  /eiyap,  dXXd 
“Xayapt^ei  rp&T0v,'6n  oli  fCvarai  enxpa- 
rtjaai  rou  ifipop  aiirtxa  rou  yrptafev  iruxvou 


ubi  praesenserint,  ad  matres,  aut  etiam  quem¬ 
vis  maxime  sibi  notum  propter  affectionis  timo- 

cundiam  adhuc  sentiunt. 

16.  In  ventorum  autem  mutationibus  has  ob 
causas  morbo  corripi  censeo,  ac  praecipue  au¬ 
strinis  tempestatibus,  deinde  etiam  borealibus, 
postea  vero  reliquis  etiam  flantibus  ventis;  illi 
vero  e  ventis  sunt  valentissimi  et  inter  se  tum 
situ,  tum  viribus  maxime  adversi.  Aquilo  si 
quidem  aerem  cogit,  turbulentum  ac  nebulo¬ 
sum  secernit,  limpidum  et  lucidum  reddit.  Ad 
eundem  autem  modum  etiam  reliqua  omnia, 
initio  facto  a  mari  et  aquis  ceteris.  Ex  omni¬ 
bus  enim  atque  ex  ipsis  hominibus  expurgat 
humiditatem  et  caliginem,  ideoque  ventorum 
est  saluberrimus  aquilo.  Huic  autem  contraria 
auster  efficit.  Primum  si  quidem  concretum 
aera  liquare  et  diffundere  incipit,  ex  quo  etiam 
non .  confestim  vehemens  est,  sed  primo  leviter 
spirat,  ,  cum  aerem  prius  densum  et  coactum 
statim  superare  non  possit,  quem  tamen  tem¬ 
poris  spatio  ,  dissolvit.  Idem  autem  ipsum  per 
terram  efficit,  per  mare,  per  flumina,  per  fontes 


-  70  — 


re  ibvrog  xal  guvearyxbrog,  dXXa  t$  %p6vy 
SiaXOer  rb  S'abrb  rouro  xal  rjv  yij-j  ipya- 
%erai  xal  rijv  bdXaccav  xai  robg  vorapooitg 
xal  rag  xpijvag  xal  'rk  (ppiara  xal  '6aa 
06erai  xal  iv  oTn  typbv  ivecrrr  —  hri'  Si 
iv  mvrl,  iv  [liv  rip  rXiov,  iv  Si  rip  iXaa- 
sov  —  ctravra  ’  Si  raura  altrbdverat  rou 
xveu/iarog  ro&rou  xal  &  re  Xapoxp&v  ‘  Svo- 
0eptbSea  yly  verat,  ix  re  0u%pl5v  beppik  xal 
ix  fypav  vor&Sea-  bxfxsa  re  iv  olxtj/eairi  xe- 
papeia  '  Ij  xark  yijg  ien  piesrk  ohou,  ij  dX- 
Xou  nvbg  Sypou,  vrdvra  raura  alabdverat 
rou  vbrou  xal  SiaXXdsset  rijv  pcoptpijv  ig  ire- 
pov  elSog-  rbv  re  ijXiov  xal  ri/v  tteX^v  xal 
raXXa  drrpa  rouXii  k/afiXuarbrepa  xa6(- 
rr yai  rijg  06aiog.  "Ore  ouv  xal  roOrav  oli ra 
pteydXav  ibvrav  xal  la%upuv  rooourov  ivn- 
xpariet,  xal  rb  alb/aa  xotiet  alrbdveabai  xal 
/aerafi dXXetv  ix  rav  kvipuov  robrav  iv  rijjsi 
1  /teraXXayijoi  dvdyxtf  xal  rotat  fiiv  vortotat 
Xbeabat  re  xal  0XuSav  rbv  iyx£0a Xov  xal 
rag  0Xi(3 ag  yaXaparipag  eTvat,  rom  Si 
/Sopelom  guvtoraabat  rb  ‘  byiypbrurov  rou 
iyxe0aXou,  rb  Se  voaepdrarov  xal  6 ypbra- 
rov  ixxptveabai  xal  xeptxXff^eiv  igabev,  xal 
ollru  roug  xarappboug  ixiytyveabai  iv  ryat 
pteralioXijai  roCrav  r&v  vrvevptdrav.  Oilrag 
{/  vouaog  aiirtj  yiyveral  re  xal  SdXXet  atro 
r&v  irpootbvrav  re  xal  dnbvrav  xal  oiiSiv 


et  puteos  et  «a,  quae  ex  terra  nascuntur,  ac 
in  quibus  humidum  inest.  Id  autem  in  re  qua¬ 
vis,  modo  plus,  modo  minu3  inest  Haec  vero 
omnia  istius  venti  vim  sentiunt  et  ex  lucidis 
caliginosa,  ex  frigidis  calida,  ex  siccis  humida 
redduntur.  Quaeque  in  domibus  aut  sub  terra 
vasa  fietilia  sunt  vino  aut  alio  quovis  liquore 
plena,  ea  omnia  austrum  sentiunt,  formamque 
aliam  in  speciem  transmutant.  Solem  etiam  et 
lunam  et  reliqua  sidera  longe  quam  sunt  natura 
hebetiora  facit.  Cum  igitur  in  haec  tam  magna 
et  valida  tantum  possit,  etiam  corpus  sensu  af¬ 
ficit  et  in  horum  ventorum  permutationibus 
transmutari  et  ab  austris  quidem  cerebrum  dis¬ 
solvi  et  humescere  venasque  magis  elaxari  necesse 
est,  ab  aquilonibus  autem  quod  in  cerebro  ma¬ 
xime  sanum  est  cogi,  quod  vero  maxime  mor¬ 
bosum  est  et  humidum  secerni  et  foris  circum¬ 
circa  alluere,  eaque  ratione  defluxiones  in  ho¬ 
rum  ventorum  mutationibus  fieri.  Sic  morbus 
hic  oritur  et  pullulat  cum  ab  his  quae  acce¬ 
dunt,  tum  ab  his  quae  decedunt,  nihiloque  eius 
curatio  aut  cognitio  reliquis  est  difficilior,  ne¬ 
que  magis  quam  ceteri  divinus  est. 


—  71  — 


fan  ix opuripy  rHv  cLXXav  oSre  liftrbai,  oSre 
yv&vai,  oSre  faiOTtpy  ai  oiXXai. 

CT.  E iStvai  Se  %p>f  'roijq  Mpfawq  in  17.  Ac  nesse  homines  convenit,  non  aliunde 
IfroOSevbg  tf/di  ai  ifSoval  ytymrat  xai  ai  nobis  voluptates,  laetitias:,  risus  et  iocos  quam 
Olfpos6m  xai  ysMrsr***  * aiStai  f&mfi-  hinc  contingere,  unde  item-  dolores,  molestiae, 
to,  8to  mi  XUtrat  xai  Satiat  xai  SuelppoaSvat  tristitiae  et  eiulatus.  Hacque  parte  praecipue 
mi  xXaubpeoi.  K ai  ro6np  QpovtBftev  ,u,dXt-  sapimus  et  intelligimus  et  videmus  et  audimus 
sra  xai  voeufiev  ml  (iXbrofiev  xai  UxoSofiev  et'  dignoscimus  'turpia  et  honesta,  malaque  et 
xai  Siayiyv&axofiE»  rs  *to%pk  xai  r a  bone,  itemque  quae  iucunda  sunt  et  iniueunda 
xaXk  xai  r&  xaxk  xai  ctyaOct  mi  ijSicimif  partim  quidem  consuetudine  discernentes,  par- 
iySbu,  t'a  fit»  vipap  Siaxptvovret;,,  «k  Skrip  tim  veto  utilitate,  quam  percipimus.  Hac  etiam 
%ofi$ipwrt  odaSavipeem,  rip  Sk  ‘xai  rctg  parte-  voluptates  et  molestias  temporibus  digno- 
ifSovig  xai  >r<&?  tojitof  Tofai  xavptffoi  Siayi-  scimus,  neque  eadem  nobis  placent.  Eadem 
fvtiexovTeg  mi  taU  rabra  Scptexei  ipsa  parte  et  insanimus  et  deliramus  terrores- 

Sb  abra  tobnp  mi  fiaaiifisSa  xai  rapappo-  que  et  metus  partim  quidem  noetu,  partim 
xiofux  mi  Sei  para  xai  (pifioi  xapUsramai  etiam  interdiu,  nos  circumstant,  insomniaque 
i 'tpuv  ri  i u,h  vbxrap  ra  St  xai  pee$’  ijfttfyv*  et  errores  intempestivi  et  curae  non  ponvenien- 
xal  tofama  xai  xXawi  Sxaipoi^xai  (ppovriSsif  tes:  mdeque  rerum  praesentium  ignoratio-;  de- 
ob%  ixveCfievai  mi  dyi/cwrfy  r&v'  m6et?rs<b-  suetudo  et  imperitia  nobis  provenit.'  Atque 
rav  mi  *  di/Seia  xai  -  Sxreipfy  Kai  Taura  haec-  omnia  ex  cerebro'  nobis  accidunt,  cum 
Tdaypiaev  drb  ro3-  byxeipdXou  xavraybrav  minime  sanuni,  'sed- natura  calidius  exstiterit  ; 
oSro?  flij- bytaity  &Mt  fy6tppfcepci$  riff  06-  aut  frigidius-;  aut  Ifijtoidius,'  sit  sieoius,  aut 
aiog  ytvyrai,  fytpuxpirepog,, 'tybyptirepoq,  aliam  quamdam  , praeter  naturam  et  consuetu- 
Hj  t-ifp6rtpoe,  ij  m  ciXXa  xtx&ty  irdSoif  irapot,  dicem  affectionem  senserit.  Ac  insania  quidem 
ri )v  (pOtfm,  a /xij '  i&tieiJi  &al  ftcttvifuSct  pibv  nobis  ob- tumiditatem  contingit.  Cum  enim 
6ir6  bypirqro/;  ’  - ixirav  yotp1’ bypSfepot;  rife  uatura  humidius  fuerit,  agitari  necesse  est,  atque 
QCtriog  iy,  avdyxy  kvbeaQai  i  xivWfphw  ijf  Ubi  'movetur;  neque  visionem,  neque  auditionem 
/tijrt  Tvivb^iv  arpE/it^eiv,  fitfr*  t^v  dxo^v,  conquiescere';  sed  aliud'  interdum  cernere  et  au- 
aXX' .  SLXXors  dXXo  bpav  xai  ixobetv  rtfv  re  dire  necesse.  est,  linguamque  eadem  quae  singu- 
yXSaaav  roiaura  SiaXbyetrOai ,  ola  civ.  fiXbtr#  -lis  momentis  videt  et  audit  effari.  Quoque  tem- 
re  xai  &xob y  ixacTore-  oxirov  *  o'  Hv  &rpe-  pore  cerebrum  conquiescit,  eo  etiam  homo  sapit. 


jtt/o-j#  o  iyxlQakog  %p6vo v,  tosoGtov  xal  0po- 
v4ei  o  Mpaxog. 

iy rtyvera;  St  i )  '  SiaQSbpij  toG  tyxsQd- 
kou  ixo  Qktypcarog  xal  %okiji;-  yv&sip.te 
sxdrspa  &Se-  ol  piv  ykpvxh  toG  0k£ypa- 
rog  paivbpsvot  {j<TU%ol  H  eIti  xal  oG  @owi,: 
’  oGSe  Gopufiioum,  ol  St  uxb  %okfc  xsxpdxtai 
te  xal  xaxoGpyoi.  xal  oix  &rp£paioi,  ’  dkk' 
ah!  n  cixaipov  Sp&vTEq. ;  "Hv  ph.ouv  fove-: 
%(■£.)?  palvavrai:,  alrai  al  xpoCpdafe.efor 
'i]v  $  Sslpara  xal  06/3oi  xapiTTibi/TatyUxb 
pETaTTasioq  jrqG,  tyx£0&} [qy;  pEMsTxrai  Si 
GEppaivGpevoQ,  ispual-jerat  Se  Gxb  rfc 
oxGtuv  bppfoftixl  tov  tyx£0akqv  xara,  Tag 
0kt[$aq  rag  alpaTlriSag  i%  :  toG  q&paTqg- 
xal  b  .06^09  xapdaTtjXE,  ppbxpiq,  .iferAAfy,  xa- 
kiv  '  ixl  Tag  0k£(Sag  xal  ro  u&pa  •  Ixeitu 
xixaurai.  'Aviarai  Se-  xal  acaTai  xapa 
xaipbv  ipuxopivou  roG  £yxs0akou  xal  %uvi- 
TTapimu  xapa  rb  l6og-  toGto  Se  ,ux,b  0k£- 
ypaTog  xa<TXsl'  al/roG  Se  toG  xdbsog 
ixiktj&ETai.  K al.  vGxTup  &  (Spiji  ‘  xal  xt- 
xpays,  bxbrav  l^axlvtfg  b  tyx_E0akqg  ’  di/a-. 
OEppamiTar  toGto  Se  xd<rx°ui?‘  oL  %oA<5-, 
Sssg,  ol  QkeyfiardSsss.M  ‘ou-  SiabEppalvEr 
rai  Se  ixvji/  to  aipa  ixtkbip  xooku  txlxby. 
iyx£0akqy,  xal  bxi^foy-  " Ep%erai  Se  xaxd 
Tag  <pk£t Qag  xqyku  rdg  xpqEipyptvag,  bxSrav 


.18.  : At  cerebri  corruptio  exipituitaet  bfie  ori¬ 
tur,  utrumque  autem  boo  modo  dignosces;  qui 
ex  pituita -quidem  insaniunt,  quieti  sunt,\ueqne 
vociferantur,  neque  tumultuantur,  qui  vero  ex 
bile,  clamosi  et  maligni  et  minime  quieti,,  sed 
semper  aliquid  intempestivum  faciunt;  rBx  bis 
igitur;,  causis  continuo  ,  insaniunt.  Quodsi  ter¬ 
rores.,  et  metus  adsunt  ,  ex  cerebri  mutatione 
oriuntur,  quod  fit,  dum  bile  cerebrum  in¬ 
calescit,,  ubi  per  venas  sanguinem  deferente» 
in  cerebrum .  ex  corpore  impetu  delata  fuerit 
Metus  autem  adest;  donec  ..rursus  in  venas  et 
corpus  redierit ;  •  deinde  sedatur.  Intempestive 
autem  tristatur  et,  angitur;  dum  cerebrum 
perfrigescit  et  praeter  consuetudinem  cogitur, 
quod  ex  pituita  fit;  i  propter  ipsum  vero  mor¬ 
bum  obliviscitur.  At  ubi  cerebrum  derepente 
percalescit,;  i  nocte  clamat  et  vociferatur  vidque 
biliosi^ -accidit,:  minime  vero  pituitosis;  ; per¬ 
calescit  autem  .postquam  copiosus  sanguis  oere- 
brum  invaserit,  in  eoque  ebullierit.  Is  autem 
multus  subit  per  venas  praedictas,  cum  forte 
aocidit,  ut  quis  horrendum  iusomnium .  yjdeat 
et  in  .metu  sit  ,  nofi  secus  certe  ac  si  vigilaret! 
tunc  magis  facies ,  exardescit  cum  rubore  ;et 
oculi  rubescunt,  cqm  ;timuerit  mensque  aliquod 


—  73  - 


Tvyxdvtf  '  Mpavrog  opiav  evOxviov  Qo/iepbv 
ml  iv  T(i>  06/iip  ly  ■  SxvTep  o5v  ‘  xal  iypy- 
yop6n  rbre  peakitrra  rb  vcpbauxov  Qkoyifi 
xal  ol  b<p6ak/xol  ipebBovrai ,  bxbrav  QoflijTai 
m1  i i  yv&w  itnwfy  71  ***&»■  ipykrarOat, 
obra  xal  iv  rcp  ilir vcp  xcLayer  bxbrav  fi 
Igiypyrai  xal  xaraQpovfay  xal  rb  al/xa  r&- . 
kiv  kxoirxefa<r6ijj  ig  rkg  (pkifiag  aritraurai. 

,iB’.  'Kark  ravra  vopei^a  rbv  iyxicpakov 
fuva/iiv  vrkelartfv  i%£iv  iv  r$  kvBpkvrcp-  olrog 
ykp  ‘vtpuv  iari  r&v  kxb  roB  tfipogyiyvopoi- 
vav  ip^vebg,  Ijv  uyiaivav  ruy%6vy  ■  rv/v  fi 
(Pp6vv/civ  ai/rip  b  kv/p  vrapixerai.  01  fi  b(p- 
Bak/iol  xal  rk  obara  ‘xal  {/  yXurira  xal  a! 
Xelpeg  xal  o i  xbfeg  ‘  ola  kv  b  iyxitpakog 
yiyv&axy ,  roiaura  ’  bm/peroS<n  ■  ytyverai 
’ykp  vravrl  rtp  ak/ian  rijg  (ppovfoiog,  £>g 
i Iv  fierixy  rou  ijipog.  *  ’E?  fi  rijv  $-6veaiv 
b  iyxiQakbg  ian  b  fiayyikkav  ■  oxorav 
ykp  c. ramp  rb  TCj/eopea  ’  SivBparog,  ig  iuurbv, 
ig  rbv  iyxiQakov  vcpurov  atpixvierai  xal 
obrag  ig  rb  koivrbv  a&faa  rxlfvarat  b  kv/p, 
xaraktvrkv  iv  'rip  iyxeCpakip  eavrou  rvfv  kx- 
/i^v  xal  b  n  kv  ty  Qp6vif/,6v  re  xal  yvkfiyv 
iX°v  ol  ykp  ig  rb  a&fLa  xp&rov  kCpixviero 
xal  barepov  ig  rbv  lyxiQakov,  iv  rijici  kapi-l 
xal  iv  ryai  (pkeipl  xarakekoivrkg  rijv  fia- 
yvu/riv  ig  rbv  iyxicpakov  .  kv  ”  Ijei  Bepfobg 
“  ikv  xal  ou%i  kxpaiQvijg ,  kkk'  in/aefiiyfii- 
vog  rjlj  lx/iafi  rij  "  krb  re  rS> v  aapx&v  xal  rov 
uYpearog,  Kxrre  pei/xin  elvai  axpi^g. 


malum  perpetrare  cogitat,  idemque  etiam  per 
somnum  ei  accidit.  Ac  ubi  experrectus  fuerit 
et  ad  se  redierit,  et  sanguis  rursus  in  venas 
dispersus  fuerit,  cessat. 


19.  In  haec  ipsa  plurimam  vim  hominis  ce¬ 
rebrum  habere  existimo.  Hoc  enim  si  sanum 
esse  contigerit,  nobis  quae  ab  aere  sunt  indi¬ 
cat;  prudentiam  vero  aer  ei  subministrat.  Oculi 
autem,  aures,  lingua,  manus  et  pedes,  quae 
cerebrum  probaverit  administrant.  Quantum 
enim  aere  communicarit,  tantum  universo  cor¬ 
pori  prudentiae  accedit.  Intelligentiae  autem 
cerebrum  internuntius  est.  Cum  enim  quis  ad 
se  spiritum  attraxerit,  primo  in  cerebrum  de¬ 
fertur,  itaque  in  reliquum  corpus  aer  dispergi¬ 
tur,  in  cerebro  suo  rejicto  vigore  et  quidquid 
habuit  prudentiae  et  mentis.  Quodsi  primum 
ad  corpus  deveniret,  posteaque  ad  cerebrum, 
relicto  in  carnibus  et  venis  iudicio,  in  cere¬ 
brum  calidus  et  minime  sincerus,  sed  carnium 
et  sanguinis  humori  permixtus  subiret,  perin- 
deque  neque  amplius  exacte  purus  esset. 


—  74  — 


x' .  ‘Aid  (pyfti  rbv  iyxilpakov  eivat  rbv  20.  Quocirca  ■  cerebrum  intelligeutiae  indicem 
ip/ape6o»r*  rip  gbveaiv.  AI  ii  0piveg  et  nuncium  esse  censeo.  At  septum  transver- 
<UA ag  oiivo/m  iyovai  rij  r6%y  xexr^fxivov  sum,  Qpiveg  Graecis  dictum,  temere  ac  for- 
jc al  rip  vbftip,  rlp  Hovrt  ‘o&x,  obiirljj  06at,  tuito  sortitum  nomen  Videtur  et  ex  instituto, 
obii  olia  iyaye  riva  ibvaptiv  i%ovat  ai  0pi-  non  re  vera,  neque  a  natura.-  Neque  sane  video 
veg  liare  0povieiv  ’  re  xal  voieiv ,  rkijv  ei  quamnam  vim  ad  prudentiam  et  intelligentiam 
n  ‘  Mpurog  brepxapefy  Moxtjrov  ij  &ny-  septum  transversum  habeat,  praeterquam  si  quis 
6ety,  rt/iHai  xal  &Xaiv  rapl%ouai  bro  A exrb-  ex  insperato  nimio  gaudio  aut  tristitia  affectus 
ryrog  xal  in  avariravrai  ptakiara  iv  rip  fuerit,  salit  et  resilit  prae  tenuitate  et, quod  in 
a&fiari ,  xal  xoiklyfv  ‘obx  l%ouai  ig  IjvriVa  corpore  vehementer  distenditur,  neque  ventri- 
ii^covrai  Sj  hyaBbv  Ij  xaxbv  rpoarlrrov,  & AA’  culum  habet  in  quem  bonum  vel  malum  acce- 
ur'  apt,0oripav  robrav  reBopO^vrat  ita  rijv  dens  recipiat,  sed  ab  eorum  utroque  propter 
AaBlveiav  ri jg  06atog  ■  ire)  alaBavovral  ye  nativam  imbecillitatem  perturbatur.  Si  quidem 
obievbg  rpbrepov  rav  iv  a&ptari  ive6v-  nihilo  citius  quam  cetera,  quae  sunt  in  cor- 
rav,  dAA<&  ptdrviv  roCro  rb  olivopca  i%ovai  pore,  sentit,  sed  frustra  hoc  nomen  et  causa 
xal  rijv  alrfyv,  liare p  ra  rpbg  ry  xapily  ei  tribuitur,  non  secus  ac  quae  cordi  annexae 
Si ra  xaX ierat  obiiv  ig  ri\v  axoijv  gv/ifiak-  sunt,  aures  appellatae,  cum  nihil  ad  auditio- 
A bfieva.  ‘A iyouai  ii  nveg  iig  (ppovioptev  rij  nem  conferant.  Quidam  autem  nos  corde  sa- 
xapihf  xal  rb  dvttbptevov  rourb  ian  xal  ’  rb  pere  dicunt,  quodque  ipsum  tristitiam  et  curam 
0povrlfyv  rb  ii  o b%  olirag  i%et,  iAAa  sentit.  Verum  non  ita  res  se  habet,  sed  con- 
ararat  ptiv  liarep  al  0piv eg  xal  ptakkov  iiet  trahitur  quidem  velut  septum  transversum ,  quin 
‘rabrag  rag  alrlag  ■  aravrog  ykp  rov  magis  etiam  hac 'de  causa.  Ex  toto  corpore  ad 
a&tmrog  Qki/ieg  ig  abrv;v  ’  govrelvouat  xal  ipsum  venae  tendunt,  quqs  concludit  et  conti- 
f uyxkelaaaa  iyet  liare  alaBdveaBai ,  ijv  rtg  net,  ut  sentiat  cum  quis  doleat,  aut  contenti- 


—  75  — 


srdvo?  yj  '^bvraeig  ylyvyrai  'r<p  Mp&xy  onem  patiatur.  Cum  enim  molestiam  quis  sen- 
avdyiot  yty  xal  dvidfievov  Qpfoeetv  re  r  6  tit  corpus  inhorrescere  et  distendi  neoesse  est, 
s&pa  xal  %uvretveeQai  xal 'brepyjaipovra  ri  idemque  fieri  si  quis  summo  gaudio  afficia- 
aijrb  roiro  x&ayem-  fib  i )  xapfty  aMdveral  tur.  Quam  ob  rem  cor  praecipue  et  septum 
•re  fidhera  xal  al  (ppiveg.  Tijg  fihrot  Qpo-  transversum  sentiunt,  neutrum  tamen  pruden- 
vPjtnog  obf eripi?  ft&refri,  dXXd  advrav  rob -  tiae  ius  habet,  sed  horum  omnium  cerebrum 
rcor  6  .lyxipaXog  ‘alri6g  tari-  Herrep  ouv  auctor, est.  Quemadmodum  igitur  ex  omnibus 
xal  njg  ppov^aiog  xal  rou  ijipog  rp&rog  al-  quae  in  corpore  insunt  cerebrum  primum  in- 
tr$di ierai  rcov  iv  rip  ed/iart  ive6vrav,  bliro  telligentiani  et  aerem  percipit,  ita  si  quae  ve- 
xa  1  ijv  ng  fierafioMi  lc%Opor ipnf  yfvyrai  iv  hementior  mutatio  per  anni  tempora  in  aere 
rip  ‘Wpi  bvcb  r&v  upiav  xal  abrog  kuvrov  accidat,  et  hic  ipse  a  se  diversus  fiat,  cere- 
fidQopog  ylyvyrai ,  i  iyxipaXog  v rpSirog  brum  primum  sentit  Quapropter  etiam  morbos 
alahdverar-  ’  fii  xal  rd  voeijfiara  ig  abriv  maxime  in  ipsum  incidere  affirmo  graves  et 
ifiriareiv  >(p> ffd  i^brara  xal  fiiyiera  xal  maximos  et  praecipue  letales  et  qui  apud  inex- 
Bavarafierara  xal  fmxpir&rara  roiei  dvrei-  pertos  difficillimum  habent  iudicium. 
pom. 

xa’.  ‘AUrtf  fi  ijr  voueog  ij  iepi)  xaAeofiimj  21.  Hic  vero  morbus,  qui  sacer  appellatur, 
ix  rciv  abrav  t popaelav  ylyverai  'dtp'  $>v  ex  iisdem  causis  ex  quibus  etiam  reliqui  origi- 
xai  al  Xoivral,  dao  r&v  xpoeiivrav  xal  dari-  nem  trahit,  ex  his  nempe  quae  accedunt  et 
ivrav  *  xal  -pbyeog,  xal  i/Xfou,  xal  aveu/ad-  decedunt,  velut  frigore,  sole,  ventis,  quae  per- 
tav  (iera[3dXXo(iiyav  re  xal  obfii rore  drpe-  petuo  mutantur  neque  unquam  'in  quiete  sunt. 
pcttyvTuv.  T  aura  Pieri  Befa,8>o re  “(ii)  fetv  Atque  haec  divina  sunt,  ut  nihil  opus  sit  exi- 
ftaxpivovra  ri  v6a>ffia  Beiirepov  r&v  Xotr&v  stimare  hunc  morbum  reliquis  divinitate  prae- 
voeiifidruv  vo/i(^eiv,  dXXd  srdvra  Beta  xal  stare,  sed  omnes  divini  omnesque  humani  re- 
dvBp&mva  roro  •  11  (pbeiv  fi  ;l%ei  ixaerov  putandi.  Naturam  autem  et  vim  unusquisque 
-xal  fbvapuv  i0'  iaurou  xal  obfiv  ckropiv  per  se  habet,  neque  quisquam  remedium  aut 
idri  obfi  &fOfcfuw  dxeerd  re  rd  vrXefara  auxilium  respuit,  et  plerique  ab  iisdem,  unde 
“ien  rom  abroim  robrom  dtp''  'irav  xal  oriantur,  sanantur.  Alterum  enim  alteri  ali- 


—  76  — 

ylyvsrxt-  Zrepov  ykp  iriptp  rpoQf  bn,'rip  mentum  est,  alteri  vero  pernicies.  Hoc  igitur 
Se  xxxaeig.  T outo  ouv  Sei  rbv  iv/rpbv  iirfc  medicum  nosse  oportet  et  cuiusque  rei  occasi- 
gtuc&ui,  'xxi  rbv  xxipbv  Sixyiyvfoxeiv  bxx-  onem  discernere,  ut  huic  quidem  alimentum 
arov  &(  civ  rQfcev  iiroSip  ryv  rpoffl v  xal  praebeat  et  id  ipsum  increscere  faciat,  alteri 
xb^xip,  rtp  Sb  atpcupfoy  xal  xxx&ay.  Xpij  vero  detrahat  idque  deleat.  Oportet  autem  tum 
Si  xal  b  TxCTtp  Tip  vofacp  xal  'b  T%(rt  3. A-  in  hoc  morbo,  tum  in  reliquis  omnibus  non 
Xycri  bic&a ^<si  /ii)  xiigeiv  ri  vorffcxTX,  xXXct  augere  morbos,  sed  properanter  profligare,  id 
xredSei v  Tp6%w  ‘  r, poafyipovrx  rip  voGxcp  rb  quod  cuique  morbo  est  maxime  adversum,  non 
roXe/julbrxTOV  ixxartp  *  xxl  ptip  rb  QtXov  xxl  amicum  aut  familiare  exhibendo.  Ab  eo  enim 
Carb  ftb,  yxp  rijg  gujnfMwlMXtei  quod  est  consuetum  ■  viget  et  augetur,  ab. eo 
Tf  xxi  xiigsrxi,  irb  SI  roO  croXefitov  QSlvei  vero  quod  est  inimicum  extenuatur  et  retundi- 
re  xxl  dfixupouTxi.  "Oztiq  Si  ‘  ixforxTxt  tur.  Quisquis  autem  eiusmodi  mutationem  in 
Iv  xvbptitroHTi  rv/v  rotxfrnpv  fieTxfioXyv  ipc-  hominibus  efficere  noverit,  et  per  .victus  ratio- 
mtteiv  xxi  ’  SGvxtxi  bypbv  xxi  fypbv  troidw  nem  hominem  humidum  et  siccum,  calidum 
xxi  Ssppibv  xxl  ijsv%pbv  iVd  Sixtryg  rbv  Sv-  item  et  frigidum  reddere  potuerit,  is  sane  hunc 
Spucrov,  olirog  xxi  rxOryv  rijv  voGtrov  l$ro  civ,  morbum  citra  expiationes  et  magicas  artes  ci¬ 
ci  roiig  xxipoiig  '  Sixyiyv&axoi  t&v  %vfc(j}e-  traque  omnem  sordidam  huiusmodi  et  illibera- 
p6vru v  &v eu  xx&xppcuv  xxi  pcxryeupixrav  xxl  lem  professionem,  si  eorum,  quae  conferunt, 
tr&ttW.  SXXyg  'fi xvxuxipg  rotxOrpg.  ,  opportunitatem .  dignoscat,  curare  poterit,  ti 


IIEPI  0X2102  AN0PQITOT. 
nEPI  AIAITH2  TriEINHS. 

AOKEI  AE  EINAI  AIIOinAEMATA  IIAEIONA  ENOX  TINOS. 
BIBAIOT  nAAAIOTEPOT  IIAHN  TOT  IIEPI  <E>AEBHN  O  IIOATBOT  ESTI. 


DE  NATURA  HOMINIS. 
DE  VICTU  SALUBRI. 


VIDENTUR  ESSE  PLURA  FRAGMENTA  UNIUS  CUIUSDAM  OPERIS. 
ANTIQUIORIS  EO  EXCEPTO  QUOD  DE  VENIS  AGIT  ET  POLYBI  LOCUM  REFERT. 


.TO!  ffX?0MA  2012X0 
.2HMI3F1T  2HTIAIA  19  3T 

;  .lomf  zovit AKomdr  atamzaii zoiia  lAWia  aa  iaaoA*#! 
rrza  tostaoii  o  MsaM  wair  tot  afljfitt  tohst oiaa a.ti  fA/.ai 


£1  Vi IR 0 IT  A fl U T A VL  Mfl 

.niaiUAg  ufmy  aa 

apo  i  u  -  i  j  jtjfflBDt&M  n  Afluix  i  a  nv  i| 

M 

.  Tffl  mu’3oj  wdo'i  t  ni) a  -jj m  Srcr  aous)  onaoxa  oa  ewoi  ;p® 


nEPI  0T2IOZ  AN0PXHIOT. 


DE  NATURA  HOMINIS. 


a'.  "0 aris  pfa  etabe  dxouetv  \ey6vrov 
dp i0l  rijsQ fatos  rijs  dvSpaorhtfs  rpoamripco 
vj  bxbapv  abrtjs  is  lyrptxyv  'dQ^xei,  roOrcp 
pifa  oitx  fatr^Setos  '6fa  o  Aiyo«  dxoOetv-  o Ore 
ydp  ro  xdjiirav  ipipa  A eya  rbv  cLvbptoxov 
ehat,  oilre  rup,  ofae  OSwp,  otire  yyv, '  olir' 
cLXXo  oiifav,  8  Tt  /ivi  Qavspbv  ian  !  ivebv  fa 
rtjt  dvbpdxcp  ■  dXXd  rotat  /3ouA ofofaotat  r aura 
\iyetv  mptypot.  Aoxiouat  fa  poot  oi/x  ’op6us 
ytyvdaxsiv  ot  rd  rotaOra  A iyovres  •  yvtifoy 
fav  ydp  rij  abrij  xdvres  xpiovrat,  A iyouat 
fa  '  oti  rd  abra-  dkkd  rys  pfa  yviifiifs  rov 
faiXoyov  rbv  abrov  xotiovrat.  ‘Potat  ydp.  fa 
rt  elvat  8  rt  fari  xal  ’  rouro  eheu  rb  fa  re 
xal  rb  vrav,  xard  fa  rd  obv6/aara  ob%  bfto- 
A pyfauar  Myet  fa abruv  b  fifa  rts  0daxav 
ipipa  rouro  ‘eheu,  6  Si  avp,  b  Si  S Scop,  b 
Si  y!jv,  xal  fatXiyet  ixaaros  rep  iauroO 
\6yip  fiaprCptd  re  xal  rexjjt<ipta,  3,  yi  fari 
oi/Sfa.  ’ " Ore  ydp  ry  poiv  abrip  yvdpotp  xdv- 
res  Xpfavrat,  A iyouatfaob  rd  abra,  SyXov 


1.  Qui  de  natura  humana  supra  quam  ad 
medicam  facultatem  attinet  disserentes  audire 
consuerit  ,  huic  certe  minime  est  accommodata 
haec  oratio.  Neque  enim  in  totum  aerem  ho¬ 
minem  esse  dixerim,  neque  ignem,  neque  aquam, 
neque  terram,  neque  aliud  quidquam,  quod  non 
appareat  in  homine  inesse.  Verum  iis,  qui  haec 
volent  dicere,  permitto.  Nec  vero  qui  talia  af¬ 
firmant  ,  recte  mihi  sentire  videntur;  si  quidem 
cum  eadem  omnes  sentiant,  eadem  tamen  non 
dicunt,  sed  sententiae  suae  eandem  ratiocina¬ 
tionem  adferunt.  Aiunt  enim  unum  quid  esse 
quodeumque  e 


sentiunt,  quandoquidem  alius  id  esi 
asserit,  alius  ignem,  ille  aquam,  aliu 
tum  unusquisque  suam  orationem  t 
et  indiciis  confirmat ,  quae  nullius  sunt  momenti. 
Cum.  enim  eadem  omnes  sentiunt,  nec  tamen 
eadem  dicunt,  apparet  eos  illa  neque  intelligere. 
Idque,  si  quis  eorum  contentionibus  interfuerit. 


—  80  — 


ori  '  oute  yiyvdtrxoutri  abra.  VvoUp  S'  dv 
■  ripte  ng  pidhtrra  xapxyEv6fisvog  abroitri 
ivriMyoutrr  xpbg  ydp  dAAiJAous  dvrtXiyov- 
rsg  '  oi  abroi  dvSpEg  rav  xbr&v  ivavrlov  dxpo- 
xriav  obteror  e  ‘  rpig  iQstgijg  ‘6  abrbg  rspi- 
ylyvsrxt  iv  r$  Xbytp,  dAAas  tote  pciv  olrog 
inxpxrtei,  rori  te  olrog,  tote  te  $  dv 
ruyy  pcdXitrrx  y/  ykutrtra  postea  rpbg  rbv 
S%Xov.  ’K airot  texuiov  itrn  ’  rbv  irxyyei- 
Xdposvbv  n  bpBug  yiyvdtrxsiv  dpi.pl  r&v  r py- 
ypodrav  x api%Eiv  xlsi  Irixpatiovrx  rbv  Ai i- 
yo  v  rbv  iuurou,  sirsp  ibvrx  yiyvdtrxEi  xxi 
bpB&g  dropuivErui.  ’AAA’  i/xoiys  texioutrt 
oi  roiouroi  dvBparoi  trCpag  xbrobg  xurufiaX- 
Xeiv  iv  rottri  bvbfixtri  rcbv  X6yav  xbruv  bro 
dfyvEtrlyg ,  rbv  te  MsA/uuou  ’  \6ybv  irxvop- 
Souv.  n Epi  poiv  ouv  roOrav  dpxist  pooi  rd . 
slpijpciv  a. 

fi'.  TSk  te  ltfrpibv  oi  poiv  nvsg  Myomi, 
dg  SivBparog  xfpou  ’  poovvbv  itrn,  oi  teabrdv 
%oX(jv  (patri  e! vui  rbv  dvBparov,  hioi  te  n  - 
vsg  (pkiypoa-  irlXoyov  te  roisuvrxi  xai  olroi 
rdvrsg  rbv  abrbv-  iv  ydp  n  slval"  (patri,  '6 
n  ixatrrog  abrav  fdoOXerat  bvopoatrag,  xai 


vel  maxime  cognoverit  ex  eo,  quod  cum 
iidem  inter  se  contendant  coram  iisdem  audi¬ 
toribus,  numquam  in  disputando  idem  ter  or¬ 
dine  superior  exsistit,  sed  modo  hic  vincit, 
modo  ille,  interdumque  is,  cui  potissimum 
volubilis  lingua  et  ad  popularem  auram  accom¬ 
modata  contigerit.  Quanquam  par  est  eum, 
qui 'recte '  aliquid  se  de  rebus  sentire  profitetur, 
semper  in  disputatione  superiorem  se  praestare, 
si  quidem  quae  vera,  sunt  existimat  eaque  recte 
pronuneiat.  Sed  illi  quidem,  ut  mihi  videtur, 
suis-  ipsorum  quibus  in  disserendo  utuntur  ver¬ 
bis  se  ipsi  prae  imprudentia  oppugnant,  Me¬ 
lissi  vero  sententiam  restituunt.  Ac  de  his 
quidem  hactenus. 


2.  At  vero  ex  medicis  hi  quidem  hominem 
sanguinem  solum,  alii  bilem,  quidam  etiam 
pituitam  esse  affirmant.  Atque  ii  omnes  ean¬ 
dem  afferunt  ratiocinationem.  Unum  enim  esse 
quid  affirmant,  quod  eorum  quisque  appellare 
velit,  atque  id  unum  cum  sit  a  calido  et  fri- 


Z  «  inxVTOi  tirSv  faitXtrxi  ht/ubtf.']  sio  ^ittr'  ° 


toOto  ev  ibv  jierakkdaactv  rf/v  ISiv/v  xai  ri )v 
Sbvapuv,  dvayxa^o fievov  vt6  re  rov  bepfxoij 
xai  rov  iptixpou  xal  yiyvesiai  xai  ykvxb  xai 
arxpov  xai  A evxbv  xai  piikav  '  xai  ravrolov 
tfioi  Si  obSi  raura  foxiei  SiSe  l%eiv.  O ii 
pt,h  oSv  srAribro/  roiavrd  riva  '  vj  ori  iyyO- 
rara  robrav  aTOtpalvovrai.  %yi>  iStkpffU, 
ei  ev  v\v  MpaTOg,  obSiTOr' ,  dv  jjkyss  ob  Se 
y&p  S.v  vjv  'CiQ'  brob  dkyijreie  '  iv  idv-  ei 
S'oSv  xai  akytjeeie,  dvdyxvf  xai  rb  idpeevov 
ev  eivai  ■  vuvi  Si  proXkd-  Tokkd  yap  '  irn 
iv  r$  cdfmn  '  iveovra ,  'd ,  ox6rdv  ’  St'  ak- 
k^kav  rapa  (pvcrivtiepfialvvirul  re  xai  ipuXif- 
ratjixai  fypaivvfrai  re  xal  bypalvvj rai ,  vob - 
tsovg  rlxrei-  Surre.  Tokkal  ,/xiv  ISiai  rdv  vo- 
atffidrav,  Tokkyi  Si  xal  'i/  tyatt  ubruv  ic rt. 
’A£(c3  S’  iyuys  riv  (pdrxovra  aljxa  eivai 
poovvov  rov  MpuT.ov  xai  dkko  pov/Siv,  Sei- 
xvbvai  'abrb  /pij  perakkdraeiv  rifv  ISivpi  pcySe 
ylyveaSai.  Tavrolov,  dAA’  vj  'dpyv  riva  rov 
iviaurov  vj  rijg  vfhxtvjq  “  rifc  rov  dvSpdTOV, 
iv  |i-  alpia  ivebv  (palverat  poovvov  iv  rip  dv- 
bp&Ttp  •  elxbg  yap  eivai  potav  “  yi  riva  Sipyv , 
"  iv  jj  tyalverai  "  abrb  i(p’  eavrou  ivebv  rd 
abra  Si  A iyu  xai  Tspi  rov  Qdaxovrog"  (pki- 
ypa  poovvov  eivai  rov  avSpccTOv  xai  repi  roS 
%oAj)i/  (pdaxovrog.  ’E ycb  piiv  yap  aToSelga 


gido  coactum  formam  ac  facultatem  mutare 
dulceque  et  amarum  et  album  et  nigrum  fieri, 
vel  multiplex.  At  haec  aliter  se  habere  mihi 
videntur.  Plurimi  igitur  talia  quaedam  aut  his 
proxima  pronunciant.  Ego  autem  sic  sentio, 
quodsi  homo  unum  esset,  neutiquam  doleret; 

doleat.  Quodsi  etiam  doleat,  necesse  est  et 
quod  medetur  unum  esse.  ■.  At  nunc  plura  ha¬ 
bentur,  si  quidem  multa  insunt  in  corpore, 
quae  cum  mutuo  inter  se  praeter  naturam  ca¬ 
lescunt  et  refrigerantur ,  siccanturque  et  hume- 
ctantur,  morbos  pariunt.  Ex  quo  multae  qui¬ 
dem  sunt  morborum  formae  et  multiplex  quoque 
eorum  i  curatio  ,  exsistit.  At  mea  quidem  sen¬ 
tentia,  is  -qui  .  dicit  sanguinem  solum  esse  homi¬ 
nem,  neque  quidquam  aliud,  ostendere  deberet 
hunc  neque  formam  mutare,  neque  multiplex 
fieri,  sed  tempestatem  aliquam  anni,  vel  aeta¬ 
tem  hominis.,  in  qua  sanguinem  solum  in  ho¬ 
mine  inesse  appareat.  Consentaneum  enim  rationi 
videtur,  ut  unum  aliquod  tempus  sit,  quo  illum 
per  se  unum  in  eo  exsistere  constet.  Eademque 
censeo  de  eo  etiam,  qui  pituitam,  et  de  eo,  qui 
bilpjn  esse  asseverat.  Nain  ego  quaecumque 
hominem  esse  dixero,-  ea  et  pro  solita  lege -et 
pro  rerum  natura  tam  in.iuvene  quam  sene, 


ci  kv  <p<j  au  rb v  kvOpoitrov  eTvai  '  xal  xark 
vopcov  xai  xara  06<nv,  '  ael  rk  abra.  i6vra 
bfiotuig  xal  viou  ibvrog  xal  yipovrog  xal  rijg 
&PW  to&nte  xai  feppfc  xx‘  rex/ij- 

pia  i rapida  xal  kvkyxag  kroCpavu,  Si’  kg 
'ixaarov  aliger at  ‘re  xal  (pMvei  iv  rip  ctbfiart. 

y’.  Tlp&rov  jsth  oSv  kvkyxij  rijv  yiveaiv 
ylyveaOat  fBj  k(p'  iv6g-  rcig  ykp  kv  b  y' 
i6v  n  yevvifaeie,  el  pe^rivi  fJ.i%6ehf,  'tvreira 
Si,  ikv  fj.ii  6fj,6(puXa  i6vra  fiiayigrai  xal  r)v 
abri/v  iypvra  S6vafi.iv,  yivva  06S'  kv  olira 
ifpuv  guvrekioiro.  K ai  trkkiv  el  fiij  rb  6ep- 
fibv  rtp  4 ,u%ptp  xal  rb  gypbv  rcp  uypip  fie- 
rptag  trpbg  akkijXa  igei  xal  Ttrug,  kkkk  rb 
grepov  rou  irdpou  troui.ii  trpoigei  xal  rb  la%u- 
pbrepov  rou  doSevearipou ,  > $  yiveatg  obx  kv 
yivoiro.  "itare  trag  elxog  arb  iv6g  n  yev- 
vyBvjvai,  'bre  ye  bbS ’  ktrb  r&v  xkeibvav  ‘yeA 
varai,  ijv  fiij  t6%ip  xakSg  lypvra  ttfg  xpiji 
aiog  rtfg  rpbg  kkkyi.a ;  'hvkywvj  rotvuv  ryg 
Q6aiog  roiabrvfg  uxapxobmjg  xal  rav  kkkav 
kxkvrav  xal  rijg  rou  kvbptSxou ,  fiij  h  elvai 
rbv  kvSpaxov,  kkk'  ixaarov  r&v  gu/t/Sak- 
ka/xivav  ig  rijv  yiveaiv  Hyj-tv  nvk  SCvapuv 
iv  r$  a&fian,  oitfvxep  *  guve/Sakero.  K al 
xahv  ye  kvayxvf  &xo%apieiv  ig  rijv  iaurou 
06aiv  ixaarov,  rekeuruvrog  rou  avOpkxou, 


tum  tempore  tam  calido  quam  frigido  semper 
similia  inesse  demonstrabo.  Tum  indicia  etiam 
proferam  et  causas  aperiam,  ex  quibus  neces¬ 
sario  unumquodque  in  corpore  auctionem  et 
imminutionem  accipit. 

8.  Primum  quidem  igitur  generationem  non 
ab  uno’  fieri  necesse  est.  Quonam  enim1  pacto 
unum  cum  est  aliquid  generabit ,  nisi  cum 
aliquo  misceatur.  Deinde  vero,  nisi  eiusdem 
generis  sint,  quae  miscentur,  eandemque  fa- 
cUltatem  obtineant,  neque  ita  nobis  generatio 
efficeretur.  Ac  rursus  nisi  calidum  cum  fri- 
gido  et  siccum  cum  humido  moderate  et  aequa¬ 
biliter  inter  se  respondeant,  sed  alterum  altero 
et  valentius  imbecilliore  longe  excellat,  nulla 
generatio  futura  est.-  Quocirca  quomodo  rationi 
consentaneum  fuerit  ut  quid  ab  uno  generetur, 
cum-  ne  a  pluribus  quidem  generetur,  nisi 
probe  mutua  inter  se  temperie  conveniant? 
Cum  igitur  eiusmodi  sit  natura  cum  reliquo¬ 
rum  Omnium  tum  hominis'  ,  non  unum  esse  ho¬ 
minem  necesse  est,  sed  eorum  unumquodque, 
quae  ad  generationem  conferunt,  talem  quon¬ 
dam  in  Corpore  vim,  qualem  contulit,  obtinere. 
Rursusque  cum  homo  interit,  singula  in  suam 
naturam  secedere  necesse  est,  humidum  nempe 


t6  te  by.pbv  'rrpbg  ri  typiv  xal  T'°  &Pt>v 
rpbg  rb  frpbv  xal  rb  tep/iby  Tp.bg  rb  ■Sepftbn 
xal  rb  0u%pbv  *P&t  ri  Amjpbv.  Totabrif 
Si  xal  r&v  XJpm  irr  1  v/  Cpbrig  xal  ruv  S.K- 
Atov  drdvruv-  ytyvsrai  '  re  bpooiug  vrdvra 
xal  reXeurpi  bpoolug  adi na  ■  i-uvlararat  ’  te 
yap  abr&v  yi  0b<ng  drb  robruv  rfiv  vrppei- 
ptfpibav  rdvruv  xal  ‘ts^eutuv  xara  ra  si- 
pjtffiiva  ’  k  rubro,  o$ev  vrep  %uv£rr>i 
OTOV,  IvTautia  OUV]  xal  UKEyfipyaE. 

S'.  Td  Se  T&fia  roudvOp&rou  ’£%el  iv  e uu- 
r$  aT/xa  xal  i  tyteyfta  xal  %oMjv  *  %av6jv 
ns  xal  fpbkaivav  xal  raura  irn  abrip  tj  00- 
sig  ’  rou  ad/xarog  ..xal  Sid .  raura  dkyiei  xal 
byiaivei.  'T yiabet  poiv  oSv  fidktrra ,  ’  bx6rav 
per, plui;  iyx  raura  ryq  rpbg  dkkyka  xpf- 
ribg  te  xal  Suvdpuog  xal  rou  rfo 'i$eog,  xal 
pdkiara  \pt£/piy,pciva  y-  dkybei  Se  bxbrav 
n  robruv  'ikarqov  Sj  atkbov  %,  Ij  %uptc$i/j  •  iv 
rip  rd/xan  xal  i/tttjti  .xexpypoivov  fi-.trofoi  t-bfi- 
ran.  'Avdyxy  yap,  bxbrav  n  robruv  yju - 
pirSij  xal  £<p ’  iuurou  '“rrij,  ob  pobvov  rouro 
rb  %uplov,  hbev  btpbary,  itrlvorov  ylyveabai, 
dkkd  xal  rb,  ivba  dv  ari} .  , xal  £m%u$y, 
brepn/xrkd/xEvov  rbSbvyv  re  xal  "  rbvov  ra- 
pi%£iv.  Kal  yap  bxbrav  rt  robruv  !£•«  rou 
a&poarog  ixpuijj  vrkbov  rou  inroka^ovrog., 
bSbvyv  rapb%ei  $  xbvung.  “  ”Hi/  r’ aS  trdkiv 
rot^rt^rai  iru  r^v  re  xbvunv  xal  rvjv  josrd- 


ad  huraidum,  siccum  ad  siccum,  calidum  ad 
calidum,  frigidum  ad  frigidum.  Talis  autem 
tum  animantium,  tum  reliquarum  omnium  re¬ 
rum  est  natura;  oriunturque  similiter  omnia 
ac  similiter  occidunt.  Eorum  enim  natura  ex 
praedictis  omnibus  componitur,  ac  tandem,  ut 
praedictuin  est ,  unumquodque  eorum  abire  solet 
ad  idem  illud,  unde  fuit  compositum. 


4.  Hominis  autem  corpus  in  se  sanguinem 
et  pituitam  et  bilem  flavam  et  nigram  continet, 
ex  quibus  corporis  ipsius  natura  constat;  et 
per  haec  dolet  et  sanum  est.  Sanum  quidem 
vel  maxime,  cum  haec  moderatam  inter  se  tum 
facultate  tum  copia  temperationem  habuerint, 
et  maxime  sint  permixta.  Dolet  autem,  ubi 
horum  quidquam  vel  minus,  vel  .copiosius  fu¬ 
erit,  aut  in  corpore  separatum,  nec  reliquis 
omnibus  contemperatum.  Cum  enim  .  horum 
aliquid  secesserit  et  per  se  constiterit,  necesse 
est  non  solum  locum',  ex  quo  excessit,  morbo 
tentari,  sed  eum  etiam,  in  quo  constitit  et  in 
quem  nimia. copia  affluxerit,  dolore  et  labore 
vexari.  Nam  -si  .  quid  horum  amplius  quam 
redundantia  requirat  extra  corpus  effluat,  eva¬ 
cuatio  ipsa  dolorem  exhibet.  Sin  contra  intro 
vacnationem  et ,  transitionem  ef  .ab  aliis  secre¬ 
tionem  fecerit ,  duplicem  sane  j  dolorem ,  velut 


—  84  — 


ereusiv  xai  rvfv  avrbxpimv  &t&  rav  a/.kxy , 
.xokkyj  abr$  &voiy xy  Sivrkijv  TtfV  bSbvvy  rap- 
tyeiv  xara  rot  eipyfibva,  bSev  re  '■  it-barvi 
xai  h6a  bvrepbfSake. 

e’.  Em-ov  8.  ‘8v  (p^m  rbv  Mpccvrov 
elvai,  &TO0av etv  alel  rabra  I6vra  xai  xara 
v6pcov  icat  xar8  pbciv  ■  Qij/ii  'ti  elvai  alfoa 
xai  Qktyfcd  xai  %otyv  gavStfv  re  xai  pci- 
kaivav.  K ai  robrav  irpHrov  pcbv  xarcc  'v6- 
fcov  rcc  obv6piara  SiapMai  (pypii  xai  obSevl 
abr&v  ’  rabrb  olivo fca  elvai  •,  ivreira  xartc 
<p6m  rag  ISbag  xeyaplabat  xai  olire  rb  Qkt- 
ypca  obSbv  ioixbvai  rip  aipcan ,  obre  ro  af/oa 
rif  yfilSj,  obre  r\jv  %ob.ijv  rcp  (pkby  piari. 
Xlup  yap  av  boixbta  e'iy  raura  ikktjkoicn, 
Z>v  obre  ra  xp&pcara  bpcola  ’  (patverat  vrpoa- 
optbpieva,  obre  rij  %etpi  •pabovrt  bpcola  So- 
xiei  elvai ;  obre  ykp  beppa  bpibiag  Itxrl,  obre 
0uxp8,  obre  $tfp8,  obre  bypa.  'Avayxvf 
roivuv,  bre  romvrov  Sibpkkaxrai  ak kbjkav 
rt/v  Wtyv  re  xai  rvfv  Sbvapiiv,  pii)  h  aura 
elvai,  elvrep  pi^  irbp  re  xalbSap  ‘h  re  xai 
rabrbv  lari,  Vvofyg  S'  8v  rola&e,  bn  obx 
h  rabra  vravra  buri ,  akk'  bxaarov  abribv 
byji  Sbvapiiv  re  xai  Qbtiv ;  ryv  eavrob  ■  ijv 
y&p  rivi *  SiStpg  avbp&vrip  Qdppiaxov  3  n 
ipkiypca  clyeij  Ipiieral  aoi  Qkbypia ,  xai  Ijv 
SiStpg  0appiaxov  b  n  x°Mv  fyEl  j  bpiberal 
roi  x  ok^v.  K  ara  ' rabra  Se  xai  ’  %oAt)v 


dictum  eat,  ut  concitet  necesse  est  et  unde 
excessit,  et  ubi  redundat. 


5.  At  sane  dixi  quaecumque  hominem  esse 
affirmavero,  ea  me  semper  eadem  esse  et  pro 
instituto  et  pro  natura  demonstraturum;  assero 
autem  sanguinem  esse  et  pituitam  et  bilem 
tum  flavam  tum  nigram.  Atque  horum  qui¬ 
dem  primum  nomina  instituto  distincta  esse 
assevero  nullique  ipsorum  idem  esse  nomen  in¬ 
ditum;  deinde  natura  formas  discrepare,  neque 
pituitam  ullo  modo  similem  esse  sanguini,  ne¬ 
que  bili  sanguinem,  neque  pituitae  bilem.  Quae¬ 
nam  enim  eorum  inter  se  similitudo  esse  possit, 
quae  neque  colore  ad  visum,  neque  ad  manum 
illi  qui  attingit  similia  esse  videntur,  cum  neque 
consimiliter  calida,  nec  frigida,  nec  sicca,. ne¬ 
que  humida  exsistant!  Itaque  cum  tantum 
inter  se  tum  forma,  tum  facultate  differant, 
ea  non  unum  esse  necesse  est,  si  quidem  ne¬ 
que  ignis  et  aqua  idem  sunt.  Ex  his  autem 
tibi  constabit,  quod  haec  omnia  unum  non 
sint,  sed  suam  quodque  ipsorum  facultatem  et 
naturam  obtineat.  Si  nempe  alicui  medicamen¬ 
tum  exhibueris  quod  pituitam  educat,  pituitam 
tibi  vomitione  reddet,  et  si  medicamentum, 
quod  bilem  ducat,  exhibeas,  bilem  tibi  evomet. 
Eadem  quoque  ratione  bile  atra  purgatur,  si 


-  85  — 


(lihuvav  xaSatperai ,  9/ v  StSfc  Qappaxov  o 
n  %o^v  fteXatvav  oLyer  *“<  *>v  Tf%« 

'  abrip  rou  aa/iarog  fidpog  n  Siere  '  i Xxog 
yevdcbai,  pu<j cerat  abrip  al/ia,  Kai  Taura 
xoid/cei  coi  vravra  vracav  v/ptepyv.  xai  vOxra 
xai  %ei/t&voi;  xai  tepeat;,  pt,i%pit;  kv  lavaro; 
%  rb  vrveOfia  SXxeiv  i;  eaurbv  xai  iraXiv 
‘  poeMvai;  Suvarbg  te  ecrai  Ser'  kv  rivo g 
roirav  crep q6>jj  rav  guyyeyovbrav.  E uy- 
yiyove  te  r aura  rk  eipv/poha-  ir&g  yap  oit 
gvyybyove ;  XlpSvrov  /aev  yap  '  (pavepbg  icn 
Mpaxog  ’i%av  iv  eaurip  raura  iravra  aki 
Ha;  kv  Zjj,  Streira  '  te  ydyove  i%.  av&p&xou 
raura  iravra  k%ovrog ,  ‘  rdbpairral  re  h 
kvSp&ircp  raura  irkvra  \%ovn,  bxbea,  lyaye 
vuv  tpypbi  re  xai  kiroteixvu/oi. 

g' .  O!  te  Xiyovreg  ug  h  icn  7  uvSpaTOq, 
loxdouci  /aoi  ratiri/i  rij  yvk/aip  xe%pija6ar 
bpiovreg  roug  irivo vrag  rk  (pkppoaxa  xai 
kiroXXu/ihoug  h  rijjei  *  uirepxabapcici,  robg 
/ih  .  %oX v/v  ifidovrag ,  robg  ’  te  rtvag  <pA^ 
y/aa,  rouro  Ixacrog  ab  rav  “  ivb/uce  ehai 
rov  kvbpairov ,  o  r  i  xaSaipbpoevov  elSov  abrbv 
kirobavbvra-  xai  oi  rb  aT/aa  Qavreg  £ Ivai 
rbv  kvbpairov  ri J  abrip  yvk/ay  xpdovrar  opd- 
ovreg  kiroeCpafyi&houg  robg  kvbpkxoug  xai 
rb  ai /xa  piov  ix  rou  ck/aarog,  rouro  vo/xi- 
£ouct  elvat  ri/v  tfuuxfiv  “  rtp  avbp&ircp-  xai 
/xaprupioici  robroici  iravreg  xp^cvrai  h  rolai 
Xbyoici.  “  K airoi  rb  pxh  irptbrov  iv  ripci 
uirepxabapcict  “  obteig  ira  kiriSave  % oXv/v 


medicamentum  praebeas,  quod  bilem  atram 
agat.  Ac  si  aliqua  corporis  parte  vulnus  illi 
infligas ,  sanguis  ei  effluet.  Atque  haec  omnia 
tibi  usu  venient  semper,  tam  interdiu  quam 
noctu  et  hieme  quam  aestate,  quoad  spiritum 
ad  se  trahere  vicissimque  reddere  valebit.  Va¬ 
lebit  autem  donec  aliquo  ex  his,  quae  illi  sunt 
connata,  privatus  fuerit.  Sunt  autem  quae  di¬ 
ximus  connata.  Qua  enim  ratione  connata  non 
sint?  '  Cum  primum  quidem  haec  omnia  homo, 
quoad  vita  fluitur,  semper  in  Se  manifesto 
contineat,  deinde  ex  homine  natus  sit  haec  om¬ 
nia  obtinente  et  in  homine  nutritus  sit ,  ista 
omnia,  quae  nunc  quidem  assevero  et  demon-. 

6.  Qui  vero  unum  esse  hominem  asserunt ,  ii 
mihi  in  hane  opinionem  venisse  videntur,  quod 
ex  iis,  qui  epotis  medicamentis  per  nimias 
purgationes  interiissent,  hos  quidem  bilem,  illos 
pituitam  evomere  conspicati ,  horum  unumquod¬ 
que  hominem  esse  existimarunt,  in  cuius  pur¬ 
gatione  eum  morientem  viderunt.  Eadem  etiam 
ratione  nituntur  qui  sanguinem  esse  hominem 
asseverant,  cum  iugulatis  hominibus  manantem 
ex  corpore  sanguinem  conspicati  eum  hominis 
animum  esse  existimant,  et  hisce  argumentis 
omnes  inter  disserendum  utuntur.  Quamquam 
primum  quidem  in  immodicis  purgationibus 
sola  evacuata  bile  nullus  umquam  mortuus  est. 
Verum  epoto  medicamento,  quod  bilem  ducat. 


—  86  — 


pouvov  xaSapSsig  •  aAA’  ox6rav  ng  riy  Qdp-  primum  sane  quis  bilem  vomitione  refundet, 
pcaxov  o  ri  yoXljv  dyet ,  rp&rov  /iiv  %oAi}>/  mox  etiam  pituitam;  dein  vero  per  vim  bilem 
'ipiiei,  ireira  "  te  xal  (pXiypia-  ireira  te  atram,  sub  mortem  vero  sanguinem  etiam  pu- 
iri  '  roCroiat  ifiioun  %oX$v  piiXdivavdvay-  rum  evomunt  Idem  quoque  accidit  ex  tte- 
xa^ofaevoi,  reXeur&vreg  te  alfta  ipoiovai  xa-  dicamentis  pituitam  ducentibus.  Primum  enim 
6ap6v.  'Td  aiird  te  rdryovsi  xal  brb  r&v  pituitam  evomunt,  mox  bilem  flavam,  deinde 
ipap/adxav  r&v  rb  (pXiypia  dybvrav  rp&rov  atram,  sub  exitum  vero  purum  sanguinem,, 
piiv  ydp  (pXiypia  ifiiouin,’breira%oXiiv  %av-  sub  eoque  moriuntur.  Etenim  cum  medica¬ 
li/,  ireira  poiXaivav,  reX eur&vreg  te  alpoa  meritum  corpus  subierit ,  primum  quidem  quod- 
xaOapbv  xal  iv  ripte  drobvijexouiri.  Tbydp  cumque  illi  ex  omnibus,  quae  in  corpore  in- 
Q&ppoaxov,  oxbrav  iaiXSip  lg'rb  r&poa^  rp&rov  sunt,  secundum  naturam  maxime  familiare 
fiiv  t iyei  8  dv  aiirtp  xard  Qfoiv  podXirra  f  fuerit,  educit,  deinde  vero  reliqua  etiam  trahit 
rb iv  ivr&  r&pian  ivebvrav,  ireira  te  xal  rd  et  purgat,  non  aliter  quam  quae  e  terra  ori- 
&XXa  iXxei  re  xal  -xaSalpei,  'Sxrrep  rd  0u6-  untur  et  in  eam  conseruntur,  ubi  terram -sub- 
ftevd  re  xal  areipb/ieva ,  bxbraV  ig  r^vyijv  ierint,  eorum  quodque  trahit,  quod  suae  na- 
iX6y,  iXxei  txacrov  rb  xard  (pCnv  ‘  ai/rip  turae  accommodatum  in  terra  inest;  —  'est 
bebv  ivrij  yft-  ivitexal  igb  Xalnxpbv  xal  autem  et  acidum  et  amarum  et  dulce  etsalsum 
yXoXu  xal  •&kp Upbv  :xal  ravrotov-  •rp&rov  et  cuiusque  modi;  —  inprimis  igitur  :ex  ea 
poiv  oSv  rXeisrov  roCtov  etXxuwlg  iaurb,  plurimum,  quod  sane  naturae  accommodatum 
'6  rt  dv  y  ’  alirip  xard  QCetv  ‘  piaXirra,  fuerit,  ad  se  allicit, :  tum  etiam  reliqua  attrahit 
ireira  te  iXxei  xal  rd  &XXa.  ToioCrovten  Tale  quiddam  etiam  medicamenta  in  corpore 
xal  rd  (pdppoaxa  roiiei  iv  r&  r&poart  ■  bxfusa  faciunt.  Quae  enim  bilem  educunt,  primum 
ydp  rv/v  %oXi)v  Jdyei ,  rp&rov  '  [&iv  dxpvpre-  meracissimam  quidem  bilem  purgant,  deinde 
ffraryv  ixd$tfpe  “  rijv  %bXijv, 'ireira  te  fie-  mixtam.  Itemque  quae  pituitam  expellunt  me- 
poiy/aivyfv  xal  rdXiv  rd  rou  QXiy pt-arog  (pdp-  dicamenta,  primum  quidem  eam  meracissimam 
piaxa  rp&rov  /eiv  dxpyriararov  rb  tyXiypba  educunt,  post  etiam  mixtam.  Et  in  iugulatis 
dyei,  ireira -te  /tepuyfiivov  ■  xal  rotei  dro-  primum  quidem  sanguis  tum  calidissimus,  tum 
abpa^opUvoirr  rp&rov  paiv  rb  affla  jlier  Sep^  maxime  ruber,  mox  vero  magis  pituitosus  ma- 
fi6rar6v  re  xal  ipotjpbrarov ,  ireira  te  /Siei  gisque  biliosus  profluit. 

(pXeyfiarute&repov  xal  ■  %oXatearepbv. 


£'-  Ab^erai  te  iv  r$  dvtip&mp  rbPfibvtyXi-  7.  'Per  -hiemem  vero  augetunin  homine  pi- 
yfia  "rou  %eifi&vog-  rouro  ydp  rip  %eifi&vi  tuita,  cum  ea  ex  omnibus,  quae  in  corpore 


87  — 


xara  0uatv  1  iarl  [Labara  r&v  iv  rcp  ad/tan 
ivebvrav  0u%p6rarov  ydp  ian.  Tex/Ltjpiov 
Si  ■  rolrrou,  In  ri>  '  ftev  0kiy/ta  0u%p6ra- 
rov,  el  tekotg  ipauaat  0kiy/Larog  xal  yokljg 
xai  alfLarog,  rd  0kiypt,a  eupjaetg  0u%p6ra- 
rov  i6v  xalrot  yba%p6rar6v  iarl  xal  (3% 
[Labant  clyerat  [teret  %oki/v  poikaivav  ■  ox6aa 
Si  fib)  ip%erat,  6ep/t6repa  ylyverat,  avay- 
xafbpteva  utri  rijg  fiyg •  dkk’  b/Lug  xal 
xpog  x dvra  'raura  0u%p6rarov  ibv  rb  0ki- 
yfta  0alverat  iixb  rijg  06atog  rijg  eaurou. 
" Ori  Si  6  yetftuv  xktfpot  rb  adfta  0kiy[ta- 
r.og,  yvotyg  av  rolaSe •  oV  dvbpaxot  xrOoual 
re  xal  dxofoOaaovrat  0key[taraSiararov 
rou  yetftdvog  xal  rd  ‘  olS^fiara  aitrolat  keuxd 
ylyverai  [idbara  raCrv/v  rty  dpvfV  xal  rd 
dkka  i toaijfiara  'rd  0key  [tardSea.  T ou  Se 
Ijpog  rb  0kiy/La  1  en  ftivet  layupbv  iv  ry 
ad  [tari  xal  rb  af/ta  auferar  rd  re  ydp 
06%ea  itgavlei  xal  rd  USara  ixtyly  verat, 
rb  Si  alpta  xard  raura  allgerat  Cix6  re  rdv 
bftfSpav  xal  ruv  Oeppiy/tepiuv  •  '  xard  06atv 
ydp  abrtp  raura  ian  [Labara  roO  ivtaurou 
iypbv  re  ydp  ian  xal  Sep/Lbv .  T vofyg  S'  dv 
rolaSe  •  ol  dvSpaxot  roO  Ijpog  xal  rou  Glpeog 
[Labara  ux6  re  rdv  Suaevreptdv  dbaxovrai 
xal  ixjrdv  ptv&v  aT/ta  jSet  abrolat  xal  6ep/t6- 
rarol ’Hai  xal  ipu6p6raror  rou  Si  Upeog  r6 
re  al/aa  \ay6ei  in  xal  j  %okij  delperat  iv 
ad[Lan  xal  xaparelvet  ig  rb  06tv6xapov  ■ 
iv  Si  rei  06tvoxdpcp  rb  [Liv  af/La  bbyov  yi- 
y verat,  ivavrlov  ydp  aiirou  rb  06iv6xopov 
ri/i  06at  iarl •  tf  Si  yfikj  rjv  Sepefyv  xariytt 


insunt  ad  hiemis  naturam  maxime  accedat,  quod 
sit  frigidissima.  Indicio  autem  pituitam  esse 
frigidissimam  hoc  est :  quodsi  pituitam  et  bilem 
et  sanguinem  attingere  velis,  pituitam  frigidis¬ 
simam  esse  comperies.  Quae  quamvis  est  len¬ 
tissima,  nec  nisi  summa  vi  post  atram  bilem 
educitur,  et  quae  per  vim  veniunt  compulsa 
per  violentiam  calidiora  redduntur,  nihilominus 
tamen  prae  his  omnibus  suapte  natura  frigi¬ 
dissima  esse  conspicitur.  Quod  autem  hieme 
corpus  pituita  repleatur,  hino  constat,  quod 
per  hiemem  homines  maxime  pituitosa  tum  ex¬ 
spuunt,  tum  emungunt,  hocque  anni  tempore 
praecipue  tumores  laxi  et  albi,  olSvjfLara  dicti, 
et  reliqui  morbi,  qui  pituitosi  sunt,  oriuntur. 
At  vere  adhuc  quidem  in  corpore  viget  pituita, 
sed  sanguis  increscit,  quod  et  frigora  remit¬ 
tunt  et  imbres  succedunt;  tuneque  sanguis 
augetur  tum  ex  imbribus,  tum  ex  dierum  ca¬ 
lore.  Eorum,  enim  naturae  id  anni  tempus, 
cum  sit  calidum  et  humidum  ,  maxime  respon¬ 
det.  Quod  hinc  cognoscas,  quod  homines  verno 
aestivoque  tempore  potissimum  intestinorum  dif¬ 
ficultatibus  corripiantur,  iisque  sanguis  ex  na¬ 
ribus  profluat,  et  sint  maxime  calidi  et  rubi¬ 
cundi.  Aestate  vero  sanguis  adhuc  viget  et 
bilis  in  corpore  attollitur  et  in  auctumnum 
protenditur.  At  per  auctumnum  modicus  qui¬ 
dam  sanguis  gignitur,  quod  illius  naturae  au- 
ctumnus  adversetur.  Bilis  autem  aestate  et 
auctumno  in  corpore  obtinet.  Quod  his  indiciis 
cognoscas,  cum  hac  tempestate  homines  sua 
sponte  bilem  evomant  et  per  medicamentorum 


—  88  — 

rb  tru/aa  xal  to  Q6iv6xupov.  Tvofyg  S'  civ  potiones  biliosa  repurgentur.  Idem  quoque  ex 
rohrSs-  ol  kvipuxoi  aMaaTOt  Taurv/v  rijv  febribus  et  hominum  coloribus  patet.  At  pi. 
upyv  ifisoutri,  xal  iv  rypn  (pappoaxo -  tuita  aestate  maxime  imbecillis  'est,  quod  ea 

xozhptn  '  %oXtoS&ratu  M6a(f)ovrai ,  SijXov  tempestas  ob  siccitatem  et  caliditatem  eius  na- 
Si  xal  Toln  xupsTottn  xal  Toltn  %ptbfiari  rfiv  turae  adversetur.  Per  auctumnum  vero  san- 
Mptbxov.  Ti  Si  QXiy/aa  Tvpg  6spsty/g  atris-  guis  paucissimus  in  homine  gignitur,  si  quidem 
vitTTaTOv  itrn  abro  iuurou-  ivavntp  ykp  ab-  siccus  est  auctumnus  et  hominem  iam  refrige- 
tou  t0  (putri  irrl  ij  &w,  fypfi  ts  ykp  lari  rare  incipit.  Bilis  autem  atra  auctumno  tum 
xal  isppttj.  To  Si  alfia  tou  (piivoxkpou  iXa-  plurima  tum  vehementissima  est.  At  ineunte 
XftrTOv  ylyvSTai.iv  t$  kviptbxtp,  ^tfp6v  ts  hieme  bilis  perfrigerata  pauca  gignitur  et  pi- 
yap  itrn  rb  0$iv6xupov  xal  -p6%siv  ijfyf  i ip-  tuita  rursus  augetur  tum  ob  pluviarum  copiam, 
ysrai  rbv  kvipuxov  i )  Si  pssXatvyi  %oXij  tum  noctium  longitudinem.  Haec  igitur  omnia 
rou  (piivoTtbpou  rXsitTTtp  ts  xal  ltr%upoTa.Typ  perpetuo  hominis  corpus  obtinet',  sed  pro  mu- 
iM.  'OxfjTav  Si  o  %sifikv  xaraXapslicivip ,  tati  temporis  anni  ratione  -singula  .tum  puo 
yj  ts  %oXi )  i puyfipsivif  bXlyy  ylyvsTai,  xal  parte,  tum  pro  natura  modo  inter  se  augentur, 
Tb  (pXiy/ta  ailtpSTai  xaXtv  '  ix6  ts  tuv  is-  modo  etiam  imminuuntur.  Ut  enim  annus  om- 
Ttbv  toO  xXijisog  xal '  t&v  vvxtuv  tou  pctfxsog.  nis  omnium  quidem  et  calidorum  et  frigidortfm 
’'E%£<  fliv  ouv  TauTa  xavTa  alsi  Tb  tr&fia  et  siccorum  :  et  humidorum :  est  particeps,  nei 
tou  kvOp&rrou,  ixb  fi'  Tijg  xspiitrTapcivvig  que  enim  quidquam  ne  minimo  quidem.tem- 
Sipy/g  xots  poiv  xXsla  ytynsrcu  ‘  aiiTa  iuu-  pore  sine  omnibus,  .quae  in  mundo  exsistunt, 
Ti bv,  tots  Si  iXatrtru ,  ‘  'ixatTTOv  xark  uApog  perduraverit,  verum  si  unum  quodpiam  defi- 
rs  xal  xaTa  (pitriv.  ”Slg  yap  b  iviaUTog  ciat,  omnia  aboleantur ,  cum  ex  eadem  neces- 
fiSTiysi  ptsV  rag  x&vruv  xal  tuv  ispytuv  xal  sitate  consistant  omnia  et  alantur  invicem,  sf* 
Ttbv  ipuxpUv  xal  t&v  fyipav  xal  Ttbv  byp&v,  ita  si ‘quid  ex  his,  quae  in  homine  sunt  con- 
oii  yap  kv  /aslvsts  obSsv  oiSiva  %p6vov  kvsu  nata,  defecerit,  is  utique  vivere  nequeat.  In 
rravTuv  tuv  ivsbvTuv  iv  TtpSs  Tip  x6tr/Jitp,  anno  autem  modo  hiems  maxime  viget,  modo 
kXX'  sl  Sv  t!  ’ ys  ixXlxot,  xkvT’  < 2v  aQa-  ver,  nunc  etiam  aestas,  nunc  auctumnus;  sic 
vitrSsfy f  •  ’  uxb  yap  rijg  al/Tijg  kvayxyg  xuvtu  quoque  in  homine  modo  quidem  pitnSfa  inva- 
gtivitrTijxi  ts  xal  TpiQsTai  brr'  kXXijXuv  lescit,  modo  sanguis,  interdum  etiam  bilis, 
oOra  Si  xal  s’l  ti  ix  tou  kvip&xou  ixXtsroi  primum  quidem  flava,  mox  quoque  atra  ap- 
toOtov  tuv  i-uyysyov6Tuv,  oix  kv  SOvaiTO  pellata.  Cuius  rei  evidentissimum  est  argu- 
Zyv  SivSpaxog.  ’ Xryjusi  S'  iv  r$  iviauT$  TOTi  mentum,  quod  si  eidem  homini  idem  medica- 


/ih  b  %ei[LtPv  [Labara,  rore  Si.rb'ijp,rori 
St  rb  UpogH  rora  Se  rb  06iv6rapov  oliva 
Si.  xat  iv  rtp  dvSp&srip  .rori-  [Liv  rb:0i.ity[La 
la%6ei,rori  Si  rb  alfia,  rori  Si  ijf  %o\fo 
rp&rov  , aiv  yi:$* Styj  ireira  Si  ij  [Libum 
'  xabupoiv^.  Mapriipiov  Si  '  aa0iararov , 
sl  Oibtg  rtp  aiirtp  dvbp&rtp  Souvai  rb  abrb 
(pdp/Laxov  rerpdxig  rou  iviaurou,  ‘  ifiisrat 
aoi  rou  fiiv  %ei/iibvog  ‘  0Xey [LaraSiarara , 
rou  Si  v/pog  uypbrara,  rou  Si  Sipeog  %oX«- 
Siarara,  rou  Si  06ivordpou  [LeXdvrara. 

i "OQetbi  ouv  roOrav  &Se  i%6vr.av 
bxbaa  ah  rav  vootj/Ldrav  ’  %ei[Ltbvog,  aiii-e- 
rai,..6ipepg  kfiyeiv.,  bx6aa,Si  Hpeog.uii^erar, 
%ei[L&vog  kijyeiv,  bxbaa  ‘ ptif  aurav  •it/  xepir 
bStp  if[L£piav  drabkdaaerai  ■  rv\v  Si  .repto- 
Sov  aSng  0pdaa  rf/v  rtbv  i/fiepiuv.  'Oxbaa 
Si  *ippg  ytyverai  voatjpcara  rpoaSi%ea6ai 
Xp>i  0bivoxdpou  rbm  ’  axabhafav .  laeafiai  afy- 
rdv  bxbaa. Si.  Qtiivopfapivfi  voatjfiara,  roO¬ 
rav  rou  yjpogdvdyxy  rijv  dxdbba^iv  y.evi- 
a()ar  '6  n  S'  dv  rkg  Sipag  raOrag  uxep(SdXb.tp 
v6ay[La,  elSimt  .xpii  iviaOaiov  ia6[cevpv..  Kai 
rbv  lyrpbv.  ollra  %p)  ISaSai  rd  voa ijfiara 
Cig.ixda.rou  roOrav.  \a%Oovrgg  iv  rtp  ad/aari 
xard  .rij».  ftpyv  ryv  "aOrtp  xara  ,0Oaiv  iou- 
rav  [Labara. 

6'.  KlSivai  Si  %pij  xal  rdSe  xpbg  ixetvoiai ■ 
bxbaa  xX^afLOvif  rtyprei. .  voolj./Lara , ,  xivaaig 
“  larai ,  bxbaa  Si  axb  xevdaiog  “  ytyverai. 


mentum  quater  in  anno  exhibere  voles,,  hieme 
quidem  maxime  pituitosa  tibi  evomet,  vere 
autem  -Valde  bumida,  aestate  admodum  biliosa 
et  auctumno  nigerrima. 


.8 . Cum  igitur  haec  ita  se  habeant,  oportet 

morbos,  qui  hieme  augentur,  .aestate  desinere 
et  .'eos,  qui  aestate,  incresqunt,  hieme  cessare, 
nisi  intra  certum  dierum;  eircuitum  solvantur; 
de  quo  circuitu  alias  nobis,  dicendum  est.  Mor¬ 
borum  vero  qui  vere  oriuntur  liberatio  ad  au- 
ctumnum  exspectanda  est  et  auctumnalium  mor¬ 
borum,  discessum  vere  fieri  necesse.est.  Quod 
si  quis  haec  anni  tempora  morbus  superaverit , 
hunc  annuum  fore  sciendum  est.  Atque  ita 
medicum  morbis  mederi  convenit,  .adhibita.ho-. 
rum  cuiusque  consideratione,  quod  in  corpore 
praevalet  pro  anni  temporis  ratione,  quod  suae 
naturae  maxime,  accommodatum  .exsistit. 


9.  Insuper  haec, quoque  nosse  oportet,  quod 
morbos,  quos.,r.epletio  parit,  sanat  evacuatio  et 
qui  ex  evacuatione  oriuntur.,  repletione  curan- 


—  90  — 


xh isfiovty  Idrai ,  b-x6aa  Si  ari  rakaixapfyt;  ter,  et  qui  ex  immoderato  labore  fiunt,  eos 
ytymtOSt  itumtOeig  lar  at,  bxbeaS'bx'  dp-  quies  sanat,  quique  ex  otio  gignuntur,  immo- 
ylyg  rtxrerai,  raXaixapty  Urat.  T6  Si  derato  labore  tolluntur.  Omninoque  medicum 
t-bpezav  yvcbvat  Sei  rbv  lyrpbv  ivavriov  idra-  sua  pfudefitia  obviam  ire  convenit  morbis  fin 


<r6ai  roim  xabeareCusi  xal  votfpaei  xal  elSesi  stantibus,  et  Uataris'  et  anni  temporibus  ef  aeta- 
xal  Sipyet  xal  i jhxif)<ri  xal  r a  gvvrerapitva  tibiis ,-  cOHtestaque  solvere  et  Soluta  intendere. 
XOeiv  xal  ra,  XeXvfiiva  f  ovreiveiv  •  oilra  ydp 
iv  peahara  rb  xdpevov  dvaxaboiro,  ij  re 
lyei$  roOrb  /u x  Soxiei  eheu. 

i ‘AI  Si  vouaoi  yiyvovrai,  ai  ftiv  &xb  10.  Morbi  tetb  patihi  ex-  vivendi  ra 
‘rS»  Siairv/pcdrav,  ai  Se  aro  rou  xvebpearog,  partim'  etiam  ex  spiritu,  qUeM  vivebdo 
8  i&aybpievoi  tyfcey.  Ti)v  Si  Siayvaaiv  nitet,  provenirent  At'  Uttnmque  geniis  h 
'bnetipa»  &Ss  zblteaSar  bxbrav  feii)  forb  tibbe  discernas.-  %bT  dbrapluVeS-  uiio  : 
votfplafoi;  ivog  xoXAol  SvSpaXoi  clMaxcovfal  eidem  ferhpeis&tb  "veiaSfto* ,  iii  idy  qiio 
xarct  rbv  abrbv  %pbi>ov,  ri\v  aMv/v  %pi)' civa-  xMe  coiiimurie  eify  quoque  omnes  utimi 
fiMvai  rbfrru  8  ri  xoivbrarbv  icti  xal  /id-  tissimidn  reficienda  Causa  est!  Id  afitd 
hira  ab rp  WdiiVig  xpebpieSa ■'  eari  Si  fburo  quod  inspirando  fribimus.  Quod  enim  v 
3  avaxvtoyMv.  Sfavepbv  ydp'  SS:  '6n  ri,  ‘ye  cuiusque  nostrum  ratio  iii  caiisa  non  s® 
Siair^/idra  iitaftov  vj/iiuv  oiix  dlrid  i&rt,  liquido  cdnstat,  cum  moYbnS  oiiines  eoi 
'ore  'dexrerai  xdvrav  i/  voO&bg  hffflQ  xal  rav  ter;  attingat1,  et  invehes  et  senes  et  mUueres 
vesfrtyibv  xab  r&i/  ZpeaPvrtpav  xal  yuMDldv  et  rtWypferuideque  temulentos  et(  abstPmi®S> 
xal  dvSp&i  b/ioiag  Xal  rtb»  bupvjtsao/jAvuv  *&  tarrf1  eOs  qui  maza  quam  qui;  pane  vietitafitf 
rav  bSpoxoreovrdv  xal  rS»  fid^av  ia$i6vrdv  et  dos  qui  multis  quam  qui  paucis  exercitatio- 
xal  rdv  *  dprbalribvrdv ,  xal  rav  xbhkd  ra-  riibus’ utuntur.-  Non  igittir  victus  rationi  assb 


ye  Stairtfpiara  aina  eh/,  oxbrav  SiaireO/ie- 
voi  xdvra  rpbxov  oi  Svipaxoi  dWxuvrai 
bzb  rijg  abrtjg  vobtrou.  'Oxbrav  S’  a!  votiaoi 
yfyvaVrai  xavroSaxal  xdra  rbv  dSrSv^pS- 
vob\  ’  Sv(koii  Iri  r&'  Stdirtj /idr£  Uri  ■dirue 
'ixasTd  exaarom  xal  rvjv  kpaxetyv  %pvj  «ror¬ 


et  dos  qui  multis  quam.qUi  paucis  exercitatio, 
riibus  utuntur.  Noir  i^tftr  victus  rationi  assi¬ 
gnanda  causa  est,  ciirn  criiusque  generis  viettt 
utentes  eodem  morbo  corripiuntur.  Ouin  vbro 
eodem  tempore  cuiusque  modi  morbi  oriuntur, 
sua  prdciil  dubio  cuique  vivendi  ratio  in  causa 
est,  adhibbridaque  curatio  adversus  morbi' catt- 
sam  iristaiido  v  qitema'dihoduhl'  alias’  btiarf  a  iio- 
bis  dictum  est,  et  victus  rationem  immutando. 


—  91  — 


ietrSai  ivavnoCpevov  rip  trpoCpdtri  rij;  voutrov,  Quandoquidem  constat  victus  genus,  quo  qms 
Ufftrsp  pot  riQpatrrai  xai  iripaSi,  xai  rij  utitur,  aut  ex  toto,  aut  magna  ex  parte,  aut 
rHv  Stamfpdrav  perafio tijj.  AyjXov  yap  6 n  in  eorum  aliquo  minime  ei  esse  accommodatum. 
oh!  ye  'xpiseSai  eiaOe  uvSpuTO;  Siair^patri,  Quo  cognito  immutare  et  adhibita  in  conside- 
ol/x  isnrtjSed  oi  ion  ?  sr £vra,!j  rd  stWb,  rationem  cuiusque  natura,  aetate,  forma,  anni 
j)  'iv  'yi  n  abr&v  8,  Sei  xarapaOivra  /te-  tempore  et  morbi  genere  ad  ourationem  ag- 
rafiaKkeiv  xai  trxetpdpevov  rov  ai/Spurov ryv  gredi  oportet,  nunc  quidem  detrahendo,  nunc 
QOtriv  rijv  re  {,hxfyv  xai  ro  elSo;  xai  rijv  vero  addendo,  ita  ut,  quemadmodum  iamdu- 
Siptfv  rov  treo;  xai  rij;  voOtrov  rdv  rpitrov  dum  a  me  dictum  est,  ad  singulas  aetates  et 
rijv  Bepasrefyv  aroiietriai ,  itor  i  ph  icpaipi-  anni  tempora  et  naturas  et  morbos  contrariam 
ovra,  vrore  Se  irpotfrttevra ,  Surrep  poi  xai  tum  medicamentorum  tum  victus  rationem  ad- 
rdXai  dl^rai,  rpo;  ‘  exarta  rav  ^Kixiiav  'hibeas.  At  vero  ubi  morbus  aliquis  populariter 
xai  r&v  Copia v  ‘xai  rfii/  elSiav  xai  r&v  vo6-  grassatus  fuerit,  constat  non  victus  rationem  in 
fftov  tv  re  rijtri  tyappeaxelysi  #potrrpi*ev4ai  causa  esse,  sed  quod  spirando  duoimus,  ac 
xai  -iv  rotfi  Siair^pav-i.  'Oxorav  Si  V6v(j-  manifestam  eSt  ipsum  hoc  morbosa  quadam 
paro;  exii;  irtSyfpfy  xaSeffrCjxtp ,  SijhOV  iri  secrdtione  contracta  laedere.  Eo  igitur  tempore 
od  ra  Siairijpara  aina  itrn,  dAA’  8  &va-  his  exhortationibus  homines  sunt  admonendi, 
vrviopev,  rouro  ainiv  ISn,  xai  SvjXav  iVi  Ut  ne  victus  quidem  rationem  immutent,  cum 
rouro  votreptfv  riva  irixpttnv  i%ov  ‘  avipi.  morbi  Causa  minime  exsistat;  provideant  Vino 
Tourov  *  oSv  %pij  rbv  %p6vov  ra;  mpaivi-  ut  corpus  quam  minime  intumescat  sitque  atte- 
■91*4  «miieriai  roitri  Mpfacmi  roidirSe •  ra  nuatissimum,  tum  Cibos,  tum  potas,  qdibus 
pev  Siairijpara  /ii)  pera/MKXeiv ,  '8ri  ye  uti  consueverunt,  sensim  demendo.  Si  qUis 
obx  aina  itrn  rij;  vobtrou,  ti  rapa  opav,  enim  Subito  victus  rationem  immutet,  ne  quid 
iXco;  eirrai  Ci;  doyxirafov  xai  AtrSeviSra-  ili  corpore  ex  immutatione  inhoVCtUr,  perictt- 
rov,  rav  * re  irirlav  dtpaipiovra  xai  «ol/  #0-  lum  est.  Sed  solita  victus  Vatio  servanda  Cst, 
«3 v,  oM  m6ei  XjHmdi,  xar'  iMybV,  i».  Sp  nihil  quidem  laedere  VidetUr,  atque  insu- 
9*  y*p  perafioKh)  rd%ta;  *rijV  Slairav,  per  Ut  aeris  quam  minimum  in  Os  influat,  is- 
xtvSuyo;  xai  dxb  rij;  perafioKij;  ved>rep6v  que  ut  maxime  peregrinus  sit  providendum, 
rt  ‘yevitrdai  iv  rtp  trdpan,  —  dAAd  %p\j  tum  regionum  loca,  in  quibus  morbus  consistit, 
roitri  piv  Siainjpan  oura  %pdetr6at,  ire  ye  quoad  eius  fieri  poterit,  permutando,  tum  cor- 
“  < patverai  pijSev  dSixiovra  rov  'ivipamv  —  pora  Cxtefluahdo.  Ita  enim  minime  multum  ac 


—  92  — 


tou  Si  xvaOfCxrop.  oxa p'i\  pusip  dp IhxyjsTXj 
rd  cr6p.a  isbp  xxi  up  %evardr>i  isrxi, 
rpowbiesbxi,  t&v  re  %a>p!av  Toiip  rbcroup 
piarx[ix/.XovTX  ip  Suvxpciv ,  iv  offft  3,v  if  vou- 
sop  xxbesTijxy,  xxi.  tx  stifixrx  XbxtI 'ivovtx- 
oBrco  yxp  xv  ijxisrx  sroAAou  rs  xxi  cruxvou 
tou  7rve6fixT0p  xptjfi^oigv  ol  ivbpaxoi. 

ix‘.  'O  xbsx  Si  rdv  vostf/xirav.  yiyveTXi 
cur i.  tou  s&fixTop  ruv  pcaUav  tou  isyupOTX- 
■  TOU,  TXUTX  SaixbTxrx  isrr  '  xxi  yip  ■  ijv 
xi>T0tj  fiivtp  ,  hbx  iv  ip&rxi,  xvxyx y  tou 
l<s%up0TXT0u  t&v  ■  pceXiccv  croveo/xhou ,  xccxv 
TisH/xx  6%A iesbxi  ■  xxi  ‘  ijv  icrl  ti  t&v  isbe- 
vesTipav  *  dtplxtfTXi  Suci  tou  is%upor£pou , 
yjtharrxi  x i,  xrroXOsiep .  ylyvovTxi.  'Ox6sx 
S’ &v  xxi  t&h  isbavassipav  irci  Tx'is%up6- 
Tepx  iXby ,  pi)\urdrrepx  ion-  ‘ bcrb.ydp  Tijp 
i syjiop  1  cccroxKiftZjSrxi  ^iSiap  rct  imppiovTx. 

ili'.  [A/  xxyJiTxrxi  Si  ru.v  ipXafS&v  &Ss 
craQbxxsr  rhpxpx  ^ebyax  Isti  iv  r ip  sdpcxTi 
xxi  h  ‘  fcix.xi/T&i/  dxS.Tijp.  xatpxXijp  Hcnsfei/ 
Sii  Tou.  xb%hop  i^fcbsv  crxpx  t^v  Jx%iv  iv- 
bev  TSf  Xxi  ,6(te»..ijrt  rx  isyjx  xipixvkTxi  xxi 
ip.  ri  sxiXex,  ixairx  Six  tco v  : an^ppiav,  '  irci 
rav  .stpup&v  '°Txl,iiju  xxi ,ipyTobp:sr6Sxp.  Si- 


frequentem  spiritum  homines  ex  necessitate- at¬ 
trahent. 


11.  Morbi  autem  a  validissima  corporis  parte 
orti  gravissimi  exsistunt.  Etenim  si  unde  ori¬ 
ginem  sumpserunt,  isthio  perstiterint ,  cum  pars 
validissima  laboret,  corpus  universum  molestia 
affici  necesse  est.  ,  Quod  si  ad  imbecilliorem 
aliquam. ex  validissima  devenerint,  difficiles  ha¬ 
bent  absolutione^.  Quicumque  vero  ab  imbe¬ 
cillioribus  ad  valentiores  veniunt  facilius  sol¬ 
vuntur,  quod  quae  adfluunt  facile  pet  robur 


12.  [At  venae  crassissimae  hunc  natura  or¬ 
tum  sortitae  sunt-  Quatuor  earum  sunt  paria 
in  corpore  ,  quorum  primum  ex  capite  retro  per 
cervicem  parte  exteriore  iuxta  utraque  spinae 
latera. in.  coxendices  et  crura  pervadit,  deinde 
per  tibias  ad  exteriorem  malleolorum  partem 
et. pedes  pervenit.  .  .In  dorsi  igitur  et  coxendi- 


—  93  — 


{jKCi.  A  et  ouv  rkg  0b.efborofe.iag  1  v&gi  iri 
r&v  kb.ytfftdr.aiv  tr& v  iv  r$  v&rcp.xal  rotat 
\s%lom  krb  ;  t6ji  lyvfio »  /rotdetsbat  xal  arb 
r&>.  a0upSt»  IguBevt  Ai  Si 'ir.epat  0kffieg 
'  ix  rijg  xe0ab.ijg  rapa  rk.  obara  Sta  rou 
ab%dvog  iauSev  rapa  -  rv/v  pa%tv  hxaripubev 
0ipoust  rapk  rkg  '06ag  ig  roiig’bp%tag  xal 
ig  rok  MP^  xal  Sta  r&v.lyvCa v  ixroO 
lauSev  fpdpsog,  IretraStk  r&v  'xvtfftduv.  .ivcl 
ru v  <t0up&v  ‘rk  Jautkv  xal  ig  robg  r6Sagt 
A  et  ouv  rkg  0b.efioroft,iag,rpbg  rkg  bSbvag 
rotdeaSat  rkg  ktb.r&v  ‘0u&v.  xal  r&v  bpyjav 
i  aro  . r&v  lyvOuv  xal  krb  r&v  a0up&v  Stmdev. 
A/  <52  rplrai  tytefieg  ix  r&v.  xpordtpuv  Sia 
rou  ab%b vog  krb  rkg  &ft,orAarag  i  iretra 
%v/i0bpovrai  ig  roV  rvebfaova  .xal  aQtxviov- 
rai  1 1  | aev  krb  r&v  Set-i&v  ig  rk  kptarepk 
{j  Si  krb  r&v .  kpterep&v.  ig  rk  Sefgia  ■  xal 
i 'i  /iiv  Se^tif  k0ixvierai  *  ix  rou  rvebpoavog 
urb  rbv  poaf^bv  xal  ig  rbv  crbtfva  xal  ig 
rbv  ve0p6v-  {f  Se  krb  r&v  kptcrep&v  ig  rk 
Set-ik  ix  roS  rveCfiovog  brb  rbv  fia^bv  xal 
ig  rb  fyrap  xal  ig  rbv  ve0p6v  ■  reXeur&tn  Si 
ig  rbv  kp%bv  atrai  exarepat.  Ai  Si  rirap- 
rat  krb  rou  ifirpoaOev  rijg  xe0ab.ijg  xal  r&v 


cum  doloribus  ex  poplitibus  et  malleolorum  parte 
externa  venae  sectiones  fieri  debent.  Alterae 
autem  venae  ex  capite  exortae  iuxta  aures  per. 
cervicem  intro  secundum  spinam  utraque  ex 
parte  iuxta  lumbos  ad  testes  et  femora  et  per 
poplites  interiore  ex  parte  indeque  per  tibias 
ad  malleolorum  partes  internas  et  ad  pedes 
deferuntur.  Proinde,  in  lumborum-  et  testium 
doloribus  sanguis  ex  poplitibus  et  malleolorum 
interioribus  partibus  mittendus  est.  Tertium 
par  venarum  ex  temporibus- per  cervicem  subter 
scapulas ,  inde  ad  pulmonem  utrinque  con¬ 
greditur  et  haec  quidem  ex  dextris  ad  sini¬ 
stra,  illa  vero  a .  sinistris  ad  dextra  pervenit. 
Et .  dextra  quidem,  ex  pulmonejmammain  sub¬ 
iens  et  ad  lienem  et  ad  renem  tendit.  Quae 
vero  a  sinistris  ad  dextra  procedit  ,:ex  pulmone 

-Utraque  postremo  in  rectum  intestinum  desinit. 
Quartum  par  ex  anteriore  capitis  parte  et  ocu¬ 
lis  cervicem  et  claviculas  subit  ,  indeque  per  su¬ 
periora' in  brachiorum  flexus  tendit  ,  posteaque 
per  cubitus  ad  primas  manuum  iuncturas  et 
digitos,  rursusque  a  digitis  per  palmas  manuum 
et  cubitos -ad. superiora,  ad  flexuras, ::et  per.  in- 


—  94  — 


60 Sakpidv  urb  rbv  ati%ivu  xal  rag  xkytSag,  feriorem:  brachiorum  partem  ad  axillas  et  per 
intra  Curip  rav  (Spaytivav  ava&ev  ig  rag  summas  costas  haec  quidem  ad  lienem,  altera 
guyxa/atraq,  intra  ‘Se  Sta,  rav  rtt%eav  ‘itri  vero  ad  iecur  devenit,  postea  supra  ventrem 
roug  xapirobg,  xal  roiig  Saxrukoug  ■  Intra  m  pudendum  utraque  desinit.  Atque  ea  est 
aro  rav  Saxrukav  irdktv  Sta  rav  ‘  rrvfiiav  venarum  crassarum  natura.  Exsistunt  autem 
rav  yjtpav  xal  rav  irijxmv  dva  ig  rag  i-uy-  e  ventriculo  quoque  permultae  et  variae  venae, 
xaperdg,  xal  Sta  rav  (Spayibvav  rou  xdraOev  per  quas  in  corpus  alimentum  transmittit». 
flipsog  ig  rag  fiar%ctkag  xal  dirb  rav  rkeu-  Tendunt  etiam  ex  crassis  venis  tam  externis 
piav  avaitev  i  fliv  ig  rbv  rsrkijva  a0txvierai,  quam  intemis  ad  ventriculum  et  reliquum,  cor- 
it  Si  ig  rb  ^rap-  intra  iirip  rifg  yarrpbg  pus  aliae  et  inter  se  communicant  internae 
ig  rb  aiSolov  rekeur&rt  dpt,06repat.  Kai  ai  cum  externis,  vicissimque  externae  cum  intersis. 
piiv  ‘  irayiat  rdv  0kefidv  &Se  i%oun.  EM  Hae  igitur  mittendi  sanguinis  rationes  servam 
Si  xal  diro  rijg  xqtkfyg  0kifSeg  avd  rb  rdpea  dae  sunt,  studendumque  est  ut  quam  longig- 
irdperokkai  re  xal  jr avroiat  St’  hv  it  rpoQii  sime  a  locis,  in  quibus  dolores  fieri  et  sanguis 
rtp  rdpeattu  ipyerat.  :  tyipwei  Si  xal  &•. rb  rav  colligi'  consuevit,  venarum  sectiones  fiant,  Iiac 
irayedv  0ke(Sdv  ig  rvjv  xotXfyv  xal  ig  rb  namque  ratione  cum  minime  magna  derepente 
akko  rapta  xal  drb  rav  i£ja  xal  diro  rdv  mutatio  continget,  tum  etiam  consuetudinem 
eha  xal  ig  dkkijkag  SiaSiSban  ai  re  eiratiev  tollendo  effeceris,  ut  na  amplius  eedmn  «slH- 
i§a  xal  ai  iijaSev  elra.  Tdg  oSv  0Xe{Sqro-  gatur.] 
ptiag  Sei  icotierbat  xard  ro&roug  roi/g  kb- 
youg  •  imrvtSeCeiv  Si  %pi)  rag  toficcg  &g  xpo- 
rardra  rdfivetv  airb  rdv  yapiav,  ivfa  SLv 
ai  bSiivat  /zefiaOijxari  yiyverSat  xal  tb  aTpta 
gvkkiyerSat-  oilra  ydp  ‘  civ  vj  re  fierafSqkvj 
i 'jxtrra .  pteyakvj  ylyvotro  i^airivvig  xal  rb 
iiog  “  pcerarrtfratg  civ,  Sirre  /attxirt  ig  rb 
aiirb  %apiov  i-ukkiyerOat.'] 


iy'.  'Oxbrot  xvov  irokkbv  ntiiovn  drep  18.  Qui  pus  copiosum  Citra  febrem  exspuunt, 
: fuperoij  ’  iovreg  xal  bxbrbtrt  uitb  rb  o 5p6v  quibusque  absque  dolore  pus  multum  in  urino 
rSov  S0(rrarat  tokkov  i ire/t  bSiivvig  '  iouSt  subsidet;  et  qui  alvi  deiectiofies,  velut  ih  diffi- 


Mi  bxSaoiai  rd  favxprffunr»  aipar&Sea 
Stil-ep  iv  rgal  Srtemfaet  '  xai  %p6vid  lari 
loOai  ictvre  xal  rptlpXovra  iriav^  mi  yepat- 
ripoiai,  ro&roial  crdai  icrb  rov  abrov  rd 
voaljpara  ylfymat'  dvdyxif  ydp  roOrovg 
raXutrtipovg  re  yevl&Bai  mi  *  QtkoirbvOvQ 
rip  a&pan  xal  ipydrag  ibi/rai^ 

faeira  S 'l  l^aveblvrag  rdv  crbvav  aapXa&vivai 
paXBaxi)  aapxl  xal  crovkb  SiaQepoCa-p  rij'6 
crportpftg  xai  crokkbv  Sidxexptplvov  i%eiv  rb 
a&pa  r6  re  xpou*dp%ov  xal  ro  icnrpaCpiv, 
liare  pij  bpovoelv.  'Ox6rav  oSv  vbaifpd  n 
xaraXafiiji  roiig  olira  Siaxeiplvovg ,  rb  piv 
ccapaypv\pa  SiaQeOyovat,  barepov  Se  perci 
rijv  vovaov  %p6vtp  rexerat  rb  ad pa  xai  '  Si- 
applei  Sia.  ruv  (pXefieiv,  ijj  av  e!)pu%aphpg  pd- 
Xiara  r6%y,  lyjapoeiSig  •  ijv  piv  ovv  bpp4\av) 
ii  rijv  xoikyv  n )v  xdra,  a%eS6v  'n  ofov 
xep  iv  rip  a&pan  ‘dv  iviip,  roiovrov  xal  rb 
Sia%<S>pypa  yly  verat  ■  'dre  ydp  r!jg  oSov  xar- 
dvreog  ‘lobayg,  oi>%  lararai  srokkbv  %p6- 
voV  iv  r&  liitepp,*.  'Oxbaoiai  P&v 
6og  iapuijj,  vdoirvoi  ytyvovrai-  dre  ydp 
xaBdpaiog  dvavHog  ibbalig  '  {jv  %p6vov  ivav- 
ki^bpevov  irovkiiv  iv  ra  Srij6ci  ’  xaraarvj , 
ofjTerai  xal  ylyverdt  irObeiStg.  'Oxbaoiai 
S' av  ig  r^v  xCartv  it-epebyqrai ,  6drb  rijg 
6epp6ryrog  rov  %aplov  ‘ro&rov  xal  Beppbv 
xal  kevxbv  yly  ver  ai  xal  Siaxplverar  xai  rb 
piv  dpaibrarov  itpfordrat  ava,  rb  Se  dra- 
%6r drov  xaru,  'bt  Svi  crvov  Xakierat.  F£ 
yvovrai  Si  xal  ot  klBoi  rotai  xaiSloiai  t ha 
rvfv  6epp6ryra  rov  %oplov  ’  re  roCrov  xai 


ctiltatibUs  intestinorum ,  cruentas  habent  et  diu¬ 
turnas  aetate  annorum  quinque  et  triginta  et 
grandiore,  iis  omnibtos  ex  eadem  Caunii  morbi 
oriuntur:  Hos  namque  immodicis  corporis  ex- 
ercitationibds  ei  laboribus  addictos  et  cum  iu* 
vehes  eSsent  operas  exercuisse  necesse  est. 
Deinde  dimissis  laboribus  molli  came  et  mul¬ 
tum  a  superiore  differente  expletos,  tam  longe 
inter  se  dissidentem  corporis  habitum  habere. 
Ut 'pristinus  cum  eo,  qui  postea  Uc&fevit,  nulla 
in  re  Consentiat.  Qui  igitur  ita  affecti  sUht; 
si  quando  in  morbum  incidunt,  confestim  qui¬ 
dem.  evadunt,  sed  post  a-  morbo  temporis  sUC- 
cessu,  corpus  liquatur  bt^ef  venas,  qua  latfe- 
simae  esse  solerit,  saniei  quiddam  non  dissimile 
diffluit.  -Si  quidem  igitur  ad  itffefibrelh  alvum 
impetu  deferatur,  quale  quid  fere  in  corpore 
mett,  inde  etiam  per  deieetionem  decedit;  ne¬ 
que  bhim  duin  via  declivis  sit  ,  diutius  in  in¬ 
testinis  subsistit.  At  quibus  in  pCctUs-  ihfluit , 
suppurati  fiunt,  nam  si,  quum  purgationis  via 
aoCliVis  sit,  diu  ih  pectore  eoilfeeturU  donsiitat, 
putrescit  et  ptfii  fit  siihile.  Quibus  vero  ih 
vesicam  effunditur,  'ex  hnius  loci  calore,  ihoa- 
lhScit  et  albescit  et  secernitur,  qhbdque  raris¬ 
simam  eX^istrt'  supra  innatat.  Crassissimum  feto, 
qtibd  sane  pUs  appellatur,  sUbsidet.  ih' pUeris 
quoque  ob  loci  huius  et  totius  corporis  calo¬ 
rem  gignuntur  calculi,  quod  viris  ob  corporis 
frigus  minime  nsu  venit,  illud  enim  probe 
Udate-  coh Vehit,  hdihinem  prima  aetate  in  omni 
vita  esse  calidissimum,  postrema  vero  frigidis¬ 
simum.  Si  quidem  quod  augescit  corpus  et  ad 


rou,  bXqu  uA/mtos,  rmi  Si  Mpan  o&.yi-, 
yvovrat  XI601  Sia  rijv  ■J/tixpbrnTa.Tcv  a&fia-, 
rog.  Eo  yap  xfft,  elSkiepi,  ,  pri,b  avbpaxog 
t%  xp&ry  tuv  tjpispiuv  Oep/pirarog  ism  au- 
rbg  iuurou,  rij  fi  uaraT y  tfyvyjpfrrarog^avay- 
k*i  yap  ai>tfav6ftevov  xai.  %uptov  -jb  aufVM 
rpog  'fiitjv.  6sppi.bv  efvar,  bx6T\aV:J’dp%tjTai 
papaiveabai  rb  auu.a  xxrappiov  xpbg  cbxi- 
TEtav ,  ’  -f/uxpdrepo v  yiyvETai  ■  .*.  xai  xard  roq- 
rov^rbv  Xbyov,  bxbiav  't%  rp&Ty  xuv:  Aaq- 
piav  xXeiarov  autferai  '  uvbpuxog,  totoutov. 
6epfi6Tepo$yly  verat-  xai  rjji  urraryi  tuv  .{j/xs- 
piccv,  ’  bxbaov  xXeicrfiv  xai\aipapafyeTai,  ro- 
cout.ov.  dvdyxtj  ippxpbT.epay . .  (hau,  . .  'Ty4eg 
Si  yiyvovrui  :  ,abr6pt,aT0i  ol  oura  Siaxeipievoi 
7rX  eia-roi  peiv  i  v  rfj  !bpy,’  %  oLv  dptfuvrat  r ij- 
xec 6ai,  xevTexairqTTapaxov6>j(eepot:  oxbaot 
S'  SLv  t.v\v  Ibptjv  raCrtjV,  uxepfidXu<?i,,JviauTip 
a&r6ft#rot  uyiieg  yiyyovrcu ,  yv  paj  ti  pLXXo 
xxxovpyprai  ‘  Siv6pyxo$. . 

iS'.  'Oxbsa  tuv  votrtjpsuTuv  it;  bXiyou.yi- 
yverai  xai  bxbauv  a!  irpofydaieg  tuyvoaroi, 
raura  Si  drlpaXirp-ara  itrri kppSiayopeuei 
o6ar  rip> ivav- 
Ttou/isvoy.Tf  xpoCpdci  r^voupopi.oupip.yap 
S.v  XCoito  “,Tb:rtjy  youtrov  xapar%bv,  rip  <r&- 
fian. 

,  (<£.'•  'OxSaom-^a^ii^jSifpJ/^tTaTefi  i i  xu- 
poi  iv  Toiai  oupoim,  toOtmi  Tv)v,{f  pxviv  <pd-, 


robur  tendit,  calidum  esse  necesse  est,  et  ubi 
marcescere  et  -ad1  exitum  praecipitare  coeperit, 
frigidius  .  evadit. .  Atqrre  hac  ratione,  quo  magis 
hia  primis  jdiebq8;;homo'.  incresoit.,.  eo  calidior 
evadit, -et  quanto  magis  ultimis,  diebus  marce- 
scit,  tanto  frigidiorem  . esse  necesse,  est.  .  .Qui 
autem:  ita, affecti,. suRtj  ;sua  .sponte,  sanescunt 
plerique  quidem-  quotumi  tempore , colliquescere 
coeperint,  quinto  et  quadragesimo  die.  Qui  ym 
boc  anni  tempus  superaverint-,  anpo  convale¬ 
scunt  sponte,  .nisi,  quid  aliud  hominem  male 
habeat.  .  .  ... 


14.  Qui  morbi  ex  parvo  temporis  intervallo 
oriuntur  et  quorum  causae  cognitu  sunt  faciles, 
ii  securissime,  praedicentur.  Quorum  curationem, 
sie  . instituere,  oportet.,,  ut  morbi  causae  occart 
ramus;  (ita  enim -quod  .morbum,  in,  corpore -ex¬ 
citavit,  facile  dissolvitur;.  --  • 


,.  15..  /Quibus  in  urina  arenulae'- vel  lapilli  sub- 
sident,  ..iis-  per  initia  ip  crassa  vena  tubercula 


—  97  — 

tiara  iy ivero  '  iv  rjj  0kefil  rijj  xayeiy  xai  enata  sunt  et  suppurarunt;  deinde  cum  ea  tu- 
Ste*-in]oe,  iretra  Se  are  oh  rayiug  payiv-  bercula  haud  ita  eito  rumpantur ,  lapilli  ex  pure 
rav  rtbv  0u/adravrvrSipoi-^uvearpd0tiaav  ix  coalescunt;:  quioper.  venam  cum  urina  in  vesi- 
rou  *4oo,  otriveg  £%u  6kl(Sovrau  Stdrijg  0ks<  cam  foras '  extruduntur.  At  quibus  urinae  solum 
(Mg  £bv  r&  oiipcp  ‘ig-.rip-  xSariv-.  'Oxbootoi  cruentae  suntjiis:in  venis  vitium:  est.  Quibus 
Si  ’  /xouvov  aifoar&Sea  rd  oiipljfiara,  roii-  vero :  in:  urina  crassa  prodeunt  minutae  carun- 
roiffi  ai  0ki(ieq  a-ea-ovijxaai-  0x600101  Si  iv  culae  capillamentorum  speciem  referentes,  eos 
Tcp  odpijptan  traxi!  i6vn  aapxla  apuxpd  rpi-  a  renibus  et  articulari  morbo,  laborantibus  pro- 
%betSia  ‘  ii-ip%erat ,  ■  raOra  axi  rwv-  ve0pSsv  dire,  nosse  convenit.-  Sed  quibus  urina  pura  est 
eiSivat  %p>l  iovra  xai  dtrb  dpSptnxuv  6x6-  et  alias  atque  alias  furfuraoea  quaedam  urinae 
ooici  Si  xaiapbv  r.S  oupov  dkkore  xai  cik-  innatant;. iis:  vesica  scabie  laborat. 
kore,  oxotov.  Si  trlrupa  ‘  ifi0iperai  iv  rtji 
o&rfftari,  ro6rm.ii  xCong  tpupigi-.  1.-.  ,  i 

01  vrketarot  ruv  vruperuv  ylyvovrat  16.  Febres. -magna  ex  parte  a.  bile;.orittntur, 
dtrb.  %okijg-.  eiSea  Si  o0iuv  liari  -riaaapa ,  quariimr.genera::sunt  quatuor,  praeter  eas,  quae 
%apig  ruv  iv  rijai  bSOvyat  ytyvopiivav  rijat  dolores-,  per  se  constantes  comitantur.  Earum 
aTOxexpifihyai-  oln i6/j,ara  S'altfo1at  icrtgOv-  autem  nomina  sunt:  continens,  quotidiana,  ter- 
o%og,  dpt,0tffiepivbg,  rptralog,  reraprdtgg.  tiana  et.  .quartana,  Quae  continens,  appellatur 
'O  fciv  ouv  (;6vo%oq  xakeipoevog  yiy verat  ex  copiosissima .  et -meracissima- bile,  provenit 
&t6  rktMifg  %okijg  xai  ixpt/reordnig  xai  et  perquam  brCvi  iudicatur.-  Corpus  namque 
rdg  xptatag  iv  ikayjara  %p6vcp  trotierat-  rb  vehementi  ■  calore  incalescens  ,,  neque  unquam 
ydp  o&fia  0 it  Sta0u%6fievov  oitSiva  %p6vov  refrigescens  celeriter  colliquescit  Quotidiana 
t-vvrtfxerai  ra%iug,  Sire  ut6  trokkou  rou  secundum  continentem  ex  plurima  bile  ortum 
Oep/iou  6ep/xaiv6/aevov.  'O  Si  d/o0vipt,epivbg  habet -et  prae  aliis  citissime  . dimittit  hominem, 
/aerd  rbv  %6vo%ov  drb  xkelaryg  %oA>fc  yl-  et  continente  eo  longior  est,  quo  ex  pauciore 
y ver at  xai  avrakk&ooerat  raytara  ruv  £k-  bile  provenit,  quodque  in  ea  corpus  requietem ^ 
kuv,  fpaxpbrepog  S'  lar1!'  rou  i(uv6%ou,  oxbatp  habet,  quod  in  continente  nullo  unquam  tem- 
dtrb  ikdaaovog  yly verat.  %okijq  xai  In  ?%e;  pore  quiesoit.  Tertiana  vero  quotidiana  longior 
av&Tauatv  rb.  ou/ta,  iv  Si  rtp  ipuvaya  oux  et  a  pauciore  bile  fit,  quoque  diutius  in  ea 
avatraOerat  .otiSiva.,  %p$vov.  'O  Si  rptralog  quam  in  quotidiana  corpus  quiescit,  eo  diutur- 
ptaxpbrepog  iart  rou  djp0)i/J,eptvou  xai  dxb  nior  'haec  febris  est  quam  quotidiana.  At  quar- 
%okijg  ikdaaovogyly  verat-  bxbacp  Si  rkel-  tanae  in  .reliquis  eandem  rationem,  oitinent, 


ova  %p6vov  iv  Ttp  rpiralcp  i)  '  iv  rip  dpi^v/- 
poepivtp  rb  nupta  StavaxaCerai ,  ronobnp  %po- 
vi&Tepot;  olrog  b  xupErbq  rov  aftQyftEptvov 
itTk  Ol  Si  rorapraloi  ra  /tiv  akka  xarct 
rbv  abrbv  kbyov,  xpovitirspoL  Si  ruv  rpiraiav 
sio ■!,  bxbncp  ekannov  n  /tipog  peerixomi  %o- 
kvjg  ryp  rijv  bsp/tan^v  xapEXoOnypi  rou  te 
#iat]/6%e>r8ai  rb  nupta  vrteov  pier£%ouni-  xpon- 
ylyvsrat  S1  abrolni  ixb  piskahyg  %okifg  rb 
xspinnbv  rovro  xal  Sunaxakkaxrov-  /tikatva 
ydp  %oXi\  r£o  v  iv  r $  n&ptaxi  ivtbvruv  %v- 
pt&v  yktnxpbrarov  xal  rdg  iSpag  ‘%poviu- 
rdrag  xoiisrat.  TvGtny  'SI  rlpSe,  bn  ol 
rsrapr.atoi  xupsrol  pteTi%owi  roO  ptEkayx»- 
kixou ■  0$ivoxdpou  ytip  .  ptdkinra  %>v6paxoi 
aklnxovrat  bxb  rSv  reraprafav  mk  iv  rij 
vjkixbp  'rijj  dxb  xivrs  xal  slxoni  iriav  Sug 
r&v  xivrs  xal  rsnaupdxovra,  bri  'xal  i\ 
{pktxlti  ailn/  bxb  ftEkaivvpg  yfihyQ  xar i%£rui 
ftdkmra  Xaniuv  r&v  iikixi&V)  ij  te  Oiivoxcc- 
pivi\  Siptf  /tdkinra  xaniuv  r&v  upiuv  ixtrtfr 
Ssiar&ry.  'Oxbnoi  S’  S.v  'dkum  Ifa  rv,g  2- 
ptfp  rabrtpg  xal  rijg  bpkixZvpg  bxb  rsrapralou, 
sS  %ptj  ElSivai  jti)  xpbvtbv  iniptsvov  rbv  xu- 


sed  tertianis  tanto  longiores  sunt  quanto  mime 
bilis  calorem  exhibentis  obtinent,  tum  quia  in 
his  corpus  liberalius  refrigeratur;  iis  autem  ab 
atra  bile  is  Cumulus  accedit,  ut  non  nisi  aegre 
depelli  possint;  bilis  enim  atra  eorum  omnium, 
quae  in  corpore  insunt,  cum  sit  glutinosissima, 
maxime  diuturnas  stationes  facit;  Quod  autem 
quartanae  humoris  melancholici  sunt  participes , 
ex:  eo  cognosces  quod  auctumno  praecipue  ho¬ 
mines  quartanis  corripiuntur  et  ea  aetate,  quae 
est  ab  anno  vigesimo  quinto  ad  quadragesimum 
quintum,  tum  etiam  quod  haec  aetas  inter  alias 
omnes  atrae  bili  potissimum  est  obnoxia,  ut  et 
inter  anni  tempora  auctumnus  maxime  accom¬ 
modatus.  Si' qui  vero:  extra  hoc  anhi  tempus 
et  eam  aetatem  quartana  correpti  fuerint,  pro 
comperto:  habeas  hanc  febrem,  nisi  quid  aliud 
hominem  male  habeat,  minime  diuturnam  fore. 


nEPI  AIAITHX  TriEINHE. 

a'.  T oi/g  lStkrag  kSe  XP*I  Scairda&ai  ■  rou 
ug  arXeSnnstp  vrlveiv Si 
ug  ikdx‘era,  elvai  <p£  rb  xbpta  1  olvov  ug 
kxpyrierarov ,  rk  .  Si.  etrla  dprov.  xal  rk 
b\pa  birra  irdvra,  Xaxkvoitn  Se  kg  ikay/- 
tsroitn  ‘  xptscdaL  ratjryv  rijv,  Utp^v  ■  ollru  ykp 
dv  ‘  pcdkiara  rb  c&pta  Seppobv  re.elvi  xal  &- 
p6v.  'Ox6rav  Si  rb  iap  ‘lxi<rr$,  t6  re  #6- 
pca  xp*l  vrkiov  vrlvecv,  olvov  uSapierepov  xal 
xar'  bklyov,  xal  rolet  etriom  p.aXaxuripoiai 
1  XpierSai  xal  ikdacocsi,  xal  rbv  dprov  d<pai- 
piovra  pca^av  rpoertSivai  xal  rk  Stpa  xark 
rbv  aiirbv  Xbyov  dfpaipietv  xal  ix  ruv  bvrr&v 
irdvra  e$6a  irotieeOat  xal  A axdvoitn  ‘  §Sy 
XpieaSat  bkiyoim,  'bxugig  rvjv,.6epec>iv  xar.a-. 
rriji verat  kvSpurog  ro fal  re  eirloiei  irdec  poa- 
Xaxuripotec  %peippevag  xal.  rolci  Stpocet  ’  e(p~ 
Solei  xal  iXaxkvoier  iCpSom  xal  Sipoom-  «tradi . 
rug  xal  rolat  irbpLaei  '■ ug  vSapeerdrow  xal 
veXeterom,  dAA’  bxug  pt, v)  pceydk i  ij  pcera- 
(Soty  ierat  xark  pc.ixpbv  pt.vi  it-amvtfg  %/>£0- 
pUvcp.  Tou  Si  bipeog  ri/j  re  pidfy  ptakaxiji 
rpiipeaSai  xal  ru  irortp  itSapii  xal  irokkcp 


DE 'SALUBRI  VICTUS  RATIONE. 

-  1.  Hac.  vietus  oratione  privati  homines  uti  de¬ 
bent  ,  ut  hieme  quidem  quam  plurtam  edant  , 
bibant  quam  minimum.  Potus  sit  vinum  quam 

Oleribus  autem  quam  paucissimis  hac  tempe¬ 
state  .utendum.  .  Hac  .enim  ratione,  potissimum 
corpus  tum  calidum,  tum  siccum  inerit.  At 
vero  cum  ver  instat  plussbihere  oportet,  vinum 
dilutum,  idque  paulatim,  oibisque  mollioribus 
et  paucioribus  .utendum,  panis  subtrahendus, 
et,  maza,  offerenda,  eademque  ratione  opsonia 
detrahenda  ret  iassa  .  omnia  pum,  elixis  commu¬ 
tanda.  Oleribus  etiam  paucis  iam  utendum , 
ut-  ad  aestatem  homo  deveniat,  tum  taolliores 
omnes  cihos,  tum  opsonia  cocta  sumendo  et 
olera  cocta-  et  cruda, osimiliterqne  potus  pluri¬ 
mos  et  quam  dilutissimos,  nlque  sensim,  ut  ne 
magna,  mutatio .  derepente  utenti  contingat.  Aea 
state  autem  tmpanoUiimaxa,  tum.  potu  copioso 
et  diluto'  opsoniisque  omnibus  elixis  nutriri 
oportet;  oportet  enim  his  uti  aestatis  tempore, 
ufc  corpus  molle  sit  au  frigidum;  ri  quidem  haec 
tempestas  calida  est  et  sicca  et  corpora  aestu- 


—  100  — 


xal  rolai  Sipom  xaai  itybom  • '  Sei  yap  %p£- 
eaftai  roCrotn,  6x6rav  6ipog  !jj,  '6xug  ipu- 
Xpd v  ‘yhyrat  rb  a&pea  xal  peaXaxbr  xal 
ykp  if  Sip q  beppotj  re  xal  tgvtpif  xal  xoitei  rk 
ad/aara  xau/oardSea  xal  a&yjiypa-  Sei  ouv 
rolai  iTirySeC/jiaai  roCrotai  kXi^aaBai.  K ara. 

Si  rbv  abrbv  Myov,  Havepix  '  rou  %eifiS- 
vog  ‘  ig  rb  ijp,  olira  xal  ix  rou  y/pog  ig  ro 
Otpog  xaraarljaerat,  r&v  peivrairlav.aQai- 
piav,  rip  Si'  rorlp  vrpoariSelg ■  xal  olira  rk 
‘  ivavria  vroidovra  xaraarv\aai  ix  rou  Oipeog 
ig  rbv  %eipiSva.  ’Ev  Si  rcp  (pSivoTdpip-  vrd- 
Mv  rk  ptiv  airla  irUa  roteufievov  xal  fy- 
pbrepa  xal,  rk  Sipa  xaraMyov,  ra  Si  vcora 
iXaaaa  re  xal  kxpvfriarepa,  bxag  '6  re  '%ei-> 
pecPv  'dyahbg  iarai  "  xal  ihibpaxog'  Sia%p<pae- 
rai  rolai  ’  re  r6poaai  ixpvfrearipoiai  xal  bM- 
yoiai  *  xal  rolai  atrloiai  kg  xkelrrom  re  xal 
i-ypordroiar  olira,  >  yap  cLv  xal  uyialvoi ped- 
b-iara  xalfiiyfa  lijxidra ’  v/  yap  Hpytpuxrf 
rexaltiyplj..  '  wlmlO 

/3'.  Tolae.  Se  eISeai  rolai  aapxkSeai  xal 
'  /aaMaxolat  xal  ipu$po1at>  tgUpeQipei  “;JiJ  .rbv 
vrXelova.  %p6vov  rou  iviaurou  gyporipoiai 

“rolai  Siair^fLaai  yphaSai  ■  uypi/  ykp  ij  (pS-  .  humida.  Durivero,  graciles,  fulvi  et  nigri  hu-. 
tvig  r&v  elSiav  rohrav.  Toiig  Se  'f  arpitpvobg  midiore  victus  aratione  toto  fere  tempore  uti 
xal  rpoaearakpoivoug  xal  avppodgnxdh"t/tiii  debent  , "  cum.  eorum  corpora  sicca  exsistant. 
\avag  rijj  iryporipip  Sialryp  yp^  rb  rkelov  roS  Iunioribus  corporibus  mollior  et  humidior  victus' 
%p6vou  ivSiatraadai ■  “ra  ykp  a&piura  ra  ratio  "utilis  est.  Haec  enim  aetas  sicca  est  et 
■rotaura  ihrdpxei  tgvjpd  Mvra.  Kai  rolairyi-:  eorum,  compacta  sunt  corpora.  Senes  vero  sic- 


osa  et  squalida  reddit.  Hac  igitur  instituta 
victus  ratione  iis  succurrendum  est.  Eadem 
vero  ratione,  quemadmodum  ex  hieme  ad  ver 
sic  etiam  ex  vere  ad  aestatem  deveniendum,  ci¬ 
bos  quidem  demendo,  potum' vero  augendo,  ad 
eumque  modum  contraria  adhibendo  ex  aestate 
ad  hiemem .  perveniendum.  Auctumno  contra 
cibi  quidem  maiore  copia  et  sicciores  exhibendi, 
et  opsonia  ad  eundem  modum,  potus  etiam 
pauciores,  et- meraciores ,' ut  homo  commodam: 
degat  hiedaem  ;  et  potibus  utatur  meracioribus' 
et  paucis,  cibisque  quam  plurimis  et  siccissimis.. 
Ita  enim  cum  vel  maxime  valebit,  tum  minime 
frigus  sentiet  cum  haec  anni  tempestas  sit  fri¬ 
gida  et  humida. 


2.  At  corporis  habitus  carnosos,  molles,  et 
rubros  maiorem  anni  partem  sicciore  victus, 
ratione  uti  convenit,  quod  eorum  natura  sit 


oitsi  r&v  rto/xarav  gu/iCpipet  fiaXaxaripoiri 
re  xal  uyporipoitn  %pfoaSai  roltn  Stairfoatn- 
i,  ykp  &ptf  xal  rk  a&puxta  a-ixyys. 

Tolis  'ii '  npsefkurfywg  r$  fyporiptp  %pi)  rp6- 
tu  rb  zteov  roij  %p6vou  Smyeiv  rk  ykp 
adpiara  iv  rabrip  ry  ifXixhfi  uypa  xal  paX- 
6axk  xal  tpuxpd-  Aef  oSv  xpbs  rfo  {/Xtxfyv 
xal  ryjv  titpyv  xal  rb  'Bos  xal  n )v  %i%i/  xal 
rk  ‘  ciSea  rk  Siairfoara  roiieebai  ivavnoO- 
fievov  roltn  xaOiorafoivom  xal  SaXrstn  xal 
Xeifit o<ri--  oura  ykp  kv  fiaXiara  uyiaivonv. 

y’.  YLul  bSoiseopeeiv  rou  pt-iv  % eipoSvos 
'raybas  Xpfo  rou  Si  Upeos  fouxfo  i“i 
Sik  xaOpiarogi  bSovropiy  ■  SeU  Si  xal  robs 
‘  [ah  oapxtbSeas  Oacrtxov  bSoiTopieiv,  robs  Si 
lsyyobs  fou%irrepov.  Aourpoltn  Si  xp >)  iroX- 
Xoltn  ‘  xpbeoSat  T°u  Sipsog ,  rou  Si  %6/^foi/o? 
iXarootn,  %pvi‘.Si  ■  robs  orpiQvobs  fiaXXoy 
XoOetsbai  r&v  rapxaSiav.  ’H potpiiaQai  .Si  XP $ 
roOilfiiv  xupfooi  '  xaSapk  Ipoana,  roO.-.Si 
Oipeos  IXaionyia. 

S’.  Tobs  Si  raxbasxp^  >  -8<ro/  {SoOXovrai 
Xsrrol  yevirSai,  rkp  raXamapias  kiraaap 
.  v  forias  '  ibvras  ir oiietsPai  xal  rom  tnriom 
iiri%eipisiy  in  ■kaBfitdvovras  Jx  rou.  xbrou 
xal  f/aiji  avtipuypivous  xal  arpoyrexaxbras  o7- 
yov  xsxpypoivov  ’  xal  /ab)  r(p6Spa  -p oxjpbv  xal 
rk  Spa  axeuk^m.  tn/tra/aoun  i)  fiS6<r.fia&i*xal: 
roltn  kXXoitn  roltn  roiourorpbtroitn-  xal  srf- 
ova  S'  iara  ■  oiiru  ykp  kv  arb  IXaxirrav 


ciore  victus  modo  plurimam  temporis  partem 
degere  oportet,  quod  ea  aetate  corpora  sint  hu- 
mida,  rhollia  et  .  frigida.  .  Quare  pro  aetate,  anni 
tempore,  consuetudine,  regione  i  loco;  corporum 
habitu,  victus  ratio  sic  est  ineunda,  ut  instanti», 
bus  et  caloribus  et:  frigoribus  nos 'opporiamus. 
Nam  ita  demum  optima  valetudo  consequetur. 


8.  Quin  etiam  per  hiemem  ■  quidem  celeriter 
et  per  aestatem  leniter  iter  faciendum,  nisi  per 
solis  ardorem  via  sit  facienda.  Corpulentos  au¬ 
tem  celerius,  graciles  vero  levius  ,  iter  facere 
convenit.  Balneis  etiam .  multis  per  aestatem  et 
per  hiemem  paucis  utendum.  Duris  vero  quam 
corpulentis  lavari  magis  expedit.  Et  hieme  qui¬ 
dem  vestes  puras  induere  convenit,  aestate  vero 
oleo  imbutas.  r  ... 

4.  Ac  qui.  crassi  cupiunt  tenues  fieri,  ieiuni 
omnes  exercitationes '  subire  et  adhuc  ex  labore 
anhelantes ,  necdum  refrigerati  •  cibos  •  aggredi 
debent,  priusque  bibere,  vinum  dilutum  nec  ad¬ 
modum;:  frigidum.  Opsonia  :quoque  ex  sesamis 
aut  .-viridibus:  et  ...siccis  condimentis  ahisque.  id- 
genus  apparata  assumere;  sint  praeterea  etiam 
pinguia,  ita  enim  quam  paucissimis  impleantur. 
Quin  et  semel  cibus  capiendus  et  balneo  absti- 


102  — 


IfiTirXaivro'  dXXd  xal  fJLOvomrkiv  xal  dXou-  nendum,  duriter  cubandum  et  nuda  deambula. 
rteiv  xal  axXvfpoxturim  xal  yu/avbv  preptTa-  tione,  quoad  eius  fieri  possit,  utendum.  .Qui 
rieiv  'iaov  ol6y  re  pidXitrr'  1  dv  eivj<.  'Ox6aoi  vero  attenuato  cum  sint  corpore,  crassiores  effici 
Si  fioOXovrai  Xeirroi  I6vreg  ira%£ee  ’  yevl-  volunt,  tum  his  contraria  .facere,  tum  ieiufil' 
ffau-t  rd  rs-dXX»  roiletvrd  Ivavrld  xelvom  nullam  exercitationem  subire:  debent.'. 
xal  1  ytjanag  fiySspluv  raXairupfyv  * oilsirSui. 

•e<.  Tolai  S&  -Ipiroiffi  -xpvl  xal  rofci  xara-  5-  Vomitionibus  autem  et  infusis  alvum  elu- 
xXCcpcaci  rotei  rvjis  xoiXtyq  ‘  5>Se  xpleaSar  entibus  utendum  hunc  in  modum.  Sex  hiber- 
/Ayvus  robp  xei/aepivobg  ifxhiv  •  oZrog  nis  mensibus  vomitus  ciendus ,  quod  tempus 
‘ydp  6  %p6vog  (pXeyfiaruSlarepot;  roB  Sepi-  hoc  aestivo  plus  pituitae  gignat  et  morbi  :dr. 
voB  xal  ’  rd  voci;  par  a  ylyverai  repi  Ttju  cum' caput  et  regionem  eam,  quae,  est  Supra 
xetpaXyfV  xali  tfepl  rb  %aplov  rb  trip  rdv  septum  transversum,  excitantur.  At  ubi  aestas 
0pev tov  travSi  $  MXjrop, roTai  xaraxXB-  viguerit,  infusis  utendum.  Haec  enim  anni 
c/auri  XpiectBai,  ydp&ptf  xdupearAS^  xal  tempestas  aestuosa  est  et  corpus  bile  magis. 
ro  ffcbpia  %oXaSiarsp6v  lar I  xal  ''(idpBryteQ'-  abundat,  gravitates  etiam  lumbos  et  geuua  b- 
Iv-V^  d^^rml^iV^iMifoBmh^alSlp/lPm1  festant,  calores  oboriuntur  et  venter  torminibus 
yifVoWai  kal  lv  ■■+$'  Set:  torquetur.  Corpus  igitur  refrigerandum  et  quae 

ovv  rb  ffd/xa  \p6x&k  kal  rd  pisrlapiTbpieya  sursum  attolluntur ,  deorsum  ex  istis  locis  de* 
xdra  ”&r< iyeiv  in  T$>v%aptav  roBrav.  *E<jt»  ducenda.  At  eorpWentis  et  humidioribus  infusa 
Si  rd  xaraxXOafxara  rofcri  pciv  tf&jjjkiptm'  quidem  salsa'tmagis .  ac  tenuia,  siccioribus.  Vero,- 
xal  uyporlpoiai  dX/xupArepa  xal  Xexr6repa,  gracilibus  et  imbecillioribus  pinguiora  et  cras- 
roiiri  Si  ifyporlpOKn  xal  Tpo<rs<rraXpt,lvburi  xal  siora  conveniunt.  Sunt  autem  infusa  pinguia 
dcrSsi/sarlpoiai  Xixapdrepa  xa>  ra%6r£pa-  et  crassa,  quae  ex  lacte  parantur,  et  cicerum 
lari  Si  r&v  xaraxXuafi&rti»»  ra  Xuraph  xal  decoctum  ceterorumque  id  genus.  Tenuia  vero 
i ra%la  “  rd  dxb  ruv  faXdxrm)  xal  ari  “i/»-  et  salsa,  muria,  aqua  marina  et  quae,  sunt  hu- 
(3!v6av  uSaip  IQSov  xal  rd v  AXXccy.  ribvrot-  iusmodi.  .  Vomitiones'  autem  bunc  in  modum 
oOrav  rd  Si  Xerrd  xal  dXpiupd'-,  *  aXitq  faciendae.  Obesi  ac  minime  tenues  ieiuni  vo* 
xal  BAXaara  xal  rd  roiaBra.  T oup  Si  l/ai-  mant  a  cursu  aut  celeri  deambulatione 1  circa 
rouq  &Se  %pi)  t oilsaSai'  baoi  fiiv  rdv  dv6pu-  meridiem;  hyssopi  hemina  dimidia  in  aquae 
rav  raylep  elsl  xal  p^  laxvol,  vlfanei;  congio  contriti  potu  exhibeatur,  affuso  aceto.et 


lao6 imi  Spafi6ireg  ij  bSoixopijsavteg  Sid 
Taxeos  'xard  ftisov  rtjg  i^W  ‘loreo  Si 
i/fitxoruXioi  bssdxou  ’  rerpififiiviis  iv  iiSarog 
Xpti  xal  rovrt>‘  ixxitra,  S%og  xapa%iav  xal 
&\as  xapafidXXav ,  bxcog  di  /aiXXip  ijSisrov 
gsesQar  xtvira  Se  rb  fiiv  x pior ov  i )su%isre- 
pov,  ixeira  S’ixl  Sdssov.  Oi  Si  ‘  Xexrbrepot 
xal  dsSevisrepoi  ixb  sirlav  xoie£s$asav  rbv 
epierov  rpbxov  roibvSe •  Xousdfievog  6ep[i$ 
xpoxiira  dxptfrou  xorOXi^v ,  ixeira  stria 
xairoSaxa  IsSiirt*  xai  ^  xivirco  lori  '  rip 
sirltp  /lyS'  i ixb  rou  ‘sirlou,  a).k'  ixis%ir a 
Isoi  Sixa  srdSia  SieXbeh,  ixeira  Se  gupipit- 
%ag  oivoug  rpelg  xtveiv  SiS6vai  abaryfpbv  ’  xal 
yhixbv  xal  bgbv,  f  xpCsrov  fiev  ixpyfrisrepbv 
’  re  xal  xar'  bUyov  xal  Sia,  xoXXoG  xpbvou, 
ixeira  Se  "  uSaplsrep6v  re- xal  6dssov  xal 
xar  a  xoKXbi.  "Osng  Si  e’/a0e  rou  pufibg 
Jlg  ii-epiieu,  "  d/aetvov  itpegijg  xoiies&ai  robg 
ifiiroug  ii  Sosi  y/fiipipst  piaXXov,  ij  Sia  xei- 
rexalSexa-  ol  Si  xai  robiavrioi  xoiiousi. 
'Ox6soisi  Si  "  ixir<\Seiov  dvepiieiv  ra  sirla , 
ij  bxbsoisi  ai  xoiXlai  obx  ebSiiigoSoi,  robroisi 
xasi  i-ofiQ£pet  xoXXdxig  rijg  'typtpyg  isOleiv 
xal  xavroSaxoisi  / Spdpiasi  “  %ples$ai  xal 
Sipoisi  “  x dira  rp6xoi  isxeuaspivoisi  “  xal 
oiooug  xlveiv  Sissoi/g,  ij  rpissobg •  bxbsoi  Si 
“  fiij  avepiousi  ra  stria  ij  xal  xoiXlag  i%ousi 
bypdg,  roOroisi  xasi  robiavrioi  robrou  ” rou 
rpbxou  t-upiCpipei  xoihiv. 


addito  -sale,  quo  fiat  iucundissima.  Ac  primum 
quidem  sensim,  deinde  verb  celerius  ebibatur. 
Graciliores  autem  et  imbeoiUiores  a  rcibis  -vomi¬ 
tum  cieant  hunc  in  modum.  Post  balneum 
calidum  praebibant  vini  meri  heminam,  mox. 
cibos  cuiusvis  generis,  assumant,  aeque  . inter 
cibos,:  aut  post  eos  bibant,  sed  se  contineant 
quanto  tempore  quis  decem  stadia  percurrat. 
Deinde  illis  triplex  vinum  in  potum  permisce¬ 
bis,  austerum;  dulce  et  acidum,  primum  qui¬ 
dem  meracius  sensim  et  ex  magno  intervallo, 
deinde  vero  dilutius,  celerius  et  affatim.  At 
vero  qui  singulis  mensibus  bis  vomere  consuerit, 
hunc  praestat  duobus  ex  ordine  diebus  vomi¬ 
tum  ciere  quam  decimo  quarto  die  ;  Sed  alii 
plane  contrarium  faciunt.  Qui  autem  ad  cibos 
vomitione!  reficiendos  sunt  accommodati ,  qui¬ 
busque  alvi  non  facile  prodeunt,  iis  omnibus 
crebro  die  cibum  sumere  et  omnis  generis  ci¬ 
bariis  uti  conducit  ao  opsoniis  varie  apparatis 
vinumque :  duorum  aut  trium  generum  bibere. 
Qui  vero  cibos  vomitione  non  reficiunt,  et  alvos 
habent  humidas,  iis  omnibus  ex  usu  est  ut  huic 
contrariam  ineant  vitae  rationem. 


TA  ii  raiUa  xrt  r A  v^na  Ppi&etv  6.  At  pueri  infantes  per  multum  tempus  aq 

Oepp&>  rip  Viari  iri  rouXiiv  xp6vw  mi  calida  lavandi  sunt,  vinumque  iis  aquosum 

m>.  iiibvai  uiapia  rbv  oivov  xal  pii  potu  exhibendum,  nec  prorsus  frigidum,  idq 
v  ruvraram  -  rourov  ii  iii6vaip  bg  ijxi-  offerendum  quod  minime  ventrem  afficiat 


peger  raura  ii  roiieiv,  oxag  ii  re  eraepoi  convulsionibus  tententur,  magisque  adolescant 
ijfooov  imXdfZuat.  xal  pel^ovu  yivyrat  xal  et  robustiores  et  coloratiores  evadant.  Mulieres 
ifXppSrep*  xal  eb%fO&rspa.  T  A?  Si  yuval-  autem  victus  ratione  sicciore  victitare  oportet. 
xag  ’XP*I'  iiairac&ai  r $  fyporipcp  r&v  rp6-  Nam  et  sicciores  ,  cibi  ad  carnium  mollitudinem 
■rav  xal  yap  rei  eiria.ra  fypa  imryieib-  magis  sunt  accommodati,  et  meraciores  potus 
repa  ‘  rpbg  rijv  _  paMaxbryru .  r&v  eapx&v  ad  uterum  et  foetus  nutritionem  magis  valent. 
xal  rei,  uxpyricrepa  rbpara  dpelva  rpbg 
rkg  Veripagvxalrag  '  xvorpoQlag. . 

-uaQi,  Toiip  yvpmf^opinovg  xpi/  rou  xstpMVOp  :.M.  Qui  exercentur  per  hiemem,  eos  currere 
xal  rpix£llJ  «eci  raXaieiv,.rou  ii  Upeog  ra-  et  luctari  convenit  .et  aestate  parum  quidem 
Xaleiv  piv  bXiya,  rpiX^v  ii  pi)  ,  rspira:  luctari,  currere  vero  minime,  sed  multum  iu 
-rieiv  ii  roXXa  ‘xard  'Oxbeoi  xo-  frigore  ambulare.  Qui  cursibus  defatigantur, 

«fiiov  ix  r&v  ip6pav,  roCroug.  raXaleiv  %p)jr '  “  luctari  debent,  qui  vero  lucta  defatigantur, 
-bxbeoi  ii  raXatovreg  xom&ei,  ro6r oug  XP*I  “s  currendum  est:  ita  enim  a  .laboribus  defati- 
,rp£%eiv-  oVra  yhp  S.v.ix.  raXcurtbpiim  xo-  gata  corpoijs  pars  aliqua  maxime  calefiat;  ea» 
ri&vriroue&parogiiakppalvoiroxaV^uv-  ponatur  et  maxime  quiescat.  Qui  cum  exer- 
mrCpro  xal  iiuvarauoiro  pdXiera. 'Oxbeoug  centur  alvi  profluviis  corripiuntur  et  alvi  .Sx- 
yupvafyptvoug.  iidppoiai  Xapfidvouei  xal  ra  crementa  cibos  referentia  et  incocta  demittunt, 
iiroxapijppra  rfr&isa  xal  drerra,  roVrOiei  ii  de:  exercitationibus  tertiam  partem  ut  mini- 
r&v  re  yvpvualav  cdpaipieu  pi\  iXdeea  roO  mum  et  de  cibis  dimidium  subtrahant.  Constat 
rptrou  pipeog  xal  r&v  eiriav  rota  i/pfcen  enim  ventrieulum. non  oalefieri  posse-,  ita  ut  ci- 
XP^srSar  iijXov  yip  ‘ii;  'bn  v\  xoiXfy  %vv-  iborum  copiam  concoquat  Cibus  esto  panis  quam 
SdX: readai  oii  iCvarai,  Siere  ricceiv  rb  rXy-  maxime  tobtus  in  vino  intritus,  et  potus  quam 


fwfcttmri 


eoe  r&v  airluv  ■  lar  a  SI  roOroiai  rd  atria 
aproe  &S  ItjoxTbraroq ,  iv  olvu  IvreO pup/tir 
voe,  xal  'tA  rorot  uq  l\d%iara  xal  ‘dxpvj- 
rlarara  xal  xepixdroiai  '  piip  %pela6aaav 
dxb  roO  airlov  piovoairleiv  SI  %pvi  i/rb  roO- 
rov  rbv  %p6vov  ■  ouru  ydp  iv  piabara  %uv- 
BdXxoiro  vi  xoiXhp  xal  r&v  lat6vruv  Ixixparolv/. 
Tlyverat  Se  b  rpbxog  oZrog  rfc  Siappolvpq  r&v 
'au/idruv  toiai  xvxvoadpxoiai  piabar  a,  0x6- 
rav  dvayxdfyrai  'Siv$puxoq  xpey0ayleiv  rvpg 
06aiog  urapxoOatpe  roiaOrtpg •  ai  ydp  0Xl(ieg 
xuxvubelaat  obx  dvribtpilSdvOvrai  ruv  airluv 
ruv  laibvruv  •  lari  SI  alirip  piev  bgta  ip  06aiq 
xal  rplxerai  10’  exdrepa  xal  dxpid^ei  bXl- 
ypv  xpbvov  vp  ebet-fy  Iv  roiai  roiovror  p6xoiai 
r&v  au/idruv.  TA  Se  dpai6repa  r&v  elSluv 
xal  SaaOrepa  xal  ripv  ’  dvayxoQayfyv  Si%e- 
rai  xal  rag  rakaixupiaq  fidkkov  Oxopilvei 
xal  xPm^r£Pal  ylyvovrai  aOrolai  al  edel-lai. 
K al  bx6aoi  rd  airla  dvepeOyovrai  rij  uare- 
pa(i/i  xal  rd  CixoxbvSpid  piereupl^erai  aOrolai 
&g  dxlxruv  r&v  airluv  Ibvruv,  roOroiai  xa- 
BeOSeiv  pi'ev  xXelova  %/j<5jw  t-u/i0Opei,  ’rijj 
Se  dXXipp  raXaixupltpp  dvayxd^eiv  XP>1  adr&v 
rd  a&poura,  xal  rbv  oivov  dxpvprOarepov  xi- 
vbvruv  xal  xXelu,  xal  roiai  anloiai  bXdaaoai 
XpOeaOai  i 'jxb  rourov  rbv  xpbvov-  SijXov  ydp 
’  S>)  '6rt  {p  xoiXOp  Oxb  daOe vehpg  xal  tpvxpO- 
rtprog  oh  SOvarai  rb  xXijBog  r&v  airluv  xa- 
raxiaaeiv.  'O xbaouq  SI  Sl0ai  Xapifidvouai , 
roOroiai  r&v  re  airluv  xal  r&v  raXaixupiiuv 


paucissimi  et  meracissimi,  neque  deambulatio¬ 
nibus  a  cibo  utantur.  Sub  boc  vero  tempus 
semel  duntaxat  cibum  sumere  eos .  convenit. 
Sic ‘enim  vel  maxime  concalefiat  ventriculus  et 
ingestos  cibos  superaverit.  Hoc  autem  alvi  pro¬ 
fluvii  genus  corporum  habitus  densiore  carne 
praeditos  potissimum  exercet,  quando  ita  com¬ 
paratus  quis  ad  carnium  esum  compellitur. 
Venae  siquidem  condensatae  .  cibos  ingestos 
non  recipiunt.  .  Et  haec  quidem  natura  est  lu¬ 
brica  et  ad  utramque  partem  vertitur  et  in 
eiusmodi  naturis  parvo  tempore  viget  bona  cor¬ 
poris  habitudo,  At  rariores  et  hirsuti  magis 
corporis  habitus  illum  ex  iussu  carnium  esum 
admittunt  laboresque  magis  sustinent,  diutius- 
que  in  bona  corporis  habitudine  perseverant. 
Et  qui  postridie  cibos  eructant  et  quibus  prae¬ 
cordia,  nimirum  cibis  non  concoctis,  attolluntur, 
iis  longior  somnus  confert.  Quin  etiam  ad  alios 
corporis  labores  cogi  debent,  vinumque  mera¬ 
cius  et  copiosius  bibere  et  sub  id  tempus  pau¬ 
cioribus  uti  cibariis.  Constat  enim  ventricu¬ 
lum  sane  prae  imbecillitate  et  frigore  ciborum 
multitudinem  concoquere  non  posse.  At  quos 
sitis  occupat,  iis  cibi  et  labores  subtrahendi  et 
vinum  tum  aquosum  tum  quam  maxime  frigi¬ 
dum  propinandum.  Quibus  vero  viscerum  do¬ 
lores  aut  ab  exercitatione  aut  ex  alio  quodam 
labdre  suboriuntur,  his  quiescere  et  cibis  absti¬ 
nere  confert.  Potu  autem  utantur,  qui  quam 
paucissima  copia  plurimam  urinam  ducat,  ut 


—  106  — 


atpaipieiv,  xai  rbv  ohov  'rivivrav  i/Sapia  ne  venae  visceribus  insitae  copia  distendantur. 
re  mi  'iri  ipuypbrarov.  'O xbaom  Si  oS6vai  Ex  his  enim  casibus  tubercula  et  febres  na- 
ylyvovrai  '  rav  nrkdyxpmv  vj  ix  yu/ivaetav,  scuntur. 


yj  1%  cLkkyfg  nvbg  rakaixapfyg ,  roCrom  %upe- 
ipipet  ivairaOeibai  driroin,  ’  xbpcari  Si  %pi- 
eabai  i  ti  ika%urrov  ig  rb  a&pia  4  irekdbv, 
irkeiarov  oSpov  Stdi-ei,  '6rag  ai  (pkifieg  ai 
Sia  rSv  STkdy%vav  reQuxvlai  flij  xararei- 
vavr ai  xkypoufievar  ix  ydp  4  ruv  rotoCrav 
ra  re  06/mra  'ylyvovrai  xai  oi  xuperot. 


IIEPI  TrPQN  XPH2I02. 

AIIOEnASMATA  ESTI  BIBAIOT  TINOS  IATPIKOT  THN  IimOKPATEIftN 
nOAT  NEHTEPOT. 


DE  LIQUIDORUM  USU. 

FRAGMENTA  SUNT  LIBRI  ALICUIUS  ARGUMENTI  MEDICI  HIPPOCRATEIS 
MULTO  RECENTIORIS. 


.zoumx  Yiwn  mu 

JWftI3TA‘IJJr  'iM  VjD  ,  TO>I!tI  ‘  i  !  <  '<  >  1  TOIA  fUS  II  i<  A  1 1  Y  /  O! 

TOTal.'!?- 191  T/  O  'i 


' 

«©TJUKJOTHH  I0K13M  1TOSB4UOHA  8UIOOIJ/-  IS8IJ  TO»  AT/SIVUl/.fl1* 

.  'j».iaorK3oaiJ  omom  : , 


nEPI  TTPftN  XPHII02. 


DE  LIQUIDORUM  USU. 


a'.  "TSap  xorbv,  /xkfiupov. 

Uotov  poiv  xar'  tyrpelov  '  xp&narov  xui 
yh p  aiivjptoiiri  xal  %a\xe!oiffi  xpdrierov  xcci 
(papfoctxoiei  roTtn  x\eiaroiai  xoiv6tcitov. 

’E?  Si  xpHra  yvSivai  Sei,  '6n  tj  riy^i, 
tj  iptigi,  Sj  Oep/ji&vd,  &Wtp  Si  bbSa/l  &0e- 
Xeii,  Sj  (S\a.xrei  tot6v. 

.  "O: tou  bXlyoy,  xorou  irxSyycp  %ptj?eig  dpi- 
stov  dQ6a\piofoi  aiiTd  ri  Sippca  iQSj  Exarat. 

&epfiou  alorfd  x uplij  tou  o&/MTOg  axav- 
rog  Sj  f&ipeog,  Sippiarog  extypou  podi.ix^ig, 


ijuvTETafoivou  %a\aaig,  hipav  t-ocTtWopot- 


%  Aqua  ad  potum  accommodata;  aqua  salsa. 

Potui  quidem  apta  ad  officinam  medicam 
optima :  ad  ferramenta  enim  et  aeramenta  opti¬ 
ma  et  plerisque  medicaminibus  valde  communis. 

Nosse  autem  convenit  aquam  potui  idoneam 
.corporis  superficiei  admotam  irrigatione ,  vel 
refrigeratione  vel  calefactione,  nullaque  re  alia 
prodesse,  vel  nocere. 


eius  fovetur;  cutis  dura  emollitur,  tensa  rela¬ 
xatur;  nervi  contracti  remittuntur;  e  carnibus 


vav  Trapetus,  aapxuv  orhjtSapav  £x%6fiu<nc,  humore  redundantibus  hic  evacuatur;  sudor 
iSp&TOt;  aQoSot;-  vypyvai  trpoxk^m  ofov  , Uvas,  profunditur.  Hac  adspersione  adiges  partes  ut 
xOariv-  Qfotag  oapxutrai,  avcakuvtu,  rijgai,  humectentur,  velut  nares,  vesicam;  naturas  ho- 
p,tvu6l<rai,  xpoiifv  dvaxakdoai,  Xpoiyjv  ctva-  minum  carne  augebis,  emollies,  liquefacies,  im- 
axeSdoai.  minues;  ruborem  revocabis,  eumque  dissipabis. 

'Tjt vixhv  xarot  xeQakijs  x at  akkas  erra-  Capiti  affusa  somnum  inducit,  ac  praeterea 


fffiai/,  rerdvav  oraptpyopixdv  'oiOvag  xatpoi 
Cirbs,  'oQSakpiav  xal  8  tsa  rotavra. 

Ta  4suxp&  Sepedi ,  'orM/it  roto  alptop- 

payevai,  !j  fcekkoooi  . .  xarfapiaei, 

ixxr&i&aci,  rom  Skkoioi,  olet  S,v  b%viu 
Mrpbs  ....  xaprfaply. 

To  pidrpiov  ex&ercp,  pti/  rp6ea,  pWdpoev 
fiaeavl^etv  ofov  >rt>  Qepfidv  r$  X p&tTy  ^ 
iirepPokijs  2<J>’  exdrepa,  as  dptCpoiv  fiv; 
ipiaprdvtjt,  e^ptatv6ptevos  rotis  /BA a(laiS,  ? 
oix  iiCpekelais,  olov  %A tapoO-  Sei  yap  rytn 


spasmos,  tetanos  solvit;  dolores  sopit  aurium, 
oculorum,  ceteronjpj  Jpus  generis. 

Frigida  calefaideM  oportdt  praeterquam  in  iis, 
qui  sanguinem  fundunt,  aut  mox  profundent 
Cetera  corrupta  sunt. 

De  loco  corrupto  cf.  adn. 


111  — 


fi\a(iyitt  9  SiCpeLetipri ,  x&v  Suri,  %py- 
,f$cu  /xt%p‘  rou  btpsUovrog,  vj  /i£%pi  rou 
(iLdnrovrog. 

Tiygt i  pb  ouv,  acBevig  •  \p6t-ig  Si  xai 
Odtyig,  le%vpbv,  dg  1%  y/kiou-  rb  Si  tf/u- 
Xpov,  Seppcbv  ibv ,  ug  sr orbv  drOeviovri. 

’A k.kd  rb  fiiv  Oeppcbv  pbj  np6<sa  xaleiv, 
xplvei  Falirbs,  srAi)v  rotat  ktyamei,  Sj  sr a- 
panhpyixolai,  i?  vevapxapcivom ,  i)  ota  ini 
rpu/ji<m  xareipuypcivoiai  !j  i/nspaSoviouei , 
toOtoici  Si  dvaiobyra-  KdSoig  yap  dv  xa- 
raxaLcag-  xai  rk  ixnrdfiara  Si  rk  /Sa6£a 
xai  ra  ptsydka  •  ySij  xai  nbSeg  aninenov 
xa/raipv%$ivreg  ix  xarayfisiog  Oeppiou-  dWk 
rourotn  b  rou  xarayiovrog  %pug  xpirfc-  xai 
tpu%pou  Si  & raOrag. 

Tofrrav  S’ abruv  rb  bkdyov  ixaripou  krSe- 
vig-  rb  Si  sroA£i,  l<r%up6v  akkk  fivj  iav, 
fii%; oi  yivyrai  oh  ivexa  noiierar  rb  I c%a- 
rov  nponabeiv  npiv  yevieSar  roOrav  Si  ixa- 
repov  (ik.dnrei. 

Bkdxrei  Si  raOra  rb  Oeppcbv  nkiov  %peo- 
piivoin  ■  aapxav  ixdtjMivaiv,  veOpav  kxpdreiav, 
yv&Mg  vdpxanv,  aipcoppaytag,  Xixodupclag- 
radra  ig  Oavarov.  Td  Si  tpuxpbv  exaefioiig, 
reravoug,  piekacpcoug,  /Styea  nuper  dSea: 

Ai  piiv  pierpibrtfreg  ix  roOrav.  Ti  S' 


Locus  corruptus. 


De  loco  corrupto  cf.  adn. 


Horum  autem  ipsorum  utriusquo  quod  pau¬ 
cum  est,  est  debile,  quod  vero  multum,  vali¬ 
dum.  Sed  non  est  cessandum,  priusquam  id 
acciderit,  cuius  causa  fiat.  Extremum  vero  pri¬ 
usquam  fiat,  curandum  est  ut  cesset.  Utrum¬ 
que  vero  horum  nocet. 

Calidae  autem  usus  copiosior  haec  parit  in¬ 
commoda:  crurum  effeminationem,  nervorum 
impotentiam,  mentis  torporem,  sanguinis  pro¬ 
lusiones,  animi  deliquia,  quorum  haec  quidem 
ad.  mortem  usque.  Frigida  vero  convulsiones, 
distentiones,  nigrores,  rigores  febriles  affert. 

Ac  moderatus  eorum  usus  hinc  cognoscitur. 


ikka  fSkdxrei  xal  iiQekie t  rd  slpyftha  Ceterum  rea  praedictaa  nocere  et  iuvare  constat 
tfSovijai  xal  ebtpopfyoi  xai  d%8i)S6ai  xai  Sua-  ex  voluptate  et  tolerandi  facilitate  et  molestia 
ipoplyai,  a't  xa6'  &  Sxacrov  aiirt cv  bftoko-  et  tolerandi  difficultate,  quae  singula  pro  cu- 
youaai  (palvovrai^  iusque  confessione sibi  respondere  videntur.  ' 

/3'.  'Tyiise  oupca  rb  piiv  is  axtiry  elbi-  «3.  Locus  vitiosus.  ,  :  l 

apivov  ori  dytfeq,  8  n  xpoacorara  rou  61- 
xetou  Odkrreog,  iyy&rara  Si  rou  dkkorplou  , 
ipSyeog,  Sia,  raur'  apa  rip  6ep/i$  ijSerat  xai  ■ 

(pipeiv  Sbvarai.  ,  , 

'Eyxitpakog  xai  '6aa  dxb  ro&rou  ipuypip  locus  corruptus, 
fiiv  dyfierai,  OeppcQ  S’ijSerai,  xai  tyv  dpa 
V  ip^Xpbrepov  §  arepedrepov  (pbai.  K ai  rpiacc 
rou  olxetou  Oakareog  xai  rrkeiara  auras  Sia 

rouro  bariotai,  bSouat,  veupoiai  rb  ipuypbv  -a5t 

xokipuov,  rb  Si  Qeppcbv  (plktov,  bn  drrbroO-  r  '  .  ;  .  . 

rccv  arraapcoi,  riravot,  pty ea  sruperdSea,  3, 
rb  fdv  \pu%pbv  yroiiei,  rb  Si  beppcbv  traOei. 

Aid  rouro  xal  yovij  arb  rou  beppcou  y/So-  Locus  comptus, 
sal  xal  erpoxkfaieg,  arb  Si  rou  <ipu%pou  dk- 
yifSbveg  xai  d^orpiipieg'  Sia.  rouro  baCpbg, 
arijOog,  vurov ,  bxoyfivSpia  pcakkov  ipuxpip 
£%8erai,  beppjp  <5"  IjSerai  xalQipetv  SOvarai- 
Sia  rour’  ctpa  boQiig,  v&rox,  arijbog,  uro- 
%6vSpia  rd  ivavria  rrirovSe ,  ori  ivdvrmas 


ft&  tout'  dpa  roimp  tu  %upiu  aoSSsg  iv- 
rxCSa  xpa/ihoixi  ro  Ssppcbv,  rb  Si  <pu%pbv 
rausi  ■  SiS  tout'  cLpa  tot$  tpu%pip  ijSsrat, 

Sici  tout'  Spa  ^p&fiasi  rotai  bep/mlst  yjSsrat. 

Aia  tout '  &pa  xal  xarct  cixpuv  iv  kirobu- 
pslaiQ  Tb  ipu%pbv  xara%ebfisvov  biCpeXisi. 

"Ori  Si  ra  brtobsv  t&v  ipcTpoabsv  Tb  6sp-  Locus  sensu  cassi 
fibv  poaLKov  aviysTai ,  ra  slptffiiva  alna- 
bn  Si  xal  ra  tpu%pa,  bpblSg-  ra  ts  yap 
cLxpa  ipcrporbsv  xal  oiix  iv  tsximp  slSur/oiva, 

Susrsp  rb  ivSov  tou  i%a. 

Mvyeriov  Si  xal  'bn  ixarspov  itp’  ixari-  Verba  sensu  vact 
pou  tou  s&parog  xplcaav  tou  Sipparog  tou 
il-u> ,  'bn  i;uve%ig  ts  iceurip  xal  vsOpcp  ivalficp- 
Sia  rb  i£-a  tou  olxs/ou  bspfiou  iv  rili  i^a 
ipu%p$  slvat  ir’  d/atpoTv  ruxvch  xparisrai 
xal  ixaripav  ruxvk  Selrat,  nuxvct,  Si  psaL- 
Lov  Bsppoou  ig  iiSovfv. 

Hcct%si  Si  xal  cLxpa  rotouro,  Sxtrs  ra-  Locus  corruptus. 
%£ug  ivaxoOsiv  roKXav  •  fipaSicog  Si  rp&rov 
iirasipsrat  xal  CpLsjiuv  SijLov,  ai  rp6rspov 
xal  brrspov  obrag  rravra  (palvsrai,  'bxou 


—  114  — 


re  4>6%srai  cixpa,  Sxou  re  bepfiafverai ,  iv 
xeveayyixofoi,  iv  hxobupuxol&i  xa\  xarcc 
k6yov-  elxbrcog  dpa  (ptefSuQ  xal  rd  dxb 
ro&rav  'ix erui  xal  beppcalvei  xpurov  rb  bep- 
pbv,  oTov  ruv  %eipcov  rd  eiaa. 

T x  S'  Zkxea  beppcip  vjferai  bpcokoyoupiivag,  Locus  corruptus. 
'6n  iv  <sxixy  elburrai,  elxbraq  dpa  r$  iripcp 
dyfierai.  E Ixbraq  dpa  xal  abral  ai  <p ki- 
Peq,  '6rt  iv  Oeppclp  eln.  Klxbrccq  dpa  xal' 
abrbq  b  66pv/i;,  xal  abri\  %  xoikfy  xparou- 
pitvy  bxo  rou  t l/uypou  pdkusra  dyavaxrel 
xal  bavarol,  ori  pcdkitsra  dtjbea  •  a?J.d  xkeT- 
i rrov  dxiyei  rou  xabelv.  roOrou  yap  iyyC- 
rara  rouro  rb  fetabar  elxbrag  dpa  xortp 
ipu%p$  ijferai •  ollra  bpookoyiei  raura  xdvra. 

" Ori  fi  pcdkiara  xdvra  ra  dxorCppcara  Locus  corruptus, 
xal  ra  ixixabpiara  ixixokijp  ou  piakiara 
elbitrpciva  iv  oxixy,  pcdkiara  iv  tpuyp$  dya- 
vaxrer  elx&raq-  rdypara  yap  xparterai 
xal  ra  (iabCrara  el  xparotro,  pcdkttrr'  dv 
dyboiro ■  exeira  xal  rijq  (putrioq  rtjq  vexpd- 
fouq  p,eri%ei. 

" Ori  uxoydcrrpiov  Sjfecbai  foxih  beppip,  Locus  corruptus, 
rxexriov  rb  %up(ov  xal  fieriyer  xal  dxpa 
xal  xbtsriQ  xal  yovij,  xal  akkoq  yovoq  b 
yupovbq-  fari  re  <p6ai  uypbrepoq  i?  S?  nq 
olerar  dva  yap  ob  xarcc  beppibv  dfaaer  Sta 
rcwra  ijferai. 


—  115  — 


°Oti  pera  rb  6eppbv  x^C %ertu  ro  ripa 
Sia%u6h  pakkov,  perci.  Si  rb  ipu%pbv  ava- 
SeppaJverai  pakkov  Qwrak&v  •  oTov  xai  rd 
[iSara  ipuxria,  beppavria  Sta  k  arrtfrijr*: 
Iti  perci  rb  beppbv  sxkypOverai  pakkov  ipri- 
frpav&iv,  oTov  oCpOakpol  pera  rb  4>u%p6v 
rb  piv  yap  bpotov  rtp  creptbxovri ,  rb  Si  ou. 

y'.  Qakaoaa  SI  rtiiei  xvyrp&Seai  xai  Sa- 
xv&Seai  xai  koCeiv  xai  xupiyv  beppij ,  rwi 
piv  atyetn  tixokicruivpvra-  crpbg  dkxea  Se 
avplxauara  xai  accotsOppara  xai  '6<ra  roiaura 
crokipiov,  ixirijSeiov  Si  roiaixabapoin ■  dya- 
6bv  xai  layyaimv  eu ,  dg  rd  rdv  dkieav  dk¬ 
xea •  raura  ydp  obS’  ixruei,  !jv  pii.  4/x6y 
xai  crpbg  ucroSetrplSag-  xai  ra  vepopeva .irabei 
xai  i<srv\tn ,  ug  &keg  xai  dkpupiSeg  xai  vl- 
rpov  •  crdvra  Si  raura  apixpip  piv  %papivip 
IpeOiirrixa ,  xporvixStvri  Si  dyaOa  •  (iikriov 
Si  Seppi)  crpbg  ra  crkeiera. 


S'.  ”0 §oj  Si  %/Jtori  piv  xai  dpOpoitri  cra- 
paxkijaiov  Sxkdtrtry  xai  Suvar&repov  xara- 


3.  Aqua  marina  utilis  est  iis,  qui  pruritum  sen¬ 
tiunt,  et  ab  acribus  humoribus  mordentur,  ut 
calida  laventur  et  foveantur;  insuetis  autem  ita 
ut  antea  aliquantum  pinguedine  inungantur. 
Ulceribus  autem  ex  ambustione  et  abrasione  et 
reliquis  huiusmodi  adversatur,  puris  vero  est 
accommodata.  Valet  etiam  ad  probe  extenuan¬ 
dum,  velut  ulcera  piscatorum,  nam  haec  ne 
suppurant  quidem,  nisi  ea  attingat.  Item  ad 
prima  fracturarum  subligamina.  Quin  etiam 
depascentia  ulcera  sedat  ac  sistit,  non  secus 
ac  sal,  salsugo  et  nitrum.  Haec  autem  parci¬ 
ore  usu  adhibita  irritant,  liberaliore  vero,  ita 
ut  superiora  evadant,  prosunt.  Praestat  autem 
ad  ,  plurima  calida. 

.  4.  Acetum  cuti  et  articulis  admotum  eandem 
habet,  cum  aqua  marina  facultatem,  potentiorem 


yjteiv  xal  rropiqv  xal  tkxeet  rolel  veorpdrroiet, 
6p6pc[ioiei,  oh  piikaepca  alSola v,  xkOeig  oud- 
rav  vj  xal  bSovrav-  6sp/i$  Se  Taura,  ra.  re 
dkka  xal  riji  8>py  %uvrex/j,alpee6ar  ix  rijgecog 
oikeg-  xal  rrpbg  akka  Se  lea  keixyei ,  kt- 
rpyei,  ak0olei,  guvrehei  xa%vv6ev  tv  v/klip 
Sep/iip,  pidkiera  St  Hwt-i  kexpolei,  xpartei 
ykp  pcera  %p6vov. 

iHupptv/xiag  arakOvei  xal  roi/g  tv&el  lardi 
phroug,  pcakaeeei  St  xal  %ptira,  xakkayyi 

St  Xal  S.kky _ el  fJ.il  bSptif  ifSkarre  xal 

pcdkiera  yovaixag  •  tSOvaro  S1  clv  xal  rcoSd- 
yptf,  el  /ai)  &  %pi>i  tnrp&exero. 

Taura  xal  rpb §  bt-ovg  roitei. 

e'.  Ohog  St  ykuxiig  lea  %p6via  rp&fiara 
£-uve%tti)i;  %pa/atvcp  abrapxeg  irap  xal  tg 
tyappeaxorroeiv/v. 

hberv/pbg  St  o  keuxbg  xal  pc.tkag  ohog 
0u%pbg  trrl  ra.  ekxea  bStyerai-  l0b%pbg 
Sia  ri)v  Stp/dv/v. 

Elpia  St,  lea  pjitv  06%iog  eheXa  i)  xara- 
%eirai  1}  tvlerai  if  ififi&TTerai,  ug  hSap  ipu- 
Xpbrarov  bea  St  er60iog,  b  fdtkag  olvog  xal 
elpia  xarappijvai,  olov  xal  06kka  reurklav  1) 
bObvia  (S&7rrerai  trl  ra  xkeiera  •  lea  <$”  ht 
erCipiog,  oh  v  xieeou  06kka,  b  keuxbg  xal  lea 
erpu0vbrepa  i)  0a6op(brepa,  olov  xlerog  re 


tamen  perfusione  et  fotii  obtinet.  Valet  etiam 
ad  ulcera  recens  'vulneratis  et  ad  sanguinis 
grumos  'et  ubi  nigredines  sunt  in  pudendis; 

Reliqua  corrupta  et  incertae  lectionis  sunt. 


Verrucas  formioarias:  emollit,  aurium  sordi¬ 
bus  medetur,  cutem  etiam  mollem  reddit,  Mul; 
tis-  quoque  aliis  modis  valeret,  nisi  odore,  prae- 
oipueqUe  mulieribus  noceret.  Valeret  etiam  ad 
pedum  dolorem,  nisi- cutem  Vulneraret,  isx 
Eadem  aceti  faex  ■  praestat. 

5.  Locus  corruptus. 


At  austerum  vinum  tum  album,  tum  nigrum, 
frigidum  ad  ulcera  adhiberi  potest;  frigidum 
autem  propter  calorem. 

Locus  corruptus  est. 


—  117  — 


xxl  &6rog,  ?oug  cxuroSe^ixii ,  iketoQaxog 
xal  'boa  fiakbdcceiv  Sci,  ofov  dk^rov  i066v. 

q'.  Ti  ipvxpti»  i)0ektei  ra-  ipuSpa,  ola 
HXXtp  xal  cLkky  ixbOei  tixovrkdrea  roiai  roi/g 
tnrkijvag  iryxvfpobg  dv  h%ouoi,  diodpxoioi  Si 
xxl  amkoodpxom,  uxipvQpa  Si  /likaoi-  xal 
ola  srpoyyOka  ibvra,  —  alBbkixag  ki- 
youoi ,  —  iv  abryci  ripoi  6ep/j,okovotifict  dvi- 
crarai  yevbficva,  xal  yuvaigl  ix  yvvaixslav 
ivaSpo/aijg  ,  urb  %pS>ra ,  xal  bxb  ipsbtofioO 
Sippcarog  ipoarlav  rpvfx^av  &tj6£'i  0op^oi,  xal 
0-  ISp&rav  i%6Sov,  ij  ix  06xeog  it-alQvyg 
rpbg  trup  ikSbvn,  !j  kourpci  Sspfid-  ravra 
Sijv  Oorspov  woiijoip,  in  odSapcug  ixMei. 
’E 7rsl  bxboa  ye  ix  iptlxeog  yfyvsrai,  ox6ca 
rpv,xSvsrai  xeyxp&Sea,  iTr’  i0skxourai,  rd 
fiiv  tpvxpov  jik&rrei,  rb  Si  Ssppcbv  6>0e- 
kiei. 

"A  Si  afiQco  i h0ekici,  rd  iv  dpSpotoi  ol- 
Sij/cara  xal  itvco  Skxsog  rroSaypixd ,  xal 
cxdopcara  srketora,  raOra  i puxpbv  vrokkbv 
xara%e6fisvov  friget,  loxvaivei  xal  bSCv^v 
vapxot ■  vdpxv/  Si  fierpfy  bSCvv/g  kunxbv  xal 
rb  beppibv  2<r% valvsi  xal  fj.akBd.ooet. 


6.  Frigida  pustulis  rubicundis  prodest,  quales 
latiusculae  alia  atque  alia  parte  erumpunt  -iis-, 
qui  lienes  tumidos  habent,  sed  bono  sunt  cor¬ 
poris  habitu  et  molli  carne;  et  quales  in  nigro 
colore  Corporis  insignibus  subrubrae  sunt.  Et 
quales  rotundae,  alBbkixsg  dictae,  in  calidis 
lavacris  excitatae  oriuntur 
menstruorum  sub  cutem  recursu,  i 
ritatione  ex  insolita  aspero 
gestatione,  et  ob  sudoris  exitum,  et  Cum 
ex  frigore  derepente  ad  ignem  aut  calida 
era  accesserit.  Sin  posterius  haec  fecerit , 
tiquam  amplius  erumpunt.  Quandoquidem 
ex  frigore  oriuntur,  aut  adinstar  milii  ex 
rantur,  dein  exulcerantur,  iis  quidem 
frigida,  calida  vero  prodest. 

Locus  corruptus. 


BfiTl 


118  — 


T olai  Si  roSaypixotai,  rapiam,  rerdvom, 
aruaptotai,  rd  roiaOra •  i-uvr&aieg ,  rp6/coi, 
raparh/ytai,  ra.  roiaura-  %u\daieg,  vap- 
xai,  avauSlai,  ra  roiaura  -  xdruOev  droty/i- 
ipiep,  QuXdoaeaSai  Si  iv  rij  ,ipu%pp  Xpfoi, 
i\uu%pom.  %ps6/teyog  /cdXXov  vf  ravavrla. 

Tct  Si  ip  ra  apSpa  iaxtypuapiha  Sj  uro 
QXsypiovfc.  xors  yevoptivxp ,  ?  dyxSXxii 
rpoSpyou  ldaaa$ai,  ip  daxiov  $eppc6v  iy%i- 
oyra  rvjv  %e!pa  ivaroS^aavra. 

Kai ,  S /aptura , ,  SaxpOou  rupyyopixbv  xara- 
Xet(p  ovra  rpbp  ra  Spiptia  Xtrog  rpoayvig 
Siars  /pii  arrsaSat  ro  aX/tuSep  xai  roiai  (So-, 
bplo/ai  Stxvi-Sip  xai  rXtjpccaig  ip  (piiaiv  dyouaa. 

.  'OcpOuXptoiai.Oep/ibv,,  iSOyyai,  iptrutjpiai, 
SaxpSuv  SaxvccSiav,  Epotat  Struat. 

T6  ipuxpbv  avaSuvoiai,  igepMpoiai  roiai 
Si  eiiiaptivoiai  £;uarpoQag  xaratpXifiag  roi- 
hiv,  ofa  xoipaS&Sea,  xara  S&pyxa  xai  SLXXa 
axXypd-  Stpyjp.  Si  xai  uaripyai  oi>  ravu  iv- 
Six^at  ulptu  iv  ip6%e'i  obpiouai. 

"EA xsai  rh  ptiv  ipu%pw  SaxvioSep,  Sippta 
repicxXypCvei,  bSuviiSea  ctvexrCtfru  rotiei, 
reXixhet,  pteXaim,  plysa  ruperdSea  roiiet, 
araaptoi/p,  rer dvoup. 


locus  corruptus. 


At  articulis  induratis  aut  ob  inflammationem 
quandoque  obortam,  aut  ob  contractionem  ante 
omnia  mederi  convenit  calida  in  utriculum  in¬ 
fusa  et  manu  in  alligatum  immissa.  , 

,  locus,  prave  scriptus. 


Ulceribus  frigida  quidem  mordax  est,  cutem 
obdurat,  tumorum  dolentium  suppurationem 


impedit,  livorem  et  nigredinem  inducit,  rigores 
febriles  facit-  et  convulsiones  et  distentiones. 


—  119  — 


“Een  <52  '6xou  txl  reravip  aveu  ekxeoq  vtip, 
ebedpxcp,  6tpeog  (itcou  t ^%pou  xokkou  xard- 
%u<nq  UpMS  bxavdxkyw  xoiter  6ip/af  St 
raura  fierai.  [rd  St  Lv  xeQaky  xal  xapy- 
fSapta;.] 

Ti  beppcbv  ixxuynxbv ,  [oux  txl  xavrl  2A- 
xei,  petyarrov  a^fielov  tg  daCpdkeiav,]  Stppca 
(cakidtrtret,  lc%vatm,  i iv&Suvov,  }iytav, 
axaap&v ,  rerdvav  xapyyopixbv  ricv  S' tv 
xeQa Ajf  xapyfiaplav  A 6«.  xketrrov  St  Sia- 
Qtpet  bartav  xdrfyfiaat  fidkkov  St  rolat 
tyikapitvow  roCrccv  St  fidkicra  rolai  tv 
xetpaktp  Tp&iuwi  [kxoveloisi  xal  dxouaioiffi] 
xal  8<ra  uxb  \pO%sog  Hj  Ovfaxei  1)  ikxourat. 
In  ikxd>pc.a<ri  [txoualoiri  re  xal  &xow(oi<si\ , 
axoaOppiam,  Ipxtjet  tabiopcivom,  fiekaivopct- 
votat  lv  vobcom,  axojj,  tSpy,  fartpy  roO- 
roisi  xaai  rb  Seppcbv  (ptkiov  xal  xplvov,  rb 
St  ipuypbv  xoktfciov  xal  xrelvov.  [xkvjv  bx6aa 
alfioppayteiv  tkxtg.] 

Obra  xard%vng  byptiv,  ixl%parig  dkei- 
xr&v ,  ixWeaig  Cpukkav  JJ  bbovtav,  xard- 
xkaaig  bx6<xa  1)  4/6%ig  tj  Stppctf  dcpektei  !) 
/Skdxrei. 


Interdum  quoque  in  distentione  absque  ul¬ 
cere,  aetate  iuvenili,  corporis  habitu  carnoso, 
aestate  media,  frigidae  larga  profusio  calorem 
revocat.  Calore  autem  haec  solvitur. 

Calida  suppurationem  movet,  cutem  emollit, 
attenuat,  dolorem  solvit,  rigores,  convulsiones, 
distentiones  mitigat;  e  capitis  affectionibus  gra¬ 
vitatem  eius  tollit ;  plurimum  autem  ossium 
fracturis  confert,  praecipue  vere  denudatis, 
omnium  maxime  capitis  vulneribus  et  iis,  quae 
ex  frigore  aut  emoriuntur,  aut  exulcerantur; 
insuper  ulceribus  et  quibus  cutis  abrasa  est, 
herpetibus  exedentibus ,  denigricatis  partibus  in 
morbis,  auri,  ano,  utero.  His  omnibus  calida 
grata  est  et  ad  iudicationem  confert,  frigida 
vero  adversa  est  et  interimit. 


7.  Locus  corruptus. 


-It?  9>rtii)ftS«ih  n 


:fiJi'!3nlrrv  niiiqi-.a  ai 


ivs.~  -  s-  i  _ 

-V.-ISX  'Ooaao-r  :o«\;  --rrtrftiifw 

St.  vnvi  -bSwr  'h-ojAxswxtA  -kj)^ 

' 

4«V0. 

■H  hc-  ;- i  xt:  ,vosvt*wsS  sT 

■  ■  '  ■  •  . .' ■:■■  i;  tj% 

,VS-'A 

,  - 


,inlt‘i  <  i  .  ,Ja/uci  :r  ’  ito  mi*  !5‘fc> 

,i  n ..  vij»  >  awin  i'  ♦  i  >  (*’  ,%»’* 

*mj{  tiR'ii;oiJoo'lh>  tbimsa  s  ijfigtiin: 

tirfisr  kJ  snsiMit  »A  A  W*Tli  n.\  Mai^jsS^  i 


«Sfer  i*  wAaS^  <t»Vw$ 

0»agil'l  X9  .  '  KlwSupAjjj^H 

r  >!t  i<  i  J  1  4K  1||H 

s&ffe?  SBtf.mHfl  etfl  mm  uti rftfes  fto  >u  ,  'lorcto  ■-•».  -  'r,  -R-'\  re  '  ||H 

abigi* ■  ,li:.tWvnPsnoiliaiFtni  i«  ctng  •Sv.aas.tyt  ttwwS.-iiw*S  roy-v.it  Jwwb^tA  ,,W 

• 

-  St  .  vo  «&»;.«$  St  •«(.-  «iofcilfl 


■  animo  nji.vj;]  .vcybtx.  iax  <tou$A«r  v 

*  ■  i  .sHAS  ■HiaSsfwJH 

.0  \ 

' 

i<  %l  -  5  ?  !«&>&«  asftd 


nEPI  OTSON. 

ZO<MSTOT  TINOS  Aoros  ftl  AnOAEIKNTSI  TA2  4T2AS 
TilN  NOSUN  AITIAS  EINAI. 


DE  FLATIBUS. 

SOPHISTAE  NESCIO  CUIUS  SERMO  EST,  QUO  FLATUS  MORBORUM 
CAUSAS  ESSE  DEMONSTRAT. 


/QZKD  vm\ 

2A2T4>  ZAT  UTWaiaAOIFA  m  2010/-  20VUT  T0T.iK.0Z: 
■  IA/.I3  2AITIA  /.azo^  VSiiT  . 


'  'aiTAlI'!  3<I 

MraoaaoM  zixaji:  ou g  .trs  owrps  «jtjo  oiosavi  hatsihioh 
1  .TA#r8ViOMaa  a83a-3i.80AO  ■ 


nEPI  <J>T2HN. 


DE  FLATIBUS. 


.  a'.  Elr/  rivet;  rGv  re%v£m >,  ai  rofai.pev 
xexrv\pivei<si  eltrt  Ixixovoi ,  roiai  Si  yjeopi- 
voitn  '  ivijltTTCii,  xai  rolei.  jdv  ISi&ryci  %vv ov 
kyaSbv,  toIcl  Se  peTa%eipi%opivoi<n  ‘aQag 
kvxypal.  Twv  'Si  S)  roiouruv  ecri  re%viuv 
mi  ffi>  ol  "EkXvjveg  xakioum  l^rpix^v-  6  piv 
ykp  tyrpbg  "opi}  rk  Seiva,  hyyayei  rekvf- 
Siav  mi  ir'  ccMorpfytn  fyptyopifitn  ISixg 
mpvrourai  A Oxag  ■  ol  Se  yoeioyreg  kxakkkts- 
rovrai  rStv  peyfarvv  mxuy  Sikttiijv  Tiypiyv, 
voCmv,  x6vuv ,  M*IK*  ^avkrou-  x»si  ykp 
to6toici  kvnxpvg  >f  '■  bfrpixii  eupfoxerui  kxe- 
aroptg,.  TcUm/e  Se  rijg  r4%v>ig  rkpiv  Qkavpx 
50sW&>  yv&vai,  rk  Se  exovSala  falStoii; 
xai  rk  pev  Qkxupa  roiai  tyrpofcl  .pobvtim 
Uri  .eiSiZyut  xai  ol>  roiai.  lSikryaf  ■obity&p 
a&parog  a  A  Ai  yvkpvfg  ‘  -lerrl  epya.  'Ox6aa 
pev ykp , xeipoupyyaai  Sei,  %c->  guveHiaSfr 
i /ai-  rb  ykp  Mog  r$jai  %epal  xriAA itfrov 


1.  Artes  quaedam  sua  quidem  oognitione 
quibusdam  multum  laboris:  .exhibent;  usu  vero 
nonnullis  utiles,  exsistunt  .et-vuljjo  quidem  com¬ 
mune  bonum -conferunt, ..-his,-  autem,  iquLt  eas 
tractant.,  ..plenae  sunt-  molestiae,;  ,Ex  quarum 
artium  numero  est.  quam  Graeci  medioinan) 
appellanf..  Medicus  enim- non, nisi,  quae  peri- 
culo  sunt -proxima  intuetur,  et  .quaeuunt  ingrata 
contrectat,;  atque.-ei  alisrum; ..calamitatibus  sibi 
dolorem  cottiliat,- .  Aegrotantes  vero  artis  opera 
maximis,  malis  rtmorbis .  laboribqs,  Adore,  4 
morte  vindicantur.  His  enim  omnibus  medicina 
manifestam  medelam  adhibere,  deprehenditur. 
Huius l  autem;  artis  Yilia.nos.se  difficile,  seria 
vero  &cile.. :  Ae  vilia,  quidem  .  ipsis,,  medicis;, 
vu}go:.autem  minime,  sunt. hbgoita,  cum  meptis 
quidem,  non;  cosporis  opera  exsistant.  Quae¬ 
cumque.  quidem . :  manuum .  tractationem ,  postu¬ 
lant,  ea  in  usum  traducere  oportet.  Est  enim 


—  124  — 


fitaaxaXitov  'ylyverar  repi  fi  r&v  dtpave- 
ardrav  xal  %aXerardrav  voatffidrav  S6%y 
/idXXov  i)  riyvy  xptverai  ■  fiafpipet  S'  iv  ctu- 
roiai  rXelarov  v;  r elpa  rijg  kreipfyg.  "E v'fi 
f(j  ri  r&v  roioOrav  iari  r6fe ,  rl  rore  rh 
ainfv  iari  r&v  voOgusv  xal  ‘  rig  kp%i)  xal 
Tvjyil  ylyverai  r&v  iv  r&  a&foan  xax&v; 
el  ydp  ng  elfeivi  rijv  alrfyv  rou  voa^fiarog, 
of6g  r’  Slv  efy  rpoaCpipeiv  rk  tgupeQipovra 
r&  i&p-ari,  ix  r&v  ivavrtav  inardpeevog 
'rip  voa^peari.  Ajirvj  ykp  ‘  if  Iv/rpix^-  ped- 
Xiara  xark  06aiv  isti-  aOrlxa  yk{P  hfibg 
voua6g\ iarr  r6  rr!iyap  dv  'Xurifi  rbv  dvOpa- 
rov,  rouro  xaXietai'  vofoog-  r!  oSv  XtpioO 
Qdpftaxov-,  '4'  ri raOee  fapifv •  rouro  Piari 
fip&aig-  ’  roOfcp  dpa  ixelvo  lyriov.  A ung  aS 
fltpav  irauae  r&aig  •  sraArv  au  rkqtjpiovifv 
lijrat  xivaaig,  xivaaiv  fi  rXyapoovtj  ■  r6vov 
fi  krovfy,  arovfyv  fi  r6vog.  'Evi  fi  i-uv- 
r6fitp  X6ytp,  rk  ivavrta  r&v  ivavrlav  iari 
hjpeara-  lyrpixi\  ydp  iari  rp6a$eaig  xal  dcpai- 
pefftg,  atyatpe aig  /xev  t&v  C/repfiaXXfvTcPv , 
rp6o6eaig  fi  r&v  *  iX\eir6vrav  •  o  fi  xdX- 
Xiara  rouro  roiiav  dpiarog  tyrp6g.  6  fi  roO- 
rou  rXelarov  krtfXXaypoivog  rXelarov  ar^X- 
Xaxrai  xal  rijg  riyvvjg.  '  Taura  poev  oSv  iv 
ra pipytp  rou  X6you  rou  poiXXovrog  elp^aeaOai. 

Xuv  fi  di)  voCaav  araatav  " 6  piev  rp6- 
rog  o  aiirdg,  .&  fi  rorog  fiaQiper  foxiei 


manibus  usus  optimum  gymnasium.  At  obacu- 
riaaimos  et  maxime  difficiles  morbos  opinio  ma¬ 
gis  quam  ars  iudicat,  etsi  in  his  plurimum 
imperitiae  peritia  praestat.  In  quibus  sane  hoc 
praecipuum  est,  quaenam  sit  morborum  causa 
et  ex  quo  principio  ao  veluti  fonte  corporis 
vitia  oriantur.  Qui  enim  morbi  causam  bogno- 

verit,  is  utique  qude-corpoHlprosunt  afferre  po¬ 
terit,  ea  cognoscens  ex  iis,  quae  morbo  adversa 
sunt.  Haec  enim  medicina  maxime  secundam 
naturam  est.  Ne  longe  abeam,  fames  morbus 
est.  Quicquid  enim  homini  molestiam  adfert 
morbus  appellatur.  Quodnam  igitur  famis  est 
remedium?  hoe  certe  quod  fameffi  sedafc-  Id 
autem  cibus  facit  j  illius  ergo  hic  medela  est. 
Rursus  quoque  sitim  potio  sedat.  Plenitudinem 
itidem  evacuatio  sanat,  evacuationem  vero  ple¬ 
nitudo,  laborem  otium  et  otium  labor,  Atque 
ut  uno  verbo  dicam,  contrariorum- contraria 
sunt  remedia.  Medicina  enim  additio  est  et 
subtractio.  Et  eorum  quidem,  quae  exuberant, 
subtractio,  eorum  vero,  quae  deficiunt,  additio; 
Qui  vero  illud  optime  facit,  is  optimus  medicus 
existimandus  est,  quique  plurimum-  abest  ab 
eo  praestando,  is  plurimum  in  arte  medica  de* 
ficere  censetur.  Atque  haec  quidem  obiter  prae¬ 
ter  instituti  sermonis  rationem  dicta  sunto. 

dus  sit ,  locus  tamen  diversus  est.  Morbi  igitur 


'uiv  ouv  rd  voatjpara  oi/Siv  aXtykom  loi- 
xivx,  Sid  n)v  dMoiorvfra  xal  Mpoifafra 
r&v  r6mv.  "Em  Si  ptx  'draaiav  r&v  voO- 
aw  'v/  ISiv/  xal  aMy  ij  aiirtj-  rl?  S'.ierl  alirtf 
Sia  rov  piXXovrop  Uyov  (ppdaai  iretrfa Ofuu. 

y'.  TA  ydp  a&para  r&v  re  dvdptiruv  xal 
r&v  dWav  >v  drb  rptaaiav  rpoQfiv  ‘rpi- 
tpirai  •  Iart'.  Si  r^ai  r  papyri  raCryai  'rdSe. 
rd  oi/vbpara,  atra,  trorA,  ‘vrvevpa.  Uvevpa 
Si  rb  piv  Iv  rtj>  adpan  (pura  xaXlerai,  rb 
Si  i^a  roC  adparog  d^p.  OS rog  Si  piyt- 
ar6g  iart  iv  dxaai  rav  ’  gupvravrav  Suvd- 
aryg'  dljiov  Si  abrov  6etjaaa6ai  ryv  SOvapiv. 

* Kvepoi ;  ydp  lari  ifipog  pevpa  xal  %eupa- 
Irav  ovi/  rroi.bg  dyp  layppbv  rb  pevpa  vroi- 
yj aip ,  rd  re  SivSpea  dvaaxaard  *  Tpbppi^a 
ytyverai  Sia  rty  (hiifv  roO  irveOparog,  r6 
rs  arlbxyog  xvpatverui,  bb-xdSeg  re  dreipoi 
rtj>  piylbei  ig  Btpog  Siapptvrrovrai.  Toiavryv 
piv  “  ouv  iv  roOroiai  l%ei  SOvapiv  AAAA  ptfv 
iart  ye  rij  piv  fapt  dtpav^g,  r$  Si  Xoyiapip 
(pavepbg-  r t  ydp  otvev  roOrov  yivoir ’  dv\“Sj 
rtvog  obrog  ‘  dxeari  j  §  rlvt  oh  t-vprdpean ; 
'dvrav  ydp  rb  peragi)  yijg  “  re  xal  oi/pavov 
■jrveOparog  "  tjuprke&v  ian.  Tovro  xal  %ei- 
■pdvog  xal  Olpeog  ufotov,  iv  piv  rp  yj-ip&vi 
vrvxvbv  xal  ipvXP&v  yiyvOpevov ,  iv  Si  rp  6i- 


ob  locorum  varietatem  et  dissimilitudinem  nihil 
inter  se  habere  simile  videntur.  Est  tamen  una 
omnium  morborum  forma  et  causa  eadem,  quam 
procedente  oratione  quaenam  sit  declarare  co- 

8.  Hominum  enim  et  reliquorum  animantium 
corpora  triplici  alimento  nutriuntur,  cuius  haec 
sunt  nomina:  cibus,  potus,  spiritus.  Ac  spiritus 
quidem,  qui  corpori  inest,  flatus  nominatur, 
qui  vero  extra  corpus,  aer.  Qui  cum  in  omnia 
plurimum  habeat  facultatis,  illius  vim  inspicere 
operae  pretium  videtur.  Ventus  enim  est  aeris 
fluxio  et  effusio.  Cum  igitur  copiosus  aer  ve¬ 
hementem  fluxionem  fecerit,  tum  et  arbores  vi 
spiritus  e  terra  radicitus  evelluntur,  mare  aestu 
fluctuat  et  immensae  naves  onerariae  in  altum 
huc  illuc  iactantur.  Hanc  igitur  vim  in  ista 
obtinet.  Qui  etsi  oculis  minime  cernitur,  rati¬ 
one  tamen  conspicuus  est.  Quid  enim  sine  boo 
fit  tandem?  aut  a  quonam  hic  abest,  aut  cui 
non  praesens  est?  Quod  enim  coelum  et  terram 
inter  iacet,  id  omne  spiritu  plenum  est,  isque 
hiemis  et  aestatis  causa  exsistit,  per  hiemem 
quidem  condensatus  et  frigidus,  per  aestatem 
vero  levis  et  tranquillus.  Quin  etiam  solis, 
lunae  et  astrorum'  viam  spiritus  dirigit.  Igni 
enim  spiritus  nutrimentum  praebet,  eoque  pri- 


—  126  — 


pei  trpfi  xal  yafyvbv.  ’A/U ct  piv\v  $Ubu.'«  vatus. ignis. vivere. non  potest.  Atque  adeo  per¬ 
rosi  aeHjtnff  xal  *  aerpav  bSbg  Sia  tou  xve6-.  ennem  solis  cursum  aer  perennis:  ipse  et  tenuis 
ftarSt  tori'  r$  Y&t  xopt-rb-tnSSpM  rpoQij'  praebet  Quin  et,  in.  mari  spiritum.esse,  mani- 
tou  Si  xveupixrog  rb  xup  .aTEpipbEV  obx  &v  festam  est.  Neqtteenim.  natantia  animantia 
Sbvairo  'Zvpv  Siere  xal  rbv  tou  vjklou  Spopiov  sine  spiritu  vivere  possent  Quonam  autem  alio 
aivvaov  ibvra  o  av/p  uivvaog  xal  \exrbg  Uiv  paeto  cum  illo  communionem  habeant,  si  non 
‘sr apt%STai.  ‘  'AaAcc  pii/v  oti  xal  rb  xika-  per  aquam  et  ex  aqua  .-spiritum  attraherent,? 
y.ogvfperixei  rvsb/iaTOg,.  (pavopbv  ob  yap  Ac  terra  quidem  huius  fundamentum  .  estc  hic- 
xv  tote  ra  «t  Auras  ^a  ‘tyv  iSuvxro  piip  que  terrae  vehiculum ,  neque  quipquam  spiritu 
fiETi%ovra  vrvsbfiaTOg  ■  piEriyfilEV  Si  x8g  est  vacuum. 
av,  aAA’  vj  Sia  tou  bSarog,  xax  tou  bSarog 

iXxovra  rbv  i/tpa;  xai  pii)v  ff  te  yij  robrou  -  -  :.  j  ;;v-i 

fidQpov,  olnbg  te  rijg  yljg  ti%ti/ia,  xsveSv 

te  ObSiv  ien  toCtou.  i  t-w  -i3\:A" 

S'.  Aioti  piiv  ’  ouv  iv  Toltn  &S.Xomi  b  atyp  4  Atque  haec  quidem  causa,  cur  in  -ceteris 
ippwrai,  elpvprai-  roiei  S' aS  Sviprolet  obrog  aer  tantum  possit,  dicta  est.  Mortalibus  autem 
alnos  tou  te  (Slou  xal  rui/  vobeav  mlai  vo <  hic  tum:, vitae,,  tum  morborum  aegrotis  causa 
eiouei-  roeaOr y  Si  ruy%avst  srascri  ‘ u  ypefy  est.  -.Tantaque .epr.poriJ>jjs.omoibns  spiritut-inest 
rolei  jr&fUMt  rou  TvsCfiaros  iouea,:&cr£  r&v  necessitas,  .ufe-«oquidemt,^jj^6i^i.bst8:'et.ijpil)it 
■piiv  aXXav  axavrwv  axoexSpiEvog' Svdpavrog  efc-pdlioiabuss::qniS!.  abstineat duos tauren;:# 
xal  etrlav  xal  xot&v  SbvaiT ’  civ  vppiipag  Sbo  tres  vel.  plUrCs  dies  possit  Vitam  ducere.  .-At  4 
xal  rpslg  xal  xXiovag  Siaystv-  e}- Si  ng  quis  spiritus  in  corpus-  vias  -intercipiat;  yel exi- 
ixoM/Soi  t ag  tou  x VEbpiarog  ig  rb  eSpa  gua:  diei  parte homini  pereundum,: sit,-  Adeo 
StsgbSoug,  iv  (Spa%ii  piipei  v\ptp\pg  S.tSKoit'  necessarius:  est- usus  spi|itus  v)ino-eorp.ore.;i.Ad 
civ,  ug  fisyleTtpg  "rijg  %pefyf  ioCeijs  elp  sfo  haec  ;  quoqug: '4Um  .ah  omnibusifthis-  actioflibas 
fuen  tou  TVEOpiarog.  ”En  r  olvuv  t  a.  piiv  homines  quiescant;  quod  mutationibus  inpume- 
&XXa  xavra  SiaXolxouei  “  ol  SLvbpaxoi  x pipes  ris  Vita  sit  exposita,  ab  hac  tamen  sola  actione 
eovreg,  —  b  yap  (ilog  piETa(ioXiwv  "  xXiag  nunquam  desistunt  animantia,  quin  aut  spiritum 
icrl,  —  touto  Si  fiouvov  Jdsl^  SiareMpuei  adducant,  aut  reddant.  , 


—  127  — 


Saeavra  ra  bvyTct  Z&a.  srpfyurmra,-  rorb  pbv 
bpvrviovra,  rori  M  bxxviovra. 

e'.  ” Ori  friv  ouv  psyakyf  xoimvfy  S.raai  5.  Quod  igitur  omnibus  animantibus  cum 
rotn  £<$oiai  rou-  itbpoq.  iari ,  elpvfzai  ■  pera  aere  maxima  iutercedit  communio  dictum  est. 
rouro  roivuv  ebbbaq  pyr&v,  6n  obx  aXkoblv  Huic  quoque  orationi  subiiciendum  morbos  un- 
'toScv  sIx6q  bar i  ylyveabai  r'aq  ctppaariag  quam  vix  aliunde  quam  ab  aere  oriri  posse, 
pd/.iara ,  yj  IvreuOev,  orav  rouro vj  irkSov,  cum  is  aut  copiosior,  aut  parcior,  aut  etiam 
}f  ikaaaov,  i)  xai  Mpo&repov,  'yf  pepiaapi-  plenior,  aut  morbidis  inquinamentis  infectus  in 
vov  voaepotai  tuiefum^  if-rb- aS/ea  .ioiMi/i  corpus  subierit.  De  tota  re  igitur  haec  mihi 
IJgpJ  fti»  oSv  '  .oAou  roui  Tfifyy/iaroi;  Sipxici  sufficere  videntur.  Deinceps '  autem  ad  opera 
fioi  rmra •  pera  Si  raura  erpbg  abra reSlp-  ipsa  oratione  progressus,  morbos  omnes  istius 
ya  rip  \6ycp  ^opeubeiq^ieriSel^arcivoa^para  sobolem  esse  et  ab  hoc  oriundos  demonstrabo. 
robrou  droyovare  xai  ixyova  erdcvra  hbvru.  - 

-  q>.  n p&ravSi  &itb  rou  xoivordrou  vorij-  '  6.  Ac  - primum  a  febre  maxime  communi 
parog  &p$-opXl,  TuperoO-  robro  yap  rb  v6-  morbo  exordium  ducam,  quae, omnium  aliorum 
av/pa  eran  bipeSpebei  roin  SLkkoiot  voa^paai,  morborum,  praecipue  vero  inflammationis  comes 
pAkiara  Sb  <pkey povyji  •  SykoX  Se  ra  yiyv'6-  est.  Quod  indicant  ex  pedum  offensionibus  ex- 
peva  Prpoaxbppara-  cepa  yap  rij  Qkeypovij  ortae  noxiae;  mox  enim  cum  inflammatione  in- 
ebbbgfloulibivxdirtuperbgbrerxi.  "Ean  Se  guinum  tumor  et  febris  consequitur.  Febrium 
Staret  '  itivea  eruper cor,  &tq  rabri)  SiekSeiv ■  6  autem  duo  sunt  genera,  ut  id  quoque  hic  at- 
pbv  xoivbq  Heran  xakebpevog  koip6q-  b  Sb  Sia  tingam,  unum  quidem  omnibus  commune  pestis 
roviipijv  Siairav  '  iSU) roln  erov^pHg  Siatreopt-  appellatur,  alterum  vero  ob  privatam  cuiusque 
voin  yevbpevoq4  apCporipav  Sb  roOrav  ainog  malam  vietus  rationem  accidens.  Horum  autem 
6  d.i\p.  'O  pbv  ouv  xotvbq  avperbg  Sia.  rouro  utriusque  aer  auctor  exsistit.  Communis  igitur 
rOiourig  'lari,  bn  ‘ro  vrveupa  r&urberdvreq  febris  ideo  communiter  omnes  invadit,  quod 
ikxovift-j  ’  bpolOu  Sb  bpolcp  rou  ervebparog  rip  eundem  omnes  spiritum  attrahunt  et  simili  cor- 
a&parl  piyUvroq^  bpotoi  xai  oi  xuperoi  y(-  pori  spiritu  simili  permixto  similes  oriuntur 
yvovrai.  'Akk'  iaag  Qbjoet  ng4  Sik  ri  o5v  febres.  At  fortasse  obiiciat  quispiam,  cur  igi- 
oti%  Unari  toloi  tyoiai ,  dkk'  i$vet nvt  ab-  tur  non  omnibus  animantibus,  sed  alicui  ipso- 
rSsv  imrirromi  ai  roiaurai  vouaor,  Ai6n,  rum  generi  eiusmodi  morbi  accidunt?  Cuiusrei 


—  128 


(paltiv  dv,  Siatpkpei  pd/aa  rdfiarbq  xal  06rtq 
QOaioq  xal  TpoQij  rpoQijg-  oi  ydp  rari  rom 
Bven  r&v  Zfiuv  rai/rd  obr'  avap/aorra,  obr' 
ebappoocrd  krn,  dX X'  krepa  krkpoin  '  %6/t- 
cpopa  xai  krepa  erkpoisi  di-6pi(popa.  1  '0x6- 
rav  /xev  oSv  6  dijp  roiobrom  x XyaSy  /oid- 
<s putat,  'd  ry  dvBpaxelip  Qbn  xoXkpad  krn, 
Mpaxoi  r6re  vockooar  'orav  Sk  erkpcp  nvl 
kBvei  "(Jpin v  * dvdpfiocroq  b  i jijp  yivyrai,  xstva 
r6re  vodovn.  '  . 

A?  pibv  ouv  JtffiSffixt  elm  ruv  vouaav, 
‘elpyrai,  xal  '6re  xal  Sxaq,  xal  oTn,  xal 
‘  dx'  '6reu  yiyvovrui a  rbv  Si  Sia  xovypijv  Slai- 
rav  yiyvbpoevov  xvperbv  Siitqeifri  coi.  Hov>ip) 
Sk  krn  fi  roiljSe  Slaira-  robro' pikv  brav 
nq  xXiovaq  rpofpdg ,  i)  bypdq  vj  ^pdq  ,  SiStp 
rcp  rd/ian  i)  rb  r&fia  Sbvarai  Cpkpsiv  xal 
x6vov  pafSkva  rip  xX^Bei  rtiv  rpoQuv  dvn- 
nBy-  robro  Sk  brav  xo  ixlXaq  xal  dvopoolouq 
dXXljXyri  krxkpixi/i  rpotydq  •  rd  ydp  avopioia 
rrand^et  xal  rd  ptkv  Bdrrov ,  rd  Sk  typr 
Xalrepov  xirrerai.  Meri  Sk  xoXX&v  nrluv 
dvdyxvi  xal  xoXXbv  xvebpia  knkvar  pierd 
x dvrav  ydp  ruv  irBiopcivav  te  xal  xiyofii- 
vuv  ’  krein  xvebpia  iq  rb  rupea  v)  xXdov,  .1) 
kXarrov.  &avepov  Sk  robro  rtpSk  krn-  kpev- 
ypeoi  ydp  yiyvovrai  pierd  rd  ulna  xal.  rd 
xord  rohsi  xXelrroin  dvarpk%et  ydp  6  xa-  ‘ 
raxXeirBeiq  dijp,  bxbrav  dvappljgy  rdq.xopi- 
(pbXuyaq,  kv  ijri  xpbxrerai.  "Orav  ouv  rb 


causam  esse  dixerim,  quod  corpus  a  corpore 
natura  a  natura,  et  alimentum  ab  alimento  dif¬ 
fert.  Neque  enim  cuivis  animantiuta  generi 
eadem  sunt  commoda,  aut  incommoda,  sed.alia 
aliis  conveniunt  et  alia  aliis  nocent.  Gum  igitur 
aer  inquinamentis  eiusmodi,  quae  hominum  na¬ 
turae  adversantur,  plenus  fuerit,  tum  homines 
aegrotant  Quando  vero  alii  cuidam  animantium 
generi  aer  incommodus  fuerit,  tum  ista  ani¬ 
mantia  morbo  corripiuntur. 

7.  Quinam  igitur  populares  sint  morbi  et 
quando  et  quanam  ratione  et  quibus  et  unde 
oriantur,  dictum  est;  febrem  autem,  quae  ex 
prava  victus  ratione  oritur,  tibi  deinceps  expo¬ 
nam.  Est  autem  eiusmodi  prava  victus  ratio: 
primum  quidem  eum  quis  copiosiores  cibos  aut 
liquidos  aut  siccos  corpori  exhibeat  quam  ipsum 
ferre  possit,  neque  labore  aliquo  ciborum  co¬ 
piam  Compenset;  deinde  cum  varios  et  dissimiles 
inter  se  cibos  immittat.  Dissimilia  enim  sedi¬ 
tionem  excitant  et  aha  citius,  alia  tardius  con¬ 
coquuntur.  At  cura  multis  cibis,  multum  etiam 
spiritum  ingeri  necesse  est.  Nam  cum  omnibus, 
his,  quae  eduntur,  aut  bibuntur,  spiritus  aut 
copiosior,  aut  parcior  subit.  Atque  id  inde 
manifestum  est,  quod  eructationes  plerisque  post 
assumptos  cibos  et  potus  accidunt,-  nimirum 
cum  inclusus  aer  recurrat,  ubi  bullas,  in  qui¬ 
bus  latet,  perfregit.  Quando  igitur  corpus  cibis 
expletum  fuerit,  spiritus  quoque  fit  plenum, 


rf/ut  ffirfov  xhpW',  ‘>ua  xvzOpiarog  iri-  totiua  imtaMantibus  cibis.  'Im: 
jrAftjy  ylynrai  rav  cirluv  xpovi^o^ivav  ■  cibi,  cum  prae  copia  pervadere 
•Xpovlferai  S 'i  rd  trirla  Sia.  xX^tiog  oi>  Sum-  structo  verb  inferiore  ventre  in 
fleva  SisMeTv  i^paxOsia^g  ^  pus  flatus- percurrunt  et  ad  si 

xoiXtyg,  iqbXov  r6  c&pa  MSpapov  ai  00-  corporis  partes  illapsi  eas  refri 
ear  rposdeaoOaat  Si  1  xpbg  ra  ivaipt,6rara  frigeratis  his  locis,  in  quibus  fi 
ro£i  aA/iaroq  fyugav  roOruv  Si  rav  r6xav  sanguinis  continentur ,  per  un 
0v%6£vtuv,  oxou  ai  xyyai  xai  ai  pl^ai  roO  horror  penetrat  Universo  autei 
diparOq  sin,  Sia.  xavrog  roO  a&faaroq  i \  frigerato  totum  quoque  corpus 
0ptfflf  SiijXOe-  dxavrog  Si  roO aipcarogr0v- 
ypivTOq ,  dxav  rb  aS/xa  0pfoaet. 

y'.  Aia  rouro  piv  ouv  ai  0pfxai  ytyvov-  ;8.  Hanc  quidem  igitur  - ob  i 
rat  xpb  r&v  xupsrav-  bxag  Sl  8.v  op/xijaan  ante  febres  oriuntur ,  et  qu 
ai  0Oaat  xX^Osi  xal  i^uxpSnfrt^  ■ muOrty  et  frigore  flatus  irruperint,  tal 
ylyvsrai  xai  rb  '  fiyog,  dxb  /xiv  xXedvuv  consequitur,  a  pluribus  quidem 
xal  0u%poripav  }ff%vp6repov,  axi  Si  iXaaab-  vehemei  " 
vav  xai  y/nrbif  ri‘0v%p&v  ivia %Ufi6repoii.  ’Ev  gidis  m; 

Si  rijn  0plxyn  xai  oi  rp6fxoi  ro0  n&fxarog  autem  i 
xara  r 61/Se  ylyvovrat  rbv  rpoxov  rb>aTfia  dum  fii 
CpopeOfievov  r^v  xapouoav  ipplxyv  %vvrpi%si  tuens  cc 
xai  ’  Siigsin  xara.  xavrbg  roO  a&fiaroq  ig  petit  partes 
ra  ‘  Sepfxdraru  ■  xabaXXopiivou  Si  roO  di  pia-  ab 
rog  :  ix  r&v  dxpwnppiav  roO  a&piuTOg  1  rd.  nes 
axXdyyva  rpopiiaun  xai  ai  adpxsq  •  ra  piiv  copioso  sanguine 
ydp  roO  n ipiarog  ylyvsrai  xoXOaipia,  ra.  stunt.  Atque  e; 

Si  dvai/xa-  ra  fii»  ofiv  dvaipia  Sid  r^v.00-  nime  conquiescu 
£u 1  oi>x  drpspiioun,  dXXd  xdXXovrai  •  rd  calor  destituerit.  Qu 
ydp  iep/ibv  ii-  abrav  ixXiXoixs-  rd  Si  xo-  ob  sanguinis  copian 


quoque  rigor 
:t  frigidioribus 


us  quoque  vehemens.  Cum  horronbus 
rporis  quoque  tremores  ad  hunc  mo- 
t.  Sanguis  praesentem ,  horrorem  me- 
mrrit  ac  per  latum  corpus  undecumque 
calidas.  Deficiente  autem 
rtremis  partibus  sanguine  et  viscera  et  car- 
:ontremiscunt.  Aliae  enim  corporis  partes 
refertae,  aliae  exsangues  exsi- 
sangues  quidem  ob>. frigus  mi- 
tiuntur ;  quod  eas 
anguine  replentur 
liscunt  et  inflam- 


—  130  — 


Maipia  Sia,  ri  xXvjioq  rou  alpiaroq  rpifiouei  mationes  excitant.  Neque  enim  fieri  potest,  ut 
xai  (pKeypLOvaq  i/ixodei,  ou  yap  SOvarai  sanguinis  copia  conquiescat.  Oscitationes  autem 
xoi.kiv  yevipievov  irpepk^eiv,  Xaepi&vrai  febrem  praecedunt,  cum  magna  copia  coacer- 
Se  xpo  r&v  xuper&v,  ore  jroMs  o  ivip  dipoi-  vatus  aer  fuerit,  confertimque  ad  superiora 
eielq,  dipiaq  '  dva  Siegt&v  lt-efii%keuee  xai  erumpens  tanquam  machinatione  aliqua  os  didu- 
Stien/ee  ri  eripui'  rairy  yap  o£i  Sii^oSiq  oit,  quod  hac  ei  facillimus  exitus  pateat.  Quem- 
ien-  uq  ydp  &xi  r&v  ke(Mjro>v  drpiiq  dvlp-  admodum  enim  ab  aqua  in  lebetibus  ebulliente 
yjTai  xokbq  eipofiivou  rou  PSaroq,  obra  xai  vapor  copiosus  evehitur,  sic  corpore  concalefacto 
1  rou  e&piaroq  iep/iaivofihou  Steiei  Sta  rou  aer  coacervatus  et  vi  quadam  delatus  per  os 
er ipiaroq  6  avjp  £uveer  papipiivoq  xai  /3/jf  (pe-  erumpit;  quod  quum  ita  se  habeat  continenter 
p6fievoq ■  'in  Se  raura  obruq  e%et  %aefiuvrai  oscitant.  Articuli  quoque  ante  febres  exsolvun- 
guvey&q.  Td  re  dpipa  ’  SiaUerat  xpi  r&v  tur;  calefacti  enim  nervi  relaxantur.  Coacto 
xuper&v-  %kiaivi/ievu  ydp  rct  veupa'  Silera-  autem  cumulatim  plurimo  sanguine  aer  ipse, 
rat.  'Oxirav  Se  '  guvaAieiH  d$poie$iv  ri  qui  sanguinem  refrigeravit,  a  calore  superatur, 
xkeierov  rou  alpiaroq ,  .Siaiepfiatverai  xakiv  rursus  incalescit  incensusque  ac  velut  igneus 
o  av\p  6  ip6£-aq  ri  alpia,  xparyielq  Oxi  rtjq  exsistens  in  toto  corpore  calorem  excitat,  ad  id 
6ep/iir>iroq'  Sidxupoq  Se  xai  fiuSpoq  yevipie-  etiam  subserviente  ipso  sanguine.  Quod  enim 
voq  8Aip  r$  e&pian  '  rv/v  ieppiaetyv  ’  iveipyd-  incensum  est  liquatur,  ex. coque  spiritus  oritur, 
earo.  Uivepyov  Si  abrip  ri  alfid  ierr  r (j-:  quo  ad  corporis  meatus  irrumpente  sudores  fiunt, 
xerai  yap  x upobfievov  xai  ylyverai  xveu/ia  Coactus  i  enim  spiritus  in  aquam  abit  et  per 
abrou  ■  rou  Se  xveifiar.oq.  xpoexlxrovroq  meatus  subiens  ad  eundem  modum  foras  erurn- 
xpiq  robq  xipouq  rou  e&piaroq,  oi  iSp&req  pit,  quo  a  ferventibus  aquis  sublatus  vapor,  si 
yiyvovrai  ■  ri  ’  yap  xveOpia  tpuvierdfievov  Iq  ad  solidum  quoddam  impingat,  incrassescit  et 
'6Sap  ‘rpixerai  xai  .Sia  r&v  x.opav  Siet-ekiiv  condensatur,  guttaeque  ab  his  corporibus,  in 
ii-a  xepaiourai  riv  abito,  rpixov,  'ivxep  dxi  quae  :vapor  impegit, .  decidunt.  Capitis  .autem 
r&v  eipo/iivav  bSdrav.o  dr/iiq  ixavikv,  {jv  dolores  una  cum  febre  hanc  ob  causam  oriun- 
£%} f  erepiapia  xpiq  o  ri  Xp)  xpoexixreiv ,  tur.  Sanguinis  in  capite  viis  angustia  accidit, 
xa%6verai  xai  xuxvourai  xai  erayiveq “ dxo-  cnm  venae  aere  replentur,  quae  repletae  ac 
xixrouei  axi  r&v  eaiidrav ,  olei  dv  i  dr-  distentae  capiti  dolorem  afferunt.  Sanguis  enim 


pbg  i rposxhrifi.  T16m  Si  rijg  xeQakijg  ifia 
rQ  xvpera  ylyvovrai  Sii  r6Se ■  trrevo%aphf 
rfff,  Sie^oSoiai  h  rij  xefakij  rou  a^arog 
yfyverar  '  xtxkyvrai  yap  ai  Qkifieg  i)£-- 
pog,  xk^ehai  Si  xal  xpnjaSehai  rbv  x6vov 
ipixoiioun  ’rjj  xeQakijj-  ($iy  yip  rb  alpia 
(iiafytievov  Sia  ar evijg  oSou  Oepfibv  ibv  oi 
SOvarai  xepatoueSat  ra%£ag,.  xokki  yip 
IpexoSiv  len  aura  xakifeara  xal  ‘  IfiQpi- 
ypiara-  Sib  Sij  xai  oi  oCpuy/iol  ytyvovrai 
&/i(pl  robg  xpordQoug. 

Oi  fiiv  oSv  ruperol  Sii  touto  yiyvov- 
rai  xai  ‘r i  /aeri  rav  xuperav  aky^/iara 
xai  voayjfiara  •  ruv  Se  ikkav  apputmf/ea- 
tcov,  oxfooi  fiev  iv  elkeol  eiev,  ij  ‘  aveity- 
peara,  Sj  Zrepa  arqirr>ipty/J,aTa,  06i rag  ehai 
ahia  ixatst  iyyiophai  (pavepbv  ehan:  xdvrav 
yip  r&v  roiourav  pia  hjrpixij,  rou  xveCpea- 
rog  tj  SibSeuaig  •  touto  yip  bxbrav  rpoaxiaip 
xpbg  Toroug  arakoug  xal  Hjfleaq  xal  adl- 
xroug ,  iixsxep  t6 tpeupea  lyxelfievov  ‘  SiaSim 
Sii  rijg  aapx6g-  xpoaxiirrei  ’  Si  xori  /oiv 
j rpbg  ri  bxoybvSpia,  irori  Si  xpbg  rig  ka- 
rdpag ,  xore  Si  ig  ipi06repa ■  Sib  Sij  xal 
Sep/aalvovreg  i^abev  xupiijpiatn  xeipuvrai  piak- 


vi  pulsus  cum  calidus  exsistat,  per  angustam 
viam  transire  celeriter  nequit,  quod  eum  multa 
remorantur,  quae  impediunt  et  obstruunt.  Eam- 
que  sane  ob  causam  pulsationes  circa  tempora 
fiunt. 


9.  Febres  igitur  hano  ob  causam  oriuntur  et 
cum  febribus  dolores  et  morbi  Aliarum  autem 
aegritudinum,  quales  sunt  volvuli,  aut  intestino¬ 
rum  convolutiones,  aut  alii  obfirmati  et  inhae¬ 
rentes  morbi,  a  flatibus  causam  dependere  cui¬ 
vis  esse  manifestum  existimo.  Horum  enim 
omnium  una  est  medela  ,  spiritus  traiectio.  Hic 
enim,  ubi  ad  loca  tenera,  inassueta,  nec  prius 
attacta  incubuit,  ad  instar  spiculi  infixi  carnes 
subit  et  interdum  quidem  ad  praecordia,  inter¬ 
dum  etiam  ad  laterum  inanitates,  quandoque 
vero  ad  utramque  partem  irrumpit.  Quam  ob 
causam  sane  etiam  foris  . adhibitis  calidis  fomen¬ 
tis  locum  lenire  conantur.  Rarefactus  enim  per 


—  182  — 


Sdeeeiv  rbv  rdrev  apaioOptvov  ykp  iivrb  rijg  fomenti  calorem  spiritus  per  cutem  exit,  ao 
Seppaettfg  'rou  vrupiSjparogSiipxerai  rb  vrveu-  proinde  dolorem,  quies  quaedam  consequitur.  - 
pa  Sik  rou  xparog.  Siere  xauXdv  rtva.ye- 


l’.  "hrug  S'  i iv  ng  itiroi-  ff&g  ouv  rk  peO- 
para  yty  verat  Sia.  rkg  (pOeag\  i)  riva  rp6- 
vrov  r&v  aipoppayi&v  r&v  repi  rk  aripva 
roOro  airibv  ien ;  olpai  Si  xai  raura  SyX&- 
eeiv  Sia  'rabrb  yiyvbpeva.  "Orav  ai  vrepl 
rvjv  xetyaXi\v  <pX ifieg  yeptaS&ci  ijipog,  vrp&- 
rov  piv  t 'j  xetyaty  (Sapiverat  r&v  (pvetuv 
Syxeipim v.  iireira  *  iveiXetrai  rb  vrveipa 
xai  rb  alpa,  oi>  Sia%hiv  Suvapivav  Sia  rvjv 
erevoryra  r&v  oS&v  rb  Si.  Xerrirarov  rou 
dlparog  Sia  r&v  $Xe(i&v  ixiXt^erai-  r.ouro 
Si/  rb.uypbv  'orav  kipoieSiji  xovXb,  pel  St' 
kXXav  x6puv-  .‘&r$  <T  dv  a6p6ov  uQtxqrai 
rou  a&parog,  ivraOOa  tguvbrarat  v/  vouaog- 
‘  vfv  piv  ouv  iri  rviv  ihptv  lAfijfi,  ra&np  b.vrb- 
vog  ■  tyv  Si  ig  rkg  axoag,  ivraiiSa  v;  vouaog- 
vjv  Si  ig  rkg  pivag,  xbpvty  ytyverai-  ijv  Si 
ig  ra  aripva (Spayxof  xaXierai.  T 6  yap 
(pXeypa  S  pipiet  yppoiei  pepiypivov ,  oir y 
i iv  vrpoexieip  ig  aijSeag  ritroug,  iXxor  ‘rijj 
Si  (pdpuyyi  araXij  ioieip  ’  peupa  •.vepoemverov 
*  rpy%6r>ira  ipy  aberat  •  rb  yap  vrveupa  rb 
kvarfvebpevov  Sik  rijg  Qdpuyyog  ’  ig  ra 


10.  Ac  fortasse  dixerit  quispiam,  quadam 
ergo,  ratione  fluxiones  a  flatibus  fiunt?;  aut 
quonam  modo  sanguinis  eruptionum  circa  pe¬ 
ctus  causa;  exsistunt?  Haec  autem  eadem  de 
causa  fleri  .me  declaraturum;  esse  existimo.  ,Gum 
capitis:  venae  aere  repletae  fuerint,  primuunquh 
dem  caput  urgentibus  flatibus  gravatur;  deii 
spiritus  et  sanguis  intus  coacervantur, 'viis' eos 
diffundere  'nequeuntibus  propter  angustiam  sm 
am;  id  vero  quod.  in  sanguine  est  tenuissimum 
per  venas  foras'  eliditur.  Qui  humor  ubi  copia 
maiora  coacervatus  fuerit,  per  alios  meatus  ef¬ 
fluit,  cumque  confertim  ad  aliquam  corporis 
partem  pervenerit,  ibi  morbus  contrahitur.  Ubi 
igitur:. ad;  oculos  venerit,  ii  laborant;  sin  ad 
aures,  :ibi  morbus  est;  sin  ad  nares,  gravedo 
exoritur;  sin  ad  pectus,  raucedo  appellatur..: Pi¬ 
tuita  namque  .acribus  humoribus  permixta,  ubi 
in  looa  minime  i  assueta  irruperit,  ea  exulcerat 
Cum  vero:  ad  fauces,  Quippe  quae  tenerae  sunt; 
etiam  fluxio  ingruit,  eas  exasperat.  Spiritus 
enim  in  respiratione  attractus  per  fauces  ad 
pectus  fertur  ac  rursus  per  eandem  viam  effer- 


—  183  — 


oSov  rafrnpg  •  '  orav  oSv  ^upi^dkip  rip  irveO- 
fian  rb  feupia  rip  xdrabev  dvtbvn,  xal 
ifoxvoia  ivriyiynrai  xal  dvappixrerai  dva 
Tb  (pkiy/ia-  rourav  it  roio6rav.e6vrav,  Sp 
Qdpvyg  bhcourai  xal  rpnn&verai  xal  6ep- 
piaiverai  xal  ekxei  rb  ix  rijg  xetyakyg  bypov 
Sspftii  ioura  •  tf  ii  xeQakv)  xd\iv  j rapa  rou 
dX\ou  o-cS, wttzog  kapifidvovaa  ra&np  '  iiiacr 
bxbrav  oSv  ibirbij  rb  pei ipia  '  ra&np  pietv  xal 
4  yapaipaMam  \  ol  zbpoi ,  iiaiiiari  ijiy .  xal 
ig  rd  artpva,  ipipib  ii  ibv  rb  (pXiypia  xpotr- 
zixrbv  ‘re  r$  aapxl  ikxoi  xal  dvapppyvCei 
rdg  C/.t3ag.  'Ox6rav  i4  ix%u6ip:rb  afpia 
igr&kkorpiov.  r6xov ,  %povi^6pievov  xai  aipxb- 
pievov  yiyverai  ai/ov  oSre  ydp  dva  iuvarai 
dvekSav ,  oure  xdra  CirekSeiv  dva  ydp  oi>x 
efisr opog  ip  sr opeiyp  xpordvnpg  ng  outra  bypip 
‘,%p<p piari  •  xdra  ii  xuk6a  o  (ppaypibg  b  rav 
(ppevuv.  ’  Aid  ri  ii  Hpxore  rb  pevpia  dvap- 
pijyvuTxi  rb  piv.  aMpiarov,  rb,  ii.  iid  x6- 
voug;  aiirbpiarov  piivroSv  'brav  abrbpiarog,  6 
dijp  ‘trekSctiv  •  ig.  rdg  ipkifiag  rrevo%aphpv 
zoripey  ripin  roO .  uipiarog  .  iiel-6ibicr  rbre 
ydp  zietypievcv  rb  aipia  xoukii  ,yev6piev.ov 
dvapppyvuei  robg  xbpoog,  jj  dv  ^dkusra  3pi- 
ay  ’\bx6aoi  ii  iia  xbvav  xkipQog  vppioppdyy 
aav,  xal  ro&roun  ol  xbvoi  xveOpiarog  ivi- 
xkprav  rdg  (pkifiag-  dvdy  xtp  ydp  rbv  tro- 
viovra  rbxov  xariyeiv  rb  xveupia-  11  rd  ii 
dkka  roin  elptp/iivoiri  bpiola  yiyverai. 


ab  imis  locis  adscendenti,  tussis  et  respirandi 
difficultas  supervenit  et  pituita  superne  reiici- 
tur.  Quibus  ita  se  habentibus  .fauces  exulce¬ 
rantur,  exasperantur  et  incenduntur,  calefactae 
vero  humorem  ex  capite  attrahunt,  caput  autem 
rursus,  a  reliquo  corpore  assumens  iis  trans¬ 
mittit; -Cum  igitur  fluxio  eo  fluere  consueverit  , 
meatusque  velut  in  torrentis  alveum  excavati 
fuerint,  ad  pectus  quoque  transmittit.  Aeris 
autem  exsisteus  pituita  et  in  carnem  irrumpens 
venas  exulcerat  et  refringit.  .  Sanguis  vero  in 
alienum  locum  effusus  mora  computrescens  in 
pus  vertitur,  neque  enim  sursum  conscendere, 
neque  infra  subire  potest.  Neque  enim  humi- 
dae  naturae  facilis  est  sursum  via,  cum  acclivis 
exsistat;  infra  autem  subire  septum  transversum 
vetat.  Quare  vero  interdum  fluxio  perrumpit 
partim  sponte,,  partim  Ob  dolores?  Sponte  qui¬ 
dem  cum  aer  ultro  venas  subiens  sanguinis  vias 
angustiores  reddit.  Tum  enim  compre‘ssus  san- 
guis  .sua  copia,  qua  maxime  impressionem  fece¬ 
rit,  meatus  perrumpit.  Qui  vero  propter  do¬ 
lores  multos  sanguinem  profundunt,  his  etiam 
dolores  spiritu  repleverunt  venas;. affectum  enim 
locunit  spiritum  continere  necesse  est.  Reliqua 
vero- iis,  quae  dicta  sunt,  similia  accidunt. 


ia'.  T a  Si  My/iara  ‘  xavra  yiyverai  Sii 
raSc  bxbrav  uxb  /3%  Siarriacri  ai  aapxeg 
ar'  iXXijXav,  ig  Si  rijv  Siarramv  'iixoSpafiy 
xveufia,  touto  rbv  xbvov  xaptyei. 

i(S’.  "Hv  Si  Sii  rHv  aapxav  ai  QBrui  Sieg- 
lourai  robg  xbpoug  rou  a&fiaraq  ipatobg 
xoiijraci,  'ixerat  rijsi  06a>)<si  Bypashf,  ijj 
ryv  bSb v  6  ivfp  ‘  uxeipy  inaro-  Sia(Sp6%ov  Si 
yevofiivou  roB  sipiarog  bxexrtfxovr ar  fiiv 
ai  aapxeg,  ol Sijfiara  S"  ig  rag  xvijfiag  xa- 
ra/iaiver  xal  Xiyerai  rb  rotouro  v  vbav/fia 
iiSpaip.  M iyicrov  St  < n/peto»,-  6n  0uaai 
rou  voatj/iarbg  ilai  ainai,  r6Se  tari  •  ifdty 
rivig  oXebpiag  iyovTtg  ‘  ixa66t/auv  xal  ixe- 
vif>v\aav  rou  BSarog  •  xal  xapaurixa  fiiv  rb 
ii-ibv  ix  rfjg  xoiXiyq  BSap  xoXB  0aiverai, 
ypovityfievov  Si  iXaaaov  yiyverai.  ‘  Aii  ri 
oSv  yiyverai ,  xal  rouro  SijXov  ori  xapau- 
rixa  fiiv  rb  BSap  ijtpoq  xXijpig  iarr  6  Si 
typ  byxov  xapiycrai  fiiyav  axibvrog  Si 
rou  xvebfiaroq,  uxoX eixerai  rb  BSap  abrb- 
Stb  S)  0 aiverat  fiiv  /itxpbv  ibv,  ean  Si  iaov. 
“AXXo  Si  au  rbSe  avffieiov-  xevabeiayg  yip 
xavreXaq  rijg  xoiXiyg ,  ’  oh  rpeiq  v/fiipai  iv 
SiiXSaai  xal  xaXiv  xXt/jpyq  yiyverai. ,  T i  o5v 
ian  rb  ‘xXvfp&aav,  aXX’  l)  xveu/ia-,  ri yip 
S.v  oiirag  aXXo  rayjag  i^exXijpaae;  oil  yip 


11.  At  vero  raptiones  omnes  has  ob  causas 
fiunt,  cum  vi  quadam  a  se  invicem  carnes 
discedunt  ac  divelluntur  et  in  ipsam  discessio- 
nem  spiritus  dolorem  inferens  subierit. 

12.  Quod  si  flatus  per  carnes  perrumpentes 
corporis  meatus  rarefecerint,  eos  humor  con¬ 
sequitur,  cui  viam  aer  sensim  paravit.  Corpore 
autem  madore  perfuso  carnes  quidem  collique¬ 
scunt,  tumores  ad  tibias  descendunt,  et  morbus 
hic  hydrops  dicitur.  Quod  autem  huius  morbi 
causa  ad  flatum  referri  debeat,  id  maximo  est 
argumento,  quod  iam  perniciose  affecti  quidam 
ustione  aqua  liberati  sunt;  ac  statim  quidem 
ex  ventre  exiens  aqua  multa  apparet,  paulum 
autem  immorata  imminuitur.  Cuius  rei  igitur 
causa  manifesta  est,  quod  quae  quidem  statim 
erumpit-  aqua  aere  plena  est  eoque  valde  intu¬ 
mescit;  cum  autem  spiritus  decesserit,  eadem 
plane  aqua  relinquitur  ,  quae  quidem  sane  exi¬ 
gua  apparet,  cum  tamen  aequalis  sit.  Alterum 
rursus  indicium  hoc  est:  venter  nempe  plane 
evacuatus  intra  tridui  spatium  rursus  impletur. 
Quidnam  igitur  aliud  quam  spiritus  impleat? 
quidve  aliud  tam  cito  implere  possit  ?  Neque 
enim  tanta  pqfus  copia  in  os  ingesta  est;  neque 
vero  amplius  carnes  exsistunt,  quae  collique¬ 
scant;  supersunt  enim  ossa  et  nervi  et  fibrae, 


—  185  — 

Svtrou  roriv  ye  roaoOrov  laijX6e  ig  rb  'ari-  ex  quibus  nulla  quidem  tanta  aquae  copia  au- 

fL-  xai  p)p>  oiSe  aapxeg  tordnomi  **»  al  Seri  Potest  Causa  «8*w  hydr0Pis  <luae  sit  > 

isroraxifa6pevaf  Mirer  at  yap  haria  xai  iam  dictum  est. 

vsupa  XX i  heq,  a0'  Z»  oiiSevog  oOSepia  SO- 

vair'  clv  aufraig  uSaroq  yeyevijaSai.  To  piv 

oSv  ainov  rou  SSparog  elpyrai. 

,y\  Kai  xl  arorX^lai  Si  yiyvovrai  Sia  13.  At  vero  et  siderationes  -corporis,  apo- 
rciQ  06aag-  brav  yap  alrai  0 uypai  iouaai  plexiae  dictae,  ex  flatibus  oriuntur;  nimirum 
xai  roXXai  ■  SiaSCmoi  ig  ‘  raq  odpxaq  xai  quando  hi  frigidi  et  multi  carnes  subierint 
l/tipvatjaaati  dvaia6>fra  raura  yiyverai  rou  et  inflarint,  hae  corporis  partes  stupidae  red- 
adparog.  ’  Hv  piv  ouv  sroXXal  '  0 uaai  iv  duntur.  Quod  si  igitur  multi  flatus  totum  cor- 
Uip  rp  adpari  Siarpiyaat,  Uog  ' Mparoq  pus  permeant,  totus  homo  attonitus  redditur, 
Sukxhfxrog  yiyverai  •  vjv  Si  b  pipet  rivi,  sin  vero  partem  aliquam,  pars  illa.  Atque  ubi 
rouro  rbpipog-  xai  vjv  'piv  driMuai  al-  quidem  flatus  illi  discesserint,  morbus  cessat, 
rai,  rai/erai  i;  vouaog ■  Hjv  Si  rapapeivuai,  ubi  vero  permanserint,  permanet  et  morbus. 

’  rapapivei. 

ilS(.  Aculei  Si  poi  xai  rijV  iep^v  xakeopi-  14.  Ac  mea  quidem  opinione  hi  etiam  mor- 
vvjv  vouaov  rouro.  eivai.rb  xapeyipevov  olat  bum  sacrum  -vulgo  dictum  producere  videntur. 
Si  Xbyoiai  epappoabev  i paurbv  Zretox,  rou-  Quibus  autem  rationibus  olim  adductus  sum, 
rotat  auroiai  -xai  rouq  axouovrag  rtiaeiv  rei-  usdem  eos,  qui  audire  volent, .persuadere  co- 
pdaopai.  'Hyeupai  Si  pv/Siv  ehai  pdXXov  nabor.  In  animum  autem  induco,  ex  iis  quae 
rHv  iv  rtp  a&pan  %up(Sx\X6pevov  ig  *  0p6-  in  corpore  insunt  nihil  magis,  ad  intelligentiam 
vi jaiv,  vj  ro  afpa •  rouro  S'  brav  ‘  piv  iv  rip  conferre  quam  sanguinem.  Is  enim  si  stabilis 
xaOeore&n  pivip,  pivei  xai  if  0p6vyaiq'  if;aX-  persistit,  prudentia  etiam  constat.  Permutato 
Xdaoovroq  Se  rou  aiparog  perarirrei  xai  vero  sanguine  simul  etiam  intelligentia  concidit. 


'  if  iQp6t>faig.  "Ori  Si  ravi'  hS'  i%ei,  irokka 
rk  peaprvpiotra'  '  'irp&rot  piit  iirep  Hiram 
^Qoiai  xoit6v  ian,  6  Brtog,  olrog^  pLUpruptei 
roiai  slptfpoitoiar  orat  ykp  ixikirp  rep  a&- 
pran,  ro  aT/ia  tp6%erai,  Q6tn  yap  riQvxe 
i  iirtog  \p6%ett  •  ’  \pv%6itri  Si  rep  dipean 
ta6p6repat  yiytotrai  ai  SiitpoSof  SijkotSd' 
pirei  ykp"  rk  a&wara  xai  (Saptiterar,  — 
iratra  ykp  rk  fidpia  iriQvxe  it;  fivBot  Qi- 
peaiat,  —  xal  to.  Spopoara  ’  ^vyxkelerai  xai 
i;  0p6tt/aig  akkoiovrat ,  S6gat  Si  irepai  nteg 
itSiarpi/iouai,  ei  Sij  ivuirnu  xakiotrai.  Tla- 
ktt  it  rijai  pieiyai,  srA iotog  h$-at0tyg  yevo-- 
ptivov  rov  aipoarog,  pteraerierrovai  ai  0v%al 
xal  rk  it  rijai  0v%^ai0pot^pe,ara  xal  yf- 
yvovrai  r&t  piit  ‘  irapeitrat  xaxut  imklj- 
apioteg,  r&t  Si  poekkitrut  ayaScot  evikeri- 
Seg.  ”E %oifii  S'  at  irokkk  roiaura  ebrefo, 
it  ofoi  ai  rou  aipearog  i^akkayai  ry/t0p6- 
vt/ait  ‘  i^akkaaaovat.  "Ht  /xit  out  rcatrtkag 
dicat  ktarapayfiip  rit  afpca ,  rr atrekag  if 
0p6t>faig  i%air6kkvrar  rk  ydp  ’  /aalitj para 
xal  rk  aiaytopiff/aara  iMapoara  ian  ■  r6rat 
‘S* ix  roB  elu66rog  iieog  poeraariapoet,  'kvai- 
pierai  ipput  i 0p6tipaig.  (bt/pil  Si  ript  iepijv 
touaot  Me  yiyteaiar  orat  erovkii  trteupia 
xark  erat  rd  aapoa  icatrl  r§  dipeari  pM%6ijj, 
irokkk  ipe,0pdypoara  yiy  terat.  irokkayjj 
i ita  rag  0ki(Sag'  iireiSkt  out  ig  rag  ira- 
%eiag  xal  icokvaipjeovg  r&t  0ke(k&t  arovkiig 
aijp  [Splatl,  fipiagig  .Si  peity,  xakOerai  rb 


Cuius  rei  multa  sunt  testimonia.  Ac  primam 
quidem  somnus,  qui  animantibus  omnibus  com 
munis  est,  quae  .dict»  sunt  confirmat.  Is  ^ 
cum  corpus  corripuerit,  sanguis  refrigeratur 
cum  shapte  matura  somnus  refrigerare  soleat” 
perfrigerato  autem  sanguini  tardiores  pertran’ 
situs  contingunt.  :  Id  vero  inde  fit  manifestum, 
quod  ' corpora -  sua  gravitate  inclinentur,,  cum 
gravia  omnia  ad  imum  ferri  natura  soleant,  oculi 
clauduntur  et  intelligentia  permutatur,  opiniones 
etiam  alienae  diutius  immorantur,  quae  sane 
insomnia  appellantur.  Rursus  vero  per  ebrieta¬ 
tem.  aucto  repente  sanguine,  animi,  functiones, 
eiusque .intellectus  concidit,  et  malorum  instan¬ 
tium  obliti  futurorum  bonorum  optimam  spem 
concipiunt.  Multa  etiam  eiusmodi  commemo¬ 
rare  possem ,  in  quibus  sanguinis  permutationes 
intelligentiam  immutant.  Perturbato  igitur  in 
totum  sanguine,  prorsus  quoque  intelligentia 
deperit;  quae  enim  didicimus  et  agnoscimus 
inter  consuetudines  numerantur;  i  bum  Vero  a 
solita  consuetudine  discedimus,  intelligentia  ifo- 
bis  adimitur.  At  sacrum  morbum  ad  huno 
modum'  fieri  censeo.;  cum  multus  spiritus  .per. 
totum  corpus  universo  sanguini  permiscetur, 
obstructiones  multae  multis  modis  circa  venas 
accidunt.  Cum  igitur  in  crassiores  et  san¬ 
guine  abundantes  venas  copiosus  aer  prorupit 
progressusque  immoratur,  sanguinis  pertransitus 
prohibetur,  atque  hic  quidem  sistitur,  ibi  vero 
tardius  permeat,  alibi  autem  citius.  Ex  qua 


alu,a  Siegitvxr  »AiHfx6{  rijj  per' corpus  pervadentis  sanguinis  inaequalitate  va- 

sCvaBpuq  '  Sie%ip%eTxtj  »rf  MUfiaaaanhiiif-  riae  inaequalitates  oriuntur.  Totum  emm  corpus 
, wlvttjM  rtjf  ■*dpe6t9.;rf;aZftttiri4ikme !«&-  undique,  contrahitur',  et-corporis. partes- conquas¬ 
sa,-^  yevopohyfq j  zav-mat' xi aimjzoi&nireq ■  -santur  obsecutae. tumultui;  et. conturbationi  san- 
z-civ  ydp  to  oa/xx-imx«TXx66sbii'dXxe)rxl\<xkl  guims,  variae  etiam. undiqur corporis  perversio- 
\zerbnat/TM  tx  pipy\TOu  M&pciTOq  ‘  uzifpe-  nes  oriuntur;  ;  Sub  id  vero  tempus 'nihil  omnino 
Tovvm  r.ip  BopOficp  xxl  .rap&xvrou  xlpoxToq,  sentiunt;  neque  quae  dicuntur  audiunt,  neque 
•  SixaTpo(pxt..T£  zxvToiaiipravTOiaqKylyvov-  quae  fiunt  vident,  neque  ullos  dolores  sentiunt. 
\’<rtu,-  xxtx  M  hunc  enim  modum  conturbatus; qer  simul 

zxvTm  ilei,  xaQoi.rs  Tav.i.Xeyapivuvxal  -quoque  Sanguinem  perturbavit,  .et  infecit.  Quin 
.  riiQXoi  r&v.  yiyvoptliv.av,ixmXy-pToi  rexpbq  etiam  .spuma,  per  os  sursum  recurrit.  Per.  iu- 
roiiq  zbvouq  ’  outu  y&p  -  b  a^p .  rapa%6eij;  -gulares  enim' venas  aer 'subiens  ipse  quidem 
dveTxpx^e  ‘r b  xlpex  xxl  ipifyve.  K xi  xtppol  adscendit  secumque  id  quod  in  sanguine  est 
Six  tou  XTbptaToq  xvxTpixouctr  Sta,  yxp  tenuissimum  subvehit;  humor  vero  cum  aere 
tSiv:  atpxyMSuv  0Ke(Slbv  SixSCiiio)i  'o  ' &>ip,  commixtu^  albescit;  aer  enim  purus  per  teneras 
'  xvipyerxi  pcivaMq,  xvdyei  SI  ”  fie6'  exu-  membranas  pellucet,  eamque  sane  ob  causam 
tou  to  Xezt6txtov  tou  xipoxTOq'  rb‘Se~  spumae  omnes  albae  conspiciuntur.  Quando 
uypbv  "  t$  ijipt  piiyvC/xeyov  'XeuxouTxr  Six  igitur  qui  hoc  morbo  corripiuntur  et  ipso  et 
Xottuv  yxp  upiivav  xxQxpbq  i&v  b  Sia-  praesenti  tempestate  liberentur,  ego  enarrabo. 
ipxiverar  Sib  S)  Xeuxol  0xi'vovtxi  zxvTe:  Cum  laboribus  exercitatum  corpus  incaluerit, 
61  aQpol:  ndrs  ppiv  buv zdupyTai  fijp yo6-  incalescit  etiam  sanguis,  qui.  calefactus  flatus 
(Tou  xxl  tou  zxps6vToq  %apcuvog  oi&zb  “  to6-  quoque  calefacit.  Ii  vero  calefacti  dissolvuntur 
tou  tou  vorfpXTOq  xXixxbpoeyoi  iyd  0pd<ra.  et  sanguinem  coactum  simul  dissolvunt,  par- 
'Ox<5t<*v  yupt,va<r$iv  uzb  t&v  Trbvav  rb  eupoa  timque  cum  spiritu,  partim  cum  pituita  foras 
SepfoavB^,  Oepfialverxt  xxl  rb  xlpox'  rb  Sb  prodeunt.  At  ubi  deferbuit  spuma  et  sanguis 
xtpix  BeppiXvBby  it-eOippo Txq  0uaaq-  xlrxi  conquievit,  tranquillitasque  in  corpore  oborta 
Si  "  SiaBeppoavBefcai  SixXCovtxi  xxl  SiaXCouxi  est,  morbus  cessat. 

T^v  ^Oarxaiv  tou  alpcxTOq,  xi  /xby  "t-uvegeX- 
Bouaai  poerx  tou  r yeOpoxTog,  xi  Se  (isTct  tou 
0XiypoxTOq-  dro^toxyroq  Si  tou  ci0pou  xxl 
xxTxixTxvTOq  tou  xifixTOq,  xxl  yaXbjvyq  iv 
Ttp  a&pLXTi  yevopiivijq,  zizxuTxi  to  v6xtjpi,x. 


ie'.  <S>ahovrcti  roivuv  ai  (pvcai  Sia  rdvrav 
'rav  voaiif cdrtiv  pdksra  roXvrpayfWvouaai' 
rd  S'  dkka  rdvra  gumina  mi  pieraina- 
t6  Si  ainov  rdv  voOaav  iiv  rouro  inSiSei- 
xrai  fj-oi.  'Trer%6piifv  Si  ri  airiov  rdv  tio- 
mjpcdruv  Qpdirai,  iriSeiga  Si  ri  rveupaa 
mi  iv  rotat  dXXoiai  rpfypiaai  Suvcarreiov 
mi  iv  rotai  ’  adpiaat  rdv  £#av'  Sjya/yov  Si 
rov  hfjyov  iri  ’  rd  rytt&pvput  rav  dppaarypod- 
rav,  iv  ofat  dX^p  ij  irUeaip  iQdvy  ’  ei 
i ydp  repi  rav ravrdv  dppacnf/idrav  Xiyoipu, 
/aaxp6repop  peiv  o  X6yop 'ytvair'  dv,  drpe- 


15.  Videntur  igitur  flatus  in  omnibus  morbis 
plurimum  valere,  Teliqua  vero  adiuvantis  causae 
■Vel  consequentis  rationem  habere:  haec  vet0 
esse  morborum  causa  nobis  est  demonstrata. 
Pollicitus  autem  eram  me  de  morborum  causa 
esse  expositurum.  Spiritum  vero  cum  in  aliis 

ribus  plurimum  posse  demonstravi.  Orationem 
vero .  ad  notos  morbos  perduxi ,  in  quibus  hoc 
argumentum  verum  esse  apparuit.  Quodsienim 
omnes  aegritudines,  oratione  persequi  velim, 
prolixior  sane  foret  oratio,  neo  tamen  plus  ve- 


riEPI  NOTSQN  TO  nPQTON. 

ETFKEITAI  EK  TPIflN  MEPflN,  ilN  TO  IIPOTON  KAI  NEX1TATON 
AOrOS  EETI  EOMETOT,  TA  A’  AAAA  IATPOT  KNIAIOT 

etitpamma  kai  axioeiiaemata. 


DE  MORBIS  LIBER  PRIMUS. 

CONSTAT  TRIBUS  PARTIBUS,  QUARUM  PRIMA  EAQUE  RECENTISSIMA 
SOPHISTAE  SERMO  EST,  RELIQUAE  MEDICI  CNIDII  SCRIPTUM 
ET  FRAGMENTA  REFERUNT. 


.^OTOin  OT  MY'TOA  i  .  i  i  i 

■/iOTATnavi  ia>i  Koxnrn  ot  wn  .'wmaM  mmx  M  iAxmrm 

;  T0IAIK21  T01XAI  AAAA-A--AT  tT0X2l!>02  |T2.'I  '0  10/  *m9| 

ATAM2Arf26nA  IAA  AMWtAXi  X T2 

.zumum  flaau  ?jaaoM  aa 

iMmwmm  sug  as  Auirn  uusimg  lusita  ai  susiot  tat3ho6s^ 
MUW1903  UCiIKO  1010315  aAUpifflfl  ,T3S  OMJI33  HAT8UW08.:':  j| 
.Tiiuflaiaa  atz3Moajt?  ra 


nEPI  NOtSftN 

TO  nPATON. 

a'.  "Oq  dv  i repi  Ujeioq  iUXif  ipardv  ri- 
bpbuq  xal  ipar(b/j.evoq  dTOxptveebai  xal  avti- 
Xiyetv  bpbibq,  iv6vfi4ee6ai  %pij  r&St-  Tparov 
piv  >d(p’  hv  abvoHeorrflyvovrai  meta  solei 
dvSp&Toiei-  hmrtt  ib  '  bx6ea"dvdyxaq‘i%m> 
r& v  voeyfiurav,  ‘Stes e,  'bsav'y£vyrai-,eivai  !j 
/taxpa,  (j  (ipa%6a,  ij  Oavaeiput  ,  (j  /ayibavaei- 
i a«,  {)  gftTtfpbv  n  rcu  e&aarpq  ysvbeiai,  ?  fivr 
gporvipov  xab  bxbea ,  It)v  ybvyrai  >  bvSoiaerd 
'e/  xa.xa.  dT’  aiir&v  aTo/i^eerai,  vf.dya.6d-. 
xaV  dcp’  bxoiav  •voevfft.drm  ‘Jq  oxoTa-fiera- 
tIttsi  •  xal  bxbea  iTisoy) 'y  TOiiouei  ol  hfrpol 
BepaTsOovreq  rdiiq  debsvbovrdq-  xal'  bxbea 
dyaSd  i)  xaxd  ol  voebovreq  iv  rijei  voOeqiei 
T&e%buei-  'xal  bxbea  sb latshji  ‘lj"X£yWeu,'lj 
Toihrai  urb  ro u  fyrpou  Tpbq  rbv  yoeboyra, 
1)  ‘darb  rou  voeiovrol;'  'tipbq  rbv  hftpbv  xal 
bxbea-  dxptfiuq  Totiesai  •  iv  rif  ri%vy  xal 
Kbyerai  xal  a  rs  bp6d  iv  auriti  xal  '  3.  ft,vf 
bp6d-  xal  b  n  allrijq  dp%vi  ,  !j  reXeuri),  lj 
ptieov,  ’ })  aXXo  rt  :rav  roiobrav,  8:  Vi  xal 
bpt&q  dToSedtiy/iiiipy  'ieri  iv  aiiry  elvar, 
!j  fa )  tlvat  •  xal  ra  epaxpa  xal  rd  pteydXa 


DE  MORBIS 

LIBER  PRIMTJS. 

•1.  Qui  de  morborum  curatione  tum  scite  in¬ 
terrogare,  tum  ad  quaesita  respondere  volet  et- 
commode  obiecta  refutare,  haec  aecum  repu¬ 
tare  convenit.  Primum  quidem  e  quibus  morbi 
omnes  hominibus  horiantur.  Deinde  vero  qui 
morbi  necessarias  Causas  habeant,  cur,  cum 
accidunt,  sint  longi,- aut  breves,  aut  letales, 
aut  minime  letales,  aut  pars  aliqua-  corporis 
mutila  reddatur,  vel  hon.  Et  qui,  ubi  exorti 
sunt,  eventa  habeant  dubia  aut  mala,  aut  bona,- 
et  ex  ■  quibus  'in'  qnosnam  -transitiones  fiant-, 
quaeque  mediois  ia  aegrorum  curatione  prospere 
succedant  et  quae  aegrotantibus  in  morbis  bona 
.aut  mala  eveniant.  Et  quae  coniectura.  aut 
dicantur,  aut  fiant  a  medico  erga  aegrum,  aut 
ab  aegro  erga  medicum;  et  quae  exacte  in  arte 
fiant' et  dicantur,' et  quae  in  ea  sint  recta,  et 
quae  -non  recta;  et  quodnara  eius  principium; 
vel  finis,  vel  medium,  vel  abud  quid  ex  hts,, 
quod  etiam  recte  in  'ea  esse  aut  non  esse 
demonstratur;  et  .parva  ac  magna  et  multa  ac 
pau'9a;;'et ;  quodpam  in  ea’sit  Unum,‘e't  jqiiqjri 
nam-  omnia-  Et  quae  effici  posse  constat  cogi- 


—  142  — 


xal  rk  troXXa  xal  rct  bXlya  •  xai  '  8  n  dari 
iv  auTij  h,  xai  8  n  advra-  xai  ra  avu- 
ara  voijaat  T£  xai  ehrsiv  xai ,  ei  '  ilot ,  xai 
irorfiTai,  xai  rk  fi)  awark  /itfre  voijcai, 
fi^TS  eia-etv,  ft^re  a oiijaai,  xai  8  n  £!/%£ipl>i 
iv  'aiiriji,  xai  8  n  a%£iplvf  •  xai  8  n  xaipog 
xai  8  rt  axaiply  xai  rav  r£%v£uv  r&v  S.X- 
Xuv  yjtrt  t£  £Oix£,  xal  |<n  oCikh  toix£  •  xal 
rou  a -&piaTOp  8  rt  ‘  fappibv  [fivypbv,  J)  §>/- 
pbv,  bypbv  xai  8  Ti-layypbv  i)  ktrOwit;, 
i}  xuxvbv,  D  kpaiSr  xal  bx6aa  rav  sroAAcov 
bMya  ytyv.£TUL ,  !)  ivi  to  xaxiov  >  dsrt.  rb 
apiavcv  xai  8  t/  xaX i)  al<s%pfa,>  i) (ipa- 

tfyb  i  rwfw-y  \  iftok*  itti  tyik,  x«;  8 
xii^axbx.ypvoij^vciy  ayaMn  Moitai»  xal  .8  n 
xaxbv  izi  xaxvp  kvayx-p  yeviabai.  TaSra 
hi&u^bivTa  \SiatpuXdamv  di?  iv  ro1<n  'X6- 
ypiei:  xal  ;8  n  civ  ty.rip^oOrav ■  afiaprdvip 
li&fyWvk'  bpaTipv,  ^  aTOxpivbfievop ,  xeU 
m}Xk  IfyTa^Wya  QftpTi m,  fypty&Xa  ibvra 
ajppxpk  xai  tjv  aSCvaTaibbw.a-.dwaTa  Qij  £ir 
vai,  jj  o  ri.Sv  kXXo,ap-apTav^Xbyav,‘Ta6Tip 
QuXdGirovra.xplj  ivnTlkaSai.  iv  rijj  kvTiXoyiy. 

/3'.  Ai  fibx  ouv  voilffot  ytyvovrai  axacat 


tare  et  dicere,  et  ubi  facto  opus  fuerit,  etiam 
facere  et  quae  perfici  non  possunt,  neque  cogi- 
tare,  nec  dicere,  nec  facere.  Et  quid  in  ea 
promptitudinem  habeat,  aut  non  habeat  et  quia 
opportunum  et  inopportunum;  quibusque  aliis 
artibus  similis  sit  et  quibus  minime  similis. 
Et  quodnam  in  corpore  calidum  aut  frigidum, 
aut  siccum,  aut  humidum;  et  quodnam  robu- 
stum,  aut  debile,  a$^&isumVaut  rarum.  Et 
quae  ex  multis  pauca, fignt, aut  in  peius,  aut 
melius  vertant;  et  quid  honeste  vel  turpiter, 
vel  tarde,  vel  cito,  vel-  recte,  yel  minime  reste 
fiat.  Et  quodnam.  malum  factum  boni  quid' 
effieiat,  et  quodnam:. malum  malo-  necessaria 
supervenire  debeat.  Quae  animo  seeum.  repit 
tantem  in  disputatione  observare  oportet  et  in 
quot  quis  dicendo  aut  ipterrogande,.  aut  respon¬ 
dendo  peccaverit,  et  si  quae  multa  sunt,  pausa 
esse  dicat,,  aut  quae  magna  sunt,  parva,  aut 
quae  fieri  non  possunt  ,.  . fieri  posse  affirmet,  .vel 
in  quacumque  alia  re  dicende,  peccaverit,  id 
observare  oportet  et  contraria:  oratione  insectaris 

2v  Morbi  igitur  omnes  oriuntur  partim  m 


—  143  — 


piu  &  TV  ei/ian  iveivrav  ara  re  %b- 
Xijp  xal  Qkiy/iarop ,  ruv  Se  igatiev  ari 
riva»  xal  rpupcaruv  'xal  uri  rou  tiep/oou 
ireptiepfialvovrop  xal  rou  0u%pou  ’  irep06- 
Xovrog  xal  roO  fypou  '  itrepfyipcrtvo vrop  xal 
rou  iypou  ‘Cirepuypalvovrop.  Kai  v/  pciv  %okij 
xal  ri  (pkiyfia  yiyvopatvourt  re  Qjyyiyve- 
rai  ‘xal  ht  alel  h  rip  eifian  ij  rkd ov  ij 
Ikaeeov  rip  SI  voieoup  '  rapdyei,  rip  \ aiy 
iri  elrlav  xal  ror&v,  rip  Se  iri  roO  tiep- 
fiou  '  ureptiepfialvovrop  xal  iri  rou  \pu%pou 
*  SrepSpOyovrop. 

, :  y'.  ’ Avayxyj  Si  ri  roiiSe  i%ei  Siere  y(- 
yveetiai,ox6rav.  'ylyiyrat-  iv  fiiv  rofai  r pi¬ 
piari  veupa  ri  ra%da  nrpuexopidvoup  %a- 
kouetiat  xal  ruv  ppuav  rip  xeQakip  "  xal 
fiiktera  r&v  iv  rolei  puppoiet  ■  irotiv^exea 
Si,  ijv  rip  iyxdQakov  r patii),  Ij  pa%frifv 
piuekiv,  i 'j  xoiklv/v,  i)  fjrap,  ij  Ippdvap,  ij  x6- 
env,  Sj  0kd/Sa  alpeippaov,  ij  xapSyv  .piij 
irotivdjexeiv  Si  rirpuaxifievov  iv,  olat  raura 
r&v  poekda»  piij  ivefy,  ikki  roirtav  rpoea- 
rara  ierl.  Tfiw  Si  voeippeirm  ri  roiiSe 
l%ei  ivayxap  liare  Or’  airuv  irikkuetiat, 
'irav  ydvuvrar  0(Aeip,  uSpa0  SrpeapxlSiop 
“xal  yuvatxa  ix&rav  i/x(3puov.l%oueav'rept- 
rveu/xovltf ,  ij  xaueop  ka[Sy,  ij  rkeuplnp,  ij 
0pevtrip,  vi  ipuelrekap  .lv  rijei  herdpipet yd- 
vyrai.  ‘ILvSoiaeri  Si  “  ri  roiaSe  irokkOvai 
re  xal  pefi'  repirveufLovlip,  xaueop,  0pevlnp, 
rkeuplnp,  xvvay%>i,  eraQukij,  i/rarlrip, 
"  erkv/vlnp,  ,ve0plnp,  Sueevrepltf ,  yvvaixl 


his,  qua®  in  corpore  insuit,  a  bile  et  pituita; 
partim  vero  ex  his,  quae  forinsecus  obveniunt, 
a  laboribus  et  vulneribus  et  a  calido  supra  mo¬ 
dum  calefaciente  et  a  frigido  supra  modum  re¬ 
frigerant e  iet  a  sicco  supra  modum  resiccaate 
et  ab  bumido  plus  aequo  bumectante.  'Ao  bilis 
quidem  et  pituita  una  cum  nobis  nascuntur, 
et  semper  modo  plus,  modo  minus  in  corpore 
insunt  ;  morbos  autem  praebent  partim  ex  cibis 
et  potibus,  partim  a  calido  insto  plus  calefa¬ 
ciente  et  a  frigido  supra  modum  refrigerante'. 

3.  Haec  autem  cum  fiunt  ex  necessitate  ac¬ 
cidunt:  1 — ■■  in  vulneribus  quidem,  si  crassi 
nervi  et  musoulbrutn  capita,  in  femoribus  prae¬ 
sertim,  vulnus  acceperint,  claudicatio,-  —  mdrs, 
si  quis  vulneratum  habet  cerebrum ,  aut  spina¬ 
lem  medullam,  aut  ventriculum;  aut  ieour,  aut 
■septum  transversum,  aut  vesicam,  aut  venam 
aliquam  multum  sanguinem  effundentem,  aut 
cor.  Ex  vulnere  autem  minime  mori  accidit, 
si  his.  partibus  vulnus  acceptum  nbff  fuerit,  sed 
ab  his  quam  longissime  absit.  At  hi  morbi  ex 
necessitate  cum  adsunt,  mortem  afferunt:  tabes, 
aqua  subter  cutem,  mulierem  utero  gerentem,  si 
pulmonis  inflammatio  aut  febris  ardens  prehen¬ 
derit,  aut  morbus  lateralis,  aut  phrenitis,  aut  si 
erysipelas  in  utero  oriatur.  Hi  vero  morbi  dubium 
habent  vitae  exitum :  pulmonis  inflammatio ,  fe¬ 
bris  ardens,  phrenitis,  lateris  dolor,  angina,  uva, 
iecoris  et  lienis  affectus,  renum  morbus,  inte¬ 
stinorum.  difficultas,  in  muliere.uanguinis  fluor. 


$6og  aifiaT&Syc,.  T ct.  Si  roidSe  oi>  Havdn/za, 
iji/  fttj n ; aCiTdtffi  Tpoayivyrai-  xeS/mra, 
-.HeXay%oXlvj ,  xoSdypy,  lr%idg,  reivespebg, 
rerapratcg,  rpiralog,  arpayyoupfy ,  bQSaX- 
/ify,  Arirynf,  Xei%v\v,  dp$p7ng.  "Epex^poi  Si 
axb  r&vSe  ylyyovrar  axbxXyxroi  piiv  t%e1- 
.  pag  xal  x6Sag ,  xal  Qavijg  dxparieg  xal  xa- 
paxXijyeg  uxb  peXalvifg  %oXijg,  %aXol  Se 
vxb  l<7%tdSuv ,  bpe/eara  Si  xypouvrat ;  xal 
-AxoS/v  i)xb  (pXiypcarog  xararryptf-avrog. 
M axpa  Si  rMe  .ava.yx y  elvai ,  0$foiv ,  Sur- 
evrepfyv ,  xoSdypyv ,  xiS/aard  ,  QXiy/ea 
.'Xeuxbv,  la%i&Sa,  erpayyoupfyv ,  yepairi- 
poiffi  Si  veQptnv,  yuvait-l  Si  p6ov  alpearMy , 
alpcoppotSag *  aCpiyyag.  Kaucrog  ‘Si,  (ppevi- 
ng,  xepixveufiovfy ,  xuvdy%>f ,  crraQuXi) , 
.xXeliptrig,  rayiug  xplvet.  Meraxixrei  Si 
ra.Se-  xXeupIng  ig  xautrov  ’  xal  (ppevUrig  .lg 
xeptTveupiQviviv  ix  Si  xepixveufeovfyg  xaurog 
oiix  &y  yiyoirer  ig  Soa.evrepfyv  .reiyea.igSg- 
ix  Si  Suaevrepfyg  Xeievrepltf-  ix  Si  Xeievre- 
pfyg  SSpailv ■  ‘xal  ix  :  XevxoC  0XiyfiaTO? 
SZSpatp  •  ix  xepixvevfiovfyg  Si  xal  xXeupifiSog 
i/axOtj/ia. 


Isti  vero  minime  letales.,  nisi  quid  ipsis  acce_ 
dat:  diuturnae  in  'articulos >fluxion'es ,  xiSpuvra 
Graece,  melancholia,  podagray  coxendicum;  af. 
fectas,  crebra  et  inanis  desidendi  voluntas 
quartana,  tertiana,  stranguria,  lippitudo, 'lepra,' 
impetigo,  morbus  articularis;  Ab  his  autem 
parte  aliqua  corporis  mutilantur :  manuum  qui- 
dem  et  pedum  resolutione  tentantnr,  , vocis  im¬ 
potentia  tenentur  et  leviter  resolvunturab.atra 
bile;  —  claudi  ex  morbo  coxendicum  evadunt 
oculis 1  et  auditione  privantur  pituita  illuc  in¬ 
cumbente.  Longos  autem  hos  esse  necesseest: 
tabem, 'intestinorum  difficultatem,  podagram, 
diuturnas  in  articulos  fluxiones,  xriS^aTet.dietas, 
pituitam  albam,  morbum  coxarium,  strangn- 
riam:  senibus  vero  renutu  dolorem,  mulieribus 
fluorem '  sanguineum ,  haemorrhoides;  fistulas. 
Febris  vero  ardens,  phrenitis,  pulmonum. in¬ 
flammatio,  angina,  uva,  lateris  dolor  cifocafi 
iudicationem  perveniunt.  Hi  autem  in.  alios 
transeunt,  morbus  lateralis  in  febrem  ardentem 
et  phrenitis  in  pulmonum  inflammationem';?® 
pulmonis  autem  inflammatione  Miris  ardenshan 
,fiet  Tenesmus  in  intestinorum  difficultatem 
transit,  quam  consequitur  levitas  intestinorum. 
Ex  intestinorum  levitate,  .et  pituita  alba  in 
aquam  intercutem  transitus  fit;  ex  pulmonis 
vero  inflammatione  et  morbo  laterali  in  thora¬ 
cis  suppurationem. 


$>.  Taura  S'  iri  xaxolai  dvdyxy  xaxd  yl- 
yveabar  Fyog  Hv'kd/SV,  rup  inha^dveir 
xal  veupov  Ijv  Siaxorij,  '  araapobv ,  xal  ^re 
gupQuvai  Siaxoxiv  '  irKpkeypijvat  re  la%u- 
ptig-  xal  Ijv  b  iyxitpakog  aeicUijj  re  xal  sro- 
vtay  rk^yivrog,  dcpu vov  rapaypij/xa  yevi- 
aSai  dvdyxyf  xal  pi re  opdv,  pui/re  dxoCeiv- 
Ijv  Se  rpuGij,  ruperbv  re  4  imyeviabai  xal 
yokfc  Iperov  xal  ark rkyxrbv  n  rou  a&pa- 
rog  yeviaSai  xal  dvrokiaSar  erhrkoov  Si  Ijv 
ixrisy ,  dvdyxtf  aroaarijvat,  xal  Ijv  aJpa 
ix  rp&parog  tj  tpkefibg  putj  ig  r^v  SLva  xoi- 
ktyv,  dvdyxy  ruoh  yeviaSat. 

e'.  Kaipol  Si,  rd  fciv  xa6dra%  elretv,  xok- 
kot  ri  elai  '  iri  rij  r£%vifi  xal  mvroloi , 
Starep  xal  rd  voai jpara  xal  rd  ra$<jpara 
xal  roOrav  ”  al  beparelat.  E lal  Si  ogCraroi 
piv,  '600101  Sj  ixii/u%ouet  Sei  n  dlpekijoai,  i ? 
obpijoai,  }j  drorarvjoai  puij  Suvapivotot,  vj 
rviyopivoioi,  i)  yuvalxa  rlxrouoav,  ?  ixn- 
rpaaxopivyv  drakkdt-ai,  Ij  'ira  roiaurd 
ion.  Kal  olroi  piv  '  0}  xaipol  bgieg  xal  oiix 
dpxiei  bkiytp  iiarepov  •  drikkuvrai  ydp  ol 
trokkol  bkiytp  Iiarepov.  'O  f Uvroi  xaip6g 
’ian,  isrijv  rdStp  n  roOrav  'ibvOpusrog,  — 
'6  n  dv  riva  rpb  rou  rv\v  ipu%i)v  "  pebiivai 


4.  Haec  vero  mala  malis  supervenire  necesse 
est:  si  rigor  corripuerit,  calorem  igneum  suc¬ 
cedere  et  nervo  praeciso  convulsionem,  discis- 
sumque  nervum  minime  coalescere' et  vehemen¬ 
ter  inflammari.  Et  si  cerebrum  tum  concussum 
fuerit,  tum  ex  plaga  doluerit,  aegrum  illico  voce 
deficere,  neque  videre,  neque  audire;  Bin  vul¬ 
neratum  fuerit,  febrim  et  bilis  vomitionem  suc¬ 
cedere  corporisque  partem  aliquam  resolutam 
fieri  aegrumque  perire.  Onhentum  vero  si  pro¬ 
cidat  ut  putrefiat  necesse  est  et  si  sanguis  ex 
vulnere,  aut  vena  in  superiorem  ventrem  flu¬ 
xerit,  id  in  pus  verti  necesse  est. 

5.  Opportunitates  autem,  ut  semel  dicam, 
multae  sunt  in  arte  et  variae,  velut  et  morbi 
et  affectiones  eorumque  curationes.  Ae  celer¬ 
rimae  quidem  sunt,  quibus  aut  animo  deficien¬ 
tibus  opitulari  licet,  aut  qui  neque  urinam, 
neque  stercus  reddere  possunt,  aut  qui  suffo¬ 
cantur,  aut  mulierem  parientem  aut  abortum 
facientem  liberare,  aut  quae  sunt  eiusmodi.  Ac 
hae  quidem  opportunitates  sunt  celeres ;  neque 
confert  paulo  post,  cum  plerique  paulo  post 
moriantur.  Opportunitas  autem,  cum  tale  quid 
homini  accidit,  haec  est,  —  quodeumque  ali¬ 
quem  iuverit/  antequam  animum  emittat,  id  in 


—  146  — 


' iiQetyey ,  roOro  iv  xaip$  iPQiXyae.  'E<tt< 
piiv  0S1/  a%eS6v  n  olrog  i  xatpbg  xal  Iv 
Toftn  cLWoiai  vorffiatri  ■  alci  yap  &  $  &v 
ng  iiQetyay  ‘  iv  xaipcp  £>QOitjae.  'Ox6aa 
Si  ruv  voey[i&Tav  rpupiarov  ptvi  ig  6dva- 
tov  Qipsi,  a\\&  xatpid  isn,  xal  bSCvai  re 
yiyvovrai  iv  abrouri  xal  ofd  ri  iar i,  ijv  rig 
op66g  IkpaTeOy  ,  m6a oafai,  roiirom  ‘  &pxi- 
ouai  yiyvbpievai  ‘  ai  &(pi\eiai  dirb  roS  fyrpoti 
Irav  yivavrar  xal  ydp  xal  ptiif  mpeivrog 
tou  tyrpov  iraCaaro  itv.  'E repa  Si  vorf- 
pcard  £6n,  ofw  xatp6g  lari  kpaxe6ea6ai‘  rb 
a-pui  rijg  fipcipr/g,  Siatytpei  Si  ebSi V  lf  sr dvu 
rpal,  i)  AMycp  iiarepov  ■  irspa  Si  vorfpcard 
iccri ,  ofsi  xaipbg  kpax-eutfvcti  Strai;  rifg 
ifftipyg’,  xal  bxyvixa  ye  ol>Siv  StaQiper  ire- 
pa  Si  Sik^rphyg,  rerapry/g  i/ pcipv/g-  xal 
irepa  dtrat;  rou  pcy/vbg-  xal  erepd  ye  Sid 
rpiav  ftyv&v,  xal  rov  rplvov  $  hrapcim  {f- 
CpSlvowog  oiiSiv  Siatyipu’  rmCroi  ‘ol  xaipol 
elai  ’  ivlomt  xal  dxpifkiav-  obx  i%oim 
if  'raOiyv.  'Axaipfy  Si  ian  rcc  roiaSe ■  laa 
piiv  vrpai  Set  SepatreCeaSat,  iji  pcecyiLfSplip 
kpavretyrai,  '  dxalpag  kpatreOerai  axaipag 
Si  raOrtp,  “  ixel  Ita  rdya  poirp  fa%ei  lg 


tempore  iuvit.  Est  igitur  haec  fere  opportuni, 
tas  etiam  in  aliis  morbis;  semper  enim  quo. 
cumque  tempore  quis  auxilium  attulerit,  oppor. 
time  illud  attulit.  Qui  vero  morbi  aut  vulnera 
minime  mortem  afferunt,  sed  periculo  sunt 
obnoxia  et  dolores  habent,  possunt  tamen  si 
quis  recte  . curaverit,  sedati;  his  autem  sufficiunt 
auxilia  a  medico  adlata  quando  adferunturj  et¬ 
enim-  non  praesente  medico,  etiam  sanantur.  Sunt 
autem  alii  morbi,  qui  opportune  matutine  diei 
tempore  curantur,  nihitque  refert  an  summo 
mane,  an  paulo  posterius.  Alii  vero  morbi 
semel  die  opportune  curantur,  neque  refert 
quando  id  fiat;  quidam  etiam  tertio  qiioque, 
aut  quarto  die;  quidam  etiam  semel  mense  et 
alii  quidem  tertio  quoque  mense,  neque  reta 
an  tertio  ineunte  ant  desinente  id  fiat.  Tales 
nonnullis  sunt  opportunitates,  neque  aliam  quam* 
dam  requirunt  exquisitam  diligentiam,  nisi  hanc, 
Temporis  autem  inopportemitatem  habent  alia: 
quae  mane  curanda  sunt,  si'-  meridie  curentur; 
intempestive  curantur ;  intempestive  autem  hac 
de  causa  fiunt  ;  quia  quae  cito  in  peius  vertuntur 
propter  intempestivam  mirationem  sive  meridie, 
sive  vespere,  Sive  noctu  curentur  ,  intempestive 


—  147  — 


xdxtov  Sid  rti»  'pi jiv  xaiptp  Separet^ *  curantur.  Item  si  quae  vere  curari  debent, 
&  „  ueewPptw,  re  tytr  ijv  re  rij «  hieme  curentur,  et  quae  hieme  curanda  sunt, 
luxrds  tepa*B&rnu ,  dxalpag  ttyaceterat  ■  aestate  curentur;  autsi  quid  statim  curari  opor- 
xai  Sv  rou  frop  Sit}  BeparevSijvai,  ‘Bepaerei-  teat,  id  differatur,  vel  differri  debeat  et  statim 
qTal  fi  yjiaCmp ,  'ij  rou  piv  yjip&me  Sii},  curetur.  'Talia  extra  tempus  opportunum  eu¬ 
roi)  Mpm  Si  Bepareiyrai  ■  %  8  n  ijSy/  ’  Sei  rantur. 

BepaxeieaBai ,  rouro  ‘  toa$dXki}Tai,  ij  o  n 
dva(Sdi.\ea()ai  SeT,  rour’  ijSti  Sepaxeit}rai  ■ 
rd  roiavra  dxaipag  Separeierat. 

yt;  >Opm  Si  iv  uliTtj  xal  oix  6p6(Zi;  rd  6.  In  arte  autem  ista  recte  vel  rion  recte 
roidSe-  oix  &p6He  piv  rijv  re  voveov  firtpp  fiunt:  si  cum  alius  niorbus  exsistat,  alium  esse 
iofoav  iript}v  (pdvai  ehai,  xal  peydh}v  ioi-  dicas,  si  cum  magnus  sit  parvum,  et  si  cum 
<7»v  apixpijv  ’  0dvat  elvai,  xcti  rptxpiiv  iovrav  parvus  sit,  magnum  pronuncies,  et  eum  qui 
peydXvfv ,  xal  xepies6pevov  pii  pdvai  xepii-  superstes  .futurus  est  superstitem  non  futurum 
aecSxi,  xal  pikXovra  dxokelaOai  pi)  <pd,vai  affirmare,  neque  eum,  qui  periturus  e3t,  peri- 
dxokeir 6ai,  xal  ipxuov  iivra  pij  yiyvddxeiV}  turum  dicere,  et  eum,  qui  suppuratus  est,  non 
pqfi  voisov  peyd.h}e  rpepopivtie  iv  rp  s&-  cognoscere,  neque  nosse  si  magnus  in  corpore 
pari  yiyvdtrxeiv,  xal  Qappdxou  Seipevov  morbus  fiat,  et  si  quis  medicamine  indigeat, 
bxotou  rov  Sei  pii  yiyvdaxeiv  xal  rd  Svvard  nescire  quo  illi  opus  sit,  et  quae  sanari  pos- 
pyj  ’  i^idrBai  xal  rd  dSivara  pdvai  ’  f£«f-  sunt,  non  sanare,  et  quae  non  possunt  sanatu- 
reeBai.  Taura  piv  ouv  ion  xard  yvdp-}v  rura  te  esse  -affirmare,  Atqtte  haec  quidem  non 
oix  bpt&i-  xard  Si  %eipoupy1v\v  rd.Se-  xvov  reote  mentis  consilio  ftnat.  Ista  vero  malam 
iv  ikxei  iveiv  ij  iv  (pipari  pi[  yiyvdrxeiv  habent  manuum  tractationem,  pus,  quod  in 
xal  rd  xarijypara  xal  rd  ixxr&para  pij  ulcere  aut  tuberculo  inest,  non  Cognoscere,  ossa 
ytyvdrxeiv,  xal  ptfXuvra  ‘xard  xepakiiv  fracta  et  quae  suis  sedibus  excesserunt,  non 
pii  yiyv&ixeivy  el  ri  oariov  xartyye,  p^S*  nosse,  capitis  OS  specillo'  admoto  fractumne  sit, 
ip  xisnv  aikiexov  xaiiivra  SivaaBai  xaSii-  non  nosse,  neque  fistulam  in  vesicam  iminit- 
vai,  pvjSe  XlBou  iv  xisn  iveivrog  yiyvdrxeiv,  tentem  id  perficere  posse,  neque  Calculum  in 
pt/S'  ipxuov  iivra  Siatseiovra  yiyvdrxeiv  xal  vesica  neque  pus  thorace  collectum  ex  concus- 
rdpvovra  Ij  xalovra  ikketxeiv  ij  rov  jidSeog ,  siohe  nosse,  et  urendo  alit  secando  fundum  aut 
ij  rou  pijxeoe  •  ij  ”  xaieiv  re  xal  rdpveiv  d  latitudinem  non  attingere,  et  urere  aut  secare 


—  148  — 


oO  %pij.  K al  raura  pih  obx  &p6ag-  &p6Gg  quae  non  oportet.  Et  haec  quidem  non  recte 
<52,  rb  re  voafppiara  yiyvbaxeiv  a  ri  dari  fiunt,  ista  autem  recte:  si  quis  morbos  quinam 
xal  a<p'  '6rav ,  xal  ra  piaxpa  atirtiv  xal  rb  sint  et  ex  quibus  oriantur  cognoscat  et  quinam 
(ipayja ,  xal  ra  Savbatpia  xal  ra  pivj  Savd-  ex  his  longi,  quinam  breves  et  qui  letales,  et 
aipia,  xal  ra  pierartrrovra ,  xal  rb  aiil-av6-  qui  minime  letales,  qui  in  alios  transeant,  qui 
piem  xal  rb  piapaiv6pieva,  xal  ra  pieyaXa  increscant,  quinam  emarcescant,  qui  magni, 
xal  rb  apuxpb,  xal  SepareCovra  rb  piiv  qui  parvi,  et  inter  curandum  eos  curare,  qui 
amara  ix6epare6etv ,  rb  Se  pi lj  amara  elSi-  curari  possunt,  eos  vero,  qui  curari  non  pos. 
vai,  ' Si6n  obx  bvuarb,  xal  SepareCovra  robg  sunt,  novisse  quare  curari  nequeant  et  cum 
rb  roiaurb  lyfivrag  bQeMstv  ari  rijg  Sepa-  eos  curas,  qui  talibus  morbis  affecti  sint,  eos 
refyg  dg  ro  amar6v.  Ta  ii  rpoaCpepdpieva  curatione  adinvare  quoad  eius  fieri  potest.  At 
rotat  voadouai  &Se  yp)  QvXaaaeiv  ra  re  ip-  quae  aegrotantibus  offeruntur,  ea  sic  observare 
6&g  xal  rb  pilj  ip6 bg-  Ijv  ng  b  Sei fypalveiv,  oportet  rectene  an  non  recte  fiant:  si  quis  quae 
dypa&i,  lj  &  Set  bypatmv  ^palvip,  lj  el  ra-  siccari  oportet,  humectet,  vel  quae  humectare 
yOveiv  Sdoi,  p ilj  rpoafydpy)  bQ’  hv  Setrayb-  oportet  siccet,  aut  si  incrassare  oporteat,  non 
mv,  $1  &  Set  Xerrbveiv,  /tij  XerrCvy,  >)  4,6-  exhibeat  ea  quibus  incrassare  oportet,  aut  quae 
%eiv  pii\  ’  ,  i)  Seppiaheiv  pili  Seppiafay ,  attenuanda  non  attenuet,  aut  refrigeranda  non 

lj  aljreiv  pidp  a^rp,  xal  rb  \01rb  xara  riv  refrigeret,  aut  calefacienda  non  calefaciat,  aut 
abrov  Hyov  r oOroiai.  putrefacienda  non  putrefaciat  et  reliqua  secun¬ 
dum  eandem  rationem  atque  haec.  iu, 

Ti  Sd  roiaSe  bvSpbroiai  aro  'raoro-  7.  Haec  autem  in  morbis  tum  bona  tum 
piarou  dv  rijjoi  vobaoiai '  ytyver ai  xal  aya$b  mala  sua  sponte  hominibus  eveniunt.  Febriri- 
xal  xaxb-  rupdaaovn  pidv  xal  yoX&vn  dv  tanti  quidem  et  bilioso,  si  bilis  suo  tempore 
xaipQ  axeSaaSetaa  ’dt;a  {j  yoKij ,  bya66v  extra  dispersa  fuerit,  bono  est;  sin  in  unam 
rpig  dv  9£  rt  roO  abpiarog  rpoareaouaa,  aliquam  corporis  partem  incumbat,  malo  est. 
xax6v.  Ko/Afy  rapaySetaa  uro  rfaipfnSo g  In  morbo  laterali,  aut  pulmonis  inflammatione 
dyo/idvcp  ‘  lj  repirveupiovbpg ,  lj  d/irbip  divri^  detento  aut  suppuratum  thoracem  habente  alvus 
xaxov  ■  rupdaaovn  Se  lj  rp&pia  rerpapidvip  perturbata  malo  est.  Febricitanti  vero  aut  ac- . 
oes/Afy  brofypavSetaa,  xaxdv  btpOSpip  xal  eepto  vulnere  alvus  resiccata  malum  denunciat. 
arhpvbSet  ‘  xal  uro  A euxou  0Xdypiarog  dyjp-  Subaquoso  et  lienoso  albaque  pituita  detento 


pfyy  rapa%6e1ea  it  xoiMif  hr%vp&s,  dya66v. 
'Epuatxeka?  Ijy  xaraxe%u/ilvov  laa'rpd- 
xyriu,  xaxbv  ■  ijv  <T  lea  xaraxe%ufiivov  e%a 
rpdvn/Tai,  dya$6v.  A  tappoiy  Si  l%optocj> 
ieyupij  Iperoi;  yevS/ievo?,  dyaSov.  Tuvaixl 
al/M  i/x eouey  ra  xara/xjvia  ’  payijvai,  dya- 
66v-  uxb  poou  SI  xie^ofihip  i?  ra?  pivag,  ij 
i?  rb  erlpia  fxeraxeeeiv  rbv  poov ,  dya66v. 
Tuvaixl  uxb  exaefiou  *  1%0/ilvip  ix  roxou  xu- 
perbv  ixiyevieSat,  dya66v  xai  rerdvou  e%ov- 
r o?  xai  exae/xoO,  xup  ixiyevleSat,  dyaObv. 
Td  roiaura  Si'  oi/Se/xlav  obre  d/xaOfyv,  obre 
eotpipv  Iv/rpCbv  ytyverai  re  xai  oh  yiyverai, 
dk X'  axb  rou  abropedrou  xai  ixirvyjy,  ‘xai 
yev6fievd  re  Si (peXlei,  lj  fiXdxrei,  xai  oit 
yev6pxeva  SxpeXlei,  i?  fdXdxrei  xard  rbv  aii- 
rbv  Xdyov. 

>/’.  ’Exirv%fy  Si  rd  rotdSe  ol  hfrpoi  xoi- 
louei  iv  rj  Oepaxefy  dyaSd ■  dva  (pdp/xaxov 
S6vre?  xaltalpouei  xai  dva  xai  xdra  xaXap- 
xai  'yuvaixl  Cpdp/xaxov  S6vre?  xdra  %oXy? 
i)  QXly/xarop,  ixifxjvia  oli  yev6/xeva  xarlp- 
pylgav  xai  exXijva  l/xxuov  l%ovn  xdra  Qdp- 
puaxov  S6vre? ,  Siere  xoXvjV  xai  QXlypa  xa- 
Stjpai,  xuov  xdra  ixd6>fpav  'ix  roS  exXyvo? 
xai  dxjXXagav  rij?  voieou-  xai  XtSiuvri  Qdp- 
fiaxov  S6vre?,  rbv  Xl$ov  i?  rbv  obpv/rijpa  xpo- 
laeav  bxb  /3 fy?  rou  Qapfidxou,  Siere  lt?ov- 
pySijvar  xai  xuov  l%ovn  iv  rij  dva  xoiXUp 


alvus  vehementer  perturbata  bono  est.  Si  ery¬ 
sipelas  foras  diffusum  intro  vertatur,  malum, 
si  vero  intus  effusum  foras  vertatur,  bonum. 
Vehementi  alvi  profluvio  detento  succedens  vo¬ 
mitus  bono  est.  Mulieri  sanguinem  vomenti 
profluvium  menstruum  erumpere,  bonum.  Ei 
autem,  quae  fluore  muliebri  urgetur,  ad  nares 
aut  os  fluorem  transire  bono  est.  Mulieri  ex 
partu  convulsione  detentae  si  febris  succedat 
bone  est;  et  distentio  aut  convulsio  si  detineat 
febrem  supervenire  bonum.  Haec  eiusmodi  ex 
nulla  medicorum  inscitia,  neque  scientia  fiunt, 
sed  cum  sponte  et  bona  fortuna  accidunt  iu- 
vant  aut  nocent,  et  cum  non  fiunt  eadem 
ratione  iuvant,  aut  nocent. 


8.  Haec  autem  medicis  inter  curandum  bene 
feliciterque  succedunt:  si  medicamento  per  su¬ 
periora  purgante  exhibito,  purgatio  per  supe¬ 
riora  et  inferiora  recte  procedat.  Et  mulieri  si 
medicamento  exhibito,  quod  bilem  aut  pituitam 
deorsum  educat,  menses  retardati  erumpant. 
Et  si  cui  lienem  suppuratum  habenti  medica¬ 
mento  exhibito, :  quod  bilem  et  pituitam  edu¬ 
cat,  pus  ex  liene  per  inferiora  expurgarunt  et 
morbo  liberarunt.  Sique  calculum  habenti  ex¬ 
hibito  medicamento  purgante  calculum  in  mea¬ 
tum  urinarium  medicamenti  vi  protruserunt. 


—  160  ~ 


ii/  (pOfMTi  obx  elS6rt%  Sn  tyjev  Stvrep  dva 
Qdpfiaxov  o  n  (pMypttt  xatialpei,  oSv 
'  (jptetre  rb  ruov  xai  iy (vero  byt^s  •  nat  ix 
tyapptdxov  brepxatiaipiptevov  ctva  hpareOov- 
reg,  xarappaysk^g  rijg  xoiXtyt;  drb  rauto- 
fidrov,  'uyi&a  isrofycav  rou  ipirov.  Kaxd 
.  fi  ‘  rdSe  drepyafyvrat  ‘  brb  iru%fye  •  (pdp - 
ptaxov  Sbvreg  ava  %CAijs,  1>  Ot-.iyu.azoo, 
Qkifi a  iv  roki  trr<j6eert  ippyt-av  urb  rop 
ipiirou  obSiv  iyovrog  sr pbrfiev  dXyvfpta  Iv 
rtp  MjSei  (pavepbv,  xai  ly  ivero  voCtrog-  kuI 
yuvaixi  iv  yMrpi  i%obcifi  &va  CpdpptaXOv 
i Sbvreg,  i tara  pxyeka  %  xoiMif  i^irpaee  rb 
ipsfipvov  xai  iptruOV  Separebovri  i xoiMvf 
p/veka  SiatySetper  xai  btpSaXptobg  Bepareb- 
ovn  xai  uruXehpavn  dSbvai  ivirerov  otjbre- 
pai,  xijv  "  ourag  rbyji,  jMjyvuvrai  ot  bQSaX- 
/io i  xai  dptavpoijvrai  xai  alnwvrai  rbv  lifrpbv, 
'bn  br^eupe-  xai  Xe%ot  M  yatrrpbt;  bSOvy, 
Sjv  ’  Scp  n  o  hfrpbg  xai  xaxug  kyjj,  i)  xai 
’  dr6tyrai,  o  ixrpbt;  ainog.  2%e Sbv  Se  "6<ra 
dvdyxag  i%ei  thure  ytyvectiui  iv  roki  voa<\- 
ixari  xai  'rpdptatn,  xaxS  iri  xaxoki,  rbv 
iifrpbv  alnuvrai  ro&rav  “yevoptiVuv,  xalrifv 
dvdyxifv  ri )v  avayxd^ourav  ylyveeQai  ob 
yiyv&tTXOwi.  K ai  !jv  iri  rupitsrovri  •tf  rpdptd 
%%ovn  iae AMv  xai  rporeviyxag  rb  rptSrOv 
pif  &<peX<it!iji ,  &\Xa  rj)  barepaU)  xdxtov  ?%#, 


ita  at.  cum  urina  exeat.  Et  si  ei,  qui  pus  ji 
superiore  ventre  ex  tubercula  collectum  habet 
id  ipsum  ignorantes  medicamentum,  quod  pj! 
tuitam  sursum  educat,  exhibuerint,  isque  puS 
vomitione  -reiecerit,,  sanusque  evaserit.;  Et  cum 
curande  eum,  qui  ex  medicamento  per  supe¬ 
riora  purgante  supra  modum  purgetur,  alvo 
sponte  erumpente  a  vomitu  sanum  reddunt 
At  mala  haec  adversa  fortuna  perpetrant  me¬ 
dici,  Si  exhibito  medicamine,  quod  bilem  aut 
pituitam  «Ursum  educat  ,  venam  in  pectore  prae 
vomitione  ruperint ,  eum  nullus  antea  ibi  ma¬ 
nifestus  dolor  exsisteret,  et  morbus  contrahatur. 
Si  mulieri :  utero  gerenti  exhibito  medicamento 
surstim  phrgante,  alvus  affatim  deorsum  etum- 
pens  foetum  abortione  eiecit'  Sique  dnm  eenlos 
curat  et  ungit,  vehementiores  dolores  incidunt, 
ao  forte  fortuito  oculi  Tumpuntur  et  obscuran¬ 
tur,  idque  medico  crimini  dant,  qui  oculos 
subleverit.  Et  si  puerperae  in  ventris  dolore 
quid  medicus  exhibuerit,  et  male  habeat,  aut 
etiam  pereat,  medicus  in  culpa  esse  dicitur. 
Ac  fere  in  morbis  et  vulneribus  ubi  mala  malis 
ex  causis  necessariis  succedunt,  cum  illa  acci¬ 
derint  in  medicum  causam  conferunt,  neque  illa 
ex  necessitate  fieri  agnoscunt.  Et  si  ad  febri¬ 
citantem,  aut  vulneratum  ingressus  sit  et  obla¬ 
tura  quam  primum  remedium  non  iuvet,  sed 


riv  h/rpbv  alri&vrai--  ?»  Si  &QeX<jsy,  rouro 
'ob%  bpuaXUg  ixaiviousr  ’  xpsiiv  yap  tekov- 
bim  abrbv  Soxiousi  ■  ra  Si  HXxsa  ’  ^Xsypiai- 
mv  xal  iv  rijsi  voOsotn  esn  ‘  y<7i  bSOvag 
ylyvss&ai,  oii  Soxiousi  %peibv  ehar  obSi  ra 
toio.Se •  vsvpov,  tjv  Siaxoxf.  0f  %upi0uvai, 
/ufSi  xusnv ,  pufSi  rav  ivripav  rt  rav  Ae- 
xr&v,  papSi  9^Pa  alfibppoov,  paipSi  yvddoa 
rb  A srrbv,  wSi  rd  iri  rou  alSoiou  Sippoa. 

6'.  ’Ap%>)  Si  tysiog  droSsSeiypiivif  piiv 
oiix  tari,  ijrtg  bpSSg  &ptfj  lari  aroSsSst- 
ypoivy  rdsipg  rvjg  ri%v>pg,  o itSi  SsOrspov  o!>- 
Siv,  obSi  piisov,  obSi  teXeut^’  dXX a  dp%6- 
ptsSd  rs  dirfc  dXXo  re  Xiyovrsg,  &XXo  rs 
ipyxtyposvor  xal  TEXsurapiEv  asab rag-  xal 
oltTE  A iyovrsg  dp%6fis6a  ix  rdv  abr&v  A 6- 
ydv,  obS’  vjv  rspl  rav  alirdv  Xiya/aev,  ObSi 
ig  roiig  aiirobg  rsX surSposv  xal  ipyd^bpoivoi 
xard  rbv  abrbv  X6yov  oSrs  ctpyfifi£$a  ix 
r&v  abrdv  ipyav,  obts  reXeurCb/iev  ig  r <J 
abrd. 

Ehysiplv/  Si  isti  r&  roidSs’  '6‘rav  r.tg 
‘tapivip  ij  xalip,  pitjrs  vsvpov  'rdpcvsiv  ij  xal- 
siv,  pL^rs  QXifia  ■  xal  $v  ipaxuov  xaiy,  rim- 
ruy%dvsiv  rou  arCou,  xal  rdpivovta  Si  xard 
rbv  atirbv  X6yov  xai 'rei  xarljypiara  %uv- 
nOiVai  bpSSbg'  xal  '6  n  dv  rou  sdpiarog  ix- 
trisiji  ix  r!jg  06siog,  bp$ug  ig  ri\v  0Ostv 
ro uro  ’ drSsar  XafieSv  te  Si  Se!  Isyupag, 
xal  ‘°Xafi6vra  ni^stv  xal  '6sa  dr pipa  Xa- 
/3 siv,  xal  Xa($6vta  /aij  mi^siv  xal  imSiovra. 


postridie  aeger  peius  habeat,  in  medicum  culpam 
reiiciunt.  Quod  si  prosit,  id  tamen  non  perinde 
laudant,  cilm  id  ei  contingere  oportere  existi¬ 
mant.  Vulnera  vero  inflammari  et  in  morbis  qui¬ 
busdam  dolores  fieri,  ex  necessitate  non  opinan¬ 
tur:  neque  talia:  nervum,  si  praecisus  fuerit,  non 
coalescere,  neque  vesicam,  neque  intestinum  ali¬ 
quod  tenue,  neque  venam  sanguinem  fundentem , 
neque  tenuem  genae  partem ,  neque  praeputium. 

9.  Principium  autem  medicationis  nullum  est 
demonstratum»  quod  rite  demonstratum  sit  uni¬ 
versae  artis  principium  esse ,  nec  secundum 
aliquod,  nec  medium,  nec  finis:  sed  eius  ini¬ 
tium  facimus  aliud  quid  dicentes  et'  aKiid  quid 
facientes,  similique  modo  finem  facimus.  Nec 
.verba  facientes  ab  iisdem  sermonibus  initium 
facimus,  ne  tunc  quidem  cum  de  iisdem  rebus 
loquimur,  ncqUef  in  iisdem  desinimus  et  in 
operO  ipso  eodem  modo  versamur,  neque  ab 
iisdem  operibus  ,  ineipimus,  neque  in  iisdem 

10:  Apta  vero  manuum  tractatio  in  bis  est: 
si  quis  secet  aut  Urat,  neque  nervum  secare 
aut  ur.ere,  neque  venam  et  Si  purulentum  curat 
ad^pus;  devenire,  et’ in  secando  eadeifi  ratione. 
Fracturas  rite  componere,  et  quaecUmque  cor¬ 
poris  pars  e  naturali  loco  exciderit,  eam  recte 
in"  'suum  locum  compellere.  Quae  vehementer 
prehendere  oportet,  prehensa  premere  et  quae 
leviter  prehendenda  subi,  prehensa  non  pre- 
•  mere.  Quae  deliganda  sunt  e  recto  habitu  non 


—  152  — 


crpefSXct  fiij.  xodeiv  bt-  eii$buv,  /tt)Sb  xii^etv 
&  [ii)  Ser  xal  tpaCovra  '6tou  S.v  tpafy,  [iij 
bSOvt/v  xape%eiv  bx  xepitnou.  Taura  pcbv 
oZv  lari  eii%eipiv\-  r 6  SI  rofoi  SaxrOXoict 
eZiff%y[i6vag  Xa[i(Sdveiv,  ij  xaXfig,  i)  pt, i)  xa- 
A.Sbq,  i)  [aaxpolai,  i)  j3pa%biri,  ij  xaX&q  bxi- 
Selv  xal  bxiSbaiaq  xavrolaq,  oli  xpbq  rij 
rt%vy  xptverat  ebxeipfyq  xept,  aXXa  %ap(q. 


ia'.  'Oxbroi  bfixuot  yiyvoyrai  rbv  xveOfio- 
va,  i)  rijv  S,ya.  ij  ri) v  xctra  xoiXltjv,  ij  06- 
[eara  i<s%oua  Are  bv  ri)  Sim  xoiXly ,  sire  bv 
ri jj  xdra,  ij  bv  rcp  xveOpeovi,  ij  'iXxea  bvSoSev, 
Sj  aTpea  b/aboun  ij  xr Coum,  ij  £Xyi)fia  ri 
£%oun  '  elre  bv  rofct  erijBeat,  ’  eire  bv  rcp 
vdircp,  raura  xavra  ' ,h%ov<ri  rcbv  [aev  bv  rcp 
G&iaan  bvebvrav  Stxb  %o\ijq  xal  Qkbypia- 
roq,  rav  Sb  bgaSev  axb  rou  ijbpoq  bxi/aiyvu- 
phou  rcp  gv/iQ&rcp  Oep/iip,  irap  xal  axb 
x6vav  xal  *  rpnpcaruv. 

ili'.  ‘  Kal  ox6goi  [tbv  rhv  xveOpeova  bpexuoi 
yiyyovrac,  axb  ravSe  yfyvovrai •  ij  v  xepi- 
xveuftovfy  XyQSelg  $1  xaSapOijj  bv  rtjai  xu- 
piyai  vmipyci  «AA’  6xoXei06i$  bv  rcp  xveO- 
[iovi  xr6a\6v  re  'xal  0Xbypc,u,  bpixuoq  yi- 
yverar  xal  '  ijv  pcbv  altrlxa  bepaxeubij, 
Sia0e6yet  uq  ra  xoXXa-  ijv  Se  apetySy, 
7  Sia06e(perur  Sia06elperai  Sb  5 Se-  rou  0/.by- 
fiaroq  bv  rcp  xveOpcovi  bvicrapcbvov  re  xal 


detorquere  et  quidquid  attingat,  in  contacta 
nullum  supervacaneum  dolorem  exhibere.  Haec 
igitur  ad  aptam  manuum  tractationem  perti¬ 
nent.  At  'digitis  decenter  aut  non  decenter 
aut  longis  aut  brevibus  aliquid  apprehendere", 
aut  probe  deligare  et  cuiusque  modi  deligatu! 
ras  facere  non  in  arte  ad  promptam  manuum 
tractationem  pertinere  iudicandum,  sed  separa- 
tim  tractandum. 


11.  Qui  pulmone  aut  superiore  aut  inferiore 
ventre  pus  colligunt,  aut  tubercula  sive  in  supe¬ 
riore  sive  inferiore  ventre  aut  pulmone  habent, 
aut  ulceribus  interioribus  laborant,  aut  sangui¬ 
nem  vomitione  aut  sputo  reiiciunt,  aut  dolore 
aliquo  sive  in  pectore,  sive  in  dorso  conflictan¬ 
tur,  haec  omnia  illis  accidunt  ex  his  quidem, 
quae  corpori  insunt,  a  bile  et  pituita,  ex'  his 
vero,  quae  corpus  extra  afficiunt,  ab  aere  insito 
calori  commixto ,  quin  etiam  a  laboribus  et 
vulneribus. 

12.  Atque  ab  his  quidem  causis  pus  in  pul¬ 
mone  colligitur.  Si  pulmonis  inflammatione 
detentus  diebus,  qui  talia  decernere  creduntur, 
non  purgetur,  sed  sputum  et  pituita  in  pul¬ 
mone  remaneat,  suppuratus  fit.  Qui  si  confis- 
stim  curetur,  plerumque  evadit,  sin  neglectus 
fuerit,  perit,  perit  autem  hac  ratione:  pituita 
in  pulmone  collectd  et  putrefacta  ulceratur 
pulmo  et  pus  colligit,  neque  amplius  intro  ad 


W topUvov,  ikxourat '  re  b  xveOpiuv  xal  M- 
xuog  ylyverai  xal  ’  oOre  in  ira  ikxei  ig 
iourov  l  n  xal  &%iov  X6you  rfc  rpoQijg, 

•  o&t ’  in  broxabatperai  ix'  aiirou  ivu  oii- 
fev,  'akka  xviyeral  're  xal  Suemoei  i  ei 
ixl  poaXXov  xal  i>iy%ei  ivaxviuv  xal  ava- 
xviei  aiir66ev  ivubev  bx  rtbv  erybiav,  rikog 
Si  ixo0  pitrrer  ai  xavra  bxb  rou  sr r6r/m- 
ros  xal  ixoOvi 'irxei. 

iy'.  ‘  Tlynrai  S*  i/oxuog  xal  ijv  ix  rvjg 
xeQakyg  QXiypea  ol  xarappuy  ig  rbv  xveO- 
f tona •  xal  rb  piiv  xp&rov  i ig  ra  xokki 
kavbccvet  xarappiov  xal  |Qi?%4  re  rapi%ei 
kexr-\j  xal  rb  rlakov  ’  xuxvbrepov  bklycp 
rou  iuMrog  ’  xal  akkore  xal  akkore  Mppoy 
kexrij-  bxbrav  Si  b  %p6vog  xpotip,  Tpy%6- 
verat  re  b  x veOpiuv  xal  ikxourat  ivSobev 
bxb  rou  (pkiy/oarog  ivirra/eivou  xal  ’  ivry- 
xopoivou  xal  (Sapog  * re  xapi%et  rotn  cre¬ 
ber  i  xal  bSOvyv  b^iav  xal  ipixporbe v  xal 
Sxtrbev,  Bippiat  re  b^Orepai  ipoxlxroun  ig 
rb  rupea  •  xal  ‘o  xvetipeuv  “  bxb  rtjg  beppiarfyg 
iyet  ig  euurbv  "  ix  xavrbg  rou  riftarog 
(pkiypeu  xal  poakirra  ix  rijg  xe0akijg  •  {/  Si 
xe0aXij  bepptatvopeivy  ix  rou  r&pearog  •  xal 
rouro  ryxbpievov  xrOet  iix6xa%u-  orcp  S’  iv 
b  %p6vog  xpoty  elkixptvirrepov  xrOet  xuov- 
xal  ot  xuperol  b^Crepot  ylyvovrat  xal  ij  fb^ 
Tuxvoripy  re  xal  lr%uporipy,  xal  y/  irtrlvf 
ptakkov  Siaxvuler  xal  rikog  {j  xoikfy  i )  xarw 


se  attrahit  quod  operae  pretium  sit  alimenti, 
neque  amplius  ab  eo  quidquam  sursum  educi¬ 
tur,  sed  cum  suffocatur,  tum  semper  maiore 
spirandi  difficultate  premitur  et  inter  respiran¬ 
dum  stertit,  indeque  superiore  pectore  respirat, 
tandem  vero  obturatis  a  sputo  meatibus  omni¬ 
bus  perit. 

13.  Fit  quoque  suppuratus,  si  ipsi  pituita 
ex  capite  in  pulmonem  defluxerit,  ac  primum 
quidem  ut  plurimum  latenter  defluit  tenuemque 
tussim  exhibet  sputumque  paulo  frequentius 
solito  exsistit  et  subinde  calor  adest  tenuis. 
Progressu  vero  temporis  tum  pulmo  exaspera¬ 
tur,  tum  intus  a  pituita  inhaerescente  et  in  eo 
putrescente  exulceratur,  pondusque  in  pectore 
et  dolorem  acutum  ante  et  retro  exhibet,  et 
corpus  vehementer  incalescit  et  pulmo  prae  ca¬ 
lore  ad  se  pituitam  ex  toto  corpore  praecipue- 
que  ex  capite  attrahit,  caput  vero  calefactum 
e  corpore,  eamque  putrescentem,  subcrassam 
exspuit.  Quanto  vero  longius  tempus  proces¬ 
serit  tanto  magis  sincerum  pus  exspuit  et  fe¬ 
bres  acutiores  fiunt,  tussisque  crebrior  et  vehe- 
mentior  et  inedia  magis  vexat  et  ad  extremum 
inferior  alvus  conturbatur;  turbatur  autem  a 
pituita,  pituita  vero  e  capite  descendit.  Hic 
cum  eo  pervenerit  perit;  perit  vero  quemad¬ 
modum  in  superioribus  dictum  est,  ubi  pulmo 


—  154 


raparaerai,  rapdaaerai  Siiixb  rou  0k£y- 
fiarog-  rb  Si  0Uyfia  'i*  ryg  xeQakiji 
xarafialvei'  ol rog  brav  ig  toOto  a0!xyrai, 
kxbkkurai  ■  axbkkurai  Si  jj  elpyrat  iv  rotai 
i/xt rpoabev,  SiarCou  rou  x veCpiovog  xal  ra- 
xpou  1  yevopxivou,  i)  ryg  yarrpbg  puel 'ryg  ryg 
xasra. 

iS'.  Viyverai  Si  xal  arb  r&vSe  k/xxuog  o 
xveOpoav,  —  bx6rav  n  r&v  iv  aiirtp  0Xefi!av 
payy-  fyyvurai  Si  ttxb  xbvav,  xal  brav  /5 a- 
yy,  aifxoppoei  rb  0k0iov  •  xljv  /xiv  xa%6- 
repov  iy,  fxaXkov,  Ijv  Si  kexn irepov,  ijmrov 
xal  rb  /xiv  xapaurlxa  rou  a'l/xarog  x r(iei  • 
rb  Si,  Ijv  ’ fiy  rreyvaSy  {/  0ki0 ,  ix%erra! 
re  it;  rbv  xveO/xova  xal  ctjxerai  iv  abrip, 
xal  'brav  caxyj,  xDov  ‘xrCer  xpottvrog  Si 
rou  %p6vou,  '  cikkore  x uov  elkixpivig ,  ak- 
kore  xuov  tS0ai/xov,  dkkore  Si  af/xa-  xal 
ijv  /xdkkov  xkypcoSy  rb  0ki[iiov,  kxe/xel  rb 
xkljpa/xa  &xb  iaurou  akig  roO  a'1/xarog,  r6 
re  xuov  xrOerai  xayp  bxb  rou  xporyiyvo- 
fiivou  xal  ivay xo/xivou  0kiy/xarog.  Olrog 
ijv  xarakytpSy  apyo/xtvou  rou  vorf/xarog 
xpiv  $  ri/v  0ki(Sa  ui/xoppoelv  xal  yaXav  lr%u- 
pug  xal  xpiv  Ij  kexruvbyvai  re  xal  xkivoxe- 
ria  yevirSai  xal  n )v  xe0atyv  &p%ac6ai  06!- 
,  veiv  xal  rb  akko  c&/xa  rtjxecbai,  igavryg 
ylyverar  Ijv  S'  a/xekyby  xal  raura  xaraka- 
jky,  Surre  xaSieiv  i j  xdvra,  tj  rk  xketara, 
kxbkhnai •  axbkkurai  Si  i)  bxb  ruv  aiiruv, 


purulentus  et  putridus  exstiterit  aut  venter  in- 
ferior  fluxerit. 


14.  Ex  his  quoque  pulmo  purulentus  exsi¬ 
stit,  cum  e  parvis,  quae  in  eo  insunt,  venulis 
aliqua  rupta  fuerit;  —  rumpitur  autem  a  labo¬ 
ribus  et  eum  rupta  fuerit  sanguinem  fundit, 
quod  quidem  maiore  copia  fundit,  cum  crassior 
sit,  minore  cum  tenuior.  Ac  partem  quidem 
sanguinis  statim  exspuit,  pars  vero,  nisi  vena 
adstricta  fuerit,  effunditur  in  pulmonem  et  pu¬ 
trescit  in  eo  et  cum  putruerit,  pus  exspuit 
Procedente  vero  tempore  interdum  pus  since¬ 
rum,  interdum  subcruentum,  quandoque  etiam 
sanguinem  et  si  venula  copia  magna  redunda- 
rit,  ipsum  copiosum  sanguinem  confertim  a  se 
vomitione  reiicit  pusque  crassum  ab  accedente 
pituita  intus  putrefacta  exspuitur.  Hic  si  per 
morbi  initia  antequam  vena  sanguinem  effun¬ 
dere  et  vehementer  laxari  coeperit,  curatione 
praeoccupetur  et  prius  quam  extenuetur  ac 
lecto  decumbat  et  prius  quam  caput  corrumpi 
reliquumque  corpus  tabescere  incipiat,  incolu¬ 
mis  evadit.  Quodsi  neglectus  fuerit  istaque 
prehenderint,  ita  ut  his  omnibus  aut  plerisque 
affectus  sit,  perit;  perit  autem  ex  iis,  quae 


—  155  — 


S  eluxit  IfirpoaSev ,  tj  urb  ipoirou  aifiarOQ 
jroAAoiJ  rokkdxiq  ipoeupoivou.  "Hi/  Se  rb  0U- 
fiiov  ravrdraai  peiv  ‘pii)  Siappayij,  rr&Sav 
S'iv  aura  iryytvyrai,  rapaurtxa  poiv,  'orav 
ySm/rai,  bSCvyv  nvd  rapi%ei  Kerr^v  xai 
PfM&tri»-  9»  &  XPWfaf  ™  xalipiek^, 
SiaSiSot  ’  alpia,  rd  poiv  rparov  bktyov  xai 
uripoekav ,  ireira  Si  'iri  rkiov  re  xal  d- 
kixpivhrepov ,  elra  ruov  xal  ‘  raryei  5 ea 
■  rep  iv  rotet  IfwrpotrSsv  elpyrar  £jupo0ipet  Si 
rotet  rotoOrotet,  Sjv  > tarap%&s  k&fye,  rou 
alptaroq  iQiivai  drb  rS>v  %etpftv  'xal  Situ¬ 
ra,  60'  9?  ’  irrat  £>s  i-tppbrarbs  re  xal 
toaifiorarOQ.  Tbv  aurbv  Si  rporov,  rou- 
rov  xal  rei  iv  rcp  rkeupa  (pktfiia  rae%et, 
lea  ha  dxpbrkod  ‘bea-  bxbrav  o5v  ro- 
v<\ey,  xtpeoetSia  re  yiynrat  xal  paertapa 
eha<  xal  S/v  poiv  dpoekipbijj ,  roLSe  rae%et  ■ 
ixplljyvvrai  xal  rrCouet  re  drb  e0iav  at- 
, wa  xal  ivtore  xal  ipoioun  xal  ipiruot  yt- 
yvovrat  xal  &g  r'a  rokkd  St  oSv  itpBdpvj- 
eavjjv  Si  OepareuSuet  dpyppeivou  rou  voetf- 
pueros,  auSis  xard  yfipnpv  i^avouet  '  rpbg  rb 
rkeupbv  rd  0kt(3ia  xal  yly verat  rareivd.  Kal 
o  piiv  rveOpaav  aro  rodrav  ipuruos  ytyverai 


ante  dixi;  aut  ‘ex  vomitu,  copioso  sanguine 
vomitione  reiecto.  At  si  venula  quidem  non 
omnino  rupta  fuerit,  sed  distentio,  erdSav 
Graece,  in  ea  facta  sit,  dolorem  quemdam  te¬ 
nuem  et  tussim  siccam  exhibet.  Sin  diutius 
traxerit  et  neglecta  fuerit,  primum  quidem 
paucum  et  subatrum  sanguinem  transmittit, 
dein  sensim  copiosiorem  et  sinceriorem,  deinde 
pus  et  patitur  quae  in  superioribus  dicta  sunt. 
His  confert,  si  circa  exordia  curandos  suscepe¬ 
ris,  sanguinem  detrahere  de  brachiis  et  victus 
ratio,  ex -qua  siccissimus  et  maxime  exsanguis 
evadat.  Ad  hunc  vero  eundem  modum  etiam 
venis  in  latere,  quae  intus  in  summo  innatant, 
accidit.  Cum  igitur  ex  labore  varicum  modo 
introrsum  elevatae  fuerint,  si  quidem  neglectae 
fuerint,  haec  perpetiuntur  et  sponte  sanguis 
erumpit  ac  exspuitur  eumque  interdum  vomi¬ 
tione  reiiciunt  et  suppurati  fiunt  ac  plerumque 
pereunt.  Quod  si  inter  initia  morbi  curationem 
adhibeant,  rursus  venulae  suo  loco  ad  latus 
subsidunt  et  humiles  fiunt.  Et  pulmo  quidem 
ab  his  suppuratus  redditur  et  ab  ipso  talia 
perpetiuntur,  sicque  moriuntur. 


-  166  — 


'xai  ave'  aurou  v dr%ovrl  re  rd  ro taura 
xal  reXeur&ri  olirag. 

is'.  Ti)v  S'  &va  xoiXfyv  i/uruoi  ylyvovrai 
vcoXXayfig-  xal  ydp  brav  QXiypia  pvijj  ix 
’rijg  xeQaXyg  '  aXig  ig  rty  dvu  xoiXlv\v,  cy- 
reral  re  xai  yiyverai  ‘ruov  rfxerai  S’  ixl 
ruv  Qpevuv  xe%v/ihov  rfxerai  Si  Iv  vfpai- 
pipn  /adXirra  ‘Suolv  xal  elxorr  rouro  oSv 
Siarelerai  xal  iyxkuSd^erat  ‘  rpbg  ra, 
vrXeupd  xpornhcrov  olrog  tjv  xavOij,  i i 
rpu tfij,  vrpiv  ypovlrai  rb  ’xuov,  uyit;g  yi¬ 
yverai  dg  ra  xoXXd.  '  r lyvovrat  Si  rvjv 
avu  xoiXlv\v  ipovuoi  xal  ix  vrXeuplnSog ,  bx6- 
rav  2r%up)  yivyrat  xal  iv  rijri  *  xuphpn 
iipotpyri  pcljre  ruxijj,  po^re  irrorDi),  dXX' iX- 
xubij  rd  rXeupbv  tob  rou  vrpor^evniybrog 
0Xiypoar6g  re  xal  yfiXyg-  xal  ox6rav  iXxog 
yivyrai,  dvaSiSot  ciri  iuurou  "  vruov  xal  ix 
ruv  rXyrlov  %upluv  txb  Oeppoai j%  dyei  i(p' 
iuurb  (pXiypea-  xal  rouro  bx6rav  ravrij, 
xruerai  “iruov  ivlore  Si  xal  ix  r&v  QXe- 
filav  SiaSiSot  ig  rb  iXxog  alpia  xal  yiyverai 
ayrSpoevov  “  vruov  otirog  !jv  piiv  7rapa%ptjpia 
tooXviQSilj ,  i 'jyillg  yiyverai  dg  rd  sr oXXd- 
ijv  Si  dpoeXySijj  ,  SiaQOelperai.  Tlyvovrai  Si 
ipovguoi  xal  tyv  (pXiy/ta  ix  ryg  xe0aX>jg  puiv 
vrpbg  rb  vrXeupbv  Trporxayifi  xal  raTip-  r6re 
ydp  rb  xXeupbv  dg  rd  troXXd  xalerai  xal 
xdr%ei  ora  i rep  ix  aXeuplrtSog  brav  ipo- 
vrvog  yivyrai.  Tlyvovrai  Si  xal  bxbrav 


16.  At  vero  multis  modis  superiore  ventre 
pus  colligunt.  Nam  cum  pituita  multa  e  ca¬ 
pite  confertim  in  superiorem  ventrem  confluxe¬ 
rit,  putrescit  et  pus  evadit;  putrescit  autem 
supra  septum  transversum  effusum.  Putrescit 
autem  maxime  diebus  duobus  et  viginti.  Hoc 
igitur  ad  latera  illabens  commoratur  et  intus 
fluctuat.  Hic  si  antequam  pus  diutius  perma¬ 
neat,  uratur  aut  secetur,  plerumque  sanus  eva¬ 
dit.  Ex  morbo  quoque  laterali  superiore  ventre 
purulenti  fiunt,  cum  vehemens  fuerit,  neque 
diebus  iudicare  solitis  computruerit,  neque  sputo 
reiectus  fuerit,  sed  adhaerescente  ad  latus  pi¬ 
tuita  et  bile  ipsum  ulceratum  fuerit,  cumque 
ulcus  factum  fixerit,  ex  se  pus  effundit  et  de 
vicinis  locis  prae  calore  pituitam  ad  se  addu¬ 
cit,  quae  ubi  computruit,  pus  exspuitur.  In¬ 
terdum  vero  etiam  e  venulis  sanguis  ad  ulcus 
transfunditur,  qui  putrefactus  in  pus  vertitur. 
Hic  si  confertim  curandus  suscipiatur ,  plerum¬ 
que  sanus  evadit,  sin  negligatur,  perit.  Puru¬ 
lenti  quoque  fiunt,  si  pituita  a  capite  in  latus 
defluat,  illicque  adhaerescens  putrescat;  tum 
enim  plerumque  latus  ipsum  incenditur  eadem- 
que  patitur,  quae  qui  ex  morbo  laterali  puru¬ 
lentus  evadit.  Piunt  etiam  cum  ex  immoderato 

parte  anteriore  aut  posteriore  ruptio  ita  facta 


raXaixap^g,  ?  ixyupvaebjg,  t)  cLXXug 
xa;  payfi  9  9  bxiaSev,  pay^l  Si 

liare  M  xapaurtxa  xrOaat  alpa^  dXX'  i» 
Tjj  trapxl  trxdSuv  yhyrai  xal  i\  aapg  rxa- 
Maa  elppey  IxfidSa  bXtyy/v  xal  yhyrai 
bxoxiXtSvog  ■  xal  xapaurtxa  1  peiv  oiix  altrbd- 
verai  o  x ab&v  uxb  ptbpevig  xal  ebegfyg,  el  Si 
xal  alabdverai,  oitSiv  xpijypca  ‘tiyjtrerai. 
Otrog  bx6rav  xaraXaPy  eaurbv  uxb  xope- 
r&v  X)f<p6tvra  Xexrui/Siji/at ,  {/  cap%  {/  rerpa- 
phy  '  uxofypalveral  re  xal  SxoSep/xatverai 
xal  iXxei  IxpedSa  ig  ‘  eauryiv  dxo  rav  !  xXy- 
alov  xal  (pXefi&v  xal  aapxuv  '6rav  de  elpCaip 
o ISiaxeral  re  xal  QXey/xatm  xal  bSOvyv  xa- 
pi%et  kexrvjn  xal  fiijya  dpaiijv  re  xal  fypijv 
rb  xpdrov,  exeira  ixl  pedXXov  iXHei  re  ig 
‘baurfiv  xal  bSOvyv  xap£%ei  la%uporip^v  xal 
/3i fxa  xvxitortpw  xal  xrCet  rb  pciv  xp&rov 
uxbxuov,  iviore  Si  bxoxiXiSvov  xal  OQai/tov- 
otrp  ’  S’  dv  6  %p6vog  xpoty ,  'iXxei  re  peaXXov 
ig  *  iaur vi»  xal  rfxei  •  xal  aitrvjg  ryg  cap- 
xbg,  bsov  xeXiSvbv  iyivero  ri\v  dpyfiv,  roOro 
xdv  .  *  SXxog  yiyverai  xal  bSCvyv  xapi%£l 
b%e1av  ”  xal  xuperbv  xal  /3iJ%a  xoXXijv  re 
xal  xvxvvjv,  xal  rb  xrOafia  elXixpivig  xrOei 
“ xuov  tyv  Si  xpovhy  rb  xuov  iv  rij  xoiXtip, 
Siabepptalverat  ux'  abrou  rb  nupta  xdv,  pd- 
Xiara  Si  rd  iyyurdra,  Oeppaivopivou  Si 


fuerit,  ut  non  confestim  sanguis  exspuatur,  sed 
ut  vulsum  in  carne  fiat,  quae  divulsa  exiguum 
humorem  attrahat  et  sublivida  evadat.  Quod 
quidem  qui  ita  affectus  est  prae  robore  aut 
bono  corporis  habitu  non  statim  sentit,  aut  si 
sentit,  pro  nihilo  reputat.  Hic  cum  perceperit 
se  febribus  detineri  et  extenuari,  caro  vulnerata 
aliquantulum  resiccatur  et  incalescit  et  ex  vi¬ 
cinis  tum  v'enis  tum  carnibus  humorem  ad 
se  trahit,  cumque  attraxerit  intumescit  et  in¬ 
flammatur  doloremque  tenuem  inducit  et  tus¬ 
sim  raram  et  siccam  primum,  dein  sensim  ma¬ 
gis  ad  se  attrahit  vehementioremque  dolorem 
et  tussim  crebriorem  infert,  et  primum  quidem 
aliquantum  purulentum  exspuit ,  interdum  vero 
sublividum  et  subcruentum.  Quoque  plus  tem¬ 
poris  intercesserit,  eo  magis  ad  se  trahit  et 
putrefacit,  et  quidquid  in  carne  circa  initia 
lividum  erat  id  omne  vertitur  in  ulcus  dolo¬ 
remque  excitat  acutum  et  febrem  et  tussim  tum 
multam,  tum  crebram  et  pus  sincerum  per 
sputum  reficit.  Quodsi  pus  in  ventre  diu  tra¬ 
xerit,  ab  eo  totum  corpus  praecipueque  partes 
maxime  vicinae  incalescunt,  incalescente  autem 
corpore  humidum  maxime  colliquescit.  Et  par- 
tim  quidem  a  superioribus  partibus  in  superi¬ 
orem  ventrem  praecipue  confluit  et  in  pus  ver¬ 
titur  ad  id  quod  iam  intus  est  accedens.  Partim 


—  158  — 


roC  ad/xaroq  ixrijxerai  rb  iypbv  xal  rb  poi  v 
dxb  rd v  dva  iq  rviv  dva  xoiXtyv  podkvsra 
%uppet  xal  ytyverai  xuov  x pbq  r$  iveovn, 
rb  Si  '  xal  iq  rijv  xdra  xotktyv  pst  xal  More 
rapdaaerai  {;  xoikfy  ix'  airou  xal  Si ’  ouv 
eCpBeipe  rbv  dvDpuxov.  T d  ydp  iaibvra  rdv 
nrtav  Sia%apeet  dxexra  xal  rpoCpij  dx'  ai- 
rdv  oi)  y(y verat  r$  rdpiart  ■  xal  ij  rot>  xrO- 
a/iaroq  dva  xdBaptriq  ob%  bfiak&q  yty verat , 
are  SiareBeppmcpoiv^q  rijq  Xoikfyq  xal  dyoi- 
tryq  xdvra  xdra  £<p ’  *  iaur^v  •  xal  ixb  fiiv 
rou  xrCtrpcaroq  xvtyerai '  re  xal  /S£y%et  oi 
xaOatpbpoevoq,  ixb  Si  rijq  yarrpbq  peoiaifq 
igaeieviei  xal  dq  rd  xokkd  SiaCpBetperai. 
Mdkirra  Si  iv  rijiri  roiaOripei  'rdv  voisav 
rb  peu/ta  roOro  v/  xeCpakvi  xap£%ei,  dre 
xolky  re  ioutra  xal  dva  ixepxeipiivy  oxbrav 
'ydp  SiaBepfiavQip  ixb  rfc  xoiktyq,  ekxei  iq 
iaurijv  ix  roO  adpiaroq  rb  kexrbrardv  rou 
0k£y/iaroq-  brav  Si  dkiaBijj  iv  airtj ,  dxo- 
SiSot  xdkiv  akiq  re  xal  xa%i ,  ‘  xal  Sirxep 
eipyrai,  rb  fiiv  aiirou  iq  rijv  dva  xoikfyv 
xardppet,  rb  ■  Si  iq  ojv  xdra  ■  oxbrav  oSv 
Sperat  ijf  're  xetpakij  fciv  xal  rb  dkko 
adpia  rtfxeaSat,  oix  in  bfiakdq  oilSi  xauMv- 
req  xepiytyVovrar  xpariei  ydp  xpbq  fiiv 
'rb  xuov  rd  ixippiovra  xaxd  xal  rd  axop- 
piovra,  at  Si  capxeq  rtjxovrai  fidkkov  ixo 
rdv  xaxdv,  ij  rpitpovrat  ix b  rdv  iffibvrav. 

Oiroi  bxbooi  roiourbrpoxa  vooijpiara 


interdum  alvus  turbatur  et  hominem  perimit 
Cibi  enim  ingesti  crudi  per  alvum  secedun 
nullumque  corpori  ab  his 
neque  sputum  aequabiliter  per  superiora  ex 


sum  omnia  ad  se  deducat,  et  a  sputo  quidem 
suffocatur  et  non  repurgatus  stertit,  ab  alvo 
autem  fluente  debilis  evadit  et  plerumque  perit. 
In  huiusmodi  autem  morbis  maxime  caput  hanc 
fluxionem  excitat,  nimirum  cum  cavum  exsistat 
et  superiore  parte  locatum.  Cum  enim  a  ventre 


corpore  ad  se  trahit,  quam  in  se  c< 


dictum  «st,  partim  in  superiorem  ventrem, 
partim  vero  in  inferiorem  defluit.  Ubi  igitur 
caput  fluere  corpusque  reliquum  colliquescete 
coepit ,  non  amplius  ut  olim  ne  ustione  quidem 
superstites  evadunt.  Supra  quam  pus  enim  su¬ 
periora  evadunt  mala  adfluentia  et  defluentia. 


ab  ingestis -cibis  nutriantur. 


16.  Qui  morbis  huiusmodi  detinentur,  ex  his 


—  159  — 


ftwouffi  * *i‘  ia-4  rodrtov,  Iwo/  ^Iv  <&’  bklyou  quidem  intra  breve  tempus  pereunt,  quidam 
aicbkhjvrat ,  Iwo/  Si  iroukitv  %piyov  ikxovsi’  etiam  diutius  trahunt;  differt  enim  corpus  a 
Sta0ipet  ydp  xai  sUpia  stbptarog  xai  yfaxfy  corpore  et  aetas  ab  aetate  et  affectio  ab  affe- 
ijA/x/Vc ,  x<*/  jra%ut  irab^poarog-  'xai  oi  ctione.  Quidam  etiam  morbos  facilius  tole- 
,it£i/  rahaticupbrepol  eisi  iv  rijjsi  voCsotst,  oi  rant,  quidam  vero  omnino  tolerare  nequeunt, 
dl  icavrdicast  raXatirapietv  aSbvarot.  Obx-  Itaque  fieri  nequit  ut  accurate  scias  et  definias 
ouv  lor;  rb  'dxptfiig  eiSivat  xalruyfiv  4?  ab  omni  parte  tempus  quando  periturus  sit, 
ravru  rou  ypbvov  iv  $  aicbXXuvrat,  oiirs  sive  id  longum  sit,  sive  breve.  Neque  enim 
e2  icoXXbg,  obr'  ei  bXtyog-  ’  obSi  ydp  olrog  boo  tempus,  quod  nonnulli  fere  dicunt,  accu- 
a  ypbvog  axplfiUs,  bv  ivtoi  Xiyoust  ‘  dg  r a  rate  definitum  est,  neque  in  eo  ipso  suppuratus 
iroXXd ,  ouS'  Iv  abrip  roOrtp  'ixicuiei-  Sia0b-  fit.  Differt  enim  et  annus  ab  anno  et  tempus 
pci  ydp  xai  irog  ereog  xai  Siptj  &p*ig,  ’  Iv  J  anni  ab  anni  tempore,  quo  aegrotent;  verum 
S,v  vgsiasr  dXX'  vjv  rtg  btXy  irepi  abr&v  bp-  qui  volet  recte  de  bis  decernere  ac  praedicare, 
Sibe  ytyvdsxetv  xai  Xiyetv,  'yv&serat  &Se,  sic  iudicabit,  quovis  anni  tempore  et  perire  et 
jr atsav  ibpyfv  xai  dicoXXupiivoug  xai  ’  ireptyt-  superesse  et  quae  patiuntur  evenire. 
yvopeivoug  xai  aasyavraq  dicep  dv  ircis%asi. 

ijv.  Ti )v  Si  xara  xotXfyv  Ipeiruot  ylyvov-  17.  At  vero  inferiore  ventre  suppurati  eva- 
rat  pedXtsra  /eiv,  '6t av  0Xiypoa  i }  %oAi}  dunt,  praecipue  quidem  cum  pituita  et  bilis 
gui rrij  aXig  ’ /test/yb  rijg  sapxbg  xai  tou  inter  carnem  et  cutim  affatim  collecta  fuerit; 
Sipfxarog-  ylyvovrat  Si  xai  dicb  sicas pedrav,  sicut  etiam  ex  vulsis,  cumque  vena  divulsa 
xai  '6rav  0Xi/2iov  sic asSiv  pacyij,  rd  aifia  rupta  fuerit,  sanguis  effusus  putrescit  et  in  pus 
ix%u6iv  s^icerat  re  xai  ”  ixicuiei  •  Sjv  Si  "  i/  vertitur.  Quodsi  caro  divulsa  aut  contusa  fue- 
sdpt;  sicasbij  1}  “0Xas6^,  iXxetixrtiv  "icap'  rit,  sanguinem  ex  venis,  quae  sunt  in  eius  am- 
haurvji  0Afj3/cov  atpoa  xai  rouro  s^rerat  re  bitu,  attrabit,  isque  putrescit  et  pus  evadit. 
xai  “  ixicuiei.  ToCrotst  vjv  piiv  it-a  aicosy-  His  si  quidem  de  se  foras  significationem  prae- 
fi^vip  xai  " rb  icbov  it-iXSy,  bytieg  yiyvovrat ■  buerit,  et  pus  exierit,  sani  evadunt;  sin  sponte 
i)v  Si  ixpayij  xbr6fearov  isat,  aicbXXuvrat.  intus  erumpat,  pereunt.  Effusum  autem  pus 


—  160  — 


K e%u/j,ivov  Si  'sruov  iv  rij  xdra  xotXltp, 
Sxrrep  iv  rij  aveo  elptprat  iyytyvecSai ,  o&x 
av  SOvatro  iyyevitrbat,  a/U’  Sxrvrep  fioi  el- 
pvprat ,  iv  xiT&vl  re  xal  iv  (pCpeaet  iyyly  ve¬ 
rat  •  xal  ijv  piiv  hSoi/  dvrotrvipc.^viji,  Sutrvrerig 
yvdvat •  oi/Si  ycip  Stacetaavra  itm  elSivar 
ytyv&sxerat  fi  pcdXicra  r-ij  bSuvy  ivda  *  8.V 
iy,  xal  ijv  xaravrXdryg  yy  xepapoktSi,  ij  dX- 
Xcp  rip  roioCrcp,  '  dxo^y pulverat  St'  bXlyou. 

ty’.  'EpuaireXag  ‘S'iv  rtji  vrvebpiovt  yly ve¬ 
rat,  brav  uTepfypavttjj  6  vcveO/iav  bvrep^y- 
pulverat  Si  xal  &r it  xaCpturoq  xal  uirb  vcupe- 
rav,  xal  foro  raXutToplyq  xal  axpadyg-  xal 
bxbrav  Civrepi-ypavQij ,  HXxe t  'rb  alpia  i(p' 
iaurbv,  podXtara  /oiv  xal  vrXeltyrov  ix  riov 
pieydXav  cpXefiiov  aZrat  ydp  aitrtp  ’  iyyu- 
rdra  elui,  xal  imxelvrat  ivr'  aiirc/r  iXxet 
Si  xal  ix  rdv  dXXav  r&v  '  vrXydov  eXxet 
Si  ro  Xerrbrarov  xal  dtrSeviararov.  ' Oxo¬ 
rav  *  S'  elplicy ,  xuperbq  dvr'  aitrou  yly  verat 
b%ug  xal  frpij,  xal  xXySdpy  iv  rom 
arceat  xal  bSOvy  bgelu  iv  rom  ipoTpooUv 
re  xal  bvrtdev,  pidXtcru  Si  xard  ri/v  jd- 
%tv,  are  riov  (pXefiuv  riov  pieydXav  StaSep- 
peatvofiivcov  xal  ipiioun  dXXore  piiv  ilQut- 
ptov,  t IXXore  Si  vreXtSvbv  ipotoum  Si  xal 
QXiypea  xal  %oXipv  xal '  ix^u%ovat  vruxtvd- 
ix-^Ajyeuai  Si  Sta  rou  dlpouroq  rvjv  pterd- 
cranv  i^avrlVyg  yevopoivyv-  xal  pidXtrra 
Starypoalvet  rouro ,  brav  iri  rou  vrveltpoovog 
ivrtyhyrat  ipudxeXuq,  xal  rou  mperou  it) 
%uve%ijq  Xytfstq.  ToCrtp  ijv  peiv  S6o  ij  rpidv 
ij  rersrtpav  rb  rXelarov  ippeepiav  Siu%ubij 
xal  pieratsry  "rb  ivSov  ig  rb  i%a,  uytipg 


inferiore  ventre  generari  haudquaquam  poterit 
.velutin  superiore  ventre  fieri  dictum  est,  sed 
in  tunica  et  tuberculis  innascitur,  velut  a  ae 
dictum  est.  Et  si  quidem  internas  de  se  notas 
praebuerit,  non  facile  deprehenditur,  cum  nec 
concutiendo  cognoscere  liceat.  Ex  dolore  tamen 
praecipue  ubi  fuerit,  dignoscitur,  et  si  argil¬ 
lam  ,  aut  aliud  quid  eiuscemodi  illeveris,  brevi 

18.  At  vero  erysipelas  in  pulmone  gignitor, 
cum  supra  modum  is  resiceatus  fuerit,  quod 
vel  ab  ardore,  vel  febribus,  vel  nimio  labore 
vel ,  intemperie  accidit.  Qui  cum  maxime  re- 
siccatus  fuerit,  sanguinem  in  sese  trahit,  eum- 
que  praecipue  ex  magnis  venis,  quae  ei  maxime 
vicinae  sunt  ipsique  superincumbunt.  Trahit 
autem  etiam  ex  aliis  vicinis,  attrahit  autem 

xerit,  febris  acuta  oritur  et  tussis  sicca,  pleni¬ 
tudo  in  pectore,  dolor  vehemens  in  anterioribus 
et  posterioribus  partibus,  praecipue  vero  ad 
spinam,  cum  nimirum  magnae  venae  incalescant, 
et  interdum  quidem  subcruentum  ,  interdum 
vero  lividum  vomunt,  pituitam  vero  et  bilem 
etiam  vomunt,  crebroque  animo  linquuntur, 
quod  ob  repentinam  sanguinis  transmutationem 
aocidit.  Idque  praecipue  obortum  esse  in  pul¬ 
mone  erysipelas  indicat,  sique  febris  assidua 
prehenderit.  Huic  si  quidem  duobus,  aut  tri¬ 
bus,  aut  quatuor  ad  summum  diebus  diffusum 
fuerit,  et  quod  intus  est  foras  transierit,  ple¬ 
rumque  sanus  evadit.  Sin  neque  diffusum,  neque 
transmutatum  fuerit,  intus  putrescit  et  suppu¬ 
ratus  evadit  ac  brevi  perit,  cum  nimirum  totus 


yfyverat  ra  rokkd-  tjv  <Sg  pvj  S iayub^ 
xai  per  aeri),  ive^rerat  re  xai  ^truos  yi- 
yverai  xai  drbkkurai  ■  drbkkurai  Se  Si' 
bktyou,  are  rou  rvebpovog  SiarOou  iovrog 
Z\ov  xai  earpou  ■  yjv  Se  !£a  xaraxeyuplvov 
lea  rpdryrat  xai  'kdfii)  rou  rvebpovog,  'rou- 
rov :  obSepta  Mds  repiyevlebai-  Irav  ydp 
’  rpoare^paeplvog  b  rvebpav  elpuei)  ig  eau- 
rbv,  obx  av  In  per  aer  ah) ,  dAAa  rapa- 
Xpvjpa  urb  rou  xab parog  xai  rijg  fypaetyg 
oux  Uri  Sl%erai  obSev,  obre  dva  dvaSiSot 
obSiv,  dkkd  Si'  o5v  UQSeipe.  . 

t$'.  <bupa  Se  ytyverai  iv  rp  rvebpovi  SiSe- 
oxdrav  (pklypa  Sj  %oty  %uerpa<pij ,  etfrerat 
xal,.Uag  piv cLv  In  bpbrepov  b),  bSbvtfv  re 
rapl%ei  kerrvjv  xai  jS^%a  ‘  ^pijv  bx6rav 
Si  rei raln/rai,  bSbvy  r'  ly  ytyverai  xai  rp6- 
ebev  xai  Smebev  bt-la  xai  Blppat  kapjid- 
vouei  xai  /3i)f  \e%up<i-  xai  ijv  piv  bn  rd- 
%iera  reravfHj  xai  payy  re  xai  dveo  rpd- 
mfreu.  rb  ruov  xai  dvarruebijj  r  av  xai  ‘  ij 
xoiktvf,  iv  i)  ‘rb  ruov  Uvi,  r  porrina  T£  xa i 
dro^v/pavSjj ,  byivfg  ytyverai  ravrek&g-  tjv 
Se  fiayijj  piv  Zri.  rd%iera  xai  ’  reravSp  xai 
dvaxa&atpqrai ,  dro&pavbijvai  Se  ravraraei 
pij  Sbvyrai,  dkk'  ai/rb  a(p'  iccurou  rb  (pupa 
• dvaStScp  rb  ruov,  bklbpiov  rouro  xai  drb 
rijt;  xetpakijg  re  xai  ■  rou  akkou  e&parog 
0klypa  xarapplov  ig  rb  (pupa  etjrerat  re 
xai  ruov  yfyverat  xai  rrberai  xal.Sr.o5v 
iCpSapy.  A ia(p6etperai  Si .  urb  yaerpbg  puet- 
eyg ,  ij  dtp'  5>v  rep  xai  iri  rav  rpbebev  eipyrai  ■ 


pulmo  purulentus  ac  putridus  exsistat.  Quodsi 
extra  diffusum  intro  vertatur,  pulmonemque 
prehendat,  hunc  superesse  posse  nulla  spes  est. 
Cum  enim  antea  resiccatus  pulmo  ad  sese  tra¬ 
xerit,  non  amplius  transmittit,  sed  confestim 
prae  ardore  ac  siccitate  neque  quidquam  am¬ 
plius  suscipit  aut  sursum  distribuit,  sed  cor- 


19.  Pulmonis  vero  tuberculum  ad  hunc  mo¬ 
dum  oritur.  Cum  pituita  aut  bilis  collecta  fue¬ 
rit,-  putrescit  et  quamdiu  quidem  etiam  crudum 
fuerit,  tum  idolorem  tenuem,  tum  tussim  siccam 
exhibet.  Ubi  vero  maturuerit  anteriore  et  po¬ 
steriore  parte  gravis  dolor  oritur,  calores  inva¬ 
dunt,  et  tussis  vehemens.  Et  si  quidem  pus 
quam  citissime  maturuerit,  eruperit,-  sursum 
vergat,  et  totum  exspuatur  et  cavum  in  quo 
pus  erat  considat  et  resiccetur,  prorsus  sanus 
evadit.  .Si.  vero  quam  citissime  ruptum  fuerit, 
maturuerit,  ac  repurgatum  fuerit,. neque  tamen 
penitus  resiccari  possit,  sed  ipsum  tuberculum 
ex.se  pus  effundat,  perniciosum  id  est  et  ex 
capite  reliquoque  corpore  pituita  ad  tuberculum 
defluens  putrescit,  in  pus  vertitur  ac  exspuitur; 
itaque  corruptus  perit.  Perit  autem  ex  ventris 
profluvio  vel  ex  his,  quae  antea  dicta  sunt, 
ipsoque  confabulante  et  omnia  aeque  ut  prius 
intelhgente  -resiccatur  et  refrigeratur ,  omnesque 


—  162 


keryvfveuofxhou  H  abrou  ml  0poviovrog  corporis  venae  contrahuntur,-  cum  nimirum 
xdvra  %pjfiara  ifiakSg  dg  xai  iv  rtp  xpiv  ipsarum  sanguis  a  febre  exustus, sit,  interdum 
%p6vcp,  dxofypalveral  re  xai  dxoip6%erai  vero  tum  ex  temporis  longitudine  et  morbi 
mi  §Ufc/i6ei  rd  (pkifra  rd  iv  rtp  a&futri  magnitudine,  tum  etiam  ex  instantibus,  et >su- 
x dvra ,  &r e  reti  alfiarog  i $•  abruv  ixxexau-  pervenientibus  malis.  Quodsi  neque  sponte 
ptivou  bxi  xuperou,  ivi6re  ii  bxi  %p6vou  re  neque  a  medicamentis  multo  tempore  rumpi 
xkjbeog  mi  peyibeog  rjg  vobmu  ml  ruv  possit,  dolorum  vehementia,  inedia,- tussi  ac 
iveivruv  xax&v ,  mi  r&v  xpoaexiyiyvofoipuv.  febribus  qui  laborat  consumitur  ac  plerum- 
"Hv  ii  /ii/  ibvyrai  xokkou  %p6vou  payijvai,  que  perit.  Si  vero  extenuato  et  lecto  deeum- 
fijre  dxi  rauropodrou ,  fitjre  bxi  0ap/xdxav,  benti  pus  eruperit,  neque  sic  admodum  susti- 
rjxerai  6  dabeviuv  bxi  're  iiuviuv  l<s%vpiav  nent,  sed  eodem  modo  perimuntur.  Quodsi 
■mi  dmrfyg  mi  mi  xvpt r£ov  mi  dg  quam '  citissime  ruptum  quidem  et  maturatum 

rd  xokkd  iia06elperai.  "Hv  ii  ijiy  ixke-  fuerit,  magnaque  sui  parte  ad  septum- trans- 
kexrua/xivcp  mi  xkivoxerii  iivri  payij  rd  versum-  effundatur,  confestim.  quidem  levius 
xuov,  obi*  oilrco  fiaka  dva0ipoum ,  ak'kd  habere  videtur,  progressu  tamen  temporis,  si 
iia06elpovrai  rpixcp  ‘rep  abrip.  "Hv  ii  payij  quidem  totum  per  sputum  reiiciat,  et  cavum 
’  fiiv  in  r d%i<sra  mi  x exavSij,  xexavSiv  in  quo  pus  fuerat ,  considat  ac  resiccetur,  sanus 
ii  ix%v6ij  ixi  rdg  (ppivag  rd  xokkiv  abrou,  evadit.  Verum  si  tum  tempus  longius,  tum 
rd  xapaurixa  ptiv  ioxieu' pfiav  eivar  xpoi-  ipse  debilior  fuerit,  neque  exspuere  possit)  sed 
ovrog  ii .  rou<  %p6vob,  i)v  piv  dvaxrbciji  xuvy  per  ustionem  aut  sectionem  pus  exeat,  confe- 
mi  {f  xoikltf,  iv  j  rd- ‘xuov  ivi,  xpooxiey  re  stim  quidem  hoc  sane  etiam  modo  levius.  1» 
xai  dxoijypavSij,  byi^g.yiryverai'  ijv  ii  8  re  bere  videtur,  progressu  tamen  temporis , ab  iis- 
%p6vo'g  xkeluv  yivyrat  xai. abris  dabeviare-  dem,  quae  in  priore  dicta  sunt,  perimitur;  > 
pog  xai  dvaxrbaai  povi  iOn/rai,  dkkd  xaubij 
Sj  r rW  xal  rb  '  xuov  ii-ikby ,  •  xapaurim 
fliv  xai  oOru  ioxiei  ivj  n  ’  pg-av  yeyovivai, 
xpoiivrog  ii  rou  %p6voy  ‘  iia0Oetperut  bxi 
ruv  abruv,  b0‘  dv  xep  xai  iv  rjj  xpdry  ei-' 
pv\rai. 

x' .  ’Ev  ii  rtp  xkeupip  ytyverai  /liv  00-  20.  In  latere  autem  tubercula  quidem  oriun- 

/xara  xai  dxi  0k(ypiarog  xai  dxi  %okijg  tur  tum  a  pituita,  tum  a  bile,  non  aliter  quam 
xard  riv  abriv  k6yov  rofcniv  r tp  xveO/oovi-  in  pulmone.  Ex  laboribus  quoque  oriuntitt  cum 
ylyverai  ii  xai  dxi  ’  xovuv,  oxirav  ri  ruv  vena  aliqua  vulsa  rupta  fuerit,  aut  vulsa  qui- 
( pXefiluv  'ixaMv  payij,  tj  exaebij  piiv,  payij  dem,  sed  non  surrupta  penitus,  sed  ita  ut  vul- 
[iv\  xavrekug,  dkkd  axaiuv  iv  abrip  sum  in  -  ea  factum  fuerit.  Si  quidem  igitur 
yivyrui ■  vjv  ftiv  ovv  payij,  xapaurixa  ri  rupta  fuerit,  confestim  sanguis  ex  vena  effusus 


—  108  — 


a Tft*  rb  ix%v6kv  ex  rou  0Xe(Mou  ederat 
tc  xal  'ixxuter  ijv  Si  erraSav  iv  rtp  (ple- 
(jltp  yin/rat ,  'rouro  xar'  apxte  pev  bSOvyfv 
•re  i rctpi%ei  xal  e0b£et,  rpoibvrog  Si  rou 
X?6vov  StaSiSol  %  0Xi0  rou  alpa ros  is  rty 
edpxa,  xal  rouro  egrbpevov  iv  ry  eapxi 
'tuov  ylyverai.  Ylard  rbv  abrov  Se  Xbyov 
xal  i)  eap%,  peh  pdXXov  rovtey ,  vrXiov 
re  rou  allparog  iXxet  ig  iaurijv  ix  rav  iyyu- 
rdra  QXefilav  xal  iZapaxmfo*  ‘  ixruiei  ■  !jv 
Si  Jjeeov  vroviey,  exoXalrepov  ‘xal  HXxei  xal 
’  ixruiet.  'Evlotet  Si  oxbrav  deOevia  yivyrat 
rb  erdepara  iv  riget  eap^l ,  i)  iv  riget 
0Xe0l,  obx  ixrulexerat ,  aXXb  ylyverai 
aXytpara  roXuxpbvta,  a.  xaXiouet  ffly pa¬ 
ra.  Kct(  bx6ca  pev  iv  r$  eapxi  ylyverai , 
uSe  ylyverai  ■  bxbrav  v;  capi;  erovieig  rt ,  vj 
eiraebelea,  tt  vr.Xgyelea,  vj  S.XXo  n  xabobea, 
ylyverai,  ihevrep  elpgrat,  ‘treXtSvij,  vreXtSv^ 
Se  obx  eiXtxptvii  alpan ,  ctXXii  Xevrrip  re 
xal  bSapii,.  xal  robrcp .  bXlycp ,  brav  Se  inrep« 
fypavbij  pdXXov  rou  elaQbrog,  Stabeppalve- 
ral  re  xal  bSOvgv  vrapix £i  xa'L  iXxet  it;  iuu- 
rvjvi  dtro  r&v  0Xe(3lav  xal  eapx&v  rav  xXg- 
eloviyrbl  uypov-  xal  bxbrav. bxepuy.pavbiji  xal 
rouro  abrb  rb  bypbv  Stabeppavbig  ux'  abryg 
ryg  eapxbs,  exlSvarat  ava  rb  e&pa  xdv , 
oTbv  vrep  '  elpuebij  xal  pdXXov  Sij  n  exlSva- 
rat  ig  rds  0Xi(Sas,  i}  ig  rdg  edpxag •  IX- 
xouet  ydp  ai  0Xb(Zeg  pdXXov  rSy  eapx&v, 
eXxouet"  Se  xal  ai  edpxeg.  'Oxbrav  Si  is 
vroXXbv  uypov,  rb  iv  rip  et bpan\  bXlyov  rb 


putrescit  et  in  pus  vertitur.  Quodsi  vulsio  in 
vena  facta  sit,  haec  quidem  per  exordia  dolo¬ 
rem  excitat  et  pulsat,  progressu  vero 'temporis 
sanguinem  ad  carnem  transmittit,  qui  in  carne 
putrescens  in  pus  vertitur.  Ad  eandem  vero 
rationem  etiam  caro,  si  quidem  plus  laborarit, 
plurimum  ad  se  sanguinem  ex  maxime  vicinis 
venis  attrahit  et  confestim  in  pus  vertit;  si  vero 
minus  laborarit,  tardius  et  trahit  et  pus  efficit. 
Quibusdam  autem  cum  imbecilla  in  carnibus 
ac  venis  vulsa  facta  fuerint,  non  suppurant,  sed 
diuturni  fiunt  dolores,  quos  ruptiones  vocant. 
Et  quae  quidem  in  carne  fiunt,  ad  hunc  mo¬ 
dum  fiunt,  cum  caro  aut 'vulsa  aut  ex  plaga 
aut  alio  quodam  modo  affecta  dolorem  ali¬ 
quem  habuerit,  livida,  velut  dictum  est,  ex¬ 
sistit  non  sincero  sanguine ,  sed  tenui  et  aquoso 
eoque  exiguo.  Ubi  vero  plus,  solito  resiccata 
fuerit,  tum.  incalescit,  tum  dolorem  exhibet  et 
ad  se  ex  venis  et  carnibus  propinquis  humo¬ 
rem  trahit,  ac  ubi  supra  modum  humectata 
fuerit  eaque  humiditas  a  carne  incaluerit,  per 
totum  .  corpus,  qualis  attracta  est,  dispergitur 
et  magis  sane  in  venas  quam  in  carnes  spargitur, 
cum  hae  magis  quam  carnes  trahant,  quamquam 
etiam  carnes  trahunt.  Cum  vero  ad  copiosam 
corporis  humiditatem  exigua  a  carne  attracta 
fuerit,  obscura  et  doloris  expers  evadit  et  pro 
morbosa  temporis  tractu  sanescit.  Quodsi  caro 
tum  magis  incaluerit,  tum  copiosam  humidita¬ 
tem  traxerit,  dolorem  exhibet  et  ad  quamcum- 
que  corporis  partem  ab  ipsa  cum  impetu  de- 


—  164  — 


axb  rijg  aapxbg  '  lX6y,  iS^Uv  re  yiyverai 
xal  iviSvvov' xal  ivrl  vevoeyxbrog  yiyverai 
byibg  rtj>  %pbvcp  >.  tjv  Se  Siabeppavbij  re  pa X- 
Xov  ij  capt;  xal  elpbtsy  xXtov  rb  uypbv,  bS6- 
vyv  xapiyei  xal  'bxvi  iv  roC  triparog  ax' 
abirijg  bpp {\<s\)  xal  xarusTyplfy ,  bSbvyv  xa- 
piyei  bgbav  xal  Soxbovei  bvtoi  eaurolet  rb 
fijypa  pe beerivai.  "Orav  Sb  Sia6eppav6y 
re  xal  xaypvbijj  xal  ybvv/rui  xXbov ,  'bSOvyv 
x apbyei,  for'  iv  bpbiov  yin/rai  rcp  iXXcp 
i 'jypip  xari  Xexr6rifra  xal  i/jv%p6rifra.  'O- 
xbea  Sb  bv  rom  (pXepioiei  ' yiyverai ,  aliro 
pbv  rb  QXbfrav,  Sxotrov  .  foxaerai,  xara 
%C)pv\v .  pbvei ,  —  exarat  ‘  Sbi  Sxb  rbvov  xal 
0fyg  9  xal  yiyverai  ofov ,  xipc6g ,  —  xal  Sia- 
beppalveral  re  xal  eXxei  ’  bg  baurb  vorlSa 
rivi  uyptjv  {/  Sb  vorlg  fori  axb  %oX ijg  xal 
QXbyparog.  Kai  bxbrav  pi%0%  rb  re  afpa 
xal  rb  bypbvrb  ixb  rvjg  eapxbg,  xayjive- 
rai  re  rb  afpa  xoXXaxXadag  abrb  baurou 
rafrnp,  y  Hv  v  CpXbtp  ’  ruy%ivip  bexaepbvii, 
xal  voeaSeerepov  yiyverai  xal  eraeipirepbv 
re  '  xal  bxixXbov  xal  bxbrav  xXbov  ybvv/- 
rat ,  per'  ouv  fory  rb  xX^papa ,  ijj  iv  rb%y 
xal  bSOvyv  xapbyei  bgbav,  Siere  bvtoiei  So- 
xbeiv  rb  ffiypa  baurolei  1  peOeeravai  ■  xal 
tjv  r6%iji  Ubere  bg  '  rov  upov  peraeryvai, 
jiapog  re  rij  yeipl  xapbyei  xal  vapxyv  xal 
vabpl^v  ■  xal  !jv  pbv  bg  ”  rvjv  QXijia  exip- 


lata  fuerit  ac  incubuerit,  dolorem  gravem  excitat 
et  sunt  quibus  videatur  locum  mutasse  ruptum. 
Cum  vero  incaluerit  et  crassior  copiosiorque 
evaserit,  dolorem  exhibet,  donec  reliquo  hu¬ 
mori  tenuitate  et  frigiditate  similis  exstiterit 
Quod  autem  ad  ea  attinet  quae  in  venis  fi. 
unt,  ipsa  quidem  venula  quantum  convellitur 
loco  manet,  —  vellitur  autem  contentione  et 
vi,  similisque  fit  varici,  et  incalescit  et 
ad  se  vaporem  quemdam  humidum  attrahit, 
qui  ex  bile  et  pituita  provenit.  Cumque  san¬ 
guis  et  humiditas  de  carne  permixta,  fuerint, 
multum  incrassescit  sanguis  et  qua  parte  vena 
convellitur  morbosior  evadit  et  stabilior  et 
sensim  copiosior.  Cumque  copiosior  exstiterit, 
plenitudo  in  alium  locum  transfertur  quemli¬ 
bet,  et  dolorem  ibi  gravem  adfert,  ita  ut  qui- 
busdam  ruptum  locum  mutasse  videatur.  Quodsi 
forte  ad  humerum  transierit,  gravitatem  in 
manu  et  stuporem  ac  torporem  inducit  et 
quum  in  venam  incubuerit,  quae  ad  humerum 
et  dorsum  tendit',  confestim  plerumque  dolor 
sedatur.  Fiunt  etiam  vulsa  ex  laboribus,  ex 


casibus,  ex  plaga  et  si  quis  onus  iusto  maius 
tollat  et  ex  cursibus  ac  lucta  et  id  genus 


06!j,  9  k  ™  re  xal  T°v  '  !/“T0I/  Tct~ 

m,  TaOerai  i, )  bSCvy  Tapaytfpa  uq  rd 
roXXd.  Ylyverai  St  '  rd  sT&apara  xal 
ijri  t 6vav  xal  Trapdrav  xal  dxi  TXv/yije 
xal  (jv  riq  d%6oq  peZpv  aipyrai  xal  dxb 
Spbpav  xal  TaXvfq  xal  r&v  roioOrav  Tavrav. 

xa'.  'Oxfaoi  Si  dxb  rpupdrav.  IpTuoi  yl- 
yvovrai,  ‘  ijv  Cito  Sbparoq,  !j  ty%eipiSlou,  vj 
ro%e6paroq  ‘  kuripu  rpabSxJi ,  *  Sae  Wk  k 
Hyx  %kxoq  2ft»:  dvaTVOv\v  dvd  rb  dp%alov 
rp&pa,  ra6np  re  rb  0v%pbv  ’  irdyerai  tQ* 
eaurb,  xal  rd  feppbv  d(p'  eaurou  ’  dQfyai 
xal  aToxabalperai  ebxiXaq rb  *  tuov  xal  !) v 
Sif  ti  dXXo.  Kai  vlv  piv  C/yiarS^  rb' '  re 
fou  xal  mia!QmiifUl0j'6y<to>  yfymreu  *v*v- 
reXi hq-  Ijv  Si  rd  peti  £%ui  uyiafSyj,  rb  Se 
ka  pvj  ‘  uy-iarSy ,  .IpTuoq  ylyverai’  xal  i)v 
Ciyiaciijj  pev  bpov  xal  rb  ka  xal  rb  £%a>, 
i 'i  ii  o&kvi  ka  drOevljq'  re  yivyrai  xal  rpy 
%eta  xal  TeXiSvi/,  dveXxourai  ivlore  xal  &Se 
ipxuoq  ylyverai;  dveXxourai  Si  xal' ijv  n 
tov^mp  tX£ov  xal  Ijv  XeTruvbij  xal  Hjv  0X£- 
ypa  !)  %oXvj ,  Tpbq  rij  obXij  rpoeTayijj  “  xal 
l)v  voOrcp  eripij  Xy06elq  Xexrui 16%.  ”0 rav 
Si  yivyrai  iXxoq,  tfv  reoSraq,  ijv  re  Tpo- 
%up0uy  rb  £%a  "  rou<ka ,  bSOvyv  re  Tapt- 
%ei  b%6av  xal  (ivi%a  xal  xuperbv-  xal  rljv 
re  06% iv  ” Ixdyerai  adrb  eaurtp  rb  iXxoq 
Sia  rb  t Xiov  re  xal  beppbrepov  elvar  xal 
abrb  d0’  eauroO  dTOTvel  rb  deppbv  xal  rb 
tuov  droxabalperai  xal  •  TpoayrpeOeral  re 


21.  Qui  autem  ex  vulneribus  purulenti  fiunt, 
si  aut  hasta  aut  .pugione  aut  iaculo  profun¬ 
dius  vulnus  acceperint ;  qUamdiu  quidem  ulcus 
per  antiquum  vulnus  foris  aerem  attrahit,  ea 
parte  frigidum  ad  se  inducit  et  calidum  i  se 
emittit  et  pus  ac  si  quid  aliud  facile  expurga¬ 
tur.  Et  siquidem  tum  interna  parte,  tum  ex¬ 
terna  simul  sanescat,  penitus  sanus  evadit;  sin 
autem  externa,  quidem  parte  sanescat,  interna 
vero  minime,  purulentus, fit.  Et  si  simul  qui¬ 
dem  tum  interna  tum  e&terna  parte  sanescat, 
cicatrix  autem  intus  debilis,  aspera  et  livida 
exsistat,  quandoque  iterum  exulceratur,  eoque 
modo  purulentus'  evadit  t  Iterum  vero  etiam 
exulceratur  ,  ■  si  quid  plus  'iusto  laborarit  et 
extenuatus  fuerit,  pituitaque  et  bilis  ad  cica¬ 
tricem  affigatur  et  si  morbo  alio  detentus  ex¬ 
tenuatus  fuerit.  Cum  autem  ulcus  exstiterit 
aut  hoc  .modo,  vel  si  pars  externa  prius  quam 
interna  coalescat,  dolorem  vehementem  et  tus¬ 
sim  et  febrem  affert,  ipsumque  ulcus  cum  ple¬ 
num  ac  iusto  calidius  sit  sibi  ipsi  refrigeratio¬ 
nem  inducit  et  a  se  caliditatem  exhalat,  pusque 
expurgatur  longiore  tempore  et  curatur  tar- 
diusque  sanescit,  quandoque  vero  minime  sa- 


—  166  — 


Sii  xkelovog  xal  eypkahepov  byia^erar 
More  db  obd'ibyidf'erar  ij  yap  eap£  r6 
re  Mkxog  utro  rou  xabparog  rou  iv  rti  sti¬ 
pari  eiperu(  re  xal  bxepuypaiverai,  Here 
pii  duvaebai  pijre  fypavbyvai,  p^re  eapxo- 
Quijeai,  pi\re  uyiaeSijvar  dkk'  bxbrav  & 
%p6vog  xpotip,  rekevrtp.  xdeyav  ra  abra, 
8.  xal  bv  r\ f  xpbebev  elpyrai'.  "Hv  de  Ivbyjf 
Siere  rpabijval  n  rav  0k efiiw  rav  xa%ur£- 
pav,  xai  bea  pvijj  rlbiikTpsiiIxai  '  earjl,  xuov 
ytyverar  xal  %v  pbv  rouro  '  rb  xuov  xru- 
s6ij  x av  xal  ij  <pkbtp  v/  rerpapbv.if  ereyvubijj 
xal  rb  bkxog.  uytasbij  xal  rb  Mea  xal  rb 
if-a,  uyivfg  y/yverai  ‘  xavrek&g  ■  i)v.  de  pij 
dbvyrai  p^re  rb  ekxog  ‘  %up0uyvai,  p^re  -ij 
0kb0  ‘rereyxaSijmt,  ak A’  ikkore  xal  dk, 
flore  ‘  avadida  afpa  'xal  ’  $  xapaurlxa  bp&fa 
rai  ‘i f  xrinjrai,  S)  xal  e^xyrai  xal  ■xuov 
xrb^rai,  dia(p6etperai  tig  ra  xakkd,  i)  xa¬ 
paurlxa  bpbav  afpa,  Ij .  uerepov,xp6v(p  ±,',u0' 
av  xai  £x  rij  x-pbebev.l^ipifrpi  dia06eipbpevog. 
llokkdxig  de  beoi  n  rav  0ke(ilav  bea  n- 
rptiexovrai  ij  uxb  rpapdrav,  ij  bxb  x.bvav, 
ij  bxb  yupvaelav,  ij  ,bx' .  dkkou.  rou r  bxbrav 
$vp0u$'  xai  doxtitf  byiegi  hlvaitfobn$M$m% 
”  dvappijyvurai  berepov  %p6vcp\ ■  8vapp<iymrai 
de  bxb  rav  abr. av,  u0\  tivxep  xai  “  xpbe&ev 
oxorav  de  avappaytf,  aipoppobei  xal  xapau- 
rixa  axbkkuvrai  bpbov.reg  alpa  xokkbv  re 
xal  xokkdxig,  i}  ukkore  “  pev,\xab.  dkkore 


nescit.  Caro  enim  ulcusque  ab  ardore  corporis 
Coquitur  et  supra  modum  humectatur  ut  neque 
resiccari,  neque  carnem  producere  <  neque  sa¬ 
nescere  queat.  Sed  temporis  tractu  perit  eodem- 
modo  atque  ante  dictum  est  affectus;  Quodsi 
forte  fortuna  acciderit  ut  ex  crassioribus  venis 
aliqua  vulneretur  sanguisque  intro  fluat  et  pu. 
trescat ,  in  pus  vertitur.  Ao  si  quidem  totum 
hoc  pus  exspuatur  et  vena  vulnerata,  .constrin- 
gatur ;  ulcusque  intus  et.  foris'  sanescat,  pror¬ 
sus  convalescit.  Quodsi  neque  ulcus  coalescere 
possit,  neque  vena  constringi,  sed  subinde  san¬ 
guinem  reddat  j  isque.  aut  statim  vomatur  aut 
exspuatur,  aut  putrescat  et  pus  spuatur,  ple- 
rumque  perit,  aut  statim  sanguinem  vomens, 
aut  postea  temporis  tractu,  interemptus  iisdem, 
de  quibus  antea  dictum  est.  At  saepe  quibus 
vena  aliqua,  aut  ex  vulneribus ,  aut  ex  labori¬ 
bus,  aut  exercitationibus,’  aut  alia  re  quavis 
sauciatur,  cum  coaluerit  et  sana  esse  videbi¬ 
tur,-  iterum  temporis  tractu  perrumpitur  idque 
ex  iisdem  causis .  a  quibUs  supra  affecta  erat. 
Cum  vero  rursus  rupta  sit  ’,  sanguinem ,  fundit 
ac  -s  Statim  pereunt  sanguinem  .;  .multum  saepe 
fundentes,  wl  interdum  sanguinem  recentem 
vbpmnty.  pus  ivero  .  .quotitie  educentes  multum 
ac  crassum  ;  pereunt  :  talr  ruodo;  .  aut  simili  at¬ 
que  in  aliis  morbis  dictum  est.  .  ..  „•  iv 


aty,  &g  xal  iv  rip/ai  dkkijiai  voOaoiai  eipyrai. 

xfi'.  To m  Si  raura  ra  voa^ptara 
xal  S aa  roiaura,  Siafpipet  ig  ro  eitrereari- 
pag  re  irakkaaaeiv  xal  Suarerearipag  av^p 
re  yvvaixbg  '  xal  ■  vetitre pog  yepairipou  xal 
yvvii  vearipy  '  ratitior  i p^g  xal  r pbg  ro6~ 
rom  if  V>pv\  rou  ireog)1  iv  f  ccv  voaiaai  xal 
vjv  1%  iripyg  voCeou  vbaiaat,  Ij  plfbig  iri-- 
pv/g-  Siatpipei  Si  xal  ’  rdtypta  ratyptarog 
fti^ov  re •  xal  ititat tov  xal  %pbg  xparbg  xal 
Beparylti  -Beparyl^g-.  T oitrav  Si  oSra  SiaCpe- 
pivrav,  dvdyxy  Siatpipeiv  xal  rbv  ypovov 
xal  rom  ptiv  ‘  rkia  ytyna&ai,  rom  Si 
ikdaaa  xal  drbkkuaBai  $  /tij, -xal  rolai  ptiv 
rapaptbviptd  re  ‘  ehai  xal  pti^u  *  rolai  Si 
ikdaaa‘re  xal  btiyo%p6via ,  rolai  Si  rapa - 
ptiveiv  ig  rb  yijpag  ra  voatfptara  xal  %vva- 
roSvijaxeiv,  roiig  Si  StriktiiaBai  Si'  btiyou 
Sr'  abr&v.  Kal  oxbaoi  ptiv  veitrepot  ra- 
a%ouat  ’  n  roCrav ,  ’6aa  elpyrai  atrb  r6vuv 
raO^ftara  yiyveaBai,  rda%ouai  rkia  re  xal 
Ia%up6repa  xal  dkyiouai  olroi  ptakko v  rSv 
akkav  xal  rapaurlxa  ixStftit  aiirotai ,  litare 
Ij  *  rrOaai  al/ta  i )  i ptiaai,  ra.  Si  xal  yev6- 
, aeva  '  kavBdvei  ubroi/g  Srb  eltei-ivjg  roO  a& 
ftarog ■  oi  Si  yepalrepoi  r&ayouai  ptiv  bkt- 
ydxig,  xal  orav  rdBaai ,  “  daBevia  rda%ouai, 
cire  daBeviarepoi  Uvreg  xal  iratouai  ptdk- 
kov  r&v  rathffidrav.  Viyverai  ouv  rt )v  < ip- 
%t )v  rb  rapdrav  Ijaaov  ry  yepairiptp  Hj  rtip 


22.  At  vero  in  his,  qui  eiusmodi  aut  simili¬ 
bus  morbis  detinentur,  multum  ad  faciliorem 
aut  difficiliorem  a- morbo  liberationem  interest 
virne  sit  an  mulier,,  et  iuvenis,  an  senex,  et 
mulier  iuvencttla  an'  vetula.  Insuper  quoque 
quo  anni  tempore  et  num  ex  alio  morbo  aegro¬ 
tent,  nec  ne.  Differt  etiam  affectus  ab  affectu, 
maior  a  minore,  et  corpus  a  corpore  et  cu¬ 
ratio  a  curatione:-  Quae  ciim  ita  se  babeant, 
tempus  etiam  differre  necesse  est  et  alios  qui¬ 
dem  longiore' tempore*  alios  vero  breviore  per¬ 
ire  aut  non  et  aliis  quidem  mala  perdurare 
et  maiora  esse,  aliis  vero  minora  et  brevioris 
temporis,  alios  quoque  ad  senectutem  usque 
comitari  'et  cum  illis  mori ,  alios  vero  ab  ipsis 
intra  breve  tempus  interire.  Et  quibus  quidem 
iunioribus  quae  ex  laboribus  affectiones  fieri 
dictae  sunt,  accidunt,  ii  magis  et  vehementius 
afficiuntur,  plusque  ceteris  dolent  et  confestim 
iis  manifestae  fiunt,-  ita  ut  sanguinem  sive  sputo 
sive  vomitione  reficiant,  aliae  quoque,  ortae  li¬ 
cet,  eos  latent  propter-  bonum  corporis  habitum. 
Seniores  i-verb"  raro  quidem  ef  leviter  afficiun¬ 
tur,  cum  debiliores  sunt,  et  magis  animadver¬ 
tunt,  et  curam  maiorem  affectionum  habent. 
Seniori,  igitur  '  statim  minus  accidunt  quam  iu- 
niori,  cumque  fiunt,  seniori  quidem  debiliores, 
iuniori  vero  vehementiores  exsistunt.  Et  iuhiori 
quidem  ob  corporis  intentas  vires  et  Siccitatem 


veariptp-  xai  bxSrav  yivt/ratj  ri p  [liv  yepat- 
ripcp  daSeviarepa  ylyverai,  r$  Si  veariptp 
la%up6repu.  K al  r&  peiv  veariptp,  Ure  rou 
o&[lutos  r6vov  re  lyovros  xai  t-ypaafyv  xai 
rijv  adpxu  eruxtvtfv  re  xai  lo%upv)V  xai  j rpbs 
rotat  bariotat  erpoaxabvuLivtfv  xai  repi  ultri)  v 
rou  $6 p [Laros  ereptrerapt,ivou,  bx6rav  rt  '  ero- 
vfot)  erXiov  rou;  eluBbros ,  /eaMov  xai  i%al- 
Cpvtfg  aerdapeara  ylyvovrat  layupd  xai 
y/Lara  eroXKd  re  xai  eravroiu  r&v  Q^efiav 
xai  r&v.  aapx&v  xai  roltrav  ra  fiiv  erapau- 
rlxa  UxStpXa  '  ylyverai *  rei  S'  'tiarepov  %p6- 
vcp  dvuQalverat.  Tolat  Si  yepatripotat  rivos. 
la%upbs  oltx  ivi,  di  re.  aapxes  erepi  ra  oaria 
xeptppiouai  xai  rb  Sip/xa  erepi  ras  adpxas,. 
xai  altrtj  ij acept-  dpurf  re  xaLdoBevfa'  xai 
oilre  n  dv  ‘  erdboi  r.otourov  bfLolus  ‘  &s  xai  o 
ve&r epos  xai  ij v  n  eruit),  erda%et  aaBeviu  re 
xai  erapaurixu,  ol  bxSvfha  yiyverat.  T  oao&rtp 
peiv  iv  ri j  ap%i)  r&v  eraB^pedrav  Suayepbore- 
pov  drruWdaaouat  ot  ve&repot  r&v  yepatri- 
pav.  'Oxbrav  Si  i )  vouaos  i[L(pavi)s  yivtfrai 
xai  ij  * eruov ,  ij  af/xa  'errCaaat.ij  dpiipbrepa, 
baot  fiiv  ve&repoi  el at,  Ure  rou  ad/aar os  eit- 
rbvou  re  ibvros  xai  eruxtvou,  olt  Mvuvrat 
deroxuBalpeaBat  b[La\&s  derb  *  r&v  eXxiav  r&v 
iv  ri j  uva  xotXlt)  rb  eruov  '6  re.ydp  erveO- 
peav  olt  xdpra  e\xet  is, ras  apryplus  eruxvb- 
repos  i&v,  dl  re  dprvtpiat  teerrui  xai  are- 
yval  iouaat  oltx  *  ixSi%ovrut,rb  eruov,  el  [L i) 
bXlyov  re  xai  bhyuxis.  Stare  dvayxtf  rb 
“eruov  iv  rtp  B&ptfxl  re  xai  ierl  r&v  e\xiav 
dBpol^eaBal  re  xai  era%6vea$ai.  Ttp  S ’  a(p  y- 


carnemque  densam  et  validam  ad  ossa  adhae¬ 
rescentem  et  cutem  ei  undique  obtentam  si 
plus  solito  laborarit,  vehementes  vulsiones  ma. 
gis  et  derepente  accidunt  multaeque  et  variae 
venarum  et  carnium  ruptiones.  Atque  horum 
pars  quidem  statim  manifesta  fiunt,  pars  vero 
postea  temporis  tractu  apparent.  Senioribus  vero 
valida  corporis  firmitas  non  inest,  camesque 
oircum  ossa  diffluunt  eutisque  carnes  ambiens 
et  ipsa  rara  est  ac  debilis,  neque  senior  eius- 
modi  quid  perinde  ac  iunior  patitur,  sed  levius 
afficitur,  statimque  id  ei  manifestum  fit.  Adeo 
quidem  per  affectionum  exordia  difficilius  iunio- 
res  quam  seniores  liberantur.  At  vero  quibus 
morbus  conspicuus  redditur,  quique,  puS  aut 
sanguinem,,  aut  utrumque  exspuunt,  si  quidem 


sum  corpus  habeant,  non  aequaliter  ab  ulceri¬ 
bus,  quae  pus  in  superiore  .ventre  habeat,  re¬ 
purgari  possunt.  Neque  enim  pulmo,  cum  den¬ 
sior  exsistat ,  admodum  ad*)  arterias  trahit,  ar¬ 


teriaeque  tenues  et  angustae  pus,  nisi,  paucum 
et  rarum  non  excipiunt,,  ut  proinde  pus  in 
thorace  et  ulceribus  colligi  et  crassescere  ne- 
cesse  sit  Ei  vero,  qui  iam  florentem  aetatem 
exegit,  pulmo  rarior  et  magis  cavus  .est,  arte-, 
riaeque  ampliores ,  adeo  ut  pus  in  ventre  et 
ulceribus  diutius  non  immoretur  et  quidquid 
insuper  acciderit,  id  totum  a  pulmone  in  arte¬ 


rias  sursum  attrahi,  confestimque/  exspui  re¬ 
cesse  est.  In  iuniore  igitur,  cum  affectiones 
sint  vehementiores  et  purgatio  pro  sputi  ratione 
non  procedat,  febres  acutiores  et  crebriores 


Xixesriptp  8  re  rveOpouv  apaibrepoq  xai  xot- 
Xbrepog  xai  ai  Epryptai  ebpbrepai,  Sxtre  fiij 
iyxpovtfteiv  ro  'ruo v  iv  rijj  xoiXtij  xai  iri 
rfiv  eXxta v,  xai  8  n  civ  trtytvyrai,  r ouro 
xav  EvEyxy  Evaaraabai  avu  brb  rou  rveb- 
fiovog  iq  raq  Eprv/ptaq  xai  ‘  rapayjpv\fi,a  ix- 
jr ruerbai.  T$  fih  ouv  veartpcp,  Ure  ruv 
rabypcdrav  l<r%upor£pu  v  ibvruv  xai  ry$  xa- 
bdptnoq  oi)  yiyvofitvv/g  xard  X 6yov  rou  *s rrO- 
afiaroq,  o'l  re  ruperoi  b^Orepoi  xai  ruxv6re- 
poi  ytyvovrai,  xai  bSbvai  iperlrroum  bi-tai 
aJbrou  re  rou  r aOtj/taroq  xai  rou  SXXou  ad- 
/xaroq ,  Ere  ruv  (pXefituv  ivr6vav  re  iivruv 
xai  hatpouv  •  brav  M  raura  Eiabeppoavbij  uQ' 
euuruv,  bSbvai  Siahaoum  EXXore  aXXy  rou 
ad/aaroq  xai  otiroi .  l/tkv  Eiatpbetpovrai  ‘  £>q 
ra  roXX a  Si'  oXtyou.  Totn  M  yepairtpotn. 
Ere  ruv  raSv/podruv  Etsbevearipuv  I6vruv  xai 
rou  rrbapiaroq  Er'  abrdv  xabaipopotvou^d! 
re  ruperoi  Xerrbrepot  xai  bXtyoi  ytyvovrai 
xai  bSbvai  iveitu  pikv,  bveiat  Sk  A errai  xai 
ravrdran  /ekv  rdv  rabv/pidrav  r&v  roio&rav 
obx  EraXXdarovrai  obii  oi  yepatrepoi,  &XX' 
exovreq  abrE  rouXbv  %p6vov  xaraQbetpov- 
rai,  xai  EXXore  ruov  rruoun ,  EXXore  ‘  Ek 
aT/aa,  aXXore.Sk  ‘ouHrepov,  rkXoq  Sk  %uv- 
arobv^rxei  abrotrr  Erobvtjrxouiri  Ek  ’  podXi- 
rra  oiiruq,  orav  rt  abrobq  v6<ry/pt,a  rouru , 
$  Ev  k%u<n,  raparXijnov  xaraXE/Zy ,  Sxrre 
k%etv  xai  rouro  xai  8  Ev  k%atn  vorv/pia 
i<7%up6repov  ‘ytyveabai-  xai  &q  rk  roXXa 
Et’  ouv  tcpbeipe.  Taura  Et  tari  ra  fidXurra 
k^epya^6poevayrav  voryipedrav  rXeuptrtq  re 
xai  repirvevpeovty. 


oriuntur,  doloresque  graves  tum  ipsius  affectus, 
tum  reliqui  corporis  incidunt,  cum  nimirum 
venae  contentae  sint  et  sanguine  refertae.  Ubi 
vero  hae  incaluerint  ex  ipsis,  dolores  alias  ad 
aliam  corporis  partem  pervadunt  et  hi  quidem 
plerumque  intra  breve  tempus  pereunt.  Senio¬ 
ribus  vero  cum  debiliores  sint  affectiones,  si  ab 
his  sputum  repurgetur,  tum  febres  leniore 
caeque  oriuntur,  tum  dolores  adsunt  quidem, 
sed  exiles.  Et  ab  huiusmodi  quidem  affectio¬ 
nibus  ne  senes  quidem  prorsus  liberantur,  sed 
multo  tempore  morbum  trahentes  cons 
tur,  interdumque  pus  spuunt,  interdum  san¬ 
guinem  ,  quandoque  vero  neutrum ,  tandem 
etiam  una  cum  his  moriuntur.  Sic  autem 
xiine  moriuntur,  cum  aliquis  morbus  huic, 
quem  habent,  similis  eos  prehenderit,  ita  ut 
et  hoc  detineantur  et  is  quem  prius  habuerint, 
vehementior  exsistat,  qui  igitur  plerumque  eos 
perimit.  -At  morbi,,  qui  haec  potissimum  e" 
ciunt,  sunt  morbus  lateralis  et  pulmonum 
flammatio.  - 


—  170  — 


xy'.  Jluperig  ii  axi  ruvie  ylyverai  ■  6x6- 
rav  %o\yi  ij  (pkiypia  SeppavSfr,  Seppiatverai 
Tav  r6  akko  rupea  6t6  robruv  xal  xakie- 
rai  rouro  xuper6g-  Seppealverat  fi  tf  %ok)\ 
xal  ri  (pkiypea  ivioSev  peiv.  bTi  nrtuv  xal 
Tor&v,  1  <20’  Siv  rep  xal  rp(0erai  xal  abi-e- 
rai,  l%u6ev  ii  vto  t6vuv  xal  rpupearuv  xal 
uri  rou  Seppeou  brepQeppeaivovrog  xal  ‘uto 
toO  \pu%po0  breptpbxovrog  ■  Seppealverai  ii 
xal  Cito  bipiog  xal  axoijg,  i\a%i<JTa  ii  uri 
rob  ruv. 

xi'.  To  fi  fiyog  iv  rijri  voOroin  ylyverai 
pc.iv  xal  ixi  ruv  e^uOev  avipeuv  xal  biuros, 
xal  aWpfys  xal  irbpuv  roiobruv,Q<ly  verat  ii 
xal  Uto  ruv  inivruv  nrcuv  xal  xor&v-  pea- 
kirra  ii  xal  fo%up6repov  ylyverai,  '6rav 
%oki)  xal  (pkiypeu  '  %vft!U%6%  is  rubro  r$ 
alpean,  ij  ri  irepov,  ij  ‘  apo06repov  peakkov 
ii  ijv  ro  (pkiypea  peovvov  ipu%po- 

rarov  yap  (pbn  ri  0kiypea,  6eppi6rarov  ii 
r6  alpea,  ‘  ipv%p6npov  ii  n  xal  ij  %oAt)  rou 
alpcarOQ.  ’Ox6rav  ouv  raura  ^upcpciybij ,  ij 
&pc06repu,  ij  ro  irepov  ig  ri  alpea,  xtfyvurt 
ri  alpea,  ob  xavraxari  ii,  obii  yap  civ 
ibvacro  Zyv  ‘Mpuxog,  el  ro  alpea  xuxvbre- 
pov  re  xal  i pv%p6repoy  yivoiro  xokkaxka- 
rlug  abri  '  euurou.  'Huxo/eivou  oSv  rou  a't- 
pearog ,  av&yxy  \pb%er6ai  xal  ri  S.kko  rupea 
tuv  xal  xakierat  plyog,  ox6rav  robro  roi- 
ourov  yivyrai ■  xljv  peiv  lr%upug  yivtfrai. 


■23.  Ex  his  autem  febris  gignitur.  C 
aut  pituita  incaluerit,  ab  his  totum  cor 
lescit  et  hoo  appellatur  febris.  Calesc 
bilis  et  pituita  intra  quidem  a  cibis  et 
ex  qfribus  et  nutritur  et  increscit,,  e: 
a  laboribus  et  vulneribus  et  a  calii 
modum  calefaciente  et  a  frigido  plv 
refrigerante.  Incalescit  etiam  a  visu, 


24.  At  vero  rigor  in  morbis  fit  quid 
ab  externis,  ventis,  aqua  et  aere  s 
aliis  id  genus.  Fit  quoque  ab  ingestis 
et  potibUs.  Praecipue  autem  et  veh 
fit  cum  i. bilis  ,  et  pituita,  aut  ex  his 
aut  utrumque  sanguini 'permixtum  fueri 
tamen  si  sola  pituita  permixta  fuerit, 
enim  -natura  frigidissima  est,  sanguis  i 
dissimus,  bilis  autem  sanguine  frigidi 
igitur  haec  ima  cum  sanguine  permist 
aut  utraque,  aut  eorum  alterum,  si 
cogunt,  non  penitus  tamen.  Nam  i 
quidem  homo  possit,  si  sanguis  multi 
et  frigidior  solito  evaderet.  Ubi  igitu 
refrigeratur,,  etiam  reliquum  corpus.  ) 
frigerari  necesse  est,  quod  cum  aco 
vocatur;,  et  si  vehementius  fiat,  rigor 
vehemens  et  tremor.  Sanguine  enim 
coeunte  et  condensato  dum  venae  c 


li  ili  fi .  Mlfililf  Jliiiif!!  m:ms 


'piyog  re  layupbv  xal  rp6/iog,  at  yap 
0\il 3eg  %usx&[ievai  xal  ipuvtbvrog  xal  ‘  ry 
yvufiivou  rou  aifiarog,  ‘  gurx&cl  re  rb  ffdfia 
xal  rpifieiv  xoitourr  tjv  Si  n  yasov  {/  %6vo- 
Sog  yivyrat  roO  aifiarog  rouro  Sif  'xakierai 
piyog’  (pptxy  ‘Si  rb  curbeviararov.  "Ori 
Si  peri  rb  piyog  avayxy  xuperbv  ixikaBeiv 
vj  rkia,  vj  ikdoau,  &Se  i%er  bxbrav  rb 
alfia  SiaSepfiatvifrat  re  xal  '  axofilarai  xal 
axly  xdkiv  ig  rijv  iuurou  QOciv,  %ovSia6ep- 
fialverai  xal  rou.  Qkiy/iarog  xal  rijg  %okijg 
t6  iv  tu  atfean  i-ofifiefiiyfiivov,  xal  ytyve- 
rai  rb  alfia  Beppibrepov  abro  iuurou  xok- 
kaxkactug-  roOruv  oSv  SiareSepfiaiTfiivuv , 
dvdyxvf  xuperbv  ixiyeviixOat  bxb  rijg  iixep- 
Sepfiaefyg  rou  dtfiarog  fiera  rb  ptyog. 

xe’.  'ISpdg  Si  ytyverai  Sia  r6Se  •  ’  ox6<rom 
ctv  xptvuvrai  at  vouoot  iv  rjjjrt  xuptyiri  ruv 
iffiepiuv  xal  rb  xup  fiedti/i,  ixr^xerai  dxb 
roO  iv  r$,  ’  aiifiari  (pkiypiarog  xal  rijg  %o- 
kijg  rb  kexrbrarov  xal  dxoxplverat  xal  %a- 
piei  rb  fiiv  bi-a  rou  rdfiarog •  rb  Si  xal 
abrou  ivSov  iv  r$  rdfiart  uxoketrerai  •  rb 
Si  ’  uxb  bepfiaafyg  kexruvbfoevov  dr/ibg  yt¬ 
yverai.  xal  tpiiv  r $,  xveOftan  fiirybfievov  ii;  a 
%upiei.  ”Eot i  fiiv  ouv  raura  roiaura  xal 
dxb  roCrav  o  ISpdg.  Ai6n  Si  ori  fiiv  6ep- 
fibg,  ori  Si  ipu%p6g-  “  b  fiiv  Oepfibg  arb 
SiareSepfiacpitvou  re  rou  xaxou  xal  ixxexau- 
fiivou  xal  kekexruafiivou  xal  daSeviog  xal 


tur,  corpus  contrahunt  et  tremorem  excitant. 
Quod  si  minus  in  se  coeat  sanguis,  hoc  modo 
rigor  appellatur;  horror  autem  quod  est  debi¬ 
lissimum.  At  vero  quod  post  rigorem  neces¬ 
sario  maior  aut  minor  febris  prehendit,  sic  res 
se  habet.  Cum  sanguis  per  vim  incaluerit ,  rur- 
susque  in  suam  naturam  abierit,  quod  pituitae 
et  bilis  sanguini  permixtum  est,  simul  incale¬ 
scit,  sanguisque  solito  multo  calidior  evadit. 
His  igitur  percalefactis  post  rigorem  sanguinis 
supra  modum  calefactioni  febrem  supervenire 


25.  Sudor  vero  illam  ob  causam  suboritur. 
Quibus  morbi  diebus  ad  iudicationem  praeci- 

et  bile  in  corpore  praesentibus  eliquatur  pars  te¬ 
nuissima  et  secernitur,  partimque  foras  prodit, 
partim  '  vero  ■  intus  in  corpore  remanet ;  quod 
autem  a  calore  attenuatum  est  in  vaporem  ver¬ 
titur  et  cum  spiritu  mistum  foras  prodit.  Haec 
igitur  sunt  eiusmodi  et  ex  his  sudor  oritur. 
Ratio  vero  cur  interdum  quidem  calidus,  in¬ 
terdum  vero  frigidus  sit,  haec  est.  Calidus 
certe  ex  percalefacto  malo  et  ex  usto  attenua- 
toque  ac  debili  neque  admodum  multo  secer¬ 
nitur,  eumque  ex  corpore  calidiorem  excerni 


oi)  Afyv  ‘sr oAAou  dxoxplvsrat  xal  dvdyx tj 
6sp/i6Tspov  afabv  ixxpivsebai  ix  tou  a&pM- 
rog-  o  St  tpuxpbg  <*5r6  i rteovos  tou  xaxou 
droxpiv.6pi.svog  tou  ts  broXsiropiivou  xal  fai 
teyjCiovTog ,  xal  obrci  guacsayrbTog ,  obSi 
\s\srTuafiivou,  oiiSi  ixxsxaupitvou,.^uxp6- 
rspog  xal  ra%6rspog  xal  xaxaSfaTspog  ix- 
yapisi.  Aij/.ov  Si  ’t$Ss  touto4  ol  ipuypcp 
ISpSvri  ’  ISp&VTSg  piaxpdg  voOaoug  voatoum  dg 
iziTOxouMi,  4  Iti  ItsyjiOVTOg  tou  xaxou  tou 
iv  t§  ad/aan  tixoXsiropiivou-  ol  Si  Qsppiip 
ISp&TL  ’  ISpuvTsg  ra%urspov  dvraWdaaovTai 
rav  votnipidrav. 

xs'.  Wcsupfrig  Si  xal  rspivrvsupoovttp  yl- 
yvovTai  USs4  ij  piiv  srAo ipfcig,  —  bx6rav  x6- 
tieg  dXisg  ts  xal  layupal  xdpTa  kaficoci, 
‘  SiakppcaheTai  Tb  odpoa  dvrav  urb  tou  ohou 
xal  uypaivsTai,  piaXiTTa  Si  ij  ts  %oAif  xal 
ro  Qi-dypia  Sia&sppjcalvSTal  ts  xal  uypatvs- 
rai  ■  ’  xal  Si)  Tofrrav  xsxivyppiivav  ts  xal  4  Siu- 
ypacpiiva v  ’  guyxupfosi  &i?ts  piydoai  pisbC- 
ovra  “  i)  vijQovra,  xal  to  xXsupbv ,  ■ S,ts  ibv 
i^iMv  <pOm  aapxbg  pidhaTa  "  tou  c&ptaTog 
xal  oux  UvTOg  aiiTip  faabsv  tou  dvTKSTippl- 
£o  vTttg  •  odSsvbg ,  d  AAd:  xoikiyg ,  alabavsTai 
pidhoTa-rou  flysog •  xal  bxbrav  fay&ay  ts 
xal  !pu%$%,  ipUvikxSTal  ts  xal  ^uaxarat  ij 
ts  acip%  iri  t$  xfaupip  xal  rd  QXifiia- 
xal  *’  oaov  iv  aliTifi  Tjj  aapxl  ivi  %o\ljg  xal 
tyMypiarog  Ij  iv  Tolai  iv  abrij  QKs&oiti  , 
toUto  sroAAov  Ij  rav  droxplvsrai  faci  %uvu- 


riecesse  est;  frigidus  autem  ex  malo  copiosiore 
secretus  ex  eoque  quod  remanet  etiam  invale¬ 
scente,  necdum  putrefacto,  neque  attenuato 
neque  exusto,  frigidior,  crassior  et  graveolen- 
tior  prodit.  Quod  inde  manifestum  fit.  Qqj 
frigidum  sudorem  emittunt  plerumque  longis 
morbis  conflictantur,  etiam  vigente  malo,  quod 
in  corpore  remanet.  Qui  vero  calidum  sudo¬ 
rem  emittunt,  celerius  morbis  defunguntur,  .. 


26.  At  vero  morbus  lateralis  et  pulmonum 

inflammatio  ad  hunc  modum  oriuntur.  Lateris 
quidem  morbus  Sio :  eum  cumulatae  et  validae 
potiones  occuparint,  ex  vino  totum  corpus  in¬ 
calescit  et  humectatur,  potissimum  vero  bilis 
et  pituita;  quibus  quidem  agitatis  et  humectatis 
accidet  ut  Sive  temulentem  sive  sobrium,  rigor 
corripiat,'  ac  latus,  quum  ex  reliquo  corporis 
natura  maxime  carne  nudatum-  sit,  neque  quid¬ 
quam  intus  habeat  quod  renitatur,  sed  cavum 
quoddam ,  maxime  rigorem  sentit;  cumque  rigo¬ 
rem  et  perfrigerationem  senserit,  tum  caro,  quae 
est  in  latere,  tum  Venulae  contrahuntur  et  con¬ 
velluntur  et  quidquid-  in  ipsa  carne  aut  in  eius 
venulis  bilis  et  pituitae  inest,  id  magna  ex 
parte  aut  totum  intro  ad  calidum  propulsum 
carne  extra  condensata:  secernitur  et  ad  latus 
impingitur  doloremque  vehementem  excitat,  et 


—  173  — 


Seifiew  '  rpbg  rb  Seppbv,  ruxvoupxivt^g  rljg 
capti bg  ?£ato  xal  rpoar^yvurai  '  rpbg  r$ 
rteupip  xal  bSCvtfv  rapi%et  lff%up^v  xal  Sta- 
Seppialverai  xal  urb  rijg  $eppi6r*irog  ayei  i(p' 
lavrb  ’  drb  r&v  rtyolov  xal  <pKe(SSiv  xal 
sapxuv  tpUypia  re  xal  %okj».  Tlyverai 
pbv  ‘ ouv  roircp  rcp  rp6ra.  'Ox6rav  Se  rd 
rpbg  ‘  rip  rXeupip  rposrayivra  rariji  xal 
rruabij,  uyiieg  ylyvovrar  v/v  Se  rb  re  dp- 
yhlov  roWbv  rpocrayij  rpbg  ‘rip  rXeupip 
xal  i\b.o  rpocenyivtfrai ,  abrlxa  drbKKuv- 
rai  oh  .Suvapievoi  avarrbtrai  urb  rtybeog  roO 
aiakou ,  i)  ifiruoi  ylyvovrar  xal  ol  /xiv 
drbWuvrai,  ol  Si  Sia0efryoucr  StaSyXoi  Si 
irrijci  erra  fj/eiptjjffi,  ^  ivvia,‘tf  ivSexa,  I) 
rearepecxalSexa.  'O Suvyv  'Se  rapiyjt  ig  rbv 
apov  xal  ig  rv/v  xXvflSa  xal  ig  rv/v  /xae%d- 
\tfv  Sici  rbSe •  {f  0U0  i)  crhivlng  xaXeo- 
flivtf  reluet  drb  rou  arXyvbg  ig  rb  rkeupbv^ 
ix  Si  rou  rXeupou  ig  rbv  Stfiov  xal  ig  rv\v 
%elpa  tjji /  apicrepijv  •  v/  Si  yrarlrig  ig  rd 
Sefyd  &e aCrag-  xal  bxbrav  raurv/g  rb  iri 
rou  rXevpou  ^uveipuc6^j  brb  rou  blyeog,  xal 
Qplfr  rb  aTfia  rb  iv  ai/rijj,  ’eg  re  rv/v  pia- 
c%db.yfv  xal  rijv  xXyTSa  xal  rbv  Sbpiov  guuip- 
%eral  rt  xal  crp  xal  bSbvt/v  r,api%et.  K ara, 
Si  rbv  -ai/rbv  \byov  xal  rd  repi  rbv  v&rov 
%apla  Siabepfialverai  urb  rou  rpocrer^ybrog 
rpbg  rip  rkeuplp  0A iyfiarbgre  xal  %o\ijg- 


incalescit  propterque  calorem  ad  se  ex  proxi¬ 
mis  venis  et  carnibus  pituitam  et  bilem  trahit. 
Fit  igitur  hoc  modo.  Cum  vero  quae  ad  latus 
impacta  sunt  putruerint  et  per  sputum  reddita 
fuerint,  convalescunt.  Quodsi  et  statim  prinoi- 
pio  multum  ad  latus  impingatur  et  aliud  in¬ 
super  accesserit,  statim  moriuntur,  cum  salivae 
copiam  exspuere  nequeant,  aut  purulenti  eva¬ 
dunt.  Et  alii  quidem  intereunt,  alii  sunt  super¬ 
stites;  .quod  patet  septem,  aut  novem,  aut  un¬ 
decim  ,  aut  quatuordecim  diebus.  Dolorem  vero 
ad  humerum  et  iugulum  hanc  ob  causam  exci¬ 
tat.  Vena,  quae  splenitis  nominatur,  a  liene 
ad  latus  fertur,  ex.  latere  vero  ad  humerum 
et  ad  manum  sinistram.  Hepatica  autem  in 
dextra  parte  ad  eundem  modum.  Cumque  eids 
pars,  quae  in  latere  est,  a  rigore  contracta 
fuerit  sanguisque,  quia  in  ea  continetur,  in¬ 
horruerit,  alam  et  iugulum  humerumque  petit 
et  convellit  et  dolore  afficit.  Eadem  quoque 
ratione  loca,  quae  circa  dorsum  sunt,  incale¬ 
scunt  ab  impactis  lateri  pituita,  et  bile.  Etiam 
lateris  locis  inferioribus  quandoque  dolorem 
exhibent  et  plerumque  si  ad  inferiores  partes 
convertantur-,  per  venulas  ad  vesicam  transmit¬ 
tuntur  copiosaque  et  biliosa  urina  redditur, 
huiusque  morbi  causam  et  principium  rigorem 


—  174  — 


xapi%et  ii  biivtpv  Mors  xal  rolct  r  ou  xXeu. 
pou  xdraOev  %ap!otct  •  xoX Xdxtg  ii  ijv  ig  ra 
nara  rpdxvprat,  itaitioi  ig  rvpv  xCcrtv  ita 
tui/  (pXefiiav ,  xal  oCipiet  sroAA<5v  re  xab  %o- 
Xuieg-  vo/elfyoct  ii  raCrtpg  ri pg  voOcou  rb 
fiyoQ  alnov  ehat  xal  ipxfjvl 

x£'.  'H  ii  xsptxveupeovbp ,  —  bxbrav  xext- 
vypeivou  re  xal  uypaivopetvou  rou  (pXiypearog 
xal  ripg  yfiXvjg  ‘  iXxOay  b  xveCpiav  uxb  6ep- 
piacivpg  iQ'  iaurbv  dxb  ruv  xXtpclov  %wp(av 
xpbg  rolct  uxdp%ouct  lv'al)rtp,  itabep/eaivei 
re  xav  rb  clipea  xal  oiCvipv  xapi%et ,  pedXt- 
cra  ii  rcp  re  v&rtp  xal  rijjci  xXeupijjci  xal 
rolct  Upiotct  xal  rij  £d%t,  cire  dxb  rourav 
?A xav  it;  iaurbv  rvpv  Ixpedia  ripv  xX eicrtpv, 
xal  ‘  uxep^vppatvav  re  raura  xal  uxepbeppiai- 
vav-  bx6rav  ii  ,  elp6ctjt  ig  iaurbv  xal  l-iptpv 
A afa  ij  re  %oXvp  xal  rb  QXiypea  ‘  iv  rcp 
xveOpeovt ,  cijxeral  re  xal  ‘  ixxuiet  xal  fyv 
peiv  iv  rijjci  xupfyct  r&v ,  ippoepiav.  caxivra 
xrucQijj,  xeptylyvovrai •  !jv  ii  ra  re  ixe X- 
66vra  rvpv  dpyypv  ii%tprat,  xal  xpocextyl- 
yvtprat  irepa  xal  pefpre  xrbav ,  putpre  aijxav 
xparitpp  iixo  xXljbeog  ray ,  ixtytyvopi&vav , 
’  dxoylyvovrat  ug  ra  xoXXci-  i jv  #i  xpbg 
rag  ippeipag  ipayivavrat  rag  i6o  xal  elxoct 
xal  rb  xup  peebij  xal  iv  rabryct.  pev\.  ixxro- 
abipi,  Ipexuot  ytyvovrat,  ylyvoyrai,ii  pedXt- 
cra  ix  roCrav,  olet  lc%up6rarai  ij  re  xXeu- 
plrtg  xal  {p  xeptxveupeovly. 
mf.  Fty  verat  ii  xal  xXeupHng  dxrucrog 


27.  Pulmonis  vero  inflammatio  ita  fit :  cum 
commotam  et  humectatam  pituitam  et  bilem 
propter  calorem  ex  vicinis  locis,  ad  se  traxerit 
pulmo  super  ea,  quae  iam  in  ipso  exsistunt,  to¬ 
tum  corpus  calefacit  doloremque  praecipue  dorso, 
lateribus,  humeris  ac  spinae  exhibet,  cum  ni¬ 
mirum  ab  his  plurimum  ad  se  humorem  attra¬ 
hat,  et  has  partes  supra  modum  resiccet  et 
calefaciat.  Cum  vero  ad  se  traxerit,  et  tum 
bilis  tum  pituita  sedem  in  pulmone  fixerit,  pu¬ 
trescit  et  in  pus  vertitur.  Et  si  quidem  diebus 
ad  iudicationem  plurimum  conferentibus  putre¬ 
facta  per  sputum  reddita  fuerint,  salvi  evadunt 
aegrotantes.  Sin  susceperit  quae  statim  obve¬ 
nerunt  et  alia  praeterea  accesserint,  eaque  ne¬ 
que  sputatione,  neque  putrefactione  superare 
possit  propter  copiam  supervenientium,  plerum¬ 
que  e  vita  decedunt.  Quodsi  ad  duos  et  viginti 
dies  perveniant  et  febris  dimittat,  neque  in  his 
per  sputum  repurgati  fuerint,  purulenti  evadunt. 
Evadunt  autem  ex  his  praecipue  ii,  quibus  ve 
hementissimus  morbus  lateralis  aut  pulmonum 
inflammatio  accidit. 

28.  Fit  autem  etiam  morbus  lateralis  et  pul- 


—  175  - 


xal  repiinieu/aov^,  afiQu  urb  rou  airou,  monis  inflammatio  sine  sputis,  uterque  ab  eadem 
M  fyptotbf  &  xxi  r'a  6ep[id,  causa,  a  siccitate.  Siccant  vero  calida  etiam, 

otuv  fceptspputvy ,  xal  rd  tpu%P&>  8rav  ubi  supra  modum  calefaciunt,  et  frigida  quo- 
bnpMX»  ■  rtjyvurai  Se  rb  rXsupbv  xal  ra  que,  si  supra  modum  refrigerant.  Figitur  au- 
&  alrrcp  rcp  rXeuplp  QXifaa  xal  %uararai,  tem  latus  et  quae  in  eo  insunt  venulae  et  con- 
xal  bxbsov  iv  adrip  hi  (pXiypoarog  xal  %o-  trahitur  et  quidquid  pituitae  et  bilis  in  eo  inest 
\v[S,  rouro  urb  rijg  ttffuubft  '  ivirxX ifxi  a  calore  induratum  dolorem  inducit  et  propter 
rs  xal  bSOv-z/v  rapi%ei  xal  fori  trvjg  bS<>vv)g  dolorem  febrem.  Huic  confert  venam  pertun- 
ruperov  ro&rou  %u[i(ptpei  rijv  QXijia  aro-  dere  in  brachio  splenitidem  appellatam  aut  ieco- 
ai  rv\v  iv  rjj  %eipl,  rijv  arX^vInv  xa-  rariam,  ad  utrum  morbus  vergit;  sicque  lateris 
As 0[iivy\v,  Ij  rijv  y/xarlriv,  xa6'  ’  orbrepov  et  abarum  partium  dolor  levatur.  Vena  enim 
dv  itp  ro  vbry/La  ■  xal  odrag  yj  bS0vi[  poaXa-  quidquid  in  ea,  ipso  sanguine  aegrotante,  inest 
xuripvi  ylyverai  .  jou  nXeupou  re  xal  ruv  bilis  ac  pituitae  eum  eo  maximam  partem  ex- 
SlXXav  yj  ydp  (fiXii/v,  btrov  ivi  iv  abrij  %o-  trorsum  demittit.  Parsvero  ex  carne  per  medi- 
Xvjg  xal  QXiyfoarog ,  adrou  rou  dlpaarog  camenta  et  potiones  diffunditur  et  per  calefa- 
yevomfxorop ,  ’  [tera  ro&rou  poeblei  rb  rouXii  ctoria  extra  admota  adeo  ut  morbus  per  totum 
!£»•  rb  Si  ix  rtjg  oapxog  ur6  re  '  (papfid-  corpus  spargatur.  Vocatur  autem  hic  morbus 
xav  xal  rorav  Sia%ierai  xal  foro  %Xia<Tfid-  lateralis  sine  sputis,  pulmonis  vero  inflammatio; 
ruv  rpomSe/iivav  it-abev,  &are  rijv  voutrov  quando  hio  ipse  supra  modum  resiccatur,  :et 
axlSvaaSai  dvd  rav  rb  cupa-  xaXierai  Si  quidquid  in  eo  inest  bilis  vel  pituitae  neque 
alirif  rXeupIng  drruarog.  'H  Se  reptrveu-  putrefacit  aequabiliter,  neque  sputum  reddit; 
[lovIv/,  bxfrrav  o  rveOpoav  Cirep^pavS^j  ad-  et  quidquid  in  eo.  inestiumoris,  sive  a  potu; 
r6f  ‘  xal  bxbeov  iv  adr $  ivi  %aXijg,  ij  $Xi-  sive  a  sorbitione,  sive,  a  locis  vicinis,  id  omne 
yjiurog,  oilre  ‘efaei  bfiaXuq,  oiire  rb  riaXov  exurit  a  siccitate  et  calore  supra  modum.  Huic 
avaSiSol ■  btrov  re  iv  aiirip  itrn  IxfidSog  $)  confert  potiones  bibere,  ex:  quibus  pulmo  hume- 
dira  rrorou,  Ij  drb  poCptjpoarog,  Ij  aero  rdv  ctatur  et  exspuit;  nisi  enim  exspuat,  pulmo 
rrXtjtrtov  %aplm,  rouro  rav  ’  ixxalet  irb  rijg  durior  , fit  pt  arescit  et  hominem  interimit. 
brep^parlvis  re  xal  Qepfiatrfye,  To&r<p  $-u[L- 
Qipei  ripcara  r tveiv,  fop’  Zv  Cypaiverai  6 
rveO/Lav  xal  rrrOtrerar  yjv  ydp  [iv\  prrutrflij, 
irxXvipbrepbs  ’  re  ylyverai  b  rtveOpoav  xal 
%uvaua!verai  xal  rbv  Mpurrov  droXXutri.  , 

x6'.  Kautroq  Si  Xafiftdvei  ’  fliv  /idXXov  29.  At  vero  febris  ardens  fere  bibosos  pre- 


rouq  %oAiS*a«,  Xa/ifidvei  Sk  xal  robgCpXey- 
piarlag ,  Xa/efidvei  Sk  Me-  oxkrav  yoXij 
xn^fly:  ava  rd  capo,  xal  ^uyxupt/ap  Kxrre 
rdg  tpXtfdag  xal  rk  ai/ea  elpbaai  rtjg  %oXijg, 
—  el puoei  Sk  rk  zXetarov  kx  re  rav  sapx&v 
xal  rijg  xoiXtyg  rk  zporkev  kvekv,  '  Ure  rjf 
(pba  bep/ekrarov  kov  rcbv  iv  rtp  ad/. tari,  — 
r k  ai /ea,  'ox6rav  Sta6ep/eav6ij  ix  rav  cap- 
xav  xal  rijg  xoiXtv/g  zpkg  rip  kvekvri  ’  ptak- 
Xov  kn  uzk  rijg  ypXijg,  Siakep/eatvei  xal  rk 
dXXo  rd/ea  rav  xal  * rd  /ekv  kvSov  brk  rijg 
roXXi jg  Ix/edSog  oh  SOvarai  dro^patverOai 
ravrdraa-  ijv  Sk  droi; v/pavkij ,  droSvijrxei 
‘  ihvkparog-  rd  Sk  kv  rota  dxpurtjpioia  rou 
rd/earog,  Ure  jgv/pd  ikvra  (pba,  drotqv/pat- 
verat '  re  xal  kxxaterai  kl-  abr&v  rk  uypkv 
rk  rXetafov  xal  el  ’  UXoig  tpabeiv,  ipu%pd 
re  abra  eupijaeig  xal  Ij/pd  •  *  xal  Sid  rouro 
kxoa.oi  brk  xabrou  dXhxovrai,  rd/ekv 'kvSov 
xatovrai  uro  rou  rupkg, rd  Sk  k^aU^uy/pot 
eia,  %  re  yXdava  xal  *4  X pdpuyi ;  rpp%Ove- 
rat  '' re  xal  abatverai  brk '' rou  rveb/earkg 
re  rou  kvSov  xal  rijg  6epfe6rt/rog.  ” Orov  S' 
dv  kv  rip  xoiXty- xal  ki  rip  xbirrrkyyivyrai 
%oXijg  rk  /ekv  kv  rip  xoiXty  kviore  /ekv  Sia- 
rapaaserai  xdra,  rd  Sk  roXXd  “  k/eterai 
kv  rija  rpdripa  i/ /et pipa  ij  rtarepa,  ij  rtvre- 
k/eterai  Se  Sia  r6Se ■  kxirav  i )  dva  xoiXtv/ 
urepkep/eavSy,  kXxei  k(p’  kaur ijv,  xal  ylyve- 
rai  k/eerog-  Sid  rouro  S’ abro  xal  kq  zepi- 
rveu/eovtv/v  “kx  xabcou  re  xal  kx  rXeuptriSog 
/ idXirra  /eekter arai  rd  voaj/eara-  oxkrav 


hcnclit ,  corripit  etiam  pituitosos ,  idque  hoc  modo 
Ubi  bilis  toto  corpore  commota  fuerit  et  forte 
evenerit  ut  venae  et  sanguis  bilis  copiam  tra¬ 
hant,  —  trahet  autem  maximam  partem  e  car¬ 
nibus  et  ventriculo  id  quod  ante  iam  inerat 
quum 'natura  calidissimus  sit  omnium  quae  in 
corpore  insunt,  —  sanguis,  cum  e  carnibus  et 
ventriculo  magis  etiam  supra  id  quod  ei  inest 
caloris  calefactus  sit,  reliquum  corpus  totum 
etiam  calefacit;  et  internae  partes  quidem  pro¬ 
pter  multum  suum  humorem  exsiccari  neque¬ 
unt  ex  toto,  quod  si  vero  resiccarentur,  homo 
moreretur;  sed  quae  sunt  iu  corporis  extremis 
quum  sint  sicca  natura  sua,  resiccantur  et  ex 
iis  maior  pars  humoris  exuritur  'et  si  ea  attin¬ 
gere  velles,  frigida  invenies  et  sicca;  quare  illi, 
qui  a  febre  ardente  corripiuntur,  interam  par¬ 
tibus  uruntur,  ab1  igne,  externis  vero  sunt  fri¬ 
gidi,  et  lingua  et.  fauces  exasperantur  et  ex: 
siccantur  ab  interno  spiritu  et  calore.  Quod  vero 
attinet  ad  bilem ,  quae  in  ventriculo  et  vesica 
inest,  bdis,  quae  in  ventriculo  est,  interdum 
deorsum  deturbatur,  plerumque  vero  evomitur 
intra  dies  primos  quatuor  aut  quinque;  evomi¬ 
tur  'autem  hae  de  causa:  quando  venter  supe¬ 
rior  supra  modum  est  calefactus  eam  ad  se 
trahit  et  -  Vomitus  oritur:  et  propter ud  ipsum 
mOrbi  etiaifl  ad  pulmonis  inflammationem  et 
febrem  ardentem  praecipue  transmutantur- e 
morbo  laterali.  Quum  enim  venter  supra  mo¬ 
dum  calefactus  'fuerit;  ad'  sd  trahit  et  recipit 
pulmo  et  nascitur  peripneumonia  et  plerumque 


-  177  - 


yi/)  x  'ii ia  xoiklx  SrepOep/iavMj,  ekxei  iQ'  pereunt,  quum  iam  debiles  sint  et  novus  mor- 
iavrSv  xal  £iroSi%erai  6  rveO/tav  xal  y(yve-  bus  alius  insuper  oriatur,  quum  non  possint 
ni  repirvev/eovly ,  xal  &g  rk  roWb  krbkkwv-  dies  transigere,  donec  sputum  in  pulmone  sit 
tm  kre  arbevieg  fjSt/  ibvreg  xal  eripi/g  voO-  coetum,  sed  plerumque  prae  debilitate  pereunt; 
eoo  xaivvjg  inyevvxSefoxi,  0C1  Svva/ievoi  rkg  nonnulli  vero  salvi  evadunt.  Quantum  vero  ad 
tj/Upas  Siarekieiv,  k%pig  ol  rb  etakov  re-  vesicam  confluit  de  bile,  urina  crassa  redditur; 
ravQijl  iv  r$  rveC/iovi,  akk'  £>g  r k  rokkk  crassa  vero  per  inferiora  secedunt,  si  quando 
&r6kk vvrai  brb  Mevefyg-  fom  Si  repiyU  secedant,  propter  pituitam  et  bilem,  quum  ea, 
yvDVTca.  ’  "0<rov  S"  ii  rv/v  xbrriv  %uppei  quae  in  ventre  insint,  comburantur. 
yokijg,  oupierai  rctyfi-  rayp  Si  iri  0kiy- 
/ earog  'xal  %oAifc  Siayupiei,  8 rav  Sia%o- 
Si rb  rov  IgvyxexavrOai  iv  rjj  xoiktip  rk 
ivefora. 

A'.  &pevtrtg  Si  Site  S%ei •  rb  af/ia  '  rb  80.  Phrenitis  autem  ad  hunc  se  habet  mo- 
iv  rip  avbpkrcp  rkelrrov  %v/i[Sakkerai  /ii-  dum:  sanguis  qui  in  homine  exsistit  magnam 
pog  ig  igCveciv  •  evioi  Si  kiyovn  rb  rav  -  partem  ad'  prudentiam  confert,  ut  quidam  vero 
bxbrav  ouv  %oM)  xiiitfOefoa  ig  rkg  (pki/Sag  dicunt,  tota  ex  eo  pendet.  Ubi  igitur  bilis 
x ai  ig  rb  af/ia  ‘iciXSy,  Si'  oSv  ixl 'vt/ee  xat  commota  venas  et  sanguinem  subierit,  ex  solita 
Sikppare  rb  af/ia  ix  rijg  iaMyg  jgvaraaiog  compage  sanguinem  dimovit  et  e  motu  solito 
re  xal  xivfoiog  xal  Siebip/i^ve  Siatiep/eavbiv  eumque  diluit  et  percalefecit.  Qui  percalefactus 
Si  Siabep/ialvei  xal  rb  kkko  rapoa  rav  xal  totum  etiam  reliquum  corpus  calefacit  et  homini 
'  rapavoiei  re  S>v6parog  xal  oiix  iv  iavrtp  mens  alienatur,  neque  apud  se  est  propter  febris 
itrn  brb  re  rktjbeog  rov  rvperov  xal  rov  copiam  et  sanguinis  non  consuetam  dilutionem 
al/iarog  rijg  Sioppkaibg  re  xal  xivljmg  ye-  et  agitationem.  Qui  vero  phrenitide  detinCn- 
vo/iivt/g  od  rijg  ’  iabvh/g.  W.po«eo(xaai  ‘  Se  tur,  quod  attinet  ad  mentis  alienationem  his  qui 
/lakirra  oi  vrb  QpevtnSog  byb/ievot  rom  atra  bile  laborant  sunt  similes.  Atra  enim  bile 
/iekay%okS>rii  xark  ri/v  rapavoiav  of  re  vexati  cum  a  bile  et  pituita  sanguis  corruptus 
yap  /iekayxokkSeeg,  bxbrav  QSapijj  rb  af-  fuerit,  morbo  corripiuntur  et  mente  alienantur , 
f ea  brb  %oAiJs  xal  0kiy /earog,  n jv  vovaov  quidam  etiam  insaniunt;  quod  in  phrenitide  item 
7ir%ouin  xal  rapavooi  ylyvovrai,  foioi  Si  xal  accidit.  Eo  minor  autem  tum  insania,  tum 
/ialvovrar  xal  iv  rip  0pev!nSi  & rabrag-ro-  mentis  alienatio  fit,  quo  bilis  sit  bile  debilior. 


—  178  — 


sofrrtp  Sb  ?ff( rov  {/  piavly  re  xal  {/  xapa0p6- 
vqaig  yiyverai,  '6<np  nep  i)  %oAi)  1  rijg  xofajp 
drOei/errbpif  bi rrU 

ha.'.  " Ttpaipiov  Sb  xal  xehiSvbv  h  rip  trkeu- 
p!nSi  xai  xspiTveuiiOviy  Sia,  r6Se  rrCovtn  • 
xarapx &S  /xbv  vd  Tcvhb  o&Sirepa  trrti- 
ovai,  o&re  rekiSvbv,  o&re  H0aipeov  elSivai 
Se  %P )  teXuP*lv  bovsav  rv\v  voucov,  ‘  oxfrrav 
rb  alahov  vrbmxv  dpt-avrai  errCeiv  '  xai 
xaQalperBat  pidhirra  rore-  xrCerai  St  arb 
Siardriog  ruv  0he/3uv,  rijg  /ah  rheuplrtSog 
bx  r&v  *  bv  rip  irhevpip,  rijg  Sb  trepvnievpio- 
vfyg  ex  rav  bv  rtp  vcveOpoovi.  ”Hi/  Se  pyypu- 
rfyg  ty  b  rijv  vovtrov  bxav  xa *  Safiaxbg,  avrb 
rijg  xpAryg  ilfebpyg  aT/ea  xal  ‘  '60aipiov  xal 
vrehiSvbv  %iiv  cridhcp  vrrOer  ro  M  rrehiSvbv 
dvrb  rov  afyarog  yiyverai,  ijv  bhlyov  i-upo- 
pehyyrai  bg  irovkii  dahov  xai  pobj  aapavrlxa 
xrOyrai,  dhh'  bpifibvy  {fpurairbg  bbv  xai 
bxTeOykvcfihoi/  bv  rip  atb/eart. 

A/3'.  ’ Kxobvijrxovci  Sb  &rb  pibv  rijg  rrAsu- 
plrtSog,  ox6rav  vrohhbv  pibv  rb\v  &p%fyv 
srheup$  vrpoirvrayijj  Qhiypca  re  xal  %oAi), 
xohhbv  re  rporemppvjj  xal  bx  rov  dhhov 
c&paarog,  xal  pvtpre  xrOav  xpariy  uvrb  xhPp- 
Seog,  pt^re  adpira v,  mpiTh&vrai  Se  ai  dprvp- 
plai  .vvrb  rtbv  bve6vrav,.0hby/iar6g  re  xal 
t6ov  ‘r&re  Sb  Hy%s<  xa 1  avairveX  roxvbv 
re  xal  aMSev  dvukv,  rbhog  Sb  dvro0pac- 


81.  At  in  morbo  laterali  et  pulmonum  in¬ 
flammatione  hanc  ob  causam  subcruentum  et 
lividum  sputum  reddunt.  Per  exordia  quidem 
plerumque  neutrum,  neque  lividum,  neque  sub¬ 
cruentum  exspuunt.  Novisse  autem  oportet  mor¬ 
bum  vehementem  esse,  ubi  sputum  aliquantum 
crassum  spuere  coeperit  et  eo  tempore  morbi 
maxime  purgari;  exspuitur  autem  ex  venarnin 
distentione,  in  morbo  laterali  quidem  ex  his 
quae  sunt  in  latere,  in  pulmonis  vero  inflam¬ 
matione  ex  his ,  quae  sunt  in  pulmone.  Quodsi 
vero  ruptis  laboret  aeger  et  purulentus  sit,  sta- 
tim  primo  die’  sanguinem  et  subcruentam  ma¬ 
teriem  et  lividam  cum  saliva  reddit.  Lividum 
autem  a  sanguine  evadit,  si  exigui  sanguinis 
cum  multa  saliva  commixtio  fiat,  neque  con- 
festim  spuatur,  sed  aliquamdiu  intus  maneat 
semiputrefactum  et  extenuatum. 

82.  Ex  morbo  autem  laterali  intereunt,  cum 
statim  copiosa  quidem  pituita'  et  bilis  ad  latus 
impacta  fuerit,  multaque  ex  reliquo  corpore 
praeterea  affluxerit,  quam  neque  spuendo  pro¬ 
pter  copiam  neque  putrefaciendo  superare 'pos¬ 
sit,  arteriae  vero  impleantur  ab  his,  quae  in¬ 
tus  sunt,  pituita  et  pure;  —  tunc  quidem  ster¬ 
tit  et  crebro  respirat  et  dein  superiore  pectore, 
tandem  vero  omnia  occluduntur  et  interit.  Ad 


cerat  x&vra  xal  &xo6vfcxet.  Tov  ahrbv  fi 
Tf6irov  rourov  xal  ex  xeptxveufiovfyg  axok- 
hivrat- 

Ay'.  "Offfx  fi  hxb  xahaou  ixoSvljaxouai , 
xdvreg  hxb  £w*0%  axoSvijaxoutu  ■  axofr- 
palverat  '  fi  xp&rov  fiiv  ahruv  ra  '  axparf\- 
pia,  ixel  rafe  r'a  ixtfypbrepa-  bxbrav  fi 
ixxaubij  xal  3xo^pav6$  xavraxaat  rb  hypbv 
ix  rou  atifiarog,  rb  fiiv  atfia  xtjy vural  re 
xavreXug  xal  i j/6%erat  r6  r'  3XXo  a&fia 
axofypaiverat  xal  '  otirtpg  axoSvfaxoutrt. 

'  XP.  'T xb  fi  rijg  Qpevirtfog  axbXXuvrat 
hfe-  xapatypoviqust  iv  r ijj  voOatp  fta  xavrbg, 
ars  rou  alfiarog  iQhapfiivou  re  xal  'xextvy- 
piivou  oh  n )v  iuhulav  xivytnv  xal  Zre  xapa- 
Qpoviovreg  ‘  ohfiv  n  r&v  grpoaQepofiivuv 
fi%ovrat,  3  ti  xal  cit-iov  X 6yow  bravfi 
xpottp  b  %p6vog,  fiapatvovrai  re  xal  fiiv66ouai 
6x6  re  rou  xuperou  xal  hxb  roh  fiiffiv  iati- 
vat  ig  rb  a&fia  xal  xpara  /ah  rh  iv  rotat 
ixptnvfpiom  f uvhhet  re  xal  \jv6%erat,  'dxetra 
fi  ra  ix'  iyyurara.  K al  06%e6g  '  ye  xal 
xupbg  xal  x6vav  apy^v  ruhryv  ’  i%er  Irav 
rb  *  aT/ia  rb  iv  rijat  0X eipl  hxb  rou  0Xiy- 
fiar  og  0u%6ijj,  fieraxtxrei  re  xal  %ucxarai 
dX ig  3, XXore  dXXtp  xal  r  pipiet,  riXog  fi 
ipb%eraf  re  xavra  xal  dxoSvijaxout n. 


eundem  etiam  modum  hunc  ex  pulmonis  in¬ 
flammatione  pereunt. 

33.  At  vero  qui  ex  febre  ardente  intereunt, 
omnes  ex  siccitate  intereunt;  resiccantur  vero 
primum  quidem  extremae  eorum  partes,  quum 
hae  sint  sicciores.  Cum  autem  penitus  corpo¬ 
ris  humor  exustus  et  resiccatus  fuerit,  sanguis 
quidem  prorsus  concrescit  et  perfrigescit,  reli¬ 
quum  vero  corpus  resiccatur,  eoque  modo  in¬ 
tereunt. 

34.  Ex  phrenitide  vero  ita  pereunt.  In  hoc 
morbo  perpetuo  delirio  urgentur,  cum  nimirum 
sanguis  corruptus  et  extra  solitam  agitationem 
motus  sit,  cumque  desipiant  nihil  quidquam 
effatu  dignum  eorum,  quae  offeruntur,  susci¬ 
piunt.  Procedente  vero  tempore  marcescunt  et 
consumuntur  tum  a  febre,  tum  quod  nihil  in 
corpus  ingeritur.  Ac  primum  quidem  extremae 
partes  imminuuntur  et  perfrigerantur,  deinde 
etiam  proximae.  Ac  frigoris  et  febris  et  dolo¬ 
rum  hoc  habet  principium.  Cum  autem  san¬ 
guis,  qui  in  venis  inest,  a  pituita  refrigeratus 
sit,  confestim  in  aliam  atque  aliam  partem 
transit,  et  contrahitur,  et  tremit,  ad  extremum 
etiam  refrigerantur  omnia  et  aegri  moriuntur. 


IIEPI  NOTSON  TO 
AETTEPON. 

IATPOT  TINO 2  KNIAIOT  ITrrPAMMA. 


DE  MORBIS  LIBER  SECUNDUS. 


ot  nnxTovL  i  a  a  n 
.vi  oa  a  t  x  a  L 

AMMAnTT»  TOlAlVtasOKIT  TO^TAl 


.etjawiraa  aaaiJ  aiaaoM  a« 

Jiui^nao?  ioiostm  kjiuo  oioaan  «ama ' 


nEPI  NOTIftN. 

TO  AETTEPON. 


....  odpisTai  jroAAov,  '6ruv  STepSeppoavS^j 
{j  xetyaty-  rexerat  yap  iv  aitrij  to  0A iy- 
/x,a,  Tyjy.6pi.aov  Se  %upiei  r 6  poiv  ig  Taq 
pivaq,  to  Si  ig  Td  STipia,  t6  Si  Sii  tuv 
<p\e(S5v ,  _  a'l  iyovei  ig  rd  alSolov  '6tuv  Se 
ig  to  alSolov  iTlyvjTai,  oSpiet  xal  ir&a%ei 
oli  trep  Sto  TTpayyovptvjg.  "A.jJ.(Sh)&TBOVtTi 
Si,  '6txv  ig  to.  iv  toibi  606ahfioifft  0Xi(3iu 
iviMy  0\iypia-  SSapecTipy  Te  yap  yiyve^ 
Tat  iji  ihjvig  xai  fjoXepuTipvj  yal  t6  hapoTpdv 
iv  Tcp  b06a\/iip  oS%  'bpoolug  \au,vp6v  itVTi, 
odi Si  xaTuQalveTai  iv  aiiTip,  iav  iSiXip  opdv, 
bjJLOiaq  i ig  yal  ’6tc  XapiTpbg  yal  xaSapbq  ijv. 
OltTOg  iv  TSTTepayovTa  vipiipiptri  fiaXiuTa 
Syid^erai.  ’'Hv  Si  %p6vcp  barepov  ToXXfy 
Sto TTpiipf  ij  voutrog ,  to  Sippia  Tijg  xe0aX(jg 
T a%6veTai,  yal  rb  IAAo  cupia  alperai  yal 
Ta%6vsTai  yal  eS%poihi.  ‘Toirtp  rb  (pXiypia 
ig  Taq  aapxaq  TptTeTai  yal  Sto  toOtoo  So- 
xiei  Taypq  elvar  at  yip  trapxeg,  Sts  Sia- 
(Spo%oi  ’  ioOaai  yal  iippoivai  yal  ipaibTepai, 
iitXouTt  ix  tuv  0\e(Suv  alpoa  xal  Sta  touto 
Soxiovci  eS%pooi  elvai. 


/3'.  'E ripvi  voSaog.  'H  xelpaty  iXxiav 
'  xuTUTipi,T\uTai  xal  to  tjupoa  olSiei  yal  ij 


DE  MORBIS. 

LIBER  SECUNDUS. 


....  copiosa  urina  redditur ,  cum  caput  supra 
modum  percalefactum  fuerit;  si  quidem  in  eo 
liquatur  pituita,  quae  liquata  partim  quidem  ad 
nares,  partim  ad  os,  partim  etiam  per  venas, 
quae  ad  pudendum  tendunt,  secedit;  quo  cum 
pervenerit,  urinam  reddit  et  velut  urinae  stil- 
Ucidio  afficitur.  Cum  vero  oculorum  venas  pi¬ 
tuita  subierit,  oculorum  caligine  vexantur.  Vi¬ 
sus  enim  aquosior  et  turbidior  evadit,  neque 
oculorum  splendor  similiter  splendidus  est,  neque 
si  quis  cernere  velit,  comparet  velut  cum  luci¬ 
dus  et  purus  erat.  Hic  quadraginta  diebus  po¬ 
tissimum  sanus  evadit  Quodsi  longo  post  tem¬ 
pore  morbus  redeat,  cutis  capitis  incrassescit 
et  corpus  reliquum  tumidum,  crassius  et  bene 
coloratum  redditur.  Huic  pituita  ad  carnes  ver¬ 
titur,  ideoque  aeger  crassior  esse  videtur.  Car¬ 
nes  enim  cum  perfusae  tumidiores  et  rariores 
exstiterint,  ex  venis  sanguinem  trahunt,  ao  pro- 
pterea  bene  colorati  «videntur. 


2.  Alius  morbus.  Caput  ulceribus  completur, 
corpus  intumescit  et  colore  est  auriginoso  et 


—  184  — 

%poivi  lxrep&Syq  xal  akkore  dXXy  rou  er&-  alia  atque  alia  corporis  parte  ulcera  erumpunt 
fiaroq  iXxea  '  ix$6et  xal  ruperbq  Xapfidvei  et  febris  subinde  corripit  et  ex  auribus  aqua 
dXXore  xal  dXXore  xal  ’  ix  r&v  &rav  USap  effluit.  Cum  in  huius  capite  pituita  aliquantum 
jia.  ToOrtp  'brav  iv  r%  xe0aXy  0X£ypoa  biliosa  innutrita  fuerit,  ulcera  quidem  oriuntur- 
ur6%oXov  ‘  ivrpa0y  rd  fiiv  'ikxea  yiyve-  ubi  sinciput  pituita  et  bile  madefactum  fuerit' 
rat,  brav  rb  (Spiypoa  Sid[Spo%ov  yivyrai  rip  pituitaque  et  bilis  rara  confertaque  exstiterit- 
( pXiypoart  xal  rjj  %oXij,  xal  dpatov  iy  xal  haec  enim  concrescit,  putrescit  et  exulceratur; 
aXiq  rb  0X£ypca  xal  ij  %oXlj’  jtrrarai  yap  extenuata  vero  pituita  ad  aures  transmittitur. 
roOro  ‘  xal  trijrerai  xal  iXxoOrai  ■  iq  Si  rd  In  reliquo  autem  corpore  ad  eandem  rationem, 
ura  Xerrruvbpoevov  rb  0X£yfta  StaSiSol.  ’Ev  qua  in  capite,  ulcera  oriuntur  quacumque  in 
Si  r<j>  HXXtp  ctbfiari  ra  re  'iXxea  xara  rbv  parte  pituita  et  bilis  coacervatae  fuerint  et  com- 
abrbv  X6yov  rotm  iv  ry  xe0aXy  ylyverai,  putrescant;  ea  enim  parte  caro  putrescit  et  ul- 
,i-u<rtryxopi£vou  rou  0X£y fiaroq  xal  rijq  %o-  ceratur  praetereaque  pituitae  et  bilis  quod  eo 
Xvjq  | i  dv  rC%y  ‘  dXitrbivra  ■  raury  yap  ij  venerit  putrefacit,  quod  pus  fit. 
rapt;  trfaerai  xal  iXxourai  xal  rrpotrxara- 
tr(jrret  rb  itreXSov  rou  0X£ypiar6q  re  xal 


rijq  %oXijq  xal  ylyverai  sr uov. 

y'.  %rbp>j  voutroq.  TiepiaSuvly  r^v  x£0a- 
tyv  ’ltr%ei  xal  ipoiei.  yfityv  xal  Sutroupiei  xal 
xapa0poviei.  Olroq  xepiaSuviei  fiiv  urrb  rijq 
‘  OxepOep/iatrlyq  rijq  xe0aXijq,  xapa0poyiei 
Si  Irav  rb  at/aa  rb  iv  ry  xe0aXy  uxb  %o- 
Xijq  Ij  0X£y/j,aroq  bxepSeppiavdy  xal  xivySy 
fidXXov  rou  eluMroq-  ifiiet  Si  %oXijV,  &re 
xexivyfaivyq  rijq  %oXijq  rijq  iv  rtp  r&fian , 
xal  ij  xe0aXvj  uxb  rijq  {jrrepkpfaatrlyq  IXxet 
10'  iuuriiv,  xal  rb  fiiv  i rayjurarov  ifihi, 
rb  Si  Xexrbrarov  iXxei  iq  iourtjv  olipiei 
Si  ’  xal  iv  r abry  bxb  r&v  aiir&v ,  cbq  xal  iv 
ry  xp6<r$ev  elpyrai. 

S'.  'E ripy  voutroq.  "Hv  ra  rrepl  rbv  iyx£- 
0aXov  0X£(Sia  ’  uxepaifidtry ,  bSCvy  xarct  rra- 


.  8.  Alius  morbus.  Toto  capite  dolor  obtinet 
et  bilem  vomitione  reiicit,  et  delirat.  Huic  qui¬ 
dem  totum  caput  dolet,  quod  supra  modum 
calefactum  sit,  mente  autem  alienatur,  cum  san¬ 
guis,  qui  est  in  capite  a  bile  et  pituita  supra 
modum  calefactus  fuerit  et  praeter  consuetudi¬ 
nem  agitetur;  bilem  vero  vomit,  quum  bilis 
quae  in  corpore  inest  sit  agitata;  et  caput  pro¬ 
pter  calorem  iusto  maiorem  eam  ad  se  trahit; 
et  crassissimam  quidem  partem  vomit,  tenuissi¬ 
mam  vero  ad  se  trahit.  .Urinam  autem  reddit 
in  hoc  morbo  ex  iisdem  causis,  velut  in  supe¬ 
riore  dictum  est. 

4.  Alius  morbus.  Si  venulae ,  quae  sunt  circa 
cerebrum,  sanguine  nimio  plenae  sunt,  dolor 


rav  rjv  xe0aXjv  iyylyverat  xd  ra  ura 
ifX£ei,  xal  axoOei  oi/Siv  xd  fatet  /iiv  Ure 
rSv  0Xefilov  tr0u%6vrav  xd  xaX Xo/etvav,  — 
rv/vixaCra  yap  ij%ot;  ivern  iv  rij  xe0aXij,— 
(Sapvtjxoei  Si  rb  pUv  n  xd  Cirro  rov  isaiev 
060OU  xd  ij%ov,  rb  Si  '6rav  b  iyxi0aXog 
xd  rd  0Xt[iia  ra  rrepl  adrbv  irapOj.  "Trr 6 
yap  TvjQ  CurepSep/iuefot;  i/irrirrXtjtri  rb  xard 
rb  oug  xeiiebv  b  iyxi0aXog  iavrov  xd  dre 
odx  IveSvrog  rov  ij  ipog  IcoxXtjSiog ,  xd 

iv  rip  rrplv  xpbvtp ,  oCiSi  rov  ijyov  itrov  rrapi- 
ypvrog ,  odx  Ivirif/mtvei  o!  ra  Xeyb/eeva  bpia- 
X6f  xai  cirro  rodrov  (iapvtfxotei.  Odrog  ijv 
/ii v  payij  adrtp  ig  rdg  pivag  ij  ii  rb  arb/ia 
liSap  xal  0X£y/ca,  byti/g  yly verat  •  ijv  Si  /eij 
payij,  ifiSoptaiog  /adXtrra  drroOvfoxet.  ”'Hv 
Si  ai  iv  rij  xe0aXj  ‘  Cicrepaipcixrutri  0Xi(ieg, 
‘  iirepat/ibovot  de  vrrb  r&v  adruv ,  &  xai  iv 
rip  rrpMev  elpt/rar  trtj/oijiov  Si  '6rt  rotoOrtp 
rpbrrtp  ■  vcrepaipcbovci  r6Se  ■  orav  rtg  ij  %etpa 
rouro  rr&ryovauv  irrird/eip,  ij  xe0aX ijv,  ij  cLX- 
Xo  rt  rov  trdpcarog ,  rb  alpca  pUXav  jiet  xal 
boXepbv  xal  votribSeg-  —  Irav  Si  ‘Cixepatfitii- 
owi  irrb  rav  adr&v,  h%et  bSdvvj  xal  trxoro- 
Stvltj  xal  ‘fiapoe  rvjv  xe0aXjv  bS6v>j  peiv  vrrb 


toto  capite  oboritur,  auresque  sonitum  perci¬ 
piunt  et  nihil  audiunt;  ac  sonitum  quidem  per¬ 
cipiunt,  cum  venae  pulsent  ac  palpitent;  tunc 
enim  sonitus  in  capite  percipitur ;  graviter  vero 
audiunt,  partim  quidem  etiam  propter  internum 
strepitum  et  sonitum,  partim  vero  etiam  ubi 
cerebrum  et  ipsum  ambientes  venulae  attollun¬ 
tur.  Nam  propter  nimium  calorem  vacuam  circa 
aurem  partem  cerebrum  ex  se  implet,  et  cum 
nimirum  par  aeris  copia  non  insit,  velut  antea, 
neque  aequalem  sonitum  exhibeat,  ea,  quae 
dicuntur,  non  aequaliter  de  se  significationem 
praebent,  indeque  gravis  auditus  oboritur.  Hic, 
si  quidem  ei  ad  nares  aut  ad  os  aqua  et  pi¬ 
tuita  erumpat,  sanus  evadit;  sin  minus  septimo 
fere  die  moritur.  Quodsi  venae,  quae  sunt  in 
capite,  sanguine  abundarint,  —  abundant  au¬ 
tem  ex  iisdem,  quae  antea  dicta  sunt,  — 
quodque  hoc  modo  fiat,  eius  rei  hoc  est  indi¬ 
cium:  ubi  quis  aut  manum,  aut  caput,  aut 
aliam  corporis  partem  ita  affectam  secuerit, 
sanguis  ater  ac  turbidus  et  morbosus  effluit;  r- 
cum  autem  ex  iisdem  causis  sanguine  abundent, 
caput  dolet,  tenebricosa  vertigo,  et  gravitas  oc- 


rfjt;  '  Ci?rep6eppia<rl>pg  rou  alpiarog,  axoroSivfy 
Si  'brav  akig  ite)  rb  xpbeoxov  %arf<ryrb 
afpia,  [Sapog  Si  &rs  rou  alpiarog  rkiovog 
ibvrog  iv  rljj  xe0aky  xal  Bokeparipou  xal 
voraSsaripou  !j  ’  sfade. 

e'.  ’  Z0axekiffpibg  iyxeQdkou.  "Hi>  a0a- 
xekfmp  b  iyxi0akog,  bSbvp  i%ei  ix  ryg  xe <pa- 
kijg  ig  rty  p&xiv  xal  iri  rvjv  xapSitpv  0otrp 
xal  &0u%fy  xal  ISpbig,  xal  Sum >og  rekifkt, 
xal  ix  r&v  pivSv  affia  jje7,  vrokkSxig  Si  xal 
ipiisi  afpia.  i$axtM%tt  Si  b  iyxi0akog, 
bxbrav  ij  C)TepOepfiui/6%  i)  &rep0u%6ifj ,  ij  %o- 
k iSsSvpg  ff  0keypiar6S>pg  yivtprai  piakkov  rou 
eiabbrog-  'brav  Si  n  ro&ruv  raSip ,  inrep&ep- 
fiatvst  xal  rbv  vanafov  puekbv  xal  SiaBep- 
pLaivbpevog  xal  oZrog  bSOvtpv  rp  pd%t  rapi- 
%ei.  ’Ai pu%iei  Si  'brav  tporhsryrai  rpbg 
ripv  xapSnpv  0kiypa,  tj  %o kff  rporiararOai 
Si  SvSyxtf  xexivvppiivuv  xal  bypaapiivav. 
'ISpug  Si  urb  rbvou.  T b  afpia  Si  ipliei  'brav 
ai  0ki(Seg  ‘ai  piiv  di/  rjf  xe0akijt  M  roS 
iyxe0Skou  SeppiavBtitri ,  ai  Si  rapa  rvfv  pi- 
%iv  urb  rijg  pS%tog,  y  Si  /5 a%lg  brb  roO 
vunalou  piuekou,  b  Si  vomaiog  piuskog  urb 
rou  iyxe0Skou,  8ta/  rsp  r i0uxs'  'brav  oZv 
BeppiavBSsn  ai  0k ifcg  xal  rb  afpia  rb  ‘  iv 
aZrytri  f^iaip,  SiaSiSoum  ai  piiv  arb  rijg  xe- 
0akijg  ig  rcig  jfivag ,  ai  S'  Urb  rijg  pi%iog 
aipioppboi  ig  rb  arbpia.  Otirog  rpiraiog 
irbkkurai  Ij  rspirrafog,  ug  rct  rokka. 


tenebricosa  vero  vertigo  cnm  sanguis  conferta 
copia  ad  faciem  processerit;  gravitas  autem  ni- 
mirum  cum  sanguis  turbidior  et  morbosior  et 
maiore  quam  consuevit  copia  in  capite  insit. 

B.  Cerebri  sideratio.  Si  cerebrum  sideratio 
occupaverit,  dolor  ex  capite  ad  spinam  occupat 
et  ad  cor  permeat,  animo  linquitur,  sudor  adest 
et  insomnia,  ex  naribus  sanguis  effluit  et  saepe 
sanguis  vomitione  refunditur.  Sideratur  autem 
cerebrum,  cum  aut  supra  modum  calefactum, 
aut  refrigeratum  fuerit,  aut  plus  solito  bibosum 
aut  pituitosum  exstiterit;  ubi  sane  horum  ali¬ 
quid  acciderit,  spinalem  medullam  supra  mo¬ 
dum  calefacit,  quae  etiam:  incalescens  spinae 
dolorem  exhibet.  Animi  autem  deliquium  adest, 
ubi  pituita  et  bilis  ad  cor  impegerit,  quod  his 
agitatis  et  humectatis  fieri  necesse  est.  Sudor 
vero  ex  dolore  oritur.  Sanguinem  autem  vo¬ 
mitione  refundit  cum  capitis  quidem  venae  a 
cerebro  calefactae  fuerint,  quae  vero  ad  spinam 
sunt  a  spina,  spina  autem  a  spinali  medulla 
et  spinalis  medulla  a  cerebro,  unde  originem 
ducit.  Cum  igitur  venae  incaluerint  et  sanguis 
in  his  efferbuerit,  venae  quidem  capitis  ad  da¬ 
res  transmittunt,  -quae  vero  ad  spinam  sunt 
sanguinem  fundentes  ad  os.  Hic  tertio  aut 
quinto  die  plerumque  moritur. 


—  187  — 


'E riftf  voteoQ.  bSO ^  kapo-  6.  Alius  morbus.  Dolor  derepente  caput  pre- 

Pant  ri )v  xefpakp  ‘mi  rapa%pijfM  dtpavog  hendit,  statimque  vox  deficit  et  sui  impotens 
ylynrai  mi  dxpcKrp  l^rou.  O lro$  dm>-  evadit.  Hic  intra  septem  dies,  nisi  eum  febris 
Svtjmei  te  ter 'a  tiptpqaij  p  M  P1*  corripuerit,  interit;  sin  .corripuerit,  convalescit. 

■'}»  teiXd^i/i ,  i/yip  yiyverai.  Haec  autem  affectio  accidit  cum  ei  bilis  atra 
di  Taura,  brav  ai>r$  [ithuva  %«A.)  in  capite  agitata  fluxerit,  praecipueque  in  par- 
Iv  rij  xeQatijj  tavpetea  puij  mi  fidktrra  tem,  in  qua  plurimae  sunt  venae,  in  cervicem 
rnS'  8  ra  irUterd  teri  Qte&ta,  —  te  rip  nempe  et  pectus;  deinde  postridie  resolutione 
rpayfikip  (py/fii  mi  rotet  ori 'faci,  —  teeira  corporis  tentatnr  et  fit  ad  motum  impotens, 
mi  rijj  egp  drbt rktpcroi;  yiyverai  mi  dxpa-  sanguine  nimirum  perfrigerato.  Quodsi  supe¬ 
ri,  ars  rou  aparoip  tyuypo£vw,  Kai  p  rior  evadat,  adeo  ut  sanguis  incalescat,  sive 
xparij sy  SxTTi  rb  aT/aa  dta$eppiuv6pai ,  p  ab  bis,  quae  offeruntur,  sive  ex  sese,  attolli- 
re  for o  rav  rporQepOfetesov,  p  re  fop’  eau-  tur,  diffunditur  ac  movetur  spirationemque  in- 
rou,  ppereapiXerai  re  mi  jiu%terai  mi  xi-  'ducit  et  spumescit,  a  bile  separatur  et  conva- 
vierai  mi  rp  '  vwp  te dy  er  ai  re  mi  &0piei  lescit.  Sin  minime  superet,  sensim  magis  refri- 
mi  %api%erai  rp  %opjt;  mi  Ciyip  yiyve-  geratur,  cumque  omnino  refrigeratus  fuerit, 
rat.  ”Hv  M  fitl  xparpip,  pbyjerai  'tei  eumque  calor  defecerit,  concrescit,  neque  mo- 
pcdlXov  ■  mi  brav  vravrdmn  puyfiij  xdl  veri  potest,  sed  moritur.  Quodsi  ex  ebrietate 
'ixPbry  l£  altrou  rb  Qeppibv,  vrpyvurai  mi  sic  afficiatur,  patitur  ex  iisdem  causis  et  perit 
xivppai  oh  Suvarai ,  ‘  dAA’  avrobvpxei.  ”Hv  ex  iisdem  et  servatur  ex  iisdem. 

S' te  '  bcpptjgiot;  ruor  a  Tabi),  'Ttaryju  re  teb 
rav  aiircbv  mi  dTbkkurai  teb  rav  xai 
StaQeuyei  Cirb  r&v  aOruv, 

£'.  T eppdv,  "Orav  reptfShv  yevyrai  te  ,7.  Caries  in  capitis  osse.  .Cum  vero  ossis  ea- 
T<j>  offr/iip,  bSuvvt  Xapefidvei  te  rou  teriou ,  ries  facta  fuerit,  dolor  ex  osse  invadit;  spatio 
Xpovcp  <5s  d0teraraj  rb  Sippm  arb  rp  xe-  vero  temporis  cutis  .a  capite  modo  hac,  modo 
.tpakp  iXtep  mi  dAAjj.  Udff%ei  M  raura  illa  parte  discedit.  Ita  autem  afficitur,  cui  in 
te  rijj  $isrX6y  rou  terhu  iiToyev6peevov  duplicata  ossis  lamina  pituita  suborta  intus  re- 


—  188  — 


Qktypia  ivaxo&pavbij-  rafrry  ydp  apatbv 
yiyverat  xal  ixkelxet  1%  aurou  {j  lxpt.de 
rasa  xai  are  i-v/poO  ibvTOq  d0l<rraTat  to 
Sipfia  at r’  aitrou.  A8ry  {/  voutroe  oit  6avd- 
ct/jtbe  itSTt. 

y'.  ‘'Erljo;/  vouaoq.  "Hi/  j3Ayris  yivyrai, 
dkyist  rtjg  xs0akijq  Tb  xp6a$ev  xal  roim 
b06akpofci  ol>%  b/aakibe  bpiji  xal  xa/aaivsi 
xal  ai  0kt(bee  a06Z>oua  xal  ruperbg  fo%ei 
fikyxpbe  xal  tou  a&ftarcig  ‘  t ixpaafy.  O  Irog 
Tama  xdtr%et ,  ■  'brav  ai  iv  r$  xeCpakijj  0k£- 
jieg  Oepfiav6Sbtri ,  BeppiavBsfcat  Si  elpOtsatn 
0k£ypta  k  tamae.  'H  poiv  ouv  &p%ij  rtjq 
voOtsou  ix  toutou  yiyverar  rb  S' ipxpoakv 
Ti je  xs0akije  Slot  rbSe  kkyiei,  '6ti  at  0kt- 
fiee  raOrifi  ehrl  ai  xayfiraTat  xal  b  iyxiQa- 
kog  k  rb  xpbaa  poakkov  xetrai  rijq  xe0a- 
Ai ji  ij  k  rdSxvtev  xal  rbtti  b06akfaoht 
i ha  touto  oi)%  bpiji  vrpoxeipivou  tou  tyxs0d- 
kou  xai  0keyfiaivovroe-  T6  Si  a&faa  Sta, 
t6Sc  axpaviat  ‘  'iayoutn  •  ai  0k£[See  Ixijv  k 
tamae  sipOsaai  0kty/aa,  avdyxv/  uxb  tpu- 
%p6TyToe  toO  0ktyptaToe  Tb  alpta  imavat 
pidkkov  ij  iv  Ttp  xpiv  %p6vtp  xal  ttpu%6af 
/avi  xtveopoivou  Si  toO  alpaTOq,  o£>%  oT6v  ts 
ptij  oi>%l  xal  Tb  ts&paa  coTpepol^etv  xal  xexa- 
0tbtr6at.  K  ai  ijv  (i  iv  Tb  afp ca  xal  to  oikko 
aibfia  xpaTijay  Sxtts  SiaSsp/aavBijvai,  Sia0e6- 
yer  ijv  Si  rb  0k iypoa  xparjtry ,  txi06%e- 
Tat  /aakkov  Tb  afpta  xal  xijyvurai,-  xai  ijv 
k  touto  ixtStSip  0u%6foevov  xai  xtjyvO/ae- 
vov ,  xijyvUTai  ‘  xavTok&e  xal  ix06%eTai 
1  Mpaxoq  xai  dxo$vijt7xci. 


8.  Alius  morbus.  Si  derepente  velut  sidere 
ictus  concidat,  anteriore  capitis  parte  dolor  in¬ 
vadit,  neque  oculis  perinde  atque  ante  videt, 
et  sopore  detinetur,  venae  saliunt  et  febris  lenta 
detinet  et  corporis  ad  motum  impotentia.  Hic 
ita  afficitur,  ubi  capitis  venae  calefactae  pitui¬ 
tam  ad  se  attraxerunt.  Morbi  igitur  principium 
inde  oritur;  eam  vero  ab  causam  anteriorem 
capitis  partem  dolor  occupat,  quod  in  ea  venae 

capitis  parte  quam  posteriore  positum  habet; 
proptereaque  oculis  non  videt,  illuc 1  procum¬ 
bente  cerebro  atque  inflammato.  Ad  motionem 
vero  impotentiae  ideo  corpus  detinent ubi  venae 
pituitam  ad  se  traxerint,  pituitae  frigore  san¬ 
guis  magis  quam  antea  sistatur  et  refrigeretur 
necesse  est;  at  non  moto  sanguine  fieri  non 
potest,  quin  corpus  quiescat  et  stupore  tenea¬ 
tur.  Et  si  quidem  sanguis  reliquumque  corpus 
superarit  adeo  ut  calescat,  aeger  evadit;  sin 
pituita  superaverit,  sanguis  sensim  magis  refri¬ 
geratur  et  concrescit;  et  si  refrigeratio  et  con¬ 
cretio  magis  increscant,  sanguis  prorsus  conge¬ 
latur  ac  refrigeratus  homo  perit. 


—  189  — 


S'  'K vvdym-  Kvvdyw  &  ylyverai,  orav 
iv  T \  xelpatf  Qteypa  ^6iv  m  aUg  xdra 
xxi  <s rt}  iv  rfrt  siaybn  xal  repi  rbv  rpd- 
yyjXov  '  xal  1 JAAote  ojt’  aliri/v  r!jv  yi.uairav, 
ccWotb  uxep  rcbv  eryteav  bUyov.  OSro? 
oiire.  ‘  rb  aiaXov  SCvarai  xararlveiv,  ivaxvei 
re  (3 tatas  xal  pty%£i  xai  teri»  'bre  xal  rrv- 
'firbg  aCirbv  l<r%et .  Td  pliv  oSv  vb^/aa  &rrb 
robroo  ylyverai. 

t’.  ‘2ra(pu\4j.  2.raQuXvi  Si  ylyverai  'orav 
ig  rbv  '  yapyape&va  xara (3j)  (phiy/ut  dxb 
ryg  xe0a\ijg-  xal  xaraxp^pevarat  xal  ylyve- 
rxi  ipuBpbg-  ijv  Si  trhelav  %pbvog  yivyrai, 
peXalverai-  peekalverai  Si  iSe-  irrl  0\e[Sbg 
triQuxe  o  yapyapetiv  5  m%tyg  xal  isrifc  Qhey- 
/itjvijj,  Bepfoalverai  *  xal  Curo  rijg  Bepiaaaiyg 
'ikxei  xal  ix  rijg  0\e(ibg  roO  alpearog  xal 
peXalverai  Cur'  aC/rou.  Aia  robro  Si  xal  Ijv 
pt,{j  bpy&vra  r&wg ,  rrapa%pijpia  arrorrrap- 
daQotn-  %  yap  (pki0  '  SiaBepfialverai  xal 
uirb  rijg  Bep/xarhig  ipxur Ad  ra  rrepl  rbv  yap- 
yapeava  alpcarog  xal  Si'  bXlyoo  axorrvlyovrar. 

utf.-i  'AvndSeg.  'A vnaSeg  Si  xal  orroyXaa- 
alSeg  xal  o5X a  xal  yi.utr<ra  xal  Utra  roiabra 
ra(mp  rre0ux6ra ,  rabra  rravra,  votriei  vrrb 
rob  <pA iypearog  ■  rb  Si  0Xiy/jea.  arb.  rijg 
xetyaXijg  xara(3alvei-  v/  Si  xeQaty  ix  roo 
ts&iMroq  i\xer  iXxei  Si  'brav  SiaBeppoavBij  ■ 
Sia6epft,alverai  Si  xal  orrb  cirluv  xai  Cirro 
rotrkv,  xal  CfXloo  xal  ipb%eog,  xal  srbvav 


9.  Angina.  Oritur  autem  angina,  eum  pituita 
in  capite  agitata,  deorsum  confertim  fluxerit 
et  in  maxillis  ac  circa  cervicem  constiterit,  et 
interdum  sub  ipsa  lingua,  interdum  paulo  su¬ 
pra  pectus.  Hic  salivam  deglutire  non  potest, 
nec  nisi  per  vim  spiritum  attrahit  ac  stertit, 
interdumque  eum  febris  detinet.  Ea  igitur  est 
morbi  origo. 

10.  Uva.  Fit  autem  uva,  cum  ad  gurgulionem 
ex  capite  pituita  delata  fuerit;  isque  pendulus 
evadit  et  rubicundus;  tractu  vero  temporis  ni¬ 
grescit. .  Nigrescit  autem  hoc  modo:  gurgulio 
adnatus  est  venae  crassae  et  ubi  inflammatus 
est,  incalescit  et  propter  calorem  etiam  e  vena 
sanguinem  attrahit,  ex  quo  nigrescit.  Quare, 
nisi  turgentem  seces,  confestim  sese  vibrando 
spiritum  et  animum  efflant  aegri;  vena  enim 
calescit  et  •  prae  calore  loca  circa  gurgulionem 
sanguine  implet,  intraque  breve  tempus  suffo- 


11.  Tonsillae.  Tonsillae  autem  et  partes  sub 
lingua  et  gingivae,  quaeque  id  genus  hoc  loco 
adesse  solent*  eae  partes  omnes  a  pituita  af¬ 
ficiuntur;  pituita  autem  a  capite  defertur,  ca¬ 
put  vero,  ubi  calefactum  fuerit,  ex  corpore 
trahit;,  incalescit  autem  et  a  cibis  et  a  potioni¬ 
bus,  et  sole  et  frigore  et  laboribus  et  igne. 
Cum  autem  calefactum  sit,  ad  se  attrahit  te- 


—  190  — 


xai  xupbg  ■  orav  Si  Siakppavbifr,  ikx£i  rb 
bexrbrarov  ig  tutur^v  ix  rou  rdparog-  Ito. v 
Si  slpfoijl,  xarafialvei  irdb.ni  ig  rb  a&pa. 

r/ 3'.  NoCffOi  ai  dxb  rijg  XEipabijg  ytyv6- 
pievai.  '"Orav  xM/pvjg  yiv^rai  ij  xeQakij 
xai  r 6%i0  uxb  rtvog  robrav  '  Siakppavkiaa^ 
vdpxtj  'ir%pi  rv/v  xeQahtjv  xai  obpbei  baptvd 
xai  rd  dXXa  xda%£i  dx£p  bxo  arpayyou- 
pfyg-  'otirog  ijpipag  invia  ravra  xa<s%£i  xai 
vjv  piv  ■/ 5*yf  xard  n 'xg  fibtag  x,cerd  rd 
ara  itSap  xai  jibdvva,  dxaKkdrrerai  rijg 
voOrov  xai  xauerai  rijg  rrpayyoupiv/g,  o b- 
piei  Si  d>. rivas  xai  x oubb  xai  As uxbv  ig  rdg 
elxofft  ijpipag  xai  ix  rijg  x£0a\ijg  i j  bSimf 
ixbeixsi  xai  ix  r&v  bcpSabpav  icop&vrt  xb4- 
xrerai  oi  ^  aiiyvj  xai  Soxiet  rb  vjpim  r&v 
xpotruxav  opdv.  C&rog  resaepaxorralop  b- 
ytvjg  xavr£k&g  yiyverai-  iviore  M  ut'  oSv 
so-Tj oeijve  v/  vobirog  kfiSbptp  Iret  Sj  rEcaapaaxai- 
Sixdrip-  xai  rb.  Stppa  oi  xayjinierai  rb  rijg 
x£0ab.jg  xai  -fi'au6p£vov  uxolxot  xai  dx'  bhl- 
yav  nriav  dxab.bg  xai  £byj>oug  (paivsrai  xai’ 
dxouet  'obx  b$-£a.  "Orav  oilrag  iypvri  ixi- 
r^OOHi  dp%o,pivip  rijg  vobrou,  xpbtskv  ‘  vj  pa- 
yijvat  xard  rdg  fi vag  rb  ilSa p  xai  ’  xard 
rd  Sira,  xai  iyi/i  abrbv  v/  XEpiaSuvfi ,  dro- 
%vp<jaavra  %pij  ‘  abrou  rjv  x£(pab.ijv  xepiii- 
ovra  repi  rb  piroxov  rbv  dtrxbv  rbv  rxO- 
rtvov,  iiSarog  ipxtxbavra  dg  dv  dv£%>frai 
kppordrou,  idv  abrbv  %b.iaiv£<r$at  xai  ixijv 
dxotpu%6ii,  krspov  ‘iy%i£iv  vjv  Si  dakvty, 
xau£<r$at  xai  Stabixdv  abrtg  xbiieiv  rabrd 
sor’  dv  %abdey  v/  xeptoSbvfy  ■  xai  i jv  v/  xoi- 


nuissimam  partem  ex  corpore,  quum  <ve*o  at¬ 
traxerit  eam,  pituita  rursus  ad  corpus  descendit 

12,  Morbi  ex  capite  orti.  Cum  caput  reple- 
tur  at  ex  horum  aliquo  incaluerit,  torpor  capnt 
detinet  et  crebro  urinam  reddit,  aliisque  affici- 
tur,  quae  ex  stranguria  accidere  solent,  eaque 
novem  diebus  patitur;  et  si  quidem  per  nareB 
aut  aures  aqua,  vel  mucus  erumpat,  a  morbo 
vindicatur,  stranguria  cessat,  urinamqne  mul¬ 
tam  et  albam  ad  viginti  dies  citra  laborem 
reddit,  capitis  dolor  desinit,  et  intuenti  splen¬ 
dor  ex  oculis  ipsi  clam  subducitur  et  dimidiatas 
Terum  facies  sibi  cernere  videtur.  Hic  intra 
quadragesimum  diem  prorsus  convalescit;  quan¬ 
doque  tamen  morbus  septimo  aut  decimo  quarto 
anno  revertitur,  et  capitis  cutis  ei  crassescit  et 
tactui  cedit,  ac  ex  paucis  cibariis  mollis  bene- 
que  coloratus  apparet,  neque  acute  audit.  Cum 
sic  habentem  per  morbi  initia  offenderis,  ante¬ 
quam  per  nares  et  aunes  aqua  erumpat  enmque 
intensus  dolor  detineat,  deraso  capite  circum 
frontem  scorteo  utrieulo,  aqua  quam  ferre  pos¬ 
sit  calidissima  pleno  alligato  ipsum  calefieri 
sinito,  ubique  refrixerit  nova  impleto.  Quodsi 
debilis  evadat,  cessato  et  intermissione  faeta 
rursus  eadem  repetito,  quoad  vehemens  dolor 
remittat.  Si  vero  alvus  nom  subducatur,  eum 
subluito  et  propinatis  urinam  ducentibus,  aquam 
mulsam,  aquosam  superbibendam  exhibeto  et 
quam  maxime  foveto,  suocumque  ptisanae  te¬ 
nuem  sorbeat.  Quodsi  venter  non  subducatur, 
mercurialem  aqua  coctam  terito,  succum  per- 


—  191  - 


A/W  #4  toro%aptg ,  faoxXOeai  ahrbv  xal  vri-  colato,  eiusque  parem  portionem  cum  ptisanae 
sr/i rxovra  r&v  oipyrixuv  fieMxpyra  iii6vat  bucco  permisceto  et  pauco  meile  bucco  admixto 
ivivcfaiv  uiapia-  xal  OakvricBa  dg  fidhara'  hunc  ter  die  sorbeat,  vinumque  mulsum,  aquo- 
pu/iQavira  ie  rbv  %ukbv  ryg  xrKsdvyg  As-  sum  modicum  post  sorbitionem  propinato.  At 
rr6v.  ”Hv  ie  i \  yaari/p  pt)  t>T0%apty,  A  i-  postquam  ei  per  nares  mucosa  eruperint,  et 
vbTasnv  l^cag  iv  hiari,  '  rplfiav,  iiyteav  urinam  crassam  reddiderit,  doloreque  capitis 
rdv  yukbv,  '  gupzfzhyeiv  foov  rou  dvrb  rtjg  liberatus  fuerit,  utre  ne  amplius  utatur,  sed 
trwdtoK  yvkou  xal  ‘rou  arb  rijg  favoty-  multa  calida  lotus  urinam  moventia  et  aquam 
ut tog  xai  pitfa  bktyov  ‘  rapapctuyeiv  ig  rbv  mulsam  aquosam  bibat.  Et  primis  quidem  die- 
yukbv  roOrov  pupiQdveiv  rpig  rijg  flfeipyg  bus  milium  lingat  et  cucurbitam  aut  betas  tri- 
xal  tmvrlveiv  oTvov  /zekiypbv,  uiapia,  A  eu-  bus  diebus  edat,  deinde  cibis  quam  mollissimis 
xbv,  bkiyov  iri  ra  ‘  pu0ijfcan.  'Erijv  ii  et  alvum  maxime  subducentibus  utatur,  exiguo 
o!  paytj  xarct  rdg  fivag  ra  (ikevvuiea  xal  semper  cibo  addito.  Diebus  vero  quadraginta 
ohpfy  vcayiu  xai  rijg  hihvvft}  dirykk aypzfag  elapsis,  tanto  enim  tempore  morbus  praecipue 
?j>  rijg  XeQakijg  rtp  aaxfy  fiyxin  %pijcBa,  circumscribitur,  ubi  ipsius  caput  repurgaveris, 
dAAcfc  A oubpoevog  troAAu  ‘xai  Seppccp  wivirio  primum  medicamentum  deorsum  purgans  exhi- 
'rct  iioup^nxd  xal  fieklxpyra  Oiapia’  xai  bebis,  deinde,  si  anni  tempus  permiserit,  serum 
rdg  poev  rpdrag  iffidpag  xtyypov  A ei%£ra  septem  diebus  propinabis,  aut  si  debilis •  exsi- 
xai  xokoxhvryv  Icfara  1}  aeurka  rpelgif/zi-  stat,  paucioribus.  Quodsi  revertatur  morbus, 
pag •  ireira  airloia  %pijc$a  &g  ‘  fiakBaxa-  toti  corpori  fomento  adhibito,  postridie  vera- 
rdroan  xal  iia%upynxardroitrt,  vrpocriBelg  trum  potui  exhibeto,  deinde  quantum  videbi- 
bklyov  dei  rdv  cirlav.  ‘Egri/v  ik  retaepd- '  tur  intermissione  facta,  tuncque  ad  caput 
xovra  Cfpabpai  itikftaci,  xaSfcrarai  ydp  /zd-  repurgandum  exhibito  medicamento  deorsum 
A irra  {f  vourog  iv  rocoCrcp  %p6vcp ,  xaOtjpag  purgante,  caput  octo  crustis  inurito,  duabus 
ainou  rijv  xe0akijv  xp6repov  *  ol  0dp/zaxov  quidem  ad  aures,  duabus  in  temporibus,  dua- 
iobg  xdra  xdtypov  ■  "  'ivreira  vjv  Sipv/  iy  roO  bus  vero  ad  posteriorem  capitis  partem  hinc  at- 
Ireog,  bppbv  /zeragri 'cai  hgrrd  vf/zipag-  ijv  ii  que  hinc  ad  cervicis  initium ,  duabus  in  naribus 
arbevtjrip,  iXdrrovag'  ijv  ii  CirocrpGipy  y  vou-  iuxta  oculorum  angulos.  Venas  autem  iuxta 
aog,  gruptdtrag  ahrbv  8Aov,  ig  ahpiov  “ iouvai  aures  quoad  pulsare  cessent  urito,  ferramentis 
£AA tfiopov  vrfaiv-  xdreira  iiakelvreiv  '6cov  vero,  quae  cuneolos  faciant,  eas  transversas 
dv  coi  ioxty  %p6vov  xal  r6re  r^v  xe0akijv  perurito.  Atque  haec  ubi  feceris  sanitas  con- 
xaMjpag,  xararepixbv  iotig  0appzaxov,  xau-  finget. 
cov  rv/v  xetpatyv  ic%dpag  bxrd,  ibo  fziv 
xapci  ra  Sira,  “ i6o  i"  iv  rofct  xpordtpoim. 


—  192  — 


S6o  Sk  SruxSev  ryp  xepaXyp  Mev  xal  kvhv 
kv  ry  xortSi,  Suo  kv  ry  pivl  rapa,  roi/p  xav- 
$o6p'  rdp  <j)Xk(Sap  xaleiv  Sk  rdp  pokv  rapa, 
ra  cUraij  hr'  dv  '  TaCaavrat  atyOQvcai  ■ 
rotai  Se  aiSyploin  apyvlaxoup  Totyadpoevoe 
Siaxateiv  rXaylap  rdp  0Xkfdap.  Taura  roi- 
tjcuvri  uyleia  kyylyverai. 

iy’.  "AXXy.youcop.  'T.Xxkuv  xararifxrXa- 
rai  rk/v  xepaX^v  xal  rd  i rxkXea  olSiaxerai 
Kxrrep  drb  '  iiSarpp  xal  kv  ryn  xtufccgffft  kp- 
rXaaaerai  xal  tjv  mkayp  {/  xpoiif  IxrepdSyp' 
xal  ‘kxSOei  kXxea  ctXXor e  cLXXy,  /xcLXiara  Se 
repi  rdp  xv^piap  xal  0a!verai  rovypd  rpom- 
Skeiv,  aroQXeyfi^mvra  Sk  ra%ka>p  Syika 
ytyvovrai  xal  ruperbp  cLXXore  xal  dXXore 
Xapfiam-  %  Sk  xe0aXki  dei  6eppt,i)  ylyverai 
xal  kx  ruv  Srrav  USap  pkei.  "O rav  ourap 
k%y,  0dppoax6v  ol  Souvat,  t/0'  oti  QXkypoa 
xal  ‘%oXyi  xadapeirai  dvw  vjv  pokv  0u%op 
ey,  ’  rporupikjtrap  xal  XoOaap  Oepficp-  Sreira 
SiaXiruv  if/xkpap  rpelp  rk;v  xe0aXyv  xatiypai, 
pierd  Sk  xdra  0dppiaxov  riaar  !jv  Sk  S>py 
ky,  xal  bppbv  pierankra-  el  Sk  fiv/ ,  ydXa 
bvou  •  poerd  Sk  rdp  xaOdpaiap  mrioust  up 
kXa%kroim  %p<ja6a>  xal  SiaywpyrixardroiaL, 
xal  dXourekra.  "Hv  Sk  $  xeQaXii  ‘  eXxCbrai, 
rpirya  xaraxaiav  olvypijv,  a/iyypt,a  roikav, 
^Cfipiiaye  ryp  fSaXavou  1  r 6  ixXe/jopoa  Xelov 
rptfiuv,  vkpov  ^u/xfikyav  hov,  drocfikjgap 
toCtoku,  XoOtrSa  roXXcp  Seppitp.  XpiiaSa  Se 
rk\v  xepaXijv  Sa0nSap  rphpap  xal  xyxiSap 
xal  GfeOpvav  xal  Xtfiavarbv  xal  dpyOpou  &v- 


13.  Alius  morbus.  Ulceribus  circa  caput  re¬ 
pletur  et  crura  intumescunt,  velut  ex  hydrope 
et  in  tibias  tumor  infarcitur,  ac  si  premas  co- 
.  lor  est  auriginosus,  ulceraque  alias  alia  corpo¬ 
ris  parte,  praecipueque  in  tibiis  pullulant  et 
maligna  adspectu  apparent,  deposita  vero- in¬ 
flammatione  celeriter  sanantur,  febrisque  sub¬ 
inde  corripit,  caput  perpetuo  calet  et  ex  auribus 
aqua  effluit.  Cum  sic  habet,  medicamentum  ei 
exhibeto,  quod  pituitam  et  bilem  sursum  pur¬ 
get,  si  quidem  frigus  fuerit,  ubi  prius  foveris 
et  calida  laveris.  Deinde  trium  dierum  inter¬ 
missione  facta  caput  purgato,  posteaque  medi¬ 
camentum  deorsum  purgans  bibendum  dato,  et 
si  anni  tempus  opportunum  fuerit,  serum  dein¬ 
ceps  propinato,  sin  minus,  lac  asininum;  post 
purgationem  autem  cibis  quam  paucissimis  ma- 
ximeque  alvum  subducentibus  utatur,  neque 
lavet.  Quodsi  caput  ulceretur,  smegmate  ex 
vini  faece  usta  parato,  glandfr  putamen  leviter 
tritum  admisceto,  nitri  pari  portione  admixta, 
quibus  defrictus  multa  calida  lavetur.  Caput 
autem  inungatur  baccis  lauri  tritis,  gallis,  myr- 
rha,  thure,  argenti  flore,  adipe  suillo  et  oleo 
laurino,  quibus  commixtis  illinito.  Post  haec 


Bos  xal  Betov  &\ei0a  xal  'Sdtpvmv  ZXaiov 
Taxnx  pol^aq  xpisiv.  Tbv  Si  /teri  raBra 
%p6vov  ipeirem  xrfaSa  rplq  roB  pe^bq  xal 
yupiva^irBa  xal  BeppLoXouretru.  ”Hv  Si  xoi 
riSt  roiiovTi  ix  poiv  roB  t IMou  txtUpoaroq 
i,  voBtsoq  ffeA^Adfy,  iv  Si  rij  xe0aXij  in 
IXxed  oi  'yiyvyrai,  xaBtjpaq  rijv  xe0aXijv 
aSriq,  0dppiaxov  xdra  pieraxicar  ivreira 
t-vpljcaq  rijv  xetpaXi/v,  xarard/aieiv  ropiaq- 
apaidq,  xal  ini/v  dnoppvtf  rb  aTfia,  avarpi- 
■0ar  intra  si  pia  mvoivra  ohip  palvuv  ivn- 
Seiv  xal  ini/v  axoXOayq ,  neptsnoyyl^eiv  xai 
(&j  fi pixelv '  Metra  xOvrapmbov  '  ininameiv 
iXaltp  uz-oxptw  ‘  rolrt  Si  elpfom  imSiapoom 
Xptje6a,  lar'  &v  Byii/q  yiviprai. 

iS’.  ”AAAj yvoBroq.  TlepiaSuvfy  Xa/efidvei 
rijv  xeQaXyv  xai  inv/v  x;wf<r>j  nq  ijffffOV^ 
ifiiei  x°tyv '  More  Si  xal  Surovpeei  xal  na- 
paQpovier  in  {fu  S1  i(SSopt,aioq  yivv/rai,  ivlore 
droBvfoxer  ijv  Si  rauryv  ixQ&yy,  *  ivaratoq 
?  ivSixaratoq,  'ijv. /e^  ol  jiayij  xard  rdq  pt- 
vaq,  ij  xarct  ra  'ara.  ”Hi/  Si  fayi),  Bvrex- 
0uyydver  pef  Si  &rd%oA ov  BSap,  emra  rcp 
XJ>6vcp  xBov  ylyverai  ixraniv.  "O rav  ouv 
'  oilruq  ?%#,  euq  pciv  dv  {/  nepiuSuvfy  Ixv 
xar’  dpxxq,  vrplv  paytjvai  ix  ruo  pivuv  xal 
ruo  ibrav,  trr6yyouq  iv  BSan  Be, opia  (Spi- 
X^v,  drrov  xpocnMvat  npbq  ri/v  xe0aX(jv 
Ijv  Si  fiv/  ’ ro&rom  %«Ap,  rcp  drx5>  xpvj- 
aBai  ‘rbv  airov  rponov,  'bvnep  ini  rijq  vrpo- 
ripyq-  nivira  ‘Si  fieUxpnpra  CiSapia ■  ijv  Si 
"  mS'  dnb  roB  fieXixptjrov ,  rb  dnb  rlbv  xpU 
/ivuv  BSap  vriviru  ■  pupi0aviru  Si  rbv  %uAov 


oeat  se  et  calida  lavetur.  Quodsi  cum  haec 
feceris,  morbus  quidem  ex  reliquo  corpore  dis¬ 
cesserit,  in  capite  autem  adhuc  ipsi  ulcera 
oriantur,  rursus  capite  purgato ,  medicamentum 
deorsum  purgans  postea  propinato,  deinde  ca¬ 
put  derasum  raris  incisuris  incidito,  cumque 
sanguis-effluxerit,  confricato,  mox  lanas  succidas 
vino  madidas: obvolvito,  cumque  solveris,  spon¬ 
gia  detergito ,  nec  madefacito.  Deinde  insparso 
cyparissi  pulvere,  oleo  sublinito;  laneis  autem 
vinculis,  quoad  sanus  evadat,  utatur. 


14.  Alius  morbus.  Caput  dolor  vehemens 
prehendit  et  ubi  quis  eum  vel  paululum  mo¬ 
veat,  bilem  vomit,  interdum  vero  difficulter 
urinam  reddit  et  mente  alienatur,  cumque  ad 
septimum  diem  pervenerit,  quandoque  moritur. 
Quod  si  hunc  effugerit,  etiam  nono- aut  unde¬ 
cimo  die,  nisi  ei  per.  nares  vel  aures  fluxio 
acciderit ;  sin  eruperit ,  evadit :  effluit  autem 
aqua  aliquantum  biliosa,  deinde  tractu  temporis 
putredine  in  pus  vertitur.  Cum  igitur-  ita  se 
habuerit,  quoad  quidem  dolor  vehemens  de¬ 
tinuerit,  per  initia,  antequam  ex  naribus  et  au¬ 
ribus  erumpat,  spongias  calida  madefactas  ca¬ 
piti  propius  admoveto.  Si  vero  his  minime 
remittat,  utre  eo  modo,  quo  in  superiore 
morbo,  utitor.  Aquam  mulsam,  aquosam  bibat, 
sin  neque  post  mulsam,  aquam,  in  qua  farina 
hordei  crassior  macerata  fuerit;  ptisanae  vero 


—  194  - 


Tijg  xna&vvig  xal  ixmvira  Keuxbv  ohov  succum  sorbeat  et  vinum  album  aquosum  su- 
bSapia.  ’Ei n}i/  Si  payif  xark  ra  Sit  a  xal  &  perbibat.  Ubi  autem  per  aures  eruperit,  fe. 
xuporbg  dvij  xal  v/  bSCvy,  eirioiat  %p^ad»  brisque  et  dolor  remiserit,  cibis  utatur  alvum 
Siaxapyrixotn  aptgdpoevog  i§  bXlyav,  xpor-  subducentibus  a  paucis  initio  ducto,  semper 
nbelg  alel,  xal  XoOt&a  Seppicp  xara  xsQatfg  aliquid  addendo;  ac  caput  calida  lavet  et  aures 
xal  ra  Sira  SiaxMQiv  USari  xabaptp  xal  aqua  limpida  proluat,  spongiamque  meile  im- 
ivrMra  rxbyyia  fiifon  ifofidxrav.  "Hv  butam  imponat.  Quodsi  ne  sic  quidem  resic- 
'  Si  coi  pii;  fypahyrai  olirag,  aXKa  %p6mv  cetur,  veram  diuturna  fluxio  evadat,  post  coi- 
yivv/rai  rb  feOpa,  SiaxUirag  ipofidWeiv  ip-  duvionem  factam  argenti  florem,  sandaracham, 
yOpou  &v6og,  ravSapd%vjv,  tpifi66iov,  laov  cerussam,  singula  pari  portione  tenuiter  trita 
hxarrou,  Aaa  rplfiav  xal  ipixirkelg  rb  oSg  immittito,  et  bis  aures  impleto  ac  refercito,  et 
rdrrsiv,  xal,  tjv  xapappiip,  ixepi[Sdb.Xeiv  rou  si  quid  superfluat,  aliquid  de  medicamento  su- 
Qapptdxou  ■  ixi\v  Si  fypbv  yivyrai  rb  oug  periniicito.  Cum  vero  auris  resiccata  fuerit,  ubi 
ixxaS<ipag  ‘  IxxMsai  rb  Qdppiaxov  ixeira,  expurgaveris  medicamentum,  abluito,  deinde 
—  xatpbv  ykp  ylyvsrai  rb  xpurov  axoi-y-  cum  primum  auris  resiccata  obsurdescat,  leni- 
pavOiv,  —  xupidv  ’  abrCp  (Sty%pijei  xuphptn  bus  fomentis  aures  foveto;  sic  enim  temporis 
rk  Sira ■  xaraar^rerai  ydp  olira  ‘%p6vtp.  tractu  malum  conquiescet.  Moriuntur  quoque 
’Axo6vtjaxouei  Si  xal  ijv  ig  rb  o5g  xepiaSu-  si  vehemens  dolor  aurem  occupet,  neque  intra 
th/g  1  yevopoivyg  /ii/  payij  iv  ryn  ixrk  v/poi-  septem  dies  eruperit.  Hunc  calida  multa  lavato 
pyai.  ‘T ourov  koustv  xokky  Sep/nip  xalrxoy-  et  spongias,  aqua  calida  maceratas,  tepidas,  ex- 
youg  iv  USari  (iepuu  [3pi%av,  ixfoarrav,  pressas  ad  aurem  apponito.  Quodsi  ne  sio  qui- 
yXiapobg  xporribivai  ■  xpog  rb  o5g.  "Hv  Si  dem  rumpatur,  ei  fomentum  ad  aurem  admo- 
piyS’  oiira  pv/yv^rai ,  xupiav  aiirtp  rb  o5g  •  veto ;  sorbitionibus  autem  et  potionibus  iisdem, 
’  puCpijfian  Si  xal  x bpoari  roiai  aiiroln  %pij-  quibus  in  superioribus,  utitor. 
r6ai,  oiah  xep  ixl  roin  xp6r$ev. 

/e'.  'E ripv/  vouaog-  ”Hv  8Sap  ixl  rip  iyxe-  16.  Alius  morbus.  Aqua  si  in  cerebro  suborta 
(pdhcp  yivyrai,  bSSvtf  otgeJa  Sia  rou  fuerit,  dolor  acutus  sinciput  et  tempora  alio 

jipiypiarog  xal  ruv  xpordtflav  aXkore  tempore  alia  ex  parte  pervadit,  subindeque  rigor 

xal  fiyog  xal  ‘xupsrog  kWore  xal  akkoro  ac  febris  detinent,  oculorum  regiones  dolor oc- 
xal  rdg  %6pag  r&v  bQ6a\fouv  akyiei,  xal  cupat,  iique  caligant,  et  pupilla  scinditur  et  ex 
dpiISXo&rrei  xal  iji  x6pv/  ayfTorai  xal  Soxiei  uno  duo  cernere  sibi  videtur  et  si  surrexerit, 
ix  rou  ivbg  S6o  opav  xal  t)v  avarry,  axo-  ipsum  tenebricosa,  vertigo  prehendit,,  neque  ven- 
roSivfy  fuv  hafi/Savet  xal  rbv.  avspLOv  oux  tum,  neque  solem  sustinet,  aures  tinniufit,  au- 


—  195  — 


iviverou  ouSi  rbv  ijXtov  xal  ra  Syra  rirptye 
xal  rv  060tp  i%derat  axoOav  xai  tfiki  al- 
a\a  xal  Aasnjv,  More  Se  xal  r'a  atria,  xai 
rb  Sippta  XesrrSverat  ri Je  xe0a\yg  xai  !jSe- 
rat  0au6fievog.  "Orav  oilrag  l%y,  rcpurov 
/ibv  Sovvat  oi  'mieiv  0dppoaxov  &va,  o  n 
0Uypta  ct%ei  xai  peerd  tovto  rijv  xeQatijv 
xaSijpat  ■  ivretra  StakixiPv  0apputxov  trlaat 
x&rw  iiretra  atrlotai  dvaxo/xl^etv  '  ai/rbv  ag 
inro%ap>irtxardroiai ,  bXlya  dei  yrpoanSelg- 
Itrvjv  Se  xareaOly  ifdy  ra  atria  apxouvra, 
i/iirotat  xp^atia  vijartg,  r$  ’  0axlcp  %ufi/dt 
ayuv  piiXt  xai  8%og,  Xdyava  xporp&yav, 
xai  \r$  i fadpy  rabrip,  ‘j  dv  i/iiay,  sr pdrov 
poiv  xvxeuva  xtvira  Xexr 6v*  ixetra  ig  iavri- 
/n/v  atrlotai  bXlyotat  %p^a6a  xai  dXoureira 
xai  tceptrarelra  dxb  ruv  atrlav  xai  ’6p6pou, 
0uXaaa6pt.evog  '  rbv  dveptov  xai  rbv  ijXtov  xai 
Tpbg  rup  fiyj  rpoalra.  Kai  i ]v  pch  aot  ratira 
mtljaxvri  ityivfg  yivv/rar  ei  Si  p,ij,  yrpoxa- 
Oi Ijpag  aitrbv  ’  dva  rpSrrov  fiiv  ikXefibp® , 
Ixetra  '  1$  rag  fivag  iy%iat  0dppt,axov  xai 
StaXtardv  bklyov  %p6vov  xdraxabijpar  ixetra 
’  dvaxopolaag  atrlotai,  elra  raptdv  r^v  xe0a- 
Xijv  xard  rb  /Spiypca  “  rpuTijaat  yrpbg  rbv 
iyxi0aXov  xal  lijaSat  &g  vrplapcu. 

ngr.  "AXXy  vovaog.  "  'Pi yog  xal  vrvperbg  xai 
bS6vy  Sta  rijg  xe0aXigg,  ptaXtara  “Si  ig  rb 
oig  xai  ig  robg  xpord0oug  xal  ig  rb  /Spiy/xa 
xai  rag  %S>pag  ruv  b0ba\pta v  xai  ai  b0pueg 


ditnmque  strepitum  aegre  fert  salivamque  et 
pituitam  vomitione  refundit,  quandoque  vero 
etiam  cibos,  capitis  cutis  extenuatur  et  conta¬ 
ctu  gaudet  Cum  ita  se  habet,  primum  quidem 
medicamentum  sursum  purgans ,  quod  pituitam 
educat,  exhibeto,  post  haec  caput  purgato,  dein¬ 
de  intermissione  facta  medicamentum  deorsum 
purgans  propinato;  mox  eum  cibis  quam  ma¬ 
xime  alvum  subducentibus  reficito ,  sensim  sem- 
per  adiiciendo.  Ubi  vero  iam  satis  ciborum 
comederit,  ieiunus  vomitionibus  utatur,  lenti¬ 
culae  meile  et  aceto  admixto,  olera  comedens, 
eoque  die,  quo  vomuerit,  primum  quidem  cy- 
ceonem  liquidum  bibat,  deinde  sub  vesperam 
paucis  cibis  utatur  neque  lavet,  post  cibos  deam¬ 
bulet  et  mane,  ventum  et  solem  devitans,  neque 
ad  ignem  accedat.  Quodsi  cum  haec  feceris, 
sanus  evadat,  sat  est;  sin  minus,  ubi  eum 
primum  sursum  quidem  veratro  purgaveris,  dein 
etiam  in  nares  medicamentum  infundito  et  parvo 
tempore  intermisso  deorsum  purgato.  Deinde 
postquam  cibis  eum  refeceris,  demum  secto 
iuxta  sincijmt  capite,  ad  cerebrum  usque  per¬ 
forato  et  velut  sectionem  per  terebram  curato. 

16.  Alius  morbus.  Rigor  et  febris  vexat  et 
dolor  capitis ,  praecipue  vero  ad  aurem  et  tem¬ 
pora  et  sinciput  ot  oculorum  regiones,  et  su¬ 
percilia  velut  pondus  incumbere  videntur  et 


—  196  — 


foxiouat  oi  IxtxieaSar  xae  r) v  xcQaMjv  (id- 
pog  i%er  xal  ijv  vtg  puv  m^nfi  'ifiier  xal 
robg  bfovTag  vapxgi  xal  aifiofip-  xal  aiipiei 
xooifi  xal  faifk og-  xal  ai  tpMfcg  aipovrai 
xal  alpO^pucii  '  ai  iv  rij  xeQatf  xal  o i>x  dvi- 
%erai  i/pe/iicov,  dAA’  &X6st  xal  d\f.o(ppov£si 
Oxo  Tijg  bfbvvfg.  T ofrrcp  Ijv  piv  > cara  rag 
ptvag  Ij  xard  rd  ut  a  fayij,  iifap  pst  0x6- 
xuov  xal  'uyitjg  yiyvsTai •  vjv  fi  /ai),  dxo- 
Svjaxei  iv  kxrd  tytipyei  &g'rd  xoXkd  A bnf 
jj  vouaog  ytyvsrai  pafoara  ix  faxupfyg,  ixljv 
axaXXayij  tov  xupdg  &xa&apTOg  icbvg  Ij  «- 
rtm  '  ifixtymfrai  Ij  Oupj^Tai  Ij’  iv  vjUv 
xdftiji.  "Orav  oiirug  ’6%y,  xptbrov  fiiv  ‘&<pi- 
ivai  axi.  Tijg  xeQahijg  tou  atfiarbg  ox66e v 
&v  aoi  foxiy  ixijv  fi  ‘aQjjg,  rijv  x£0a\ijv 
t-upljaag,  ipOypiaTa  ot  xpoaQipeiv,  xal  Ijv 
/avi  Oxoxupiy  *i  ydcrijp,  OxoxX 6acu-  xtveiv 
fi  fif6vai  tov,  dxb  Tijg  x Tiadvyg  %0\6v  i pu- 
%p6v  xal  ixixtvsiv  iifwp-  Iju  fi  ol  xpbg  Ta 
iptipfikra  fiij  :%a\p,,  /teraliakto»  rip  aaxq 
XpijeSai  xal  SepfiaimVi  'JLxijv  fi  x aCav/Tai 
vi  bfOvvj,  atTlotai  ,%pfoO®  ’  fiaxvpftixbfot  xal 
povi  i/joxixMaSer  ixljv  fi  yivyrai  elxoeratog 
xexaupoivog  Tijg  bfOvvfg,  xopijaag  aiiTOu  t^v 
xeQakijv,  xpbg  rdg  ptvag  (pdp/aaxov  xpoart- 
Ssi  xal  fiaXiXdv,  v\po£pag,  Tpstg  (pdpfiaxov  xt- 


caput  gravatur,  ac  si  quis  eum  agitet,  vomit 
et  dentes  torpor  ac  stupor  detinet  et  urinam 
Copiose  et  facile  reddit;  et  venae,  quae  in  ca. 
pite  sunt,  attolluntur  et  pulsant;  _  quietem 
ferre  nequit,  sed  anxietudine  premitur  et  prae 
dolore  mente  alienatur.  Huic  si  quidem  per 
nares  aut  aures  eruperit,  aqua  effluit  aliquam 
tum  purulenta  et  convalescit;  sin  minus,  intra 
septem  dies  ut  plurimum  moritur.  Hic  morbus 
praecipue  ex  febre  lipyria  ortum  habet,  cum 
nondum  purgatus  febre  liberatur,  aut  inebriatus 
fuerit,  aut  in  sole  se  exercuerit.  Cum  sic  se 
habuerit,  primum  quidpm  sanguinem  ex  capite 
quacumque  parte  visum  fuerit,  demito  eoque 
detracto  raso  capite  ei  refrigerantia  admoveto 
et.  si  venter  non  subducatur,  per  infusum  sub¬ 
luendus;  potui  autem  ptisanae  succus  frigidus 
exhibendus  et  aqua  superbibenda.  Quodsi  ad 
refrigerantia  ei  non /remittat  morbus,  muta¬ 
tione  facta  utre  utitor  et  calefacito.  Ubi  vero 
dolor  sedatus  fuerit,  cibis  alvum  subducentibus 
utatur,  neque  impleatur;  cum  autem  sedato 
dolore  ad  vigesimum  diem  pervenerit,  fomento 
capiti  adhibito,  medicamentum  ad  nares  admo¬ 
veto  et  intermissione  trium  dierum  facta  me-, 
dicamentum  deorsum  purgans  propinato,  jix  4 


i£'.  'E Tipvi  vooaog.  "Hi/  ‘  Oxepdifi(b<ravTX  17.  Alius  morbus.  Si  venulae,  sanguinem 


—  197  — 


,i  T&  ‘  haifia  r cc  repi  rbv  iyxtQa-  vehentes,  quae  ciroa  cerebrum  sunt,  sanguine: 

to»  6eppp il  rbv  iyxtyaXov ,  rupero:;  h%et  nimis  repletae  cerebrum  calefecerint,  febhs  ve- 
jtvupbs  xal  oSOvif  Ig  roiig  xpordtpovg  xai  rb  hemens  detinet  et  dolor  ad  tempora,  sinciput, 
Myu»  xctl  ig  robna&ev  rijg  xeQaXijg  xai  et  posteriorem  capitis  partem,  aures  tinniunt, 
ra.  Ssra  M&t  xvtOpMTOg  iperlrXarai  et  flatis  implentur,  nihilque  audit  et  anxietate 
xal  dxobei  o bSh  xal  dXbei  xal  ab-  vexatur  et  prae  dolore  se  ipse  incontinenter 

rbg  tuurbv  bro  ri ?«  W»IV  olrog  &ro6v<jaxei  iaotat  Hic  quinto,  aut  sexto  die  moritur.  Cum 
reprratog  Sj  exraiog.  ”Orav  obrag  ffcjf-J  sic  se  habeat,  caput  calefacito ;  nam  si  per  au- 
6ep/ia(vetv  abrou  xe0aXtjr  ijv  ydp  payij  res,  aut  nares  aqua  proruperit,  evadit;  quodsi 
Sia  r&v  Sbruv  :$j  Stet  r&v  piv&v  bSap,  ixQvy-  sextum  diem  superaverit,  eandem  victus  rati- 
fdver  Ijv  ’  S'  ixQbyy  rag  ifpipag  rctg  e%,  onem,  quam  in  priore  morbo  instituito. 

‘  Siatrdo  Ibarep  rt/v  rporip^v. 

■Off.  'Eripyf  vouaog;  "Hv  ‘  bxepeuptxran  «1  .18.  Alius  morbus.  Si  venae  in  capite  san- 

(pXifieg  ’ uHv  r}  xeQaXij,  bSOny  ?%ei  *  j3a-  guine  nimis  repletae  sunt,  gravis  dolor  totum 
•pia  tiji/  xeCpaXffv  rdaav  xal  ig  rbv  rpdx>l-  caput  detinet  et  versus  cervicem  pertingit,  et 
A ov,  xal  peeralidXXei.  dXXore  dXXy  rijg  xe-  alio  tempore  in  aliam  capitis  partem  transmit- 
0aXijg  xal  ireiSdv  amari},  axoroSivly-  pii/  tit,  et  postquam  surrexerit,  eum  tenebricosa 
ruperbg  i’  ob  Xapfidvei.  "O rav  oiirag  vertigo  occupat,  sed  febris  non  prehendit.  Cum 
£%jj,  Evpfcdg  -  rip  xe0aXviv,  Ijv  pij  rotat  sic  .habuerit,  deraso  capite,  nisi  calefactoriis 
XXidapaai  braxoby,  a%(<rai  ro  pir arov ,  cessarit,  frontem,  qua  capillus  desinit,  scindi- 
$  droXtjyet  rb  Saab-  -ir^v  Si  rdphpg,-  Sia-  to,  sectam  cutim  deducito,  ubi  sanguis  deflu- 
arelXag  rb  'Sippa,  '6 rav  >droppu}  rb  ai-  xerit,  tenuissimo  sale  conspergito.  Postea  vero 
pia,  . dXal  Xerroiai  Siardaar iri/v  M  aoi  quam  sanguis  defluxerit,  totam  sectionem  du- 
rb:  alfia  drqppufji,  %vv&elg  rijv  iro/ii/v,  xp6-  plici  filo  involutam  componito,  deinde  sple- 
xy  StrXij  ’  XareiXi^ai  kaaa»'  -&rsira  repi-  nium  cera  et  pice  illitum  ulceri  inferiore  parte 
%plaag  ri j  xyptirtaaip  arXyvlaxov  brobeig  imponito,  lana  succida  apposita  deligato  et  si- 
xdru  iri  rcp-iiXxel ietpiov  nvbev  '  inSelg,  nito  ad  diqs  septem,  nisi  dolor  detineat,  aut 
xaraSijaai,  xal  pi).  Xuaai  dxjpig  irrd  i/ pe-  si  detineat,  solvito.  Aquam  autem,  in  qua  fa- 
piuv,  Sjv  pij  bSuvtf  Ijv  S'2xih  droXO-  rina  hordei  crassior  macerata  fuerit,  quoad  con- 
aaabai.  A tSovai  Si,  iar’  dv  uyiijg  yivyrai,  valuerit,  ei  bibendam  exhibeto,  ptisanae  vero 


—  198  — 


xlvetv  fiev  rb  dxo  rou  xplpevou ,  pufiCpdvetv 
fb  rov  %uAov  rij?  xrtadvtfg  xai  ixtxlveiv 
liSap. 

tS'.  'Erdpif  vouaog.  ”Hv  de  %oA£  6  dyxd- 
(paAo?,  xuperbi;  h%et  /SXij%pbs  xai  fiyog 
xai  bSOvy  Stk  rijg  xeipaXijg  xdav/g,  pdXtara 
fi  ig  robg  xpordQoug  xai  ig  rt>  (ipiypa  xai 
ig  rag  yfipag  ruv  bCpbaXfitbv  xai  ai  OppOeg 
ixtxpiptaaBcti  Soxiouat  xai  ig  r d  S>ra  bSCm/ 
1  iaQoirp,  xai  ivlore  xai  > <.ara  rag  ptvag  %oAi ) 
piet  xai  d/afiXu&aaouat  rotat  bQOaXpotat  xai 
rotat  fiev  xXelarotai  ig  rb  vjfotau  rijg  xeipa¬ 
Xijg  >j  oSCn/  iaQotrp-  yly  verat  fi  xai  iv  xdatp 
rij  xetpaXjj.  " Orav  obrag  !%#,  tpOy/aard  oi 
xpoarttidvat  xpbg  rijv  xeipaXi )v  xai  iTvjvij  re 
bSOvy  xai  rb  peupta  xauvjrat ,  aeXlvou  %uAov 
ig  rag  ptvag  ivardl^etv  xai  '  dXouredru  iag 
civ  vi  ofOvtf  i%ifi,  xai  pu/xipavira  xdyypov 
Xexrbv,  piXt  bXlyov  rapa%iuv,  xai  xtvira 
tifcop-  ijv  Si  fj/vj  uxoxapitp,  xpd/j,(Sag  rpa- 
yira  xai  rdv  %ukbv  jupiCpavir a-  ei  Si  - pvij , 
rijg  dxrijg  rcov  (pOXXav  rbv  aiirbv  rpbxov 
xai  ivrijv  aot  foxiy  xatpbg  ehat,  atria  :oi 
xpoaQipetv  ug  uxo%a>ptirix6>rara  •  xai  ijv 
dxvjXX aypcivou  rou  peOfiar og  xai  rijg  bS6- 
vtfS,  btrep  rijg  *  o0puog  abrip  (Sdpog  ‘iyyd- 
vvfrat  Sj  pt,6%y  x a%£a  xai  aaxpv/ ,  xuptijaag 
aiirbv  8£-el  xai  bSart  xai  bptydvcp,  ixetra 
Seppotp  XoOaag  xpoaSetvai  rb  Mog  rou  %aX- 
xou  xai  r^v  afiCpvav  xpog  rotg  ptvag.  Taura 
xotljaavrl  aot  ag  rd  xoXXd'  bytvjgylyverar 
i j  Se  vouaog  oii  6avardSvig. 


succum  sorbendum,  aquam  etiam  superbiben- 

.  19.  Alius  morbus.  Si  cerebrum  bilis  vexet 
febris  lenis  et  rigor  detinet,  dolorque  toto  ai- 
pite,  praecipue  vero  ad  tempora,  sinciput  et 
oculorum  regiones,  supercilia  suspensa  diden¬ 
tur  et  ad  aures  dolor  pervadit,  quandoque  etiam 
per  nares  bilis  effluit, . oouli  caligant,  et  ple. 
risque  ad  dimidiam  capitis  partem  dolor  per- 
venit,  quin  toto  etiam  capite,  oritur.  Cum  ita 
se  habuerit,  refrigerantia  ei  ad  caput  admoveto 
et  ubi  dolor  et  fluxio  quieverit,  apii  succum 
in  nares  instillato,  neque  lavet  quamdiu  dolor 
detinet  et  i  milium  tenue  pauoo  meile  affuso  sor¬ 
beat  et  aquam  bibat.  Quod  si  alvus  non  sub¬ 
ducatur,  brassicas  edat  et  succum  sorbeat;  sin 
minus,  foliorum  sambuci  succum  ad  eundem 
modum;  cumque  tempestivum  tibi  videbitur, 
cibos  quam  maxime  alvum  subducentes  ei  pop 
rigito.  Ac  si  propulsata  fluxione  et  dolore  ad 
supercilia  iuxta  nasum  pondus  quoddam  incum¬ 
bere  ei  videatur,  aut  mucus  crassus  et  putri¬ 
dus  oriatur,  fomento  ex  aceto,  aqua  et  origano 
adhibito,  mox  calida  loto,  aeris  florem  etmyr- 
rham  ad  nares  admoveto.  Haec  ubi  feceris, 
plerumque  sanus  evadet;  morbus  autem  minime 
est  letalis. 


—  199  — 


x'.  Trtpv,  vousog.  "Hv  aQaxoXfoij  b  lyx e- 
Qakog,  bSCvy  'Maerui  ix  rijg  xorlSog  ig 
TjjV  fttypi  xai  ixi  rijv  xapStyv  xaraQoirgi 
0CX°$  xai  ISp&g  i%atx(vyg  xai  dxvoog  rs U- 
$ei  xai  Sia  rHv  pivav  aipa  /5e7-  xokkol  Si 
xai  i/cioum.  O Irog  iv  rpirl  ijfiipyei  dxo- 
Srfmter  i Jv  Si  rag  ixrd  ijfiipag  uxsp06yij, 
ob%  i/xep0eOyousi  Si  oi  xokkol,  ijv  ouv  rb 
afpia  iftiy  ij  ix  rHv  fav&v  jSfy,  piijrs  koOeiv 
abrbv  fcppiy,  pi^re  xkda/tara  xpoc0ipeiv, 
xlveiv  Si  SiSbvai  '  b%og  A euxbv  CiSapig  xipvag 
xai  fjv  da$6\ ify,  rijg  xrardvijg  pu/Mpdveiv. 
"Hj/  Si  x\ iov  aoi  Soxiip  rou  Sixaiou  ipkiv 
rb  af/ia  Sj  ix  rdv  p ivSiv  oi  pieiv,  dxb  fiiv 
toij  ipoirou  xivira  dXyr ov  avjrdviov  ixi  USap 
ixtxdaaav  ijv  Si  ix  rdv  ptvdv  piip,  dxoSsira 
rag  CpXifiag  rag  iv  rohsi  fipayioai  xai  rccg 
iv  rom  xpordCpoiin,  ‘  axkijva  tixoQetg.  ”Hv 
Si  robrav  oi  fiijSirepov  iip,  akyiip  Si  rijv 
xoriSa  xai  rbv  rpdx^kov  xai  n 'iv  j5ax‘V  xai 
ixl  rijv  xapSbfV  iv)  rb  ipuxog ,  %kiaheiv 
'rolat  bpb/Soin  rct,  cripva  xai  ‘rb  vdrov  xai 
ri/v  xoriSa  xai  rbv  rpdx^kov.  Taura  xoi- 
iav  /xdkirr’  dv  ‘dtyekioig-  ix0eOyoutri  Si 
bktyoi. 

xa’.  'E ripif  vourog.  ’E tjaxlvyg  byialvovra 
bSbvif  ikafie  rijv  X60akijv  xai  xapaxpvj/oa 
3.0avog  yiyvsrai  xai  ftyx£l  x«i  rb  rrbfia 
xtx^e,  xai  ijv  ng  abrbv  ’  xakiy  Ij  xtv  fa, 
orsvd^et  ptouvov,  gvviei  S’  oiiSiv  xai  oiipisi 


20.  Alius  morbus.  Si  sideratum  cerebrum 
fuerit,  dolor  ex  occipitio  ad  spinam  tendit  et 
cor  frigus  permeat  et  spiratione  destituitur  et 
per  nares  sanguis  fluit,  plerique  etiam  vomunt. 
Hic  intra  tres  dies  moritur;  quodsi  septimum 
diem  superaverit,  —  plerique  vero  minime  su¬ 
perant,  —  et  si  sanguinem  vomat,  aut  ex  naribus 
effluat,  neque  eum  calida  lavato,  neque  cale¬ 
factoria  admoveto,  sed  acetum  album  aqua  multa 
temperatum  potui  exhibeto  et  si  debilis  fuerit, 
ptisanam  sorbendam  dato.  Quodsi  plus  aequo 
sanguinem  tibi  vomitione  refundere  aut  ei  ex 
naribus  effluere  videatur,  a  vomitu  quidem  fa¬ 
rinam  setaniam  aquae  inspersam  bibat;  sin  e 
naribus  fluat,  brachiorum  et  temporum  venas 
spleniis  suppositis ;  deligato.  At  si  horum  neu¬ 
trum  affuerit,  occipitium  autem  et  cervicem  et 
spinam  dolor  vexet  et  ad  cor  frigus  procedat, 
ervo  pectus,  dorsum,  occipitium  et  cervicem 
calefacito.  Haee  cum  feceris,  maxime  iuveris; 
pauci  vero  evadunt. 


21.  Alius  morbus.  Derepente  sanum  capitis 
dolor  prehendit,  confestimque  vox  eum  deficit, 
stertit  et  os  apertum  est ,  et  si  quis  eum  vocet , 
aut  agitet,  solum  ingemiscit,  nihil  intelligit, 
urinam  copiosam  reddit,  eamque  se  reddere 


—  200  — 


irouM  xal  obx  '  Ivratei  oi/piav.  Olrog  ijv 
•puv  fiv/  /ruperog  S-d/iip,  iv  rijjm  S/rrcc  iifii- 
pyai  isr oBvijcrxei  •  ijv  ii  XdfSip ,  ag  ra  vroXXd 
Ciyiijg  ylyverai  ■  v/  ii  1  vobcog  jrpeeS-jripildi 
piaXkov  ylyverai  tj  vearipoin.  Tourov,  'brdv 
obrug  lyjf,  ko6eiv"'%pi)  xoWtp  *  xal  6epfi$ 
xal  BdXvreiv  &g  ficcb-iara  xal  ivard^etv  pie- 
Klxpvjrov  ’  %kiepbv  ig  rb  ar6pia.  "Hr  i'  ipi- 
Qpav  ydvvprai  xal  ixtpfryy  rljv  vou vov,  dva- 
xofitsag  abrbv  cirloiin,  i/r^v  aoi  ioxiy  )cr%6-, 
etv,  ig  rag  ptvag  ivbelg  aiir$  ipdp/iaxov  xal 
‘  iiafax&v  .  b\lyag  vjpitpag  xararepixbv  iog 
meti/  ■  tjv  y&ppiii  ’  xaStjpyg,  *  ietpia  aSng 
r^v  voBcrov  bxoer ptyar  ixtpuyydvovai  Se  oO 
pidXa  M  rijg  vpdmpg. 

x[S'.  Tbttpv/  vovi Tog.  "Hv  i'  fjc  Bap^iog 
dtpuvog  yiviprai,  ijv  piiv  abrlxa  xal  xapa- 
KpfllJia  S.cc(3iji  puv  xuperbg,  byivjg  ylyverai- 
tjv  ii  pii)  b.d(Sy,  rpiratog  dvroBvljtrxet.  "Hv 
ii  ’  ohrag  iypvri .  imr0%ipg  j  \o0eiv  sroMqj 
xal  Bep/iip  xal  r pog  rijv  xetpaM/ v  cxbyyoug 
iv  hiari  (Sdtrrov  Beppiip  xpoanMvai  "  xal  ig 
rag  ptvag  xp6pipiua  &m>\£miv  ivnOivai.  OS- 
rog  tj  v  piiv  dvarelvag  rot/g  b(p6a\pioi/g  xal 
(pSey^dpievog  xap'  havrip  yivyrai  xal  pii) 
(phjypij,  r^v  piiv  {fpiipypv  raCrvpv  .xetrai  xa- 
piali/av,  rijj  i’  i/arepaUp  i/yii)g\'!ylyVerar  ijv 
i*  avisrdpievog  %otyv  ipi£ipi,.pialverai  xal 
droBvijaxei  /idXidra  iv  vrdvr e  i) piipytn,  Ijv 
piif  xaraxoipupSij.  Tourov  ovv  "  %pvi  rdie 
vroiieiv  •  XoOeiv  vtoWip  "  xal  6eppi$,  for’  &v 


non  percipit.  Hic  nisi;  eum  febris  corripiat,  in- 
tra  septem  dies  moritur;  sin  corripuerit,  ’ple. 
rumque  sanus  evadit.  Morbus  autem  senioribus 
magis  accidit  quam  iunioribus.  Hio,  cum  sic 
habeat,  multa  calida  lavandus  est  et  quam 
maxime  fovendus,  eique  aqua' multa  tepida  in 
os  instillanda.  Quodsi  ad  se  redeat  et  morbum 
effugiat,  cum  eum  cibis  refeceris,  et  vires  va- 
Iere  videbuntur,  immisso  iu  nares  medicamento 
paucisqiie  intermissis  diebus  medicamentum  de- 
orbum  purgans  propinato.  Nisi  enim  purgave¬ 
ris  ,  metus  est  ne  rursus  morbus  revertatur 
Fere  autem  ex  priore  minime  evadunt.  j 


22.  Alius  morbus.  At  si  quis:  ex  temulentia 
voce  deficiat,  si  quidem  iam  confestim  eum  fe¬ 
bris  corripiat,  convalescit,  sin  minus ,  intra  ter¬ 
tium  diem  moritur.  Cum  ita  habentem  offen¬ 
deris,  multa  calida  lavato  et  spongias  calida 
imbutas  ad  caput  admoveto  >et  in  nares  cepas, 
detracto  cortice  immittito.  Hic  quidem  si  aper¬ 
tis  oculis  et  voce  recuperata  ad  se  redeat  neque 
nugas  loquatur,  eo  die  sopore  detentus. iacet, 
postero  vero  convalescit;  sin  surgens  bilem  vo¬ 
mat,  in  insaniam  agitur,  fereque  diebus  quinque 
nisi  dormiat,  moritur.  Hunc  igitur  haec  facere 
oportet,  multa  calida  lavare,  donec  ad  se  re¬ 
deat,  deinde  'copioso  oleo  illitum,  in  mollibus 
stratis  vestimentis  'contectum  recumbere ,  neque 
apud  eum  lucernam  ardere,  neque  aliquem  16- 


abri;  k  aaurdv  *aM'  ixc‘Ta  ^t-0agaket- 
0xti  trokktp  xaraxktvai  k  crpapeara  /aak- 
Saxcig  nui  isnfidkkeiv  ipidna  xal  pa^re  k6- 
yyov  xateiv  vrap’  abrcp ,  /t<jre  06iyyecSar 
ydp  ixirorokii  ix  roO  kour poO  xaraxai- 
piarai  xal,  i)v  rouro  xorfcy,  frytfc  ytyverai. 
'Ejti )v  Si  xap’  kuvrip  '  yivyrai,  rdg  vrpdrag 
ypeipag  rpeig  vj  rbcapag  rSv  airtav  ipOxeiv 
xl/rbv,  SiSbvai  Si  xiyypov  kevrrbv  pupiCpdveiv 
jj  rpadvt/g  ypkbv  xal  phov  peekiroeiSix  rt- 
veiv  beira  Cirtam  xptjcSai  &g  '  piakSaxa- 
raram  xal  oktyom  rb  sr pdrov. 

xy’.  ‘‘ZQdxekog  iyxeQdkou.  ”Hv  cQdxe- 
kog  kd/iip,  i 'i  oSOvy  la%ei  pidkicra  ix  roS 
trpbcbev  rijg  4  xeQxkijg  xard  cpiixpov  xal 
dvaiSiei  xal  xekiSvbv  ytyverai  xal  vruperbg 
xal  fiiyog  xarakaiL$dvti.  "Orav  otirag  l%y, 
'rapabvra  %pij ,  %  dv  it-oiSiy,  xal  SiaxaS <j- 
pavra,  rb  bcriov  %6cai  br’  dv  dxtxy  rpbg 
rvfv  SivrkolSa-  betra  lijcbai  dg  xdryypia. 

xS'.  ‘TepySdv.  " Orav  reptfSdv  yivv/rai  iv 
rtp  bcriip,  6S6 vif  ka/a(Sdvei  dxb  roCrou  rb 
bcriov  rtp  Si  %p6vtp  kevrrbv  ytyverai  xal 
dvaQucarai,  xal  ytyverai’ iv  aiirip  xar^ypea, 
xal  ijv  ‘oSru  dvarapaijig,  e&pijceig  dvai/eov  rb 
ocriov  xal  rpyyjj  xal  vruppbv,  ivtom  Si  xal 


qui  A  balneo  enim  fere  somno  corripitur,  quod 
si  fiat,  sanus  evadit.  At  postquam  ad  se  re¬ 
dierit,  tribus  quatuorve  primis  diebus  a  cibis 
abstineat,  milium  vero  liquidum,  aut  ptisanae 
succnm  sorbendum1  -et  vinum  mellitum  biben¬ 
dum  exhibeto;  deinde  cibis  quam  mollissimis 
primumque -paucis  utatur. 


23.  Cerebri  sideratio.  Cum  sideratio  corri¬ 
pit,  dolor  sensim  ex  anteriore  capitis  parte  fere 
detinet  et  intumescit,  livescit,  febrisque  ac  ri¬ 
gor  prehendit.  Quo  modo  si  habuerit,  qua  parte 
tumescit,  secare  oportet  et  os  perpurgatum  ra¬ 
dere,  donec  ad  duplicatam  laminam  perveneris , 
deinde  non  secus  ac  fracturam  curare. 

24.  Caries.  Cum  caries  in  osse  oborta  fuerit, 
ex  ea  os  dolor  corripit,  successu  vero  temporis 
tenue  evadit,  inflatur,  in  eoque  fractura  acci¬ 
dit.  Quodsi  tunc  secueris,  os  exsangue,  asperum 
et  fulvum  reperies",  quibusdam  vero  etiam  ad 
cerebrum  usque  corrosum.  Cum  ita  habentem 


Sia^efipappivov  xpbg  rbv  iyx§0akov.  "Orav 
oiirag  §%ovn  ixirOyppg,  ijv  fihv  ty  xtpyv 
SiaPefipaphov ,  edv  cLpmrov  xal  iijeClai  dg 
rdyirra  rb  ikxog-  ijv  Si  SiaPefipaptivov  pei v 
fi y\  §ifi,  rpy%i>  Si,  %6eag  ig  rijv  SixkotSa , 
lijuicu  Sirxep  rb  sr pbrbev. 

xe'.  'Er^  voucog.  ‘"Hv /3A yr.bg  y iverat, 
dkyiei  rb  xp6tr6ev  rij(  xe0akyg  xal  roiai 
b06akpiofci  oii  SOvarai  bpav,  dkkd  xti/xd 
/uv  §%e i  ’  xal  ai  0ki(Seg  ai  iv  roiai  xpord- 
0ou 7i  c06^outn  xal  xuperbg  (Sk y%pbg  ‘  §%ti 
xai  rou  a&fiaTOg  ‘  xavrbg  dxpaaiy  xal  peivO- 
6ei.  "Orav  oihrag  Ԥ000,  xal  kobeiv  abrbv 
6eppt,ip  xokktp  xal  xkidapoara  Tpbg  rijv  jcs» 
0akijv  rpoarMmi  •  ex  Si  rijg  xupiyg  iyyeiv 
ig  rdg  pivag  apoOpvav  xal  dvSog  %akxoO,  pupe- 
0dveiv  Si  SiSbvai  rbv  %ukbv  rijg  xnadvyg 
xal  xiveiv  iiSap.  Kal  ijv  piiv  raura  xoiiovn 
pfiav  yhyrai,  el  Se  pe*i,—  raOry  ydp  pi6vy- 
ikxig,  —  a%faai  aiirou  rb  (Spiyfia  xal  ixijv 
dvoppuij  rb  afpea,  t-vvdelg  rd  %elkea  lijaOat 
xai  xaraSyaai •  “  ijv  Sk  fiij  ayiaipg,  arobvtj- 
axei  bxraxaiSexaraiog,  i)  elxocraiog  dg  rd 
xokkd. 

x<g'.  ’Kvvdy%y.  Tlvperog  kap(Sdvei  xal 
plyog,  xal  bSOvy  rijv  xe0akijv,  xai  rd  <na- 
ybvta  olSfoxerai,  xai  rb  xrOakov  %akexug 
xaraxtvei,  axoxrOei  Si  xal  rd  eiaka  exkypd 


offenderis,  si  quidem  ultra  corrosum  fuerit 
sinere  optimum  et  quam  citissime  ulcus  curare 
Sin  vero  corrosione  non  fuerit  perforatum,  sed 
asperum,  derasum  ad  duplicatam  usque  lami¬ 
nam  sicuti  praecedens  curato. 

25.  Alius  morbus.  Si  fiat  sideratus,  dolet 
anteriore  parte  capitis  oculisque  videre  noupo- 
test,  sed  sopor  ipsum  detinet  et  temporum 
venae  pulsant  et  levis  febris  totiusque  corporis 
ad  motum  impotentia  detinet,  et  contabescit. 
Cum  sic  se  babeat,  tum  eum  multa  calida  la¬ 
vato,  tum  ad  caput  calefactoria  admoveto;  a 
fomento  vero  myrrham  et  aeris  florem  in  nares 
infundito;  ptisanae  succum  sorbendum  et  aquam 
bibendam  dato.  Et  si  quidem  cum  baec  feceris 
mebus  babeat,  sat  est;  sin  minus,  —  haec 
enim  unica  spes  est,  —  ei  sinciput  dividito, 
cumque  sanguis  effluxerit,  labra  vulneris  com¬ 
ponito,  curato  et  deligato.  Sin  non  diviseris, 
decimo-octavo,  aut  vigesimo  die  fere  moritur. 


26.  Angina.  Febris  et  rigor  corripit,  caput 
dolet,  maxillae  intumescunt,  aegre  sputum  de- 
glutit,  salivam  duram  et  sensim  exspuit  et  in 
imis  faucibus  stertit.  Quodsi  apprehensa  lingua 


tuti  xar'  bk!yov,  xai  iv  ‘  rf  tpdpuyyi  xdra 
ftyW  «*<  f)v  xaraka/iciv  rvpv  ykusrav 
tfxf. TTtf,  o  piev  yapyapeccv  oii  pityag,  Akki 
hazapbg-  i j  M  Qdpvyg  Mev  ndkoo  ykt- 
r%pou  ipiirksug  xai  oii  Mvarai  ’  ix%p£pixre- 
r$ai  xai  oix  &ve%s rai  'xsipievog,  akk’  vjv 
xaraxfyrai ,  vvlyerai.  Toiirtp  Ijv  oiirag 
'lypvn  lx-iT6%ijig,  troiietv  raSs-  vrparov  fth 
rtxOag  '  rporfidkkeiv  Tpbg  rbv  avbvSvkov  rbv 
iv  Tiji  rpa%ijkcp  rbv  xparov,  *  ireira  brupxgu- 
pijcag  rij  xeQaktf  ’  irapa  rb  o5g  iivOev  xai 
hkv  xai  ivrijv  &iro<rxlfttpipg  rijv  <nx6yv,iav 
rpocxterSai  ag  irkeirrov  %p6vov  ■  ivreira  xv- 
pidv  abrbv  S^ci  xai  vtrptp  xai  bpiydvtp  xai 
xapSd.pj.oo  rxip/xari,  rptyag  ke7a,  xepdrag 
rb  Stgog  ic6%oov  SiSari  xai  dkeiQa  bklyov 
ixirrdgag ,  Sie7vai  roirrtp  ■  ixsira  ig  yorpiSa 
iy%£ag,bxi6elg  ix7$>jfia,  xai  xararxsxdrag, 
rpox^rag  rb  ixibvppia  xd.kapi.ov  iv6e7vai  xo7- 
kov  ■  'dxoira  ivrifoig  ir’  oiv6paxag,‘  dva^brai 
xai  ixijv  M  *  rou  xakdpj.au  i J  drpiig  &vfy, 
xepi%dsxav  ikxira  Ira  rijv  &rpj,7Sx,  Cpu- 
karrbpjevog  piij  xaraxaUry  rijv  tpdpuyya- 
xai  l£a6ev  M  cxbyyoug  (Saxrav  ig  OSap 
bcppibv  xporriSdrOa  xpog  rdg  yvdboug  xai 
rd  maybvia.  'Avayapydpirrov  S' aiirip  jrot- 
ietv  bplyavov  "xai  rfyavov  xai  66pj,fipav  xai 
rikivov  xai  polvSipv  xai  virpov  bklyov,  “  piekt- 


consideraveris,  gurgulionem  quidem  non  ma¬ 
gnum  ,  sed  mollem  videbis.  Fauces  interiores  sa¬ 
liva  viscida  implentur,  neque  exscreare  potest, 
neque  decubitum  sustinet,  sed  si  decumbat, 
suffocatur.  Cum  sio  affectum  offenderis,  liaec 
facito.  Inprimis  quidem  cucurbitulas  ad  primam 
cervicis  vertebram  admoveto,  deinde  capiti  ante 
raso  ad  aurem  utraque  ex  parte  apponito ,  et 
ubi  scarificaveris  cucurbitulam  quam  plurimo 
tempore  adhaerere  sinito.  Deinde  suffitum  illi 
ex  aceto ,  nitro ,  origano  et  nasturtii  semine  pa¬ 
rato;  quae  leviter  trita  pari  aquae  mensura  ad 
acetum  permixta  et  pauco  oleo  instillato,  ma¬ 
cerato,  postea  in  ollam  infusa  operculo  impo¬ 
sito  et  contecto,  perforato  operculo  immitte 
arundinem  cavam;  mox  prunis  imposita  fervefa¬ 
cito  et  ubi  per  arundinis  fistulam  sursum  vapor 
ascenderit,  eum  aperto  ore  intro  trahat,  ea 
cautione  adhibita  ne  fauces  adurat.  Exteriore 
vero  parte  etiam  spongias  aqua  calida  imbutas 
ad  genas  et  maxillas  apponat.  Oris  autem 
collutionem  ei  facito  ex  origano,  ruta,  satureia, 
apio,  mentha  et  pauco  nitro;  aqua  mulsa  aquosa 
admixta,  paucum  acetum  instillato.  Foliis  lae- 
vigatis  ac  tritis  nitroque  in  ea  macerato  tepida 
.  os  colluat.  Si  vero  saliya  retinetur,  laevigato 
myrti  surculo  et  summa  eius  parte  tenella  in¬ 
flexa  molli  lana  obvoluta,  conspectis  faucibus 


—  204  — 


§ar  AsTit  rphpag  1  rd  0dAA a  xal  rb  vfrpov,  dem  adhibeto  aut  infuso  subluito.  Ptisana 
'roOri?  Sielg,  xXtijvag  dvayapyapi^ira-  vjv  tem  succum  sorbeat  et  aquam  insuper  h 
fb  rb  ctaXov  hyyrai,  fiOprou  Xafidv  ‘  jid-  Quodsi  ei  tumor'  rubicundus  enascatur  e 
fSSov,  Xefyv  vrotfoag  xai  rb  dxpov  ubrfc  in-  pectus  intumescat  et  ardeat,  salutis  maior 
xd/frj/cu;  rb  dxaXbv,  xareiXigag  ' abro  elpUp  est.  Haec  autem  ei  facienda  sunt:  ubi 
piaXbaxip,  xabop&v  ig  ry/v  (pdpvyya,  r 6  at-  inflammatio  vertitur,  betas  frigida  imbutas 
«Aoi/  ixxaSatpsiv  xal  tjv  y/  yaarifp  /ayj  Cito-  moveto,  tepidis  autem  os  colluat  et  ne  lavet 
%apty),  (3 dXavov  TpoanObvai  vTOxXu^eiv  Quibus  factis  fere  evadet.  Morbus  autem  le- 
pvpoipavirw,  Si  rbv  %vb.bv  rijg  TTiadn/g  xai  talis  est  et  pauci  evadunt. 
iiSap  irinvira.  ‘"Hi/  Si  to  aiSypui  ixOby 
xal  QlSkxHTW  Tpog  rd  artjbea  xai  ipuDpov 
ty  xal  xafyrai,  iXrtSeg  TXiovsg  ffUTtipl^g’ 

Toiietv  Si  o/  rdSe-  ixvjv  i%u  rpdTyrai  rb 
QX iypca,  aeurXa  ipt,(idTTuv  ig  !i Sap  \pv%pbv 
rpoartSivar  avayapyapt^ira  Si  yXidpotai 
xal  dXourdra.  T oCro  roiiav-  fidXtar'  civ 
IxQvyyavoi.  'H  Si  voiiaog  SavardS^g  xal 
ixtpvyyavovai  ‘  bXtyot. 

'Er ipq  xvvdyx*!-  Uuper  bg,  xal  bSCvy  27.  Alia  angina.  Febris  et  caput  dolor  pre- 
Xa/xfidvei  rifv xetpaXijv,  xal  y/  Cpdpuy §  (pXsy-  hendit,  fauces  et  maxillae  inflammantur,  neque 
pyatvei  xai  rd  ayybvia  xai  rb  ataXov  xara-  salivam  devorare  potest,  sed  crassam  et  copio- 
tIvslv  ob  SCvarai,  Trbst  Si  xayp  xai  sroA-  sam  exspuit  et  aegre  loquitur.  Cum  sic  habue- 
Xbv  xal  (pUyyerai  %a\e?rwg.  "Orav  oiirag  rit,  primum  quidem  eo  quo  supra  memorato 
?%y,  Tpurov  ah  <nx(n\v  *  Tpoa/idXXeiv  rbv  modo  cucurbitulam  admoveto ,  deinde  spongiam 
aiirov  rpbTov&aTsp  rip  TpoaOev  intra  Tpoa-  calida  madidam  cervici  et  maxillis  apponito; 
fa%etv  CTbyyov  /3 p>t%uv  iv  OSart  Sepfitp  ad  os  colluendum  exhibeto  herbarum  odora 
vrpbg  rbv  Tpd%yXov  'xai  rd  aiyybvia-  dva-  rum  et  condimentis  usurpatarum  infusum  in 
yapyapt^siv  Si  SiSovai  ro  dro  r&v  (pCXXuv  solis  luce  paratum  decoctum,  potui  vero  dato 
eiXtfbspig  •  ztvsiv  Si  SiSovai  poeXtxptfTOv  iiSa-  aquam  mulsam  aquosam  et  ptisanae  succum 
pig-  pu/iQdvsiv  Si  dvayxd^siv  Tbv  %uA bv  rijg  sorbere  cogito.  Quodsi,  ubi  haec  feceris,  saliva 
TTKravyg.  "Hv  Si  o!  ravra  Toiiovri  11  rb  non  exeat,  suffitum  eodem  modo  velut  in  supe¬ 
rna  Aov  ^  il-ty,  Tupidv  rbv  aiirov  rpbrov  riore  (specie  anginae)  parato.  Sin  illi  ad  pectus 
S>aT£p  iv  ryj  rpbtrSev.  ”Hv  Si  pl  ig  rd  arij-  aut  ad  cervicem  inflammatio  vertatur,  betas  aut 


&  £  ? 


—  205  — 

odxxTai  ij  k  tov  rpdyxko v  rb  QMy-  cucurbitas  concisas  in  aquam  calidam  comectas 
**  Ta6:TXct  Ij  '  xo\oxbvTag  xaTaTa.fj.uv ,  ifJ.-  adponito  et  frigidam  bibat,  ut  sputum  facilius 
SaAtbi/  ‘is  Map  X^apbv  ixiTibitsbu  xal  xi-  exscreetur;  cum  vero  tumor  in  pectore  extube- 
Htu  -j/oxpbv,  OXUS  to  alakov  ebxeT&Tepov  rat,  plures  evadunt.  At  si  faucibus  et  tumorr- 
axoxpifoXTtiTar  otov  S’  igofSijsy  k  ™  bus  sedatis  ad  pulmonem  morbus  versus  fuerit, 

fita  ol  xUoveg  ix0e&yovai  "Hv  Se  Tijg  confestim  febris  et  lateris  dolor  insuper  corri- 
< ddpvyyog  xabeo TVfxmvfs  xal  T&v  olSv\fJ.dTUV,  pit,  quod  ubi  acciderit,  plerumque  moritur.  Sin 
<7Tpa0ijj  k  rbv  xvebfjova  tf  voutrog,  xupeTog  autem  dies  quinque  effugerit,  purulentus  evadit, 
eMs  #ajS  ouv  ii-a/Se  xal  bSuvvf  tou  xXeupoo  nisi  ipsum  confestim  tussis  corripuerit,  quae  si 
xal  ug  ixiTOXoti/  dxibave,  ixifv  touto  yi-  corripuerit,  exscreato  et  repurgato  sputo  con- 
vtfTai-  ‘vjv  S' uxepQtyy  v\fj.ipag  x hre,  i/xxuog  valescit.  Huic,  quamdiu  lateris  dolor  detinet, 
ylyvexai,  vjv  fj,ij  fJ.iv  (Sv/%  *  ixihdfa  altTixa-  latus  calefaciendum  et  offerenda,  quae  offerres 
*!jv  S’ixi\d(iy,  dxoxpefj.0dfj.evog  xal  dxo-  si  pulmonis  inflammatione  laboraret.  Quodsi 
xabapSelg  byiijg  ylyverai.  Tofrnp  &rr\  dv  dies  quinque  superarit  et  febris  remiserit,  tus- 
'  ‘  piv  ij  bSOvvf  to  xXeopbv  £%} U  Qifafa»-  **  sis  vel'°  ^tineat,  primis  quidem  diebus  sorbi- 
xXeupbv  xal  xpocQipeiv  1  boaxep  ei  xepixveu-  tionibus  utatur.  Cum  vero  cibos  sumere  occoe- 
fj,ovhji  ?%o/ro-  ijv  ^  uxep0uy\j  Tag  xivTS  perit ,  quam  pinguissimos  et  maxime  salsos  edat. 
iffj.ipag  xal  o  xupeTog  avifi,  t/  Si  /3i)£  ?%#,  At  si  tussis  non  adsit,  verum  purulentum  fieri 
Tag  fjev  xpirrag  v\fJ.ipag  putp^fiam  \ Siaxpij-  cognoscas,  ubi  coenaverit,  cumque  dormire  vo- 
obar  ixvjv  Si  rcoi/  umuv  dp^Tai,  ug  Xixa-  let,  allia  quam  plurima  cruda  edat  et  vinum 
p&TaTa  xal  akoxdn-aTa  kSleiv  ijv  Se  ol  ij  generosum  meracius  superbibat.  Quodsi  sic 
/3 v/t;  fj.ii  iip,  dXXd  yiyvd exyg  1/j.xvov  yev6-  quidem  ei  piis  eruperit,  bene  habet,  sin  minus, 
/jevov,  Seixvijoag,  ixijv  peOikip  xabeCSetv ,  postridie,  ubi  calida  laveris,  suffitum  exhibeto 
< TxbpoSa  6>/j,d  rpuyiTa  cbg  ,x\efora  xal  ‘ixi-  et  si  eruperit,  velut  purulentum  curato. 
xivixu  oTvOv  olvcSSea  dxpvjTkrepov  xal  vjv  . 
piiv  oilrag  ol  /Sayijj  ’to  xuov  !jv  Si  fJ.il,  t^ 
uTTepalip  MOoag  6ep[i$  Ov pudeat,  xal  ijv  pa- 
yijj,  ItjeSat  Sxsxep  tfcxuov. 


xij'.  'E ripif  xuvdyxi-  <bi.ey (Jalvei  Toiixi-  28.  Aha  angina.  Linguae  pars  posterior  in- 
trSev  Ttjg  yS-dooifg  xal  to  x\ij&pov  t b  "uxep  flammatione  tentatur  et  operculum  quod  supra 


206  — 


rbv  ISp6y%ov  xai  o!>  SSvarai  xararlveiv  rb 
rlaXov ,  oii S'  S,XXo.  oi/Siv  ■  tyv  S'  avayxaeSy , 
Sia  ribv  jbivibv  oi  jbiei.  "Orav  oiirag  2%y , 
rpiifvag  jxMyv  yXapiiv  xai  ffiXivov  xai  bpiya- 
vov  xai  virpav  xai  ryg  f)6ou  ryg  ipubpyq ,  fti- 
Xirt  Steig,  ra%i/  rotiav,  iy%pleiv  riiv  yXibe- 
rav  hobev ,  '  y  av  oiSiy  •  'ircira  dva^ieag 
mxa,- ' dro%iag  rb  OSap,  rphpag  ryg  p6ou, 
bXlyyv  Sieivai  rip  rnxltp  roOrip  xai  dvayap- 
yapi^eiv,  idv  SOvyrdi-  ijv  Si  fi),  SiaxXO^s- 
<r$ar  riveiv  Si  SiS6vai  rb  ara  rov  xpipivav 
iiSop  ■  e%a6e v  Si  rbv  aii%iva  xai  rd  nyyo- 
via  xararXdareiv  dX^rtp  dy  oivcp  xai  iXatcp 
'tyovra  %Xiapip  xai  aproug  rporribivai  6sp- 
fioiig.  'Arorufoxerai  ydp  Sig  ra  roXXd  iv 
rip  ‘  xXijSpcp  xai  ijv  fiiv  payij  abripiarov, 
iryivtg  ylyverai •  ijv  Si  piii  pyyvOyrat,  0yXa- 
(ptjsag  rip  SaxrOXtp  Ijv  piaX6axbv  iy,  mSij- 
piov  itjii  TpoaSyadfJiivog  rpbg  rbv  .SdxruXov 
rpyirat.  Taura  raiyravn  '  uyiieg  yiyvov- 
rai-  vj  Si  vouaog  aiiry  ijxirrd  iart  Samr&Syin 
x$'.  XraQuXij.  "Hr  aruCpuXif  iv  ry  Qd- 
puyyi  yivyrai ,  IfirlrXarat  clxpag  b  yapya- 
psdv  SSarog  xai  ylyverai  arpoyyOXog  rb 
iLxpov  xai  Sia0avijg  xai  IriXapajidvsi  rijv 
Tvoiyv ,  xai  ijv  QXeyfitjvy  rd  maybvia  ev$ev 
xai  ivSev,  urorvlyeriu  •  ijv  Si  abrb  i0'  eav- 
rou  yivyrai ,  rpOrasv  fiy  ’  QXeypeyvdvrov , 
fycov  drobv^rxei.  ’! Orav  oiirog  l%y ,  XafSiPv 
rip  SaxrOXip  rbv  yapyapeuva,  avo  ig  rijv 


bronchum  est,  neque  salivam,  neque  aliud  quid- 
quam  devorare  potest,  sed  si  cogatur,  ei  ner 
nares  effluit.  Cum  sic  habuerit,  mentham  vh 
ridem,  apium,  origanum,  nitrum  et  rhois  rubri 
portionem  terito,  meile  subigito,  iisque  crassi 
oribus  redditis  linguam  '  interiore’  parte  qua  in- 
tumescit  illinito.  Deinde  ficus  aqua  decoquito 
rhois  triti  parvam  portionem  hoc  ficuum  de¬ 
cocto  macerato,  eoque  si  possit  pro  gargari- 
smate  utatur,  sin  minus,  os  eo  colluat  Aquam 
vero,  in  qua  crassiores  farinae 'hordeaceae  par¬ 
tes  maceratae  fuerint,  potui  exhibeto.  Exteriore 
autem  parte  collo  et  maxillis  cataplasma,  ex  fa-’ 
rina  calida  in  vino  et  oleo  imponito  et  panes 
calidos  admoveto.  Ut  plurimum  'enim  suppu-  ‘ 
ratio  fit  in  operculo,  quae  si  sponte  eruperit 
sanus  evadit,  sin  minus  j  ubi  digito :  immisso 
contrectaveris  an  molle  sit,  acuto  ferramento  ad 
digitum  alligato  perforato.  Quo  facto  conva¬ 
lescunt;  morbus  autem  minimum  letalis,  est;  i  ; 

29.  Uva.  Si  jiva  in  faucibus  oriatur,  sum¬ 
mus  gurgulio  aqua  impletur,  eiusque  extrema 
pars  rotunda  et  pellucida  redditur,  respiratio¬ 
nemque  intercipit.  Quodsi  maxillae;  utraque 
ex  parte  inflammatione  tentatae  fuerint ;  stran¬ 
gulatur.  Sin  vero  citra  harum  inflammationem 
haec  affectio  per  se  oriatur,  minus  perit.  Cum 
sio  habuerit ,  gurgulionem  digito  apprehensum 
et  sursum  ad  palatum  adpressum  extrema  parte 


—  207  — 


bxepfa v  '  dxoxidcaq,  '  Siarafidetv  dxpov- 
ixeira  StSbvai  dvayapyapiQiv  rb  dxb  ruv 
0bXXav  M%etv  Si  dXyrov  0u%pdv  xal  VSop 
ixtrbetv  xal  /tvi  Xobeabai. 

X'.  AvnaSet ;■  "Ha  avndSeq  ydvavrai, 
gvvoiSdei  bxb  rv/v  yvdSov  Mev  xal  Mev  xal 
0au6peevov  axXypbv  i<sn  dgaSev  xal  6  yap- 
yapedv  '6Xoq  0Xeypeahet.  "Orav  obraq  ixV » 
xaisip  rbv  SdxrvXov  Sia&deiv  rdq  dvnaSaq, 
icpbq  Se  rbv  yapyape&va  trpoaxpletv  dvBoq 
XjxXxov  gypov  xal  dvayapyaplQtv  ‘  r<p  dxb 
rHv  06XXav  eiXySepdr  dgaSdv  re  xaraxXdc- 
tretv,  j)  dv  dxoiSdif,  dfeijXum,  iv  otvip  xal 
iXatip  i0uv,  %A lapijv.  ’En)i/  Sd  roi  Soxduat 
rd  06/tara  piaXaxa  elvai ,  ’dra>6ev  d0arab- 
fieva  uxorbipai  peaxaipUp  ■  hia  Si  xal  abr6- 
f tara  xahhrarai. 

Xa' .  *  'TxoyXusdq.  ”Hi/  bxoyXarrlq  rydr 
vyrai,  tj  yXSurtra  olSlaxerai  xal  r o  bxoxdru 
xal  rb  ii-a  ipaub/xevov  ttxXyp6v  ian  xal  rb 
alaXov  xaraxlveiv  ob  SOvarai.  "Orav  obraq 
rxbyyov  iq  bSap.  Seppobv  1/xfidxTav 
xpoanddvai  xal  ri)v  SipodjXvtnv  d-0av  iv  oh cp 
xal  iXahp  xaraxXdrreiv  ’d£-a,  %  dv  dxoiSdy 
dvayapyapi^dra  Si  rcp  ruxtcp ,  xal  p$i  Xo6- 
er$ar  ixi )v  Si  Sidxuov  ydvyrai ,  rdpoveiv  ■ 
ivtore  Si  abripiarov  ixp^yvurai  xal  xabfcra- 
rai  ob  rpiybdv  iS dxoxudj^i/i,  Sia- 
xauaai. 

X(S’.  *<I>A dyfia  gwrdv  iq  rv/v  brepdp v/v. 
"Hi/  Si  0Xdy/ia:  t-uerij  eq  rvjv  bxepfav  dxoi- 
Sdei  xal  IfiXpfoxerat.  ” Orav  obraq  'dx^ti 
xateiv  rb  0upia  ■  ’  ixifv  S'  it-Up.  rb  xuov  xXO- 
%eiv  rb  Xoixbv ,  xpurov  fiiv  vtrpcp  xal  bSan 


praecidito.  Deinde  herbarum  hortensium  odo¬ 
rarum  et  condimentis  usurpatarum  decoctum 
pro  gargarismate  dato  et  farinam  frigidam  delin¬ 
gendam  aquamque  superbibendam ,  neque  lavet. 

30.  Tonsillae.  Si  tonsillae  oriantur,  sub  ma¬ 
xillis  ex  utraque  parte  tumor  fit,  qui  ad  con¬ 
tactum  durus  est,  et  totus  gurgulio  inflammati¬ 
one  vexatur.  Cum  sio  habuerit,  immisso  digito 
tonsillas  protrudito,  ad  gurgulionem  vero  aeris 
florem  siccum  illinito  et  herbarum  hortensium 
odoratarum  decoctum  insolatum  pro  gargarismate 
exhibeto  et  extra,  qua  parte  tumor  est,  horde¬ 
aceam  farinam  in  vino  et  oleo  coctam  in  cata¬ 
plasmate  tepidam  admoveto.  Ubi  vero  tuber¬ 
cula  mollia  esse  videbuntur,  intus  contrectata 
scalpello  pertundito.  Quaedam  tamen  etiam  sua 
sponte  sedantur. 

31.  Hypoglossis.  Si  hypoglossis  nascatur,  lin¬ 
gua  intumescit ,  parsque  sub  ipsa  et  externa  ad 
contactum  dura  est  et  salivam  devorare  non 
potest.  Cum  sic  habuerit,  spongiam  calida  ma¬ 
defactam  apponito  et  farinam  hordeaceam  vino 
et  oleo  incoctam  parte  exteriore,  qua  intume¬ 
scit,  in  cataplasmate  admoveto,  ficuum  deco¬ 
ctum  pro  gargarismate  dato,  nec  lavato.  Ubi 
vero  purulentum  fuerit,  secato.  Quandoque 
autem  sua  sponte  erumpit  et  eitra  sectionem 
considit.  Cum  vero  parte  externa  suppuraverit, 
inurito. 

32.  Pituita  in  palato  consistens.  Si  vero  pi¬ 
tuita  in  palato  .constiterit,  intumescit  et  suppu¬ 
rat.  Cum  sic  habuerit,  tuberculum  urito;  ubi 
pus  exierit,  reliquum  eluito,  primum  quidem 
nitro  et  aqua  tepida,  deinde  vino.  Postquam 


—  208  — 


%XiapCp,  txeira  ohcp,  ixt/v S' ixxXOtrifg ,  ara-  elueris uvam  albam  passam  exemptis  acinis 
( ptSa  rphjvag  Xeuxijv ,  ^sAtav  rb  ytyupro v,  tritam  usturae  loco  imponito,  cumque  effluxe- 
hrMvai  bg  t b  xaupca-  tx^v  Pbtpuf,  otvcp  rit,  vino  meraco  tepido  colluat  et  ubi  quy 
axp^rtp  yXiapcp  SiaxXu^teSa  xal  ixy/v  pcbXXip  edere  aut  sorbere  volet,  spongiam  immittito 
Mt»  ‘ti  i)  jhipCpuveiv ,  axbyyiov  hnUvar  istaque  donee' convhlescat  facito.  :  A 
raura  xoibeiv  ?or’  civ  iytifg  ybvyrut. 

Xy'.  ’  XldXuxog.  "Hv  '  x&Xuxog  yivyrai  38.  Polypus.  Si  polypus  oriatur  in  naso  ex 
h  Tjf  pivl ,  ix  piiaou  tou  %6vSpou  xaraxpi-  media  cartilagine  i  velut  gurgulio  dependet  et 
i uarat  oTov  yapyapeiiv  xal  l&rijjt  &aip  rv/v  ubi  spiritum  expellit,  foras  mollis  progreditur 
xvoiijv,  '  xpozpxerai  £§co  xa l  iar!  pcaXSaxbg,  ubi  vero  attrahit,  regreditur,  vocem  obscurata 
xal  Ixip  iMtmtfaq,  oi%£Tai  bx!aa  xal  <pHy-  et  inter  dormiendum  stertorem  facit.  Cum  sic 
yerai  ffopc0bv,  xal  bxb/v,  xa$l6ty,  iiy%et.  habuerit,  spongiam  rotundam  concisam  et  in 
"Orav  ollrag  {yjfi ,  axbyyiov  xaTarapciPv  orbem  velut  spiram  contortam  lino  Aegyptio 
arpoyyCXov,  xoitjaag  ofov  axtipav  xareiXl-  convolvito'  -  et  duram  reddito.  Sit  autem  ea 
%at  Xtvcp  alyuxritp  xal  xbiijcai  axXifpbv  elvai  magnitudine,  quae  naribus  sit  adaptata.  Spon¬ 
de  Seti  fibyeOog  Sxsts  saaprlfgSiv  bg  rbv  pcu-  giam  quadruplici  lineo  filo,  quod  cubitali  sit 
xrijpa  xal  Sijcai  rb  axbyyiov  Xlvcp  ‘rerpa-  longitudine  unumquodque,  deligato.  Deinde  ea 
%66r  /aijxog  d’  hra  oaov  xuyoviaTov  ixa-  in  unum  principium  coacta  .sumptaque  tenui 
orov  •  bxeira  xorfrag  aiirSiv  jjciav  i  &p%ty ,  virga  stannea ,  quae  altera  parte  acus  foramen 
V afSSov  Xaficiv  xciaffittphijv  Xexrv\v  bx  tou  habeat,  virgam  acuta  sui  parte  in  os  transmit- 
brbpou  xCap  typueav  Sielpeiv  bg  rb  tt6/m  tito  et  transmisso  per  foramen  lineo  filo  eam 
tv/v  pdfSSov  ixl  rb  btgii  xal  bx^/v  Xd/iipg,  d/-  apprehensam  trahito,  donec  filorum  principium 
bpaag  Sia  tou  xOapog  ’  rb  Xlvov,  SX xeiv  hr'  prehendas.  Deinde  'specillo  ad  ungulae  simi¬ 
li'  Xafiipg  rbfv  apyljv  bxstra  yv/Xviv  uxoklg  tudinem  bisulco,  gurgulioni  subdito,  obnixe 
iixo  rbv  yapyapsava  dvTspelSav  bXxeiv  hr'  trahito,  donec  polypum  eduxeris.  Cumque  extra- 
civ  btgeipOayg  rbv  x&X uxov.  'Exijv  S'  bxrxa-  xeris  et  sanguis  fluere  desierit,  siccum  linamen- 
<7ipg  xal  xaCaxrai  rb  alpca  pbov,  xspiOelg  tum  specillo  obvolutum  immittito  et  de  cetero; 
xepl  'ti )v  pci^Xifv  tgypbv  bUviov  fioruaai  xal  aeris  flore  cum  meile  fervefacto,  linamentum 
rb  Xoixbv  dva^birai  tou  dvboug  bv  pcbXin  xal  illitum  in  nares  imponito.  Ulcere  iam  percurato, 
ypiav  rbv  pcorbv  ’  bvnUmi  bg  rijv  fiva-  xal  plumbum  ita  efformatum  ut  ad  ulcus  pertingat, 
bxijy.  %S>i  rb  bXxog  dXOatvijrai,  u,6XifiSov-  meile  illitum,  donec  convalescat,  apponito. 


ronfsdfiw 


respirare  potest, 
fistula  ferramen 
3  oportet.  Post 


tribus  aut  quatuor 


ciderit,  penioillum  lineur 
illitum  imponito.  Cumi 


tpOQ  K&fajTOi;.  "Erato'  Ttuph,  rbv  5>  86.  Alius  polypus.  Interiore  ex  parte  circa 
t6  ti  axkypbv  Cp6erai  i cal  Sonte  i  cartilaginem  durum  quid  enascitur,  quod  caro 
ipiagr'  i)v  3t  aiiroO,  4>o-  esse  videtur,  si  vero  attigeris,  sonat  veluti  la- 

Wog.  "Qtciv  oiirag  l%y,  ayjoavra  pillus.  Cum  ita  habuerit,  nasum  per  scalpellum 


—  210  — 


rv/v  fiva  rpolXip  kxxaSijpai,  kreira  ksnxaurar 
rouro  Sk  roiljaag,  guppdipai  rdXiv  rviv  fi 'va 
xal  Ipcdai  rd  iXxog  rip  %p!<rpoan  kvaXsKpav 
paxog  kvn&elg,  xal  is tv/v  repiaary,  kyypieiv 
r 6  $11601;  rd  kv  rip  pokXirr  dXSfoxeiv  Sk  rip 
pooXtfiScp. 

Ag'.  ‘  "A XXog.  <b0trai  kx  rXayiou  rou 
%6vSpou  kv  axpcp  otov  xapxivia •  rdvra  Sk 
raura  xaiav  %p<j  ■  Srav  Sk  xafoyg ,  knrdffai 
rou  kXXefidpou-  kr^v  Sk  carij,  xadalpeiv  rip 
dvdei  ‘rip  %0v  r$  poiXirr  dXdfaxeiv  Sk  rip 
fioM/SScp. 

Xp’.  "Ivrepog.  'H  xpoiki  pokXatva  ylyvsrai 
‘xal  rd  rpdrarov,  ftdXuyra  Sk  ra  ktrxia- 
rfikva  xal  ol  oCpSaXpol  %Xapol  xal  vj  yXSxsaa 
xdrodev  xal  ai  (pXkfSeg  ai  uro  rp  yX 6e<ry 
nay/iai  xal  pokXaivat  xal  arupog  yiyverat 
xal  odpkst  ra%ii  %oX&< teg.  " Orav  oilrag  k%y, 
'rptirov  pokv  rdg  0Xi(Sag  rag  Oro  rip  yXdffaip 
aroryav,  krsira  XoCovra  roXXip  'xal  6eppoip, 
SiSdvai  rtvsiv  vfon  rou  dripoSkXou  rkg  fi- 
Tag,  ‘droxaOaipu v,  kipuv  kv  o’tvip  btrov  rkvre 
fiZag  xal  tsiXiva  Ipupofilt-ag  8(7 ov  *  %sfp«  vrXkj- 
pea  ruv  (pOXXav  imy/iv  Sk  olvou  yXuxkog 
rpia  ’  {fpuxorOXiu  dlyivdia  xal  Xsireiv  ifpoixo- 
ruXiov  ■  rouro  xipvag  '  kv  rip  Xourptp  SiSovai 
trivetv-  krijv  Sk  oi/pfoy,  rirtoin  %ptj<r6a  Sia- 
%apprixoi<n  xal  poera  rd  nriov  kpe(Mv6oug 
Xeuxodg  rpuykra  xal  mvkra  ‘oTvov  Xeuxdv, 
“  roXkiv ,  OSapka  xal  trkXiva  rpaykra  krl  rip 


divisum  expurgato ,  mox  inurito,  quo  fact0 
rursus  nasum  consuito  et  penicillo  unguine 
illito  imposito  ulcus  curato,  atque  ubi  circum 
putruerit,  aeris  florem  cum  meile  illinito,  pium- 
bea  vero  lamina  immissa  percurato. 

87.  Alius.  In  cartilaginis  summa  parte  ex 
obliquo  velut  cancri  parvi  exoriuntur,  quos 
omnes  inurere  oportet;  inustis  veratrum  adsper- 
gito.  Ubi  vero  putruerint,  aeris  flore  cum  meile 
exterito,  plumbea  vero  lamina  percurato. 

38.  Morbus  regius.  Corporis  superficies  ni¬ 
gricat  et  facies,  praecipue  vero  partes  in  umbra 
latentes,  oculi,  ex  virore  pallescunt,  lingua  in¬ 
feriore  parte  venaeque  sub  lingua  crassae  sunt 
et  nigrae,  febre  caret  et  urinam  crassam  bilio- 
samque  reddit.  Cum  sic  habuerit,  primum 
quidem  venas  sub  lingua  pertundito ,  dein  dum 
multa  calida  lavas,  asphodeli  radices  fere  quin¬ 
que  repurgatas  et  vino  incoctas,  apii  foliis' ad¬ 
mixtis,  quantum  manus  capere  possit,  ieiuno 
bibendas  exhibeto ;  vini  autem  dulcis  tres  dimi¬ 
dias  heminas  Aeginenses^  affusas  ad  dimidiam 
heminam  coquito,  quam  aqua  mistam  in  balneo 
bibendam  dato.  Postquam  vero  urinam  reddi¬ 
derit,  cibis  alvum  subducentibus  utatur,  post 
cibum  cicer  album  edat,  vinum  album,  copio¬ 
sum,  aquosum  bibat,  apium  et  porrum  in  cibo 
comedat.  Haec  septem  diebus  faciat  et  si  qui- 


—  211  — 


ffrr/a  xal  xpasa.  Tloieira  Si  Taura  ixrd 
{.pipas  xal  Ijy  pto  sot  Soxiy  iv  rabnpai  {/ 
woiii  xsxaiapOai  insutis ■  vjv.  Si  fiij,  xal 
iripag  rpsig.  rabrd  xoisira  pera  Si,  ixi- 
ayuv  9  *5«  i 'ifiifiag,  xpiaSsg  Qdp- 

paxov  xpig  rdg  plvag-  pera.  Si  ’  (pdppaxov 
xleav  xara,  u0'  ol  %otyv  xaSapeUrat,  xal 
'Ijv  fiv\  axi-v/vUSifg  ?#,  ivou  ydXa,  vj  bppiv 
perdxiaov.  T aura  xaiim  ‘  Syiijg  ylyvetaL. 

W.  "E repog  'Ixrspog.  Tluperog  Kap/Sdm 
l Qfyxpbg  xal  ‘rtjy  xsQafyy  (Sdpog  t%si,  xal 
ol  xuperol  ixauaavro  oBv  ivlomr  aiirdg  Si 
ylyysrai  %Kapbg,  o'l  rs  dQSaXpool , atiXusru, 
xal  dabiveia  xai  .axpatyfy  rov  cru parog,  xal 
oipisi  xayp  xal  %Xup6v.  Tourov  6sppp 
A  oieiv,  xal  SiS6vat  xlveiy  Sioupv/nxd-  i^v 
Si  croi  Soxij)  xaSapthrepog  ehai  xal  i/  %potii 
(3eXrtuv  yivvfrai,  xpiaBeg  (pdpfiaxov  xpig 
rdg  fi mg  xal  pir&xmy  xara •  ffmtoipi  Si 
i>g  paMaxwrdrom  xp^ffia  ■  olvov  Si  xtvira 
A euxbv,  yhixbv ,  bSapia.  Taura  xoiiay 
byi*ig'  ylyysrai. 

p'.  'Tlupsrol  axi  %oXijg.  "Hv  %oAp  i 
dvOpuxog,  xuperig  abriy  Xapfidvei  xai'  v/pi- 
pvfv  xal  dcplsi,  ’i%ei  Si  pakiara  ri  piam 
rijg  vi uipyg  xal  ri  ar.ipp  xixpiv  xal  ’  oxirav 
dairog  f,  A uxiei  abriv  •  ixi/v  Si  (pdyy, 
xvlysrai  xal  bx’  oXlyav  *  rtyuv  ipxlxXarai 
xal  USsXbaaerai  xal  ipsalat  piv  kap(3dyomi 
xal  ig  ry/y  iaQbv  (idpog  ipxlxrei  xal  ig  rd 
axiXsa  xai  bxvdaasi.  To&rou,  piv  psrd 
ri  xup  ifctSpu  xal  ol  ipuypdg  xai  xovXbg  SSj, 


dem  in  his  cutis  moderate  tibi  purgata  esse 
videatur,  sat  est,  sin  minus,  aliis  tribus  idem 
faciat.  Postea  vero  unius  aut  alterius  diei  mora 
interfecta,  medicamentum  ad  nares  admoveto, 

bile  purgabitur,  propinato;  et  si  non  lienosus 
fuerit,  lac  asininum  aut  serum  postea  biben¬ 
dum  dato.  Haec  faciens,  sanus  evadet. 

39.  Alius  morbus  regius.  Febris  levis  pre¬ 
hendit,  caput  gravitas  detinet,  et  nonnullis  vel 
cessat  febris,  ipse  vero  ex  virore  pallidus  evadit, 
praecipueque  oculi,  debilitas  adest  et  corporis 
ad  motionem  impotentia  et  urinam  crassam  ac 
cum  virore  pallidam  reddit.  Hunc  calida  lavato 
et  quae  urinam  ducunt  ei  bibenda  exhibeto.  Ubi 
vero  purior  esse  et  color  tibi  melior  videbitur, 
medicamento  naribus  admoto  etiam  medicamen¬ 
tum  deorsum  purgans  postea  bibendum  dato. 
Cibis  autem  quam  mollissimis  utatur,  vinum 
album,  dulce,  aquosum  bibat;  quibus  factis 
sanus  fiet. 

40.  Febres  ex  bile.  Si  quis  bile  vexetur, 
febris  eum  quotidie  prehendit  et  dimittit,  po¬ 
tissimum  vero  medio  die  detinet,  et  os  ama¬ 
rum  est  et,  cum  sine  cibo  est,  eum  offendit;  ubi 
vero  cibos  sumpserit  ,  strangulatur  et  paucis 
impletur,  eosque  aversatur  et  vomituritione  ten- 
tatur ,  ad  lumbos  et  crura  gravitas  decumbit  et 
in  somnum  proclivis  est.  Huic  si  post  febrem 
frigido  et  copioso  sudore  exsudarit ,  neque 
febre  liberatur,  diuturnus  morbus  evadit;  sin 


—  212  — 


xal  rou  nuper ou  /ai)  &naXXdcrvjrai ,  i\  vouaos  minime  exsndarit,  citius  iudicatur.  Cum  sic 
Xpovly/  ytyverar  'ijv  Si  pii)  ISpip,  baaaov  xpl-  se  habeat,  ubi  nonum  diem  attigerit,  medica- 
verat.  "Orav  oliras  £%y,  ini/v  yhyrai.  ha-  mentum  purgans  exhibeto;  si  enim  statim  per 
ratos,  (pdp/eaxov  Souvai-  ijv  ydp  aiirlxa  ap-  febris  exordia  exhibueris,  postquam  purgatus 
%0/xhou  roS  nuper ou  Mips,  inijv  xaSapDy,  fuerit,  febris  repetit,  rursusque  medicamento 
in'  o5v  iXa/ie  6  nuperos  xai\  auris  Qap/xdxou  indiget.  Cum  vero  os  minime  laboret,  sed  ad 
Seirai.  'Entjv  Si  rb  f liv  cr 6/ia  /tvj  novdy,  imum  ventrem  tormina  decumbant,,  medicamen- 
is  Si  rijv  vetalptfv  yaaripa  <srp6Qos  ipinhrrf,  tum  deorsum  purgans  propinato,  posteaquelac 
Qdppiaxov  niaai  xdra  xal  /eeranirai  ydXa  asininum  aut  serum  aut  succum  aliquem  biben- 
iivou  Ij  bppbv  i)  -r  iSv.  riva  ■  ijv  S'  fa&evijs  dum  dato;  sin  debils  sit,  alvum  infuso  subluito. 

iip,  bnoxXOrai.  Upb  Si  rou  Cpap/idxou  rijs  At  vero  ante  medicamenti  purgantis;  potionem 
ndrios,  nuperaivy,  iakv  piiv  SiS6vat  si  quis  febre  vexetur,  mane  quidem  aquam 
/leXlxpi/TOU  CiSapis ‘  rijv  Si  aXXvjv  v/fiipiiv,  mulsam  aquosam  exhibeto,  alio  vero  die,  quum 
Ini)*  6  nuperis  fy#,  SSap  onbcrov  alv  UXy  febris  detineat,  frigidam  quantam  volet-  biben- 
SiSbvai  niieiv  ipu%pfo-  ini)»  Si  avf  6  nuper&si-  dam  dato,'  Cum  vero,  febris  remiserit,  ptisanae 
putyav  SiSomi  nriadm/S  %uXor,.  i)  xiy%pov  succum  aut  milium  liquidum  sorbendum,  et- vi- 

Xenrbv  xal  ininheiv  ohov  Xeuxbv,  olv&Sea,  num  album,  generosum,  aquosum  superbibem 
uSapia.  "Ha  S"  *  fpnopts  %  xal 'pix  *  i*bf-  dum  dato, .  Quodsi  febre  detineatur,  ,  neque- da. 
pttfn  rijs  vuxrbs,  fhjre  rijs  % wtyvpsy  ijvaub-  nocte,  neque  de  die  remiserit,  et  ad  contacto 
/aevos  Si  S)v  rS.  /ah  ‘ha.  6ep/ad,  ij  xotXl i/  superiores  quidem  -partes  .calidas habeat/ventet 
Si  xal  ol  n6Ses  ‘  if/uxpol  xal  ij  yXanxarpi/'-  autem  et:  ped&'  frigidi,  sint,  et  lingua  aspera, 
%£iie,  roOrip  /avj  Sis  (pdp/iaxov,  dXX'  iinoxXC-  buic  medicamentum  purgans  minime;  exhibet®,- 
£ eiv  fiaX$ax$  xXfofian  xal  StSbvai  jiu/iCpd-  sed  molli  ijifuso  alvum  subluito,  <>t  ptisanae 
vetv  rb»  yuXiv  rijs  ntiravt/s  \pu%pbv’  Sis  rfs  succum  bis  die  frigidum  sorbendum  dato,  po- 
i \[iipys  xal  ininiveiv  oho v  SSapia ,  rov  S'  steaque  vinum  aquosum  propinato,  reliquo  vero 
dXXov  %p6*ov  nlveiv  S Sap  ias  ipuxp6rarn3*i'i  tempore  aquam  quam  frigidissimam  bibendam: 
Ohroq  ijv  pciv  i/SSo/iatos  it-tSp&stf  xal  rb  Hic  si  quidem  septimo  die  exsudarit,  et  febris 
nup  airrbv  phy-  ijv.  Si  fii),  rerraperxaiSe-  eum  dimiserit,  bene  habet,  sin  minus,  ple- 
xaraios  dnoOvijrxei  &s  ra  noXXd.  rumque  decimo  quarto  die.  moritur.  1  Ipt 


/ea'.  “Aaaos  nuperis.  "E^aBev  dtpanrb-  41.  Alia  febris.  Exteriore  parte  ad  conta- 
/aevos  irrl  (SXv/xpbs,  iradev  Si  xalerai  xal  ctum  febris  levis'  est,  intus  vero  ardet,  lingua 


—  213  — 


.  m na  rfyixela  xal  rvet  Stk  rSv  pw£hi  est  aspera,  naribus  et  ore  calidum  exspirat. 
L tou  ordj i£*r»e  teppbv  m»  fi  rep-  Ubi  vero  dies  quintus  fuerit,  praecordia  dura 
rroiiOQ  yiarru,  r'a  uroxovSpia  cxfypd  xal  sunt,  dolentia,  et  eoior  qualis  in  ictero  de- 
mtnj  Intsn  xal  f  xM  °*ov  M  M**»  tento  aPParet'  urinamque  crassam  ac  bilio- 
gfmfvot/  tpafiierai  xal  obpiei  ra%u  xai  %o-  sam  excernit.  Hunc  si  quidem  septimo  die  n- 
Afoft?  Toutov  ijv  pfo  hpfopahv  fora  pyog  gor  et  vehemens  febris  prehenderit  ao  exsuda- 
Xifiyi  xal  ruperit  IryOpit  xal  ifrfp&rr  ?»  rit,  bene  habet,  sin  minus,  septimo  aut  nono 
fi  p),  arodvfoxei  i/SSopdibt  ?  haralof  die  moritur.  Corripit  autem  maxime  morbus, 
Kapfiiya  »  'pMier*,' 1»  /xiv  ri  Irop  ad-  si  anni  tempus  squalidum  fuerit.:  Cum  sic  ha- 
ypy/pov  yfoyr'ai.  "O rav  oiirat  ?%}?,  Aoo-  buerit,  quotidie  calida  lavato,  aquam  mulsam 
eiD  6epp&  ixarrijt  ijpipift  '  xal  riveiv  M6-  aquosam,  copiosam  propinato  et  saccum  ptisa- 
m  pekixptjrbv'  bfapit  roXHv,  xal  pupQd-  nae  frigidum  bis  die  sorbendum  dato  et  post 
veiv  rfo  xuAiv,  rifc  meavit  ipuxpfo  fU  sorbitionem-  vinttm  aquosum,  album,  modicum 
rSjt^ffpk/nftsl  iri  fi  rtp  pvQtjpan  riveiv  bibendum.  Quodsi  alvus  minime  subeat,  per 
oJi/ov  iiSapia  Xei)xbv'y:bk(yov  ijv  f  t/  yarrifp  infusum  Subluito  aut  glandem  apponito.  Cibum, 
pi)  inroxj»f^9i:i>ri)xK6aai  i)  (idXeevo»  rpoatst-  quoad  febris  remiserit,  ne  exhibeto,  ubi  vero 
var  <n riov  fi  pii  rportpipeiv ,  for’  dv  6  ru-  cessaverit,' medicamentum  deorsum  purgans  bi¬ 
feri?  avijj-  ‘  iri/v  i 'i  radayrai,  (pdppaxov  bendum  dato.  Quandoque  enim  revertitur,  si 
rtaai  xdrn-  urorrpiCpei  ydp  fori  ore  if  impurgatns  permanserit.  Hic  morbus  prehen- 
voveo;,  ‘ijv  dxdhaprop  SuKpfyifrm.  'H  vou-  dit,  si  corpus  bile freduaidet.  -; 
rbp  '  Xap/Baver,  tfv  brepxoX^rip  rb  rapa. ' 

p(h'.  ‘  Hoptrop  rpitaiot-  "Hr  rpiraiop  ru-  42.  Febris  tertiana.  cSi  tertiana' febris  deti- 
perbg  P&»  pk  r»pilt  rp&t  Ai^cs?  neat,  si  quidem  post  tres  accessiones  quarta 

riij  rerdprtf  kd‘(itf,  (p'dppdXov  rfoai  xdr a-  prehendat,  medicamentum  deorsum  purgans 
j)i/  ft‘ (tat  foxirf1  (pappdxou  pi/  fefofyu,  rpi-  propinato.  Quodsi  medicamento  minime  indi- 
ipatrov  rsvra06Xkov  rSv  p^Sv:''6<rov  b£-Ci-  gere-tibi  videatur,  pentaphylli. radices  acetabuli 
/3« Qov  iv  b^arl  9  *fbuvai  rteiv.  "Hi/ c f&vptffi:  quantitate  in- aqua  tritas  bibendas  dato.  Si  vero 
rb&rcp  raCvrai,  koO&ag  adrbv  sroAA$  6eppip,  ne  sic  quidem  sedetur,  ubi  multa  calida  lave- 
rirai  rb rpityvkkov  xal  brbv  tnXQloO  iv  oivy  rit,  trifolium  et  laseris  succum  cum  vino  pari 
Iroxptfrcp  xal  xaraxXivap  infiakieiv  Ipdna  aqua  admixta  propinato  reclinatumque  multis 
roXXd  foi;  dv  ifpdxry  irijv  F  li-ifptiey,  ijv  vestimentis  doiiee  exsudet  contegito.  Pbst  sU- 
fiilv fousiai  mei»  dXQirov  ’ xal  iifap •  it  dorem  si  sitiat,  polentam  ex- aqua  bibendam 


—  214  — 


itsvripviv  Si  xtyxpov  intras  Xexvdv,  /5u(p>f-  dato,  vesperi  vero  milium  tenue,  coctum  sor- 
trara  xxl  oTvov  imxiira  ■  iaq  S'  &v  SiaXixip,  beat,  vinumque  superbibat.  Cibis  vero  quam 
'  airtoim  aq  paXBaxararom  %pfrOa.  mollissimis  utatur,  donec  dimittat. 

tj wy' .  '  nuperos  rerapraioq.  T 'erapraloq  ,48.  Febris  quartana.  Cum  febris  quartana 
xuperoq  orav  ?%jj,  ,’ljv  piv  akkyq  vo6-  detinet,  si  quidem  ex  alio  morbo  non  purga- 

co u  kd(Sy  i IxdBaproy,  (pappaxov  xlaai  xdra-  tum  corripiat,  medicamentum  deorsum  purgans, 
exeira  rvjv  xe0akviv  xaBijpui ,  ireira  0dp-  propinato,  deinde  caput  purgato,  postea  medi- 
f laxov  xitsai  xdra-  ijv  Si  pv\  raura  rroi^ravn  camentum  deorsum  purgans  dato.  Quodsi  neo 
xaB^rai,  Siakixicv  S6o  k^0taq.perd  rty  bis  factis  cessat,  interpositis  duabus  post  pur- 
xara  xdBapnv,  koiiraq  aitriv  xokidp  Beppip,  gationem  per  inferiora  accessionibus,  post  mnl- 
maov  rou  xapcrou  rou  i/orxudpoo  '6oov  xiy-  tae /calidae  balneum,  semen  hyoscyami  milii 
Xpov  xal  pavSpayipou  laov  .xal  ixou  rpeiq  magnitudine,  mandragoram  pari  portione,  la- 
xudpouq  xal  rpi06kkou  ioov  iv  ohcp  axpijrtp  seris  succum  trium  fabarum  quantitate,  et  tri- 
xiieiv.  "Hv  <5*  ippapiyoq  xal  iytalveiv  Soxiav  folii  parem  modum  ex  vino  meraco  bibendum 
ix  xdxouij  i%  oSoixopfyq  xuper^vaq  xara-  exhibeto.  Si  vero  robustus  esse  et  bene  sibi 
ary  aiirip  iq  rerapraiov,  xuprfaag ai/rdv ,  valere  videatur,  et  ex  lassitudine  atque  itinere 
rxBpoSa  SiSovai  iq  pii- 1  fidtrrov  Ixeira  im-  febris  in  eo  contracta  ad  quartanam  perducta 
xivira  (pdxiov,  pikt  .  xal  'B^oq  p!£-aq ■  ii ri)y  sit,  post  fomenta  adhibita  allium  meile  mace- 
*  S'  ipxk-faBip ,  ipeadra-  h retra  koucrdpevoq  ratum  ipsi  exhibeto,  deinde  lentis  cremorem 
‘Beppip,  ixv\v  mira  xuxedva  i(p’  meile  ;pt  aceto,  admixto  superbibat.  Ubi  verp 

uSarr  iq  iexipyv  Si  tnrloid  pakBaxoin  xal  cibo  expletus  fuerit,  vomat  et  post  calidae  bal- 
pi )  xokkoim  SiaxpljrBa-  rijj  S'- eripui  neum,  postquam  refrixerit,  cyceonem  ex  aqua 

koOeaq  Beppip  xal  xokktp,  'ipdma  ixiftakb iv  bibat,  vespere  vero  cibis  mollibus,  neque  mul- 
eaq  dv  i^iSpury ,  xu mi  crapaxpijpa  keuxou  tis  utatur.  Secunda  autem  accessione  calida 
ikke(i6pou r&v  pi^iav  '6rov  rpiuv  SaxrCkuv  pij-  multa,  loto  et  vestimentis  contecto,  quoad  ex- 
xoq  xal  rou  rpi0Okkou  'Btsov  Spaxpijv  piye-  sudet,  confestim  veratri  albi  radicum  trium  di* 
Boq  xal  dtroS.  S6o  xuapouq  iv  oivp  dxptjrtp-  gitorum, longitudinem,  trifolii  drachmae  quam, 
xal  ijv  ipeciai  piv  ipeadra-  !jv  Si  titatem,  succi  laseris  duarum  fabarum  pondus 

pvj,  bpoiaq,  pera  ' Si  rb  rijv  xeQakijv  xa-  ex  vino  meraco  propinato.  Quod  si  vomituritio 
Btjpar  airioiai  Si  xAf9&  ’  pakBaxard-  eum  detineat,  vomat,  sin  minus,  eodem  modo, 
roiar  'orav  Si  vj  kijiptq  piv  §Xih  p)  rfcrnq  sed  post  capitis  purgationem.  Cibis  vero  quam 
idy  rd  (pdppaxov  xtvira.  ,  mollissimis  utatur,  Cum  autem  ipsum  accessio 


invaserit,  ne  ieiunus  medicamentum  bibat 


—  215  — 


aS'  Itt stfhiQ  'brav  Mfa,  xvperbe  xai 
iivos  ?%ei,  Mfof  S‘“  Ti?«  ^'0?  k  T° 
erMoe,  xai  bpbbxvoia,  xai  xai  rbciaUv 
'  texrbv  tecti  Ox6%o\ov,  mi  faofflwerai  ob 
fciSlue,  xal  Sia  r&v  (3oul3lbvuv  bS&vtf  mi 
■  oitpest  alpOr&Sce.  "Orav  obrue  ?%jf,  ijv  piv 
rb  crGp  kvtj  ‘  i(SSopa(<p  ibvrt,  Clytie  yiyvs- 
rttr  ijv  Si  pb\  avi},  &0ixv4erai  v/  voGro;  ii; 
rete  SvSs m  t/pipae  ij  restrapeamiSeticr  oi 
ptev  ouv  xo\fol  iv  raOrtpri  Stxbfofovvrar  ijv 
ii  bxcpfidfo)  rv/v  rerrapeoxaiSexdrviv ,  ix- 
Quyycivei.  "Orav  obrue  '  *i  bSGvt;  i%tp ,  %fo- 
itspara  xpoanUvai,  sr iviru  'ii  pifo  ctva- 
Xtcue,  bnyiae  8%oe  irov  rCp  pifon,  Ixura 
bxbrov  &v  yivt/rai  pirpov  rou  iCpOoO  pi fo¬ 
ro;  xal  roG  bgoue,  im%iae  bSaroe  ivbe 
'  Siovra  1  sixom ,  roGro  SiSbvai '  xlveiv  xar' 
bfoyov  xvxivct,  xai  psraxtveiv  bSup,  bt-oe 
‘bfoyov  xapayiuv  puQeiru  Si  xai  xiyypou 
%vhbv,  pifo  bfoyov  xaparral^uv ,  0v%pbv ,r 
bffov  rtiraprypbpiov  xOrOXye  i0’  imriptp  trt- 
rtcp  xai  xiviru  olvov  fouxbv,  oivuSia,  CiSapia, 
bfoyov  o  Si  oTvoe-ei rru  i>e  pafoiux&raroe 
bSp^v  pi;  t%pv.  "Orav  Si  b  xoporb;  &0f, 
vfpipXe  piv  SGo  rbv  xiyxpov  fo0£ira  Si e 
rije  ilpt.PVQ  xai  ’  trei trfox  ijSGraru  iaSiiru' 
ixeira  rxbfotxa  i)  bpvlbiov  xa$s06ov  xoiijtrae, 
roG  £ upoG  pu0siru  xai  r&v  xps&v  0ayiru 
bfoya •  rbv  Si  Xoixbv  %p6vov  p6fosra  loov 
uxb  rije  voOtrou  ei%oro  ctpusriXictbu  piv  rbv 
xiyxpov,  i;  irxiptfv  Si  tnrtoitn  it;  ifottyi- 
aroiot  %pfe6a  ‘xai  pafoaxararoitn. 


44.  Lateris  morbus.  Lateris  morbus  ubi 
prehendit,  febris  et  rigor  detinet,  dolor  per 
spinam  ad  pectus  pervadit,  ereotae  cervicis 
spiratio  et  tussis  vexat,  sputum  tenue  ali¬ 
quantum  biliosum  non  facile  tussi  reiicit,  et 
per  inguina  dolor  pervadit,  et  urinam  cruen¬ 
tam  reddit.  Cum  sic  habuerit,  si  quidem  fe¬ 
bris  septimo  die  remiserit,  convalescit.  Quodsi 
non  remiserit,  morbus  ad  undecimum  aut  de¬ 
cimum  quartum  diem  pervenit;  plerique  igitur 
his  diebus  intereunt.  Si  vero  decimumquartum 
diem  superet,  evadit  Cum  hoc  modo  dolor 
detinet,  fomenta  calida  admoveto.  Mei  autem 
decoctum  pari  affusa  aceti  mensura,  deinde  ad 
mellis  cocti  et  aceti  mensuram  aquae  undevi¬ 
ginti  affusis  sensim  et  crebro  bibendum  dato, 
posteaque  pauco  affuso  aceto  aquam  bibito. 
Milii  succum  pauco  meile  instillato  frigido, 
quantum  heminae  quadrantem,  post  singulos  ci¬ 
bos  sorbeat  et  vinum  album  generosum,  aquo¬ 
sum  bibat.  Vinum  autem  sit  quam  mitissimum 
et  minime  odoratum.  Cum  vero  febris  dimi¬ 
serit,  duobus  quidem  diebus  milium  bis  die 
sorbeat,  et  betas  suavissime  apparatas  comedat. 
Postea  catuli  aut  aviculae  decoctae  ius  sorbeat 
et  paucas  carnes  edat.  Denique  vero,  fere 
quamdiu  morbo  tentabitur,  milium  in  prandio 
assumat,  vesperi  autem  cibariis  quam  paucissi¬ 
mis  et  mollissimis  utatur. 


216  — 


fie'.  'Eriptf  v Xeuplrig.  nuperis  J%«:  xai  45.  Alius  lateralis  morbus.  Febris  et  tussis 
/3j) 'g-xal  ptyog,  xai  iSCvtf lg/ri  irXpupiv  xai  detinet  et  rigor  et  lateris  dolor,  quandoque 
lg  rv/v  xtyiSa  ivlors,  xai  ri  slaXov  irritet  etiam  ad  iugulum,  sputum,  exspuit  aliquantum 
i)ir6%okov  xttt-QSpeupw,  Sriv-  rtixft  fayfia-  biliosum  et. subcruentum,  . si -intus  ruptio  acci. 
rtag  &.  Todri £v  vp  oSOvvp.  t%$  [tahcru,  derit.  Huio  qua  parte  maxime  dolor  detinet 
rrpocrMvai  xhidaptara  xai  koOetv  Bepftxp  Ijv  foibenta  calida  admoveto,  et  nisi  multa  febrb 
/lij  i  ruperis'  irouXvg  i)v  Si  piii ,  ‘ftlj-  vexet,  calida  lavato;  sin  minus,  minime.  In 
xbe»  i Si  St£6m  xypto v  b  USan  we6$pi%Wi  potu  vero  aquam  favi  recentis  maceratione  sub- 
apri  Myhixu  xoiiav  xai , /teraxbetv  'SSvp,  djiloejm.  redditam -exbibeto.;  et  postea  . aquam 
pufiQavetv  Skrfo  ypXto-.rtXi  x&y%pw  Sis  rfjs  bibat,  Milii  autem  succum- iis. die  sorbeat  et 
ippipUS  xai  totuHdr»  ohov  Keuxov  iSapta  xai  vinum  album  aquosum  superibat;  quodsi  qua- 
Ijv  vxep(p6yy  rag  reocapeoxalSexa  iiptipag,  tuordeoim  dies  superaverit,  sanus  evadit.  , 
tyivpc  yiyverat.  ,,m  »  nbibo  itoumi  ,1  •-  -  >Ab«  v/  er  -  «.Tsirck 

ptq',  "AXKtt  *teu'fins-  ■  nupetis<  1f%et  .xcti  46,  Alius  morbus. lateralis.  i-Febm  detinet; 
(Spvypog  xai  xai,  ixi Q^mmt  dentium,  stridor  et- tussis  sicca -vexat-  cumvi- 

%hupa,  irr.l  i' ire  r ekiSva,  xai  ro  x\ eupiv  rore  pallida,:  quandoque  livida  tussi  reiiciuntur, 
iMnf  Xa/aficivei,  xai  ro  pteraCppevov  itnipuipov  dolor  lateris  prehendit- et  dorsum  subrubrum 
yiyverat,  %foaiv£T.ai  Si„’  ri )y  xeffiaty  xai  evadit,  caput  et  pectus  calet,  interdumque etiam 
ra  ,<nijiea,  rori  Siri/v  xoMqv.mi  r.oiig,  xte  venter,  pedes  i  et:,  crura.:’  Erectus  sedens-tnssi 
Sag  xai  ra  extteagixah^vaxu&jfMiiig /iaX-  magis  vexatur,  alvus,  turbatur  et  alvi  .egestio 
Aer  xai ,tp  'yem^p.  •mpaafremtVxal  ri  ex  virore  .  pallida  est  :„et  graveolens,;. -Hic  intra 

drorartf/ut  x^apiv  :xai  xaxoSpj.ov.  Olrog  dies  viginti  perit,  quos  si  effugerit,  convalescit. 
iv  elxoot.  {ppeipipai  dro$vtp<rxei  ■  Vpv  Si  rafrrag  Huic  donec  quatuordecim  dies  praeterierint, 
ix$6yy,  uytipg  yty  verat.  ‘T o6rtp.  fytrV,&v  farinae  hordeaceae  crassioris  maceratae  aquam 
reaaapeaxalSexa  fpptipah  irapiMim,  StSovat  bibendam  dato  et  superbibiendum, virium  album, 
Ttmv.  ri-  M  roO  xpl/xvou  xai  fte rarlvetv  generosum,  aquosum;  ptisanae  succum  frigidum 
ohov  heuxiv,  ‘olvtbSea,  uSapia'  pvQietv  Se  bis  .die  .sorbendum  dato.  Cumque. iam  succus 
rdv.  xuAcv  rijg  XTitrdvvpg  -jvvxpov  Slg  rljg  decoctus  fuerit,  mellis  loco  mali  punici  vinosi 
ifpipt/g’  dvrl  Si  rou  ptiXirog  uri  riv  %uAov  succum  ei  admisceto;  neque  calida  multa  lavato. 
ixopelayeiv  potijg  %uA6i/  olvtS Seog,  Irav  ^Stp  Ubi  vero  dies. quatuordecim  praeterierint,  postea 
i  e(p6dg  f,  xai  koOetv  peip  xoWtp-  milium  in  prandio  assumat,  vesperi  autem  avi- 


—  217  — 


£*->)*  £  rercapeaxaiSexa  Wfm  TapiMnai ,  cularum  carnibus  cum  iure  et  paucis  cibis  utatur. 
iJ,ra  kpirr^irSa  rbv  xiyxpov,  ig  eanip^v  Ex  hoc  au‘em  morbo  Pauoi  evadunt 
Se  roim  xpiaai  rotat.  1  bpvtbeloiat  xa*  TV  %0(f$ 

■mi  'airloiai  bkiyoiai  %pfo$u.  T)v  #i  vou- 
aov  dktyoi  ixCpuyykvouat. 

uT  Uepin veuriovfy,  Tluperbi;  k r%ei  iff&  47.  Pulmonis  inflammatio.  Febris  minimum 
pag  recoapeoxaiSexa  r b  i\a%taror  rb  M  quatuordecim  dies  detinet,  summum  autem  du- 
/Mtpfmw  Mo  SeoOaag,  eixoat  xai.p^aei  odeviginti,  quibus  diebus  vehementer  tussit  et 
rabrag  rag  vueipag  laxupag  xai  fao%ptfi-  reiicitur  primum  quidem  crassum (  sputum  et 
nrerat  rb.  fih  npurov  alakov  xcpyp  xai  xa-  purum  septimo  et  octavo  die,  postquam  febris 
Hapbv  efijo/xy  ‘xai  bySby,  inijv  b  nuperos  prehenderit;  nono  vero  et  decimo  subdulce  et 
Iva ry  Se  xai  Sexarip  unbykuxu  xai  purulentum,  donec  quatuordecim  dies  praeter- 
nu&Seg,  iar'  cbv  alreaaapeaxalSexa  {/pipat  ierint.  Quodsi  decimo  quidem  quinto  die  pulmo 
sr apiXSaar  xai  l)i/  ph  ‘  rijj  TevrexatSexarip  resiccatus  fuerit,  et  tussiendo  quae  inerant  re- 
tj ipipy  gypavSilj  b  nveOpav  xai  ix/itj^iji,  ityt-  iecerit,  convalescit.  Sin  minus,  ad  duodeviginti 
a%erai-  ijv  Se  p{/,  S6o  SepOaatg  eixoat  xpoa-  mentem  adverte;,  quibus  quidem  si  tussis  et 
i%e(v ■  xai  ijv  ah  h  raCryat  Takayrat  rou  sputorum  reiectio  cessaverit,  evadit.  At  sinon 
/3 tjyparog,  ixCpe&yet-  ;  ijv  Se  pif  vcaCt/rat,  cesset,  roga,  num  sputum  sit  dulcius;  quod  si 
ellpeaSat,  el  ykuxbrepov  \rb  aiaXov,  xai  Ijv  affirmaverit,  morbus  annuus  evadit,  cum  pulmo 
<pj jy  i j  vouaog  htauafa  yiyverar  q  yap  nveO-  pus  intro  colligat.  Huic  primis  quidem  diebus 
pav  Ipxoog  ylyverat.  T oCrcp  %pil  rkg  piv  vinum  dulce,  album,  aquosum  paulatim  crebro 
np&rag  v/pipag  olvov  StS6vat  yXuxbv,Xeuxbv,  bibendum  exhibeto.  Ptisanae  vero  succum  meile 
bSapia,  xar ’  bXlyov  xlvetv  nuxiva-  pupQa-  admixto  ter  die  sorbendum,  quoad  dies  decem 
veii/  Si  rijg  nnaan/g  rbv  ypXbv  StSovat,  et' octo  praeterierint  et  febris  cessaverit.  Peri- 
/eiXi  napapiayav  rpig  rtjg  {/pipy/g,  iar’  kv  culum  autem  praecipue  intra  dies  septem  aut 
ai  oxraxaiSexa  {/pipat  napiXOaat  xai •  b  tu-  quatuordecim  incurrit;  cum  vero  octodecim  dies 
peris  naiav/rat.  ‘K tvSuveOet  Si  paXtara  h  superaverit,  non  amplius  moritur,  sed  pus  ,ex- 
rijja i  ixrk  ’ ij  h  rij/at  reaaapeaxaiSexa ■  ‘Itv/v  spuit,  pectus  dolet  et  per  tussim  reficit.  Cum 
Se  rkg  bxraxalSexa  {/pipag  UTepfZaXy ,  oux  sic  habuerit,  remedium  cum  salvia  paratum  ie- 
Srt.  knoSv^axet,  aXXk  t  ruet  tuov  xai  ra  iuno  propinato  et  sorbeat  (lentis)  fresum  multo 
artjSea  noviet  xai  fflaaet.  "Orav  abras  i%V,  adipe  admixto,  si  aestus  non  fuerit;  qui  si  sit, 
Tintaxeiv  yyjartv  rb  l-iiv  ra  bXeXiotpdxcp  xai  ne  sorbeat,  sed  cibis  utatur  salsis  ac  pinguibus 
pupQavetv  irvog,  ariap  tguppiayav  xXiov,  et  marinis  potius  quam  carnibus.  Quodsi  tibi 


?y  jtil  teKros  f  ijv  ■?%,  '  pufeCpavtea, 

iAAA  trtrlom  xpfoBa  akuxoltrt  xai  hrapoltrt 
xai  rotet  teXatrtrhttrt  piaWov  tj  xpbatrr  xai 
ijv  1  pL<i  <r oi  Soxbt)  xuteipetrtet  nara  \6yov, 
iyxftv  xxl  ruptdv  '  tjv  ftev  xayp  y  rb  ruov, 
ruptdv  ijv  Sb  Xerrbv,  byx^lv  xai  r&v  trtrtav 
IX^tet  &(  (eatetrra  xai  r&v  Sptpiiav  dri- 
Xetrtet  xai  xpe&v  'fioetav  xai  oleta v  xai  %oi- 
peiav.  ‘  "Orav  ix  reptrveupt.ov1tis  ipruop  yi- 
vt/rat ,  ruperis  texsl  xa‘  fwJ  xa‘  Mt- 
rvota,  xai  ol  rbSep  olSteutrt,  xai  oi  bvuyes 
fA xovrat  r&v  %s//s3i/  xai  r&v  roS&v.  Tourov, 
irvfv  Sexaratep  yivt/rat,  dtp'  5f«  &v  dp^rat 
iperuoq  ylyvetrtet ,  XoOtraq  roXKlp  Seppiy  rpl- 
■jvap  dpou  pt^av,  btrov  dtrrpdyaXov  fxiyetes 
xai  ahit;  %dv<fyoi/  P^‘  xa I  %$®P,  X*1 
d\et0a  bXtyov,  i^etpOtrap  rb/v  yX&roav  ly- 
Xtet  y\tapbv  teetra  xtvijtrat  rbv  &>pt,ov ,  xai 
ijv  pc.bv  trot  uri  roOrou  rb  rOov  fiayijj  •  — el  Si 
/j,ij ,  ‘  aiSta  Sptpeia  bxxupe&tras  xai  xuxb.dpt.i- 
vov  btrov  bt-OfSaQov  r&v  trpuxp&v  ’  Ixarbpou 
ter  a,  iretra  brbv  triblplou  rpttfvas  btrov  xO- 
aptov,  Stelvat  xai  ^upeptl^at  ydbaxrot;  btrov 
t%6(3a(pov  alyetov  ’  tj  Svetov,  roiiro  xA/a/fov 
by%£‘v-  ijv  F  uri  robrou  peb)  pay^j,  /Satpdvou 
QXotbv  ‘  xai  dvSop  yjtb.xov  btrov  rpete  xivd- 
peous  rpltpaf  As iov,  Sirbdtrtov  S1  tera  rijp 
paQdvou,  iXakp  Steivat,  btrov  rerapryptoplcp 
xorbktjQ-  roOro  iyx* ‘v  %A tapbv,  xai  tjv  payij 
rb  ruov ,  trtrlottri  dg  d\p tupararottri  xai  A/- 
rapardrottri  xpfptrte,  xai  ijv  ptt )  it)  rb  ruov. 


non  rite  purgari  videatur,  infuso,  ac  fomento 
utitor;  si  quidem  pus  crassius  fuerit,  foveto 
sin  tenue,  infundito.  Et  cibis  quam  maxime 
adhaereat,  verum  acribus,  carnibus  bubulis 
ovillis  et .  suillis  abstineat.  Cum  ex  pulmonis 
inflammatione  purulentus  factus  sit,  febris  vexat 
tussis  sicca,  spirandi  difficultas,  pedes  intumfr 
Bcunt  et  manuum  ac  pedum  ungues  contrahun¬ 
tur.  Huic  decimo  die,  ex  quo  purulentus  geri 
coeptus  est,  multa  calida  loto,  ari  radicem 
astragali  magnitudine,  salis  granum  et  mei  ex 
aqua  et  pauco  oleo,  extracta  lingua  tepidum 
infundito,  deinde  humerum  concutito.  Quodsi 
ex  eo  quidem  pus  erumpat,  sat  est;  —  sin 
minus,  malorum  punicordm  acrium  et  cycla¬ 
minis  succum  expressum,  utriusque  acetabulum 
parvum  sUmito,  deinde  laseris  succum  tritum 
fabae  magnitudine,  lactis  caprini  aut  asinini 
acetabulo  dilutum  et  commixtum  tepidum  in¬ 
fundito.  Si  vero  ob  id  non  erumpat,  raphani 
corticem  et  aeris  florem  trium  fabarum  magni¬ 
tudine  laeviter  tritum,  olei  heminae  mensura 
subactum,  tepidum  infundito;  sit  autem  copia 
raphani  duplex.  Quodsi  pus  erumpat,  cibis 
quam  salsissimis  et  maxime  pinguibus  utatur; 
sin  pus  minime  prodierit,  paulatim  ad  os  suf¬ 
fitum  adhibeto  ex  sii  suooo,  vino  Andrio,  lacte 
bubulo,  aut  caprino,  pari  cuiusque  admixta 
mensura,  ita  ut  trium  heminarum  modum  fa¬ 
ciant;  deinde  furni  testas  ignitas  immittito,  et 
hoc  per  fistulam  trahat  ea  cautione  adhibita, 


—  219  — 


KaT'  iMyw  rupiav  xara  r o  sso/aa  sim  %u-  ut  ne  aduratur.  Ubi  vero  purius  sputum  fue- 
XS,  oha  avSpicp,  ydXaxn  fioelip  9  alyelcp,  rit,  urticae  semen,  thus,  origanum,  ex  vino 
!ff0’  ixdsrou  gvfifilgas-  lSra  Si  Uov  rpiig  albo,  meUe  et  pauco  oleo  tertio  quoque  die 
MT(iXcu ■  ereira  i/tficcXXeiv  Irveu  Ssrpaxa  infundito,  postea  vero  butyrum,  resinam  in 
Siati^ag-  rouro  ihcira  Sia.  roii  ab\<&  <pv-  meile  liquefactam,  neque  amplius  cibis  salsis 
A assbpievog  Ixag  &  xara, lalyrai.  ’E rifvSi  et  pinguibus  utatur.  Diebus  autem  inter  infusa 
XttUptonppv  rr6ft  iy%e1v  alrrip  xvlSyg  srip-  intermediis  ieiimus  bibat  salviam,  rutam,  satu¬ 
ra,  A/yS avarbv,  bplyavov,  ii/  fihtp  Xeuxlp  xal  reiam,  origanum  pari  portione  ex  vino  meraco, 
fidtn  xal  iXalip  bklyy,  £y%eh  Si  Sia‘rpl-  acetabuli  omnium  mensura  adspersa.  Quodsi 
me  jj/tipw  /sera.  Si  (3o6rvpov,  farlvtpi  iv  ab  infusis  non  prorumpat,  nil  mirandum,  saepe 
fiiXm  Smrfxuv  ■  xal  strlom  pyxiri  xpfabn  enim  in  ventrem  erumpit,  confestimque  melius 
aXpiiipolsi  f&fSi  Xtrapoisr  rivira  Si  vijsng  habere  videtur,  cum  ex  angusto  in  ampliorem 
rag  iv  pciscp  v\pt,ipag  rav  iyyJjTwu  iXeXl-  locum  venerit.  Cum  longius  tempus  progres- 
aQaxov,  rljyavov,  66pt,(Spav,  bplyavov  Isbv  iv  sum  fuerit,  febris  vehemens  et  tussis  prehen- 
olvtp  axp^rcp,  '6sov  b%6jia0ov  ipvftrdvrav  dit,  latus  dolet,  neque  in  sanam  partem  decu- 
inrassav.  "Ha  Sliptij  payijj  Cirb  t&v  iy%6-  bitum  ferre  potest,  seddn  dolentem,  pedes  et 
rav,  —  roXXdxtg  yap  ixpljyvurat  ig  rv/v  oculi  partes  infra  palpebras  tument.  Post  de- 
xotXlvy  xal  ’  aiirlxa  Saxiei  ptjiav  elvai,  '6sov  cimum  quintum  ab  eruptione  diem  huic  multa 
ex  srevou  ig  elipuXfoplviv  IA%.  ’  Oxbrav  4  calida  loto  et  in  sella  stabili  collocato  alter 
%p6vog  rXelav  yiv^rai,  ‘r6  reruperbg  hv%u-  manus  detineat,  tu  vero  prehensis  humeris  enm 
p6repog  xal  i )  inXa^dvci  xal  rb  rkeu-  agita  et  auscultato  quo  in  latere  strepat;  quo 

pbv  bSvvarai  xal  iri  fiiv  rb  iiyiig  ,obx  kvi-  loeo  ipso  secare  oportet,  sed  aptandum  ut  in 
%erai  xaraxelpeevog ,  iri  Si  rb‘  dXyiov ,  xal  sinistro  sectionem  facere  debeas,  ibi  enim  mi- 
o!  r6Seg  olSiousi  xal  rk  *  xuka  rav  bauA-  nus  letale.  At  si  prae  crassitudine  et  copia 
rav.  Tourov,  'brav  ifptipif  ripirm  xal  Se-  nullum  tibi  strepitum  edat,  quod  interdum  ao- 
xdrtf  yivi/rai  krb  rijg  ixp^iog ,  A oCsag  cidit,  secare  oportet  latus,  quod  prae  altero 
rokkip  Oeppeip ,  xaBlsag  iri  i0iSpou ,  S  r  i  tumeat  et  doleat,  quam  infima  parte  pone  ipsum 
fti)  broxivljsei ,  Srepog  /giv  rag  %elpag  i%i-  tumorem  potius  quam  ante,  ut  facilior  puri 
ra ,  sii  Si  rav  Sipeav  sslav,  kxpoa^esBai  ’  ig  exitus  sit.  Primum  autem  inter  costas  cutem 


—  220  — 


bxbrepov  av  Tibv  rXsupdv  ^otpier  xar'  abrbv 
ouv  rbv  Toxoti,  —  (ioOXesbai  i' ig  rb  dpi- 
erepbv  rapietv,  —  vjssov  ydp  Savarxieg. 
PHi/  ii  soi  bxb  rou  xd%eog  xal  rou  rX^bsog 
pi)  ‘■Jvotpi#,  —  Tcoiiei  yhp  rouro  iviore,— 
bx6repov  dv  dvroiiiy  rxv  xXsupdv  xal  iiuvd- 
tui  p&XXov,  touto  rdpiveiv  dg  xarxrdrx 
3sr ic&ev  rou  oliljpxvog  paXXov  ij  ipxposbev, 
'6xxg  soi  ii  igoiog  T<p  rOx  eOpoog  jr  rdpiveiv 
H  posTu^iJ  rcbv  rXeupixv  sryOoeiiii  fM%aipt<h 
vrp&rov  rb  iippca ,  itreira b^vfieXii,  axoty- 
rag  pdxsi rb  dxpov  rijg  paywepiiog  Xtrd v 
bsov  rbv  bvuya  toO  iaxriXou  .rou  /leydXou 
xabeivai  isx  ■  ihretra  aQsig  t6  vruov  'isov  dv 
aoi  ioxiip,  poorouv  bptoXlvcp  poortp,  XJvov  ix- 
H\sag •  dipsivai  ii  rb.xuov  ’  &xa%  Tijg  tffii- 
pv\g  ■  J##v  ii  yivifrai  iexaralog,  < IQelg  dxav 
rb  vruov  bbovlcp  fiorouv  ■  exeira  iy%eiv  olvov 
xal  iXaiov  yXiuivav  dbXirxcp,  xg  a^re  b 
vrveCpoxv  i^axtvtfg  ’  ix$b>g  fiptyesbai  Tip.xCtp 
az-oijypxvbi/j  ■  ifyivai  ii  rb  iy%upt,a  rb  poiv 
ixSivov  ig  iswipyv,  rb  ‘Fisxspivbv  ixbsv 
iirijv  Si  rb  rSov-Xerrov  olov.ilixp  xal 
yXlsypov  rx  iaxrtjXcp  ipaubpievov  xal  bXi- 
yov,  ivnbivai  fiorbv  xassiripivov  xoiXov 
hrifii  ii  xavrdxasi  fypuvbifj  tf>  xotXfy,  dxo- 
rdfivxv  rou  pooToO  xarcc  /uxpov  ‘  tjUfiQOeiv 
rb  eXxog ,  isr'  dv  i%i Xyg  rbv  fiorbv.  y.y- 
fii/iov  Si  ijv  /liXXy  ixQebijegbai,  —  ijv  , asv  rb 
vruov  l i  Xeuxbv  xal  xabapbv  xal  Iveg  alfiarog 
ivixsi,  xg  rd  xoXXd  byiijg  yiyverar  ijv 
ii  oTov  XtxtDouiig  dxoppuijj  rij  trpdry  ij  rijj 


specillo  lato  excisorio  secato,  deinde  specillo 
acuto  panniculo  deligato,  cuius  extremam  par 
tem  unguis  pollicis  magnitudine  relictam  intro 
adigito.  Postea,  ubi  quantum  puris  videbitur 
emiseris,  vulnus  penicillo  ex  lino  crudo  cui 
filum  alligaris,  obducito,  quptidie  pus  semel 
emittito.  Post  decimum  vero  diem,  ubi  totum 
pus  emiseris,  penicillum  ex  linteo  indito,  deinde 
vinum  et  oleum  tepida  per  fistulam  infundito 
ne  pulmo  pure  madescere  consuetus  derepente 
resiccetui;  Infusum  autem  matutinum  sub  ve¬ 
speram ,  at  vespertinum  mane  educito.  Ubi  vero 
pus  tenue  velut  aqua  aut  ad  digiti,  contactum 
glutinosum  et  paucum  fuerit,  stanneum  peni¬ 
cillum  cavum  indito.  Cum  vero  prorsus  cavum 
resiccatum  fuerit,  paulatim  resecato  penicillo, 
donec  ipsum  eximas,  vulnus  ut  coalescat  cura. 
Indicio  autem  est  evasurum  aegrum:  —  si  quidem 
pus  album  et.  purum  fuerit,  fibraeque  sanguinis 
insint,  ut  plurimum  convalescit;  at  si  primo 
die  ovi  luteo  simile,  aut  postero  die  crassum 


defluat,  aliquantum  ex  virore  pallidum  et  gra¬ 
veolens,  ubi  pus  effluxerit,  moriuntur.  t; 


ucrtpafy  **oppvij  TaXi,  Mxfiapo»,  F(ov , 
ixoS^txoum,  ireiSav  ixpvy  rb  irum. 

fiy'.  'AXXy  voutrog.  "Orav  arveopif.,  ‘  rb 
sfoXov  ra%!>,  t>H%Xapov,  yXuxi)  fi faverat, 
xati  (Spvy/xbg,  xai  bSOvy  ig  rb  vripvov  xal 
ig  rb  fierdQpevov  xal  cupiet  Iv  ry  Qdpuyyt 
Xexrbv  xal  it  Qdpvyg  frph  yiyverat  xal 
oi  xdxXot  ipubpoi  xal  ‘y  (puvj  fiapia  Xal  ol 
x 6Seg  olStsxovrat  xai  ol  Svu%eg  ZXXovrai  xal 
xaraXetrrCvovrat  rd  dva  xal  puMet  xai  pw- 
sdvverat  rb  viaXov ,  iryv  dxoxpspo^dfievog 
lXy  arbfiari,  xai  (S  favet  roiig  SpOpoug 

xai  ’  pievovOxriov  /adXtvra  -:  (S  favet  fi  'xal 
rbv  dXXov  xPf>nv'  xal  Xapefidvet  /adXXov 
yvvarxa  vearipyv  i)  TpevfSvripyy.  Totrrtp  fa 
I aiv  ai  rp(Xeg  fay  ix  ryg  xeQakyg  piam  xal 
faXurat  fay  y  xe0aXy  dg  ix  voOvoo  xal 
vcrOovrt ir’  dvSpaxag  r/3api>  8£y  ro.viaXo v, 
0dvat  al/vbvi  dxo6ave7v6at  ivrbg  bXtyouxpo- 
voa,'  rb^Si  >xre7vov.i’iVev6aiStdppbiav  -Ori)» 
yai  ySy  rb  Xuov  ,rb  xepl  rfa  xapSiyv  vfay? 
rat,  rouro  b^et-  xvfoyg  iri  rolvt  dyOpa^t  xal 
^uv6eppt,aiv6pt,eyog  o  iyxi0aXog  pet  dX/eyv,  5) 
xiverrfauxotXlyvH<rypt,faov  Si  rotirou.,  jiigvvt 
ix  ryg  xetpaXyg  ai  rptXeg.  ToOroy  piv/  id- 
v6at  brav  oiirug  ?xt 1 '  xarapx&g  bxt- 

ffaCW,r9  vgivtp,  0dxtov  Sbg  meiv  ena 
StaXndy  fiiav  yptipyv  iXXifiopov  Souyat  xe- 
xpy/givov  bxug  rfa  xdra  xotXiyv  pl/  xtvfaet 
xal  iyrfa  ig  rb  vr6poa  ryg  vuxrbg  *  adrtp 
0o/Tf  aXpey ,  Tpbg  rdg  fiyag  aiirtp  rpovrlSet 
Qdpfiaxa  xuxvbrepa-  fjv  Si  ^  ‘  jiiy ,  Tpov- 
ribet  peiv,  Sia  yrXiovog  Si  xP^ou  xal  rou 
ptyvbg  8.xa%  TpotrtTlvxoiv  iXXi/Sopov,  ovov 
rolvt  'Sio  SaxriXotat  dpai,  iv  oivtp  yXvxii 


48.  Alius  morbus.  Cum  quis  ex  pulmonis 
vitio  tabescat,  sputum  crassum  aliquantulum 
ex  virore  pallescens  et  dulce  per  tussim  reii- 
citur,  dentium  stridor. est,  dolor  pectus  et 
dorsum  occupat,  tenuis  sibilus  in  faucibus 
editur,  eaeque  siccescunt,  genae  rubent,  vox 
gravis  est,  pedes  intumescunt,  ungues  recur¬ 
vantur,  partes  superiores  extenuantur  et  im- 

detestatur,  matutino  tempore  et  media  nocte 
maxime  tussis  vexat,  itemque  alio  tempore, 
hicque  morbus  iuvenculam  mulierem  potius 
quam  vetulam  prehendit.  Si  quidem  iam  ca¬ 
pilli  ex  capite  huic. defluant,  caputque  velut  ex 
morbo  nudetur,  et  supra  prunas  exspuenti 
sputum  graviter  oleat,  hunc  intra  breve  tempus 
periturum  asserito  et  alvi  profluvio  interemtum 
iri.  Ubi  enim  iam  pus  circa  cor  computruit, 
id  prunis  impositum  nidorem  exhalat  et  una 
incalescens  cerebrum  salsuginem  emittit,  quae 
alvum  ciet,  cuius  rei  iudieium -est ,  quod  capilli 
ex  capite  defluunt.  Hunc  cum  ita  habeat  ne 
Curato.  At  si  per  initia  morbus  .  tibi  obtigerit , 
lenticulae  cremorem  propinato,  deinde  inter¬ 
misso  uno  die  veratrum  ita  temperatum,  ut  ne 
inferiorem  alvum  cieat,  exhibeto.  Cumque  noctu 
ad  os  salsugo  deveniat,  crebriora  ei  medica¬ 
menta  ad  nares  admoveto.  Sed  si  non  fluat, 
apponito  quidem,  sed  ex-  maiore  intervallo  et 
semel  in  mense,  veratro,  quantum  duobus  di¬ 
gitis  tolli  potest,  ex  vino  dulci  temperato  ante 
epoto;  lenticulae  vero  decoctum  confestim  inde 
bibendum  dato.  Medicamenta  autem  purgan- 


—  222 


xexptfihov  (paxtov  S’ aiirlxa  '  Souvat  inr !- 
mv  Qdp/iaxa  Si  &g  ikd%iord  rivtra,  ijv 
‘/iri  oi  ruperoi  df-Orepot  irikapjo(Sdvuci,  — 
rtjv  t^v  keuxviv  xai  rov  tkkefiipou 

kei%etv  iv  pAkm  '  SiSov  oiird  ydp  ijxicra 
r^v  xoiktyv  xiv^cei-  !jv  St  o rrpSQog  iyytrni- 
rai  tv  rjj  i cara  xotkhfi,  crpurov  fiiv  xkucai 
'  xetvcp  lg  8  6  xoxxog  t-upi/ztayerac  ijv  it 
p OfS'  olira  rait/rai,  ydkaxri  ivetcp  ityStp 
xdBypov  Qdppiaxov  it  ^  SISou  xararepixiv. 
"Hv  St  rpb  rov  (paxlou  rporhw  rbv  tkki- 
(Sopov  %oktiv  tpity,  aiirip  rsp  (paxlcp  tpetra. 
I.irtoici  St  xptjisBu,  fyv  ‘  pcvf  oi  rupero i  bi-ie q 
£%act,  xptaci  pcyketoiGi  eQBotci  xa)  bpvtBel- 
oici  xai  xokoxCvStji  xai  '  ceOrkoicr  ^apoov  St 
/ly/  pvCpetra,  /it/Si  (SdrrecBar  l%Q6ci  St 
XptjoBa  oxoprtoiai  xai  <rEku%ect  ttyboicc  6ep- 
ppov  Si  ’  fiyitv  tcBitra-  ptySt  kovtcBa  ijv  b 
ruperis  ^okvg  •  fitpit  ka%dvoici  Spipitci 
yp^cba,  'ori  /iti  46/i(Spy  !)  bpiydvtp  ■  ohov  Si 
keuxbv  nvtra.  "Hv  S'  drupog  Uppcai  St 
kapc(Sdvaci  cLkkore  xai  dkkore,  icBiira  \%Bvg 
&S  dpccrovQ  xai  ’• nordroug ,  xai  kixapd 
xai  ykvxta  xai  dkptvpd  ag  pidktcra,  xai 
repirdroici  %p$c6u  pc^re  iv  dvtficp ,  pctjre 
ii/  ijktcpi  xai  tpcetra  drb  rav  cirlav,  brav 
coi  Soxty  xaipbg  ehai,  xai  kovcBai  %kiaptp 
rkv/v  rijg  xeCpakijf  ciriav  Si  ctprog  apcel- 
i/cjv,  bcoi  po$  fiafyQdyoi  elct-  ro&roici  Se 
ipcQirepa  tjupopcicyeiv. 

fiB1.  "E rtpy/  vovcog,  !j  rig  xakterai  (p6t 5)}. 
Bsjf  e%ei  xai  rb  rrOcpaa  rokkbv  xai  vypov, 
xai  tviore  faiStag  &va(S<iccerac,  xai  rb  rvov 


tia,  nisi  eum  febres  acutiores  prehendant,  quam 
paucissima  bibat:  dracunculi  radicem  et  vera¬ 
trum  ex  meile  delingendas  dato,,  sio. enim  mi¬ 
nime  alvum  movebit.  Quodsi  tormina  in  alvo 
inferiore  suboriantur,  eam  primum  quidem  ex 
infuso,  in  quod  coccus  cmdius  commiscetur 
subluito.  Quodsi  neque  sic  sedentur,  lacte  asi¬ 
nino  '  cocto  purgato,  medicamentum  autem  de- 
orsum  piftgans  ne  exhibeto.  Si  vero  ante  len¬ 
ticulam  epoto  veratro  bilem  vomat,  ipsi 
decocto  sumpto  vomat.  Cibis  autem 
nisi  quidem  febres  acutae  detinent,  c 
ovillis  coctis  et  volucrium,  cucurbita  e 
lusculum  ne  sorbeat,  neque  ad  intinct 
tur.  Pisoibus  autem  utatur  scorpiis  et  n 
aut  cartilageneis  coctis,  neque  calidnn 
quam  comedat,  neque  lavet,  si  multt 
detineat,  neque  oleribus  acribus  utatur, 
satureia,  aut  origano;  vinum  album  bil 
si  febris  sit  expers,  calores  autem  subii 
ripiant,  pisces  quam  optimos  et  pingi 
edat,  et  pinguia  et  dulcia  et  quam 
salsa.  Deambulationibus  utatur,  neque  i 
neque  in  sole,  et  post  cibos  cum  temp 
tibi  videbitiiri  vomat,  tepidaque.Javet 
excepto.  Ex  cibariis  panis  melior  ns,«q 
non  victitant,  his  vero  utraque  commisceto:  - 


49..  Alius  morbus,  qui  tabes  vocatur.  Tussis 
vexat  et  sputum  copiosum  est  et.  liquidum,  in- 
terdumque  facile  edueitur  pusque  grandini  est 


—  223  — 


oJov  xd  Starpifioptevov  rom  Sa- 

xTuloiai  sxhfpbv  xal  xdxoSptov  ylyvtrai-  if 
Se  0evi)  xaiapvj  xal  iv&Suvog.  xal  oi  avptrol 
oi  hxpflavovsi,  blpfvtf  fixiore,  &X\ag  re 
xal  asfcrfs-  T ourov  xrf  iXMfbopov  nri- 
sxsix  xal  Qdxiov  xal  elta%hiv  uq  fj.al.iar a, 
ixe%6fJ.evov  rav  Spiptiav  xal  xptUv  fioelav 
xal  xoipslav  xal  oltlav,  xal  yufjvd^trrbai  bh- 
ya  xal  repirarteiv ,  xal  doro  nrlav  ifj.tr  onsi 
%pyc6ai,  xal  htyvtlpq  artxeaSai.  Allrt fif 
voutroq  ylyvtrai  irra  irea  ij  ivvta-  olrog 
ijv  i%  dpxfc  Oeparrsu&ijj ,  uyiifq  ylyvtrai. 

v‘.  "Ab.hf  vouooq.  "Hr  dipB^afp  p  aCpiyt- 
rou  rveOptovog ,  -ruperis  /3 hf%pbq  xal 

bSbwf  pttoov  rb  erijOog  xal  rou  o&piaroq  xvi f- 
sptbq  xal  jjr  (pavi/  ($payx&Syfq  xal  rb  clahtv 
bypbv  xal  terrbv  rrOei,  ivlore  Si  rayp  xal 
oTov  rriaavpq  %oAdv  xal  iv  rip  oroptan 
bSptij  ol  lyyly  verat  (Sapta,  oTov  itrb  2%0dt cv 
Hiftuv  xal  ciXXor e  * xal  dXXort  iv  rip  tndhp 
iptipalverai  trxXvfpa,  olov  fj.uy.-pq  dtp'  ikxeog 
xal  rd  dva  XerrOverai,  ptahara  Si  kxaq- 
xal  ol  xixKoi  rou  xpoa&xou  ipuBpitim  xal  ol 
bvuxtg  rip  xpSvip  ib-xoi /rai  xal  ipv/pol  xal 
Xb-upol  ylyvovrai.  Tthturfi  Se  abrlxa,  vjv 
fj.il  Bepaxtuliij,  ‘  aipta  xrOav  xal  xuov-  ixetra 
xal  xuperol  laxupol  txiyev6fj,evoi  xar'  o5v 
ixreivav  ijv  Si  BepaxeuBjj,  ixipuyydvei  ix 
ra&rpq  rijq  (pBfoioq.  QtpareOtiv  Si  Xjtif, 
pdxia  xixlrxovra  ifiteiv  ijv  St  <sot  xaipbq 
Soxtip  etvai ,  thtefiopov  xlveiv,  Ijv  ptiv  Suva- 
rbq  iff  ‘  IbvBpaxoq  aiirbBev  ijv  Si  fiij,  xa- 
paptloytiv  rip  Qaxlcp  vffuau  xbatog,  Stahl- 
xav  xtfixriji  yj  exry  xbn  ■  rifv  Si  xdra 
xothpv  ftvj  xivteiv  (papptaxcp,  ijv  ptif  ol  xu- 
perol  l*afj,(idvaoi  hrxvP0‘'  ‘Si  ftvf  hxpt- 


simile  et  duitis  tritum  durum  et  graveolens 
exsistit.  Vox  clara  et  sine  dolore  emittitur,- 
neque  febres  corripiunt,  sed  quandoque  calor, 
isque  inprimis  debilis.  Huic  veratrum  et  lentis 
decoctum  propinato  et  quam  plurimis  cibis  sa¬ 
tiato,  dum  ab  acribus,  carnibus  bubulis,  suillis 
et  ovillis  abstineat.  Exercitationibus  paucis  et 
deambulationibus  utatur,  post  illas  vomitiones 
adhibeat,  venere  abstineat.  Morbus  hic  septem 
aut  novem  annis  durat ,  quodsi  huic  per  initia 
curationem  adhibeas,  sanus  evadit. 

50.  Alius  morbus.  Si  pulmonis  fistula  aph- 
tha  laborarit,  febris  lenis  detinet,  medio  pectore 
dolor  vexat  et  totius  corporis  pruritus,  vox  rau¬ 
cescit,  sputum  liquidum  ac  tenue  exspuit,  in¬ 
terdum  etiam  crassum  ac  velut  ptisanae  suc¬ 
cum.  In  eius  ore  gravis  odor,  qualis  ex  piscibus 
crudis,  suboritur,  subindeque  in  sputo  dura 
quaedam  velut  fungi  frustula  ex  ulcere  appa¬ 
rent,  superiora  atque  adeo  totus  homo  extenu¬ 
atur,  malae  rubent,  ungues  temporis  successu 
contrahuntur,  aridi  et  ex  virore  pallescentes 
fiunt.  Confestim  autem  perit  sanguinem  et  pus 
per  sputum  reficiendo,  nisi  oavetur;  postea  etiam 
vehementer  supervenientes  febres  ipsum  interfi¬ 
ciunt.  At  si  'curatus  fuerit,  ex  hac  tabe  evadit. 
Curare  autem  oportet  ut  epoto  lenticulae  de¬ 
cocto  vomat  Quodsi  tempestivum  tibi  videa¬ 
tur,  veratrum  per  se,  si -quidem  per  hominis 

potionis  ad  lenticulae  decoctum  admisceto,  ita 
ut  quinta  aut  sexta  potione  desinas.  Ventrem 
autem  inferiorem,  nisi  febres  vehementer  pre¬ 
henderint,  medicamento  purgante  ne  agitato; 
quodsi  non  prehenderint,  lacte  asinino  per  in- 


—  224  — 


fidvaat  ydkaxrt  bvou  uxoxabalpetv.  "Hi/  Si  feriora  purgato.  Si  vero  adeo  debilis  est,  ut 

debevirrepot;  jj  t)  liare  xtvetv,  bxoxXCtear  bibere  nequeat,  per  infusum  subluito,  caput 

vfcsov  Si  xeQakijv  xal  i)v  piiv  rb.alakov  it}  autem  ne  agitato.  Quodsi  sputum'  quidem  co- 
rd  trrbfia  it)  xokXbv  xal  aXpiupbv, xpbp  rdi  piosum  et  salsum  ad  os  defluat,  naribus  quod 
p6»e  xpoabelvat  '6  n  '  %oXi d%et;  Zjv  bilem  mininae  ducat  apponito.'  Si 'vero  fluxio 

Si  pt,i )  ’hp  ro  peupia  if  rd  trrdpca,  fiij  xpoam-  ad  os  non  vergat,  papiti  nihil  adhibeto.  Cum 

bivat  xpbt;  m )v  xeQaXijv  ix v/v  Si  rb  ataXov  autem  sputum  graveolens  fuerit ,  intermediis 

SuadSet;  rat}  poera^b  rdv  (paxlav  iy%etv  inter' lenticulae  decoctum  diebus  medicamentum 

ic i  rbv  xveCpiova  (pdppiaxov-  polav  Si  StaXixdv  in  pulmones  per.  infusum  .immittito,  intermisso 
ixi/v  iyjpq  v\pi,epyv,  bupudv.  2.iTloiat  Si  %py-  vero  imo  die  suffito.  Cibis  utatur,  carnibus 
abeu  xpiaat  /pyXeloiai  xal  bpvtbetoiai' xctl  'lyJtO-  ovillis  et  volucrium,  piscibus  mollibus  et  carti- 
<n  aeXd^etu  xal  cxopxlotat  iQbofot  ■  Stccre-  lagineis  et  scorpiis  coctis.  Quarto  quoque  die 
raprvii  i/piipift;  rdpt%ov  iabtira  a g  dptarov  salsamentum  quam  optimum  et  maxime  pingue 
xai  morar ov  xal  dptardra  piiv  pea^av,  Sei-  comedat;  in  prandio  quidem  paaza  utatur,  in 
xttsfra.Si  goftftfayav  xal  dprov  xal  prfjn  coena  vero  huic  panem  admisceat,  neque  quid- 
jSvptipavira  piv/Siv,  peijre  xuxeuva  xtvira,  tjy  quam  sorbeat,  neque  cyceonem  bibat,  si  come- 
itsMetv  Surnrbt;  jjr  rd  S’ dtlvd  ijSCveiv  '  av\adpt,tp  dere  possit.  Opsonia  sesamo  pro  caseo  condita 
dvrl  rou  rupou  xal  xoptdvtp  xal  dv^Scp-  atX-  et  coriandro  et  anetho  comedat.  Lasere  ne 
Qtcp  Si  pt.ii  xpijabat  peySi  Xctydva  Spipeii,,  utatur,  neque  ullo  olere  acri  praeterquam  ori- 
8  rt  pt.il  bptydvtp  {j  biipocp  i)  x ijydvcp.  Ife^;-  gano,  aut  thymo,  aut  ruta.  Deambulationibus 
sr drottjt  Si  xpjftei  xal  xpb  roij  airtou  xal  autem.ante  et  post  cibum  utatur,  vitato  vento 
pierd  ro  atrtov,  (puXatrabfievoi;  rbv  dvepeov  et  sole,  a  crapula  et  venere  abstineat,  tepida 
xal.  rov  (jXtov  bapy^k ov  dxe%iabc o  xal  dCppo-  lavet  capite  excepto,  quod  quam  rarissime  qui- 
Siffluv  Xobtsb a  Si  %X tapp,  xXijv  rij;  xetpa-  dem  lavet. 

A ijp,  raCryv  Si  ut;  Sta,  xXebsrou  %p6you. 

ya'.  !<I >bkng  variat;.  'H  variat;  (pbltvte  dxb  ,51.  Tabes  dorsalis.  Tabes  ,  dorsalis,  e  medulla 
rou  piueXou  yly verat  •  Xa/ifidvei  Si  pidXtara  spinali  oritur,  praecipue  vero  recens  sponsos  et 
veo ydpioup  xal  (ptXoXdyvouf  yiyvovrat  Si  libidinosos  corripit/  Febris  sunt  expertes,  bene 
cLxupot  xal  icbletv  dyabol  xal  rtfxovrar  xal  comedunt  et  tabescunt.  Quodsi  ita  affectum 
i/v  ipwftg  abrbv,  <pt jtret  ‘  o!  dvabev  dxb  rijg  perconteris,  asseret  sibi  videri,  e  superioribus 
xstpaXiji;  xard  n )v  pd%tv  xarip%eabat  Soxely  partibus  a  capite  velut  formicas  iuxta  spinam 
ofov  ./tOp/tt/me  xal  ixi/v  obpiy,  ‘  ij  dxoxa-  descendere ,  cumque  urinam  aut  stercus  reddit, 
riy,  xpoip%erat  o!  bopbf  ■  xovkiig  xal  uypbt;  semen  genitale  copiosum  et  liquidum. ei  prodit, 
xai  yeveii  oOx  iyylyverat,  xal  bvetptiuTtrei,  xdv  neque  generatio  fit  et  inter  dormiendum,  cum 


—  225  — 


guyxoiptfijj  yuvaixi,  xcLv  p<fi  xai  '6rav  otoi- 

xorfw  yj  <%“#>  ^AA“?  re  xa‘  rP^ 

Zcljfid  pw  xai  uaUvsia  1  Xapfidvet  xai  rfc 
xeQahije  i BafiOi,  xai  ra  S>ra  ii%hi.  T outov 
•%p6vv  'brav  inhdliuai  iruperoi  }c%vpol,' ax': 
ouv  Utero  vxb  tetrupiov.  "Orav  obrue  ife)fe> 
ijv  ii-  apxfc  puraxvpfcy,  xvpiijaae  abrbv 
oho»,  (pdppaxov  ioCvai  rfastv  avu  xai  fimeti 
touro  Tijv  xeQatyv  xatifpat:,,  fiera  !#  rrla.ai 
xira •  lyxo‘P^iv  &  (iodteabai  putear  a  rou 
ijpoe  xai  peramaatbppbvy^-.ydhabvoiov 
fi6eioy  M.yuha  SiSovai  mhiv  reaaepdxQvru 
ifpipae'  le  sariptjv  Sb  lue  yaXaxrorro- 
rfwtf&ttfS»  Mbvai.  puQav.  'airtupM  dsr £ - 
yjiabu.  ’E  sn)v  de  ru6a>iral  yahaxroxoriuv, 
airioiai  Siaxopi^eiv .  aiirov  paXSaxoJat  1%  bhl- 
you  ,fip%6psvoe  ,xai  ‘  yugis  putear. a , 

xai  bviaurou  Qapyfyuy  axexbabfu/xul.&fypo- 
Srntm  xai ■  <ratet#api(wy$,  ri  p$i  rrspia.dro.iai, 
(puXa.ar6p’evoe  ra  tl/6xea  xalrbv  fjteov'  A 06- 
a$a  ti  %A “*?$• 

•  vfi' ,  ‘TlvsOpovoe  vobaoe.  Tc  alahov  rcuyp 
xai  A tyiivlbSee  '  fi^areru1 ,  xai  v/ 1  xptui)  t-fi& 
terna  xai  iirroiSatey,  xai  bSOmi  ’  terrui  utro 
Tb  ' aryboe  Hat  forti  rue  tipor  harae,  xai 
Suashxbse  ylyvovrai.  rH<r<70i/ F  inxMuvoe 
rou  iripou  olroe‘\xai  bxtpuyydvouai  rrteovse. 
ToOrov  XP% ;  ^ htefiopov  mxlaxsiv  xai  aiirbv 
xai  Tola^  Qaxfoiat  playovra  xai  iyxbsiv  te 
rbv  rrvsOpova,  xai  Supiav,  xdl  Sbaxisa  dire- 
Xbpevov  xpsuv  fhostuv  xai  oietuv  xai  x0l~ 


uxore  dormiat,  neo  ne,  veneris  ludibria  patitur. 
Cumque  alias,  tum  praecipue  cum  per  locum 
arduum  iter  fecerit,  aut  cucurrerit,  anhelosus 
et  imbecillus  evadit,  caput  gravatur  et  aures 
sonant.  Hic  temporis  progressu  vehementibus 
febribus  correptus  perit  ex  lipyria  febre.  Cum 
ita  habuerit,  si  per  exordia  curandum  suscepe¬ 
ris.,  fomento  toti  corpori,  admoto  medicamentum 
per  superiora  purgans  bibendum,  exhibeto.  Po- 
steaque  caput  purgato ,  deinde  vero  deorsum 
purgans  propinato.  Ad  curationem  autem  prae¬ 
cipue  vernali  tempore  aggredi  -velis,  posteaque 

bubulum. per  quadraginta  dies  bibendum  exhi¬ 
beto.  Vesperi,  qUamdiu  lac. bibet,  alicam  sor¬ 
bendam  dato  ,  -  a  cibis  autem  'abstineat.  Cum 
vero  a  lactis  potu  cessaverit,. mollibus  cibis  a 
paUcis.  initio  ducto  eum  reficito!. et  quam  maxime 
incrassatp,  Per  annum  crapula,  venere  et  immo¬ 
deratis  exercitationibus  abstineat,  praeterquam 
deambulationibus,  in  quibus  frigora  et  solem 
vitet;  tepida  autem  lavato. 

-52. .  Pulmonis  morbus.  Sputum,  crassum  et 
atra  . fuligine  .tinctum  per  tussim  reficitur,  cor¬ 
poris  superficies  nigra  est,; aliquantum  tumida, 
dolores  leves  sub  pectore  et  scapulis  detinent 
et -  ulcera  his  aegre  sanescunt.  Hic  morbus 
superiore  minfis.  periculosus,  pluresque  evadunt. 
Huic  veratrum  per  se  aut  lentis  decocto  ad¬ 
mixtum  propinare  oportet,  in  pulmonem  autem 
infusa  immittere  et  suffitibus  uti  et  liberaliter 


pelav  xai  X a%avav  Sptpeiav,  '6  n  [iv/  bptyava,  suillis  abstineat  et  oleribus  acribus ,  praeti 
Sj  60fi(ipy  xai  xeptxdrom  %tf<r6a-  ik  foVe  origano  et  satureia.  Deambulationibus 
1  Si  r pbg  av, rog  bSotropietv  vijtrriv  ■  iaretra  et  malutino  tempore  ieiunus  ad  arduum 
5 rhetv  rtiv  <p0 XXav  itr’  oivtp  IrtTdravra  xe-  iter  faciat.  Deinde  folia  hortensia  condi 
xpypivtp-  rb  Si  Xotxbv  trmoitn  '  %p(/a6u  rotat  usurpata  vino  temperato  inspersa  bibat;  c 
elpyf[zivOtat. 

vy’.  "Kprvipty  rpabetca.  "1 
nfpHiytyfrfwi  xaUTfmMo 
Odver  i/  (pdpuyi •  npivt' 
xai  ix.fSdXb.ei  6p6pt,(Soug 
ix  rou  or^Seog  ii  rb  / 
rb  ataXov  yXtff%pov  xai  ,  ,  r  ,  , 

xai  nuperos  xai  ptyog  inXaptfSdvet,  xai 
xip%verat  i \  (pdpuy f  olov  irb  Xtrapou ,  xai 
ii  re  piiv  revrexaiSexa  ^peipag  ‘rotaura  rd- 
0-%£<-  ,!£sra  Se'  ruov  orbet  mi  dia  iXxeog 
'xpbruva,  xai  aSng  (Sij^,  Xai  ippdytf  oSv  rb 
alfea,  xai  peera  rb  ouov  oaxbrepov  orbet, 
xai  b  ouperbg  iaxupbfepogyly  verat,  mi  re - 
Xeur(i  ii  Oveb mvx  xai  xaXierat  faypwrtag  lut 
ovebpiovog.  "Hv  Si  ,  '  '  '  ~ 

■/iij  orbay  obov,  oauadpoevov  XP*I  ra.Xa.ira-  spuat, 
p'n\i  xai  yupevaalav  i'. r’  bxilft’a  dvafSal-  escens 
vetv,  atrtuv  doexbf&evov  dXpeupav  mi  1 
pav  xai  otbvav  xai  Xaydvav  Sptpiiav- 

iovfv  altrbg  iaurou  Soxit)  dptara  rou  adpia-  tur,  pectus  et  dorsum  vieissi 
rog  e%eiv,  xauaat  rd  orijbea  xai  rb  fierd-  rito.  Ulceribus  curatis .  per 
( Ppevov  iv  peotpy  ixdrepov-  xai  ioijv  ra  iXxea  abstineat,  non  impleatur  sup: 
bytiji  yivyrat,  ivtaurbv  doex^aSa  Sapyljtuv,  manibus  vehementer  laboret,  neque 


"Hi/  rpu6ji  *i  dp-  53.  Arteria  vulnerata.  Si  arteria  vulnerata 
'l<roerai  xai  Xav-  fuerit,  tussis  detinet,  sanguis  tussi  exspuitur 
rXapivy  rou  ai/iarog  fauces  latenter  sanguine  implentur,  sanguinis 
xai  bSb vy  yty  verat  grumos  reiicit,  dolor  acutus  ex  pectore  ad  dor- 
/eerdQpevov  b%ta,  xai  sum  permeat,  sputum  glutinosum  est  et  copi- 

. .  -  osum,  faucqs  siccae,  febris  et  rigor  corripit, 

fauces  creperum  et  stridulum  sonum  edunt. velut 
ex  pingui  aliquo  et  ad  dies  quindecim  hoc  modo 
afficitur.  Postea  vero  pus  exspuit,:1  ac 'voluti 
ulceris  impuram  materiem,  ac  rursus  tussis  et 
sane  sanguis  erumpit,  posteaque  pus  crassum 
exspuit,  febris  vehementior  evadit  et  in  pulmo- 
’  liiiit,' vocaturque  is  Cui.-ex  pulmone  ve- 
ipto  abscessu  pus  erumpit,  ptrytiariag. 
Quodsi  post  primum  sanguineis  pus  non  ex- 
vehementi  labore  et  exercitatione  qui- 
vehiculum  ne  conscendat,  abstinens 
unguinosis,  pinguibus  et  aeribus  ole¬ 
ribus.  Cumque  corpus  optime  habere  videhi- 


XwS/dSv  fofyx1*  t? ' 


xai  ad  dreprlprAaadai ,  pySe  rijai  %epcl 

rakairapteiv,  M?  Isr’  *%W“  ^afialveiv  , 

iAAi  «xto  ai™1'  <&«  ptdkmra  rd  tsdpa. 

VS'.  '"Aoprpa  roO  rveOpovog  rratsUvra. 
%t*iv  ' ioprpov  rracdij  rou  rvedpovoq,  rd 
rrOtspta  '  A euxdv  kerrdv  rrOei,  kvlore  Sk  ai- 
paruSeg,  dlppoviet  re  xal  ruperat;  ?<r%et  xal 
iSOvvt  rb  rrijdog  xal  rb  peraCppevov  xal  rd 
irk eupbv,  xal  vjv  crpaQy,  (Sijcaei  re  xal  rrdp- 
vurai.  ToCrcp  %  dv  if  dSOvvf  ?%{?  %kidrpara 
rpoartUvat  xal  SiSdvai  rpopuptpdveiv  xevraC - 
piov  xal  Savxov  xal  ikekiaQdxou  06kka  rpt- 
/3 £01/  xal  ptlki  xal  i^oq  in%iav,  xal  uSap 
SiS6vai  xarapupt,Qdveiv  ■  xal  rrtedvyq  %ukdv 
•  rpopup0avira  xal  knrtvira  ohov  iiSapia. 
’Etn )v  Se  rvjg  bSlnivfg  raCrvirai,  ikekfaQaxov 
xdtpag  xal  trtjaag  xal  arepixbv  xal  ipOtupov 
keta  xal  dkfyirov,  'laov  kxdrrou,  raur’  kn- 
fjakdv  krl  olvov  xexpypttkvov  r  SiSdvai  rivent 
vipsri  ■  xal  !ju  pi;  vtjrrii;  SiS6vai  pufiQavetv 
Ervcc  Shakrov  ■  Sjii  Se  6dkr  og  jjj ,  airloust  Si- 
x%p!jr6at .  &g  pakdaxardraitn,  ‘  dvdkrom 
xal  dxvleot&i,.  irvjv  ijdty  krtetxkag  i%y  rd 
rapta  xal  rd  rrifdog  xal  rd  vdrov.  ’  "Hi/  Se 
apiQdrepa  .araadSusi ,  (S^t;  lr%ei  xal  rd.  ala- 
Aoi/  rrtierai  ra.%b  Aeuxdv,  xaldSCvti  d£-ia 
«rjtjErJs  ro  trrijdoq  xal  uro  rdg  dporkdrag 
xal  r d  rkeupdv;  xal  xaupa  i%ei  xal  xara- 
rlprkarai  IptfiSav,  xal  t-wrpt.ii  k%ei  xal  oitx 
dviyeroA  odre  xadijpevog,  odre  xelpevog,,  odre 
emfmbg,  d AAA  >  ’  Sva&avariei.  Ouroq  rerap- 
ralog  pdktara  droSvljrxei  •  ijv  Sk  raurag 
itrepQOyy,  IkrlSeq  ■  pkv  od  rokkal-  xivSu- 


conscendat,  sed  quam  maxime  crassum  corpus 
reddatur. 

54.  Pulmonis  utrimque  dependentes  fibrae 
convulsae.  Si  ex  pulmone  dependens  fibra  con¬ 
vellatur,  sputum  candidum  tenue  interdumque 
cruentum  exspuit,  delirio  et  febre  tenetur,  do¬ 
lor  pectus,  dorsum  et  latus  occupat,  et  si  se 
convertat,  tussi  et  sternutatione  corripitur.  Huic 
qua  parte  dolor  detinet  calefactoria  admoveto, 
centaurium,  daucum,  salviae  folia  trita,  meile 
et  aceto  affuso  ex  aqua  ante  sorbenda  dato. 
Ptisanae  etiam  succum  ante  sorbeat  et  vinum 
aquosum  superbibat.  Cum  vero  dolor  quieverit, 
salviam  tusam  et  cribratam,  hypericum,  et  ery- 
simum  laevigata  cum  polenta  pari  singula  por¬ 
tione  vino  temperato  admixta  ieiuno  bibenda  ex¬ 
hibe.  At  si  ieiunus  non  fuerit,  leguminis  fresi 
decoctum  salis  expers  sorbendum  dato.  Si  vero 
aestus  fuerit,  cibis  quam  mollissimis,  insulsis  et 
minime  nidorosis  utatur,  cum  iam  moderate  cor¬ 
pus  et  pectus  et  dorsum  se  habuerit. .  Quodsi 
utrimque  dependentes  pulmonis  fibrae  vellicen¬ 
tur,  tussis  detinet,  sputum  crassum  et  album 
exspuitur,  dolor  vehemens  ad  pectus  sub  sca¬ 
pulis  et  -ad>  latus  occupat,  ardor  detinet  et 
pustulis  velut  ex  igne  rubentibus  completur , 
pruritus  vexat,  neque  sedere,  neque :  iacere, 
neque  stare  sustinet,  sed  cum  morte  conflicta¬ 
tur.  .  Hic  quarto  fere;  die  perit  ,  quem  si  effu¬ 
gerit,  ne  sic  quidem  spes  multa  superest,  cum 
et  septimo  die  periculum  subeat ,  quem  si  su¬ 
peraverit,  convalescit  Hunc  cum  ita  habuerit. 


vsOsi  te  xal  iv  ripsi  itrra*  i)v  te  xal  raOrap 
teaQ&yy,  by lacerat.  Tourov,  '6rav  o iirap 
IXfl,  ‘  Aofex  sroAA $  tep  rfc 

xal  8r*x  $  miAf  ?%»,  %hdau,ara  irpoan- 
Sivai  xal  tetevai  irlvsiv  ‘  pliki  xal  bgop,  pu/t- 
Qdvsiv  te  yokbv  sr riBdvyp  xal  ixvrlvmv  ohov 
keuxbv  olvtbtea.  "Hi/  iryd«  rd  A ourpbv  xal 
rk  %kikBfiara  *ovfy  » 

rpoafytperv  abrip  paxia  faiTO&ou  ‘xal  (36- 
irrwv  ip  lifap  iri  rk  BT^Oea  '  iiriritevai  xal 
irrl  rb  vutov,  xal  irlveiv  tetevai  Xyptov)  IviSan 
avo^piyav  &P  -^vxporarov  xal  tov  yokbv 
ipoxpb v  xal  £!< fap  imirlvetv  xal  xmbai  xpbp 
rb  -^Cyop.  TaOra  iroiistv  ^  te  voobop  6a- 
vardSxp. 

•vi'.  "'E.puabrtkap  iv  rveO/LOvi.  "H viposi- 
irekap  iv  rvedpcovi  yh^rai,  i%ei  xal 
rb  slakov  kiroirrbei  iroOb.ii  xal  Ciypbv,  oTov 
airb  ‘fipciy%ou,  ’&T‘  &  ol>%  alpoartbtep^  xal 
btevy  ?u%£rri  pieTkQpevov  xal  roiip  xsveavap 
xal  rap  kaxkpap,  xal  rk  oirk&yxva  ftOQi 
xal  ifiiei  bkmfv  olov  St-op,  xal  roiip  btevTap 
alpiutep,  xal' iroperbp  xal  fiyop  xal  tetpa  A apc- 
(ikvei,  xal  brav  n  Qdyy  ivrl  toibi  BirXay- 
XVOibi  fiO^si,  xal.  ipeCysrai  b£-0  xal  i/  'xoikfy 
’  rpOT&i  xal  vapxpi  rb  a&pia,  xal  '6rav  i/xiBip, 
‘  Soxisi  p/jiuv  elvat  ■  orav  te  /aij  ipciBy  am- 
oOayp  ryp  j \piipyp,  Brpbtpop  xal  btevy  ‘iyyt- 
yverai  iv  rjf  yaorpl  xal  krrbirarop  bypbp 
yevb/tsvop  SiiyCspyae.  'H  te  vouaop  /adkiBra 
ylyverat  ix  bapiit-tev  xal  ix  xpspcpaytiav 
xal  ' i^  Uarop  pisrafioKijp ■  Uyu  "te  ‘xal 
kkkap.  T ovrov  Qkppt,axov  iralaxeiv  xara 


bis  die  calida  multa  lavato,  cumque  dolor  de- 
tinet,  calefactoria  admoveto  et  mei  cum  aceta 
propinato,  succumque  ptisanae  sorbendum  dato 
et  vinum  album  generosum  superbibendum 
Quod  si  balneo  et  tepefactoriis  vexetur,  neque 
ea  ferat,  detriti  linei  panniculi  aqua  intincti  ei 
sunt  admovendi  et  ad  pectus  et  dorsum  adhi- 
bendi,  favumque  ex  aqua  maceratum  frigidis, 
simum  propinato  et  ptisanae  succum  frigidum 
aquamque  superbibendam  dato.  Loco  frigido 
decumbere  iubeto..  Ista  quidem  facito,-  verum 
morbus  letalis  est. 


65.  ‘Erysipelas  in  pulmone.  Si  oriatur  in 
pulmone  erysipelas,  tussis  detinet  et  sputum 
multum  ac  liquidum  exspuit,  velut  in  rauce¬ 
dine,  quod  cruentum  non  est,  dolor  dorsum 
et  inanes  ac  molles  laterum  partes  coocupat, 
viscera  strepitum  edunt,  pituitam  acidam  vo¬ 
mit,  dentes  obstupescunt,  febris,. rigor  ao sitis 
corripit,  cum  quid  comederit,  in  visceribus 
strepitus  editur,  acidum  eructat,  venter  stridet 
et  corpus  torpescit.  '-  Cum  vomuerit,  melius  ha¬ 
bere  videtur,  ubi ,  vero  minime  vomuerit,  dece¬ 
dente  die  tormina  et:  dolor  in  ventre  suboriun¬ 
tur  et  liquidum  stercus  dimittitur.  Hic  morbus 
maxime  ex  crapula,  carnium  esu. et  aquae  mu¬ 
tatione  accidit  atque  aliis  etiam  de  causis  deti¬ 
net.  Huic  medicamentum  deorsum  purgans 
propinato  posteaque  lac  asininum  bibat,  nisi 
lienosus  fuerit  natura  Quod  si  sit,  ne  succis 


—  229  — 


xai  ueraxiviaxeiv  ydXa  Svou,  Jjv  fivj  arXy- 
v&SW  ?  (ptor  tiv  Si  '  axXyvdSyg  ^  xa- 
fc/if! v  ukre  xvXotai  fi^re  ydXaxn,  ^re 
6,0$,  dXX\  I  n  bXlyov  ’  laeXdbv  ToXii  'l%d- 
?ei-bTOxM(eiv  Si  xal  (SaXdvoug  apoarMvai, 
Hv  fiil  i 'i  xoiXfy  faoxapty,  xal  0uxpoXovrieiv 
xal  yvpvd^eabai,  '6rav  ol  xvperol  dvaai  xal 
Soxiy  imeixlug  ?%£«/  rou.  adparog-  xal  rou 
Jjpog  xal  .rov  i  /aerovrdpou  l/ieror  i/ivrotieiv 
axopbSav  Si  xeCpaXdg  ‘rpelg  xal  bpiydvou 
SpayjAiSa,  ocri yj  ‘  rpial  SaxrCXotat  xepiXafSelv, 
I0eiv  inx^vra  SOo  xorCXag  ohou  yXvxiog 
xal  xorCXtiv  'iigeog  &g  bt-vrdrov  xal  pelXirog 
'baov  rerapry/tipiov,  etpeiv  S’  lar'  &v  ij  rpfnf 
poolpa  Xei06y-  xdxeira  yvpevdaag  rbv  &v- 
Spaxov  xal  XoCaag  SiSan  %Xtap$  xiaai  6ep- 
[oov  xal  sr/5 rlaxeiv  0dxtov,  polXt  xal  St-og 
l-uptfrfayuv,  lar’  dv  IpexXviad^  ■  Ixeira  ifie- 
Ira  xal  rijv  ilplpyv  raO ryv  xi&v  dXQirov  xal 
USap  ixvqar  evira-  ig  eaxipyv  Si  ’ aevrXa 
Qayira  xal  /edfyg  apuxpbv  xal  xtviraolvov 
vSapia-  dvd  Si  rbv  dXXov  XfSvov  l/aeira 
ratai  ’  Qaxloiai  xal  atro  atrlav.  K al  tyv  &0U 
aryrai  i\  bSSvtf  vrb  rdg  CifoorXdraq,  aixbyv 
xpoafidXXeiv  xal  rdg  QXl(Sag  ixorOipai  rdg 
iv  ryai  xeP^’  atrlotat  Si  xpijc&w  dvdXroiai 
xal  [&$\  Xixapoiai  peySi  xioai-  Spipeia  Si  xal 
bi-ia  ladiira  xal  0vypd  xdvra,  xal  wepird- 
roiat  xP^Sa.  'Tavra  xoiiav  dpiara  dv  Si- 
airipro  xal  Sid  xXelarou  xpbvov  v/  vovaog 
ylyvoiro-  lari  Si  oh  bavar&Syg ,  dXX'  dxo- 
yvipdaxovrag  dxoXeixei.  E!  Si  (ioOXoio  veti- 
repov  ibvra  daa.aov  dxaXXdt-ai  rlijg  voOaou, 
xadijpag  abrbv  xavaov  ‘rd  re  ar^dea  xal 
r b  peerdcppevov . 


neque  lacte,  neque  sero  purgato,  sed  eo  quod 
parca  copia  sumptum  plurimum  foras  educat; 
ubi  alvus  non  subducitur,  eam  per  infusum 
subluito,  aut  glandes  supponito;  frigidae  balneo 
et  exercitatione  utendum,  ubi  febres  remiserint 
et  corpus  moderate  habere  videbitur.  Vere  et 
auotumno  vomitus  excitandus.  Alliorum  capita 
tria  et  origani  pugillum,  quantum  tribus  digitis 
comprehenditur ,  vini  dulcis  duabus  heminis 
affusis  et  aceti  quam  acerrimi  hemina  una, 
mellisque  quarta  parte,  coquito  donec  tertia  pars 
remaneat.  Deinde  post  exercitationes  et  tepidae 
balneum  homini  calidum  bibendum  exhibeto, 
lenticulaeque  decoctum,  meile  et  aceto  admixto 
dum  expleatur  propinato,  deinde  vomat,  eoque 
die  polenta  ex  aqua  epota  ieiunus  permaneat. 
Sub  vesperum  vero  betas  et  mazae  parum  com¬ 
edat  et  vinum  aquosum  bibat.  Reliquo  tem¬ 
pore  ex  lenticulae  decooto  post  cibos  vomat. 
Quodsi  ad  scapulas  dolor  secesserit,  cucurbitu¬ 
lam  affigito  et  manuum  venas  pertundito.  Cibis 
'  utatur  non  salsis ,  neque  unguinosis ,  neque 
pinguibus,  vescatur  acribus  et  acidis,  frigidisque 
{imnibus  et  deambulationibus  utatur.  Quae  cum 
fecerit,  optimam  victus  rationem  sequetur,  mor¬ 
busque  in  multum  tempus  protrahetur.  Neque 
vero  letalis  est,  sed  consenescentes  deserit.  Sed 
si  iuvenem  aliquem  citius  a  morbo  liberare 
voles,  post  purgationem  ei  pectus  et  dorsum 


—  280  — 


!/?'.  N orias-  'Ptyog  xai  xuperbg  xai 
mi  SCrxvoia  Xapfi dtsi  mi  rb  riaXov  xrOei 
%Xupbv,  irn  S*'6re  mi  iicpaipov  mi  xovisi 
f. idXirra  rb  perdQpevov  mi  robg  /SoufSuvag, 
mi  fjpipip  rpirip  tyrerdpry  o&ptei  aipar&Seg, 
mi  dxobv^rxsi  ifiSopaios-  ixyfv  Si  rdg  rer- 
raparxaiScxa  ixQ&yy,  uytiis  yiyverar  ix- 
Quyydvei  'Fob  pdXa.  Todrcp  SiS6vai  pes- 
Xlxpyrov  avaXirag  iv  xaivitj  %6rptp,  \p6%av, 
reXivov  (pXoibv  axoriyyt ov  tj  papdSpou  • 

’  touto  SiSbvat  xivuv  xai  xr iramts  %uXbv 
Sis  rijs  >lpip>IS  xa‘  bxtximv  otvov  Xeuxbv 
uSapia  ■'%  S'  £»  $  bS6v tf  xparirryrai,  %An- 
utmv  xai  XoCeiv  beppy,  fjv  pif  b  xuperbg 
xouXbg  e%it  ‘  ixbfv  Si  .  ai  rerrapermiSexa 
il  pipat  xapiXSan  dpml^erSai  pix  rbvxiy- 
%pov,  ig  irxipyv  Si  xpia  rxuXaxtou  i)  ‘  op- 
vibeia  i(p6d  irbieut  xai  rou  ^apou  pup(pa- 
mv  ■  rirloin  Si '  6>g  iXa%trrotn  %pijr6ai  rdg 
x puras  tfpipag. 

»£'.  ’  <bupa  iv  rp  xveSpon.  ’Ejn)x  Qu pa 
(puijj  ii/  r$  xveOpovt,  fidi-  i%ei  xai  bp66xvota 
xai  bSOvy  ig  rb  rrybog  bgia  xai  ig  rd 
xXeupd,  xai  gag  fiiv  ri iv  rerraperxaiSext^ 
ypepdv  xdr%er  rotn  ydp  xXeirrotn  rorab- 
rag  vjpipugipdXirra  CpXeypaiver  xai  rijv 
xeQaXviv  Si  dXyiei  xai  rd  (SXiQapd  xai 
opav  oi>  SSvarat,  mi  rb  rapa  uxbxuppov  yl- 
y  verat  xai  ’  QQSav  ipxlxXarat.  T ourov 
XoCetv  xoXXp  beppp  xai  peXtxpyrov  StSovat 
xivetv  uSapig  xai  ryg  x nrdvtfg  rbv  %uXbv 
pupipdveiv  xai  olvov  bSapia  ixixlmv  ■  ijv  S'  v/ 
6S6v>i  xtbfy,  %Xtaiveiv  ixijv  Si  x aCryrat, 


66.  Dorsalis  morbus.  Rigor,  febris,  tussis 

virore  pallidum,  interdumque  aliquid  cruentum 
exspuit,  dolor  dorsum  praecipue  et  inguina 
vexat,  tertio  aut  quarto  die  urinam  cruentam 
reddit  et  septimo  die  moritur;  ubi  vero  deci¬ 
mum  quartum  effugerit,  convalescit,  quem  fere 
non  effugit.  Huic  aquam  mulsam  in  olla  nova 
decoctam  et  refrigeratam,  in  qua  apii  aut  foe- 
niculi  cortex  maceratus  fuerit,  bibendam  exii- 
beto  et  ptisanae  succum  bis  die,  vinumque 
album  aquosum  superbibendum.  Qua  vero  do¬ 
lor  instat  tepefactoria  adhibeto  et  nisi  multa 
febris  detinet,  calida  lavato.  Ubi  vero  quatu- 
ordecim  dies  praeterierint,  milium  in.  prandio 
quidem  sumat,  sub  vesperam  autem  carnes  ca¬ 
tulinas  aut  volucrium  coctas  edat  et  de  iusculo 
sorbeat,  sed  cibis  quam  paucissimis  primis  die- 

57.  Pulmonis  tuberculum.  Si  in  pulmone 
tuberculum  exortum  fuerit,  tussis  detinet,  spi- 
randique  difficultas,  quae  non  nisi  erecta  cer¬ 
vice  obitur,  dolor  acutus  pectus  et  lateraoecu- 
pat  et  ad  decimum  quidem  quartum  diem  ita 
afficitur;  plerisque  enim  totidem  dies . inflam¬ 
matur;  sed  et  caput  et  palpebras  dolor  vexat, 
videre  nequit,  corpus  subfulvum  evadit  et  pu¬ 
stulis  velut  ex  igne:  rubentibus  completur:  Hunc 
calida  multa  lavato:,  aquam  mulsam  aquosam 
propinato  et  ptisanae  succum  sorbendum  vi¬ 
numque  aquosum  superbibendum  dato ,  et  si 
dolor  premat,  tepefactoria  admovetopubi  vero 


231  — 


hm  ^  paMaxoraroiai  xpSjirtat.  "Hv  quieverit,  cibis  quam  mollissimis  utatur.  Quodsx 
Fiam kkaypivov  rijp  vobaou  Suaxvota  A apo-  morbo  liberatum,  dum  ad  locum  acclivem  pergit 
Qivri  £imv  TPte  iP^v  XaP‘ov  t?  0-5T eOatp  vel  alioqui  festinanter  aliquid  agit,  difficultas 
„MMs,  04yuut"  StSbvat,  u(p'  ol  {/  xot-  spirandi  invadat,  medicamentum  purgans,  ex 
x/w  i  XI ira  m  'xtvPjaerar  xal  tjv  apa  ra  quo  alvus  inferior  minime  moveatur,  exhibeto. 
ipiapart  iruov  iayrat,  ijv  piv  rb  trvov  ?  Et  si  una  cum  vomitu  pus  album  et  in  quo 
Xsiucbv  xal  Tveg  iv  abrp  fi (paipoi  iuat,  ix-  fibrae  sanguinis  insint  subsequatur,  evadit,  si 
foryyiv er  ij  V  Se  jr ektSvbv  xal  %A«/>fii/  xal  vero  lividum,  cum  virore  pallidum  et  graveo- 
xdxoSpov ,  droSvijaxet.  Ka6alpovrat  F  iv  lens,  perit.  Repurgantur  autem  in  quadraginta 
reaaepdxovra  ifpipfai,  i<p’  ‘  av  payij,  diebus,  ex  quo  ruptio  facta  est,  multis  etiam 
rokkoiat  Se  xal  iviauaivp  ytyverat  tj  vouaop-  annuus  fit  morbus.  Huic  eadem  quae  suppurato 
zoiierj  Si  XPV  rourov  cl-rep  rbv  ip-ruoy.  ”Hy  facito.  Quodsi  non  eruperit,  cum  quibusdam 
Si  fiii  fayifj,-~  £vtom  y&pT<p‘%p6i/cpii<p((Tra-  procedente  tempore  ad  latus  abscessum  faciat 
Tcu  te  rb  x-keupbvxal  i^otStaxerat , —  rourov  et  intumescat,  ubi  hoc  acciderit,  hunc  secato 
%pij,  ijv  rotouro  ytvyra i,  rapvetv,  ij  xatetv.  aut  inurito. 

«?'.  'UveOpav  srA jprfef?.  ”Hi/  b  58.  Pulmo  repletus.  Si  pulmo  repleatur, 

xveOpav,  ($)%  laxet  xal  bpSbervota  xal  aa6pa,  tussis,  difficultas  spirandi,  quae  fit  erecta  cer- 
xal  rijv  yXucaav  ixfidkksi  xal  bSOvy  b%£a  vice  et  anhelatio  detinet,  linguam  exserit,  dolor 
laxet  te  rb  arijSop  xal  xara  rag  hpovkdrag,  acutus  pectus  et  scapulas  vexat,  pustulis  velut 
xal  xarairipvrkcvrat  <p<j>Sav,  xal-  guapbg  ?%£(  ex  igne  rubentibus  impletur  et  pruritus  occu- 
xal  oux  aviyjrat  oure  xaStjpevog  our'  ava-  pat;  neque  sedere  neque  reoumbere,  neque 
xeipevog,  606'  iartjxhg,  aWa  Sua6avareet.  stare  potest,  sed  cum  morte  conflictatur.  Hic 
OSro?  rerapraiog  pdktara  iroSvijaxer  ijv  quarto  fere  die  moritur,  quem  si  superaverit. 
Si  'xal  raOrag  OrepCpOyip,  ikrtSeg  ‘piv  olt  ne  tum  quidem  spes  magna;  sed  septimo  etiam 
sro  A  A  a!-  xtvSuveuet  Si  " xal  iv  rijat  erra-  Ijv  die  periculum  subit,  quem  si  effugerit,  conva- 
Si  ra&rag  ’ iHreptpOytfi,  uyta^erat.  T ourov  lescit.  Hunc,  cum  sic  habeat,  calida  multabis 
brav  oOrag  ?%#,  A oOetv  *  toAAw  xal  6eppp  die  lavato ,  cumque  dolor  detinuerit,  tepefactoria 
Slg  rtjg  yuAcye ,  xal  '6rav  oSCyy  eyjy ,  %A id-  admoveto ,  mei  cnm  aceto  coctum  bibendum  et 
apara  rpoanbivat,  xal  ‘vrivetv  StSbvat  pikt  xal  ptisanae  succum  sorbendum  vinumque  superbi¬ 
fico?  i(p6bv,  xal  pupQdvetv  %uA6v  vrrtaavvfg  bendum  praebeto.  Quod  si  balneo  et  tepefacto- 
xal  ivrexlvetv  ohov  ijv  Si  vrpbg  rb  kourpbv  riis  vexetur,  neque  ea  ferat,  refrigerantia  ei 


—  232  — 


xal  rd  yXiacpara  aovlip  xal  ^  iverat, 
xporQlpeiv  abra  '^uypuara  xai  jt (veiv  S1S6- 
vai  xtiplov.lv  ii  fari  daofSplyflv,  &q  <pv%p6- 
rarov,  xai  xeirBai  apoq  rd  \pu%o  S'  aaura 
roileiv  {/  Si  vouroq  yccXeaii  xai  Savar&tyg. 

v$\  '  'O  aveOpoa v  aporaerbv  vrpbq  rd  rkeu- 
p6v.  "Hv  5  avebpoav  xpbq  rb  aXeupbv  xpor- 
Tlrrj,  (S^  Iryei  xal  bpbbavota  xai  riaXov 
(Sijrrerai  Xeuxbv,  xai  bS6v*i  rb  rrij6dq  xai  rb 
poerdQpevov  .?r%ei,  xai  Sililei  vrporxetfievoq  xai 
Soxlei  n  lyxlerbai  (Sapb  iv  roln  rr^bert,  xai 
xevrloun  bSOvai  b^elaij  xal '  rpO^ei  olov  pcde- 
bXvfq,  xal  ri/v  avofyv  IttIxm  ’  xai  Ini  polv  rh 
yrovlov  avl%e ™  xaraxeiuevoq ,  liel  Sit  rb 
uyiiq  oB,  dkka  Soxlei  r i  abrip  oTov.tlxxpl- 
/oarbai  (Sapi/  ix  roC  rXeupou^  xal  Siaavletv 
Soxlei  Sia,  rou  rr^Oeopt  TOvrov  koCeiv  *  beppoip 
vroXXCp  Skrr{}«  xai  fieXixpiirov  nat- 

rxeiv  xa}  lx  rou  Xwrpou  divov  Xeuxbv  xepavybq 
xai  :.fUki:  bXfyov  xai  SaCxoo  xapvrbv  rpiipaq 
xal  rijq  xevraupiiiq,  Sie'iq  robroin,  SiSbvai 
%hapbv  xarapvpoQdveiv,  xal  irpomblyat  vrpbq 
rb  vrXeupbv  Iq  arxtov  i)  Iq  (Soefyv  xbrnv.  iiSap 
Xkiapbv  lyyluv  xal  raivfy  fyvSelv  r 'a  rri\- 
6ea  xal  xetrbai  lah.rb.  uytlq,.  xai  rbv,%uMv 
SiS6yai  rijq  Tnrdvifq  %\iapb)t .  xal  laialveiv  pT- 
vov  uSapla.  "Hv  S'  ex  rpti/aaroq  rouro  ylvyrai 
i }  rpytilvTi  Ipeabtp,. —  ylyverai  ydp  rouro,  — 
xbrriv  xpbq  rOpiyya  rcorSfruq,  IfuriyrXdvat 
rijq  ipumiq  xai  elnlvai  Ira,  '  xai  poorbvrre- 
pebv  xarnrlpivov  ivnSlvai  xai  daableiv  rpdra. 
0  iira  Siatribv  ruy%dvoiq  cLv  /takiara. 

£'.  ‘Tou  rkeupou  (pufoa.  'Eirijv  ’  Iv  aXeupip 


apponito  et  favum  aqua  maceratum  quam  ma- 
xime  frigidum  bibendum  dato  et  loco  frigido 
decumbat  istoque  modo  curato.  Morbus  autem 
aegre  curatur  et  letalis  est. 

59.  Pulmo  in  latus  procumbens.  Si  pu]mo 
in  latus  incubuerit, :. tussis,  et  erectae  cervicis 
spiratio  detinet,  sputum  album  cum  tussi  ex. 
spuitur,  dolor  pectus  et  dorsum  occupat;  pulmo 
lateri  adhaerescens  id  propellit  et  pondus  quod- 
dam  lateri  incumbere  videtur,  dolorque  acutus 
pungit,  velut.  corium ...  stridet  et  respirationem 
retinet;  in  latus  quidem  .affectum  decubituni 
sustinet ,  in  sanum  vero  minime ,  verum  ei  pon- 
dus  quoddam  ex  latere  dependere  et  per  pectus 
transspirare  videtur,  ..Hunc. calida  multa  bis.die 
lavato  et  aquam,  mulsam  propinato,  A  balneo 
yinum  album  pauco  admixto  -meile,  in  quo 
(Jauci  et  : Centaureae. ;  tritam., semen;  maduerit, 
bis  tepidum  sorbendum,  dato,-  ad  latus  aquam 
tepidam  in  utriculum  aut  vesicam  bubulam  in¬ 
fusam  admoyeto.  et  fascia,  pectus  alligato,  ac  in 
latus  v sanum  decumbere  iubeto,  ptisanae;,suoj 
cum  tepidum  ,et  yinum  aquosum  superbiben- 
dum  dato.  Quodsi  ex  vulnere ,  illud  accidat, 
aut  ;cum  quis  purulentus  factus  fuerit;  r:  id 
enim  accidere  solet,  —  vesicam  fistulae  alliga¬ 
tam  et  flatu  impletam  huic  intro  immittito  et 
penicillum  stanneum  solidum;  indito  et  penitis¬ 
sime  intrudito.  Hac  curatione  instituta  sana¬ 
tionem  maxime  obtinebis.  ei/aiti; 


60.  Lateris  tuberculum.  Ubi  tuberculum  in 


(pOfia  yeyyrai,  '  7<r%«  axkrfpti  xal  M&n) 

•  xal  ruperis ,  xal  iyxeirai  -(SapP  i*  rip  rkeuplp, 
xcd  ii&ni  igfa  k  ri  aiiri  dei  %upfoy.  \afi- 
fiavei,  xal  Sfya  laXuti  xa *  drepePyerai  ri 
#6 fia  &epp6v,  > lal  iri  fiiy  ri  akyiov  oPx 
avi%er«,L  xaremsf/u»oe ,  iri  Si  <rii:  iiyiig- 
iJU’  irvfv  xaraxklvip,  Soxiei  ol6v  rep  XlSog 
ixxpi/iariai  xal.  IgoiSiet  xal  i%eps6<lei,  xal 
olriSeg  plSiomi.  T  ourov  rdpeveiv  Sj  xafav 
irena  dQiivai.  ri.  rPov,,  hrr'  dv  ty iverat 
Sexanaiog  xal  fiorppy  &u.oXhx  •  ir^y  Si  yi- 
n/XPU  Sexaralog,  Itgielg  ri.  rpov.rav,  iaii- 
yai  olvov  xal  ekaiov  yXiij-jag ,  &g  pevi  i^ari- 
yyg  dro^pavSij  ,xal  pepropy.  iiovlcp:  i^ielg 
Si  ri  iyxexuipiyoy,  jiyxjieivrir.eppv.roiieiy 
Si  raura  rivrs.iipeipag-.iryiv.Si  riruov 
keuxpy  . ,  drpppiy ,  ..oipy ,  rmdy/,g  %uMg xal 
i Wyoy,  'xal  xokkdSec  <rx!\y^plviL/au6aeyov 
fo  r.xawiripivov .  fioriy  bpTjthtu^..  xal  ,ir$v 
ravTar.ayy‘^.pry%,  jdr.prdpt,ycpy\\rou  fpprpu 
bklyov  dei  ^ufiCpOeiv  rd  ekxpg  rpdg  riv 

£-a’.  '  "T Sepog  rveppepypg.  "Hi/  PSspog  iy 
rtp  rnOpeovi  yiyyrai ,  ruperis  xal  ^  h%ei 
xal  dvarviei  d6p6gv.  xal  oi  r6Seg  lOlSioum., 
xal  pl  Zmxeg  Dixoyrat  ravreg  xal  raaxei 
ofdrep  Iperuog  yevSfieypg,  JSky%pfaepqy  Si 
xal  rofaiXpoyiSrrepoy-;  xal  Sjy  lyxfys  9  ru- 
pipg  9  Oufiidg,  oi/%,  bpiapriei  rppy-  xal  i) v 
rpkXov  XP& mv  rpoaixav  ri  oug  dxoudfy 
rpbg,.rd  rkeupd,  ‘fiet  eaa&ev .  ofoy,  8$-og. 
K al  Jag  uiv  nvgg  raura  rm%ei-  Irina  Si. 


latere  subortum  est,  tussis  dura  detinet  et  do¬ 
lor  et  febris;  et  pondus  in  latus  incumbit,  do- 
lprque  acutus  eundem  locum  semper  occupat; 
sitis  vehemens  vexat  et  calidum  potum  reiicit, 
decubitum  in-  latus  affectum  non  sustinet,  sed 
in  sanum.  Verum  ubi  deoumbit;  velut  saxum 
illi  suspensum  esse  videtur  ,  intumescit  ac  ru¬ 
bet,  pedesque  in  tumorem  sublati  sunt.  Hunc 
secato  aut, inurito,  .deinde  pus  ad  decimum  us¬ 
que  diem  ..emittito  et.  penicillum  ex  lino  crudri 
imponito.  Eost.  decimum  .diem ,  ubi  totum  pus 
exierit,  yinum  et  olpum,  ne  derepente  siccescat, 
tepida  iniicit.o,  et,  linamento  ex  linteolo  obdu¬ 
cito.  .  Ubi,  quodjnfuderis  emissum  fuerit,  aliud 
infupdito.  istaque  per  dies  quinque  facito.  Cum 
autem  pus  album,  velut  ptisanae  cremor,  pau¬ 
cum,  ..et  ad  manus:  contactum  viscidum  deflu¬ 
xerit,  penicillum  stanneum  immittito.  Atque 
ubi  prorsus,  resiccatus  fuerit,  paulatim  resecto 
penicillo,;  ulcus  .ad. linamentum  semper  ut  coa¬ 
lescat  curato.  , .  , .  • 

61.  Aquae  copia  in  pulmone  collecta.  Si 
aquae  .copia  in  pulmone  collecta  fuerit,  febris 
et  tussis,  vexat,  confertim  respirat,  pedes  intu¬ 
mescunt,,  ungues  otones  contrahuntur ,  velut 
suppuratus  afficitur,  verum  remissius  ac  diutius. 
Quodsi  infusum,,  aut  fomentum,  aut  suffitum 
adhibeas,  pus  non  sequitur;  ac  si  diutius  aure 
ad  latera  admota  auscultaveris,  intra  velut  ace¬ 
tum  fervet  et  aliquantisper  ita  . afficitur,  postea 
in.  ventrem  :erumpit,.:.confestimque  .  sanus  et 


—  234  — 


pijyvvrai  ig  ^v  xoikyv  ■  xal  abrixa  foiv  morbo  liberatus  esse 'videtur.  Procedente  autem 
Soxiei  i '/yiijg  eTvai  xal  rvjg  vobcoo  drtfkkd-  tempore  Venter  inflatur  eademque  illa  et  maiora 
yfiai,  fi  %p6vip  %  xoiMij  ifUtUrjwm  xal  patitur.  Quibusdam  etiam  venter  et  scrotum 
rd  re  abra  xetva  tdryei  xal  [idkkov-  hioi  et  facies  intumescit,  St  Sotmiifti  istud  ab  mfe- 
Si  xal  olSicxovrai  ri\v  yaaripaxalrifv’6<sx^v  rioro  alvo  provenire  existimant»  cum  ventrem 
xal  rb  Tp6earov ,  xal  hiot  Soxioun  elvai  magnum  et  pedes  intumescere  videant.  Qoae 
dxb  rfjg  xoiktyg  rijg  xara  opuvreg  rt^v  y«*  certe  intumescunt,  si  sectionis  tempus  praeter¬ 
or^»  pieydkvjv  xal  robg  Mac;  olfiovrag-  ieris.  Hunc  quidem  si  exteriore  parte  intu- 
olSicrxerai  'Si  r aura.,  ijv  ’ Cirep(laky$  rbv  mescit,  inter  costas  sectione  facta  curare  opor- 
xaipbv  rijg  ro/aijg.  .Tourov  %pij,:  ijv  pt-iv  tet.  Sin  Vero  minime  intumescit,  post  multae 
ixoid^oqj  t%a ,  ra/diird  Sia  rdv  rkeupim  calidae  balneum  velut  purulentos  in  sella  collo- 
lijoBai-  ijv  Si  fJVtf  arotSiip,  kouravra  rfokku  cato  et  qua  parte  strepitam  edet-,  ea  secato» 
iepfiSi,  xatileai  Surrep  robg  i/iarOoug ,  xal  votumque  est,  quo  tibi  facile  effluat,  ut  quam 
8> rv\  av  t]> O0iy,  rabry  rd/avetv »  (Sobkea&ai  infimo  loco  id  fiat.  Post  sectionem  autem  lina- 
Si  ug  xarardra,  '&xug'aoi  eiipoov  %.  ’Eiti)v  mentum  ex  lino  crudo  crassum  et  praeacutum 
Si  rdpeyg,  poorouv  dpooklvip,  ‘vaypv  xal  lira-  imponito  et  quam  paucissimam  aquam  emittito. 
xpov  *  vroiijaag  rdv  fiordv  xal  atpiivai  rou  Et  si  quidem  quinto  aut  sexto  die  linamentum 
tiSarog  (petS6ptmg  ag  ikd%iara.  Kai  ijv  pure  obductum  fuerit,  plerumque  evadit,  sin 
pjgiv  ffOi  rtp  p,or $  tuov  vrepiyivyrai  Tepirratip  vero  minime  obductum  fuerit,  postquam  aquam 
ibvrt  'ij  ixralcp,  &g  ra  xgkka  ixCpuyydver  eduxeris,  sitis  Corripit  et  tussis  ,  ac  perit. 
ijv  Si  /ti)  vrepiylvyrai,  igrijv  ’  itjepdeyq  rb 
iiSap,  Stya  imkafi(SaV'£i  xal  xal  dvo- 
Ovfrxei. 

f/3'.  "Eri j$og  ij.fierdCppevov  pctyiv.  "Hv  62.  Pectoris  et  dorsi  ruptio.  Si  pectus  aut 
rb  arijBog  ij  rb  pcerdlppsvov  fayjj,  bSOvai  dorsum  ruptum  fuerit,  dolores  pectus  et  dor- 
layootn  rb  rrijdog.xal  rb  /aerdQpevov  Siap-  sum  per  totum  detinent,  calor  subinde  invadit 
vrepig  xal  Sippiv/  dkkore  xal  dkkore  irika/x-  et  sputum  subcruentum  tussi  reficit;  per  quod 
(Sdvet  xal  rb  rlakov  ii<pai/iov  (Screer at,  rb  velut  capillus  cruentus  intercurrit.  Eaque  ma- 
f  oTov  6pl §  Siarpiyei  Sid  rou  aiakou  ai/ia-  xime  accidunt,  si  manibus  laborarit,  aut  in 
r&Syg-  pidktrra  Si  raCra  rdayjei ,  ijv  rjj/rt  currum,  aut  equum  conscenderit.  Hunc  ante- 
%Sprt  n  'novari)  ij  ” iQ'  &pta%av  irifjtf  ij  riore  et  posteriore  parte  inurito  aequali  utrim- 
iCp'  ivrvrov.  Tourov  xaleiv  xal  IporpobDev  xal  que,  sicque  convalescit.  Per  annum  a  laboribus 
’6xi<s6ev  /aoipi/i  ixdrepov  xal  oiirag  uyivfg  compescito  et  ab  inustione  incrassato. 
ylyverai  •  incy/iv  Si  "  rdv  vrbvov  iviaurbv 
xal  Tayuvai  ix  rijg  xabrtog. 


|y'.  ‘II uperbg  xaua&fyg.  Tluperbg  fo%ei 
xai  W*  1*XVP*I,  xai  $  yX&ara  rpy%e!a  xai 
pUXaiya  xai  %Xapfi  xai  frpij  ’ ij  igtpubpog 
]sxup&t,  xai  oi  bQbaXpooi  %Xapoi,  xai  axo- 
aariet  ipubpbv  xai  %Xwpbv,  xai  oitpiei  ’  roi- 
oOto,  xai  xrfei  xoXkby  ■  xoXXaxig  &  xai 
fieficrarai  ‘ig  xeptxveufiovfiv  xai  rapaxb- 
irrei.  Olrog  vjv  /iiv  yivyrai  xepixvsupoovi- 
xbg  ’  xai  reaeapMxatioxa  ijpiipag  vxepQvyy, 
uytifQ  ylyvsrai  ■  ijv  fi  yivyrak  xai  iv  ttxra- 
xalfexa  {ffiip^t  'fpij  xaSalpyrai,  e/ixuog  yl- 
y verat.  Tourov  %pvf  xtvm  rd  dxb  rou  xpl- 
pyou,  xai  fteraxheiv  ’  bgog  &g  eiiufiararov 
Xeuxbv  xpl  pupt,Qdwv  riy,  %u\by  fijg  xrtcrd- 

m  $«  ri?«  kfttfiWi  ¥  #  ?»  rfk* 

xai  inxlvm  ohov  olvtifea,  Xeuxbv,  ufapia. 
xai  XoOsiv  i>g  iXd%i<rra  ■  3’  ipoxuog  yby- 

rat,  ftairdy  ug  tpoxuoy. 

%F.  ‘Tlupsrog  X uyydfyg-  Tluperbg  la%u 
i Ttrep%vbg  xai  fi yog  xai  xai  Adyf,  xai 
Petraei  apia  rcp  tridXtp  6p6/tPoug  aipcarog,  xai 
iPfOfiaftg  dxoDvijr-xei  ■  ijv  fi  fixa  tfpipag 
uxepQiOyyi,  /Sjfuv  ylyverai'  dxomrf  fi 
ifpxvtaxsrai  xai  rdg  xpdrrag  ypoipag 

xuov  bXlyov,  exsira  ixixXiov  xaSalperai 
fi  iv  reaaepdxovra  ypeipyri.  Tourov  rdg 
fiiy  xp&rug  t 'iftipag  xixkxeiv  rb  bi-og  xai 
ro  fiiXi  icpdbv,  xai  /xera/aloyeiv  b%og  xai 
ilfap ,  ufapig  xoiiav  •  pvpiQdveiv  fi  yuXbv 


63.  Febris  ardens.  Febris  et  sitis  vehemenB 
detinet,  lingua  est  aspera,  nigra,  ex  virore  pal¬ 
lida,  sicca  aut  valde  rubra,  oculi  ex  virore 
pallescunt,  alvi  excrementum  deiicit  rubrum  et 
ex  virore  pallidum ,  talemque  urinam  reddit  et 
multum  spuit.  Saepe  etiam  ad  pulmonis  in¬ 
flammationem  transmutatur  et  delirat.  Hic  si¬ 
quidem  pulmonis  inflammatione  laborarit  et  de¬ 
cimum  quartum  diem  superet,  convalescit;  sin 
ad  peripiieumoniam  res  deveniat,  neque  intra 
octodecim  dies  purgetur,  suppuratus  fit.  Hunc 
aquam ,  in  qua  farinae  hordeaceae  crassiora  fru¬ 
stula  macerata  fuerint,  bibere  oportet,  poste- 
aque  acetum  album  quam  odoratissimum  bibere 
et  ptisanae  succum  bis  die  sorbere ,  ter  vero  si 
debilis  sit,  et  vinum  generosum  album  dilutum 
superbibere  et  quam  minimum  lavare.  Si  vero 
purulentus  fiat,  huic  purulenti  curationem  in¬ 
stituito. 

04.  Febris  singultuosa.  Febris  vehemens  de- 
tipet,  rigor,  tussis  et  vomitus,  sanguinis  gru¬ 
mos  cum  tussi  reiicit  ac  septimo  die  moritur; 
quodsi  decimum  diem  superaverit,  melius  ha¬ 
bet  Vigesima  autem  die-  suppuratus  evadit, 
primisque  diebus  pus  paucum  cum  tussi  reiicit, 
deinde  copiosius,  et  intra  quadragesimum  diem 
expurgatur.  Huic  primis  quidem  diebus  ace¬ 
tum  cum  meile  coctum  propinato,  postea  com¬ 
mixto  aceto  et  aqua,  quo  aquosiorem  potionent 
reddas.  Ptisanae  succum  pauco  admixto  meile 


—  280  — 


xnedvn  '  pkXi  'oXiyov  xapapfoyuv  xai  ol 
vov  ixixivsiv  Xeuxbv  olvdiea-  kxvjv  Si  ikxa 
ifftipatt  x aptXOoaii  Sjv  rb  xup  xabayrai  xai 
rb  xrbaXov  xabapbv  %,  rvfv  xrirdvtfv  '6Xyv 
pupipavkrn  ij  rbv  xkyypov  ijv  S'  sixoarafog 
rb  xuov  xrOaip,  xivkra,  xbipag  xai  rijcag 
rbv  kXeX'nT0axov  xai  x^yavov  xai  Mpfipyv 
xai  'oplyavov  xai  bxcpixbv,  itrov  exdarou  t-up- 
playuvg  baov  <rxa(ptia  rpixpvfv  ^upxavrav 
xai  aXtptrav  rb  abro  kx'  oivp  yXvxti  xexptj- 
pkvp,  vijen  xtveiv,  Siiovat-  xai  pupQavkraijv 
yeipt bv  y  ij  per6xapov  ij  kap-  ijv  ik-Upog 
ilj,  p{p  dXX'  dpuyidXia  rpl/iavxal  cixOou 
isxkppa  xs^oxrpkvov  xai  rfaapov,  iaov  kxd- 
arov,  rb  %bpxav  ik  btrov  axatylia,  kxiykag 
iiiarog  oaov  xorbXtfv  dlyivaiav,  dXi irov  kxi- 
xdarav  xai  xypiov,  rouro  pUpQavkru  pera 
rb  xbpd’  rmoin:  ik:%p^<T6u>-  iXixapoJri  xai 
aXpupoirt  xai  baXaartouji  pdXXov  ij  xpiarr- 
xai  Xobaba.  ik  6epp$,  rv/v  x£0aXi/v  ik  &g 
kXdyisra.  T aura  xoikav  dxaXXdrazrai  rijg 

$•£'.  '  Nouiros  if  xakeopivy  Xtjbapyog.  Bv/t- 
’icr%£i  xai  rb  slaXov  xrb£i  xou)i)'  xai  bypov 
xai  0X uifpksr  xal  brav  xabrvirai  QXuypkav, 
siiisi  xai  dxoxarhi  xdxoipov.  Tourov  xi- 
xlaxen/  rb  dxb  roO  xpipvou  xai  peraxixl- 
tsxstv  olvov  *  Xevxbv  oivdiea  xai  pvp(pdv£iv  rbv: 
%uXbv  rijg  xrirdvyg,  gu  ppfoyeiv  ik  cttyg 
%uX6v  ■  xai  ohov  kxixivoiv  ‘  olvtiioa  Keuxbv , 
xai  pvj  Xo6stv.  OtiroQ  kv  kxrd  ijpipyai  dxo- 
$vfox£i-  ijv  i U  raurag  {jxep06yy ,  byiijg  yi- 


§?'.  "E rkpy  vovtrog,  i/  Xoyopkvtf  abavrtf. 
Obx  dvk%erui  dmrog,  obit  Qelipuxug,  aXX' 
brav  pkv  dtnrog  |i,  rd  axXdy%va  pb^ei 


pari  polentae  modo'  ex  vino  dulci  temperato 
ieiuno  bibenda  dato,  Sorbitionibus  etiam  uta¬ 
tur,  Si  hiems'  "aut  auctumnus  atit  V6r  fuerit, 
aestate  vero  minime.  Verum  amygdalas  tritas, 
cucumeris  semen  torrefactum,  sesamum  aequis 
portionibus,  in'-  totum  vero  quantum  conchae 
testa  capit,  aqua  heminae  Aeginensis  mensura 
affusa,  adspersa  farina  et  favo,  post  potionem 
sorbeat.  Cibis  autem  utatur  pinguibus  et  sal¬ 
sis,  et  piscibus  marinis  potius  quam  carnibus. 
Calida  lavet,  caput  vero  minime.  Quae  si  fe¬ 
ceris,  morbo  liberatur. 


65.  Morbus,  qui  lethargus  appellatur.  Tussis 
detinet  et  sputum  copiosum  et  liquidum  exspuit 
et  delirat,  cumque  delirium  quieverit,  dormit 
et  alvi  excrementum  male  olens  deiicifc  Huic 
aquam  in  qua  farina  hordeacea  crassior  mace¬ 
rata  fuerit  propinato,  posteaque  vinum  album 
generosum  bibendum  exhibeto,  ptisanae  suc¬ 
cum' etiam  mali  punici  succo  admixto  sorbeat; 
vinumque  album  generosum  superbibat  neque 
lavet.  Hic  intra  dies  septem  moritur,  quos  si 
effugerit,  sanus  evadit. 

66.  Alius  morbus,  Graece  ,abavrfc  i.- e.  re- 
siccatorius,  dictus.  Non  inediam,  non  cibum 
sumptum  ferre  potest,  sed  ieiuno  quidem  vi- 


—  237  — 


xzi  xapSi&rcei  xai  't/Uei  dkkore  dkkoPa  xai 
voKjv  xil  claka  xa‘  ml  Spipis,  xai 

frjfv  ifit&yl  $ar  Soxiet  etvdl  ir  bklyov  ■ 
i^v  fi  (pdyy,  ipSyparct  oi  yiyverai,  xai 
Qkoyipi,  xai  dTOTarPjceiv  diei  okratsrouku- 
fjn}v  Se  xaMfyrai,  0Cca  CiTO%up(er  xai 
rvjv  xeQakiiv  bfii/yf  l%ei  xai  rb  cupa  tSv 
licrep  pa0it;  xevrieiv  Soxiei  oLkkore  dkky 
xai  tA  cxtkea-  fiapia xai  AcSevia  ■ '  xai  pi- 
vu$ei  xai  AcOev^g  yiyverai.  ToSrov  Qdppa- 
xov  nsriaxeiv  rp&rov  /iev  xdra,  isreira  Se 
civu ,  xai  Tyjv  xe0aky/v  xaOaipetv  ■  xai  tnriav 
ariyecba^  ykvxiav  xai  iXaqpuv  xai  dioVuv 
xai  Saptl-lcnr  ipieiv  Si  rotat  'yukom-  xai 
Asrb  firidv,  xai’ rty  Es fav  SvOv  yaka' i)  bppbv 
etiirlaxuv,  0appdxov  srpo&Tfaai ,  bxoripou  ‘  Siv 
tsoi  Soxitjt  pakkov  SeiaSai,  xai  0u%poXovri£ii/ 
rb  Sipog  xai  rb  ia;,  rb  QSivbrxpov  Se  xai 
rbv  xeipdrn  oikelppan  yjycbat,  xai  srept- 
vrarieiv,  xai  yju,yd?ecfjxi  bkiya-  ij’v  S'  afffat- 
viarepog  %  ’tj  Exrre  yuavd^erOai ,  bSctropty 
XpijcSai  ■  xai  tsiriousi  tpuxpofot  xai  Siax®py- 
rixotn  xp^rSu-  xai  ijv  f/  yacrv/p  pvj  & ro%co- 
piy ,  isroxkb^eiv  xkOcpari  pakSaxp.  'H  Se 
w tusos  xpwfy  xa^  Aroyyipdisxovras,  tjv  pik- 
kip ,  ‘  dsrokeisrei  ■  i  Si  pi),  gvi/adoSvtj&xei. 

t; £'.  ‘  Tlvperbg  b  0ov6S^s  key6pevog.  Tlu- 
perbg  ?o-%£(  xai  ptyog  xai  ai  b0pOeg  isrixpis 
patsdai  foxtoud  xai  ri/v  xe0akijv  dkyiei  xai 
ipiei.  clakov  Ssppbv  xai  %oAi^!/'  rokkijv’  ■  ’  xai 
tviore  xai  xaru  CnrOxopiet  •  xai  roiig  o06dk- 
pobg  ai  x&Pxl  Xap£ ouat.f  xai  bS6v>j  ig  rov 
aSjxtva  xai  ig  robg  ^ovjiuvag  fcr%fr  xai 
'  SucSavariet  xai  Qkvypiei.  Otrog  ifSSopdiog 
tj  xai  rp6repov  pToSvfexer  ,ijv Si  raOrag 


scera  rugitum  edunt  et  ventriculi  os  mordetur, 
et  alio  tempore  alia  vomit,  bilein,  salivam,  pi¬ 
tuitam  et  acre,  postque  vomitionem  aliquantif- 
per  melius  habere -videtur.  Ubi  autem  cibum 
sumpsit,  ructus  ei  fiunt  et  cum  rubore  incen¬ 
ditur,  semper  se  copiosum  alvi  recrementum 
deiectUrum  existimat,  cum  vero  desederit,  flatus 
infra  demittitur;  caput-  dolore  Vexatur,  totum 
Corpus  huc  et  illuc  velut  acu  pungi  videtur  , 
crura  gravantur,  debilitantur,  et  tabescit  de¬ 
bilisque  evadit.  Huic  medicamentum'  primum 
quidem  per  inferiora  purgans ,  deinde  vero  per 
superiora;  propinato  et  caput  .purgato.  .Cibis 
abstineat  dulcibus,-  oleosis'  et'  pinguibus  et  cra¬ 
pula:  SuCcis ;pOSt  cibum  vomitum  cieto-  et,  si 
anni  tempus  ferat,  post  exhibitum  lac  aut  serum 
asininum  medicamentum,  utro  tibi  magis  opus 
esse -videatur  ,  insuper  propinato.  Frigidae  bal¬ 
neo -aestate  et -vere  utatur,  auctumno  vero  et 
hieme  unguento  et-  deambulatione  exetcitatio- 
neque  modica:  Quodsi  debilior  sit  quam  ut 
exerceri  queat,  iter  conficiat,  cibis  frigidis  et 
alvum-  deficientibus  utatur  et  si  ventet  non  in¬ 
fra  subeat,  molli  infuso:  Subluito. y  HiC  morbus 
diuturnus  -  est ,  nec  nisi  consenescentes  deserit, 
alioqUi  ad  mortem  usque  comitatur. 

67.  Febris  mortifera  dicta.  Febris  'et  rigor 
detinet,  supercilia  suspensa  esse  videntur,  caput 
dolor  vexat,  salivam  calidam  et  bilem 'copiosam 
vomitione  reficit ,  interdumque  per  inferiora 
demittit,  oculorum  loca  eos 'capere  nequeunt, 
dolor  cervicem  et  inguina  occupat,  cum  morte 
conflictatur  et  delirat.  Hic  intra  septem  dies, 
aut  etiam  prius  moritur,  quos  si  superaverit, 
plerumque  convalescit ,  morbus  autem  letalis 


—  288  — 


uxepQ&yy,  &g  ra  xoXXa  '  ixQvyydver  i ) 
Si  vouaog  OavaTtbSxf-  Tofrnp  0<jypcaTa  xA 
apoafo%etv  apitg  ra  rrXdyxya  xat  *Pfo  TW 
xeQaXvjv,  xal  rlveiy  StS6vat  *  ipelgavra  rag 
xdxpuf  & v  ro/in  &%6pw  ’  aal  ayrofSpixwxa 
xal  dirySiovra  ri  OSap  fieXlxpyrov  rotiovra 
uSapig  SiSSvar  'trirlov  Si  fti)  yrpoeQipeiy  wbi 
fiQypM  ixrk  t/fiepiuy,  ijv  pc)  uakvfc  t toi. 
Soxiy  sJi w  yv  Si  y,  %uAqv  XTiravxi  ipu- 
Xpbv  xal  Xurriv  iXlyov  SiS6m  Sii  riji  >!/*£■ 
py[i  xal  iynxiveiv  uSap  •  izri)v  Si  ferra  yfcipat 
yrapiXbun  xal  ri  trup  /*e6y,  xiyxpov 
%m;  ig  i<STtpv\v  Si  ‘  xoXoxOvSyy  reurXa 
SiSomi  bXiya  xal  olvov  A euxby  vSapia  ixixi- 
yeiv,  hr'  S.v  y  iverat  ivaratog •  ireira  <r<- 
rlcp  Sig  iXax^XV  ‘  SiaxpljrSa ,  dpirrt^6/xsvog 
xiyxpov  ^ourpip  Si,  isr'  dv  /tiv  x  bSiivy 
eXil  *al  i  ruptrbg,  [ivi  xpfoto '  ixvfv  $i 
rafayrai,.  XoOr&u  voXXip-  (}v  Si  vj  yarrvip 
[ii/  vmxaPHv  unoxXG^w  xXirxxri  [iaX- 
Sax^  ij  /3aXdy,ovg  apoanHivai.  'Effi/v  S'l- 
irpotrOelg  irpig;  rag  fivag  0appax,ov. 
[ixXSaxbv,  r^v  xotXfyv  xara  xddypov  irsira 
yaXa  byov  /ier&mcrov. 

tgX' .  IIsAfy  youtToe.  Xluperbg  'hx£‘  fflb 
Ppuy/ibg  dXXore  xal  aAAore,  xal  r^v  xe(pa- 
Xijv  dX yiei,  xal  rd  arXdyx^a  bSOvx  ?%£/, 
xal  ifiiei  xoXi )r,  xal  '6rav  'iji  bSivx  oit 
SOvarai  ivopav,  dXXct  /3ap6verar  xal  vj  ya- 
CTvjp  trxXyp)  ylyverai  xal  if  XPt‘*l  veXiSyt) 
xal  Ta  %e/Aea  xal  ruv  606aX/iuv  ra  X svxa 


est.  Huic*  refrigerantia  ad  viscera  et  caput  ad¬ 
movere  oportet,  et  hordea  torrefacta  una  cum 
paleis  confracta  bibenda  exhibere  et  ex  aqua 
in  qua  macerata  fuerint,  excolata  mulsam  con¬ 
ficere  eamque  dilutam  propinare.  Cibus  autem 
neque  sorbitio  ante  septimum  diem  offerenda 
nisi  ubi  debilis  videatur.  Quodsi  sit,  ptisanae' 
succus  frigidus  et  liquidus  paucus  bis  die  ex¬ 
hibendus  et  aqua  superbibenda.  At  ubi  septi- 
mum  diem  praeterierit,  et  febris  dimiserit,  nti- 
lium  delingendum.  Sub  vesperum  cucurbita  aut 
betae  paucae  exhibendae,  vinumque  album  aquo- 
sum  superbibendum ,  quoad  nonum  attingat 
diem,  Deinde  quam  minimo  cibo  utatur,  milio 
in  prandio  sumpto.  Balneo ,  quamcliu  dol®  et 
febris  detinet,  ne  utatur.  Ubi  vero  quieverit, 
mujta  lavet.  Quodsi,  venter  non  demittat,  eum 
molli,  infusq  subluito,  aut  glapdes;  subditq,  At 
ubi  yirqa  valuerint-,  mohi  medicameu.tn  ad  nares 
admoto  alvum  per  inferiora  purgato,  deinde  lac 
asininum  propinato. 


68.  Lividus  morbus.  Febris  detinet  et  in¬ 
terdum  dentium  stridor,  et  caput  dolet  et  vi¬ 
scera  dolor  occupat,  et  bilem  evomit,  cumque 
dolor  detinet,  intueri  nequit,  sed  gravatur, 
venter  indurescit,  color  lividus  redditur,  labra 
et  oculorum  candida  livescunt  et  oculi  promi¬ 
nent  velut  strangulato,  interdum  etiam  colorem 


—  239  — 


rt\,s»k  xcel  igopfi  bq  dyybfiqvoq  -Hviore  x ai  mutat  et  ex  livido  cum  virore  aliquo  pallescit 
xp0lip  perapdkksi  xai  ix  XtbftoO  CirS-  Huic  medicamentum  cum  supra  tum  deorsum 
ytynrai.  ToCrov  (pdppiaxov  vtitI-  purgans  propinato,  alvum  subluito  et  ex  capite 
exciv  xai  am  xai  xdra ,  xai  unoxkOQiv  xai  purgato.  Calida  quam  nummum  lavet,  verum 
diri  rijq  xsQakijg  UTOxadalpetv >  xai  fepfitp  ubi  laverit,  insoletur,  serum  et  lac  asininum, 
i,;  ijxiara  koOeiv,  '  dkk'  ko^rat,  ei-  si  anni  tempus  ferat,  bibat;  cibis  quam  mollis- 
fykpew  xai  ippdv  rvjv  Sipyv  xai  ydka  8vou  simis  et  frigidis  utatur;  acribus  et  salsis  absti- 
«jr/ffxeiv  xai  airioitn  bq  pLaUaxararoiai  neat,  unguinosa  vero  et  dulcia  pinguiaque  as- 
ypijaSai  xai  0u%pom,  &xe%6tievov  ruv  Spi-  sumat.  Hic  autem  morbus  aegrum  plerumque 
/tiav  xai  'rrn  dkpaip&v  kvraportpom  Si  ad  mortem  usque  comitatur. 
xai  ykuxuripoiat  xai  xioripom  %p<js6a.  'H 
Si  vovaoq  bq  rk  xbkkd  gwaroSvfrxei. 

f«',  ’N oS&oq  ipvypxttbStfq.  ’0 S6vy  kdU-  69.  Morbus  ructus  ciens.  Dolor  acutus  pie- 
ral  b%6a  xai  xMii  iayup&q  xai  <hsrTi£e/  bendit  vehementefque  laborat,  se  ipsum  buc 
airrbq  iourbv,  xalpop,  xai  ipeCyerai  Sapuva,  illuc  reiieit,  vociferatur,  frequentet  eructat,  ac 
xai  ‘  Ixtjv  iXEpOy)} ,  Soxiei  fitjiuv  '  ehai  •  vrok-  ubi  eructaverit,  melius  babere  videtur.  Ple- 
kaxiq  Si  xai  yokiyj  axifiiei  bklyyv  omv  f}p6 -  rumque  vero  paucam  bilem  vomitione  reiieit, 
%6ov ■  xai  dSCvti  k api(idvei  axh  rcbv  svrkdy-  quantum  poculi  parvi  mensura,  dolor  ex  visce- 
%v£or  iq  rijv  veialpyv  yaartpa  xai  rijv  ka-  ribus  ad  imum  ventrem  et  laterum  mollitudi- 
irdpyv ,  xai  ixvfv  rouro  yivyrai,  ppcav  Soxiei  nem  pertingit,  cumque  id  acciderit,  melius 
elvai  xai  i)  yaarijp  Qmdrai  xai  axkvjpvi yl-  habere  videtur,  venter  inflatur  et  indurescit, 
yverai  xai  0o0hi,xai  ij  0uaa  oh  Siayapiei,  sonitum  edit,  neque  flatus,  neque  stercus  de* 
o hSi  6  dxbxatoq.  Tovrov  ixijv  tj  bS6v mittitur.  Hunc  si  dolor  detinet,  calida  multa 
koOeiii  xokkip  heppaip,  xai  xkidapxara  xpoan-  lavato  et  tepefactoria  admoveto.  Cum  vero  in 
Simr  brav  S'  iv  ry  yatsrpi  i )  bShvtp  %  xai  tf  ventre  dolor  et  flatus  exstiterit-,  per  infusum 
(pOaa^  i/xoxkC^eiv,  xai  'rijq  ktvo^btrrtoq  iipav  subluito  et  mercurialis  succum  coctum  ad  pti- 
rbv  %ukitv  gupo/tloyetv  rijq  xnadvyq  r tp  %u-  sanae  succum  admisceto  et  vinum  dulce'  aquo- 
ka,  xai  ixirhsiv  oTvov  ykuxiiv  uSapia •  ctrlov  sum  superbibendum  dato.  Cibum,  quoad  dolor 
Si  /ii 'i  xpoatyipsiv  for'  dv  i  bShvif  yjxkaay  remiserit,  ne  porrigito,  aquam  autem  ex  vina- 
xivira  Si  £§  i/piipap)  ix  vuxrbq  aripipvka  ceis  dulcibus  per  noctem  maceratis  sex  diebus 
Ppi%uv  ykvxia>  rb  iiSap  rb  avb  rohrav  bibat.  Quodsi  vinacea  nOn  habeas,  mei  cum 
ijv  Si  p&ij  ’  2%ijiq  <rripL0uka ,  piikt  xai  8% 6g  aceto  coctum  bibat.  At  cum  dolore  vacuus 
i066v  ixv/v  Si  rfq  iSOvtfg  '  dxoxiv^ Tip,  (pap-  fuerit,  medicamento  alvum  per  inferiora  pur- 
tidxqs  xdra  tviv  xoikyv  xa$atpeiv  alrtonn  Si  gato.  Cibis  utatur  molbbUs  et  alvum  subdu- 
Xp^aSa  fiak&axolai  xai  uxo%upyTixoi<n  xai  centibus  et  marinis  potius  quam  carnibus.  Car- 


—  240  — 


BuXaaalqici  fidXXqv  ij  xpiat n,  xpiatn  ii 
bpvif)elot<n  xai  pcvjXslqin  i(p$qfoi,  xai  aeirXa 
xai  xqXqxCvSyv  iablira,  ruv  ?  dXXa v  dxi- 
Xeabca.  'H  fi:  yquc.qg  brav  pciv  vtov  Xufy, 

’  XltfXVt  HttgXMWi",  %v~ 

vaxqdvfaxu. 

■  o' .  'Noucroc  (pXeypiardiyt ;.  Adaerat  fpiv 
xai  avipa ,  fiaXXov  it  yuvaixa  ■  xai  xa%w 
(tfx  iart  xai  e&xpag,  bipixopiqvtra  it  d?6g- 
i itet,  pdXitr* '  ii^iir^y;. xpbg-.eitxos  iy  xai 
xvpsrbg  Xei rrbg  Xapcjidvsi  ’  xai  More  xai 
x vlypca-  xai  dxepciei  '  pciv  brav  dnrog  f, 
%:Xijv ,  xai  elaXa  xoXXd,  xoXXdxig.it  xai 
br.a»  Qdyi/i  ,::rou.  it:  nrlou  qiiity  • xai >Jbr.av 
xovVjcy,  biuviprai  cLXXore  aXXff  rb  rrijiqg 
xai  ro psrdQpsvoVyXal  xaraxipcxXarai  ‘xo/i- 
(puv  ug  i/xo  xviiyg.  Tourov  0dppiaxov  xi- 
xfoxeiv  xai  bppbv  xai  ydXa  qvou,,xtv£ru- ,M 
ii  bppaxorty ,  'xpoxiaai  Qdpuaxqv,  xdrcp  6>g 
xXziaraq  vf/iipag-  xai.Sjv.dxqXijyip.rijq.dp- 
pqxorlyg,  /ieraxiira  yaXa  oveiay,;,  ixvjv  .it 
xbn),  cirtav  fity  dxeyJzcfKpi^givoy  ii.xiytr.a 
6>g  tjiuyrov,  ixvfv  xauryrai  xuflaipbptsvog  • 
tx jjv  ii  dxoX^ip  rijg  xbaiog ,  ‘  dpian^babu 
fiiv  xtyxpov,  ‘  ig  iaxip/jv  ii  airlcp.  frg  fgaX- 
- Saxardrip  %pijr6a.  xai  iXayjrrcp-  dxexbaba 
ii  .  xi6y.cpv.Lxai  .yXuxipiv.  xai  iXatypuv  •  xai. 
aXXcrs  xai  dXXors,  pcdXirra  roi 
dxspcsira  rip  Qaxtcp,  Xdxava  x porpdyay 
xai.  tep/t#  &g  ijxirra  XqOa&a,  aXXd  siXy6e~. 
fts&ra.  ’  'H  ii  yqqrqg  £-uya,xq6yrfq-xei. 


.  .  .qa'.  <bX typca  Xsuxbv.  Oiii&i. ftxay,  rq.rrw- 
pca  Xeuxip  qii^pcarr  xai  if  yarrvfp  xa%6a 


nibua  autem  avicularum  et  ovium  coctis  betas 
etiam  et  cucurbitam  assumat,  reliquis  vero  ab¬ 
stineat.  Hie  autem  morbus  si  iuvenem  bva- 
serit,,pro.gressu  temporis  decedit,  senem  vero 
ad  mortem  comitatur. 

70.  Morbus  pituitosus.  Virum  quidem  etiam 
mulierem  tamen  magis  invadit  et  haec  quidem 
crassa  est  et  bene,  colorata, .  iter , autem. faciens 
imbecilla  est,;  praesertim  .Vero  ubi  ad  arduum 
aut  acclivem  locum:  contendit.  Febris  tenuis 
interdumque  suffocatio  prehendit  et  ieiuna  qui¬ 
dem  bilem  salivamque  copiosam  vomitione  rau¬ 
cit  et  plerumque  ubi  cibum  sumpsit,  cibi  tamen 

nihil.  Cum  laborarit  ,  dolor,  modo,  pectus,  modo 

dorsum :  occupat  et  tumidis  ac  rubicundis  cutis 
eminentiis,  velut  ab  urtica  inustis,  completur. 
Huic  medicamentum  purgans  propinato,  serum 
et, lac  asininum  bibat.  Quodsi  serum  bibat, 
multis  aDte  diebus,  medicamentum  per  inferiora 
purgans  bibendum  exhibeto ,  cumque,  serum 
bibere  desierit,,  lac,  asininum  postea  bibat, et 
ubi  bi&erit,  cibis  quidem  abstineat,. vinum  au¬ 
tem  quam  suavissimum  bibat,  ubi  purgare  de¬ 
sierit.  Cum  vero  a  potione  cessaverit,  milium 
in  .prandio  sumat,  sub  vesperum  autem  cibo 
quam,,  mollissimo  et.  paucissimo  .utatur  et  pin¬ 
guibus,.  dulcibus  et  oleosis  abstineat, ,;subinde- 
que,  praesertim  hieme,  ubi  plera  ante  comede¬ 
rit,.  ex  lenticulae  deoocto.  vomat,  calida  quam 
minimum  lavet  *■  sed  ad.  so|qm,:  calefiat.  Hic 
vero  morbus  ad  mortem  usque  comitatur,;,  4 

71.  Pituita  alba.  Totum,  corpus  albo  tumore 
intumescit,  venter  ad  contactum  crassus  est, 


—  241  — 


■hatiottivx  xal  o!  vrdSeg  xai  oi  ptvipol  dlSiouai  pedes,  coxae,  tibiae  et  scrotum  intumescunt, 
xai  ai  xvijfiat  xai  >?  3cr%^,  xai  dvavcvet  aSpdov,  respiratio  coacervata  est,  vultus  rubicundus  est, 
xai  rd  trpdaurov  ivepeuSig,  xai  rd  arripiet  os  aridum  et  sitis  detinet,  cumque  comedit, 
fapbv,  xai  Stipa  iayet,  xai  irvjv  0dytp,  rd  spiratio  crebra  incidit.  Hic  eodem  die  mter- 
rveupia  troxvdv  ixirtxrer  olrog  rfc  adrijs  dum  quidem  melius,  interdum  vero  peius  ha- 
ifftipy?  'rari  ptiv  pfiav  ylyverat,  rori  ii  bet.  Huic  si  venter  per  morbi  initia  sua  qui- 
xdxiov  "taxei.  Tauree  tjv  ptiv  tf  yaoryp  ra-  dem  sponte  conturbatus  fuerit,  sanitati  est 
payfiij  adro/tdrt)  dpxoptivvjg  rijg  vobaoo ,  proximus;  sin  non  turbetur,  medicamentum, 
iyyurara  bytijt;  yty  verat  •  fjv  Si  fti/  rapa-  ex  quo  deorsum  aqua  purgetur,  exhibeto;  ca- 
%6}f,  Qdpftaxov  StSdvat  xt ira,  bQ'  61  USap  lida  ne  lavet,  aeri  exponito,  et  scrotum,. ubi 
xadapeTrat ,  xai  'Sepfta  pii)  XoOetv  xai  trpog  inflatum  fuerit,  pertundito.  In  cibo  pane  puro 
, -]v  aWpfyv  xoptt^eiv  xai  ri;v  baxyv  dvcorb-  frigido  utatur  et  betis,  piscibusque  scorpiis  coctis 
x retv.  ixty  tpifixpyrar  atrlotai  Si  %ptja6a  dp-  et  mollibus,  ac  cartilagineis  piscibus  et  carnibus 
rcp,xa$apip  tpP9CP0  xal  ’ aebrhatai  ‘xai  tyfifaiy  agninis  tritis,  iure  autem  quam  modico.  Frigida 
axopvrtoiai  eQdotai  ‘  xal  aeX&xeai ,  .xal  xpiaat  omnia  sumat,  nec  dulcia,  neque  pinguia,  sed 
rer ptptpiivoiai  ptv/Xetoiai  eQSotai ,  rtp  Si  Zapttp  contrita  et  acida  et  acria,  allio  excepto,  cepa 
dg  iXayJartp-  xai  ipu%pd  vtdvra  xai  ptvi  et  porro.  Origanum  autem  et  satureiam  copi- 
‘ykuxia,  pttfSi  kirapa,  aAAa  rerptpt/iiva  osam  edat,  vinumque  aquosum  superbibat  et 
xai  dgia  xai  Spt/tia ,  trXijv  axopdSpv ,  ante  cibum  iter  faciat.  At  si  a  medicamento 
xpoft/tbov,  (j  .ppdoou:  dptyavov.Si  xai  f)6pt +  intumescat,  infuso ’per  clysterem  utitor,  cibo 
(Spyv  xoXXifv  iatlteiv  xai  olvov  imxtvetv  olvd-  premito,  deambulationibus  et  illuvie;  medica¬ 
ta  xal  oSotropietv  rrpd  rou  airtoo.  "Hv  S’  menta  autem  purgantia  quam  paucissima  exhi- 
urd  ruv  (papftaxav  olSiaxyrai,  xXb^etv  xai  beto,  minime  vero  sursum  purgans ,  priusquam 
rtp  atrltp  Tti^etv  xal  sreptrdrotat  xai  aXou-  tumores  ad  . inferiora  descenderint.  Si  vero  ex- 
aitp-  (pdpptaxa  Se  dg  iXd%tara  Soilvai,  dva  tenuato  iam  exsistente  in  pectore  suffocatio 
Si  ptv/S’  ipierpoaOev  vj  rd  olStjfiara  xariXBy  oboriatur,  veratrum  bibendum  dato,  caput  pur- 
i«  ro  xdra ■  Sjv  Se  layyou  ijSy  i6vrog.  vrvtyfta  gato,  deinde  medicamentum  deorsum  purgans 
iv  rotat  arceat  iyytyvvjrai,  iWifiopov  $dg  propinato.  Hio  vero  morbus  nullum  fere  de- 
mdeiv  xal  ■  rtjv  xe0aXvfv  xaQypat ,  xdvretra  serit. 
xdra  xtaai,  'H  Si  vouaog  ftdXtara  Siaxptvei 
iv  o  bSevt.  , 

o(S'.  ‘Qpovrtg.  A oxiet  iv  rotat  avrXay-  72.  Cura.  Viscera  velut  spinarum  aculeis 
Xvotat  elvat  ’  olov  dxavia  xal  xevrietv,  xai  pungi  videntur,  anxietudo  ipsum  invadit,  lucem 
day  aurbv  A  deerat,  xai  rd  0dg  0e6yet,  xal  et  homines  refugit,  tenebras  amat,  metus  corri- 
robg  dvdpdvroug,  xal  rd  axdrog  iptXiel,  xal  pit,  septum  transversum  exteriore  parte  intu- 


<J)o73o«  'A AZurdi,  xal  ai  (ppdvcg  OliiOuai  ix-  mescit,  ad  contactum  dolet,  expavescit  jj 
rbg,  xai  dXydei  4/dv6piei/o$,  xal  <po(3t7rai  xal  sOtbnis  terriculamenta  et  formidanda  cernit 
Seipiara  opp  xal  bvelpara  Qofcpa  xal  robi;  quandoque  et  mortuos.  Morbus  hic  plurimos' 
r eQvyxbrag  ivlote'  xal  vj  VouoOg  robg  afA st-  Vere  prehendit.  Veratrum  huic  propinato  et 
arbos  Xapofidvei  toO  Ijpog.  Tourov  rivrkxeiv  caput  purgato,  post  capitis  purgationem  medi- 
iXXifiopov  xal  r^v  xeCpaMi-J  xabalpeiv,  xal  camentum  per  inferiora  purgans  bibendum  ex- 
/asra  rijv  xaSapoiv  rijs  XeCpaXtjg  xdra  mOai  hibeto  et  postea  lac  asininum.  Cibis  quam 
(pdppiaxov,  xal  poerd  retura  vrtveiO  yd ka  bvou ■  paucissimis, ‘nisi.  infitiniS  fuerit  viribus,  utatur 
eitiOiai  ii  xptjirOdl  &;  ikayiaroici,  fyv  pt,)  et  frigidis  ac  alvum  subducentibus,  non  acri- 
iffterift  ?,  xal  ^o%pb/at  xal  iia%dp\pnxoi<si  bus,  nob  sftlsis,  non  pinguibus,  neque  dulci- 
'xal  [i*i  ipiptici,  fufi?  dXpiupotai,  pujii  hara-  bus.  Calida  ne  livet»  neque  vinum  bibat, 
pot&i,  fUjii  ykuxin-  fujbi  ‘  Sepflcp  A o6o6a,  sed  aquam  quidem  maxime,  alioqui  vinum  di- 
paj ii  olvov  vrivitu ,  dXXd  pidXitra  fii/  biap'-  lutum,  neqiie  se  fexercitet;  neque  deambulet, 
e!  ii  povj,  olvov  biapia-  pcyii  <ytifwa%£t6a ,■  Quae  cum  feceris,  temporis  SUceessu  morbo 
pSjii  rspitareirtOi  T aura  iroidav  dtaXXdr-  liberabitur ;  at  nisi  diligentem  curam  adhibue- 
rsrdi  rtji  voOooo  %p6mp  d*  fti)  Ittftsfajfy',  fis,  ad  mortem  usque  comitatur.  1 
l-vvc iTobvtftrxei. 

oy'.  MdXaiva  vov&oi;.  ‘MiXav  ifiei  ofov  78.  MofbuS  niger.,  NigTam  materiem  vomit 
rpOya,  rore  ii  alpoataiee ,  tori  ii  ‘  ofov  tanquam  faecem  vini,  interdum  sanguinolen- 
olvov  rbv  ie&repov,  rori  ii  ofov  troXbtoti  tam,  interdum  Velut  Vinum  secundarium,  quan- 
6oXbV;  tori  ii  ipipob  ofov  dg-os,  tori  ii  irf-  doque  etiam  veliit  polypi  atramentum,  qnan- 
«Ao>>  Xal  b.dtrtfVj  rori  ii  '%oXii'v  %Ai vpljV'  doque  acidum  tanquam  acetum,  nonnumquam 
xal  ‘  Stav  fio  rb  pciXaV  xal  alpaar&ieg  ipiiip,  vero  salivam  et  pituitam  tenuem,  nonnumquam 
ioxhi  ofov  (p6v ob  b^eiv,  xal  (pdpvytj  xal  bilem  ex  viridi  pallidam.  Et  cum  nigrum  qui- 
rb  rrbfa  xaferai  brb  toO  ipiiapiarog  ■,  Xal  dem  et  cruentum  vomuerit,  caedem  olere  vi- 
robo  ifitnxg  aiftoiifi',  xal  rb  i/xeofa 'tifl  detur,  fauces  et  os  ex  vomitu  incenduntur, 
yyv  alpet ,  xal  itijV  dtopci&y ,  ioxiet  fifiaV  dentes  obstupescunt  et  qtrod  vomitione  reiebtum 
elvai  fer’  oXiyov  xal  ’  obx  dvtyerai  o&t’  est  terram  attollit,  cumque  vomuerit,  paulo 
dairog  Siv  ob  re  vrXeov  /3e/3  paxdg,  iAA’  6x6-.  melius  habere  videtur,  neque  sine  cibo  esse, 
rav  fiiv  dnro s  jj i ,  rd  axXdyyya  potiret  xal  neque  copiosiorem  cibum  ingestum  ferre  potest. 
rd  ataXa  6$-ia-  'brav  ii  n  Qdyy,  fidpog  Verum  cum  ieiunus  fuerit,  viscera  strepitum 
iri  tom  <7tXdy%Voi<Ti  xal  rb  etvjOog  xal  rb  edunt-  et  saliva  acescit;  Ubi  vero  cibum  sump- 
p&erdQpevov  ioxiei  ofov  ypaQetoioi  xevreiaiai  sit,  pondus  in  visceribus  percipitur,  pectus  et 


zal  r»  m  wper.k  fite- 

vpbg  xai  rvp  rtfy 

mMw&l  <0x  °p*>  mi  «k  «»&#*  fafr, 

xai  >1  xpoti  P-iXwa  mi  /ptvOBei.  Tourfiv 

0dpfiaxov  faW  w'  tofto  m‘ 

tviv  Sipypv,  mi  airtav  h.xiyjiiv  yXuxiav  xai 
iXattfpuv  xai  xi6v av,  xai  xpyaBai  big  xf/u%po- 
rdTQiai  }(al  ymmapWMVdroi(ri,  .mi  T*IV  \xs- 
0aMv  mtiatpepy,  wi.tMTk  (rfa  Qapfi.axpw- 
tsbtS  ra;  ava  axi  t&v  y/uppiv  xou  aifWTOg 

iq>Mm,  $  r  ky  FikmWiti 

vTo%aptyi,  MrexMfynv  aMs^m 

xai  topy%'w  .  mtxwM  imi  :  X&yv.elw  $» 
ii  XayveOy,  vijang  xupiaaBar  xai  tou  v/Xtov 
axiyecBai  papii  yvfivdQcBai  xoXXd,  pot/ii 
xspixazisiv,  /av/ii  BspfioXpurkiv ,  pitpii  ipt- 
ftUtt  iaBkiv  fiyii  aXuxa.  T aura  xoiisiv  xai 
%.pca  rij  i)fax!y  axoQsCyei  xai  ij  vouaog  'xai 
xarayypaaxei  $-bv  rip  a&fuvn-  'ijv  ii  pty  pte- 
XeiavBy,  i-vvaxoBvPjtrxsi. 

oi'.  "AXXt/  piiXawa  vofoog.  'Tx6xuppog 
xai  l<r%vbg  xai  robg  bQBaXfiobg  6x6%Xapog 
yly  vsrai,  xai  Xsx r6isp/iog  xai  aaBevvig  reXi- 
Bci  ■  2<rw  i’  civ  %p6vog  xXelav  y ,  paaXXov  xo- 
vier  xai  ipiisi  xacav  &pv/v  otov  araXay/abv 
bXtyov  xarct  iCo  (ip6%6ovg  mi  rb  aniov  Ba- 
fiiva,  xai  t-bv  r tj>  triricp  %oXi\v  xai  QXiypta, 
xai  /isra  tv\v  ipeciv  iXyki  rb  aUfia  xdv, 
Isti  i' ore  xai  xpiv,  ipaiaar  xai  Qptxai  Xe- 
xr ai,  xai  xupeTbgia%ei,  xai  xpbg  rayXvxia 
xai  {Xaitiisa  pidXiara  iftiei.  Tourov  xaBal- 
petv  xpij  Qapf&dxoicri '  xai  Uva  xai  xdra,  xai 
fieraxixhxetv  yaXa  bvou,  xai  airlom  %pij- 
cBat  &g  /iaXOaxaraTOim  xai  0v%po7ai,'ix66ai 


dorsum  tanquam  stilis  pungi  videntur,  latera 
dolor  detinet,  febris  levis  est,  caput  dolet, 
peplis  non  videt,  crura  gravantur,  color  nigri¬ 
cat  et  tabescit.  Huic  medicamentum  purgans 
crebr9  propinato  et  serum  et  lac,  si  anni 
tempus  ferat,  et  cibis  abstineat  dulcibus,  oleo¬ 
sis  et  pinguibus,  utaturque  quam  maxime  fri¬ 
gidis  et  alvum  subducentibus;  caput  purgato 
et  -post  potiones  medicamentorum  per  superiora 
purgantium,  nisi  debilis  fuerit,  sanguinem  ex 
brachiis  detrahito.  Quodsi  alvus  non  deiiciat, 
molli  infuso  subluito.  Crapula  et  venere  ab¬ 
stineat,  sed  si  venere  utatur,  ieiunus  foveatur, 
et  sole  abstineat  neque  multum  exerceatur, 
neque  deambulet,  calida  ne  lavet,  acria  ne 
edat,  neque  salsa.  Haec  facere  oportet  et  cum 
aetate,  si  feceris,  morbus  fugit  fet  cum  corpore 
consenescit,  sin  non  curetur,  ad  mortem  usque 
comitatur. 

74.  Alius  niger  morbus.  Subfulvo  eoiore, 
gracilis  et  oculis  ex  virore  pallescentibus  eva¬ 
dit,  tenui  est  cute  et  debilis,  et  quo  diutius 
morbus  affligit,  eo  magis  laborat  et  quovis  tem¬ 
pore  velut  stillam  modicam  vomit  ad  duo  parva 
pocula  cibumque  frequenter  et  cum  cibo  bilem 
et  pituitam.  Post  vomitum  totum  corpus  dolet, 
interdumque  etiam  prius  quam  vomat,  horrores 
leves  et  febris  detinet,  sumptisque  dulcibus  et 
oleosis  praecipue  vomit.  Hunc  ■  medicamentis 
per  superiora  et  inferiora  purgato,  posteaque 
lae  asininum  bibendum  exhibeto.  Cibis  utatur 
quam  mollissimis  et  frigidis  piscibusque  litte¬ 
ralibus  et  cartilagineis,  betis,  cucurbitis  et  car- 


ixr aloin  xal  aekd%en,  xal  aeOrXomi  xal 
xohoxOvriji ,  xxl  xpiaai  '  rerptfi/ihoitr  oTw 
Si  xhsiv  Keuxbv  ohkSea  i/Sapisrepov  raXai- 
xopfy  Si  xspixarom  xpycdat  xal  /it/  Sep- 
pioXourieiv  xal  rou  ijXloti  axi%eir6ai.  Taura 
xotietv,  ij  Si  vouroq  6avar6S>)g  fxiv  ol 'i,  %vy- 
xarayypasxei  Si. 

oe\  ICpaxEA&Syt;.  Tk  pciv  £XXa  rk  aiirk 
xka%ei,  iftiei  Si  6p6fi/Soug  xexy/ySrag  %o- 
Xijg,  xal  xaru  bpioing,  ixvfv  rk  airla  kxo- 
mtrljvf.  Apav  Si  %p>, }  rk  aiirk  kxep  ixl 
ryjg  xporipyg  xal  bxoxMf^eiv. 


nibus  contritis.  Vinum  album ,•  generosum 
paulo  dilutius  bibat.  Exercitationis  loco  deam' 
bulationibus  utatur,  neque  calida  lavet  ac  sole 
abstineat.  Quibus  factis  letalis  quidem  morbfc 
non  est,  sed  ad  senium  usque  comitatnr. 


75.  Morbus  siderationem  faciens.  In  reliquis 
quidem  eadem  patitur,  verum  bilis  grumos 
concretos  vomit,  eodemque  modo  per  inferiora 
deiicit,  ubi  ciborum  recrementa  excreverit 
Eadem  autem,  quae  in  superiore  morbo,  facienda 
sunt  et  alvus  per  infusum  subluenda. 


riEPI  NOT2C1N  TO  TPITON. 

KNIAIOT  MEN  IATPOT  2TITPAMMA  TO  AE  TEAETTAION 
KE<KAAAION  EZTIN  AIIOZIIAEMA  OAPMAKITIAOX  TINOE. 


DE  MORBIS  LIBER  TERTIUS. 

SCRIPTUM  EST  MEDICI  CNIDII,  SED  CAPUT  POSTREMUM  REFERT 
PARTEM  FORMULARII  MEDICI. 


VOTI  T  OT  H02T07  H3rj 

:  WpIATTH/.gT  ;i  L  OT  AMMATI'  T  TCMTAl :  HtSM.  T<Jl4ta3!$ 
i0VAr  -0/-JTI?fAMqA<i>  Al/EAlf20i:A  HIT23  WOlA/.A-WOl  /0 

y  IITH3T  H3«U  ^  i  fi  HOM  3  a  J 

h  ",  uk  mira  iowsm  m  Himuml 

.  iowm  mAjamcn  mmai 


nEPI  NOTZflN 

TO  TPITON. 

a',  Tlipl  | aiv  'oSv  vupET&v  dxdvTwv  fioi 
sUptfTxr  a/aCpl  Si  rdv  Xoix&v  ipia  vjStj. 

'  OlSypa  iyXstpdXou.  'O  xbrav  b  iyxiipa- 
Xog  olSijay  i>xb  QXsyfiatrfyg,  bS6rg  h%£t 
'dxacav  ri)v  xsCpaX^v ,  piaXiara  Si  ’  bxtp 
afafy  fj  fittaly  ■  lararai  Si  iv  t$  xpo- 
fdtytp-  'xal  rd  te  obara  iixijg  vX^psa  yl- 
yvsrai  xal  '  dfifiXb  axoOsi  xal  ‘ai  (pXipEg 
Tiravrai  xal  <jQ)6Tou<ti,  mpsTbg  te  xal  pt- 
yog  ivtors  iviXaptfidvsi  ij  te  bSOvy  ixXsIvEi 
obSivors,  dXXa  itote  piiv  uvfyai,  rori  Si 
ptSXXov  jni^tl  xal  (Sopi  te  xal  ’  dvata&Ei  uxb 
Tyg  iS6v‘tjg  xal  bxbrav  dvanTij ,  aS$ig  <tve6- 
Sei  ivi  rvfv  xXtVvji  xaravEaslv,  xal  pivrd^Ei 
eqvt6v.  Olrog  ebti  piiv  6avaruStfg,  bxbaav 
Si  ifpoEpiav  dvoSavslrai,  obx  f%Ei  xpfciv 
&XX01  ykp  aXXcog  dvoXXuvTat  ■  ug  /tivrm 
iviTOvoXb  iv  ryat  extcl  vjp,iptfai  teXeut&gt 
eIxoti  Si  xal  pdav  SiatpvybvTsg  uyiisg  yt-  ■ 
yvovrai.  Xpii  Si  oxbrav  TEpiaSuvty,  ipbyEiv 
tO/v  xE(J)aXt\v  fidhara  poiv  i-Cpavra,  xal  ig 
xCittiv  1)  ig  hTEpa  iy%£avra  tuv  ipuxTixUv 
ti,  ohv  %uXbv  CTp6%vou  xal  yijv  xspafilnSa, 


DE  MORBIS 
LIBER-  TERTIOS. 

1.  Ac  de  febribus  quidem  omnibus  cum  a 
me  dictum  sit,  de  reliquis  iam  dicam. 

Cerebri  tumor.  Cum  cerebrum  ex  inflam¬ 
matione  intumuerit,  dolor  totum  caput  potis- 
simumque  qua  parte  inflammatio  contrahitur 
detinet;  contrahitur  autem  in  auribus  et  aures 
sono  implentur,  auditio  hebescit,  venae  inten¬ 
duntur  ac  pulsant,  febris  et  rigor  interdum  in¬ 
vadit,  neque  unquam  dolor  dimittit,  sed  quan¬ 
doque  quidem  remittit,  quandoque  etiam  magis 
urget,  et  prae  dolore  vociferatur  sUrsumque 
prosilit,  cumque  surrexerit,  confestim  rursus  ad 
lectum  delabitur  seque  disiicit.  Hic  quidem 
letaliter  affligitur,  quot  vero  diebus  'intereat, 
iudicari  non  potest;  alii  enim  alio  tempore  per¬ 
eunt,  plerumque  autem  intra  septem  dies  mo¬ 
riuntur,  primum  autem  et  vigesimum  ubi  effu¬ 
gerint,  convalescunt.  Cum  vero  dolor  vehemens 
detinuerit,  caput  potissimum  quidem  derasum 
refrigerare  oportet ,  et  ex  his ,  quae  refrigerant, 
aliquid  in  vesicam  aut  intestina  infusum,  velut 
solani  succum  et  cretam  figulinam  modo  quidem 
admovere,  modo  etiam  prius  quam  intepescat. 


rb  pjciv  rpoarMvxi,  rb  Si  atyxipietv,  xplv  S) 
ykixpbv  yiviprxi  xxl  rou  xipxxrog  dipxtpieiv 
xxl  ripv  xetpakvjv  xaSxlpeiv  rekivou  yukolat 
puyvOvrx  eb&Sex-  i ioivieiv  Si  rb  irxpcTXV, 
potpetv  Si  xne&vw  %ukbv  '0u%pbv  xxl  rty 
xxra  xoiktipv  kt isti/.  ' 

/3'.  *  II ktpptbpix  bSuv&Seg  lyxe0dkou.  '0x6- 
rxv  Si  xeptaSuvfy  ip  xe0xkip  bcrb  xkvppixnot; 
rou  iyxeipdkou,  bxxbxptstyv  mppjcxivei,  xxi 
ripv  xeQxkijv  'ohpv  xepiaSuvixi  ltr%ouci  xxl 
crxpx0poviei  xxi  xxoOvfaxei  ifiSopcxIog ,  xxl 
obx  civ  ‘lx(j)6yoi,  el  pti)  payeltp  rb  Ciypbv  b(S- 
Sopxxiip  xxrk  rx  obxrx ■  obru  'Si  ij  re  bSCvq 
irxOerxt  xxi  lpe0pav  ytyverxr  pet  Si  mk- 
kbv  xxl  dvoSpcov.  To6 rou  fcdkio rx  piiv  pxip 
bepxcrebeiv  rx  obxrx,  xplv  ‘civ  ippuybg 
rb  cruov  ijv  Si  (Sobky  xxBijpxi  rijv  Uva  xxl 
rtjv  xxra  xoiktipv,  kuaov  %aplg  exxriptpv- 
icreirx  crupixv  piiv  ripv  xe0xkbpv.  ag.pcxkiarx 
okifv  re  xxl  Sih  ruv  obxrav  xxl  Six  r&v  $i- 
vav,  pio0e1v  Si  xprpadvv/g  yukbv  xxi  cioivieiv 
rb  irxpLKxv.  'Ecri/v  Si  pxyij  rb  crbov,  ixi- 
ayeiv  br’  civ  i/  crokkvp  rijg  pbmog  crxOayprxi- 
ecreirx  xku^eiv  rx  obxrx  ohtp  ykuxii  vj  yx- 
kxxn  yuvxixelcp,  ij  ikxicp  rxkaitp,  ykixpotai 
Si  xkbZeiv,  xxl  crupixv  rvpv  xeQxkijv  Sxpcivx 
‘  pcxkSxxyjai  crupiipai  xxl  ebSSpxoiai,  "ivx  6xa- 
aov  xxSxpelrxi  b  iyxtQxkog.  Olrog  *  rx 
(iiv  crpurx  obx  xtei.  xpeibvrog  Si  rou  %p6- 
vou  ij  re  ^Omg  ijaaavbri  xxi  v/  axobp  a. pix 
ryj  pOai  crxvrekag  crxuopxivy  vtxpxyiyverxi 
xxl  b/xoiourxi  pixkiara  euury.  ^ukxaaeaOxt 


auferre.  Quin  et  sanguinem  detrahere  convenit 
et  caput  purgare  odoratis  ad  apii  succos  ad- 
mixtis.  Vino  in  totum  abstineat,  ptisanae  sue- 
cum  frigidum  sorbeat  et  inferiorem  alvum  solvat. 

2.  Cerebri  plenitudo  dolorem  inferens.  Cum 
vero  caput  ex  cerebri  plenitudine  vehementer 
doluerit,  vitiosorum  humorum  illuviem  indicat- 
totum  caput  vehementes  dolores  occupant,  de^ 
lirat  et  intra  septimum  diem  moritur,  neque 
evadit,  nisi  humor  ad  aures  septimo  die  erum¬ 
pat.  Sic  enim  tum  dolor  sedatur,  tum  ad 
mentem  redit.  Copiosus  autem  et  sine  odore 
effluit  Huius  aures  ne  prius  quidem  quam 
pus  erupisse  videris  curato.  Quod  si  superio¬ 
rem  et  inferiorem  ventrem  purgare  voles,  seor¬ 
sum  utrumque  solvito.  Deinde  inprimis  capiti 
universo  et  per  aures  et  nares  fomentum  admo¬ 
veto.  Ptisanae  succum  sorbeat  et  vino  in  fotum 
abstineat.  Ubi  vero  pus  eruperit,  quoad  fluxi¬ 
onis  copia  quieverit,  subsistito.  Postea  vino 
dulci  aut  lacte  muliebri,  aut  oleo  vetere  iisque 
tepidis  aures  colluito.  Caput  crebro  mollibus 
fomentis  et  odoratis,  quo  cerebrum,  citius  pur¬ 
getur,  foveto.  Hic  primis  quidem  diebus  non 
audit,  procedente  vero  tempore  tum  fluxio 
minuitur,  tum,  simul  ac  prorsus  quiescit,. au¬ 
ditus  redit  et  sibi  ipse  maxime  similis  red¬ 
ditur.  Vitare  autem  oportet  solem,  ventos, 
ignem,  fumum  ac  res  odoras  aliaque  id  ge¬ 
nus  et  quiete  ac  molli  victus  ratione  uti.  Veu- 


fliuv  bSfi&g  '  xal  r'a  roiaura  xal  ifouxd^eiv 
iixlTfi  fiaXSaxy  'xp&iievov  xal  urb  ‘xeveay- 
yeidv  eCXurog  laru  i  xoiXltf  ]  xdra. 

y'.  ■  BAi/roi'  O  l  St  pXyrol  Xeybfievoi  cT- 
va,  •  —  bxoruv  6  tyxt0aXog  xXycSy  roXXyg 
ixabaprSfg,  bS6vy *  *apt%a  rb  xpbrOev  rijg 
xe0aXijg  xp&rov  xal  dvapxtxeiv  oii  SCvavrai , 
oi  pih  a/x0oiv  rolv  bQBaXfXoTv,  olSt  Bartpcp, 
xal  xupid  fiiv  ?%£/,  *a^  ix.0povtg  slovj  xoU*d 
xpbraQot  xySun,  xal  vruperbg  Xevrrbgla %£/, 
xal  rou  rlbfiarog  dxpaefy.  Olrog  dvroBvtf- 
cxsi  rpiralog  %  vTeperralog  •  eg  St  rctg  tvrrd 
'  oi/x  ‘&0ixv  terar  fjv  S'  dpa  60lx^rai,  t%dv- 
ryg  ylyverai.  T  ourov  ’ijv  fioOXtf  Bepavrebeiv, 
vrupidv  rt\v  xe0aXv\v  xal  rapihv  dvdvrveumv 
vroiteiv  .‘Sjv  St  bS6vif  iar ypiypitv>t  )fr,  xal 
trrappeoiig  tfisroiteiv  %py  xal  rv/v  xe0aX^v 
xa&alpetv  xo60om  xal  eudSeai^  xal  rvjv  xdru 
xoikyv  xaOalpetv,  aoivteiv  St  rb  xdpxav, 
vrnrav^g  St  %uk$  %pijr6ai. 

S’.  '  J.0axeXuT/xbg  tyxe0dXou.  ”Hi/  St 
a0axeXh y  b  iyxt0aXog,  oS6v y  fo%ei  ri)v 
xe0aXtjv  x,al  Sid  rou  rpa%tjXou  0oirp  ig 
rtiv  pd%iv ,  xal  abrbv  iTiXapifidvei  dvyxovaltf, 
xal  0S%og  iripyerai  ixl  rypj  xe0aXtji/,  xal 
"1<5&  '6Xog,  xal  i%ai0vtfg  60uv og  y(y  verat, 
xal  tx  ruv  pivuv  alpia  pel,  xal  xeXiSvbg  yi- 
yverai.  Tourov  ijv  pxtv  tf  voueog  %aXap&g 
XdPip,  rou  alpiarog  dvreXBSvrog,  jcttgsr  fyv 
St  r06Spa  "  elXy/fi/xtvog  %,  dxoSvtjrxei  rdya. 
Tofrry  xrapfioOg  re  tpivroiteiv  Sia  ruv  ebu- 


8.  Sidere  icti.  Illis,  qui  sidere  icti  esse  dicun¬ 
tur,  cum  multa  vitiosorum  humorum  illuvie 
cerebrum  oppletum  fuerit,  inprimis  capitis 
pars  anterior  dolorem  exhibet  et  aliqui- quidem 
ambobus  oculis,  aliqui  vero  altero  intueri  ne¬ 
queunt;  sopor  ipsos  detinet,  mente  alienantur, 
tempora  saliunt,  febris  levis  et  corporis  ad  mo¬ 
tum  impotentia  occupat  Hic  intra  tertium  aut 
quintum  diem  moritur,  neque  ad  septimum 
pervenit,  sed  si  pervenerit,  incolumis  sane  eva¬ 
dit.  Huic  si  curationem  adhibere  voles,  capiti 
fomentum  admoveto  et  ut  transpiret  sectionem 
facito.  Sed  si  dolor  inhaereat,  etiam  sternuta¬ 
tiones  movere  oportet  et  caput  levibus  et  odo- 


4.  Cerebri  sideratio.  Quodsi  cerebrum  side¬ 
ratum  fuerit,  caput  dolor  occupat  et  per  cer¬ 
vicem  ad  spinam  pervadit,  ipse  nihil  audit, 
frigus  in  caput  irruit,  totus  sudat,  ac  derepente 
voce  defectus  videtur,  ex  naribus  sanguis  fluit 
et  lividus  evadit.  Hunc  si  morbus  leviter  cor¬ 
ripuerit,  cum  sanguis  abierit  melius  habet;  si 
vero  vehementer,  correptus  fuerit,  cito  moritur. 
Huic  sternutationes  per  odorata  movendae  et 
alvus  utraque  per  vices  purganda,  odoratorum 
leves  odores  naribus  admovendi,  sorbitioque 


Stav  -xal  rkq  xoiktag  apcQa  xaSatpeiv  '  iv 
fitpei  ixaripyi/,  xal  ruv  eiiaSiav  xobtpaq  Si 
oS/akg  £%6vruv  rijisi  fal  detpeiv,  xal  pb^pea 
Xexrbv  re  xal  %hapbv  SiSivar  doivteiv  Si 
rb  xdprav. 

£'.  ’ Atjbapyoi.  01  Si  ty6apyoi,  —  xard- 
oramg  piiv  jj  abr j}  rou  xaxou  ry  xepmeu- 
fiovty,  xatexaripy  Si  xal  ob  xdpexav  axtfk- 
kaxrai  uyp^g  xepiTveufiovfyq'  (SpaSuripy  Si 
xoukb  if  vourog.  \ida%ei  Si  raSe'  /3$£-  xal 
xu/ad  fiiv  i%ei  xal  rb  rtakov  bypbv  xal  rok b 
uvdyei,  xal  aSuvariei  <r(p6Spa  xal  bxbrav 
/aiXXiji  dxobavetrbai  xdra  £ixo%apiei  ixl 
xokb  xal  bypbv.  Tobrcp  ikxlg  piv  rdvu 
fipayia  xepiyeviabar  'ipeag  Si  xrOeiv  re 
xoiietv  &g  xketarov  xal  Seppeatveiv  xal  doi- 
vieiv-  ijv  Si  ix(p6yy ,  epexuog  ytyverai. 

q' .  ’  KaurdSifq.  'H  Se  xauadS^q  keyoftivy,  — 
Stipa  re  i%ei  xokkij  xal  v/  ykuaaa  •. rbtppixe, 
ro  Si  xpC)/aa  abrijg  rbv  peiv  xparov  xpbvov 
ofbv  rep  elabe,  ^pij  Si  cfybSpa-  xpoibvrog 
Si  rou  yjbvou  axkvjpOverat  xal  rptfxbverai 
xal  xaxfaerai  xal  ixipiekatverai.  "Hi/  ‘fiiv 
oSv  iv  dpxH  raura  xdby,  bdccoug  at  xptaieg 
ytyvovrar  Ijv  Si  brrepov,  xpovidrepar  r!jg 
Si  dtpiriog  rabra  rdvra  t\  ykuaaa  eyfiat- 
m,  axep  iv  ry  irepixveu/iovfy  ■  xal  rd  oupa, 
XoXdSea  paiv  %  alpeardSea  ibvra,  irbrova- 
i-avt)d  Si,  axov&repa’  xal  rb  xrOff/ea  urb 
Seppiaefyg  xal  fypaafyg  guyxexau/iivov  xal 


5.  Lethargi.  Lethargi  quidem  morbi  consti- 
tutio  eadem,  quae  et  inflammationis  pulmonis 
gravior  tamen,  neque  omnino  Uber  est  ab  hu' 
mida  peripneumonia,  sed  longe  tardior  morbus 
est,  in  quo  haec  aegro  accidunt.  Tussis  et 
sopor  eum  detinet,  sputum  humidum  et  copi- 
osum  reiicit,  infirmis  admodum  est  viribus  et 
morti  proximus  copiosum  et  liquidum  per  in¬ 
feriora  demittit,  et  huic  quidem  admodum  exi¬ 
gua  vitae  spes  est.  Efficiendum  tamen  ut  pluri¬ 
mum  spuat  et  calefiat  vinoque  abstineat.  Quodsi 
evaserit,  purulentus  efficitur. 

6.  Febris  ardens.  In  febre  ardente  dicta 
sitis  multa  detinet,  lingua  inhorrescit,  eiusque 
color  primo  quidem  tempore  qualis  esse  con¬ 
suerit,  valde  tamen  sicca  est,  procedente  vero 
tempore  induratur,  exasperatur,  crassescit  et 
tandem  nigrescit.  Quae  igitur  si  initio  acci¬ 
dunt,  celeriores  iudicationes  fiunt,  sin  poste¬ 
rius,  diuturniores.  Remissionis  autem  eadem 
in  lingua  signa  sunt,  quae  in  pulmonis  inflam¬ 
matione  et  urinae  biliosae  quidem  aut  sangui¬ 
neae  dolorem  intensum ,  flavae  vero  remissiorem 
indicant,  sputumque  prae  calore  et  siccitate 
exustum  est  et  crassum.  Frequenter  vero  in 


—  251  — 


jr«x^  iaTl'  ^Mxig  ® 

Tvev/iorfiv  '  fiedhrarai,  xal  tjv  p XErarrg, 
H%ct  drodvljcxei.  T ourov  &Se  %pvl  dspa- 
T£u£iv  kohsiv  dEppiip  Sig  9  rpk  TV\Q  tifidpns 
xtyv  rvjt;  x£0a?Sjg,  xal  iv  rijai  xplain  oh 
Xpi\  ko 6eiv,  xal  rdg  fih /  xpthrag  ruv  {/fiepdav 
haoxadalpEiv  xal  uSpoxoriEiv  ■  xai  ydp  Upis- 
tov  dy£i  rd  USap  as  ImrOTOuku-  rag  Se 
haripag  poora  rijv  xadaptnv  bypahstv  xai  /5o- 
0<jfiam  %pya6at  xal  ohoist  ykvxdai.  "Hv 
S£  /IV)  1%  Sp%ijs  a-apakdfyg,  dkkd,  ijSy  rZv 
iv  rij  y\&a<s y  rtfpojtav  ivsdvrav,  iav  %pl) 
iag  Sv  ai  xphieg  vapikdmsi  '  xal  rd  rijg 
yXdasifs  rt/fi^ia  tfTidrepa  y &vv\rai,  xal  /e^te 
(pdppaxoi/  Sips  fi^TE  xkhtryg  dg  xadapnv, 
irpiv  ai  xphieg  xapikdaei. 

*  'O  rvEupiav  olSdav  hxd  rijs  dsp/taslifg. 
'Oxirav  6  xvshpeaii  olSljri/i  hxd  ‘  dsppiairfyg 
xky  adsis,  j6i)f  h%si  h%upl)  xal  axhppij  xal 
bpddxvoia  xal  avaxvdei  i idpdov,  xal  dadpoalvei 
xuxvdv,  xal  lSist,  xal  rohs  piuxrijpag  avaxe- 
rdvvwi  ihaxep  Ixxog  ix  Spdpoou,  xal  n )v 
ykSxsaav  dapuvd  IxjidXKei,  xal  rd  erdjdea 
abrcp  aslSetv  Soxdei  xal  (Sdpos  Ivsn/at  n,  8 
%apdeiv  oh  Shvarai  rd  a-njdsa,  dkkd  Siap- 
ptjyvvrai ,  —  xai  dSuvardsi  •  {j  te  'oSOv y  6% da 
fo%si  ‘xal  r6  te  vutov  xal  rd  ortjdea  xal 
ras  xkeupdg  &S  /iekdvcu  xsvrdouai  xal  xale- 
rai  raura  ug  x pdg  xup  xaddjpievog  xal  ipu- 
d^fiara  hxdhei  Ig  rd  arijdog  xal  rd  vHrov, 
6>g  ‘  QkoyosiSda,  xal  Syypibg  l<?%vpbg  ipixi- 


pulmonis  inflammationem  transit  atque  ubi  trans¬ 
ierit,  celeriter  perit.  Huic  curationem  eiusmodi 
adhibere  oportet:  bis  aut  ter  die  capite  excepto 
calida  lavato;  in  iudicationibus  autem  lavandum 
non  est.  Ao  primis  quidem  diebus  per  inferiora 
purgandum  et  aqua  potui  exhibenda:  aqua  enim 
ut  plurimum  vomitum  inducere  solet.  Postre¬ 
mis  a  purgatione  diebus  humectandum,  sorbi¬ 
tionibus  vinisque  dulcibus  utendum.  At  si  per 
initia  curandum  non  susceperis,  sed  signis  iam 
in  lingua  exsistentibus,  sinere  oportet,  dum 

tiora  evaserint,  et  neque  medicamentum ,  neque 
per  clysterem  infusum,  prius  quam  iudicationes 
praeterierint,  exhibueris. 

7.  Pulmonis  tumor  ex  calore.  Cum  pulmo 
ob  calorem  repletus  intumuerit,  vehemens  du- 
raque  tussis  detinet',  spiritus  erecta  cervice  tra¬ 
hitur,  confertim.  respirat,  crebra  anhelatione 
vexatur,  sudore  diffluit,  nares  expandit,  non 
secus  ac  equus  post  cursum,  et  linguam  crebro 
exserit,  pectus  ei  sonum  edere  videtur  et  gra¬ 
vitas  inesse,  quam  pectus  capere  nequit,  sed 
disrumpitur,  ad  obeundas  actiones  est  impotens, 
dolor  acutus  occupat,  dorsum,  pectus  et  latera 
velut  acus  pungunt,  eaque  ardent  non  secus  ac 
si  ad  ignem  sedeat ,  in  pectore  et  dorso  rubores 
tanquam  ex  flamma  excitantur  et  vehemens 
morsus  invadit,  et  anxius  est  ut  neque  stare, 
neque  sedere,  neque  decumbere  queat,  sed 


—  252  — 


5 rrs/  xal  1  axopki , '  Sors  oiirc  iarami  obre 
xabyjrbai  '  obre  xaraxehbai  oT6g  ri  itrn, 
aXbav  Si  PtyerplQi  iuuroi/  xal  Soxki  ijSif 
axobavetabai  ■  it raBvijmi  Si  poaXtrra  rerap- 
ralog,  9  ifSfofuuor  i jv  Si  r abras  SiaCpbya, 
ou  poaXa  kx,o thrijexsi.  T ourov  Ijv  bepaxebips, 
rijv  xkra  xoiXty/i)  ug  r&%mra  xabypai  xXb- 
efuuri  xaXSg,  xal  kxb  r&v  ayx&vuv  xal  rijg 
pivbg  xal  rfc  yX  ixtew  xal  xavrbkv  rou 
akpoarog  al/xa .  aQiivui ,  xal  x6/oara  SiSivai 
4/ uxrtxk  xal  pvQtjfiara  rk  abra  Suva^sm, 
xal  r&v  o&ptfTtx&v  pi)  6ep/iaiv6iirov  Si  xoX- 
Xaxig  SiSbvar  xal  rpbg  /liv  rkg  bSOvag  ab¬ 
ras,  bxbrav  xar aiylfaisi,  xXikff/xara  xouQa 
xal  bypk  x$  xporCpipovra  %hafym  xal 
bypalmv  rov  rbxov,  ol  av  if  bSbvy/,  xpbg 
Si  rk  S.X Xa  tf# xrijpia  ‘  7rpoah%ew  rk  piiv 
atpatpiovra  rk  Si  rpoaridivra  xal  bxoo  kv 
xaraxafyrai  '  tpu%os  xoikiv,  aotvkiv  Si  rb 
rapirav. 

y'.  'KeCpaXijg  bSbvif.  'Oxbrav  Si  kxb  rijg 
xeQaXyq  kpga/iivyi  ’oSbvtf  bgia  kQovov  xot- 
xapu%pijfta,  olrog  axoSvfoxet  i[iSo- 
/laloq.  rHffcov  Si  ol  ix  rijg  poiStfg  roiobrbv 
n  xMvrsg  kxoQvfoxouar  ijv  ykp  Mfausi 
Qavviv  abtyfiepbv^  rij  barepabp,  ij  rg  rplry, 
uyikg  ytyvovrar  roiioutrt  S'  ix  rijg  (liV /« 


aestuans  se  ipse  iactat  et  iamiam  mori  videtor 
Quarto  autem  aut  septimo  die  moritur,  quo. 
si  effugerit,  vix  perit.  Hunc  si  curandui  sm. 
ceperis,  alvum  inferiorem  quam  citissime  per 
infusum  probe  purgare  oportet,  misso  sanguine 
ex  cubitis,  nare,  lingua  et  ex  quavis  corporis 
parte,  et  potiones  refrigerantes  sorbitionesque 
eiusdem  facultatis  exhibere.  Ex  urinam  moven 
tibus  saepe  etiam  danda,  quae  non  calefaciant 
Et  ad  dolores  quidem  ipsos,  ubi  vehementer 
irruerint,  tepefacientibus  levibus  et  humidis  ad¬ 
hibitis  locum,  ubicumque  dolor  fuerit,  calefe¬ 
cere  et  humectare  oportet.  Reliquis  vero  par- 
tibus  admotis  refrigerantibus  ea  quidem  modo 
auferre,  modo  vero  apponere  et  quacumque 
parte  ardere  videbitur,  frigus  inducere  et  in 
totum  vino  abstinere. 


8.  Capitis  dolor.  Ubi  ex  dolore  acuto,  qui 
ex  capite  initium  duxit,  vox  derepente  defecerit, 
ita  affectus  septimo  die  moritur.  Minus  vero 
quibus  tale  quid  ex  ebrietate  accidit,  mori¬ 
untur;  eodem  enim  die  aut  postero,  aut  ter¬ 
tio,  si  vox  eruperit,  convalescunt.  Quod  post 
ebrietatem  interdum  fit,  reliqui  vero  pereunt. 


—  253  — 


Im  touto,  '  oi  <T  irspoi  arSXXuvTai.  To6- 
TOim  aTapfiotg  ‘te  iftaoiiEiv  l<r%upoiig  xal 
bxoxMcai  3  n  %oX^  '  &%e i  <r(p6Spa  xal  Ijv 
iaaieSyTai,  iaiv  Ba-^fyg  SoBvat  iv  aoXXy 
typip  xal  OeppQ,  ha  ag  T&y}sra  ia eft&r 
Ireira  ‘fan&iv  xal  aoivisiv  iaa'a  y/iipag- 
iQaipteiv  Si  xal  iai  rijg  yX&aayg' aifia , 
j}y  SOvy  Xafciv  ‘  QXi(Sa. 

‘OpsvMsg.  &psvinSeg  Si  yiyvovrai 
xal  1%  iripav  voOaav.  II aa%oiifft  Si  raSs- 
rag  (ppivag  iXyiouai,  Sxtte  /ti}  iaaai  c iv 
aijvaaBai ,  xal  aup  '?%£(,  xal  ixQpovtg  sltri, 
xal  arsvig  (iHxoust,  xal  T&XXa  aapaaXfaia 
aoiiovat  rolai  iv  Ty  aspiavevfiovfy.  Tovtov 
%kiahsiv  Se?  %Xi&a[ta<n  uypoim  xal  aSpaai 
aXijv  ohov  xal,  J)v  fiiv  oT6g  te  y,  iaoxaQat- 
psiv  ava •  sl  Si  fiij,  ri)v  xira  xoiXtyv  aa- 
paaxEu^Eiv  Zxag  iiao%apiy  iypalmv  Si 
ai  fiam-  iyaBiv  yap.  'H  <5e  vovuog  Bavari-, 
Syg-  aaoBvijTxomi  ‘Si  rpiraTot  !j  ae/aaTatoi 
‘!j  i/SSofiatof  Ijv  Si  ijafag  XyQBip,  xptvst  &g 
asptavEvpiovty. 

i’.  Kvv£y%y.  'Tai  Si  Tyg  mv£y%yg  xa- 
Xso/zhyg  avlysTai  ”  HvBpaaog  xal  iv  Ty  Qa- 
puyyi  paXXov  ol  Soxtsi  ivi%ET$ai  xal  oBte 
ri  claXov  xaraaaqt,  oBte  iXXo  oiiSiv  xal 
r£i  iQBaXfiii  aoviETiv  te  xal  i^i%£TOv  ig 
iaay%opt,4voitri  xal  11  i<r(3\4asi  aTEvig ,  xal 
iaaxTpitpEiv  ol>%  ol6g  t4  "  i<XTi ,  xal  XO^ei  xal 


His  vehementes  sternutationes  promoveto  et 
infuso,  quod  vehementer  bilem  educat,  illum 
subluito.  Quodsi  sensum  recuperavit,  thapsiae 
succum  ex  multa  calida  dilutum,  uti  quam  ci¬ 
tissime  revomat,  exhibeto.  Dein  septem  diebus 
cibis  et  vino  abstineat;  praeterea  etiam  a  lin¬ 
gua  sanguinem  detrahere  oportet ,  si  venam 
apprehendere  detur. 

9.  Phrenitides.  Phrenitides  etiam  ex  aliis 
morbis  oriuntur.  In  his  septum  transversum 
adeo  dolet,  ut  ne  contingere  quidem  sinant; 
febris  detinet,  mente  alienantur,  immotis  ocu¬ 
lis  aspiciunt  aliaque  similia  efficiunt  his  qui 
pulmonis  inflammatione  laborant.  Hunc  tepe¬ 
facientibus  humidis  calefacere  oportet  et  potio¬ 
nibus  praeterquam  vino  et  quoad  quidem  fieri 
poterit,  per  superiora  purgare;  sin  minus,  al¬ 
vus  inferior  ut  deficiat  praeparanda,  et  potio¬ 
nibus  humectanda,  quod  conducit.  Hic  autem 
morbus  letalis  est,  eum  tertio  die,  aut  quinto, 
aut  septimo  moriantur;  sin  mitior  fuerit,  velut 
pulmonis  inflammatio  decernit. 

10.  Angina.  Ex  angina  dicta  homo  suffoca¬ 
tur  et  fauces  aegro  magis  occupari  videntur  et 
neque  salivam,  neque  aliud  quicquam  deorsum 
trahit,  oculi  affecti  sunt,  ac  velut  iis,  qui  stran¬ 
gulantur,  prominent  et  contente  intuetur,  ne¬ 
que  eos  convertere  potest,  crebro  se  iactat  et 
exsilit,  facies  et  fauces  incenduntur  et  etiam 


dvataaei  Oxfiiva,  xal  rd  rpdaarov  xal  y/  04- 
pvyt-  vrifirparai,  arap  xal  d  rp4% yfkog- 
rotat  Si  opiouat  oiiSiv  xaxdv  i%etv  Soxief 
xal  bpp  xal  axoCet  apifikCrepov,  xal  bxd  roij 
vtvtyptou  obx  Ivvodg  ean,  odre  n  k iyt), 
oilre  ijv  rt  kxoOtp  !j  trotitp,  akk a  xeyy\viag 
xierat  atako%oiav  o5r og  iroiv^axet'  irept,- 
vrraSog  tj  efiSoptalog  1)  ivar aTog.  " Orav  Se 
roOrav  krijj  n  r&v  ay/pDftav,  yakaparip^v 
Stfkot  rifv  vouaov  xal  xakiouat  abryjv  xapa- 
xui layxyv.  ‘T ovtov  0ke(Soropt.ieiv  %p\ ), 
fiaktara  poev  '  uro  rov  rtridv  guvaxokovdiei 
ykp  raOrtp  ix  rou  rvedpiovog  $ep/adv  vrveupoa- 
Xpvi  Se  xal  rk  x4ra  xadatpeiv  0appeaxip  !j 
xkOaptan  xal  roi/g  abktaxoug,  vraptiaat  eg 
rvjv  0apuyya  xara  rkg  yv46oug,  kg  ikxy- 
rai  rd  trveu/xa  ig  rov  vrveOpoova,  xal  xoiteiv 
kg  ra%tara  'rrbetv  xal  layyalvetv  rdv  vrveb- 
fiova-  'xal  urobupuav  Se 7  uaauTOv  xiktxiov 
xal  klov  xal  aa0akrov  xal  gkxeiv  Sta  rav 
ptvuv,  kg  '  i£-ly  0kiypt,a  xal  r^v  04pvyya 
xal  rijv  ykuaaav  &varpl/3etv  rotat  0kiypt,a 
ayduat  xal  rkg  0ki(Sag  rkg  bjrd  rtj  ykkaay 
rkfivetv,  40i£vat  Si  xal  aro  rav  ayxkvav, 
yjv  la%6y  aotvietv ■  Si  xal  jSo0e7v  vrrtakvtjg 
yukdv  kerrdv  ■  ixetSkv  Si  40\>i  {/  vouaog  xal 
airtm  yebvjrat ,  ekarypltp  vicp  xa&ijpat,  ha 
fiyj  iripcp  xaxTjt  vreptvriay. 
ia'.  "Ixr^pog.  * Ixrepog  rotdaSe  iarl  d  b%6g 


collum.  Conspicientibus  vero  nihil  nuli  habere 
videtur  et  visus  et  auditus  hebescit,  nihilquc 
prae  suffooatione.  inteUigit,  neque  quid  dicat 
aut  audiat,  aut  faciat,  sed  iacet  ore  hiante  sv 
livam  effundens.  Hic  quinto  aut  septimo,  aut 
nono  die  moritur.  Cum  vero  ex  his  signb  ali- 
quod  abfuerit,  leviorem  morbum  indicat,  quem 
Tapaxuvayyyv  vocant.  Huic  vena,  praesertim 
quidem  sub  mamma  secanda  est;  hae  enim 
spiritus  de  pulmone  calidus  simul  sequitur 
Quin  et  per  medicamentum  aut  infusum  deor¬ 
sum  purgare  oportet,  fistulaeque  in  fauces  ad 
maxillas  intrudendae,  quo  spiritus  in  pulmo¬ 
nem  trahatur,  efficiendumque  ut  quam  citis¬ 
sime  spuat ,  pulmoque  extenuandus.  Suffitus 
quoque  ex  hyssopo  Cilicio,  sulphure  et  bitu¬ 
mine  parandus  et  per  fistulas  attrahendus  per- 
que  nares,  uti  pituita  exeat  Fauces  et  lingua 
his,  quae  pituitam  ducant,  infricanda,  venaeque 
sub  lingua  secandae.  Sanguis  vero,  etiam  ex 
cubitis  mittendus,  si  vires  valeant,  vino  absti¬ 
nendum  et  ptisanae  succus  liquidus  sorbendus. 
Postquam  autem  morbus  dimiserit,  cibosque 
gustaverit,  elaterio  recenti  ne  in  aliud  malum 
incidat,  .purgandum. 


11.  Morbus  regius.  Morbus  regius  acutus 


ts  xal  Sid  ra%sof  ixoxrelvw  *i  xpoiv/  oAj/ 
cftotiSin  cCpbSpa  tari  Sj  %Xaporipn,  ofy  oi 
fftujpoi  oi  ykupot-  trapoftoiog  Se  xal  i  xpu? 
xxl  rtp  oijpip  utphrarai  oTov  ip6[Siov  xuppbv 
xal  xoperbq  xal  tppixyf  (Styxpil  'tayju-  iv‘or^ 
J2  xal  rb  i/idnov  oux  dviyerai  iyuv,  dkkd 
Saxverai  xal  t-Oerai  xal  asiroq  lui/  r d  Iffl- 
6ivd  rd  tsxkayyya  dpoCrrerai  dq  ixiroxovki) 
xal  bxbrav  iyetpip  n  q  abrbv  1)  xporSiaktyif- 
rai,  oiix  dviyerat.  Ouroq  1  dq  ixiroxoM) 
axodvljexEi  ivrbq  retwupscrxatSexa  ^fteptav 
raOraq  St  SiaCpuydv  iryit\q  yiyverat.  Xp) 
St  Sepfiokourteiv  re  xal  xiveiv  fieklxpifrov 
t-i/v  xapuav  tiaaiav  kexirbtvrav  xal  dipwSlou 
xipujQ  foov,  anuou  <xe<nf<?pih:u  (jpiiau,  r(mv 
bkxijq  rpiiifhokov  *  vijrnv  xal  xdkiv  i q  xotrqv 
rb  pisktxptfrov  touto  xal  oTvo v  xakaibv  ke- 
rrbv  xal  ^olp^poara-  dmrteiv  St  /41J. 

i)3'.  ‘Ttravoq.  OI  rtravoi  'orav  txikd- 
(Sam ,  al  ye v6eq  jrtjri jyaei  &q  %6ka  xal  rb 
aripux  Siotyeiv  oii  SOvavrai ,  xal  ol  bQbakpcol 
SaxpCouai  re  xal.  Ikkatvovrai  xal  rb  fiera- 
Cppevov  irtxqye  xal  rd  crxtkea  '  oti  Suvavrai 
£vvdyeiv  bpoolaq  ouSt  rd  %&pe,  xal  rb  xpba- 
axov  tpeO&ei,  xal  atpbSpa  bSuvarai,  xal  bxo- 
rav  dxoSvtjrxeiv  /jJkky  ‘dve/itei  Sid  ruv  pi- 
v&v  xal  rb  xbpca  xal  rb  pO^ypa  xal  rb 
(pkty/aa.  Otiroq  rpiratoq ,  !)  xepxraloq ,  !j 
kfSSopoaloq,  vj  reaaapeaxaiSexarahq  axokko- 
rai  ■  rauraq  St  StaCpvydv  uyiyq  ytyverai. 
Totlrcp  SiSbvai  xixepi  xal  ikktfiopov  pitkava 


et  cito  necans  huiusmodi  est:  color  totus  mali¬ 
corium  maxime  refert,  vel  potius  e  viridi  pal¬ 
lescens,  quales  lacerti  virides,  simileque  fere 
corpus  est,  in  urina  quod  subsidet  velut  ervum 
fulvum  est,  et  febris  et  horror  levis  detinet. 
Quandoque  etiam  vestes  ferre  non  sustinet,  sed 
ab  iis  mordetur  et  pungitur.  Ieiuno  mane  vi¬ 
scera  plerumque  lacerantur  et  si  quis  eum  ex¬ 
citet,  aut  alloquatur,  non  patitur.  Hic  fere 
intra  dies  quatuordecim  moritur,  quos  si  effu¬ 
gerit,  convalescit  Calida  lavare  oportet  et 
aquam  mulsam  bibere  cum  nucibus  Thasiis  de¬ 
corticatis  et  absinthii  coma  pari  portione  et 
anisi  cribrati  dimidio,  ita  ut  triobolum  ex  his 
ieiunus  bibat  rursusque,  cum  cubile  petit ,  hanc 
aquam  mulsam  vinumque  vetus  tenue  assumat 
et  sorbitionibus  utatur,  neque  cibis  abstineat. 

12.  Corporis  distentio  rtravoq  dicta.  Cum 
invadunt  corporis  distentiones,  maxillae  velut 
ligna  configuntur,  os  aperire  nequeunt,  oculi 
lllacrymantur,  ac  pervertuntur,  dorsum  rigidum 
est,  crura  neque  manus  similiter  adducere  pos¬ 
sunt,  facies  rubescit  et  vehementer  dolet,  cum¬ 
que  morti  est  proximus ,  potionem ,  sorbitionem 
et  pituitam  per  nares  reiicit.  Hic  tertio,  aut 
quinto,  aut  septimo,  aut  decimoquarto  die  pe¬ 
rit,  quos  si  effugerit  convalescit.  Huic  piper 
et  veratrum  nigrum  ex  iure  gallinaceo  pingui 
et  calido  dato,  sternutamentaque  vehementia 
et  multa  excitato  et  fotus  adhibeto.  Ubi  vero 


—  256  — 


pobq  layupobq  xal  Tok kobq  i/iTOiisiv  xal  TU-  in  vesicis  et  utriculis  undique  praesertimqne  ad 
picir  oxbrav  Si  /ai)  Tuptijrai,  ri  xhacpara  dolentes  partes  admoveto  et  calido  oleo  copioso 
Tpoanbhai  bypa  xal  kiTapa  h  xbarm  xal  crebroque  inungito. 
aaxloisi  Tavra%6kv,  /aaktara  St  Tpbq  r'a 
'  bSuv&Sea ,  xal  Sks llpsiv  tep/alp  xal  to kktp 
xal  Tokk&xiq. 

iy'.  '  ’0 Tiebbrovoq.  "O rav  St  bTirbbrovoq  13.  Distentio  in  posteriora.  Cum  distentio 
'iaX/p,  ra  /ah  akka  aq  iTiroTOuku  ra  au-  in  posteriora  detinet,  in  reliquo  ,  fere  eadem 
ra,  GTarai  Si  iq  robnaSev  xal  (Sopi  ivlor  e,  sunt;  verum  in  posteriora  convellitur  interdum- 
xal  bSCivatfa%ouai  lc%updl,  xal  guvaysiv  obx  que  vociferatur;  vehementes  dolores  occupant, 
icji  ra  axtkea  obSi  raq  y/lpaq  ixrelvai  neque  crura  adducere,  neque  manus  extendere 
i-uyxsxa/a/ihoi  yap  ol  'ctyxuveq-  xal  robq  sinit.  Inflexi  enim  sunt  cubiti,  digitos  in  pu- 
SaxrOkouq  Tb%  i%£l,  xal  rbv  /iiyav  Saxru-  gnum  contractos  habet  et  pollicem  ut  plurimum 
kov  rolm  &kkom  xartyei  &q  iTirOTOukb,  aliis  digitis  continet  et  quandoque  delirat,  neque 
xal  (pkutfplsi  hi6rs  xal  ob  Sbvarai  baurbv  se  continere  potest,  sed  cum  dolor  detinet,  in- 
xari%av,  akk'  avataaei  ivi 'ore  'brav  v;  bSOn/  terdum  sursum  prosilit,  ubi  vero  dolor  remi- 
iXV'  “rrtv  Si  Svifr  fj  'oSbvi/,  ijmxfyv  ’i%er  serit,  quietem  agit.  Interdum  vero  simul  ac 
hior  e  Si  xal  alpavoi  ylyvovrai  &/aa.akirx6-  morbo  corripiuntur,  vox  eos  deflcit,  aut  insania 
/tsvoi  !j  fiavixot  re  xal  /i£kay%okrxot.  Ouroi  et  atra  bile  tentantur.  Hi  voce  soluta  tertio 
rptraloi  ‘  aTo6v<jrxouffi  rijq  (pavijq  kubelnjq  die  moriuntur  et  per  nares  reiiciunt;  sin  qua- 
xal  avs/iloun  Sia  rav  pivSsv-  raq  reerapsa-  tuordecim  dies  superaverint,  convalesonnt.  Ut 
xalSsxa  Si  (pvybvreq  byiieq  ylyvovrai.  Os-  superiorem  curato,  et  si  voles  ita  facito;  post 
paTeCstv  Si  biq.rbv  Uva.  "Hv  Si  (Souky,  xal  affusam  frigidam  plurimam  vestimenta  tenuia, 
&Se  TOlkiv  'bbap  &q  Tkelarov  tpuxpbv  xa-  pura  et  calida  superiniioito,  tuncque  ignem  ne 
raxbaq  iTsira  1/aciria  ksTrS,  xal  xabapa  adhibeto.  Hoc  modo  tetani  et  opisthotoni  cu- 
xal  Oep/aa  iTifiakksrv,  tO p  Si  rbre  / ci)  t por-  randi. 

(pipsiv.  O ura  %pi)  TOlkiv  xal  robq  rsra- 
vouq  xal  robq  bTirborbvouq. 


iS'.  ‘  ElAeo/.  ElAeoi  <Ss  ylyvovrai  ryq  /aiv  14.  Volvuli.  Oriuntur  quidem  volvuli  ex 
dva  xoikfyq  kp/aaivo/ahifq,  rijq  Si  xara  -JjU-  incalescente  ventre  superiore,  inferiore  vero  re- 


—  257  — 


vouhW  £ uvaualverai  ydp  rb  evrepov  xal 
tv/eritterai  uro  rijg  0Xey/v,aei>jg ,  Siere 
rfre  rb  rvevpa  rfre  rdg  rpo0d,g  Sie&bvai, 
iXhct  ri jv  yaertpa  exkypyv  eluar  xaVJfitci 
ivlore,  rp&rov  fibv  0\eypiartbSea,  ereira 
fe  yoX&Sea,  rekeuruv  Sb  xbrpov  xal  Sfya 
lyei  xa)  "oS(>vv\  /adkiera  fibv  repi  ra  uro- 
yJtvSpia,  dkyiet  Sb  xal  rdeav  rljv  yaeripa, 
xal  re06eifrai,  xal  XC^ei,  xal  ruperol  bn- 
Xa/ifidvouei.  'Tlyverai  Sb  fiakiera  poero- 
rdpou-  droHvfrxti  Sb  peaXiera  bfrSopafog. 
Todroug  &Se  %plj  6epare6eiv  xabvjpat  rljv, 
avo  xOtkhjv  dg  rayicra  xal  alpoa  d0aipi- 
eiv  aro  rijg  xe0akijg  '  xal  rSiv  dyx&vuv, 
ha  raCcyrai  i)  dvo  xoikltj  beppoaivopobvii,  xal 
06%eiv  ra  &m  ruv  0pevuv  rkijv  rfig  xap- 
Sbuti  rd  Sb  xdru  beppoalveiv  bv  exd0y  USa- 
rog  beppoou  xabt^av  rbv  cLvbparov  xal  dkeU 
0uv  alel,  xal  %kiue/iara  uypd.  rpoanUvar 
xal  (S&Xavov  . pobXirog,  pobyou  .roibwv,  l‘ &g .  Se-. 
xaSdxrukov,  bt;  dxpou  %okljV  r.aOpou  bg  rb 
rp6e6ev  bnrkdeeuv  rpoeSbg  xal  Slg  xal  rplg, 
‘bug  rdvra  rd  ijuyxexaupobvu  repi  rbv  ap- 
%bv  b^ay&yyg  rijg-  xbrpou,  Kijv  pobv  ollrug 
uraxobijt,  xkb^eiv  brl  robrOiri,  ijv  Sb  f&ij,  ( pu- 
aav  A aptdv  %akxeurixljv  beibvai  '  xal  0u<xdv 
bg  rljv  xoiXhjv,  ha  Siae rijeyg  rljv  re  xoikhjv 
xal  rljv  rou  bvrbpou  %6er anv  elra  rdXtv 
bgeX&v  rljv  0ueav  'xX6eat  eubug  •  erol/xov 
S'~i<sra  rb  xXOepha  ruv ,  pol)  rdvu  beppoavn- 
xuv,  ctXXd  ruv  SiaXvbvray  rdg  xbrpoug  xal 
ryx6vruv  ■  elra  jdbeag  rljv  SSptfv  aroyycp , 
xaO^adu  bv  bSan  bepptip  xarbyuv  rb  xXOe/ta 


frigerato.  Resiccatur  enim  intestinum  et  con¬ 
stipatur  ex  inflammatione  ita  ut  neque  flatum, 
neque  alimentum  transmittat,  sed  venter  sit 
durus ;  ac  vomit  primum  quidem  pituitosa , 
deinde  vero  biliosa,  tandem  etiam  stercus;  sitis 
et  dolor  maximeque  circa  praecordia  detinet, 
totus  etiam  venter  dolet  et  inflatur,  seseiactat, 
febres  invadunt.  Accidit  morbus  praesertim 
auctumno;  moriuntur  vero  fere  septimo  die. 
His  ea  curatio  instituenda  est;  venter  superior 
quam  citissime  purgandus,  sanguis  ex  capite  et 
cubitis  detrahendus,  ut  alvus  superior  calere 
desinat,  partes  supra  septum  transversum  ex¬ 
cepto  corde  refrigerandae.  Inferiores  autem 
partes  homine  in  aquae  calidae  solio  collocato 
et  oleo  semper  illito  calefaciendae  et  calefa¬ 
cientia  humida  admovenda.  Ac  collyrium  ex 
solo  meile  decem  digitorum  longitudinis  summa 
parte  anteriore  felle  taurino  illitum  bis  aut  ter 
subiiciendum,  ut  exusta  omnia  circa  rectum 
intestinum  stercora  educas.  Quod  si  sic  suc¬ 
cesserit,  postea  infusum  per  clysterem  iniicien- 
dum,  sin  minus,  folle  fabrili  indito  in  ventrem 
flatus  immittendus,  ut  tum  ventrem,  tum  in¬ 
testinum  contractum  distendas.  Deinde  extracto 
folle  statim  infusum  per  clysterem  iniiciendum; 
sit  autem  paratum  ex  his,  quae  non  admodum 
calefaciant,  sed  stercora  dissolvant  et  collique- 
faciant.  Deinde  intrusa  in  anum  spongia  in 
aqua  calida  desideat,  infusum  per  clysterem 
continens,  quod  si  receperit  rursusque  dimise¬ 
rit,  convalescit.  Prius  autem  mei  optimum  de¬ 
lingat  vinumque  vernaculum  bibat.  At  si  re- 


—  258  — 


xailjv  Sierat  rb  xMepia  xalXdXtv  pebijj,  misso  volvulo  febris  eum  prehendat,  desperatos 

iytte  ytyverai.  ’Ev  Si  rtp  XpM ev  %p6vy  est;  fortassis  enim  etiam  soluta  alvus  inferior 

A;  re  dp  xdXhrrov  Xti%£ra  xal  olvov  aii-  eum  interficiet. 

Tkvjv  xtvira.  "Hv  Si  roB  elXeoB  aQivrop 
xuperop  ixiXdfa,  dviXxtcrop-  fota?  ydp  xal 

{/  xdra  xotXfy  XoBeira  '  guvaxoxrelvete  cLv.  .  g. 

(£'.  TlepifiveopiovAf.  'H  Si  xeptxveopovfy  15.  Pulmonis  inflammatio.  In  pulmonis  in- 

rotdSe  miier  xvparSf  re  igiit;  1&%ei  xal  rb  flammatione  haec  fiunt:  febris  acuta  detinet, 
irveBfM  ‘xvxtvbv  xal  Sgppbv  dvaxviet,  xal  respiratio  crebra,  est  et  calida,  anxietudo,  im! 
dxopivf,  xal  dSumpity ,  xal  pix raspibp,  xal  potentia,  corporis  iactatio,  dolor  sub  scapulis, 
bSBvy  0x6  rfpl  iipt,oxXdrviv  xal  elp  ri/v  xXv/TSa  ad  iugulum  et  mammam  et  in  pectore  gravitas' 
xal  ip  rbv  rtrbbv,  xal  (idpop  iv  rofcp  ovifer/,  interdum  etiam  delirat.  Nonnullis  vero  donec 
More  Si  xal  ’  xapaQpoveT.  VE <m  S' olat  dvd-  tussire  coeperint,  sine  dolore  est,  sed  illa  diu- 
Svv6p  iori,  iap  dv  dp^avrat  (Zfaeetv'  xohj-  tumior  est  et  gravior.  Primis  diebus  sputum 
Xpoviaripy  Si  xal  yaXexar ipy  xelvyp.  Td  tenue,  spumosum  exspuit,  lingua  flavescit,  pro- 
<Je  irlaXov  Xexrbv  xal  dippuSep  xrOei  rb  xpu-  cedente  vero  tempore  nigrescit.  Si  igitur  circa 
roy.  'H  Si  yXSara  %av6tj-  xpoUvrop  Si  initia  nigrescat,  celeriores  sunt  liberationes, 

rou  %p6vov  pceXatverar  }jv  poiv  oSv  iv  dpxti  sin  postea,  tardiores;  ad  extremum  autem  lin- 
fieXaivprat,  Odrroup  at  dxaXXayal ■  ijv,  Si  gua  dehiscit  et,  si  digitum  admoveas,  adhae- 
Brrepov,  exoXalrepar  reXeot&n  Si  xal  p^-  rescit.  Haec  autem  accidunt  diebus  minimum 
y vorat  if  yXSusoa,  xal  i)v  xposdipp  rbv  Sd-  quatuordecim,  ad  summum  vero  imo  et  vi- 
xroXov,  ?%STa/.  T aBra  Si  xdr%et  yfiipap  ginti.  Quo  tempore  vehementer  tussit,  simul- 
reaaaperxaiSexa  roi>Xdx‘crov ,  rb  xXeforov  que  cum  tussi  primum  quidem  copiosum  et 
Si  eh ion  xal  pilav,  xal  (bijffrei  roBrov  rbv  spumosum  sputum  exspuit,  septimo  vero  et 
Xpbvov  <r(p6Spa  xal  xaBalperat  8. pia  rljj  octavo  die,  cum  febris  in  vigore  fuerit,  humi- 

rb  piiv  x purov  xoXO  xal  dCpptiSep  daXov,  daque  pulmonis  inflammatio  exstiterit,  crassius 
ifiSofiip  Si  xal  dyS6y ,  oxbrav  6  xuperbp  procedit,  alioqui  minime.  Nono  et  decimo  ali- 


bcupft»,  h  i  rspixmifiovl*,,  m- 

X&repov •  fjv  Se  M,  oir  imrV  Si  xal  isxdrp 
hr6%Xopov  xal  v<paipu>v,.SuSexdryii  ^%pt 
Tijg  reaaapeaxaiSexdtryg  a-ouXii  xal  xvoSeg< 
"H v  fie  v  ouv  rij  rerdprip  xal  Sexary  %>ppavblp 
xal  pyxin  cbrofflaaiti  xuUSegg  uyrfg  iarr 
Ijv  ii  fiil,  xpiat-x*  1  s rpbg  r'ag  elxoai  Suolv 
Stobaag  xal  rdg  elxoai  xal  p dav  rbv  v6ov 
xal  <tjv  piv  '  ivrauba  xaOayrai  rou  vrOafia- 
rog ■  !jv  Se  pd/g  'epou  aiirb v,  el  yXuxOrepov 
rb  alaXov,  xal  Sjv  '  poiv  (py,  'labi  bn  b  arveu- 
piw  aiiTtp  IpiTubg  ian  xal  {/  vouaog  xablara- 
r cu  iviavaltf,  tjv  ^  iv  ripoi  reaaapaxovra 
y/iipyai  airebSuii  avaydyip  rb  eruov-  l)v  ii 
Qfj  ayiig  ehai  rb  ataXov,  bavar&Syg  i )  xa- 
rdaraatg  rvpg  voCaou.  ’AAA’  iv  rijai  rpdnyai 
iipitpyai  /adXiara  imitfkor  vjv  ycep  ixTrCaip 
rb  aariv  xal  ro  avabiv  iv  tifiipipai  S6o  xal 
elxoai  xal  /ii)  eXxobijj,  IxQe&yei,  ii  fit ), 
a ii.  QepavreCetv  Se  &Se  n )v  Tepivrvevpeovhpv  • 
ol>  pcivroi  i^apMpr^aip  xalarXeoplriv  xal  0pe- 
vlnv  oilrco  /aeraxetpitypievog  •  r ipv  xeQatyv 
Spyou  xou0t£av,  ha  piyiiv  iirippiy  ig  rb 
arijbog-  ra  ii  poQPjpiara  rdg  piiv  j rpisrag 
iffiipag  ■  iara  yXuxvrepa,  oilra  yap  dv  pia- 
Xiara  rb  t-vyxabtj  peevov  xal  rb  ^uveartpxbg 
dnozXbvoig  xal  xivioig-  rerapraloiai  ii  xal 


quantum  cum  virore  pallescens  et  subcruentum. 
Duodecimo  ad  decimum  quartum  usque  copio¬ 
sum  et  purulentum.  Si  quidem  igitur  ad  de¬ 
cimum  quartum  diem  resiccatus  fuerit,  neque 
purulentum  amplius  tussi  reiecerit,  sanus  est. 
Sin  minus,  decimum  octavum  et  primum  ac 
vigesimum  diem  animadverte.  Et  si  quidem 
tunc  sputatio  cessaverit,  bene  res  se  habet. 
Sin  minus,  an  dulcius  sputum  fuerit,  inter¬ 
roga.  Quod  si  affirmaverit,  pulmonem  puru¬ 
lentum  esse  scito  morbumque  annuum  fore, 
nisi  intra  dies  quadraginta  pus  sursum  eduxe¬ 
rit.  At  si  ingratum  sputum  esse  dixerit,  le¬ 
talis  est  morbi  conditio.  Verum  primis  potis¬ 
simum  diebu3  notas  obferunt  (futuri  eventus). 
Nam  si  putridum  et  purulentum  sputum  duo¬ 
bus  et  viginti  diebus  reiecerit,  neque  exulce¬ 
ratus  fuerit,  evadit  j  alioqui  vero  minime.  — 
Atque  hunc  in  modum  pulmonis  inflammatio¬ 
nem  curare  oportet:  neque  vero  peccaveris  si 
morbum  lateralem  et  phrenitidem  hoc  modo 
curare  adgrediaris.  Primum  quidem  caput  le¬ 
vius  reddito,  ne  quid  in  pectus  defluat.  Primis 
quidem  diebus  sorbitiones  dulciores  esse  de¬ 
bent,  sic  enim  maxime  quod  in  se  consedit  et 
eoiit  dilueris  et  agitaveris.  Quarto ,  quinto  et 
sexto  die  ne  amplius  dulces  sint,  sed  pingues, 


—  260  — 


arpirraloiri  xal  ixratoiei  piyxtri  ykux&repa, 
&kkd  kixapd,  ig  ydp  rb  rv/v  cLva  ttOsiv 
&ro%ptfMrree6tti  i-vpiQiper  i)v  Si  fi)  SCvyrai 
xara  k6yov  srrSeiv,  rdv  dvaybvrav  Cpap/id- 
xav  SiSbmi.  Tag  Si  xoiktag  h  piiv  rfitri 
irpdryei  tytipyoi  rissapm  1)  rivrs  iiroya- 
pieiv  %pif  xal  bktycp  /takkov,  im  oi  re  sru- 
perol  dplfckfrrepoi  iuri  xa.1  rd  dky^piara 
xou(p6repa,  bxbrav  Si  xexevapiivog  %  xal  drSe- 
i/t )g  rb  ad  pia,  tv\v  xara  xgikPyv  Siit  rptryg 
vxoxivhiy,  ha  t6  re  'aibfiu  .pii)  dSOvarov  j? 
xal  rd  dva  yfipia  '  dvixpia  ■  i)v  ydp  xdra 
'rb  iiypbv  rokkbv  bToxapty  darb  rijg  irepi- 
impg  {ffiipyjg,  Sdvarov  t oiier  xdra  ydp  roO 
Sypou  broxapiovTog,  rd  dva  i-y paheral  xal 
ip  xdOapaig  roO  Trbapiarog  oh  xaP^£l  &va- 
A  ei  ouv  xal  rijv  xara  xoikfyv  piijre  iardvai 
kbp-t  ha  pcij  b^ieg  luci  ol  s ruperol,  piijre 
kPvpv  iirox®  pieiv,  ‘ha  r b  alakov  dviivai  S6- 
vyrai  xal  layfnf  b  xdpivav.  Qdppiaxa  Si  rijg 
dvayayijg  ixraloiai  xal  ifiSopialoiat  xal  iva- 
ralotat  xal  iri  zepanipa  iouai  rijg  vobaou 
pidkkov  SlSou-rb  Si  (pdppiaxo v  iara  ikki- 
/bopog  keuxog,  Satf/l if,  ikarPjpiov  viov,  laov 
ixdarou.  "Hi/  Si  rb  aiakov  pii)  xaSalpy/rai 
eu  xal  rb  xveupia  irvxvbv  %  xal  r'a  rijg  xa- 
Oapaiog  pii)  imxpariy,  vcpoeixeh  '6ti  dvik- 
sriarbg  ian  rov  £ijv,  i)  v  pii)  Sbmprai  rj j  xa- 
bdpai  bxoupyieiv.  Tloiietv  Si  xal  rd  iv  rijj 
xepixvevpiovfy ,  i)v  aoi  rd  rijg  xoikhjg  rijg 
xdra  xakdg  iixovpyiij.  Uotieiv  Si  xal  dk- 
kag  drb  rijg  trpdrifg.  tfiipifg  dpi-dpievog- 
SISou  dpou  rou  pieydkou  x^lP^Sa,  SaOxou 


cum  ita  ad  sputum  per  superiora  exscreandam 
conferant.  Quodsi  iuxta  rationem  spuere  ne- 
queat,  medicamenta,  quae  sursum  educant  ex 
hibenda.  Primis  quidem  quatuor  aut  quinque' 
diebus,  paulo  magis  alvum  subducere  oportet 
quo  febres  retundantur,  et  dolores  leniantur’ 
Cum  vero  vacuatus  corpusque  debile  fuerit 
tertio  quoque  die  alvus  subagitanda,  ut  ne  cor¬ 
pus  debile  et  loca  superiora- humoris  sint  ex¬ 
pertia.  Nam  si  multus  humor  per  inferiora 
secedat,  post  quintum  diem  mortem  adfert 
Secedente  enim  per  inferiora  humore,  superi- 
ora  siccescunt,  neque  sputum  per  Buperiora 
repurgatur.  Inferiorem  igitur  alvum  neque  ni- 
mis  sisti  oportet,  ne  febres  increscant,  neque 
nimis  demitti,  quo  sputum  sursum  emitti  pos-. 
sit,  et  aeger  viribus  valeat.  Ubi  autem  sextum 
et  septimum  ac  nonum  diem  afiuerint,  iamque 
ulterius  progresso  morbo,  medicamenta,  quae 
sursum  educant,  potius  exhibeto.  Taleque  sit 
medicamentum:  veratrum  album,  thapsia,  eia- 
terium  recens,  cuiusque  par  portio;  Quodsi 
sputum  probe  non  repurgetur,  et  spiratio  cre¬ 
bra  fuerit,  neque  purgatio  superet,  desperatam 
esse  salutem  praedicito,  nisi  ad  purgationem 
sufficere  possit.  Facienda  vero  etiam  quae  in 
pulmonis  inflammatione  fieri  debent,  si  alvus 
inferior  probe  officium  suum  praestet.  Aliter 
autem  primis  diebus  curatio  facienda.  Dracun¬ 
culi  magni  concham  maiorem  exhibeto,  dauci 
et  urticae  unam,  sinapis  et  rutae  quantum 
tribus  digitis  capere  possis  et  laseris  succum 
fabae  •-  quantitate.  Quae  aceto  dulci  et  aqua 


—  261  — 


xal  ixaX^q  P[av>  xctl  '^uoq  xal  ^yavou 
Isw  roto  rpiffl  SaxrdXoiei  Xafieiv,  xal  bxbv 
triMptol)  leov  xOapov-  raura  iv  '  b^uyXOxei 
xal  uteri  xepdraq  xal  Svffleaq,  StSou  vfan 
yXiapbv.  ’E xtiSav  SI  dpy^rai  xatlapov  ix- 
rriieiv,  3-pou  mpuplSa  xal  rfaapov  xal 
ipfrySaka  xaiijpaq  iv  ‘  b^vyXOxei  xsxpf- 
pivcp  x. (vetv  ijv  St  paXXov  (boiiXip  Syeiv, 
xaxrdpioq  rijq  plfyg  QXoibv  piyvSvat  ro6- 

iq'.  n Xeupinq.  'Oxbrav  Si  trksopirtq  Xd- 
(Sy,  raSe  xda%er  bSOvvt  rv)V  xXeupv\v  xal 
avpsrbq  xal  <pptxvf'h%ei,  xal  avaxvtei  ruxi- 
vbv,  xal  bpSbrvoia  i%et,  xal  &va(3foaei  0x6- 
yoXov  ofov  axi  aiStou,  ijv  pij  fiijypara  iyvf 
ijv  S'l%y,  xal  afpa  dxb  r&v  ‘faypdruv 
iv  Si  rp  alpardSei ,  iltyaipov.  ”E<rr/  Si  {/ 
piv  %oU>Sw  ijxtaripf,  ijv  p)  ptypara  iyn 
b  xdpvav  •  el  Si  pii ,  ixixovaripif  piv,  6ava- 
ruSecrtpij  Si  oO-  v\  Si  aipar&Sifq  le%up)  xal 
ixlxovoq  xal  6avartiS>iq-  bxbrav  ouv  xpoap 
xal  A iiyt;  xal  aiparoq  Spbpfiouq  drofi^mxip 
dpa  rip  triaXip  piXavaq,  oiroq  dxoSvijirxei 
i/SSopaioq ■  Sixa  Si  i\pipaq  SiaQuyav  rijv 
piv  xXsuptrtv  byi^q  ylyvsrai,  elxotxrjj  Si 
ipxutexerai  xal  dxo/3ij<ro-ei  xuov,  riXeur&v 
Si  xal  dxepisi  xal  xavu  ebOepdxeuroq  olt 
yCyverai.  ‘Ei tsl  Si  xal  fypal  xXeupinSsq, 
yaXsxal  Si  aurar  ai  Si  xpiaieq  bpoiai  riftu 
dXXyar  iiypaaiyq  ‘Si  xX tovoq  Stovrai  rav 
aXXav  ‘iv  rip  xorip.  Ai  Si  %oX£)Sseq  xal 


temperata  et  excolata  ieiano  tepida  potui  prae¬ 
beto.  Postquam  autem  puram  sputum  esse 
coeperit,  dracunculi  concham  maiorem  et  sesa¬ 
mum,  amygdalas  purgatas,  ex  aceto  dulci  aqua 
diluto  propinato.  Quodsi  magis  educere  voles, 
radicis  capparis  corticem  his  admisceto. 


'16.  Morbus  lateralis.  Cum  morbus  lateralis 
corripit,  haec  accidunt:  dolor  latus  occupat, 
febris  et  horror  detinet,  crebra  exspiratio,  spi¬ 
ritus  non  nisi  erecta  cervice  trahitur,  subbiliosa 
materies  mali  punici  putamen  colore  referens 
reiicitur,  nisi  quid  intus  raptum  fuerit;  quod 
si  sit,  etiam  sanguis  post  raptiones,  in  cruenta 
vero  morbi  specie  subcruentam  exspuit.  Et  bi¬ 
liosus  quidem  mitior  est,  nisi  aegro  raptum 
quid  intus  fuerit,  alioqui  gravior  quidem,  sed 
non  adeo  letalis.  Cruentus  autem  vehemens  et 
gravis  et  letalis.  Cum  igitur  etiam  singultus 
adest  simulque  cum  sputo  sanguinis  grumos 
nigros  reiicit,  septimo  die  hic  moritur;  sed  si 
decimum  diem  superaverit,  a  morbo  quidem 
laterali  convalescit ,  sed  vigesimo  suppuratur  et 
pus  per  tussim  reiicit,  tandem  vero  evomit, 
neque  adeo  facile  curatur.  Sunt  autem  sicci 
etiam  morbi  laterales,  qui  molesti  sunt;  iudi- 
cationes  aliis  similes  sunt,  sed  copiosiore  in 
potu  humectatione  quam  alii  opus  habent.  Bi- 


—  262  — 


alpar&Seei  xptvoust  baralai  xal  hSexaratai, 
xal  olroi  uyiiei  pakkov  ylyvovrat.  "Hv  Si 
xar7  dp%cti  ph  paMaxal  nvep  £%an  6*5- 
vai,  dzb  <rijf  zipzrin  Si  xal'  ixrin  bgiai, 

'  abrai  reXeur&n  pi%pt  SuoxziSexdrtu  xal 
ob  pdXa  '  otroSv^ffxoum-  xhSvvoq  Si  pdXasra 
‘piv  pi%pii  efiSopin,  drdp  xal  ii  rv\v  '  Suo- 
xaiSexdr-^v,  pera  Si  rabrai'  byiki  yiym- 
rai.  AI  Si  it;  &p%ij i  piv  paXbaxal,  diri 
Si  riji  i(SS6pvn  xal  bySoyq  bi-el 'at,  zpbi  rdi 
reaaaperxalSexa  xptvoucl  re  xal  'byiaZpvrdi. 
'H  S'  ii  7  rb  v&rov  zXeuptrii  rorbvSe  Stalpi- 
pei  r&v  dXXav  rb  v&rov  bSuvarai  &i  ix  zXvf- 
ytji,  xal  arivei,  xal  dvazvet  Mpbov- ebibi  Si 
zrbei  bXlya  xal  xoztp  rb  r&pai-  r phy' S7!) 
rerdpry  obptei,  l%&pa i  ilQaippv  ■  dzobvijrxei 
Si  paXiara  zepzraioi,  el  Si  pif,  ifiSopuuop- 
rabrai  Se  SiaQuy&v  Z^&ei,  xal  v/  vouroi  i/Tltf 
xal.  fjaeov  iavar&Syi'  ipuXdareiv  Si  pe%pl 
r&v  retrtrapeexalSexa-.  pera  Si- r abra;  uyiv,i 
yty  verat.  ”E vloin  Si  rav  zXeopirixftv  rb 
piv  ataXov  xaiapbv,  i/  S7  obpyftrii  aipart&Siji , 
ofov  rb  airb  xpeuv  bzrav  l%ap&Sei .  bSbvai 
Si  b^eiai  Sia  riji  $d-%ivi  d?  rb  rrijboc  xal 
ii  rbv  (Soufb&vu  relvourr  oSroi  mfr  ef&Stipafi 
StaQuybv  byiji  yiyvtrai.  'O  xorav  Si  rob- 
rav  rav  xXeupirix&v  rivi  zpo<syivv\rae"rb 
varov  ipubpiav  xal  robi  Sipoui  beppalvecbai. 
xal  dvaxaSi^ovra  fiapuveebai ,  xal  i/  yaarijp 
ixTapaccyrai  %Xapip  xal  Sur&Sei  cQ6Spa, 
olroi  Sia.  rvjv  bzox&pvfriv  riji  yaarpbi'  eU 


liosi  autem  et  sanguinei  nono  et  undecimo  die 
decernunt,  iique  magis  sanescunt.  Quodsin 
initia'  quidem  leves  dolores  detinuerint, 
quintum  vero  et  sextum  diem  acuti,  ii  ad  duo¬ 
decimum  usque  protrahuntur  neque  valde  m 
riuntur;  periclitantur  autem  maxime  ad  septi¬ 
mum,  sed  etiam  ad  duodecimum,  post  quos 
convalescunt.  Qui  vero  ab  1  initio  quidem  leves 

sunt,  post  septimum  autem  et  octavum  ingra- 

vescunt,  ad  decimum  quartum  decernunt, et 
sanescunt.  Lateralis  autem  in  dorso  morbus 
his  in  rebus  a  reliquis  differt;  dorsum  velut  er 
plaga  dolor  occupat,  ingemiscit;,  confertim  re¬ 
spirat,  confestim  pauca  exspuit  et  corpus  las¬ 
situdine  vexatur.  Tertio-  vero  aut  quarto  die 
ruinam  velut  subcruentam  saniem  reddit,  fere¬ 
que  quinto  die  moritur,  sin  minus,  septimo, 
quos  si  effugerit,  vivit  ac  morbus  mitis  est 
minusque  letalis,  observandus!  tamen:  ad  deci¬ 
mum  quartum;  post  quem  sanescit  Quibusdam 
autem  morbo  laterali  laborantibus;- purum  spu¬ 
tum  exspuitur,  sed  urina  cruenta'  redditur, 
qualis  ex  carnibus  assatis  defluens  humor  sa¬ 
niosus,  dolores  vero  acuti  per  spinam  ad  pe¬ 
ctus  et  inguipa  perveniunt.  Hic  si  septimum 
diem  effugerit,  sanus  redditur.  Cum  vero  ali¬ 
cui  horum  morbo  laterali  laborantium  dorsum 
insuper  rubescere  acciderit,  et  .humeros  inca¬ 
lescere,  dumque  desidet  pondere  gravari,  si 
venter  perturbatur  ex  virore  pallida  et  graveo¬ 
lentia  admodum  demittens,  hic  ex  ventris  de- 


MSTi)  x#J  m  AroMjew  ratrag  fi  fia- 
(tjyyiw  ¥rv^aL  '0/<r'  ^  ai'  irr6we« 

£i&>?  ravrofara!  dat .  xai  r<i  iXyfifiara 
xdw  'otia,  olroi  rpnaloi  6v<jirxo vcn,  rau- 
rag  fi  fiapuybvreg  'Ctyiieg  yfyvOvrxi'  b  ftfi 
yev6fievog  fi  iry ‘te  *$  9  T»  ivdm) 

\  rij  ‘ivfexdrip  &p%erat  ifirotrxcedar  xpia- 
<70v  fi  i/pruijm’  ?<r<r«/  SavarSfeg,  ‘irl- 
rovov  Si.  Updg  fi  r olei  «gj/cyftfw  rom  elptf- 
fiimm  iv  exagrip  r&v  rXevpirtfav  xai  rdfe 
Xpij  cxoriecbar  * o/i06Xvyog  ykp  Cii rore- 
A Ifvov  yiyvofiivifg  iri  ‘rij?  yXdffffifg i*®?» 
<ri fyfplou  (ialpivrog  eig  iXaiov,  7  ei  /4£v  &  ^,0- 
yjj  yhoiTO  rptf%e1a,  %aXerarip\f  fi  ardX- 
Xaipig  rte  voisov  xsd  avdyxy  alfia  arofiSj- 
%ai  iv  rijtri  fl/xipfirt,  iv  fai  ® 
rpox£%aptfxui>fg  rijg  voOaov  yivotro,  at  fiiv 
xplgieg  ig  rv/v  rerdprijv  xat  fexart/v  fifiipijv, 
dvdyx-p  fi  rrOrai  alfia.  vE%f/  fi  ‘  £>fe  repi 
Ti^g  draXXd^iog-  ei  fiiv  rpiraltp  SLp%oiro 
reralvesbai  xai  rrverSai ,  Odatovg  at  draX- 
Xdt-teg  •  ei  fi  Oarepov  rera Ivoiro  ,  tiarepov 
xai  ai  xpiaieg  ytyvovrui,  ug  iv  rota  rijg 
xeQaXijg  gy/av/temi,  Ta  fi  dXyfj/iara  ra 
iv  ardsyui  Vjftn  rXe vptrm  chg  imrorovf.il 
xouQt^ei  fie6'  fifiifnjv  fidXXov  i)  vfrxrup. 
Qepareveiv  fi  %pfi  rag  rXevplnfag  S>fe-  ra 
fiiv  sroAAa  ug  rfiv  QpevTrtv  xai  rfiv  repi- 
rvevfiovltfv,  rXte  Xovrpolat  ypyaSai  Heppiofoi 
xai  ohota  yXux&ci.  *Hv  fiiv  ovv  r%  rp&ry 
S)  ry  enoOriji  XdPyg  rSfg  XCj-Jvtog,  fiv  fiiv 
ureXyXCCHj  y/  xdrpog  xxbapvf  i)  drpifia  %o- 


iectione  primo  et  vigesimo  die  moritor,  quem 
si  effugerit,  convalescit.  At  quibus  confestim 
exspuitiones  cuiusvis  sunt  generis  et  dolores 
admodum  acuti,  ii  tertio  die  moriuntur,  quem 
si  effugerint,  convalescunt.  Qui  vero  septimo 
aut  nono  aut  undecimo  die  sanus  non  fuerit, 
pus  intus  colligere  incipit.  Praestat  autem 
suppurari,  minus  enim  letale  est,  quamvis  labo¬ 
riosum  sit.  At  praeter  commemorata  signa  in 
unoquoque  morbo  laterali  haec  quoque  spectare 
oportet.  Bulla  enim  aliquantum  livescente  in 
lingua  suborta,  qualis  ferro  candente  in  oleum 
intincto  fieri  assolet,  si  quidem  per  initia  aspera 
fuit,  difficilior  fit  morbi  liberatio  et  diebus  qui¬ 
bus  oportet,  sanguinem  tussi  reiicere  necesse 
est.  Quodsi  progresso  etiam  morbo  id  accidat, 
iudicationes  quidem  ad  decimum  quartum  diem 
procedent,  sed  sanguinem  exspuere  necesse  est. 
De  morbi  autem  liberatione  sic  se  res  habet: 
si  tertio  quidem  die  maturari  et  exspui  coepe¬ 
rit,  celeriores  sunt  liberationes.  Si  vero  poste¬ 
rius  maturescat,  posterius  etiam  iudicationes  fi¬ 
unt,  quemadmodum  in  signis  capitis.  In  omni¬ 
bus  autem  latera  morbis  dolores  fere  interdiu 
potius  quam  noctu  leviores  esse  solent.  Cu¬ 
randi  autem  sunt  morbi  laterales  hunc  in  mo¬ 
dum:  plerumque  velut  phrenitis  et  pulmonis 
inflammatio,  praeterquam  quod  balneis  calidis 
et  vino  dulci  utendum.  Si  quidem  igitur  primo 
aut  postero  ab  accessione  die  aegrum  suscepe¬ 
ris,  si  stercus  quidem  subiit  purum  aut  leviter 
biliosum  et  paucum,  ex  infuso  thapsiae  alvus 


—  264  — 


MtSyg  xal  dAfyif,  bxoxhfrat  Qafey  i)v  Se  subluenda.  Quodsi  alvus  emota  noctu  quidem 
xtvfrefca  $  xoiXhj  rfe  fiev  vixra  %a\k mp,  demittat,  postero  vero  die  dolore  et  torminibus 
rij  S'barepahp  bSuvy  xai  rrp6(pog  xa-  detineatur,  rursus  subluenda.  Si  vero  aeger  na- 
A/v  bxoxhOrai.  "Hv  St  6  xa/evav  %okkSyg  tura  biliosus  fuerit,  et  minime  purgatus  morbo 
§  rjf  <p6et  x al  rij  voOrip  kxaSaprog  correptus  sit,  prius  quam  biliosum  sputum  ex- 

ikx,  xpiv  kvaxrberSai  rb  riaXov  %o\£Seg  spuat,  medicamento  etiam  bilem  probe  purgato 
xai  rcp  tpappoaxcp  xabijpai  %o\fr  eu-  ‘  ixi rr6-  Iam  vero  biliosa  exspuentibus  medicamentum 
ovat  Se  vjdif  %o\6>Sea  pet\  SISou  rb  Qdpfiaxov-  ne  exhibueris.  Si  enim  exhibueris,  sputum  per 
fe  ykp  Sipg-,  rb  xrfafea  o!>  Suvfrerai  dva  superiora  prodire  minime  poterit,  sed  septimo 
avitvai ,  iAA’  t(SSofed!og  <tj  tvaratog  kxoxvi-  aut  nono  die  strangulabitur,  at  si  ad  laterum 
yfrerar  ’  fe  Se  xpbg  rfrt  tv  rfri  xkeupfri  dolores  etiam  praecordiorum  dolor  accesserit, 
bSOvycn  xal  rk  uxo%6vSpia  kXyfe,  uxoxX 0-  alvum  subluere  oportet  et  ieiuno  potui  exhibere 
aut  re  xal  xiteiv  Souvai  vfrn  kpiaroXoyjaii  aristolochiam,  hyssopum,  cuminum,  laserpi- 
xal  foeaxov  xal  xfriwv  xa)  ettyiov  xa)  tium,  peplum  album,  aeris  florem  et  mei  ex 
ftfrava  A evxfr  xai ;  avbog  %«A xov  xa)  (itki  aceto  et  aqua.  Quod  ad  medicamenta  quidem 
xai  8%og  xal  USap.  Upbg  petv  rk  Qdpfiaxa  purgantia  attinet,  primis  diebus  ad  hunc  mo- 
oflrco  Se7  x oiterSai  rkg  bepaxeiag  rkg  x p&-  dum  procedere  curatio  debet.  Reliqua  vero 
rag-  ra  S'  oLIXa  SiSe  't%ei-  A oCeiv  xoXlip  sic  se  habent:  calida  multa  virium  aegri  habita 
Oeppijp  xpbg  S6vau.iv  rfr  rou  xdfovovrog,  xXfr  ratione,  praeterquam  caput,  lavato,  cumque 
‘  rtjg  xetyaXfr.  xa)  bxbrav  ai  xpmeg  frt,  rk  iudicationes  procedent,  partes  dolentes  humidis 
oSui/ufeeva  %\iaheiv  uypfri  xupiyai  bxa\eU  fomentis  tepefacito  et  oleo  subluito.v  ;  Ubi  vero 
< pai i  b\ aUp.  'O xbrav  St  xaraiyt^aat  alvo u-  cum  impetu  morbi  inruunt,  tum  aegrum  tum 
aoi,  fru%a^eiv  xa)  rbv  xdpexovra  xai  rbv:  medicum  a  curationibus  quiescere  oportet,  ut 
i frpbv  rfri  ‘bepaxelipri,  'ixag  fiv)  xarepyd-  ne  quid  mali  adferat.  Ptisanae  autem  succus 
rx/ral  n  xax6v-  xriidvfr  Se  %vMv  '  xdre-  coctus  exhibendus,  paulo  crassior  redditus  ad- 
QGov  SiSovai  b\lycp  .xa%6Tepov±,pt,t\i%poVxoi-  mixto  meile.  Post  balnea  vinum  dulce  dilutum 
tax.  Mera  Se  rk  Aourpa  xal  olvov  y\uxiiv  potui  exhibendum,  minime  frigidum/  paucum 
uSapta  xpoxhetv,  ‘feti  ipu%pbv,,  bXiyov  ix  ex  angustiore  poculo.  Cumque  tusses  invase- 
(Sq/pISuMou  obx  ebpurrbfeou-  xai  bxbrav  j3ijf-  rint,  superbibendum  et  quam  maxime,  exsere- 
%eg  ixlua,  txtxlveiv  xai  %pipcxrer6ai  kg  andum  et  potu  humectandum,  ut  pulmo  humi- 
podhera  xal  rip  xorip  uypalveiv,  ha  o  xveO-  dior  redditus  facilius  ac  citius  sputum,  reiiciat 
fem  bypbre.pog  ekv  pgiov  xal  bdrrov  axoSiSip  et  tussis  minus  vexet.  Et  mali  punici  dulcis, 
rb  xrfrfea  xal  v/  (S tj^  ferox  xovfe  •  xal  aut  vinosi  succum  cum  lacte  caprino  pauco  et 


—  265  — 


i0lyjg  Se  ytoxetyp  ?  olvdSeop  %uMv,  yd- 
Xaxrt  alysicp  bMy  cp  xai  (liXiTt  pctyvup,  xard 
e/itxpov  sroAA dxtp  StSou  vOxrap  te  xai  [teS' 
ilfUpyv  xai  Vtvov  1  S’  &p  (idhera  Staxa \6- 
civ,  ha  xdbapetp  yivyrat  ‘ bdeeav  te  xai 
irteiw.  Mera  Si.  Tai;  xpteixp  dvxxofit^etv 
etrlotei  xoOQotet  xai  {jeuxd^Etv  xai  QuXde- 
eoebat  xepteeup  ifkloup,  dvl/LOup,  irtyepo- 
vap,  ii-ia,  akuxd,  Xtxapd,  xaa-viv,  Queat; 
rap  ev  Ttp  xoiXly,  xbvoup,  hayvsiap-  Sjv  ydp 
uXOTpoxidei) ,  drobrfexEt.  'Ev  Si  Tijjei  xt(i- 
etet,  yjv  bSOvtp  te  £%y  xai  pi)  SOv^rat  dico- 
ttOeiv,  vtjen  StSou  dvbop  %a\xou  oeov  xon- 
vdSa  xai  becou  etXQtou  '  Tb  if/Lieu  xai  rpt- 
Q6XS.0U  xaprou  bSJyov  iv  (lO.it i  Xetyeiv  •  ij 
i rsxipEop  xbxxoup  privTE  xai  dtrou  etXQiou 
oeov  xOaptov,  xai  ptih  xai  Si-op  xai  tiSup 
irlvetv  %kiapbv  vf\ert  StSou -  touto  xai  rap 
iSuvap  aa(tEt.  "Hv  <52  (lv\  Suvv/Tat  arbEtv  xa- 
rd  A 6yov,  dAA’  tviay/Tat  '  aitrip  xai  piyxv 
ivu  Totai  er^beet,  &pou  tou  poEydXou  ptfyp 
XXpapolSa  xai  iXatov  £-i>v  (likiTt  poliat ,  imp* 
poQslv  Si  ’6l;0p  xExpxfihov.  ”AAAo  le%up6v  • 
dvbop  yjxXxou  oeov  xOaptov  xai  ‘  vtrpov  drriv 
Stxhdetov  xai  iieeavrov  '6eov  rotet  rptei  Sa- 
.  xruKotet  KafSeh ,  (tO,tTi  /al^ap,  xai  iiSap 
xai  iXatov  puxpin/  inerd^ap,  %\tdvap  Si 
%ypafilSt  iyxiEfj  ha  (itj  dtroervty^.  Kai  iv 
a-EptTrvEu/LOvltji ,  i ]v  (iv)  xabatpprat,  touto  Se 1 
xotistv.  "Hi/  Si  (l{\te  ftyx')  >  vcrOtp  ap 
Sei,  xarxdptOp  xapvrou  'oeov  roTet  t ptei  Sa- 


melle  mixtum  noctu  et  interdiu  sensim  ac  saepe 
exhibeto,  somnumque  quam  maxime  prohibeto, 
quo  celerior  ac  copiosior  purgatio  contingat. 
Post  iudicationes  autem  vires  levibus  cibis 
reficiendae  et  quiescendum  praecipueque  vi¬ 
tandi  soles,  venti,  plenitudines,  acida,  salsa, 
pinguia,  fumus,  ventris  flatus,  labor,  venus. 

Si  enim  reverterit  morbus,  aeger  moritur. 
Inter  spuendum  vero  si  dolor  detineat,  neque 
exspuere  possit ,  ieiuno  aeris  florem  baccae 
oleastri  magnitudine,  succi  laseris  eius  dimi¬ 
dium,  seminis  trifolii  parum  ex  meile  delin¬ 
genda  exhibeto.  Aut  piperis  grana  quinque  et 
succi  laseris  fabae  quantitatem,  mei,  acetum  et 
aquam  ieiuno  tepida  propinato;  hoc  etiam  do-  . 
lores  sedat.  Quodsi  pro  ratione  spuere  nequeat, 
sed  ipsi  sputum  retineatur,  et  in  pectore  ster- 
torem  edat,  radicis  dracunculi  magni  concham 
maiorem  et  oleum  cum  meile  admisceto  et 
acetum  aqua  temperatum  insuper  sorbendum 
dato.  : —  Aliud  vehemens:  —  Aeris  florem  fa¬ 
bae  quantitate,  nitrum  assatum  dupla  portione, 
hyssopi  quantum  tribus  digitis  capitur,  meile 
admixto  et  aqua  et  olei  pauxillo  instillatis  per 
concham  tepefacta  infundito,  ne  stranguletur. 
Quod  etiam  in  pulmonis  inflammatione,  si  non 
purgetur,  faciendum.  Si  vero  neque  stertat, 
neque,  ut  convenit,  spuat,  capparis  semen, 


quantum  tribus  digitis  capitur,  piper,  nitri 
modicum  cum  meile,  aceto  et  aqua  admixta 
tepidum  sorbendum  dato.  Postridie  vero  hys- 


xrOkmi  kafielv  xal  sr&rs/w  xal  vlrpov  bktyov, 
xal  | aiki  xal  8%og  xal  ZSap  pt,!%ag  rouro 
X^tapov  iaeippe0sTv  ri\v  te  dkkyv  ifiaippv 
1  Smrmsroj/  iv  b^ci  xal  /aikin  xal  liHari  ava- 
Yirag  ixippo0itv.  Toiiro  xal  rol «n  fty%ovai 
Jitevai  xal  pti\  Suvapivomi  xa&alpecllui.  E! 
tela%vp6repov  fioOkoio  jr oiistv,  utrtrdrou  xal 
vdruog  xal  xapidpiou  ’  yy\papd$a  rpitpag  iv 
piihn  xal  Mari,  xal  dva^ieag,  xal  tepty- 
rag,  ixippo0sTv  yXiaphv  fifou.  Oura  roO- 
rav  ruv  vocxpidrwv  tepaxeuMvrav  tvytteg 
'ytyvovrat,  !fv  pitf  n  rou  arrOr par  og  Curo- 
kei06iv  iv  Ttp  vrveOfiovi  vruov  yivyrai,  u0’ 
oZ  (iijtriTovvi  gypa  fiif%ta  xal  mp  xal  0p!xy 
h%et  xal  op66irvoia,  xal  vcuxivbv  xal  a$p6ov 
dvavvoi  xal  ij>  Qavii  fiapuripy  iXlycp,  xal 
‘e&%poia  tgbv  ry  Qtppy  rb  rpoaarov  Vr%er 
rpoibvrog  te  roS  xpbvou  pdkkov  xal  i/  vou- 
<sog  ad0a  teXourat  Toutov  el  ivrbg  rfiv  texa 
ypspio v  kcLfioig,  tepp<\vavra  xpii  Sialry  xal 
kourptp  Bep/iip  iyx&‘  k  rbv  sryeZfiova  S  n 
sr Cov  i xal  rofci  akkoisi  xpx^ai '  roHat 
rb  7ruov  dyovirt  xal  iiairav  &g  'ipruov,  xal 
r^v  x£0akyv  dro^ypaheiv,,  ha  p ^  imppiip-. 
nHv  te  r$  iyxbrcp  pjj  ‘  a\ fryrai  xal  dvdyy- 
rai  rb  vruov,  ffiyvurai  abrip  ix  rou  vrveOpo- 
vog  ig  rbv  O&pyxa  xal  pera  rv/v  pij^iv  texiei 
byii\g  sTval,  bn  ix  rrsvo%aplyg  ig  ’rijv  sii- 
pvxuptyv  ykte  rb  truov,  xal  rb  vrvsupa,  8 
dvavrviopev,  Upyv  &%£  iv  r$  rveOpovi- xpoi- 
6v rog  te  rou  xptvou.  rd  sti jbea  irOou  rky- 
poiirai  xal  ‘al  fiijxeS  xal  oi  nuper ol  xal  rakka 
dky^para  ndvra  pakkov  s ni££i  xal  vj  vou- 


sopum  ex  aceto  meile  et  aqua  fervefactum  sor¬ 
bendum,  quod  etiam  stertentibus  et  simul 
expurgari  nequeuntibus  exhibendum.  At  si 
valentius  reddere  velis,  hyssopi,  sinapis  et  na 
sturtii  quantum  concha  maior  capere  potest  ex 
meile  et  aqua  tritum  fervefactum  et  colatum 
tepidum  sorbendum  praebeto.  Ad  hunc  modum' 
curati  hi  morbi  sanantur,  nisi  sputi  aliquid  in 
pulmone  relicti  in  pus  vertatur,  ex  quo  tussis 
sicca  excitatur,  febris  et  horror  detinet,  spiritus 
erecta  cervice  trahitur,  frequenti  et  conferta 
respiratione  aeger  affligitur,  vox  paulo  gravior 
redditur  et  rubor  cum  calore  vultum  occupat. 
Procedente  vero  tempore  etiam  magis  aperte 
hic  morbus  declaratur.  Hunc  si  intra  decimum 
diem  curandum  susceperis,  postquam  victus  ra¬ 
tione  et  balneo  calido  calefeceris,  per  infusum 
pus  e  pulmone  educito  et  aliis,  quae  pus  du¬ 
cant,  utitor ,  eamque  victus  rationem,  quae  sup¬ 
purato  debetur,  instituito,  et  caput,  ne  quid 
adfluat,  'resiccato.  At  si  per  infusum  neque 
putrescat,  neque  educatur  pus,  ex  pulmone  in 
thoracem  illi  erumpit ,  postque  ruptionem  sanus 
esse  videtur,  quod  pus  ex  angusto  in  amplio¬ 
rem  locum  concesserit,  et  spiritus  quem  attra¬ 
himus  in  pulmone  sedem  habeat.  Procedente 
vero  tempore  pure  pectus  impletur,  tusses  et 
febres  ceterique  dolores  omnes  magis  urgent, 
morbusque  manifestus  evadit.  Hunc  quindecim 
post  eruptionem  diebus  sinere  convenit,  pus 
uti  rursus  maturescat,  cum  nimirum  in  ampli¬ 
orem  locum  pus  veniens  tum  refrixerit,  tum 
adducto  ad  se  eo,  quod  in  thorace  erat,  humido, 


eog  iiaitfhoOrat.  ToOtov  pera  rty  Zxpifgui 
latrat  'vipip&S  srevrexatiexa,  '6xag  rrdXtv  m- 
ravSiji  rb  truov  are  ydp  it;  tiipuxupfyv  i\- 
tjbv  dvitpugi  ts  xal  ro  Orrap%ov  uypbv  iv  rip 
(lupyxt  rrpoeyydyero  rrpbg  eauro,  Siere  abrb 
ifpteairig  ehat.  "Hv  piv  ouv  auroparov  &p- 
fyrat  rrrOeedat  iv  robrcp  rip  %p6vcp,  —  ’  $v 
ii  pvj,  ?  ( pappdxotet  npapietv  !)  trorotet, 
iv  di  rijei  reXeuratipei  vipiptpei  rav  t/pepiav 
rav  trevrexaiiexa  erreCietv  dvteravat  rrplv 
pa AAoi/  rp6%ee$ai  rb  e&pa,  (puXdeeav  r^v 
xstpad-ljv  xaSapijv  r£bv  ixtppoHv  elvexev.  *Hv 
ii  fivi  rrrCyrat ,  ’  i'  ig  rdg  rrXev- 

pdg,  rapietv  ij  xaueat. ,  "itv  ii  pijre  rc rOyrat 
pijre  '  arroeypljviji  ig  rdg  rrteupag,  Xoueag 
jroAAp  ‘  xal  Oeppip  vijeriv  xal  drrorov ,  xa- 
6(t rag  irrl  eipqg  dxtv^rou ,  irepog  ‘  piv  rav 
thptav  avahafUra,  abrbg  ii  eeie  rb  oug  jr a- 
pa^dXXavrfrpbg  rdg  trkeupdg^  BOeeli^g  bxo- 
ripaSev  drtoetipaivet  ■  fdoCKou  ii  pdWov  jr pbg 
rd  dpterepdr  davaraiierepov  ’  ydp  xatetv  xal 
rdpvetv  rrpbg  rd  ie^td-  bx6<rcp  'ydp  \e%up6- 
repd  ien  rd  iei-td ,  rbetp  xal  rd  voe^para 
abrolet  le%vp6repa  ylyverat.  "Hv  ii  Cirrb 
rr d%eog  rb  iiypov  pv/  xXvidfyrat,  ptfii  tp6- 
(J )og  tfr  iv  rip  ertjOei,  rruxtvbv  ii  'i\xy  rb 
rrveupa  xal  oi  sr 6ieg  '  irrotiiaet  xal  /3^%/dv 
rt  xpoeij,  pi/  igamrdru,  a  A  A’  eS  hSt 
rtypif  i6vra  rbv  Sdptfxa  rriiou-  ig  o5v  ipe- 
rptdia  “yyv  uypiiv  xal  Xelvjv  rerpippivv\v 


ipsum  semiputridum  esse  necesse  sit.  Per  hoc 
tempus  igitur  si  sponte  spuere  incipiat,  bene 
habet;  sin  minus,  aut  medicamentis  aut  poti¬ 
onibus  succurrendum,  ultimis  vero  quindecim 
dierum  ad  virium  corporis  refectionem,  ante¬ 
quam  magis  attritum  sit,  insurge,  caput  ut  pu¬ 
rum  sit  propter  affluxionem  curando.  Si  vero 
non  spuatur,  sed  ad  latera  sui  significationem 
exhibeat,  secato  aut  inurito.  Sin  neque  spuatur, 
neque  de  se  in  costis  significationem  praebeat, 
post  copiosae  calidae  balneum  ieiunum  et  mi¬ 
nime  potum  in  sella  firma  collocato,  cumque 
alter  eum  ex  humeris  apprehenderit,  tu  eum 
concutito  aurem  costis  admovens,  ut  noscas 
quanam  ex  parte  sui  significationem  praebeat. 
Votum  autem  est  ut  id  ad  sinistra  potius  fiat, 
quod  inustio  aut  sectio  in  dextris  mortem  ma¬ 
gis  adfert.  Quo  enim  dextra  valentiora  sint, 
eo  ipsis  vehementiores  morbi  accidere  solent. 
Quodsi  propter  crassitudinem  humor  non  flu¬ 
ctuet,  neque  strepitus  edatur  in  pectore,  cre¬ 
brum  autem  spiritum  trahat  et  pedes  intumescant 
et  tussicula  quaedam  vexet,  ne  decipiaris  videto, 
sed  scito  thoracem  pure  plenum  esse.  Linteo 
igitur  tenui  in  rubricam  liquidam  subtiliter 
contritam  intincto,  thoracem  in  orbem  obtegito, 
quaque  parte  primum'  resiccatum  fuerit,  ea 
sectionem  aut  ustionem  facere  oportet,  ut  quam 
proxime  ad  septum  transversum  accedas,  ea 
tamen  adhibita  cautione  ne  ipsum  attingas. 


xai  %Xiapijv  'Ipi/Sdtpag  b66viov  Xexrov,  xe-  Quodsi  voles,  ubi  rubricam  illeveris,  eadem 
pixdXwJvOV  xOxX<p  rbv  66 pyjxa  xai  bxou  &v  ratione  qua  in  linteo  adposito  rem  spectato- 
xp&rov  fypahyrai ,  raCry  rdpiveiv  yj  multi  autem  simul  illinant,  ne  partes,  qUM 
xaieiv  6g  iyyvrdra  rav  Ippevuv,.  (puXaatso-  primum  illinuntur,  resiccentur.  Post  sectionem 
pievog  abrdv  rdv  0pevav.  "Hi/  Si  '  (SouXip  vero  aut  ustionem  penicillo  ex  lino  crudo  utere 
aXeiipov  rjj  iperpidSi,  rxbxei  bfiotag  ag  iv  et  paulatim  pus  emittito.  Cum  vero  secare  aut 
rip  bbovicp •  iroAAol  Se  dput  dXeiCpdvrov ,  iva  inurere  voles,  notam  imprime  eandem  figuram 
pei)  rd  xpura  dXeiCpbfieva  dxofypaivyrai.  habenti,  qualem  habentem  secaturus  es  aut 
Merci  Si  rijv  ropcvjv  %  ry/v  xauaiv  rip  fiorip  usturus,  ne  cutis  sursum  aut  deorsum  vergens 

rip  ix  rou  d/ioXhou  %pu  xai  ‘  igiei  xar'  dum  figuram  immutat  decipiat.  Tusses  quoque 
bXiyov  rb  xuov.  'O xbrav  Se  fiiXX) ig  rd,-  in  victus  ratione  vitandae,  ne  rursus  in  pulmo- 

fiveiv  ij  xaieiv,  tixomjfiaiv ou  ‘robro.  a%>jpia  nem,  —  quod  malum  est,  —  pus  revellant, 
eyfivra ,  'bxep  ‘  dv  piiXX ipg  ’e%ovr a  xaieiv  yj  sed  sinendum  ut  post  sectionem  quam  citissime 
rdpiveiv,  ha  pcij  i^amr^op  dvaripa  yev6-  resiccetur.  Posteaquam  vero,  duodecimum  atti- 
pievov  q  xararipo  rd  Sipfia  iv  rijj  pcerafdoXij  gerit  diem,  pus  reliquum  totum  emittito  et 
roO  <7%ijpiarog  ■  xai  rdg  QvX daaeiv  penicillo  ex  linteo  apposito  bis  die  pus  educito, 

ex  rijg  Siairyg ,  '6xog  pii )  ’  dvricxdaoum  xd-  superioremque  ventrem  victus  ratione  quam 
Xiv  ig  rov  ir veufiova  rb  xuov,  xaxbv  ydp,  maxime  resiccato.  Ad  hunc  modum- suppura- 
’  dXK’  idv  pierd  rv\v  TOfity  wgr  dypo ra  axo-  tiones,  quae  tum  ex  vulneribus,  tum  ex  pul- 
§1/1 oaiveabai-  ixeiSdv  Se  SaSexaraiog  %,  dxav  monis  inflammatione  et  ex  magnis  defluxioni- 
dipthai  rb  A oixbv  xuov  xai  dxb  rou,  'oOoviou  bus  et  incumbente  in  latera  pulmone  accidunt, 
’  piorouv,  xai.  aQiivai  Sig  rijg  yj/iepijgrb  xuov  spectare  et  curare  oportet. 
xai  rijv  avo  xoiXiv\v  ix  rijg  Siairijg  i ig  pid- 
Xmra  fypaiveiv.  7£lSe  %pyj  xai  rcu ;  ix  rov 
rpopidrov  'xai  ix  xepixveup.oviv\g  xai  ix  xa- 
rappbav  pieydXav  ixxu^aiag  xai  xporxerbv- 
rog  rou .  xveCfiovog  rijjrt  xXeupijjat  axoxelv  xai 
bepaxeueiv. 


/£'.  'Hvxrijpia  Se  raSe  SiSou  ixi  rolai  xaC-  17.  Has  autem  potiones  refrigerantes  febre 


msi  xlueiv ,  bx6rav  /SoOXip-  xoXXa  Si  Artp- 
ydTerar  ra  /iiv  yap  obpi/riv  ‘x otia,  ra  Si 
Sia%ApW,  tci  Si  uftipa,  ra  Si  obSirepa, 
iXXa  foouvov  Ag  Ayyog  uSarag  ^iov, 

Hjti  rtp  ixi%fy  ■4jvxp'°v  ^aP  9  4'uxp$  a{,rl> 

ro  ayyog  xveb/iart  ’  rpotrayayy  SiSou  Si 
dXXa  AXXotsi  ■  obre  yap  ’  ra  yXuxia  xan 
gu/iQipei,  obre  ra  rrpuCpuA,  oiire  xdvreg 
ra  abra  rata  Suvaurai.  — ‘T ouro  /iiv,  ‘xy- 
plau  fyptiv  orov  S6o  xorOXag  (Spi%av  DSan 
xal  Avarpi(Sav  ‘yeuiaOa,  iag  Av  bxbyXuxu 
ytvyrai,  ara  Sit/bfoag,  riXtva  i/ifiaXkv, 
SiSou  xiveiv.  —  Touro  Si,  Xivou  ’  xapxou 
ot-b/ialpov,  uSarog  xorOXag  Sixa  ixi%iag, 
itpsiv  ‘  iv  xaivij  xOrpy  ixl  Avbpaxuv  Sgsarov, 
ha  ‘  Avaxviy,  iag  Au  b  %uXbg  axro/livip  Xi- 
xapbgyivt/rai.  —  Touro  Si,  pieXixpl/rou  bSa- 
peog  xaSsipijaag  rb  tfpiteu  Xeixeiv  ■  ixetra  ci- 
Xiva  ixifSaXAv,  rouro  ^uuxpbv  xar\  bXiyov 
SiSou.  —  T  ouro  Si ,  xpMav  A%iXX>/lSuv  xo- 
r6Xt/v  ab^vag,  apag  rbv  A6ipa  xal  xXOvag 
tu,.  ixi%iag  bSarog  %oia,  “itps  xal  rb  ij/iiru 
axoXixAv,  4u6%av  SiSou  xiusiv.  —  Touro 
Si,  "AlSioxixou  xu/iivou  xorbXyg  Sixarov  /ii- 
pog,  ixi%iag  rpla  vnii%6ea,  iijvE,  xyXip  rpi- 
%& Sei  xaraXetyag ,  A^stxrov,  iag  rplrou  /ii- 
pog  Xixtpg  xal  ip6%uv  SiSou  rouro  xpbg  xavra 
xaucov  xal  xupsrbv.  —  Touro  Si,  bSap  ob- 
pAviou  'abrb  xa6\  aur6.  —  Touro  Si,  xntsa- 
vyg  “xoriXip  %oba  bSarog  ixi%iag,  Xeixeiv 
rb  ijfiiru  Sipc w  ixeira  Sn/Sijffac,  riXiva  ixi- 


ardente  laborantibus  cura  voles,  exhibeto,  quae 
multarum  sunt  virium;  aliae  si  quidem  mictio¬ 
nem  provocant,  aliae  alvi  subductionem,  aliae 
utrumque,  aliae  neutrum,  sed  tantum  refrige¬ 
rant  non  secus  ac  si  quis  in  vas  aquae  ferventis 
frigidam  infundat,  vel  vento  frigido  vas  ipsum 
exponat.  Alia  vero  aliis  exhibeto;  neque  enim 
omnibus  dulcia  conferunt,  neque  acerba,  neque 
eadem  omnes  bibere  possunt.  —  Favorum  sicco¬ 
rum  heminas  duas  aqua  maceratas  et  contritas 
dum  aqua  gustu  subdulcis  reddatur,  deinde 
excolatas  iniecto  apio  bibendas  dato.  —  Seminis 
lini  acetabulum  aquae  decem  heminis  affusis, 
in  olla  nova  prunis  imposita  digere  citra  ebul¬ 
litionem  ut  evaporet,  donec  succus  tactui  pin¬ 
guis  evadat.  —  Aquam  mulsam  aquosam  ad 
dimidias  decoquito,  deinde  apium  iniicito;  — 
hoc  frigidum  paulatim  exhibeto.  —  Hordei 
achillei  heminam  resiccatam  et  dempto  quod 
acutum  est  et  bene  lotam  aquae  congio  affuso 
ad  dimidias  coquito  ac  refrigeratum  potui  ex¬ 
hibeto.  —  Cumini  Aethiopici  heminae  decimam 
partem  tribus  aquae  semicongiis  affusis  deco¬ 
quito,  luto  piloso  olla  oblita  ad  tertias  digere 
citra  coctionem  et  refrigeratum  hoo  ad  omnem 
febrem  ardentem  aliamque  exhibeto.  —  Aqua 
etiam  coelestis  per  se  sola.  —  Ptisanae  hemi¬ 
nam  ,  aquae  congio  affuso ,  ad  dimidias  coquito, 
deinde  colatum  iniecto  apio  frigidum  potui 
dato.  —  Vina  etiam  alba  ex  uvis  passis  aquosa 
exhiberi  possunt.  —  Uvarum  passarum  faeces 


—  270  — 


fictkuv,  i//U%fidv  SISou.  —  T ouro  Si,  ot  'ara-  vinaceae  expressae  dilutae. ad  idem  valent  — 
(piSiai  keuxol  oTvoi  * uSapieQ.  —  Touro  St,  Uvae  passae  albae  exemptis  vinaceis  heminam 
rpSyep  are/M puklnSeg  araQiSevralai,  uSa-  radicum  pentaphylli  manipulum  contusum  at 
p(ei;.  —  Touro  ie ,  ksraQtSot;  keuxtjp  &veu  fusis  aquae  heminis  viginti  ad  dimidias  deoo. 
yiyaprav  xoruktfv  xai  irevr  aQOkkou  pi^tav  quito,  frigidum  paulatim  exhibeto.  —  Farinae 
Xeipa  vrktyv  'Cpkdrag,  elxon  xorOkag  OSa-  hordei  pleni  crassiores  partes  ad  choenicem 
ros  kpeipljras  xal  rd  i jflitru  kivrkv,  dimidiam,  affuso  aquae  congio,  cum  crassiores 

</, uxpov  SISou  xar'  iklyov.  —  Touro  SI,  xpl-  farinae  partes  iam  intumuerint,  manifius  terito, 
ptvuv  xpiStav  aSpuv  *  vf/uxolvixov ,  liSarop  quoad  aqua  alba  reddita  fuerit,  et  adianti.pu- 
Xot*  brixtati  t>x6rav  fjSii  avoiSly  rk  xpl-  gillo  iniecto,  nocturno  sereno  expositum  prae. 
piva ,  rpljieiv  ryn  xeP &  ^“5  keuxdv  rd  beto.  —  Trium  aut  quatuor  ovorum  candidum 
uSap  ylvv/rai  xal  kSiavrou  SpayplSa  ifi(Sa-  in  aquae  congio  subactum  bibat  Hoc  autem 
kkv,  kTUiSpiaeap  SISou.  —  Touro  St,  tp&v  admodum  refrigerat  et  alvum  subducit)  quam 
rd  keuxov  rpidv  $  r erripav  xaraxux&v  iv  si  magis  subducere  videatur,  mercurialem  in- 
USarog  ‘  %ofi'  jr intra  ■  '  rouro  Si  ipCxei  otpd-  super  admisce.  —  Hordei  torrefacti  probe  loti 
Spx  xal  rvjv  xoikfyv  urdyei-  ’vjv  Si  Soxty  choenicem  dimidiam  in  aquae  congio  bis  aut 
fiakkov  urayeiv,  rvjv  KivS^arrtv  Tpoexara-  ter  fervefactam  frigidam  exhibeto.  —  Ptisanae 
xOxa.  —  Touro  Si,  tHMXOhixov  xaxphav  eu  cremorem  coctum  tenuem  et  vinum  dulce  ex- 
kxovrXOvai,  iv  bSarop  '  yoSi  ^irag  Slp  ij  hibeto; — hoc  urinam  movet.  —  Cucumeris  ma- 
rplg,  tpuxpbv  SISou.  —  Touro  Si,  tmainfi  turi  sine  cortice  pollinem  ex  aqua  propinato;  — 
yuXdv  'xaQeQdov  Xerrov  xal  olvov  yXuxiiv  hocurinammovetetrefrigeratetsitimsedat,— 
SISou-.  rouro  oupou  iyei,  — Touro  Si,  rixSou  Ervum  in  aqua  ante  decoctum,  deinde  diae 
iriirovot;  ctveu  rou  Sippoaroq  xdkviQ  t(p' bSari-  novae  in  maiore  olla  aqua  plena  impositum, 
rouro  oiipierai  xal  s|/d%s/  xal  rvjv  Styav  alia  ervo  affusa  aqua  parum  coquito,  postea  ef- 
vraSei.  —  Touro  Si,  bpbfioug  iv  SSari  xrpoe-  fusam  tertiam  partem,  ubi  ervum  coctum  fuerit, 
■^rap,  elra  x^Plv  xaiv^v  iv  X^PV  P&  refrigeratum  praebeto  per  cyathos,  inspersura- 
Zpvi  dei?  xXiy  uSaroQ,  ivrtxiap  erepov  USap  cumeris  polline;  —  hoc  indubitanter  sitim  se- 
rom  &p6/3oi(7i,  e-J/e  oXlyov  xpovov,  eir a  aveo-  dat.  —  Vinum  Thasium  vetus,  aquae  quinque 
X^i  rd  rplrov  “  poipop,  ivreiSkv  xaSeQfloi  et  viginti  partibus  ad  unam  vini  partem  ad- 
euri  ol  Spojioi,  SISou  xark  x6a6ov,  mixtis,  exhibeto.  —  Trifolium,  cucumeris  pol- 


—  271  — 


btixfoMV  'r(ji  tou  cnxtiou  x dktjf  touto  ‘ik  linem,  ex  aqua  ip  qua  crassiores  hordeaceae 
M4>a*  *atiei.  —  Touto  ik,  Qdrnv  farinae  partes  maduerint,  praebeto.  —  Apii  ma- 
oTw  xakaiov,  xkvrs  xal  elxom  ....  Hiaroi;  nipulos  tres,  pulegii  pugillos  duos  in  aceti 
xa.1  ha  ohou  iiiou.  —  Touto  ik,  rpllpukkov  heminis  decem  ad  tertias  decoquito;  —  hoc 
ro  muuieq  kv  Hiari  xal  xplftva  xpMuv  meile  et  aqua  admixta  aquosum  bibat,  adianti 
'fipk%a>v  iiiou.  —  Touto  ik,  aikiva,  3<ror  pugillo  iniecto,  quod  urinam  movet  et  alvum 
rpk  ry  %eipl  xepikafislv  xal  yk<j%ouq  ipa-  solvit.  —  Malis  odoratis  dulcibus  contusis,  aqua 
yjilidp  itio  stpav  kv  H^ouq  xortiky m  iixa  maceratis  aquam  potui  exhibeto.  —  Mala  cy- 
dv  rplrov  pokpoq  klxyq ■  touto  pikhn  donia  eodem  modo,  iis  quibus  alvus  in  febre 
xal  Hiari  xepavvtiq  uiapkq  xivira,  diidvrou  ardente  soluta  fuerit;  at  si  morbus  regius  in- 
ipa%fiiia  '  kpi/iakdv  touto  oupov  dysi  xal  vaserit,  uvae  passae  albae  detractis  vinaceis, 
njv  xoiUvjv  ktiei.  —  Touto  ik,  /aijka  etitbiea  cicerum  alborum,  utrorumque  heminam  dimi- 
ykdxia  '  Gpkaaaq  xal  kv  Hiari  i Ixojipk^ag,  diam,  hordei  Achillei  tantumdem,  cnici  tantum- 
iliou  xlvsiv  rb  Hiap.  —  Tooro  ik,  /avjka  xu-  dem,  aquae  heminae  decem,  apium,  mentham, 
i&via  tixratiiTag,  ’  ofai  dv  xoiklvf  kokupikvif  coriandrum,  cuiusque  parum  simul  terito,  quoad 
Jj  kxl  xupertp  xauadiei-  ‘Ixripou  ik  kxika-  aqua  leviter  dulcescat,  postremo  adianti  pugillo 
fitivTOQ,  a<sra(pii0Q  ksuxijg  dveu  yiydprwv  iniecto,  nocturno  sereno  expositum  exhibeto.— 
xal  kpsfilvSav  keux&v,  vipuxortiXiov  dfiCpork-  His  etiam  similia  imitari  poteris;  omnia  autem 
pav,  xal  xpiUav  dxpkfytiav  laov  xal  xvlxou  nocturno  sereno  exposita  febricitanti  exhibeto, 
’h tov,  uiaraq  xortikaq  ikxa  xal  akkiva  xal  his  exceptis,  quibus  alvus  plus  aequo  est  flui- 
fiMyv  xal  xoplavov,  bklyov  '  sxaoTOU  dva-  da.  —  Pulegii  pugillos  tres,  apii  duplum,  vino 
rpl/Zeiv,  kag  dv  tfpkpoa  ykuxav$%  xal  aiiav -  aqua  temperato  decoquito  et  propinato;  —  hoc 
tou  ipa%polia  Harepov  kpifiakuv ,  altipidaag  urinam  movet  bilemque  per  alvum  educit. 
iiiou.  —  Kad  rd  rotirom  bpiola  fiifikeaSat  •  .  . 

x avra  ik  t$  xupkaaovn  "  fflpiaepikva  iiiou, 
xXvjv  oi(7i  ai  xoiXlai  ftaXXov  roO  ikovroq 
jikouiri.  —  Touto  ik,  yX.kj%oug  ipa%filiag 
rpetg,  eeXJvou  iixkdiriov,  kv  ohip  xexpypokvcp 
kipav  iiiou  ■  touto  "  xal  otipkerai  xal  iid  Tijg 
xoiXlyq  %okijv  ayei.  ' 


nEPI  IIA0ON. 

IATPOT  KNIAIOT  2TITPAMMA  IIPOE  TOT2  IAIUTAI. 


DE  AFFECTIONIBUS. 


MEDICI  CNIDII  SCRIPTUM  ARTIS  EXPERTIBUS  DESTINATUM. 


nEPi  nAQiiN. 


DE  AFFECTIONIBUS. 


n'.  “AvSpa  %pyj,  'baris  iarl  guverbs,  Xoyi- 
ad/ievo v  ori  rotai  dv6pdroi<si  rXeicrov  cti-ibv 
irn  't)  vyleia,  itrfaraaOat  darb  rfc  iuvrou 
yvdfitis  iv  rijat  voCaoiai  £)0eXiea6ai  ■  infora- 
etcu  ii  Ta,  ‘i/rb  rtbv  lyrp&v  xal  Xeyb/aeva 
xal  Tpoa0ep6peva  jr pbg  rb  t ta/ia  rb  eaurou 
xal  Stayiyvdaxeiv  •  ivrkraabai  Si  robrav 
exaara,  oaov  elxog  ISi&ryv.  T aur'  ovv  'ixi- 
<s raiTO  dv  rig  fidXiara  elS&g  xal  imrtfSeOav 
rdSe-  rd  vorfpiara  rolai  dvbpdmtai.yiyve- 
rai  axavra  arb  %oAijs  xal  0Xiy/iaros-  lj 
Si  %oty  xal  rb  0  Xiypia  rdg  voOaoug  vapi- 
%«,  Ira  v  iv  r$  atbpiari  1)  imepfypaivyrai, 
'  i ?  uTepuypahtfrat,  >j  for epSep/iatvtjrai,  i? 
iirepipC%*irai.  Uda%ei  Si  raura  rb  0Xiy- 
pCa  xal  i/  yoKif  xal  ‘forS  airtav  xal  vcorStv , 
xal  *  ford  ftbvav  xal  rpapidrav,  xal  ’  foro 
'oa/J,(jg  xal  dxotjg  xal  S0iog  xal  Xayvetyg,  xal 
foro  rou  6ep/io0  're  xal  0v%pou-  xacsyei  Si, 
orav  robrav  exaara  r&v  elpvifobvav  ’  i}  /iij  iv 
rip  Siovn  xpoo0iptfrai  rip  a&fiari,  ij  pci) 
rd  eltabbra,  vj  vrXeia  re  xal  la%upbrepa,  ij 
iXaaaa  re  xal  daSeviarepa.  T d  poiv  oSv 


1.  Quicumque  intelligentia  valet,  is  bene 
subducta  secum  ratione  reputare  debet  quam 
homini  plurimi  aestimanda  sit  sanitas,  et  nosse 
quanam  ratione  in  morbis  sui  consilii  fructum 
capere  possit.  Nosse  etiam  debet  quae  et  a 
medicis  dicuntur  et  suo  corpori  apponuntur, 
eaque  diiudicare,  eorumque  singula,  prout  cui¬ 
vis  ex  populo  datur,  cognoscenda.  Haec  igitur 
praecipue  is  perspiciet,  qui  in  istis  cognoscendis 
studium  et  operam  collocarit.  Morbi  omnes 
hominibus  ex  bile  et  pituita  oriuntur.  Bilis 
autem  et  pituita  morbos  excitant,  cum  in  cor¬ 
pore  supra  modum  vel  resiccantur  vel  hume- 
ctantur,  vel  incalescunt,  vel  refrigerantur.  Haec 
vero  pituitae  et  bili  accidunt  ex  cibis  et  potibus, 
laboribus,  vulneribus,  odoratu,  auditu,  visu, 
rebus  venereis ,  calore  et  frigore.  Accidunt 
autem  cum  ex  dictis  quaeque  vel  non  conve¬ 
niente  tempore  corpori  admoventur,  aut  non 
pro  consuetudine  aut  copiosiora  et  valentiora, 
aut  pauciora  et  imbecilliora.  Ac  ex  his  qui¬ 
dem  morbi  omnes  hominibus  oriuntur.  Ad 
haec  autem  privatum  nosse  convenit,  quae 


—  276  — 

&xb  roirav.  Ael  Si  xpbg  raOra  rbv  lStt i-  est;  ea  vero  quae  artis  peritos .  aequum  est 
t^v  ixlrraoSai,  bx6sa  elxog  ISi&ryv-  'ira  Si  scire  et  admovere  et  tractare,  de  his  i»/ 
robg  %eipor£%vag  elxog  ixteraaQai  xai  xpor-  quae  dicuntur  et  aguntur  cum  intelligentT 
0ipetv  xai  Sta%eipl%etv,  xepl  ro&rav  xai  r&v  quadam  coniecturam  facere  posse  debet*  ^ 
A eyonivav  xai  ‘Vio v  xiieonivav  oTiv  re  ehai  igitur  unde  horum  quodque  nosse  oporteat 
yv&nV  rivi  gunIMkkecSat.  ”H<5y  obv  bxiSev  dicam. 

'ixaara  Sei  ixhrarSat,  iy&  0para. 

(}'.  '"Hv  ii  rtfv  xeQutyv  bSbvai  Ipiriean,  2.  Cum  capitis  dolores  acciderint,  caput  mul- 
roOrou  rvjv  xetpatyv  %ufi(p£pei  SiaSepnalveiv  tae  calidae  lotione  calefacere  confert,  et  ster- 
koiovra  xokk £  xttl  Sepptip  xai  xrappbv  xoi-  nutamento  excitato  pituitam  et  mucum  educere. 
iovra  tyMypta  xai  [iCigav  ’  bxegdyeiv  •  xai  Ex  quibus  si  dolor  solvatur,  haec  satis  sunt 
vjv  ptiv  xpbg  ravra  UxaMdacyrai  rtjg  iSO-  Sin  minus,  caput  pituita  repurgandum  et  sor- 
vifg — .  i)v  Si  ni  dxakkdrrvirai,  xuiijpai  rijv  .bitione  in  victus  ratione  utendum  et  in  potu 
XeQakilV  QMypta,  Siairdv  Si  popinari  xai  aqua.  Vinum  autem  minime  offerendum,  quoad 
xor$  SSarr  ohov  Si  fd)  xpor0ipeiv,  lar’  dolor  sedetur.  Vehementior  enim  dolor  evadit, 
dv  1  xepiaSovhn  xaisyrai  •  rbv  yctp  ohov  ubi  caput  calidum  vinum  attraxerit.  Dolores 
'  '6rav  Sepnl  ioCra  1  xepaty  cxarip,  1  xe-  autem  ex  pituita  ingruunt,  ubi  mota  et  in  ea- 
pioaSovIyf  le%uporfp>i  yty verat  •  rot  Si  dkyl-  pite  coacervata  fuerit.  Quodsi  subinde  dolor 
nara  irxixrei  ftrt  ‘  roo  0kiynarog,  orav  et  tenebricosa  vertigo  in  caput  incidat,  eadem 
di/  r$j  xepakSp  xmjtihv  MpoieSy.  "Hv  Si  d\-  quidem  admota  prosunt.  Iuvat  etiam  sanguis 
Xore  xai  aXXore  bSOvy  xai  axoroSivty  in-  ex  naribus  aut  ex  vena  frontis  detractus.  At 
xlxnj  ii  rijv  xe0xk.1v>  SiCpeXeei  pi*  xai  si  diuturnus  et  vehemens  capitis  morbus -eva- 
raiird  xpor0ep6neva •  &0ek.iei  Si  xai  tjv  serit,  neque  capite  purgato  tollatur,  caput pen 
ai pa  &0aipe6ij  axi  r&v  noxrlpav,  1  Sarb  tundere,  aut  venas  circum  adurere  convenit 
rvjg  0k.e($bg  rijg  iv  rip  por&xtp'  Jjv  Si  xoo-  Haec  enim  unica  sanitatis  spes  relicta  est. 
Xo%p6viov  xai  lr%opbv  rb  vitrlpa  S*  rij  xe- 
QaXiji  yivyrai  xai  ni  ixaMSussyrai  xaSap- 
Selrtfg  rijg  xepaklg,  !)  r%d<sai  Sei .roOrov 
r^v  xe0ak.1v,  1  rdg  0k.i(Sag  xoxktp  ixo- 
xabaai  •  r&v  yap  A oixav  ‘axb  roirav  poovov 
ikxlg  uyiia  yevirOai. 


—  277  — 


y'  Tobq  <52  voaiovraq  %pn  axoretv '  ebbbq 
ifveaiyovf  2v  ^  xaraardat  rdtv  ko<7^- 
roy  Srou  <52“y'ra,>  ***  °‘'ou«  'r-'k6vraq 
(hxptiomwacti  xal  <*AAo  brep  dv  nq  26%' 
ipaexiyxar  ^  ™?sk,  re- 

Uvr6>cw  rijq  voCaou  TpoaQkpyq-  dxeip^xbri 
ijfy  r$  adfiart  SeStdq  frt  la%6ovn  arpoae- 
ytyxai,  xtvSvvoq  dpoaprdvetv  /idKXov  tj  2r<- 
ruyxavsiv. 

S‘.  "Hv  iq  rd  &ra  b$Mp  1/jtTkatfi,  XoOetv 
gvfoQkpet  5TO/U5;  xxl  Oepficp  xal  ’  rvptdv  rd 
ura ■  xal  !ji/  pokv  ‘rpbq  ravru  yrepitartfrat 
rb  (pkiypa  Xoxrvvbfievov  pitrb  ryq  xe0a\yq 
xxl  i )  b$6vy  drotetmf  —  i)v  <52  /tt) ,  robv  Ao<- 
n&v  i  dptarov  Qdppcaxov  ‘  maat  ava  ,  8  rt 
$A iypia  xxbatpsi,  v\  rb)V  xs0aXi\v  xubypat 
QXkypta-  rb  M  kXfytfput  ‘rovro  xal  ylyve- 
rxi,  '6rav  ka aOev  rrpbq  rbjv  dxobiv  QMypta 
ix  rijq  xs0a^q  irpoarkay.  ”Hi/  <52  rd  rapa 
r)v  QdpuyyX'  0UyM* y,  dvayapyaplQiv 
%p<j‘  tjv  Sk  rd  offAa  ^  rt  ruv  vrb  rtj  y\da- 
ay  0tey/ta(vy,  dixfiaaijrotai  xpyahat.  "Hk52 
if  araQv Ai)  xaraxpofiaabij  xal  rvtyy ,  —Jmt 
<52  rovro  xahiovat  yupyapeSbvu,  —  napa- 
Xpijfia  fikv  rotat  dvayxpyaMxrotat  %pyaQat, 
axevd^av  dq  ykypaxrat  kv  rotat  (pappod- 
xotat •  Sjv  Sk  arpbq  ravra  ptif  la%vti  ykvtfrat , 
briaSev  k-vptfaavra  rf/v  xetpx\i)v,  atxCaq 


3.  Statim  autem  per  initia  in  morbormn  con¬ 
stitutione  respicere  oportet,  qua  re  indigeant 
aegrotantes,  eosque  dum  ferre  valent  purgare, 
et  quidvis  aliud  iis  offerre.  Sin  praetermisso 
principio,  sub  morbi  finem.  praebeas,  corpore 
iam  confecto,  cum  veritus  es  adhuc  viribus  va¬ 
lenti  offerre,  periculum  est  ne  potius  frustreris 
quam  aliquid  assequaris. 

4.  Si  dolor  ad  aures  incidat,  multa  calida 
lavare  et  aures  fovere  confert;  et  si  quidem  ab 
his  pituita  extenuata  a  capite  deducatur,  dolor¬ 
que  desinat,’  haec  satis  sunt.  Sin  minus,  prae 
ceteris  optimum  fuerit  medicamentum,  quod 
sursum  pituitam  purgat,  propinare,  aut  ex  ca¬ 
pite  pituitam  expurgare.  Hic  vero  dolor  etiam 
suboritur,  ubi  intrinsecus  ad  meatum  audito¬ 
rium  pituita  ex  capite  illapsa  fuerit.  At  si 
fauces  inflammatione  tenteutur,  oris  collutioni¬ 
bus  utendum.  Si  vero  gingivae,  aut  pars  quae¬ 
dam  ■  sub  lingua  inflammatione  ?  detineatur ,  iis , 
quae  manducantur,  utendum.  Si  uva  suspensa 
fuerit,  et  suffocationem  faciat,  — ‘  curculionem 
nonnulli  vocant,  . —  confestim  quidem  garga- 
rismis  apparatis ,  —  velut in  medicamentis 
scriptum  est,  utendum.  Quodsi  ex  his  gracilis 
non ,  evadat,.:  Occipitio  deraso  cucurbitulae  ,  duae 
admovendae  et  sanguis  plurimus  detrahendus. 


—  278  — 


jr/WffjSaAXe/i*  f6o  xal  rou  at 'paro;  dpatpietv  pituitaeque  cursus  in  posteriora  revellendus,  g- 
ut;  xkeicrov ,  xal  bvadracat  bxiaa  rd  peu/aa  vero  neque  his  subsidat .  scalpello  ut  aqua 
rou  (pHytiaroi-  vjv  fi  1  (iy fi  roOrotct  xa-  emittatur,  pertundito.  Quod  faciendum  ubi 
Sitr rvjrat,  ayjacavra  pt,a%aipitp  rd  lifup  igti-  summa  eius  pars  subrubra  exstiterit.-  Ac  nisi 
vat,  cyd^eiv  fi,  drav  rd  kxpov  utripuOpov  tunc  secetur,  inflammari  consuevit,  interdum- 
'  yhyrat  ■  ijv  fi  /avi  rotourov  yevdpoevov  rpuf-  que  derepente  suffocat.  Hoc  vero  etiam  ex 
$0,-  0keypoa(veiv  iMket  xal  fori  'dr e  i%axL  pituita  accidit,  ubi  calefacto  capite  ex  eo  con- 
vvjq  ixvt^e-  yiyverat  fi  xal  rouro  brd  0key-  fertim  defluxerit.  In  dentium  autem  dolori- 
piar op,  drav  ix  rijg  xetpaktji;  6ak06etmig  bus,  si  quidem  dens  erosus  fuerit  ,  et  mobilis, 
a6p6ov  xarappu0.  "Oea  fi  repi  dfivrat;  yl-  eximendus.  Quodsi  neque  erosus  fuerit,  neque 
y verat  akytjfiara,  Ijv  /iiv  fiefipa/ihot;  0  moveatur,  sed  dolorem  inferat,  ustione  regie- 
xal  xtvfyrat ,  ifripteiv  Hjv  fi  /ii/  (ti&parrat,  candus.  Prosunt  etiam  quae  commanducantur. 
/Lv/fi  xivtv/rai,  df6vv/v'fi  x aptyy,  xaCravra  Dolores  vero  oriuntur,  ubi  pituita  in  dentium 
ax-ofyptjvar  dXpsAde/  fi  xal  rd  fta/iaa{\/ia-  radices  sese  insinuarit.  Exeduntur  autem  et 
ra-  al  fi  bfdvat  yiyvovrat,  drav  0\{y/ia  eroduntur  partim  quidem  a  pituita,  partim  vero 
inrikfy  Civrb  rat;  pifye  ruv  dfdvrav  leMov-  a  cibis,  si  natura  debiles  fuerint,  et  cavum 
rat  fi  xal  (fipptiexovrat  oi  /iiv  '  urd  <pA iy-  habeant  et  in  gingivis  male  infixi  sint 
ptarop,  oi  fi  ‘iird  ctriav,  06<n  dcdevteg 
'{aci  xal  xoiXiv/v  Zyovret;  xal  vrevn/ydreQ  iv 
Toict  obkotct  xaxug. 

£'.  "Hi/  fi  iv  rjj  pivl  'trdkumg  iyy iverat,  5.  Si  polypus  in  nare  innascatur,  velut  quod- 
ofov  Tpycfjta  yiyverai  re  xal  aroyxict  ix  dam  flatu  distentum  oritur  et  ex  obliquo' tu- 
rou  /luxrvjpot;  ig  rd  srkdytov  ■  ii-aipierat  fi  midum  prominet  ex  nare.  Eximitur  autem  la- 
$p6%cp  ftekxd/ievot;  d?  rd  crd/aa  ix  ri/i  pt-  queo  ad  os  pertractus.  Quidam  etiam  medi- 
vdg •  oi  fi  xal  0ap/idxottn  ixctjrovrar  06-  camentis  tabefiunt.  Ex  pituita  autem  gignitur. 
erat  fi  bxd  0k{ypt,arog. 

Taura  /iiv  dea  drd  rijg  xe0aky.<;  '  yty ve-  Atque  hi  quidem  morbi  a  capite  nascuntur 

rat  voa{j/iara,  rXijv  606aX/iuv  raura  Si  praeter  oculorum  morbos,  de  quibus  seorsim 
%uplg  yeypd-perat.  scribetur. 


Tleyl  fi  ruv  xara  xoiXlt/v  vocy/idruv  6.  At  vero  in  ventris  morbis  haec  in  consi- 
ivdu/idecdat  %pi i  rdfe ■  rXeuptrig,  repaveu-  derationem  adhibenda.  Morbus  lateralis,  pnl- 
/iovfy,  xauaoq,  0pev1riQ-  alrat  xaXiovrat  monum  inflammatio,  febris  ardens  et  phrenitis, 


e|£/*(  xai  yiyvovrai' piiv  padkisra  xai  lir%u- 
pfattTai  toO  xsifiavog,  ytyvovrai  Si  xai  tou 
fcpeoq,  Si  ml  i pakaxfiTepat-  Ijv  Si 

jwparuyx^vyq,  raura  dv  xai  rotiav  xai 
gopifiOukeOav  rvy%dvoiq  paktara. 

r\  HA eupinq.  Tluperbq  iV%«  xai  tou 
rkevpou  oSCvif  xai  bpOirvoia  xai  /3jJ§-  xai 
rb  olekov  xar'  dp% dq  V&v  Sr6xokov  rrOet, 
lireiSav  Si  reporraloq  ‘  yivyrai  ij  ixraloq, 
xai  brbruov.  Tofrrcp  tou  piv  rkeupou  Ttjq 
bSbvtjq-  SiS6vai ,  8  ti  '  droarfaei  drb  tou 
_  rkevpou  t6  re  Qkiypoa  xai  rvjv  x°Xljv  i }  ydp 
bSCvy  oiiraq  dv  sivi  fiakaxuTarii  •  rijv  Si 
XOiXfyv  OepareCeiv  'urdyovra  xai  \jv6xovra 
xkHapuvn,  outo  ydp  Tijj  voOaa  rij  gopordai) 
£ UfiipopiiTarov  rpocQipeiv  Si  5 tot6v  te  xai 
^6<p^foa  xai  Td  rbpoara  SiSbvai  bt-Orepa,  dq 
rb  ‘  alakov  dvaxaSatpyTai  aro  tou  rkeupou  • 
'brav  Si  xaSalpeoSai  dpfyrai  rb  ruov,  Osp -• 
pialvovra  ^upotpipei  ‘  rb  rkeupbv  i^abev  re- 
ratveiv  rd  rpbq  rb  rkeupbv  rpbaOev  Si  oh 
gupoQiper  fypaiverai  ydp.  Tlyverai  Si  i/, 
vouaoq  atirtf  podkiara  pdv  ix  '  rotfav,  ij  brav 
riq  iypd^ovToq  tou  atbpoaroq,  Ij  poeSCav,  ij 
vljtpav  piy&ci y  ■  ylyverai  Si  xai  dkkaq.  K pt- 
1 terat  Si  1 j  vouroq,  vj  poiv  fdpdxvTdTy  i(iS6- 
pu0,  {i  Si  poaxpordTy  Terapry  xai  Sexarty 
xai  Ijv  *  poiv  TaCrip  rTutrSij  xai  xaSapbijj  rb 
ruov  drb  tou  rkeupou,  ‘Cryiijq  ylyverai"  Ijv 
Si  /ivi  rTUeSijl,  ipiruoq  ylyverai  xai  v/  vou- 
<soq  fiaxpij. 

vi1.  KplvetrSai  S '  lari  iv  rijsi  voCaom,  'brav 
ab^avrai  ai  voucoi,  vj  poapalvavrai,  ij/oera- 
rimor  1  lq  irepov  vbffv/fia,  ij  rekeurCiri. 

6'.  H epirveu/iovfy.  Huoerbq  hxoi  xai  (Sv\%, 


acuti  vocantur  et  maxime  quidem  et  vehemen- 
tissimi  hieme  accidunt.  Oriuntur  quoque  ae¬ 
state,  sed  minus  et  leviores.  Quodsi  forte  his 
intersis,  ubi  haec  feceris  et  in  consilium  adhi¬ 
bueris,  praecipue  voti  compos  fies. 

7.  Morbus  lateralis  est  cum  febris  detinet,  la¬ 
teris  dolor,  spiratio  difficilis,  quae  non  nisi  erecta 
cervice  trahitur  et  tussis;  sputum  per  initia 
quidem  aliquantum  biliosum  exspuit,  ubi  vero 
quintum  aut  sextum  diem  attigerit,  etiam  ali¬ 
quantum  purulentum.  Huic  in  lateris  dolore 
quod  pituitam  et  bilem  a  latere  inhibeat,  ex¬ 
hibeto  ,  dolor  enim  sic  levissimus  erit  Ventrem 
vero  ita  curare  oportet  ut  clystere  subducas  et 
refrigeres,  hoc  enim  omni  morbo  convenientis- 
simum  exsistit.  Exhibendus  etiam  potus  et  sor¬ 
bitio  et  potiones  acidiores  propinandae,  ut  spu¬ 
tum  de  latere  per  superiora  educatur.  Ubi  vero 
pus  repurgari  coeptum  sit,  quae  latus  calefa¬ 
ciunt  conferunt  et  exteriore  parte  lateri  admo¬ 
venda  quae  maturent.  Prius  autem  adhibere 
non  confert,  quod  resiccetur.  Oritur  autem 
hio  morbus  ex  potationibus  praecipue ,  aut  cum 
quis  humecto  corpore  vel  temulentus  vel  so¬ 
brius  rigore  correptus  fuerit ;  fit .  et  aliis  ex 
causis.  Iudicium  autem  subit  hic  morbus,  cum 
brevissime  quidem,  septimo  die,  cum  longis¬ 
sime  vero,  decimo  quarto.  Quo  quidem  si  pus 
ex  latere  repurgatum  et  per  sputum  reiectum 
fuerit,  sanus  evadit.  Sin  minime  exspuatur, 
purulentus  fit  et  morbus  longius  protrahitur. 

8.  Iudicari  autem  morbi  dicuntur,  cum  in¬ 
crescunt,  aut  exolescunt  aut  in  alium  transeunt, 
aut  desinunt. 

9.  In  pulmonis  inflammatione  febris  detinet 


—  280  — 

xai  ixofflifiTrerat  rb  psiv  tp&rov  tpXiy/sa  et  tussis,  et  primum  quidem  pituitam  crassam 
jr ayp  xai  xaiapbv,  'ixrifi  'Si  xai  hfSSia #  C/xi-  et'  puram  exscreat,  sexto  vero  ac  septimo  die 
%0Aov  xai  urOTihov,  bySiy  Si  xai  iv&ri}  aliquantulum  biliosum  et  sublividum,  octavo 
dr6m>».  Toircp  vjv  fiiv  bSivy  '  iyyivyrai  autem  et  nono  pure  permixtum.  Huic  si  dorsi 
j)  rou  v&rou  1)  'r&v  xteDptaV,  Mimi  'ixsp  aut  laterum  dolor  oboriatur,  exhibeto  quod  in 
h  rt)  xXeupfrlSi  rou  TteUpourijp  dSivy;.  ft»  morbo  laterali- ad  lateris  dolorem  facere  in  me- 
rpj  ipap/xaxtriSi  yiypaxrat  ■  sroroffff  Si  xai  dicamentorum  tractatione  scriptum  est.  Potibus 
puCptij/ian  xai  fi fe  xoiUv\p  i/p  {ixo%6p)iisiv  xai  autem  et  sorbitionibus,  alvi  etiam  subductione 
■Jrfgiv  xark  raira.  ispaTsisiv  r %  xteupMt-  et  refrigeratione,  iisdem,  quibus  in  morbo  la- 
oxag  Si  rb  alaXov  ix  rou  i rvsi/iovog  *  ava-  terali  curatio  facienda  esfc  Ut  autem  sputum 
xaiapslrai  xai  rb  tuov,  Mimi  (pcippoaxa  et  pus  ex  pulmonibus  sursum  educatur,  exhi- 
aora,  oJarb  Tveipsav  itypaiverai  xai  xaial-  benda  sunt  in  potu  medicamenta,  quibus  pulmo 
psrai  rb  tuov  &va.  'H  Si  vouao $  rdirij  yi-  humectatur  et  pus  per  superiora  repurgatur. 
yvsrai,  'irav  ix  rijp  xeQatfi;  ‘  QMypx  Hic  autem  morbus  oritur  cum  pituita  ex  capite 

Mpiov  -puij  b  rbv  Tvei/iova-  hri  S'  bre  xai  confertim  ad  pulmones  defluxerit.  Interdum 
ix  t '^supkiSop  ‘  pteikrarai  ip  xepiTvsufaovfyv  vero  ex  morbo  laterali  in  pulmonis  inflamma- 
xal  xaucov.  xpiverar  S'  iv  y/poipipin  %  psiv  tionem  et  febrem  ardentem  transitus  fit.  ludi- 
I Hpayurarvi  ’  iv  rsdSspeaxatSsxa,  i/  Si  fia-  catur  autem  brevissime  quidem  decimo  quarto 
xporarvi  iv  Suolv  ‘Seoipaip  sixoai-  SiaQei-  die,  longissime  veroduodevigesimo.iPauci.ef- 
youdSibKlyoi-ylyvovraiSixalifiTuoiix  fugiunt;  fiunt  vero  etiam  suppurati  ex:  hoc 
rairifp  rtjp  voirou,  ijv  pov/  iv  rijtri  xuplyet  b  morbo,  nisi  pulmo  intra  iudicatorios  dies  re- 
TveOpoav  xabapby.  ‘  purgatus  fuerit. 

V.  Qpevlnp  Irav  A«|3{f,  tu  perii;  h%si  10.  Ubi  phrenitis  occupat,  primum  levis  fe- 
(Sfyypbt; ‘rbrrp&rov- xai  bSini  Tpbp  rii  lito-  bris  detinet  et  dolor  circa  praecordia,  magis 
%ivSpia,  ftaWov.Si  xpop  ra.  Ss^iaiprb  autem  dextera  ad  hepar.  Cum  autein  quartum , 
Iprap'  orav  Shrerapraiop  yivv/ral,  xai  Tspi-.  aiit  quintum  diem  attigerit,  tum  febris' vehe- 
Tralop,  'i  re  Tuperbp  lo%upirepop  y [yvsrai  mentior,  tum  dolores  maiores  fiunt,  colorque 
xai  albSivaii  xai  rb  yjp&fun  iixbyoXov  >yL  aliquantum  biliosus  redditur  et  mens  offenditur. 
yvsrai  xai  rou  vou  xapaxOT^.  Tourcp  rijp  Huic  ad  dolorem  eadem,  quae  in  morbo  late¬ 
ndi'  bSivyp  axsp  iv  ry  xXeuplnSi  SiSivat;  rali,  exhibeto  et  qua  parte  dolor  detinet  tepe- 
xai  %\iahsiv,  'tv'  "{)  hSivvj  s%si,  “■ ri/v  xoihfyv  facientia  admoveto.  Alvus  vero  curanda  eadem- 
Si  iepxTsieiv  xai  raXha  xoiieiv  ra  abra,  que  reliqua  excepto  potu  facienda.  :Potu  quovis 


—  281  — 

,  v  T0 o  rorou ■  ctotSi  Si  %pifdlai  rav  aX-  alio  praeterquam  vino  utendum,  aut  acetum  et 
ora  iv  ibiXyq ,  srAi )v  oivou,  Sj  8%oq  xai  mei  et  aqua  exhibenda.  Vinum  autem  mente 
u,iXi  mi  iiSup  ‘SiSovar  olvoq  Si  ou  %u/xQlpei  offensa  neque  in  hoc  morbo,  neque  in  quibus- 
TOrj  ygg  xapaxivrrovroq,  ’  outc  iv  raury  rtj  vis  aliis  confert.  In  hoc  autem  morbo  caput 
votJo-qj ,  oure  iv  r ytrt  iXXipai  •  XoOeiv  Si  icoXXtp  multa  calida  lavare  confert.  Molliore  enim  red- 
mi  fcpfiip  'xart i  rv/g  xeQaXijg  iv  rafrnp  ri}  dito  corpore,  sudor  magis  oritur  alvusque  et 
voCetp  %u/iQeper  /xaXaaao/xivou  yap  rou  etb-  urina  excernitur,  ipseque  moderatior  evadit. 
fixrog  xai  iSpcog  /xaXXov  yiyverai  mi  iji  xoi-  Hic  morbus  oritur  ex  bile  commota,  ubi  ad 
A/V  xai  rb  oupov  Sia%up£ei  xai  al/rog  '  iau-  viscera  et  septum  transversum  resederit.  Iudica- 
rou  iyxpariarepoq  yiyverai.  'H  Si  vouaog  tur  autem  ut  brevissime  septimo,  ut  longissime 
yiyverai  ‘  Ori  %oXijg,  orav  xivpheiaa  vrpbq  vero  undecimo.  Hunc  etiam  morbum  pauci 
ra  aitX&yyya  ‘xai  rag  (ppivaq  vrpodQy  effugiunt,  et  hic  quoque  in  pulmonis  inflamma- 
xpbtrai  Si  it  /xiv  /3 pax»rarv/  efSSo/xalv/,  v/  tionem  transit,  ac,  ubi  transierit,  pauci  evadunt. 
Si  /laxpoT&Tvi  evSemralv/-  SiaQeOyoum  Si 
xai  ralnv/v  bXlyoi  •  poeOlararai  Si  xai  ailri/ 
ig  vrepixveu/xovli/v ,  xai  ijv  /xeracrij,  bXlyoi 
SiaQefryouai. 

ia'.  K ausoq  Si  8 rav  £%#,  vruperbq  'iayjn  11.  In  febre  ardente  febris  et  sitis  vehemens 
xai  Slipa  hr%upif'  xai  {/  yXaaaa  rpv/yia  xai  detinet,  lingua  aspera  et  nigra  propter  respi- 
pt.ibx.iva  yiyverai  usrb  Hep/xirt/roq  rou  aveO-  rationem  calidam,  color  aliquantum  bibosus  fit 
/xarog  xai  rb  xp&pta  C/vr6%oXov  yiyverai  xai  et  biliosa  alvi  recrementa.  In  aegro  partes  ex- 
ra  ’  un&vra  yoX&Sta,  xai  ra.  /xiv  it- a  0u-  teriores  frigidae  sunt,  interiores  vero  admodum 
Xpbg-yly verat,  ra  S'iaa  Xfyv  6ep/x6g.  ToOrtp  calent.  Huic  refrigerantia  et  alvo  et  exteriore 
igU/xQipei  06y/xara  vrpocQipeiv  xai  vrpbg  rijv  corporis  parte  admovere  convenit,  ea  cautione 
xoiXlt/v  xai  it-adev  srpbg  rb  aii/xa ,  ‘  QuXar-  adhibita  ut  ne  inhorrescat.  Potiones  quoque 
d/xevov  /xi/  0pl^ip'  xai  ri  re  x6/xara  xai  et  sorbitiones  crebrae  et  paulatim  quam  frigi- 
ra  | 6u0tf/xara  SiSdvai  vruxvi  xai  xar'  oXlyov  dissimae  exhibendae.  Alvus  vero  curanda  et  si 
ag  0uxpirara,  riji i  Si  xotXh/v  OepareOeiv,  quidem  contenta  non  subeant  subluenda  et  per 
'  xJjv  /xiv  /xv)  uvroxapiy  ra  iveovra,  xXurai  ■  infusa  quam  frigidissima  vel  quotidie,  vel  tertio 
tpCxeiv  “Si  xX&a/xaai  &g  0uxporaroiai  vj  quoque  die  refrigeranda.  Hic  morbus  oritur 
brf/xepat  1)  Sii  rplrv/q.  'H  Se  vouaoq  aiirtf  ex  bile  commota,  ubi  in  aliquam  interiorem 
yiyverai  uro  %oAi}5,  orav  xivpSetaa  ivrbg  corporis  partem  incubuerit.  Consuevit  etiam  in 
rou  eti/xaroq  xaraarqpl^y  0iXiei  Si  xai  ig  pulmonis  inflammationem  transire.  Iudicatur 


repirveupovbfv  peblrratSai-  xpiverai  Si  j  piv 
(}pu%urkr>i  ivdrip,  ij  Sexarip,  i j  Si  paxpo- 
rarif  '  rearapeaxaiSexarip-  i cui  Sj v  piv  per a- 
trrijj  iq  repirveupovitjv ,  oMyoi  SiatpeOyoun- 
i)v  Si  pii  perarrij,  SiaQeiyoun  roX  Xoi. 

Air  at  piv  oSv  igeiat  xakiovrat  mi  Sei 
rairaq  olira  Separeietv. 

t[S'.  'Ox6sot  Si  dkk oi  roO  yjitp&vaq  rupe- 
toI  yiyvovrat,  eir'  i%  oivou,  eir'  ix  x6rou, 
eir'  i%  akkou  rivis,  (pukkeseeSai  %plj-  ‘  pe- 
Sirravrat  ykp  iviore  iq  rkq  btqeiaq  voCrouq. 
'H  Si  peraerartq  aitruv  rotaOrv/  yiyverar 
‘  'orav,  r&v  Sio  xextvypivuv,  rou  (pkiypariq 
re  xai  rijq  yfiXijq,  pi\  rk  tjupQipovra  rpoa- 
(pipyrat  rlp  a&part ,  %uarpe06peva  aiirk 
i rpiq  iuurk  r6  ‘re  tyXiypa  xai  ij  %oty 
rpoarirret  rou  a&paroq  1  {?  5lj  rbyi)  xai 
yiy  verat  ij  rkeupiriq,  ij  0pevinq,  ij  repi- 
rveupovfy  •  QuXaraecSat  oSv  %pij  roiq  '  ru- 
peroiiq  roi/q  iv  r$  %eip&vr  v/  Si  Qukaxi) 

’  irru  ifmyjy  mi  ia%va<Tfy  xai  rijq  xotSJtfq 
xivartq •  puQijpatsi  Si  xai  r6pam  Sidyetv, 
Saq  SLv  6  ruperoq  petuSyi- 
ey'.  Tcov  voiaav  r%eS6v  n  pdXiara  ai 
btjeiai  xai  kroxreivouct  xai  iraov&rarai 
eh n  mi  Sei  rpiq  airaq  (pukaxijq  re  rkei- 
eryq  mi  Qeparefyq  axptfSetrrdrviq  xai  kri 
rou  Separ eiovroq  xaxiv  ’  piv  pySiv  rpoayi- 
yveaOat,  kXX'  apxietv  rk  kr‘  aitruv  r&v 
voriipa.ru v  iirapxovra,  ’  kyaSiv  Si  S  n  SLv 
oToq  re  xai  ij  v  piv  ipS&q  SepareOovroq  rou 

tyrpou,  itro  peyiSeoq  rijq  voCaou  xpartyrat 
o  xapvuv,  oi/y):  rou  tyrpou  “  uilrtf  ij  apaprfy 
teri’  ijy  Si  pvj  SepareOovroq  ipStbq,  ptfSi 
ytyvkrxovroq ,  iri  rijq  voCeou  xpartyrai, 
roO  iyrpou. 


autem  ut  brevissime  quidem  nono  aut  dee’ 
die,  ut  longissime  vero  decimo  quarto.  m 
si  quidem  ad  pulmonis  inflammationem  deve¬ 
nerit,  pauci  effugiunt,  sin  non  transierit,  multi 

evadunt. 

Atque  hi  quidem  acuti  morbi  vocantur,  quos 
hoc  modo  curare  convenit. 

12.  Quae  febres  aliae  hieme  sive  ex  viao 

sive  ex  lassitudine ,  sive  ex  alia  quavis  re  ori¬ 
untur,  diligenter  observandae  sunt.  Interdum 
enim  in  acutos  transeunt  morbos,  earumque 
transitio  fit  huiusmodi.  Agitatis  duobus  humo¬ 
ribus,  bile  ac  pituita,  ubi  quae  minime  conve¬ 
niunt  corpori  admoventur,  ipsi  in  sese  collecti 
in  eam  corporis  partem,  quamcumque  fors  ob¬ 
tulerit,  incidunt,  fitque  aut  morbus  lateralis, 
aut  phrenitis,  aut  pulmonis  inflammatio.  Fe¬ 
bres  igitur,  hieme  exortas  diligenti  cura  obser¬ 
vare  oportet.  Sit  autem  prudens  illa  cura,  ut 
quies,  gracilitas  et  ventris  evacuatio  adhibeatur. 
In  sorbitionibus  autem  et  potionibus  perduran¬ 
dum,  donec  imminuta  fuerit.  tw  sjf!) 

13.  Ex  omnibus  fere  morbis  acuti  praecipue 
et  interficiunt  et  maximos  labores  excitant, 
iique  plurima  observatione  et  accuratissima  cu¬ 
ratione  indigent.  -Neque  ab  eo,  qui  curat,  ma¬ 
lum  aliquod  inferri  debet,  sed  satis  sint  quae 
a  morbis  nascuntur  ipsis,  et  contra  bonum 
quodcumque  praestare  possit  adferat.  Quodsi, 
cum  probe  curet  medicus,  morbi  magnitudine 
superetur  aeger,  haec  medici  culpa'  non  est 
Sin,  cum  non  recte  curet,  neque  morbum  co¬ 
gnoscat,  a  morbo  superetur,  medici  culpa. est. 


—  288  — 


Tov  ii  HpBOG  rait  ' ytyverai •  xupe- 

7-0$  ?<r%f<  te%uf°S  x*1  xal  W0™1  lml 

votyv-  tvtoiai  &  xal  xdra  iiaxapitr  ro6- 
rom  ^  x-beiv  iii6mi  xai  ‘  fiuCpdv,  8  r/  dv 
soi  ioxty  ixirljieiov  slvai  ‘  Ijv  is  xposlsTigrai 
xpbg  rjv  xapityv  %oA9  i)  0Xiypaa,  ixtxl- 
yovrsg  iliap  4'»%t>w,  9  peMxpyrov  ‘  i/aoOv- 
Tav-  Jjv  it  9  y aerii p  potj  uToyapty  ,  xk(b 
spian  XpycBai,  i)  fiakdv/p.  'H  <52  vousof 
ytyverai  dxb  %oA9$-  dxakkdssovrai  it  /id- 
Xisra  ifiiopcaloi,  ‘  9  iva.Ta.7oi.  "Hv  ii  rov 
i ruperou  exovrop  piv/  xabatpavrai  pof/re  xdra, 
poPjre  dva,  xbvog  ii  ivtf  xa$’  &Xav  rb  s&pta, 
brav^j  rpiratoq  !)■  rerapratog ,  0ap/idxcp  tixo- 
xa&ijpai  iku0pip  xdra,  9’  xbpoan-  xOtieiv  ii 
jMtpypui  dxb  Xtyxpou  7j  dktjrou  xctl  xbpoasi 
rotsi  ‘  abrolst  Oepaxebeiv  ■  xas%ousi  ii  xai 
raura  uxb  %oA9$-  "Hv  ii'  rd  piiv  l^a  poi\ 
xvp&iyq  9  a06ipa,  rd  <f  Isa,  xal  9  ykassa 
rpv/%ta  xai  fitkaiva  ’  ytvyrdi ,  xal  ot  x6ieg 
xai  at  x&ipet;  dxpai  0uxpdi'i  roCrcp  0dp/aa- 
xov  ptiv  potf  iiibvai,  Bepaxebeiv  ii  xpor0t- 
pav  06ypoara  xai  xpbg  ri)v  xoikfyv  xal  xpbq 
rb  dkk o  sapoa.  Kakisrai  ii  xaua&iyq  b 
XOperbg  olrog ■  xptverai  ii  podkisra  iviexa- 
Tdlog  xai  ressapesxaiiexaraloq.  "Hk  <52  7-8 
xup  ka/ijidvtp  xal  foebtvj,  rou  ‘ii’  'itdfidrbq 
abrbv  (idpoq  2%j?,  ’  toutov',  iaq  /iiv  dv  rb 
xii, 0  l%y,  pv0<i/iaci  xai  xbpoasi  itepaXeCetv 
brav  ii  /jl 9  iiibvai  xai  sirta-  xaSijpai 
i'  rd%isra  0apu.dxa,-  ijv  re  di/a  ioxiig 
soi  betaSai,  ijv  re  xdra. 

te'.  "Hv  ii  xuperog  ptiv  pe 9  ?%j i,  rb  ii 
arb/oa  xixphv  iy  xal  rb  sdpia  (dapOn/rat 


14.  Aestate  haec  accidunt;  febris  vehemens 
et  sitis  detinet,  quidam  bilem  vomitione  reiici- 
unt,  quibusdam  etiam  per  inferiora  secedit. 
Quibus  quodcumque  conveniens  esse  tibi  vide¬ 
bitur  potui,  vel  sorbendum  exhibeto.  Quodsi 
bilis  vel  pituita  ciroa  cor  urgeat,  aqua  frigida 
aut  mulsa  epota  vomendum  et  si  venter  infra 
iiori  subeat,  infuso  vel  glande  utendum.  Morbus 
hic  ex  bile  oritur.  Liberantur  autem  fere  septimo 
vel  nono  die.  Quodsi,  eum  febris  detinet ,  neque 
per  inferiora,  neque  per  superiora  purgantur, 
totumque  corpus  laboret,  tertio  vel  quarto  die 
levi  medicamento  vel  potione  per  inferiora  pur¬ 
gandum  parandaeque  sorbitiones  ex  milio  et 
farina,  iisdemque  potionibus  utendum.  Haec 
Vero  etiam  ex  bile  accidunt.  —  Si  quidem  par¬ 
tes  exteriores  non  admodum  igneae  videantur, 
sed  interiores,  linguaque  aspera  et  nigra  facta 
sit  et-  pedes  summaeque  manus  frigidae  sint, 
huic  ne  medicamentum  quideiu  exhibueris,  sed 
curationem  per  refrigerantia  et  Ventri  et  toti 
corpori  Adhibita  facito.  Haec  febris  ardens  no¬ 
minatur,  iudicaturque  fere  die  undecimo  et  de- 
cinioquarto.  Quodsi  febris  prehenderit  et  di¬ 
miserit,  corporis  autem  gravitas  detinuerit,  hunc 
quidem  qiiamdiu  febris  tenuerit  sorbitionibus 
ae  'potibfiibhs  '  curato.  Cum  vero  ininime  deti¬ 
nuerit,  etiam  cibos  exhibeto  et  quam  citissime 
medicamentum  purgans  exhibeto,  sive  sursum, 
sive  deorsum  tibi  eo  opus  esse  videatur. 


15;  Sin  febris  quidem  non  detineat,  os  tamen 
amarum  habeat,  corporis  gravitas  adsit, 'cibum- 


—  284  — 


xal  &erit%  Qappaxov-  SiSbvay  sr ds%ei  Si  que  minime  admittat,  medicamentum  exhibete 
Taura  Civrb  %okijg ,  'brav  ig  rdg  (pkifiag  xal  Haec  autem  ex  bile  accidunt,  cum  ad  ve  ° 
t a  dpOpa  xarai TTyplfy.  'Oxosat  Si  dkkai  etarticulos  decubuerit.  Ac  ad  dolores 
oSOvai  iv  r$  Sipei  xxra  ' r^v  xoikhjv  yiyypv-  cumque  alii  per  aestatem. oriuntur,  quttarte 
rai,  bxbsai  piy  xpbg  Ta£iT0%6vSpia  xalrijv  ad  praecordia  et  cor. feruntur,  aquam  mulsam 
xapSiijv,  pLsktxpyTOv  uSapig  roiiav,  '6sov  rpeig  aquosam  aceti  tribus  affusis  heminis,  tepidam 
xorOkag,  b%og  vrapa%£ag,  Sbg  vrieiv  %kie-  propinato  et  ubi  modico  tempore  eam  conti- 
p6v-  xal  birisypv  bkfyov  %p6vav  t-ov6akQl)elg  mjerit,  et  igne  et  vestibus  contectus  inoalu- 
?r upl  xal  Iparloiei,  ipeira-  Ijy  Si  drepisavri  erit,  vomat.  Quodsi  a  vomitu  rursus  uree- 
aung  Tpoffisrijrai  xal  xvly\ i,  aung  ipsrov  ant,  et  strangulent,  rursus  vomitum  cieto  aut 
mteMa-  i}  kobsag  abrbv  yrokktp  xal  flep/xip  multa  calida  loto  alvum  subluito  et  tepefactoria 
broxkCsat  xal  %kidspara  rpOffriSivui,  idv  quamdiu  dolor  detinuerit  admoveto.  Haec  au- 
’  ij  bSOvy  yrd<s%ou<si  Si  Taura  pdkiara  tem  praecipue  ex  pituita  oriuntur,  cum  com- 
uto  rou  (pkiy par  og,  orav  xiv-^iv  ic posvisy  mota  ad  cor  irruperit.  His  vero,  qui  huiusmodi 
yrpbg  rvjv  xapSfyv  SiSbval  Si  roisi  rdroiaura  doloribus  conflictantur,  etiam  ea  medicamenta 
■  dkyijpara  dkyiousi  xal  ruv  Qappdxav 8,  exhibenda,  quae  ad  huiusmodi  sedandum  ia 
yiypaxrai  ‘rijg  bSuvyg  vraOovra  iv  Tij  0ap-  medicamentorum  tractatione  scripta  sunt.  At  si 
paxlnSi.  "Hv  Si  peOtsrijrai  ij  bSCyy/  dkkore  dolor  subinde  ad  aliam  ventris  partem  citra 
akkip  rijg  xoikhjg  xal  di rCpsrog  kouetv  febrem  transierit,  multa  calida  lavandum  et  ad 
■zokkcp  xal  Oeppip,  xal  Tivsiy  SiSbval  rijg  dolorem  ea  potui  exhibenda,  quae  in  morbo 
bSuvyg  ‘  efoexa,  'dvctp  iv  Tij  TkeupinSt  ,yi-  laterali  scripta  sunt,  aut  aliud  quodeumque  tibi 
ypaxrai,  1)  rdv  Stkkav  '6  n  dv  aoi  Soxiy  visum  fuerit.  Quodsi  dolore  non  liberetur,  me- 
ijv  Si  pij  dxakkdasvjrai  rijg  bSOvxg,  iixoxa-  dicamento  per  inferiora  purgandum,  cibis  vero 
Bijpat  Qappdxtp  xdra,  sniav  S'  dniyjushai ,  quoad  dolor  tenuerit  abstineat.  Huiusmodi  au¬ 
se?  dv  ij  bSuvy  l%fr  rd  Si  roipura  dkytf-  tem  dolores,  qui  ita  vagantur,  ex  bile  oriunto. 
fMTtt  8( ra  oOrag  Tkavdrai,  uxb' %°k fc  yl-  In  doloribus  vero  qui  infra  umbilicum,  contin- 
yvsrat.  "Oaai  Si  xdraOey  rou  bpQakou  gunt,  alvus  molli  infuso 'est  subluenda,,  qui  si 


bSCvai  ylyvovrai,  SxoxkOsai  pakaxip  xku-  non  sedentur,  medicamentum  deorsum  purgans 


spari-  ijv  Si  pvj  zabavrai,  tpdppaxov  Sou-  exhibendum. 


<?'.  'O xbaai  S *  bS6vai  btjayrivyg  yiyvovrai  16.  Qui  vero  dolores  derepente  citra  febrem 
iv  Tip  s&pari  aveu  ruperou,  %up0£pet  koO-  corpori  accidunt,  in  his  multa  calida  lavare  et 
siv  5 rokkip  xal  Seppip  xal  %kiaiveiv  ^  r b  yap  tepefactoriis  uti  confert.  Pituita  enim  et  bilis 
tykiypa  xal  ij  %okij  %uveanjx6ra  piv  ‘layu-  coacta  quidem  valida  sane  sunt  et  quacumque 


—  285  — 


-  ian  xai  xpartei  xa6'  ixolov  SLv  rou  rti- 
parot  «f  xai  rivov  re  xai  oS6v>/v  iryop^v 
rapi%£i<  Siaxtyuqhx  Si.arievirrepa  lari 
■m&'  o  Sv  eOSyXa  y  rou  r&pLaros. 

, r\  Xa  Se  vorifuara,  ora  rou  Upeos  'yi- 
yyerai.  Satie  yly  verSat  obrue ■  brav  rt>  r&pia 
uro  roC  v/Xiou  6a\(p6ij,  uypalverar  uypaivi- 
fievov  Se  voriei,  vj  rav,  vj  *  is  '6  n  S.v  xara- 
rritplfr  ri  QXtyfia  xai  t/  yoXij.  "Hi/  /eiv 
oZv  ne  abra.  ap%6[ieva  BepareCy,  obre  pia- 
xpa  ylyverai ,  o2r’  imxivSuva ■  ijv  Si  pt,\ )  fc- 
pareinp,  ‘ij  xax&s  SepareCip,  *  QiMet  xai  pea- 
xp&repa  ytyverOai,  roXkaxis  Se  xai  xretvei. 

u(.  K ai  rpiraioi  Si  xai  rerapraioi  rupe- 
roi  ix  r&y  abr&v  ylyverSai  reCpOxan.  A£ir>/ 
*l  xardrrans  rav  yortf/eccrtev  fiaXtrra  fiiv 
rou  Upeos  ylyverai ,  iv/otrt  Si  xai  rou  yei- 
p&voe.  Tpiratog  Si  ruperis  brav  iy»,  tyv 
piiv  roi  Soxiy  dxdSapros  eTvat,  ry.rerapry 
Cpdpfeaxov  Souvai  •  ijv  Si  fttf  coi  Soxiip  (pap- 
pidxou  Selctiai  i  ,SiS6vai  (pdpptaxa  rorce,  olei 
i)  /xeraarijrerai  6  ruperis  Hj  aroXetyei,  Si- 
Sivai  Si  Sxrrep  yiyparrai  iv  roin  Qap/ed- 
xoicr  xai  iv  r%  piiv  XtjipijSuQljpoari  xai  ro- 
r$  Siairav,  rate  Si  Sia  piirou,  nrloiai  Sia- 
yaptfrixoin.  Aapofidvet  S’  &s  iwl-  ri  roui.ii 
obx  iri  rXeicrov-  ijv'  Si  /ii/  OepareSyrqi, 
lUXei  /ieMcraaSai  is  rerapraiov  xai  yiyve- 
rSai  roukuypovios ■  "Hv  Si  rerapralos  Xape- 
fSavy,  ijv  piev  dxdSapr os  %,  xa$a!peiv  rpa- 
rov.piiv  rv/v  xeQakvfv  xai  ‘  Siakir&v  rpeis 
Sj  r irrepas  vj/eipas,  (pap/eaxov  SiSovai  ava 
xar'  abrv\v  rvfv.  Xijipiv-  SiaXirhv  Si  x&ra 
Souvai  erepov  iv  aurjj  ry  Xtjipr  ijv  Si  rpig 


corporis  parte  constiterint,  ibi  vim  obtinent,  ve- 
hementemque  tum  laborem ,  tum  dolorem  exci¬ 
tant.  Diffusa  vero  quacumque:  corporis  parte 
se  prodant  imbecilliora  sunt. 

17.  At  vero  morbi,  qui  per  aestatem  accidunt, 
sic  oriri  solent.  Ubi  corpus  ex  sole  incaluerit, 
humectatur,  bumectatum  vero  aegrotat  vel  to¬ 
tum,  vel  ea  parte,  in  quam  pituita  et  bilis 
decubuerint.  Eos  igitur  si  quis  per  initia  cu¬ 
raverit,  neque  longi,  neque  periculosi  reddun¬ 
tur.  Sin  non  cures,  aut  male  curea,  et  longio¬ 
res  esse  consueverunt  et  plerumque  interficiunt. 

18.  Quin  etiam  ex  bis  tertianae  et  quartanae 
oriri  solent.  Haec  morborum  constitutio  potis¬ 
simum  quidem  per  aestatem,  interdum  autem 
per  hiemem  accidit.  Cum  febris  tertiana  deti¬ 
nuerit,  si  quidem  non  purgatus  esse  tibi  vide¬ 
atur,  quarto  die  medicamentum  purgans  exhi¬ 
beto.  At  si  medicamento  opus  esse  tibi  non 
videatur,  in  potu  ea  medicamenta  danda  sunt, 
quibus  febris  aut  transmutetur,  aut  desinat, 
quemadmodum  in  medicamentis  scriptum  est. 
Et  in  accessione  quidem  sorbitione  et  potu.nu- 
triendum,  intermediis  autem  diebus  cibis  alvum 
subducentibus.  Quae  ut  plurimum  non  ita 
saepe  prehendit,  nisi  vero  curetur,  in  quartar 
nam  transire  et  diuturna  esse  solet.  Si  autem 
quartana  prehenderit,  si  quidem  non  purgatus 
fuerit,  primum  quidem  caput  purgandum  et 
tribus,  aut  quatuor  interfectis  diebus  sub  ipsam 
accessionem  medicamentum  sursum  purgans 
exhibendum,  rursus  aliquo  intervallo  interfecto 
aliud  medicamentum  deorsum  purgans  in  ipsa 


—  286  — 

raura  fiv/  xabyrat,  SiaXixiPv  xdXiv,  XoOrag  accessione  dandum.  Quodsi  per  haec  non 
:roAA$  xal  6epn$,  Souvat  r&v  '  Qappdxiuv  &  detur,  rursus  intermissis  aliquot  diebus  multa 
ykypaxrar  xorolmSk  xal  puQkjfiaet  xal  rij  calida  loto  medicamenta,  quae  scripta  sunt  w. 
SXXy  Siatry  %pyeOai,  Siaxep  M  rou  rpi-  hibenda.  Potionibus  autem  et  sorbitionibus" 
ralou-  Xafijidvei  $k  otrog  6  xuperbg  robg  reliquaque  viotus  ratione,  velut  in ,  tertiana’ 
piv  irXelaroug  xouXbv  %p6vov,  roitg  ik  xal  utendum.  Haec  autem  febris  plurimos  quidem’ 
bXlyov  xal  ylynrut  ftkv  "6  rerptralog  xal  longo,  tempore  invadit,  quosdam  vero  etiam 
6  rerapralog  < ixb  %oXijg  xal  QXkyfiarot ;<  pauco  et  oritur  quidem  tum  tertiana,  tum 
Si6n  Sk  rpiralog  xal  rerapraiog,  krkpubl  /aoi  qudrtana  ex  bile  et  pituita;  quam  veroobcau- 
ykypaxrai.  ACva/uv  <T  e%et  ‘  ro&rav  rHv  sam  tertiana  et  quartana  fiat,  alibi  a  me  seri. 
xuperuii  rd  (pdp/eaxa  xiv6fj,eva ,  •Sxsre  rb  ptum  est.  Harum  autem  febrium  epota  medi- 
aii/ia  x ara  X&pyv  ehai  kv  rij  kabutiji  6ep/e6-  camenta  hanc  habent  facultatem,  ut  corpus  in 
Tyri  re  xal  \pu%p6rvfri  xal  /etjre  Ssppeatve-  consueto  calore  et  frigore,  suo  loco  consistat, 
a6ai  xapd  CpOmv  pitjre  ^i6%eabar  $i$6vai  8k  neque  praeter  naturam  incalescat,  neque  refri- 
&f  •  ev  rij  Qap/uaefrlfi  ykypaxrai..  geretur.  Exhibenda  vero  quemadmodum  id  me 

dicamentorum  tractatione  scriptum  ssfc.ftw  ,- 
■  ib‘.  QMy/ut  Xeuxbv  brav  rb  a&fia  1  19.  Cum  pituita  alba  detinet;  totum  corpus 
dS&l  *&»  ‘  Xeiixip  oWjfeart  xal  rjg  abrjg  ttlmOpe  albo  intumescit,  eodemque  dfe' alio-tem- 
iffikpyfS  ‘rork  fikv  Soxkei  ■  ptjtav  ehai,  rore  pore  melius  alio  deterius  habere  videtur,  tu- 
ik  0Xaup6repog  xal  rb  oBjfia  dXXbre  aXXj  morque  alias  alia  corporis  parte  et  maior  et 
rou  a&pearos  /i4^w  re  xal  eXaraov  ylyve-  minor  est,  Huic  medicamenta-  deorsum  pur- 
rar  roOTcp  cpdpfiaxa  SiSovai  x&TU  j  tity  gantia  exhibenda,  quibus  aqua  aut  pituita  pur- 
Btap  ’  $)  CpXky/ea  xabalperai-  'Siairav  S&w<-  gatur.  Ih- victus  autem  xatidne  utendum  cibis 
rlom  xal  xoroiai  xal  xbvoici^  bCp1  Sv  Agf£$i,  et  potibus'  ac  laboribus,  ex'  quibus  'siccissimus 
p6rarog  hrat  xahlr%v6rarog.  'HMvouoog  et  maxime  ■  gracilis  evadat,  Morbus  4io  ex  pi- 
«8n/  ylyverai  &xb  QXky/iarog,  brav  rig  tuita  oritur-,  cum  quis  ex .  diuturnis  febribus 
kx  xuperuy  ’  xoXu%povlav tpXeypar&tyg  8>v  pituita  -  abundaverit; -et  minime  purgatus  fuerit, 
dxdbaprog  ykvyrat,  rpkxyrat  re  rb  QXky/m  et  in  eius  carnes  pituita  vertatur.  Quae  quam- 
abroti  avk  rdg  tsdpxag-  xal  Xeux6repov  pkv  quam  reliqua  pituita  nihilo -sit  albidior,  cutis. 
obikv  rouro  rou  alXXou  ‘  (pXkypiarog,  b  9k  tamen  color  candidior  apparet.  Sanguis  enim 
Xpitg  Qatverai  Xeuxbrepog-  rb  yap  at/ea  bxb  pituitae  copia  aquosior  redditur,- ineque  aeque 
xXjboug  rou :  QXky/iaros  uSapkarepov  ylyve-  in  eo  -bonus  color  ines.t,  proptereaque-  eaadidi- 
rai  xal  obx  Ivt  bpeolng  kv  abrep  .rb  'e!l%poOv  ores  ■  apparent;  morbusque- pituita  alba  vocatur. 
xal  Sicc  rouro  Xeuxbtepot  re  (pahovrai  xal  Si  Igitur  per  morbi  initia  curatio  adbibita  fne- 


xaXierat  ij  vousog  QXtypia  Xeux6v.  "Hv  fitv 
oh  6epaxeu6ijj  ipxopiivtpg  ryg  voOsou,  uyitjg 
yfyverat-  ijv  bt  pei),  tg  iiSpaxa  peOisrarat 
if  vousog  xai  SitCpSetpe  rdv  £v6puxov. 

x'.  'Oxfooi  St  sxXijt >a  I %ovst  pttyav,  6x6- 
<70i  potv  elst  ’%oX6Seeg,  xax6%poot  re  yl- 
yvovrat  xai  xaxeXxteg  xai  Sus&Seeg  tx  roO 
sr6ptarog  xai  Xexroi-  xai  6  sxXv/v  sxXypbg 
xai  alsi  xapaxXPfStog  rd  /ityeSog-  xai  rd 
stria  oh  Staxapiet-  ox6soi  St  (pXeypiariat , 
raura  re  fjasov  '  xasypust  xai  6  sxXijv  dX- 
Xore  fit^av  yly verat,  aXKore  St  tXdsscov. 
ToCrotst  'St  %vfi$4pei,  tjv  pctv  dxdSaprot 
(paivuvrat,  xaBaipetv  xai  rijv  xe0aXi\y  xai 
rt  dXXo  supca-  ijv  St  fiif  Siavrat  Qapfia- 
•i ceiifg,  Statrav  ox6sot  piy  0Xeypt.ardSeeg  fy- 
paivovra  rb  supoa  xai  isxvaivovra  strioisi 
xai  xorolst  xai  tfitroisi  xai  yuptvaslotst  &g 
xXeisrotst  xai  xeptxdrotst-  xai  rou  vppog  tX- 
Ae/3 6pcp  xaBaipetv  civa-  bxbsot  St  yaX&Seeq, 
t-upiQtpei  Stuypalvovra  rij  Stairip  uxdyetv 
rtjv  xoiXlyv  xai  rijv  xOsrtv  xai  rtjv  CpXtfia 
rtjv  sxXyvinv  dtyitvai  x uxvd'  xai  roist  St- 
oupynxoist  (pap/adxotsi  xpysBat,  &  yty pa¬ 
verat  ‘rbv  sxXijva  ptaXBdssovra ,  xai  xaBai- 
peiv  treog  &ptp  xai  rourov  %oXtjv.  * Evtot  St 
r&v  sxXtjvtdvrav  uxb  fitv  rdv  (pappoctxuv 
i rivovreq  oiix  cbQeXtovrai ,  ot/S'  6xb  rtjg  S.X- 
Xyg  Bepaxeitjg,  ot>S'  is%v6repog  obStv  yiy ve¬ 
rat  aurdv  o  sxXijv,  dXXd  xparterai  rd 
xpos0ep6/aeva  uvet  rou  poeyt&eoq  rvjg  voOsou- 
xpoi6vrog  St  rou  %p6 xou  tvioisi  pctv  ig  SiSpaxa 


rit,  convalescit;  sin  minus,  in  aquam  inter  cu¬ 
tem  morbus  transit  et  hominem  perimit. 


20.  Qui  vero  magnum  habent  lienem,  qui 
quidem  biliosi  sunt  male  colorati  evadunt ,  prava 
ulcera  contrahunt,  os  graviter  olet,  graciles  sunt, 
lien  durus  est,  semperque  aequalis  magnitudi¬ 
nis,  neque  ciborum  reliquiae  per  alvum  demit¬ 
tuntur.  Qui  vero  pituitosi  sunt,  haec  minus 
patiuntur ,  lienque  illis  alias  maior ,  alias  minor 
redditur.  His  confert  si  quidem  minime  pur¬ 
gati  videantur,  caput  et  reliquum  corpus  pur¬ 
gare.  Quodsi  purgatione  non  indigeant,  victus 
ea  ratio  instituenda,  quae  pituitosis  quidem 
corpus  exsiccet  et  extenuet,  cibis,  potionibus 
et  vomitionibus  et  exercitationibus  quam  plu¬ 
rimis  ac  deambulationibus.  Quin  etiam  vere 
per  veratrum  sursum  purgandum.  Biliosis  vero 
confert  per  victus  rationem  humectantem  alvum 
et  vesicam  subducere  et  venam  splenicam  cre¬ 
bro  laxare,  medieamentisque  urinam  cientibus, 
quae  mollire  lienem  scripta  sunt,  et  pro  anni 
tempore  bilem  purgare.  Ex  lienosis  autem  non- 

eX  reliqua  curatione  nihilo  gracilior  quidem 
lien  redditur,  sed  quae  admoventur  a  morbi 
magnitudine  superantur.  Progressu  vero  tem¬ 
poris  quibusdam  quidem  morbus  ad  aquam  in¬ 
ter  cutem  devenit  et  contabescunt,  quibusdam 
vero  purulentus  fit  et  ustione  consanescunt, 
quibusdam  etiam  durior  et  magnus  ad  senectu- 


—  288  — 


xepitararai  ^  voveot;  xal  St'  ouv  i06apy<sav- 
hloiat  '  S'  ixsrufexerai  xai  xauSivres  irytiep 
ytyvovrat  •  ivlotat  Si  '  xal  %vyxarayyp&exei 
axXtfpbrepoq  r'  iiv  xal  poiyaq.  T  6  Si  v6a>ifia 
ylyverai ,  '6rav  ix  xuperuv  xai  xaxoOepaxefyq 
%oA {/  j)  0Xiypia  ij  xal  ipc.06repa  i?  rbv 
exXijva  xaraaryplgip,  xal  xoXuypbviov  /ih 
ien  rb  i rcLbo/;,  bavaruSeq  'Si  oO.  Tfii/  Si 
0ap[iaxuv  bea  SiSorai  rou  exXyjvbg-ra  piiv 
Sia.  rfc  xCenoq  xaBalpei  xai  x oiiei  Xaxapi- 
repov,  ri  Si  xaOatpei  fiiv  oBre  Sii  rijg  x6- 
enoq  oSSiv  8-  n  xal  '  0avepbv  oBr'  SXhp 
oiiSapiij ,  'kax&eeei  Si  tou  ex\y\va. 

xa'.  E IXebq  'irav  Xafy,  {j  yaeriip  exfypii 
ylyverai  xal  Siayuphi  oBSev  •  xai  bSBvy  ‘  xa- 
ri  xaeav  rviv  xoiXfyv  >M%et  xal  xuperbq  xal 
Slipa-  Mors  Si  uxb  xbvov  ‘  xal  ipidet  %oX tfv. 
T  outov  xpv/  Siuypalveiv  xal  SeuSev  xal  ffto- 
Oe v  ’  xal  XoBeiv  xoXXtp  xal  Sep/eQ  xal  xlveiv 
bea  rijv  re  xoiXtyv  xiviei  xal  rb  oSpov  Bxci- 
yei  xal  BxoxXd^eiv,  Jji/  Slyyrai  ■  {jv  Si  ptij 
Siyyprai  to  xXBe/za,  aBXlexov  x poeStfeaq 
xpbq  xoSeava  iexlou ,  0ueljeaq,  ivdvai  rijv 
‘  0ueav  xoXX^v  xal  ixeiSav  ip6ij  rb  ivre- 
pov  iri  rtjq  ’  06eyq  xal  v/  y  aerii  p ,  it-eX&v 
rbv  aBXlexov,  iviivai  xapa%pyfia  xXOepta' 
xal  !jv Si{->iTUt,"uxo%apijeet  xal iiyivje  ierat- 
tjv  Si  /iifS'  11  oB rea  Sierat  rb  xXBepta,  ixa- 
Bvtfexei  poaXiera  ifiSopoaloq.  'H  Si  voueoq  $Se 
ylyverai-  brav  rijq  x&xpov  %vyxauQij  aBpbov 
iv  rip  ivripcp,  xepl  rouro  xepiterarai  0Xiy- 
fxa  xai  rb  ivrepov,  ire  roOrav  ”  &6p6av  ive- 


tem  usque  perseverat.  Oritur  autem  morbus 
ubi  ex  febribus  et  vitiosa  curatione  bilis  aut 
pituita  aut  utraque  ad  lienem  decubuerint.  Et 
diuturnus  quidem  affectus  est,  minime  tamen 
letalis.  Ex  medicamentis  autem  quae  ad  lienem 
exhibentur,  alia  quidem  per  vesicam  purgant 
et  molliorem  efficiunt,  alia  vero  purgant  qui. 
dem,  neque  tamen  per  vesicam  quidquam  quod 
evidens  sit,  neque  per  aliam  uspiam  partem 
lienem  tamen  emolliunt. 


21.  Cum  volvulus  corripuerit,  venter  durus 
redditur  nihilque  infra  demittit,  dolorque  totum 
ventrem  detinet  et  febris  et  sitis.  Quandoque 
etiam  prae  dolore  bilem  vomitione  reiicit.  Hunc 
et  intus  et  extra  humectare  oportet  et  multe 
calida  lavare,  et  bibere  quae  alvum  moveant 
urinamque  deducant  et  per  infusum  subluere, 
si  admittat.  Quodsi  clysterem  recuset,  fistula 
ad  propendulum  utriculi  petiolum  adalligate 
et  inflata,  multus  flatus  immittendus,  intestino¬ 
que  et  ventre  per  flatum  distento,  detracte 
fistula  confestim  clyster  inficiendus.  itQuem  si 
admiserit,  alvum  demittet  et  convalescet;  r- 
sin  ne  sic  quidem  clysterem  receperit,  septimo 
fere  die  moritur.  Oritur  autem  hic  morbus 
ubi  copiose  coacervatum  stercus  in  intestino 
pituita  circumambiente  combustum  fuerit,  in¬ 
testinumque,  his  nimirum  confertim  induratis, 
intumuerit,  nullumque  ex  his  medicamentis 


axXxxbrov,  XeptoiSier  xal  oure  rav  dvuOev 
mofiew  Qdp/iaxov  '%™,  iM’  dve- 
iitei,  oure  rd »  xdruBev  rpoapepopiivav  xX u- 
a/idrav  ‘  Si%ttai  ■  'tifn  Si  ro  »66*jpi*  6%ii 
xau  inxfoSvvov. 

xp.  "TSepoi  Si  ylyverai  rd  pii»  rXeiara, 
orav  rig  lx  voOaou  piaxpijg  dxabaprog  Sia - 
(ptpyrai  roXCiv  ypbvov  ■  QQeipovrai  ydp  at 
adpxeg  xal  rijxovrai  xal  yiyvovrat  USap- 
ylyverai  Si  ilSpexp  xal  drb  rou  arXyvbg, 
orav  voaCjdn  xal  ari  rou  \jrarog  xal  drb 
‘X euxou  CpXiypiarog  xal  drb  Sveevreptyg  xal 
Xeievrephpg.  Kai  !jv  piiv  0;  axabapotyg  'yt- 
viprai  iiSpap,  ij  piiv  yaari/p  iiSarop  rlpirXa- 
raip  oi  re  rbSeg  xal  ai  xvijpiai  iralpovrai, 
ol  Si  dpeoi  xal  ai  xXvpiSeg  xal  rd  arfpbea  xal 
61  pit; pol  rtjxovrai.  ToOrov  vjv  dpyftpie vov 
Xdfiyg  ‘  rpb  roij  CiripuSpov  yeviobai,  (pdp- 
fiaxa  mrlaxeiv  xdra,  u(p’  hv  USap  ij  QXCy- 
pia  xabalperat  ,■  %oXijv  Si  ’ piij  xivieiv,  airl- 
oiai  Si  xal  rorotai.  xal  rbvoiai  xal  repird- 
roiai  Siatrav,  u(p'  hv  layybg  xal  l-tjpbg  larai 
xal  ai  adpxeg  &g  layupbrarai-  ij  Si  vouaog 
bavardStjg,  dXXag  re  xal  Ij»  Cp6y  i j  yaarijp 
piearuOeiaa  iiSarog.  " Orav  Si  di rd  arXyvbg 
ij  ijrarog,  ij  XeuxoO  QXiy/iarog,  ij  Suaev- 
rephjg  igbSpura  peraar^ ,  SepareCeiv  pii» 
roiai  abrolai  ^opipipei-  Siapeuyouai  Si  oi> 
pidXa-  rd»  ydp  voaij/idruv  '6  n  dv  irepov 
’i(p’  iripcp  yivyrai,  dg  rd  roXXd  dxoxrel- 
ver  'brav  yap  dabevti  rip  a&pian  I6»n  uro 
rijg  ‘rapobaijg  voOaou  ’  iripnp  vouaog  inyi- 
vyrai,  rpoarbXXurai  Ciri  daSevehjg,  rplv  Ij 
rijv  Mptpv  vouaov  rij v  barepov  yevopiivijv 
reXeurijaat.  T  6  Si  USap  ylyverai  oiirag- 
ireiSdv  ai  adpxeg  brb  (pXiypiarog  xal  %p6- 


quae  super  bibuntur  recipit ,  sed  vomitione 
reiieit,  neque  admota  per  inferiora  infusa  re¬ 
cipit.  Est  autem  morbus  aoutus  et  periculi 

22.  Aqua  inter  cutem  plerumque  quidem 
oritur,  ubi  quis  ex  morbo  longo  non  purgatus 
diu  vitam  traduxerit.  Carnes  namque  corrum¬ 
puntur  et  colliquantur,  in  aquamque  vertuntur. 
Fit  etiam  hydrops  ex  liene,  ubi  aegrotarit,  et 
ex  hepate,  et  ex  alba  pituita  et  intestinorum 
difficultate  et  laevitate.  Et  si  'quidem  hydrops 
ex  vitiosorum  humorum  purgationis  defectu  na¬ 
scatur,  venter  aqua  impletur,  pedes  et  tibiae 
attolluntur,  humeri,  iugulum,  pectus  et  coxae 
contabescunt.  Huno  si  iriter  initia  in  manus 
sumpseris,  prius  quam  aqua  supra  modum  suf¬ 
fusus  fuerit,  medicamenta  propinanda,  quibus 
aqua  et  pituita  per  inferiora  purgetur;  bilis 
vero  minime  movenda.  Victus  ratio  instituenda 
in  eibis  et  potibus,  laboribus  et  deambulationi¬ 
bus,  ex  quibus  gracilis  et  siccus  reddatur,  car¬ 
nes  vero  quam  validissimae.  Hic  vero  morbus 
tum  alias  letalis  est,  tum  vero  praecipue  cum 
venter  aqua  plenus  esse  coeperit.  At  cum  ex 
liene  aut  hepate,  aut  alba  pituita,  aut  intesti¬ 
norum  difficultate  in  aquam  inter  cutem  trans¬ 
ierit,  per  eadem  quidem  curare  confert,  neque 
tamen  admodum  evadunt.  In  morbis  enim  ubi 
alter  alteri  succedit,  is  plerumque  interficit. 
Corpus  enim  ex  praesente  morbo  imbecillum 
redditum,  si  alter  morbus  accesserit,  ex  imbe¬ 
cillitate  prius  perit  quam  alter  qui  posterior 
accessit  morbus  finiatur.  Aqua  autem  Sio  gigni¬ 
tur.  Postquam  carnes  pituita,  tempore,  morbo 
et  vitiosorum  humorum  purgationis  defectu  ma- 


—  m  — 


vov  xxl  voCtrov  xxl  ixxfofHthig  xxl  xaxo6epx- 
i retyq  xxl  rvpert vv  Sia06xpHn,  rijxovrxi  xxl 
ylyvovra i  'vSap-  xxl  i j  fih  xoikitf  oii  SiaSi- 
Sot  ri  vSap  ig  iaurifv,  xuxkx  Si  repi  '  xit- 
ri/v  ytyverai.  ‘”Hv  piv  ovv  uro  r&v  0ap- 
paxav  xxl  rijg  ciXhjg  Siairijg  (3)<peA iijrxi, 
xxl  i j  yatsrifp  kardrayrai  xurou,  —  ‘  Ijv  Si 
pij,  rapuv  a0e1vai  rov  vSxrog-  r&pverai 
Si  vj  rapa  rov  bp0aMv,  Ij  briaSev  xxra 
rvjv  Xay6va  ■  Sia0eCyovai  Si  xxl  ivrevSev 
iktyot. 

xy‘.  Avrevrepfy  r6rav  i%y,  iSCvvj  i%ei 
xxra  rciaav  rijv  xoiktv/v,  xxl  arp60ag .  xxl 
Sia%apiei  %ok<jv  re  xxl  (pXiypox  xxl  alpa 
gvyxexavptvov.  To&rov  xxS^pag  r^v  xe0a- 
Xv/v  0dppaxov  ritsai,  S.va  S  n  0Xiypa  xa- 
Bxfpei,  xxl  rijv  xoiXtyv  yxXxxn  £05$  SixvU 
0xg  ri  xXXo  rSopx  SepareCeiv  xljv  pix 
cirvpog  yj,  rijv  piv  xoiXfyv  Xvxxpolrt  xxl 
rtori  xxl  yXuxin  xxl  vy  potat  {/rdyetv  xlel, 
xxl  Xoueiv  roXXa  xxl  Hepptp  ra  xxra  rov 
op0xXov,  Sjv  ‘bSijvif  e%y  ra  Si  ripara 
xxl  ra  /SoQijparx  xxl  rk  atria  rpoa0£petv 
xxra  rk  yeypappha  iv  rij  0appaxinSi. 
'H  Si  vovaoq  yiyverat,  iretSkv  %oXvi  xxl 
0X£ypa  xaraary pigt)  ‘ig  rkg  QMfrxg  xal 
rijv  xoiXfyv-  xxl  voaiet  piv  ro  xTpa  xal  Sta- 
%apiet  i06app£yoy,  voaiet  Si  xxl  ra  e vrepov 
xxl  %6erat  xal  iXxourat.  Tiyverat  Si  atlrti 
ij  vovaoq  xxl  paxpij  xal  roMrovog  xal  6a- 
var&Syjg-  xijv  piv  iri  rov  aCtparog  la%6ov- 
rog  Separevyrat,  iXrig  Stx0vyeiv ■  vjv  Si 
ijStj  ixrernjxirog  xxl  rijg  mhity  ravrkraat 
ijk xapivyq,  ^ayg  oiSepia  iXrig. 


laque  curatione  et  febribus  corruptae  fuerint 
colliquescunt  et  in  aquam  vertuntur,  neque  in 
se  quidem  venter  aquam  transfundit,  sed  in 
eius  ambitu  gignitur.  Si  igitur  ex  medicamen, 
tis  aut  reliqua  victus  ratione  auxilium  sentiat 
eiusque  venter  emolliatur,  satis  est;  —  sjn’ 
minus,  sectione  facta  aquam  educito.  Fit  autem 
sectio  vel  iuxta  umbilicum,  vel  retrp  iuxta  ilia 
Inde  vero  pauci  etiam  evadunt. 


28.  Cum  intestinorum  difficultas  detinuerit, 
dolor  totum  ventrem  occupat  et  tormina,  bilem 
pituitamque  et  sanguinem  adustum  per  alvum 
demittit.  Huius  purgato  oapite,  medicamentum 
quod  supra  pituitam  purget  propinato  et  alvo 
laete  oocto  abluta  reliquum  corpus  curato.  Et 
si  quidem  febris  expers  fuerit,  alvum  ungui¬ 
nosis,  pinguibus,  dulcibus  ac  liquidis  semper 
subducito  et  si  dolor  detinet,  partes  sub  um¬ 
bilico  calida  multa  lavato,  potiones,  sorbitiones 
et  eibos,  prout  in  medicamentorum  tractatione 
scriptum  est,  adhibeto.  Oritur  hic  morbus 
postquam  bilis  et  pituita  in  venas  et  alvum 
decubuerit.  Ac  male  quidem  sanguis  afficitur 
et  corruptus  per  inferiora  emittitur,;  ao  male 
quoque  intestinum  afficitur  et  raditur  et  exul¬ 
ceratur.  Fit  autem  hic  morbus  et  longus  et 
laboriosus  et  letalis  et  si  quidem  valido  adhuo 
corpore  curatio  adhibeatur,  hunc  effugere  posse 
spes  est;  sin  vero  iam  colliquefacto  ventreque 
penitus  exulcerato,  vitae  nulla  spes  est. 


—  291  — 


xS'  A etevrephr  rd  nrla  Sia%upiei  dcy 
Kra  iS6v>l  M  odx  in'  *-s*"r6nTal 

to  kpur  rw/TOK  Separ  eOeiv  rom  abroln, 
ofet  Srb  imtrreptyi  i%o/eivoug.  'H  Si  vou- 
aop  ylyverai,  'orav  ix  rv/g  xeQxXi fc  xal  rijg 
fyo  xoMv\g  xardppoog  yivyrai  rov  QXty- 
fiarop  k  rCpv  xdra  'xotXhpr  orav  ii  roiiro 
•%,  rk  nrla  vr-  abrov  ^hyerai  xal  iry peti¬ 
verat  xai  *i  dQpSlog  air&v  arfrruv  ra%ea. 
ylyverai  xai  r 6  r&pca  rtjxerai,  afxa  fiiv  oii 
reaeopiivav  rSsv  atria v  ix  rf  xoiXly  yjpivov 
ixavbv,  &[lu  Si  Curo  rifg  koMn<l  fc/>W«  k6- 
etfg  rapa  (pOsiv  "  SeppeaivopiAvuv. 

xe'.  Aidppoia  Si  peaxpvi  Irav  2%y,  Sia%a- 
pisi  ‘j rpurov'  piiv  ra  infora  Crypk,  ireira 
Si  (pXiypea-  xai  ieSlet  fiiv  ineixdg,  CiriSi 
rijg  roXXvjg  Sta%ap^nog  k<r$evi$g  xai  Xerrbg 
ylyverai.  T ourov  kvu  aro^palveiv  iXXi- 
jkopov  nrlrxuv  xal  r^v  xe^aXifV  xaSalpav 
QXiypia,  Siavlpai  Si  xal  ri)v  xoiXlvjv  yd- 
Xaxn  i(p.6cp,  ireira  rkXXa  eirioin  xai  ro- 
rolai  Separ  eueiv,  i/Q'  &v  ^pavelrai  ij  ‘re 
xotXltf  xai  rb  rupea  rdv-  t/  Si  vouaog  irb 
r&v  aCir&v  ylyverai,  a(p ’  Sv  xai  %  Xetevreptif. 

tJvrai  ai  voiitroi,  —  i]  re  Surevrephf  xal 
‘il  Xeievrepltf  xai  i\  Sidppoia, —  raparAtjnal 
eia:  xai  Sei  aiirctg  olirug  OftrSar  rbv  fiiv  xa- 
rdppoov  aroXapefidveiv  rbv  krb  rijg  xetpa- 
Xijg  xal  r ijg  kvu  xoiXlyg,  {j  arorpireiv  roO 
yap  votr^fiarog  %  <p6ng  ivreuSev  ylyverai 
x aiobSeig  oiiSiv  trou  yxlptr^erat  rv/v  Sidvotav 
c%eSbv  Si  xai  rdXXa  vofojpiara  USe  Sei  <rxo- 
relv,  bxSSev  ixdrrtp  {j  (pOng  ylyverai  •  xal 
oiiru  rxordv  xai  XapefSdvav  r\ )v  kpyftv  rSv 
voeypiarav  ’  ijxicr’  kv  apeapravoig. 


24.  Intestinorum  levitas:  cibi  demittuntur 
minime  putrefacti,  liquidi,  dolor  non  adest, 
corpus  autem  extenuatur.  Hunc  iisdem  quibus 
intestinorum  difficultate  detentos  aurato.  Hic 
vero  morbus  accidit  cum  ex  capite  et  supe¬ 
riore  ventre  in  inferiorem  pituitae  defluxus 
factus  fuerit.  Quod  cum  accidit,  cibi  ab  eo 
refrigerantur  et  humectantur,  eorumque  non 
putrefactorum  velox  fit  per  alvum  demissio  et 
corpus  colliquescit,  cum  partim  quidem  cibi 
non  sufficienti  tempore  in  ventriculo  coquantur, 
partim  vero  a  ventriculo  calido  praeter  natu¬ 
ram  incalescant. 

i25.  Cum  longum  alvi  profluvium  detinet, 
primum  quidem  quae  ingeruntur  liquida  per 
alvum  secedunt,  deinde  pituita.  Et  moderate 
quidem  comedit,  verum  ex  copiosa  alvi  egesti¬ 
one  debilis  et  gracilis  redditur.  Hunc  veratro 
in  potu  exhibito  et  capite  pituita  purgato,  su¬ 
pra  resiccato,  lacte  cocto  alvum  eluito,  deinde 
reliquam  curationem  per  cibos  et  potiones ,  qui¬ 
bus  alvus  et  totum  corpus  exsiccetur,  adhibeto. 
Morbus  ex  iisdem  ex  quibus  intestinorum  levi- 

Hi  morbi,  —  intestinorum  difficultas,  levi¬ 
tas,  alvi  profluvium,  —  inter  se  sunt  similes, 
eosque  sic  curare  convenit,  ut  defluxionem  qui¬ 
dem  a  capite  et  superiore  ventre  intercipias  et 
avertas,  cum  morbi  ortus  inde  sit;  neque  quis¬ 
quam  aliqua  in  re  tuam  sententiam  coarguet. 
Ac  fere  in  reliquis  morbis  cuiusque  ortum, 
unde  sit,  eodem  modo  in  considerationem  ad¬ 
hibere  oportet.  Quod  cum  feceris,  morborum¬ 
que  principium  deprehenderis,  minime  aberra- 


—  292  — 

\tq'.  T eivetfibg  orav  Mfy,  Sta%dpiei'af-  26.  Cum  crebra  et  inanis  desidendi  voluntas 
fiet  'ptikav  xal  pt6%a  xal  x6vog  iv  rij  xarco  prehenderit,  sanguis  et  mucus  per  alvum  sece- 
xotMy  ylyvercu,  xal  ptahcta  '6rcu/  ig  a0o-  dunt,  dolorque,  in  inferiore  ventre  oritur,  idque 
Sov  'tty  ■  robtov  guftQtpet  ri\v  jco/Afyv  Siu-  praecipue  ubi  sedet  ut  alvum  exoneret.  Huic 
ypatveiv  xal  kisratmv  xal  ’  akeabeiv  xal  topi-  alvum  madefacere,  pinguem  reddere  ac  calefacere 
yeiv  ta  iveovta  xal  k oCeiv  Qepptip  rki/v  rijg  convenit;  quae  intus  sunt  subducere  et  calida 
xe0akijg.  0ikki  Se  tf  vomog  «0*y  rd  titia  excepto  capite  lavare.  Hic  morbus  plures  cibos 
srAe/co  rekteiv  ol  yap  trp60ot  xevovptivtfg  insumere  consuevit.  Vacuato  enim  ventre  a 
rvjg  xoi kfyg  for 6  roO  aifiarog  ■  Ste%i6vtog  xal  sanguine  et  muco  transeunto;  dum  ad  intrati- 
rijg  ptufyg  xal  ’  rpotxurr&rw  rpbg  tb  h-  num  illabuntur,  tormina  fiunt.  Intus  autem 
repov  ytyvovrar  iv.ebiirav  Se  r&v  titiav,  $\a*.  exsistentibus  cibis  minorem  morsum  intestina 
aov  Stj^iv  tapi%ei  rtp  ivtipip.  Kal  yiyntai  exhibent.  Ac  ex  iisdem  quidem,  ex  quibus 
ftbv  arb  tdv  abtdv,  &v  xal  ij>  Sucevrepfy,  etiam  intestinorum  difficultas  accidit,  at  imbe- 
toSevebrlpti  ‘Se  xal  bkiyo%poviv\  xal  ob  cfilior  tamen  et  brevis,  minimeque  letalis. 
Qavar&Syg. 

ji£'.  "O rav  Si  1%  ohou  >j  ‘  eua%fyg  %oktp>i  27.  Cum  ex  vino  aut  comessatione  cholera 
kct[Sy  1  !j  Sidppoia ,  ’  tij  fiiv  Stappoly  i-upi0i-  prehenderit  aut  alvi  profluvium,  ad  alvi  quidem 
pei  StavycreCeiv,  xal  Ijv  Slipogiyy,  ohov  Si-  profluvium  ieiunium  confert,  et  si  sitis  detineat, 
Sbvat  ykuxbv,  ij  aripttyvka  ykuxia ,  ig  icti-  vinum  dulce  exhibendum  aut  uvarum  dulcium 
ptfv  Si  SiSbvat  tabtcf,  &  xal  toiti  urb  0ap-  retrimenta.  Sub  vesperam  autem  eadem  danda, 
fiaxou  xexa&apftimcr:  i}v  Si  ptij  erabyrai,  quae  a  medicamento  purgatis  dantur.  Quodsi 
iUkipg  Se  vravtai,  ifietov  avo  clrtm  Ij  0a-  non  sedetur,  sedare  autem  velis,  vomitum  post 
xlou  toiijtar  xal  tapaxpijpta  '  avicxacrai  cibum  aut  lenticulae  decoctum  excitato,  confe- 
S.va  tj  xdta  3.0oSog  ■  xal  ijv  SiaxkMcyg  %u-  stimque  per  inferiora  secessus  sursum  revellitur, 
AC  (paxSv  tj  iipefiMuv,  xal -e8r»  xexaOae-  sique  lentium. aut  cicerum  cremore  elueris,  sic 
rai.  Ti)  Si.  xokipy  t-vpt0ipei,  v)v  ptiv  bSOvy  quoque,  sedabitur.  Ad  choleram  autem  confert, 
i%ip,  SiSbvat  3,  yiypattai  iv  rolti  0ap/i6-  si  quidem  dolor  detinet,  ea  dare  quae  in  me- 
xoiti  eraOov ta  rijg  bSCvvfg ,  rijv.  Si  xoikfyv  dicamentorum  tractatione  a  dolore  liberare-scri- 
SepateOetv  t^v  te  civa  xal  tv\v  xata,.Siu -  pta  sunt.  Venter  autem  tum  superior,  tum 
ypatvovra  tbptati  xal  ptakdttovra  to  capta  inferior,  potionibus  madefacientibus  curandus, 
kovtpoici bepfiolat,  'tkijv  :rijg.  xe0akijg  •  xal  corpusque  excepto  capite  balneis  calidis  emol¬ 
li  teipterog  obrug  ebreriarepog  ylyvetai,  liendum;  quin  etiam  vomitus  facilior  fit,  si 


—  293  — 


,  .  ,  j  rl  typto  xal  ra  rpocecryxlra  Sva  quid  humidi  ingestum  fuerit  et  restitantia  sur- 
ZtlJrtu  x«l  $  xar»  itmxfamt  t^StXkov  8um  revomuntur  et  per  inferiora  recessus  magis 
Siavapiet-  fy  ®  ‘xevbg  y,  iptierat  (btatag  prodit.  Sin  vacuus  fuerit,  cum  vi  evomuntur 
xai  iro%aplet  (Statbrepov  ig  icripyv  Si  St-  et  violentius  secedunt.  Sub  vesperam  autem 
S6vtu  xal  roOra,  Icare?  rtp  Qapptaxoi rori-  etiam  ei  exhibeto,  quae  ei  qui  medicamento 
oi/rt.  Ftyvetai  SI  raura  ra  Stty^para,  lea  purgante  usus  est  exhiberi  solent.  Dolores  vero, 
lx  roda v  ytyverai  ^  1%  ebaxfyq,  'orav  ra  qui  ex  vini  potione  aut  comessatione  fiunt, 
cirta  xai  ra  rora  rkia  rou  elaibrog  ig  tyv  oriuntur  cum  cibi  et  potus  solito  copiosiores 
xotbty  ieikitf  xal  ra  wiev  elaibra  1  i/rep-  in  ventriculum  subierint,  quaeque  foris  corpus 
iepfialvetv  rb  'capta  xtviy  %oMjv  xal  0ktypta.  supra  modum  calefacere  solent,  bilem  et  pitui¬ 
tam  agitent. 

'tafy'SrpOyywp6f«  rpbrot  ptiv  rokkoi  xal  28.  Stranguriae  multi  quidem  et  varii  sunt 
ravrotoi  ■  typt0ipei  Se  ii-aiev  ptiv  rb  capta  modi.  Confert  vero  foris  quidem  corpus  bal- 
ptakdeeetv  kovrpolct  ieppiolet,  ieaiev  Si  Stu-  neis  calidis  emollire,  intus  vero  madefacere, 
ypatveiv  rvjv  ptiv  xoiktvpv  cirtoici  u0'  av  e6-  alvum  quidem  cibis ,  quibus  fluida  reddatur , 
poog  ierat,  r\ )v  Si  xCertv  roratci  u0’  £i/  rb  vesicam  vero  potionibus  a  quibus  urinae  pluri- 
oupov  Itg  rketerov  Steicr  StSbvat  Si  xal  rav  mum  profluat.  E  medicamentis  autem  urinam 
StoupipnxSiv  ( papptdxuv ,  &  ytyparrat  iv  rij  cientibus  ea  danda  sunt,  quae  in  medicamen- 
tpapptaxtnSi  rabovra  !  rvpg  bSirvpg.  'H  Si  torum  tractatione  dolorem  sedare  scripta  sunt, 
i /oucog  vrb  rou  0l.iyp.arog  yty verat-  xai  Morbus  vero  ex  pituita  oritur.  Et  cum  quidem 
Irav  ptiv  f/  xOcrtq  fypavSipj,  Ij  0u%6^  !j  xe-  vesica  resiccata  aut  refrigerata  aut  vacuata  fue- 
vailj,  bSbvtpv  raptyei  ■  Irav  Si  typij  re  xal  'rit,  dolorem  exhibet ,  cum  vero  humida  et  plena 
rkljptpg  tfi  xal  xexvptivy,  fjeeov  i/  Si  voueog  aut  etiam  distenta  sit,  minus.  Hic  autem  mor- 
rotei  ptiv  1  rakatoripoici  ptaxporeptp  yty  ve-  bus  senioribus  quidem  longior  fit,  iunioribus 
rat,  rota  Si  vearipotet  (Spa%uripy ,  Sava-  vero  brevior,  neutris  tamen  letalis. 
r&Syg  Si  obSeripotct. 

x$'.  'lc%tag  Se  Irav  yivtprat^  bSOvtp  kapt-  29.  In  coxendicum  morbo  dolor  coxae  con¬ 
cave/  ig  tkijv,  rpbeQuctv  rou  lc%tov  xal  ‘  ig  nexionem  invadit  et  extremas  nates  et  protu- 
ixpov  rb  ruyatov  xal  ig  rov  ykourftv  •  rikog  berantem  in  summa  femoris  parte  carnem,  quae 
Si  xal  Sta  ravrbg  rou  cxikeoq  rkavdrat  v/  ykourbg  dicitur.  Ad  extremum  vero  per  totum 
bSCvtf.  ToOrtp  i-vpt0ipei,  Irav  ip  bSuvy  ixy,  etiam  crus  dolor  deerrat.  Huic -confert  , cum 


’  piakacceiv  xai'  bxotov  av  rvy%6.vy  roO  exi-  dolor  detinet,  balneis  calidis  et  fomentis  emol- 
kebg  ertjpt^ouea  tp  bSOvtp ,  *  A ourpolct  xal  lire  ad  quamcumque  cruris  partem  dolor  forte 


—  294  — 


yXidap uttsi  xal  truptyci  xafrifv  xotXyv  inea- 
yeiv  'brav  ii  XaQljtry  i)  biOvy,  Qdppiaxov 
iouvai  xara  ■  xal  pterk  raura  xielv  1  ydXa 
bvou  iCpSov  iiibvai  ii  rtfg  biOvyg  3,  yiypa- 
xrai  iv  rotet  (pap/xkxoiet.  'H  ii  vo&aog  yl- 
y verat,  ixetiav  %oty  xal  0Xiyfia  ig  rv/v 
alptbppoov  (pXl/ia  xaracrifpl^ip ,  i}  i%  iripv\g 
voOrou,  i}-  xal  kXXag,  bxbcov  kv  rou  aipta- 
TOg  itxb  (pXiypcarog  xal  %oXi^g  voctjciji  t-vv- 
ecrv/xbg-  rouro  ykp  xXavarat  kvk  rb  <sxi- 
Xog  itk  rijg  QXejlbg  rijg  uiptoppbou  xal  'bxou 
kv  crij,  ’  i 'i  biuvy  xara  rouro  iviv/Xog  ’  fiA- 
Xirra  yly verat-  {/  ii  voucog  peaxpii  ylyverat 
xal  ixlxovog ,  bavar&iyg  ii  oti  •  ijv  i'  ig  h 
n  %aplov  xaraartfpl^if  i/  biOvvf  xal  arij  xal 
rotat  (pappeaxoiae  fiij  O-eXaCvifrai,  xauaat 
xaF  bxotov  kv  rbxov  ruy%avtf  iouaa  if  oiCiy, 
xaletv  ii  rui  ItptoXlvcp. 

X’.  ‘  'ApOptrig  brav  iyy ,  x up  Xapifikvei, 

’  Xapefiavet  ii  xal  vouaog  bjgeta  rk  kpipa  rou 
adparog  xal  ig  kXXo  re  xal  dXXo  r&v  ctp- 
Dpuv  'ot-Crepal  re  xal  /laXaxdrepat  xaruary 
pl^ouat  at  biOvat.  ToiSrp  gufiQipet  xpoc04- 
peiv,  %  kv  {/  bitivy  e%y,  tpby/eara  xal  ix 
rijg  xoiXtyg  ixkyetv  rk  iveovra  xXCcfiaat  v/ 
fiaXavcp  xal  puQav  iiibvai  xal  xietv  '6  n  kv 
ioxiip  coi  guvotcov-  'brav  ii  ij  biOvv/  ‘avij, 
(pdp/iaxov  xara  xtaai  xal  /aera  rouro  xlvetv 
bppbv  i<p6bv  vj  bvou  yaXa.  'H  iit  vouaog  yl¬ 
yverai.  Oxo  %oXijg  xal  QXlyfiarog,  'brav 
xlvybivra  .  ig  rk  kpbpa  xaraeryplt-iji  ■  xal 


decubuerit,  alvumque  subducere,  cumque  leva- 
tus  dolor  fuerit,  medicamentum  infra  purgans 
exhibere  et  post  haec  lac  asininum  coctum  p». 
tare.  Ad  dolorem  autem  danda,  quae  scripta 
sunt  in  medicamentorum  tractatione.  Oritur 
hic  morbus  ubi  bilis  et  pituita  ad  venam  san. 
guine  manantem  decubuerit,  aut  ex  alio  morbo 
aut  etiam  alias ,  quaecumque  sanguinis  pars 
quae  a  bile  et  pitaita  coacta  et  male  affecta 
fuerit  Illud  enim  toto  crure  per  venam  san¬ 
guine  .manantem  vagatur  et  ubicumque  consti¬ 
terit,  ibi  etiam  dolor  maxime  manifestus  accidit. 
Morbus  autem  longus  est  et  molestus,  non  ta¬ 
men  latalis.  Quodsi  in  uno  aliquo  loco  firmiter 
constiterit  dolor,  neque  medicamentis  expella¬ 
tur  ,  quocumque  loco  dolor  forte  exstiterit,  ope 
lini  crudi  inurito. 

80.  Cum  arthritis  prehenderit,  febris  invadit 
et  articulos  corporis  insuper  morbus  acutus,  et 
ad  alium  atque  alium  etiam  articulum  vehe- 
mentiores  et  leviores  dolores  decumbunt.  Huic 
qua  parte  dolor  detinet,  refrigerantia  admovere 
confert  et  quae  in  ventre  sunt  per  infusa  et 
glandem  subducere  et  quidquid  tibi  profuturum 
videbitur,  sorbendum  et  bibendum  exhibere. 
Cum  vero  dolor  remiserit ,  medicamentum  de¬ 
orsum  purgans  propinato  et  post,  hoc  serum 
coctum  aut  lac  asininum  potui  exhibeto-  Morbus 
vero  ex  bile  et  pituita  oritur ,  cum  agitata  ad 
articulos  decubuerint.  Et  brevis  quidihh  et  acu- 


—  295  — 


Oryoxpo^  ^  Yfy™™  xal  6%e7a,  6avx- 
r&fyS  &  B®'  vaa>TiPvm  &  '*‘a6s  P-SM&v  9 

yepxtripotat  yfy,vea$xt. 

•  Aa'.  n oixypvi  ’  ?£  (itxi&rxrov  fdv  rav  rot- 
o&rcn  aaxvruv,  bxbax  xepl  rx  &p6j>x,  xxl 
rohixpovtirxrov  xxl  '  iuaxnxXXxxrbrxrov 
xxl  ytyverxt  piv  ij  vouaoi;  x!irv/,  rou  xtpx- 
rop  iQ bapptvou  rou  isv  rotat  (fiXe/iiotat  uvrb 
XoMjs  xx\  0Xiypxrog-  Strtp  i'  iv  Xexrorx- 
roiat '  re  (pM/Motat  xxl  iv  ivxyxtp  xe0ux6at 
xXelartp  rou  a&pxrop  1  xxl  iv  veOpotat  re  xxl 
bariotat  xoKkotat  re  xxl  xvxvotai,  ‘roaoCrcp 
xxpxpovtptZirxrov  ri  ion  r 6  vbaypx  xxl 
iuaxxxXXxxrbrxrov.  auptpipei  ii  xxl  rx6- 
Tj)  ri,  xitrx,  &  xxl  rjj  ipSptnir  xxl  poxxp^ 
fiiv  xxl  xlirtf  -ii  vouaoi;  xxl  'ixtxovot;,  6xvx- 
riiw  ii  oli.  "Hv  i'  iv  rotat  ixxrC\otat 
rotat  poeyxkoiat  v/  bittvvj  iyxxrxXetxv/rxi , 
xxuaxi  rxp'  tpXifixg  rou  ixxrOXou  uvrip  rou 


xovi&Xou  bXtyov ,  xxteiv  ii  iipoXtvcp. 

A fi1.  •* Ixrepov  ii  &ie  %pil  bepxxeOetv  Itfu- 
6ev  ptiv  rb  rupex  "  pxXOxaaeiv  Xour potat  $ep- 
potati  ^  xoiitv/ v  iiuypxtveiv  xxl  rvjv 

xiartv  xxl  ruv  itouptfrtxuv  itibvxt,  &  xpo- 
yiypxxrxt-  ijv  ii  la%upbg  jj,  xxbtjpxi;  rijv 
xetpxXvjv,  "Qxppxxov  rtaxi  xciru,  l  rt  %o- 
Ai )v  xxSxtpei ,  iretrx  ii  rotat  iiouptfrixotat 
Xpijabxi-  t\  ii  vouaoi;  ytyverxi,  brxv  %oXv) 
xm/Setax  uxb  rb  iippex  rpxryrxt. 


tus  evadit,  sed  minime  letalis,  iunioribusque 
magis  quam  senioribus  accidere  solet. 

81.  Pedum  dolor  his  omnibus,  quae  circa 
articulos  accidunt,  violentissimus  quidem  exsi¬ 
stit  et  maxime  diuturnus,  quique  aegerrime 
solvitur;  atque  oritur  quidem  hic  morbus  a 
sanguine  in  venis  a  bile  et  pituita  corrupto.  Qui 
quo  magis  tenues  venulas  corporique  plurimum 
necessarias  nervosque  et  ossa  multa  ac  densa 
subierit ,  eo  sane  tum  stabilior  morbus  est,  tum 
aegerrime  profligatur.  Huic  eadem,  quae  arti¬ 
culari  morbo,  conferunt,  et  longus  quidem  hic 
morbus  est  et.  gravis,  minime  tamen  letalis. 
Quodsi  in  digitis  magnis  dolor  remaneat,  ve¬ 
nas  in  digito-  paulum  supra  articuli  nodum 
inurito  ;  ustio  autem  per  linum  crudum  fiat. 


82.  Morbus  autem  regias  hunc  in  modum 
curandus  est.  Corpus  quidem  balneis  calidis 
foris  emolliendum,  alvus  vero  et  vesica  made¬ 
facienda  et  ex  urinam  cientibus  danda  quae 
ante  scripta  sunt.  Quod  si  vehemens  fuerit, 
capite  purgato  medicamentum  quoddam,  quod 
bilem  per  inferiora  purget,  propinato,  postea 
vero  urinam  ducentibus  utendum.  Hic  autem 
morbus  oritur,  cum  bilis  commota  ad  cutem 


A y' .  Txurx  f  irtarxpevog  ivitp  littbnit;  33.  Haec  autem  si  quis  ex  plebe  noverit. 


—  296  — 


oCix  &v  bftolag  b/trirrot  ig  dv<[xe<sra  voaij-  haud  similiter  in  incurabiles  morbos  incidet 
fiura-  xal  ydp  voaijftara  eluk  drb  a/tixpuv  Solent  'enim  morbi  ex  parvis  causis  magni  et 
rpoQadov  [teydka  xal  rokv%p6via  ytyve-  diuturni  fieri.  Et  quae  quidem  ad  cibos  aut 
txSat.  K ai  ora  /tev  rirlm  Ij  rordv  1%6/tevd  potiones  spectant,  vel  sorbitiones,  vel  medica- 
lari  '  ij  po0>ntdrav  ij-  Qapfidxuv,  'ico,  bSOvyg  menta,  quae  doloris  gratia  exhibentur,  easem- 
eixeva  SiSorai  ,  dxlvSuvd  lari  dravra  rpoa-  per  sine  periculo  admoventur,  si  ut  scripta  sunt 
0lpeiv  '  dei ,  Idv  xard  rd  yeypa/tftlva  admoveas.  Quae  vero  medicamenta  bilem  aut 
ocra  SI  xadaipei  rav  (papftdx av  pituitam  purgant,  in  iis  perioulum  oritur,  et 
yfityv  1)  0klyfta ,  ’  roirotai  oi  xtvSuvoi  yi-  culpa  in  eos,  qui  curant,  confertur.  Haec  igitur 
yvovrai  xal  ai  dlriai  rohi  SepareOouai-  0u-  maxima  cura  adhibita  sunt  administranda  Ac 
kdaaeaSai  ouv  %pvj  '  raura  /tdkiara.  Taura  hi  quidem  morbi  sunt,  qui  circa  ventrem  ori- 
fliv  laa  xard  ‘  xoikbjv  yiyverai  voa^/tara  untur,  praeter  puris  in  pectore  collectionem  :ef 
rkijv  repi  IftrCav  xal  ‘  r&v  06iv6vrav  xal  tabem  et  morbos  mulierum;  de  his  enim  se- 
r&v  yuvaixelav,  raura  ydp  .%aplg  yeypd-  paratim  scribetur. 


kS'.  $6 [tara-  Si  r6aa  0Oerai,  ravra  urb 
0kly[tarog-  ij  ai/tarog  06erar  '6rav  SI  iirb 
rp&piarog  Ij  rrtbftarog  dSpotabijj,  i-u/t0lpei 
«fi )  roCruv,  rd  [tev  xararkdaaovra  xal  0dp- 
[taxa  mrtaxovra  Sia%eiv,  rd  de  xararkda- 
a ovra  reraiveiv  xal  Sia%lei  ftlv  ’  r&v  xa- 
rarkaa/tdrav  '6aa  Seppd  I6vra  uypalvei  xal 
[tvj  argi  Ig  eaurd-  reraivei  SI  8cr a  bepftai- 
vovra :  t; uv&yet  •  8 rav  Si  n  r/tv/S^  i)  abr 6 fta- 
rov  pay%,  0ap[tdxip  dvaxabaipeiv  rbbypbv 
oro iv  Se  ruoppoouvra  raCojrai,  iog  Ukxog 
1  tfaDui. 

ke'.  Alrpy  xal  xvtja/tbg  xal  0dpij  xal  kei- 
%ijveg  .xal  dk0bg  xal  dk&rexeg  brb  0kly- 
ftarog  yiyvovrai  •  ea  n  Se  rd  roiaura  ah  %og 
/takkov  ij  voa^ftara-  x^piov  xal  %oi pdSeg 
xal  QCyeSka  xal  SoSitjveg  xal  &v6pa£j  brb 
Qklyptarog  0uerai. 

kg'.  T obroiat  rohi  0apftaxotai’ droxaClat- 


84.  Tubercula  quae  oriuntur  omnia  ex  pi¬ 
tuita  aut  sanguine  nascuntur.  Cum  vero  ex 
vulnere  aut  casu  collecta  fuerint,  Jiaec  sane 
confert  partim  quidem  cataplasmatis  et  medica¬ 
mentis  epotis  discutere,  partim  vero  catapla¬ 
smatis  impositis  maturare.  Ex  cataplasmatis 
autem  discutiunt  quaecumque  calida  humectant, 
neque  ad  se  trahunt.  Maturant  autem  quae  ca¬ 
lefaciendo  cogunt.  Ubi  vero  quid  sectum  aut 
sponte  ruptum  fuerit,  medicamento  humorem 
repurgato ,  cum  autem  pus  effluere  desierit, 
velut  ulcus  curato. 

85.  Lepra,  prurigo,  scabies ,  impetigines ,  vi¬ 
tiligo  et  alopeciae  ex  pituita  oriuntur.  Sunt 
autem  ista  foeditas  potius  quam  morbi.  Favus, 
strumae,  phygetla,  furunculi  et  carbunculus  ex 
pituita  nascuntur. 


86.  In  purgatione  facienda  his  medicamentis 


—  297  — 


oovra  itSe  xrf*6*1'  '6cot  elsi, 

mm  ^  m6a!Perar  ™01 

U  ipieyftartSSefS,  ri-uQ'.  5v  ’<J )Myfix- 
'ocoi  Si  fie\xy%oi.uat,  r. x  u(p'  hv  pOaat» 
%0Af  rotat  Si  CiSpuxtuai  r  x  u0'  &v  uSap. 
"Oaa  Si  SlSorat  Qxpfixxx  rora  xxl  fi)  xx- 
Sttipst  rfre  %oA^,  ^re  (pMypox,  'irav  ig 
rb  auptx  iatMy,  rij»  SOvx/xiy  xxpi%ea6xt 
Sei  tj  4*6 X°vra >  9  6epft,xlvovrx,  J)  frpxlvov- 
tx,  tj  vypxlvovrx,  ‘ !)  guvayovrx ,  vj  Stx- 
yjtovrcr  lax  Si  bxvov  xotiet,  ’  xrpepolyv  Sei 
Ttp  xiptxrt  xxpiyetv. 

.  A£'.  "Orctv  Si  ixl  voaeovrx  xlplxy ,  ixxv- 
eparxv  %py/  St  xxa%et  x.xl  ii;  orou  xxl  xo- 
arxlog  xxlri/v  xoiXtvfv  el  Stx%apiet  xxl  Slxt- 
rxv  '{jvTtva  Stxtrxrxi,  > txl  ivboptiea&xt  ‘xpu- 
rov  /ih  rb  vbaypix  xbrepov  xxb  %oAi y\ 
0\iyfixrog  yeyivyrxt  $  x/iQoripov ,  xxl 
rouro  eu  elSivxt  '6rt  dvxyxyv  iyjei  Siare  uxb 
robrav  rou  iripou  i}  x/xtporipcev  ylyveaSxt , 
exetrx  xb repov  fypcurfm  9  uypxafyg  %pti£et, 
i )  rd  pih  rou  atifixrog  gtfpxahig,  rx  Si 
uypxafyg-  ixetrx  rijv  vouaov,  elre  t iva  Sei 
Sepxxebetv,  e’lre  xxra,  sire  Stx  rtjg  xbartog, 
xxl  elre  xb^erxt  y  vouaog,  elre  fixpxtve- 
rxt,  elre  A berxt,  elre  pterxxlxret  ig  eripyv 
vouaov. 

ty-  Toiig  rpufia r{xg  Kt/xoxrovietv  xxl  ix 
rtjg  xotMyg  uxxyetv  rx  ivebvrx,  t)  iixoxXO- 
Zoyrx',  {)  Qxp/xxxov  xcira  StSbvrx  xxl  xtvety 
bSap  'xxl  ’6%og  xxl  jbucpelv.  Tx  Cpi.eypt.x1- 
vovrx  tp6%eiv  xxrxxi.xapt.xai  ■  rx  Si  rotxurx 
xxrxxX xa/xxrx  ehxt  v)  aeurix  i(p6d  iv  bSx- 
n >  9  aihvov,  9  ifaxhjg  (puAAa,  '  ij  xxrvjg 


ad  hunc  modum  utendum  est.  Biliosis  quidem 
ea  exhibeto,  quibus  bilis  repurgetur,  pituitosis 
vero  a  quibus  pituita,  melancholicis  autem  a 
quibus  bibs  atra,  hydropicis  vero  ex  quibus 
aqua.  Quae  medicamenta  potu  exhibentur,  ne¬ 
que  bilem,  neque  pituitam  purgant,  eum  cor¬ 
pus  subierint  vim  suam  exhibeant  oportet  aut 
refrigerando,  aut  calefaciendo,  aut  siccando, 
aut  humeotando,  aut  cogendo,  aut  diffundendo. 
Quae  vero  somnum  conciliant,  ea  sanguini  quie¬ 
tem  praebere  oportet. 

37.  Cum  vero  ad  aegrotum  perveneris,  quae¬ 
nam  patiatur  et  quanam  ex  causa  interrogan¬ 
dum  et  ex  quot  iam  diebus,  an  etiam  venter 
demittat,  ac  quanam  vietus  ratione  utatur.  In- 
primisque  in  considerationem  adhibendum  num 
morbus  ex  bile  aut  pituita,  an  ab  utrisque  or¬ 
tus  sit.  Probeque  nosse  convenit,  quod  ex 
horum  altero  aut  utrisque  originem  ut  habeat, 
necesse  est.  Deinde  num  siccitate  vel  humecta- 
tione  indigeat,  vel  aliae  quidem  corporis  partes 
siccitate,  aliae  vero  humectatione.  Postea  an 
morbus  per  superiora,  an  per  inferiora  curan¬ 
dus  sit,  vel  per  vesicam,  et  num  morbus  in¬ 
crescat  aut  imminuatur,  num.  solvatur,  vel  in 
alium  transeat. 

38.  Eos,  qui  vulnera  acceperunt,  fame  confi¬ 
cito  et  quae  insunt  ex  alvd  vel  per  infusum,  vel 
per  medicamentum  deorsum  purgans  exhibitum 
subducito,  aquam  cum  aceto  potui  dato  et  sor¬ 
bitionem  exhibeto.  Quae  inflammationem  sen¬ 
tiunt  per  cataplasmata  refrigeranda.  Sint  autem 


haee  cataplasmata  aut  betae  aqua  coctae  aut 


—  298  — 

QCikkx,  'Ij  (idroo,  ij  potyg  ykuxefyg •  —  £0-  apium,  aut  oleae  folia,  aut  sambuci  folia,  aat 
Ptoiat  'piv  roirotat  XpijcrOai,  S/potoi  <52  pdp-  rubi,  aut  mali  punici  dulcis,  quibus  <JoCtja 
vou  (pOkkotat,  i)  dyvou,  Ij  ikektoQdxou,  ij  utendum  est.  Crudis  vero  rhamni  foliis,  vej 
n$upakou,  ij  yk^%am  %ka/njv,  ij  j rpdaa,  vitiois,  vel  salviae,  vel  tithymali,  vel  polygo. 
ij  aiktvov,  i)  xopfavov,  ij  'ladnSog  Qikka-  num  viride,  vel  porrum,  vel  apium,  vel  cori- 
ijv  Si  pySiv  ‘roOrav  2%) ]g,  p^re  dkko  rt  andrum,  vel  isatidis  folia  admoveto.  Sin  horam 
pv/Siv  xaravckaapa,  dk0trov  0upi/aag  BSart  nihil  habeas,  neque  ullum 'aliud  cataplasma, 
ij  oivp  xardrkaaat.  T  oaourov  Si  %p6vojj  polentam  aqua  aut  vino  subactam  ex  catapla- 
rd  xprMkdapara  r&S'  C/fpskiet,  bxbaov  smate  imponito.  Tamdiu  autem  cataplasmata 
'  &v  0oxpbrspa  ‘jjijrb  Ikxog  •  brav  Si  Ij  haec  iuvant,  quamdiu  ulcere  frigidiora  fuerint, 
6opp6rspa  ij  bpotcog  6eppt i,  jSkdvrtei.  Td  Calidiora  vero  aut  aeque  calida  nocent.  Pin. 
ktvrapd  rpog  rd  Qkeypalvovra  ol>  1-vpQipet,  guia  inflammatis  minime  conferunt,  neque  sor¬ 
dide  rpbg  rd  dxdbapra,  oi/Si  trpbg  rd  oy-  didis,  neque  putrescentibus.  Verum  ad  inflam- 
trbpevx-  dkkd  sr pbg  ’ piv  rd  0ksry  paivovrd  mata  frigida  conferunt,  ad  sordida  vero  et  pu- 
gupQipet  rd  \pu%pd ,  vrpbg  Si  rd  dxdbapra  trescentia ,  acria  et  quae  morsum  qnemdam 
xal  rd  ayrbpeva  rd  Sptpia  xal  baa  Sijljtv  excitando  purgant.  Cum  vero  carnem  generare 
riva  xupe%6peva  xxSatpsf  Irav  Si  oapxoQu-  voles,  pinguia  et  calida  magis  conferunt.  Ab 
fjaat  (ioCkiji,  rd  ktrapd  xal  rd  Seppd  pak-  his  enim  caro  succrescit. 
kov  gupQipet,  irpbg  raura  ydp  v\  cdpt- 
Sdkket. 

k6'.  'Oxbaotat  avbpuxoi  atrloiat  ij  rorotai  39.  Quibus  cibis  aut  potionibus  per  sanita- 
bytalvovreg  £g  Slairav  %puvrui,  ix  roOrav  tem  homines  in  victus  ratione  utuntur,  his 
Xpvj  roig  mpsoOal  %pijr6xi  vrpbg  roi/g  voci-  praesentibus  ad  calorem,  frigus,  humiditatem 
ovrag  axsud^ovra  xal  bsppd  xal  0vxpd  et  siccitatem  temperatis  erga  aegros  uti  opor- 
i/ypd  xal  $-yl od-  ix  piv  tpv%pfiv  Seppd,  1  ix  tet:  ex  frigidis  quidem  calidis  et  calidis  ex 
Si  beppdv  jt ij  Seppd  xal  ijt/pd  ix  pij  i-ypSv  minime  calidis,  et  siccis  ex  non'  siccis  et  reli- 
xal  rd  kotzd  xard  rbv  ai/rov  rpbvcov.  'Aro-  quis  ad  eundem  modum.  Neque  dubitare  opor- 
pietv  Si  oi>  %pij,  oi/Si  rotat  vrapeouat  piv  pv)  tet,  nec  praesentibus  iuvare  non  posse,  sed 
StivaoOui ,  rd  dvcbvra  Si  fyrevvra  pv/Siv  absentia  quaerentem  nullam  opem  aegroto  ptae- 
£>Qek£eiv  rov  xdpvovra  o!6v  rs  slvat  ■  ebptj-  stare  posse;  pauca  vero.,  si  rite  spectes  praefer 
aetg  Si,  ijv  bp6&p  axoari/pg  it-a  robrav,  olat  haec  reperies,  quibus  circa  aegrotantem  utantur. 
vrpbg  rbv  voaiovra  %pcom«,  bktya. 

p'.  'PuQ/jpara  d’  £v  rijai  voCootoi  draa/pat  40.  Sorbitiones  autem  in  omnibus  morbis 


Stfheu  ij  imaav^v,  i ?  xiyxpov,  ij  aiyrov, 

!}  %6vSpov  ro&rav  ox6aa  /liv  SISag  ig  Sia- 
'Xfiftaw,  Xsrrd  StSSvai  xal  Sis066rspa  xal 
yXoxCrepa  ij  aXuxfrrepa  ij  $ep/i6repa-  6x6aa 
Si  ig  hsyjjv  ij  dvaxopoiSjv ,  srz%6repa  1  xal 
Xixap&npa  xai  purplag  i06d.  Tlorolai  Si 
yp(ja6ai,  ijv  /xiv  Sic dyeiv  iiihpg  rjv  xOiMijv 
xai  rjv  xOanv,  yXoxbv  olvov  yj  pooXlxpv/rov  ■ 
ijv  Si  ar60stv,  aborvipbv,  ksvxbv ,  Xorrbv, 
uSapia-  ij v  Si  ig  ia%t)v,  aborypbv,  piiXava- 
6x6<ioi  Si  rbv  olvov  irlvovai  dvyXeug,  roOroiai 
SiSovai  S,  yiypairrai  iv  rjj  0ap/mx(rtSl 
rora  oxeuz^bposva. 

poa1.  Tolai  0appt,axoror6ouat  SiS6vai  poera 
rjv  xdOapaiv,  rolai  piiv  icvpiaaovai,  S)  0a- 
xov  ij  xiyxpov  '  Xsirrbv,  ij  irnadvtfg  %uAdv 
StSSvai  Si  irriadvijv  poiv  xal  xiyxPov  “S 
xoO0a  i6vra,  %6vSpov  Si  &g  *  layypbrepov 
robrav  xai  dXjrov  i ig  la%up6rarov  ■xdvrav 
0axbv  Si  ebtiSea  axeuaaai  xal  bXlyov  Se6- 
repov  StSSvai ,  £>g  xal  xoC0ov  8v  jS60ypia  .xal 
obxapSiov  dva-  irapapotayeiv  'Si  ij  cLXag  ij 
poiXi  xal  xbpuvov  xal  iXatov  rtp  0axS> ,  ij 
XM>ig  yXPfxavog  xal  ‘  8%oug  bXlyov  ■  rolai 
Si  dirOpoiat  cLprou  xaiapou  rd  iaioSev  ivbpC- 
0ag  iv  ^apoip,  ij  pta^av  xal  ripoaxog  i0- 
66v,  ij  xpeag  bibg  &g  veurartjg,  ij  bpvihog ,  ij 
axOXaxog  i06ov,  xai  asurXov  ij  xoXoxCvryv, 
ij  fSXjrov  xal  poerd  rd  airlov  iclmv  olvov 
"  eb&Sea  icuXatbv ,  Xeuxbv,  bSapia. 


exhibendae  ant  ptisana,  aut  milium,  aut  farina, 
aut  alica.  Ex  his,  quae  ad  alvi  deiectionem 
exhibueris,  tenuia  et  cocta  magis  dulcioraque 
dato  quam  salsiora,  aut  calidiora.  Quae  vero 
ad  robur  et  virium  refectionem,  crassiora,  pin¬ 
guiora  et  moderate  cocta.  Potionibus  autem 
utendum,  si  quidem  alvum  et  vesicam  subdu¬ 
cere  velis,  vino  dulci,  aut  aqua  mulsa,  sin 
vero  adstringere,  austero,  albo,  tenui,  aquoso, 
sin  roborare,  austero  nigro.  Qui  vinum  cum 
cruciatu  bibunt,  iis  potiones  praeparatae  et  in 
medicamentorum  tractatione  scjiptae  exhibendae. 

41.  His  qui  medicamentum  biberunt,  post 
purgationem  exhibeto  febricitantibus  quidem 
aut  lenticulam,  aut  milium  tenue,  aut  ptisanae 
cremorem.  Ptisana  autem  danda  quidem  et 
milium,  quippe  quae  levia  sunt;  alica  vero, 
quae  sit  valentior,  et  farina,  quasi  quae  omnium 
sit  valentissima.  Lenticula  autem  odorata  pa¬ 
randa  et  pauca  secundo  loco  exhibenda,  cum 
levis  sit  sorbitio,  et  ori  ventriculi  superiore 
parte  grata.  Admisceatur  autem  aut  sal  aut 
mei  aut  cuminum  et  oleum,  aut  pulegii  herbae 
et  aceti  parum.  Febre  vero  vacuis  panis  puri 
medullam  in  iusoulo  comminutam  dato,  aut 
mazam,  aut  piscis  cocti  et  sale  conditi  frustu¬ 
lum,  aut  oviculae  tenerrimae  carnem,  vel  gal¬ 
linae  vel  catuli  coctam,  et  betam,  aut  cucur¬ 
bitam,  aut  blitum,  et  post  cibum  vinum  gene¬ 
rosum  vetus,  album  dilutum  propinato. 


—  800  — 

jip.  Ofe  i  XoueeSai  ptj  %up<p£pei,  dXel-  42.  Quibus  lavari  non  confert,  eos  vino  et 
(peiv  ohip  xal  iXaltp  ispft$  xal  ixpdeeeiv  oleo  calido  inungito  et  tertio  quoque  die  de- 
Sia  rplryg.  tergito. 

/ay'.  "Orav  xoiXfyv  uypatveiv  chrb  eirtav  48.  Cum  laborantis  alvum  cibis  humectare 
deSeviovrog  mXyg,  SiS6vai  pd^av  xal  b^a,  voles,  mazam  et  opsonia  exhibeto,  marinorum 
OaXaeelav  piv  repdyea  e(f)6d  iv  liror  p(p-  quidem  piscium  frustula  cocta  ex  intrito,  ovis 
pari,  xpia  SI  bibg  &g  veararyg  !)  iplQou,.  quam  tenerrimae  carnes  aut  hoedi,  aut  catelli, 
SJ  exCXaxog,  ij  bpvibog  I06d,  xal  eeurXa  !j  aut  volucris  coctas  et  betam,  vel  blitum,  vel 
'  /ZXJjrov  tj  XdraSov  Jj  xoXoxOvnfiij  ’1)v  S>p>i  rumicem,  vel  cucurbitam,  si  anni  tempus  tu- 

Xd%aiia  Si,  eiXivov  xal  av^ov  xal  Ibxipov  Ierit.  Olera  vero  apium  et  mentham  et  oci- 
'xal  rbv  ohov  peXixpbv,  raXaibv,  Xeuxov,  mum  et  vinum  mellitum,  vetus,  album,  aquo- 
uSapia.  " Orav  Si  fypahifiQ  ro  rapa,  SiS6-  sum.  Cum  autem  corpus  exsiccare  voles,  panem 
vai  Sprov,  xal  Sifia  brrdxal  %ypd  xal  Se p-  exhibeto  et  opsonia  assa  et  sicca,  eaque  omnia 
p6repa  raura  ravra  xal  xpe&v  ra  piXea,  calidiora  et  carnium  partes  carnosas,  pisces 
bea  eapxdSea,  l%66ov  roug  rerpaloug,  Xd-  saxatiles,  olera,  rutam,  aut  thymum,  aut  origa- 
%ava,  rijyavov  $  SCpov,  'i)  bplyavov,  rbv  Si  num.  Vinum  autem  nigrum  austerum.  Opsonia 
ohov  piXava  aberypbv  t rxeud^eiv  Si  ra  Sif/a  vero  sale  et  cumino  condito,  reliquis  verocon- 
aXel  xal  xuptvip  xal  rolei  dXXoiei  dprOpaei  dimentis  quam  minimum  utitor.  At  cum  ex 
Sig  £Xa%lerciei  %p!je6ai.  ” Orav  S'  dvaxopl-  morbo  vires  reficere  voles,  alia  quidem  eadem 
eat  ix  voOeou  i&iXipg,  SiSovai  '  ra  piv  dXXa  quae  dum  alvum  humectas  exhibeto;  sed  la- 
rabra,  &  xal  brav  Siuypalvipg  rijv  xoiXfyv,  ctantium  loco  carnes  validiores  et  catulinarum 
ra  Si  xpia  dvrl  ruv  yaXuSyvuv  le%up6repa,  loco  volucrium  et  leporinas  et  ex  his  assas  quas- 
xaVdvrl  rdv  xuveluv  bpvldeia  xal  XatyCpa  xal  dam  tum  carnes  tum  pisces  et  quam  optime 
roOruv  ivia  bxra  xal  ruv  xpeuv  xal  ruv  conditos.  Quibus  morbis  siccitas  confert,  semel 
l%$6uv  xal  iexeuaepiva  & g  dpiera.  'O x6eoiet  die  cibum  capere  conducit,  et  cibos  ac  potus 
rdv  voev/pdrw  gypaefy  gupQipei,  'povoei-  pauciores  quam  ut  repleantur  insumere,  eosque 
rfy  ijupQipei  xal  ra  eirla  xal  ra  icor  a  laboribus  et  deambulatione  conficere  et  quam 
iXdeeu  reXieiv  ‘ij  Siere  rX<jpi(  ehai  xal  minimum  dormire.  At  quibus  humiditas  con- 
raura  ixrovieiv  xal  repirareiv  xal  xoipd-  fert,  inedia  non  est  ferenda,  neque  cibo  aut 
eSai  ug  iXdyjera.  'Ox6eoiei  S’ au  uypaefy  potu  indigere  debent,  neque  laborare  et-dor- 
i-up(p£pei,  pif  deirieiv  xai  roO  eirlou .  xal  mire  quantum  volent. 
ro u  ror ou  pif  ivSed  ehai,  pv/Si  rovietv  xal 
xoipaeSai  bxbea  dv  lUXip. 


pS'.  'Qxbeav  imSupiouei  ol  xdpvovreg  44.  Quoscumque  cibos  aut  opsonia  aut  poti- 


—  301 


'  3  Sdvav  Sj  i rorav,  Cixa.px.ira  raura, 
3*  «3  1  T(  !)  fft5/“ar‘  &£' 

<rte.  'OxoVav  ^  mr/aw  i?  jrorav  xporrMvat 
Zfa  !j  dipaiptetv,  xar'  dtiyov  %p*  > tat  rdg 
xpoeMaiag  xotierSai  xal  rdg  afpxipiriag. 
'0 xorot  rtria  ixavd  olol  ri  eln  reMetv,  pio- 
QPjftara  pii  SiSivar  otxoxXeietyap  rou  rt- 
t/ou-  toM  M  pu )  oJoi  re,  roCrotn  StSivat. 
’Eav  Si  rt  StSivat  SiKift  dvaxo/ttSijg  I mia, 
SiSom  %6ySpov  ?  xnrdvpv  xupivtpv  ■  retura 
yap  ruv  pQpptarav  ‘rd  ]<x%vp6repa-  StSivat 
Si  ptera  Seixvov. 

pie'.  T a  Qdpptaxa  'ira  xorct  i exi  ora  xpbg 
ra  rpA/tara  xportpiperai,  ptavGdvetv  %p<f 
aiptov  yap  dxavrog-  olt  ydp  ctxb  yvAptpg 
raura  eupirxourt  oi  ctvipnxoi,  StXXa  ptaX \ov 
duo  rOxpg,  oSSi  rt  oi  %etpori%vat  ptaWov 
‘Sf  oi  IStStrai-  'ira  S' iv  ry  ri%vtp  rij  hpr pixtj 
■  yv&w  ptavhaverat .  xal  eSptrxerai  $  xspi  rt- 
rfav  Sj  xepl  Qapptaxav,  xapd  ruv  oiuv  're 
Siaytyvdrxeiv  rd  iv  rip  riyytp  ptavGdvetv  %p it, 
ijv  rt  Mfapg  ptavGdvetv. 

ptg’.  Mera  rd  pvQSj/tara  StSivat  rb  nriov 
roitst  drGeviovrr  ‘  ixtxivetv  Si  oTvov  edASea- 
xpb  Si  rdv  rtriav  xal  xoruv  i)  pQtpptdrav,, 
'6  rudv.  rot.  Soxiy  roin,  S’  drGevioun  iropdv 
rb  rapta  xal  rfv  0u%ijv  srporQipetv  xal  rb 
nrlov  xal  rb  xoriv  •  ptahrra  yap  dv  oUrcog 
ii0ei.ioig. 

pt%J.  Tdv  rtriav  vjv  S6vapj.iv  Sxarra  ’d%et, 
rex/taiperGat  %pi)  dxb  rav  0avepijv  rijv  S6- 
vapttv  ’  xape%optivav,-  'oxira  Ij  0urav  Sj  Sijl-iv 


ones  aegrotantes  expetunt,  ea  suppetant,  si 
nullum  corpori  nocumentum  sit  adfuturum. 
Cum  cibos  aut  potiones  addere  vel  detrahere 
coeperis,  paulatim  et  additiones  et  detractiones 
faciendae.  Qui  sufficientes  oibos  conficere  que¬ 
unt,  iis  sorbitiones  ne  exhibueris,  cibum  enim 
prohibent,  iis  vero,  qui  non  possunt,  dato.  Si 
quid  dare  voles  virium  reficiendarum  gratia, 
alicam  vel  ptisanam  triticeam  exhibeto.  Hae 
namque  sorbitiones  valentiores  sunt;  post  coe- 
nam  autem  exhibendae. 

45.  Quae  potu  exhibentur  medicamenta  et 
ad  vulnera  adhibentur,  ea  perdiscenda  idque 
plurimi  aestimandum.  Neque  enim  haec  ho¬ 
mines  ‘  ex  consilio ,  sed  potius  ex  fortuna  inve¬ 
niunt,  neque  artifices  magis  quam  plebeii.  Quae 
vero  in  arte  medica  intelligentia  discuntur  et 
inveniuntur,  vel  circa  cibos,  vel  medicamenta, 
ab  iis,  qui  nosse  possunt  quae  in  arte  sunt, 
perdiscenda,  si  quid  perdiscere  voles. 

46.  Imbecillis  post  sorbitiones  cibum  exhi¬ 
beto  et  vinum  odorum  superbibendum  dato. 
Ante  cibos  et  potiones,  quodeumque  tandem  tibi 
videbitur.  At  cibus  et  potus  imbecillis  offeren¬ 
dus,  ita  ut  ad  corpus  et  animum  attendas.  Sic 


47.  Quam  ciborum  quisque  facultatem  ha¬ 
beat,  ex  his  qui  manifestam  facultatem  possi¬ 
dent,  conficere  oportet;  qui  vel  flatum,  vel 


-  802  - 


fj  rfyrpiovijv  ij  ipeuy/ibv  xapi%et  ij  rrpb-  morsum,  vel  plenitudinem,  vel  ructum  excitent 
<pov,  ij  Sta%apiei,  i)  ftoj  Sta%apiet,  xal  0a-  vel  tormina,  vel  per  alvum  demittuntur,  vel 
vepd  '  iirri  ori  r aura  ipy  aberat  xal  bvb  non  demittuntur,  cumque  haeo  manifesto'  effi. 
roCirav  %pij  'ra.  cLXXa  cxovrt uv-  i%et  ydp  ciant,  ex  his  etiam  reliquos  considerare  oportet 
'ixarra  r&v  ISe&fldrUv  Stbn  xal  i> (pcteet  xal  Singula  enim  edulia  quae  iuvent  et  noceant 
fiMsrret--  ct\U  ‘rct  fiiv  0avep&repa  itm  habent;  sed  alia  quidem  quae  efficiunt  apertis. 
ipyatyfieva  3,  ipy deerat,  r d  Si  dfioSpb-  sime  efficiunt,  alia  vero  obscurius.  Imbecillia 
repa.  Ta  atria  xal  r'a  Stpa  ‘  axeod^etv  xal  cibaria  et  opsonia  conficito  et  exhibeto,  ex  qui- 
StSbvat  rotat  aabevioudt  u0'  &v  fi^re  0Caa  bus  neque  flatus  sit,  neque  ructus  acidus,  neque 
lar at,  fitjre  tS-vpeypAj  ,■  filjre  arp60op,  ftfre  tormina,  et  quae  neque  admodum  per  alvum 
SSvpv.  Sta%aplet,  (iijre  ‘ Mp>  fypalverar  raura  demittantur,  neque  admodum  exsiccentur,  Haee 
Si  ylyverat  &Se-  'boa  fiiv  if  xotty  xparht  autem  ad  hunc  modum  accidunt.  Quae  qui- 
xal  rb  aufia  abrk  dvaSi%erat,  raura  fiiv  dem  ventriculus  superat,  quaeque  corpus  reci- 
obrs  0uaav  ‘vrapixerat  olire  arpb0ov  ijv  pit,  ea  neque  flatum,  neque  tormina  excitent. 
Si  fiij  i )  xotSltf  xparitj,  dxb  robrav  xal  At  si  ventriculus  non  superet,  ab  his  et  flatus 
Quea  xal  ar pbQop  xal  rciXXa  ra  roiaura  et  tormina  ceteraque  id  genus  accidunt  Ex 
ylyverai.  K ou06rara  rav  atrlav  xal  rav  cibis,  opsoniis  et  potibus  levissimi  sunt,  qui 
ilipov  xal  rav  xortbv,  ora  fiirpta  iatbvra  ip  modice  aut  paulo  supra  modum  in  corpus  in- 
rb  ctb/ia  iSj  bbdytp  '  xktu  r&v  pierplav,  fi^re  gesti  neque  plenitudinem,  neque  tormina  ne- 
vrXijpaotv  xapi%et,  pitjre  orpo0ov ,  fiijrc  que  horum  quidquam  excitant  et  celerrime 
0vaav ,  /Hjrs  d\b.o  rav  rotobrav  fitpSiv  xal  concoquuntur  et  concocti  per  alvum  demittun- 
vrioaeral  re  rd%tara  xal  treaab/ieva  Sta%u- .  tur  et  qui  cum  quotidie  ventrem  subierint  nui- 
piet  xal  dva  vraodv  're  tj/lipt/v  inbvra  ip  lam  molestiam  exhibent,  cumque . ex  longo  tem- 
rijv  xoiMvjV  aXwicbrard  ion  xal  'brav  Stet  pore  ingesti  sunt.  Graves  vero,  qui  modice 
vca\ atou  iriMfp.  B apia  Si  'boa  fiirpia  re-  aut  infra  modum  sumpti  plenitudinem  et  dolo- 

XsOfieva  vj  ikdooat  rou  pterplou,  trkijpaoiv .  rem  exhibent,  neque  conficere  . neque 

xal  xbvov  Tapi%st,  ’  xal  u,);  reXktv .  fieri  potest  ut  eos  comedant  aut  bibant,  sed 

fupSi  ofbv  re  ioSletv  a£ird'°  piySi  vrtvetv,  d\\a  dolorem  inferunt;  quin  si  ex  longis  temporia 
vrbvov  vcapiyjer  Sta  %pbvou  Si  dv  np  aiira  intervallis  quis  eos  aut  bibat,  aut  comedat, vel 

ij  irbtl),  xal  oiira  trbvov  irapi%et,  xal  sic  dolorem  excitant,  neque  pro  ratione  per 


—  303  — 


.  af(u  'xard  Myov.  ’Eg  byieiav  i'  alvum  secedunt.  Ad  sanitatem  optimi  sunt  qui 
°  go-a  bXiryirra  teibvra  abrdpxed  teri  paucissimi  ingesti,  satis  sunt  ut  fami  et  siti 

a  A/«o5  xai  Si-bs  eha‘  mi  medelam  afferant  et  longo  tempore  in  corpus 

vc6vov  rb  r&pia  abra  Styerai,  xai  $ia%a-  recepti  etiam  pro  ratione  per  alvum  secedunt. 
E,  mra  Uyov.  'Eg  iryj. 'n  Si  ipitra,  ora  Ad  robur  autem  comparandum  optimi  qui  plu- 
t&pxa  Q6ei  xXelrrvpx  xai  xvxvorccryv  xai  ri>  rimam  et  densissimam  carnem  gignunt,  sangui¬ 
na  xavbm  xai  Sia%aptel  xard  Uyov  ruv  nem  crassiorem  reddunt  et  pro  ingestorum  ra- 
ir,6vrav  xai  rb  r&pta  xXeirrov  %p6vov  dva-  tione  per  alvum  secedunt,  plurimoque  tempore 
ftysrai.  *  T a  hxapd  xai  xfova  xai  ra  rv-  in  corpore  continentur.  Pinguia  atque  ungui- 
p&Sea  xai  ra  pteXir&Sea  xai  mprapibeura  nosa,  et  caseosa,  et  meile  ac  sesamo  condita 
bgvpsyfify v  pidXirra  xapi%ei  xai  %oHpvpv  ructum  acidum  fere  cient  et  bilis,  sursum  ac 
xai  rrpbtpov  xai  0urav  xai  x^rpioviiv  ‘xoi-  deorsum  refusionem  et  tormina  et  flatum  ac 
(et  Si  rouro  abrb  xai  orav  xXeiu  ng  Qdyq  repletionem.  Idem  etiam  evenit  cum  quis  plura 
{)  x bp  vj  Ira  oty  re  x iipai  «ToJiri  comederit  aut  biberit  quam  ventriculus  conco- 

drSevteun  $v  pete  xard  Xfryov  'rtf$  vobrou  quere  queat.  Imbecillis  quaecumque  pro  morbi 
xai  r ou  r&piaroq  SiSipq  a  ' dv  SiSipq,  di rava-  et  corporis  ratione  dederis,  ea  corpus  absumit, 
Xtexei  rb  r&pea  xai  oiire  teSeiq  teri,  obre  et  neque  indigum  est,  neque  plenum;  sin  in 
rtypeg-  ijv  Si  dpeaprdvipg  roO  xaipob  ‘yj  ixi  temporis  occasione  in  alterutram  partem  aber¬ 
ra,  i&ri  Tiy /3A$3os  &r’ "Ora  raveris,  ad  utrumque  noxa  consequitur.  Cibi, 
r&vi ntlnv  i)  'r&v  b0av  lj  r& '■>  roruv  rb  rupea  opsonia,  aut  potus,  quos  corpus  recipit,  ex  iis 
dvaSiyerai  ped\irra,  dxb  robruv  obre  rrp6-  fere  neque  tormina,  neque  flatus,  neque  ructus 
Qoq  ytyverai,  obre  (pura,  obre  b^upeypeiyp-  acidus  fit.  Ubi  enim  ventrem  subierint,  ex  iis 
Irav  ydp  ig  ryjv  xoiXfyv  teiX Sip,  dx’  abribv  corpus  quod  sibi  accommodatum  est  trabit  et 
rxgi  rb  rupea  rb  iuurg >  ixir^Seiov  ibi/  xai  quod  relictum  est  iam  imbecillius  esse  necesse 
arbevterepov'  tySy  rb  Koixbv  dvdyxy  eteai,  est,  ita  ut  tormina  aut  flatum,  aut  aliud  quid 
Sirre  rrp60ov,‘if  (pOrax  ij  dXXo  rt  r&v  roh  eiusmodi  in  ventre  excitare  non  possit. 
oOvav  iirijj  xoiXiy  peijxoiijrai. 

‘  pr/.  't&v  olvav  xai  oi  yhuxieg  ‘xai  oi  48.  Vina  dulcia  et  austera  et  mellita  vetera 
abrr^pol  xai  oi  peehypoi  xaKaioi  ripv  xoi-  ventrem  subducunt  maxime  et  urinam  movent 
Afyi/ ■<’ i/xdyovrt  pedXirra  xai  Sioupboi/rai  xai  et  nutriunt  et  neque  flatum,  neque  tormina, 
rpi0oun  xdi  obre  < purav  xap£%0un ,  obre  neque  plenitudinem  excitant. 
rrp6(pov,  obre  xhprpeovljv. 


xS»‘  iari  Si  rfi»  cirtov  xai  rav  totuv  &  panis,  maza,  carnes,  pisces,  vinum;  et  ex  .his 
'raOryv  t)\v  SOvaptiv  e%ei  rdSe,  dprog,  pia-  quidem  alii  magis,  alii  iniuus,  .vdMMj 
£*,  xpia,l%66ef,  ohog,  roOrav  ptivTQird, 
piiv  ptaWov,  rd  Se  ^ccov. 

va’.  'Qx6coi  Ityphj  Stairav  SicutSvtxi,  rt>6-  61.  ;  Qui  siccam  Victus  rationem  instituunt, 

TOm  flft  %in>  r$..  aerftp '  rb  .mrto  SiSivcu,  his ,  cum  cibo  potum  ne  exhibeto,  sed  longo 
akka  fiera  rb  ffirtov,  SiaXir&v  Tw\iw  %p6-  post  cibum  intervallo:::.  Et  ad  hunc  quidem  mo- 
vov  xai  oiir»  fti»  1 1  Ixpkf  aro  gv/pi 'ni  dum  cum  siccus- humor  ex., sieciu  cihis  prove- 

ruv  ciriuv  yevopihtj  ’ rd  cupia  fypalm-  !jv  nerit,  is  corpus  siccat.  Sin  una  cuifffobo  bibat, 
Se  apta  r tp  cictip  rtvy  9  vOTepcoTipy  vj  Tpo(j)y  alimentum  quum  sit  humidius  corpus  humidius 
louca  C/ypbrepov  ro  capta  roiiei.  "Aproe  i  6ep-  reddit.  Panis  icalidusret-.  oarnes-;  calidae*  siper 
ptbt;  xai  rct  xpia  ra  6epptd  abra  i<J)'.  eauruv  se.edantur,  siccant -Quodsiaufosum' liquere 
icSibpieva  ^yfpaher  ‘vjv  Si  $  g£w  uyptp  SiSipg  ij  aut  confestim  a  cibo  insuperpotum  exhibueris, 
Irtrlveiv  rapayp^pta  iri  r$  ciricp,  oi>  t-ypaim.  non  siccant. 


yj3'.  'A prog  xaSapog  k  te%uv  xai  xopidty 
■  tup0opdr£pog  Sj  Mpelxrog,  xai  xp6c0arog 
j }  fatos,  xai  rfo  dtedpav  xpoc0drav  $  'xa- 
Icuot ipuv.  Td  uXQitu  '  &&p6%av  t&v  xpi- 
diav  x£pt%vSd  ixricpkav  }c%up6r£pa  !)  (ie- 
Ppeyptow,  xai  xp6c0ara  i>)  xa\ai6r£pa, 
mi  i )  pd^a  rpoxeQupwky  iaxOpor^  ?  /4 
xpox£0upxp&y-  'O  alvos  Siaxkpsvog  xai 
dxo0v%6p£vog.  xai  SqQedpevog  Xsxr6T£pog 
ylyverai  xah  uckviafspog.  Td  Xpia  rd 
ph  e06d,  Hjv  pk  MsQSa  xoiijct/ig,  ackvi- 
crspa  xai  lXaQp6repa,  ra  tk  bxrd,  Sjv  l%o- 
xTa  .  ykavrai,  xai  :,' rd  xatotid  ’6fg oug 

Ij  dX&v,  dc(lsvkTspa-,xai...tXa0p6Tspa,  tuv 
xpocQdrav.  Ti  dcGsvfo  tw  cirlmxai  rd 
xoutpa  rvjv  piv  xoiXtyv  od  ‘  toixki,  odM  to 
c&pa,  *  ii6n  obx  dvoidksi,  6sppaiv6psva  odSk 
xXypdL,  aXXd.  xicasTai  ra%i)  xai  xoaaapaa 
$ia%uphi-  if  Mdxpdg o<fer’  adripv  Tip  c&pari 
dcSsvijg  ytyv£Tai:.  xai  oHt£  J  au^yv,  obr£ 
iaxbv  '  dt-fyv  toyou  xapt%£i.  Td  St  ic%vpd 
tuv  airfov  dvotSki  T£  orav  ig  rifv  xoiXfyv 
kcdtoip  xai  xXijpumv  xapix^  xai  xicasTai 
pkv  ’  cxot-atropov  xai  Siaxapkr  t/  $  Ixpdg 
dx'  aCiT&v  “  iax^pif  xai  dx^paxog  xpocysvo- 
pky  ltr%dv .  T£  xapt%£i  Tip  c&paTi  sroAAi )v 
xai  aii^v.  K psuv  xouCpdTdTa  k  to  cupa 
xdvua  xai  ipvfflsid  xai  “Xayipx  £0$a-  fiapta 


52.  Panis  purus  ad  robur  et  virium  refecti¬ 
onem  magis  confert  quam  qui  non  est  in  cor¬ 
niculo  perpurgatus,  et  recens  quam  hesternus, 
et  ex  farina  recenti  quam  ex  vetustiore.  Po¬ 
lenta  ex  hordeo  non  macerato  aqua  tamen  cir¬ 
cumfusa  decorticato  valentior  est  quam  ex  ma¬ 
cerato,  et  recens  quam  vetustior,  et  maza  longe 
ante  subacta  validior  est  quam  non  longe  ante 
subacta.  Vinum  diffusum  et  refrigeratum  ae 
percolatum  tenuius  redditur  et  imbecillius.  Car¬ 
nes  coctae,  percoctae  si  sint,  imbecilliores  sunt 
et  leviores;  assae  vero  si  exassatae  fuerint,  et 
veteres  sale  et  aceto  conditae,  recentibus  im¬ 
becilliores  sunt  et  leviores.  Imbecilles  cibi  et 
leves  neque  ventriculum  quidem  neque  corpus 
molestia  afficiunt,  quia  calefacti  non  intume¬ 
scunt,  neque  implent,  sed  cito  emolliuntur  et 
cocti  per  alvum  secedunt.  Humor  autem  ab 
ipsis  corpori  debilis  provenit,  neque  incremen¬ 
tum  neque  vires  effatu  dignas  exhibet  Valen- 
tiofes  autem  cibi  cum  ventriculum  subierint, 
tum  intumescunt,  tum  plenitudinem  excitant  et 
tardius  quidem  concoquuntur  et  per  alvum  se¬ 
cedunt;  humor  autem  ab  ipsis  valentior  et  in¬ 
corruptus  proveniens  robur  multum  corpori  et 
incrementum  praebet.  Carnes  corpori  levissi¬ 
mae  catulinae,  volucrium  et  leporinae  coctae, 
graves  vero  bubulae,  et  porcinae;  moderatis- 


—  306  — 


St  rk  (26m  xal  rk  %o(f>aa'  '  perptkrara 
St  xpbg  ry/x  06<siv  xal  tcpda  xal  bxrk  'xal 
uyialvomi  xal  kaSsviouai  rk  fttjteia-  rk'St 
iieia  tg  efcgfyv  pitv  xal  laypv  irovtovci  xal 
yupvafy/itvoiat  ayaSk,  ktrSevkuat  St  xal 
ISi&ryai  lc%up6rspa-  xal  rk  Sfpsta  r&v  bipt- 
p av  xouQbrepa  tari,  Si6ri  xapxbv  oti%  bf&otou 
te&lei-  SiaQtpei  St  rk  xpta  r&v  xryvtav  xal 
bx6aa  xapirbv  iatitei  xal  bx6aa  pit  laSterxal 
b  xapxbg  oB  '  rai/rb  knaai  miki,  ikhk  'rb. 
/itu  vuxvtjv  re.  rijv  aapxa  roB  iepelou  xapt- 
%ei  xal  lo%upi\v,  rb  St  kparfv  re  xal  frypvjv 
xal  kabevta.  '£lg  pttv  rb  %Bpi.naii  elpycOai, 
l%6Beg  xoBQov  i-Seafia  xal  t06ol  xal  birrol  jt 
xal  abrol  t(p'  tuuruv  xal  pisb'  trtpuy  sirlccv 
abrol  St  tauribv  Siatptpomi  SiSe-  *  ol  /itv 
kt/jimtoi  xal  sr !ovsg  xat’ trord/ttot  (SapOrepoi, 
o  l  St  *  axratoi  xal  Qakkcaioi  xwQbrepot ,  xal 
’  icpbol  bnr&y  xoo06repoi.  "Tobrav  rk  pitv 
upk  SiSbvai ,  "brav  kmxofotaai  nvk  jioO- 
,rk  St  xovtpk,  brav  layybv  Stip  xal  As¬ 
ii1  voiijffai. 

vy'.  To  kourpbv  rb  Beppobv ,  rb  fitv  pii- 
rpiov  fiakaaaei  rb  aapoa  xal  alltjei ■  rb  St 
irksfov  roB  xaipoB  ra  pitv  fypa  roB  a&pia- 
rog  Stuypalvet,  rk  St  uypk  krofypaivei  xal 
rk  /etv  ^4pk  bypaiv6poeva  kaStvsiay  xal  Ai  - 
xobupiiyv  xaptysi,  rk  St  Sypk  paiybpieva 
fypaafyv  xal  Slipog. 

.  vS’.  A a%avav  St  rk  axbpoSa  xal  SQtlk  xal 
bxrk  xal  Sioupy/nxk  xal  UTO%apyrixk,  xal 
z-pbg  rk  yuvaixsia  't-B/iQopa.  K pbppLua  tg 
rk  oupa  ixir^Seia,  b  ykp  brbg  SpipibryTa 


i  vero  ad  hominis  naturam  se  habent  tum 
ae  tum  assae  ovillae  eum  bene  valentibus 
imbecillis.  Suillae  vero  et  ad  bonam  qui. 
corporis  habitudinem  et  robur  laborantibus 
ixercitatis  bene  conveniunt,  imbecillis  Tero 
irivatis  valentiores.  Et  ferinae  cicuratis  le. 
es  sunt,  quoniam  non  similes  fructus  edunt 


assati,  quique  per  se  et  cum  ceteris  cibis  sumpti, 
leve  sunt  edulium.  Ipsi  vero  inter  se  sio  dif¬ 
ferunt:  lacustres  quidem  et  pingues,  et  fluvia¬ 
tiles  graviores  sunt;  littorales  vero  et  marini 
leviores  et  cocti  assatis  leviores.  :  Ex  his  cibis 
cum  aliquem  reficere  voles,  valentes  dato,  leves 
vero,  cum  gracilem  et  tenuem  reddere  opus 


53.  Balneum  calidum  moderatum  quidem 
corpus  •  emollit  et  auget,  quod  vero  tempesti¬ 
vum  modum  excedit,  siccas  quidem  corporis 
partes  madefacit,  humidas  autem  resiccat.  Et 
siccae  quidem  humectatae  imbecillitatem  et 
animi  deliquium  inducunt,  humidae  vero  exsic¬ 
catae  siccitatem  et  sitim. 

54.  Ex  oleribus  allia  cocta  et  assata  et  uri¬ 


nam  promovent  et  per  alvum  secedunt  et  ad 
menstrua  conferunt.  Cepae  ad  urinam  accom- 


-  807  - 


rm  •*&*>  &srs  *a5fW&flr  ro&roiai'lSe 
vrfe$t,i,  aXXd  rolsi  Meviousi  ^  xpoeQd- 
pel„'  ZdXiva  xal  e06d  xal  Sifid  Sioupyrixd, 
'xai  pdXXov  rd  SXeia  rdv  tifidpuv,  &  xal 
z-Mova  ?%£<  Sfoa/un  Koptavox  eiixdpSiox  xai 
Sia%up>irixbx  xai  i0$bv  xal  &pfy.  "flxtpov 
xai  irypov  xal  tj/uxpiiv  xal  eiixapSm.  Xlpatsa 
rd  fih  Sioupyrtxd  xai  Sia%ap^nxd, 

rd  SI  ii/ed  xaupardSea  xal  0XeyfiartSSea. 
Too)  xofiiimxbv  xal  0Xey fiuribSeg  xai  giiv 
pkv  rip  xupyjvi  arariflov,  anu  Si  rou  xupij- 
vog  Sta%aptfrix6v. 

ve’.  T d.Ssp/ad  r&v  tsiriav  fypd  fihv  'isr^m, 
rb  ydp  iiypbv  rb  iv  rij  xoiXly  avafypalvei, 
i/ypd  ‘  <P  ibvra  Siuypdlvovra  rip  6ep/j,6r^ri 
irdyer  rd  srpu0vd  fypalm  xal  guvaysi 
rd  <sup,a,  ehrl  Si  xal  ardai/ia-  rcc  bgda 
X exrOm  Syt-ty  ipvoidovra-  rd  dXfpvpd  Sia- 
%apiei .  xal .  Smpderai  •  rd  Xirapd  xal  rd 
KLOva  xal  rd  yXuxda  i/ypaafyv  ‘  peiv  xal 
0Xdypia  srapdx£l>  xofiiarixd  Sd •  xoX oxCvrij' 
xal  ceVrXa  xal  fiXijra  xal  Xdxaba  ‘rijijypb- 
ryn  Siaxupyrixd  ■  xpdpfa  <T  2%ci  nvd  Spi- 
/xdiriira  ig  rb  Siaxapteiv,  xal  Si/aa  eOxupeog- 
rupog  xai_  tn faa/ea  xal  rra01g,  xopucrixa 
xal  0Xeypc.ardSea  •  '  yXuxeig  ojyoi  xal  pieXi- 
etSdeg  xal  xopumxol  xal  Sioupynxol  xai 
0X eypeardSeeg-  oi  Si  altarypol  ig  lir^ii/  xal 
fypaefyii  itrtrdjSetOf  Siovpynxol  Si  ’  xal  r&v 
aiitsr^pav  oi  rraXaiol,  'bsoi  Xeuxoi  re  xal  Xe- 


excitat,  adeo  ut  per  alvum  demittatur;  quibus 
sic  utitor,  ut  ne  tamen  imbecillis  exhibeas. 
Apium  et  coctum  et  crudum  urinam  ciet;  ac 
palustre  magis  quam  sativum,  quod  etiam  fa¬ 
cultatem  habet  maiorem.  Coriandrum  tum  co¬ 
ctum  tum  crudum  ori  ventriculi  gratum  est  et 
alvum  movet.  Ocimum  humidum  et  frigidum 
est  ,  orique  ventriculi  gratum.  Porra  cocta  qui¬ 
dem  urinam  et  alvum  movent,  cruda  vero  in¬ 
cendium  et  inflammationem  excitant.  Malum 
punicum  vires  reficit  et  pituitosum  est  et  cum 

vero  movet. 

65.  Cibi  calidi  sicci  quidem  sistunt,  quod 
enim  :  in  ventre  est  humidum  resiccant,  humidi 
vero  calore  suo  madefacientes  subducunt.  Acerba 
corpus  siccant  et  cogunt  vimque  sistendi  habent. 
Acida  extenuant  et  morsum  faciunt.  Salsa  al- 

dulcia  humiditatem  quidem  ac  pituitam  exci¬ 
tant,  sed  vires  reficiunt.  Cucurbita,  beta,  bli¬ 
tum  et  rumex  humiditate  alvum  deficiunt.  Bras- 

movet,  simulque  boni  succi  est.  Caseus  et  se¬ 
sama  et  uva  passa  vires  reficiunt  et  pituitosa 
sunt,  Vina  dulcia  et  mellis  colorem  referentia 
et  vires  reficiunt  et  urinas  cient  et  pituitosa 
sunt.  Austera  vero  ad  robur  et  siccitatem  ac¬ 
commodata.  Urinam  vero  movent  etiam  ex  au¬ 
steris  vetusta,  quae  sunt  alba  et  tenuia.  Oleum 
et  quae  oleosa  vires  reficiunt  et  pituitosa  sunt. 


—  308  — 


srroi  rvy%dvovsi.  "EAaioi/ 1  xal  Is  a  kKai&ty, 
xopisrtxa  xal  QXeypaT&8ea. 

vs'.  Aaydvav  ruv  k06dv  Sia%apksi,  '6sa 
QCisi  uypdrard  ‘Isti,  tj  SpipOr^ra  $  6ep/tS- 
syra  £%sr  8i$6vai  Sk  ‘r aura  %6p<pop6v  ksrt 
ig  SKpoSo»  xal  yXiepdrepa  xal  ruxep&Tepa. 

yfv,  Xtxvog  rdirav  xal  < ftovpyTixkv  xal  Sia- 
%ap*fTixdv  xal  xovQo v  6  8k  Urepog  srdirav 
06%iv  re  xUpi%ei  xal  8l0av  iraCer  rpo0y) 
fk  ditb  otifcrdpou  'aCirdv  ylyvsrai ,  el  pij  As- 
rtrlf  ng,  dXX'  ol>8k  QXaupov  dat ’  oiihrdpou 
oiiSkv,  <S  r/  xal  dlgiov  A dyov. 

vvf'.  Ti  pdXi  %bv  pkv  krdpoist  ks8i6pevov 
xal  rpktpei  xal  silypoiav  trapd%et,  aiirk  Sk 
k(p’  kaurou  Aejrr Ovet  pdXXov  Ij  xopl^ei,  xal 
ydp  Stovpderai  xal  SiaxaOatptrai.pdXkov  rou 
pisrplov. 

i/0'.  T cc  ‘  Sia%upyrixd  kv  rij  xoikfy  Ssppat- 
verai  te  rayp  xal  f)eppaiv6pevu  papalverai 
xal  rd/xerai  xal  tv\\ /  Siaxdptfsiv  Sid  rovro 
rayelav  aapd%er  6sa  Sk  srdsipa  tcoi/  si- 
tIqv,  xal  Seppatvefat  *  /3 paSdag,  xal  6sppat- 
v6peva  fypainrai  xal  guvlsrarat ,  xal  Sid 
rouro  ttspisxkypa  yev6peva.  ot>  8ia%apdei. 
Ta  Siayjapv\Tixa  ly%vkd  n  ksrl  xal  Q6si 
6eppa,  rd  Sk  oii  Sia%apyTixd,  fypd  xal 
0vxpd. 


'O  slrog  xal  6  ohog  StaQdpoust  pkv 


56.  Ex  oleribus  coctis  per  alvum  secedunt 
quae  natura  sunt  humidissima,  aut  acorem  aut 
calorem  quemdam  habent;  prodest  autem  ad 
alvum  movendam  tepidiora  dare  et  coctione 
maxime  emollita. 

57.  Cucumis  pepo  et  urinam  et  alvum  mo¬ 
vet  ac  levis  est.  Alter  autem  pepo  refrigeratio¬ 
nem  inducit  et  sitim  sedat.  Ab  horum  neutro 
nutritio  nisi  tenuis  quaedam  procedit  ;  sed  neque 
malum  aliquod  effatu  dignum  ab  horum  alter¬ 
utro. 

68.  Mei  cum  aliis  sumptum  et  nutrit  et  bo¬ 
num  colorem  efficit,  per  se  autem  magis  atte¬ 
nuat  quam  vires  reficit.  Nam  et  per  urinas 
fertur  et  supra  modum  expurgatur. 

69.  Quae  alvum  movent  in  ventre  cito  cale¬ 
fiunt  et  calefacta  marcescunt,  et  contabescunt 
ideoque  celerem  habent  per  alvum  deiectionem. 
Cibi  ventrem  morantes  et  tarde,  calefiunt  et 
calefacta  siccantur  et  consistunt,  ideoque  cir¬ 
cumcirca  obdurati  per  alvum  minime  secedunt. 
Quae  per  alvum  secedunt,  succi  plena  Sunt  et 
natura  calida;  quae  per  alvum  non  secedunt, 


xai  abrol  kaurdv  (pOnt  k  lH%iiv  xai  dnU- 
mm  xai  xouQbryra  xai  fiapOrifra^  fiatpipei 

n  Mi  %&pi  yfim  %  ixo!w  xv  xxl  £&- 

Spop  louna  xai  Mpog ,  xai  el/i/b-iog  xai 
xoMnxiog,  xai  dyabif  xai  0Xa6p^ ,  S>nre 
faavra  raura  %upif3dk\£n8ai  k  rb  iH%up6- 
repa  re  exanra  rdv  Hirtav  ehai  xai  dn6e- 
vtnrepa. 

!-a'.  'Ox6hoi  byiatvovreg  dproQayteiv  ei &- 
$aai,  fiiovai  roOroini  xai  k  *f«  voOhoihi. 
"Orav  Hj'  <arta  ij  rora  vrXba  rou  elaSbrog 
ng  Mfiijii  ‘tj  fn.ii  r a.  elatibra  reteniji,  dre- 
fiteai  mpaxp>ifM  dpinrov.  'Ox&py  xai  dxp6- 
Spva  fid  rbfi  peerd  rb  nirtov  dhj-xbrepd  kn 
xai  byiatvovn  xai  dnSevbovn,  ori  /iefipaxb- 
rog  fibv  *  bXtyyv  da-'  abruv  ix/adia  nxip.  rb 
Hdpea-  Ijv  Si  vijHng  inStip,  vrAeta.  "Ora  rdv 
a irtav  ij  Qunav,  ij  xaupca,  ij  fiji-iv  Tapt%ei, 
ij  rAtfHfeovvfV  ij  nr p6Qov,  oTvog  krimvbpievog 
dxpvfrog  dxaXkaHHei  rdv  roioOrav  rb  ydp 
rupea  fia6epfiaiv6fjievov  uvrb  rou  ohou  dxa\- 
Xdsroi  rd  iv$6vra  rtj  bepfjebrviri.  ’A rb  rdv 
Hirta v  re  xai  rdv  vrordv  rdv  opeotav  ivtore 
fihv  fiarapdnnerai  i/  xotAttf,  ivtore  ie  inra - 
rai,  ivi6re  fi-  ‘  xard  X6yov  fia%upkr  fi6n 
ii  raura  oilrag  b%£i,  —  irpdrov  peiv .  i  xoi- 
Afy brav  byporipy  louna  xai  'orav  i-yporlptf 
inroMxyrai.rb  Hirtov,  fiatympei-  & rura  orav 
pierafSoty  ylvvfrai  eire  Ix  06%e°Q  k  &sA- 
xog,  sire  Ix  Odb-Teog  k  0HXog,  fiatpdetpsi- 
dnrs  dvdyxtj  rijv  x oiXtifv  drb  rdv  nirtdv 
rdv  abrdv  xai  trordv  fi'  abrd  raura  xai 
fMXaxurbpviv  ytyvenSai  xai  nxXvfporipvfV. 


robore  et  imbecillitate,  tum  levitate  et  gravi¬ 
tate  inter  se  differunt.  Differt  etiam  locus  a 
loco,  ex  quo  illa  proveniunt,  aquisne  irrigetur, 
an  aquis  careat,  et  soline  probe  sit  expositus  an 
multum  opacus,  et  bonus  an  malus,  ita  ut  haec 
omnia  ad  singulorum  ciborum  tum  robur,  tum 
imbecillitatem  conferant. 

81.  Qui  sanitatis  tempore  panem  edere  con¬ 
sueverunt,  his  etiam  per  morbos  dandus  est. 
Gum  quis  cibos ,  aut  potiones  plures  solito 
sumpserit,  aut  solitos  non  confecerit,  statim 
vomitione  reiicere  optimum.  Fructus  auctum- 
nales  et  arborei  ideo  post  cibum  cum  bene  va¬ 
lenti,  tum  debili  minus  molestiae  exhibent,  quod 
eius  quidem,  qui  cibum  sumpsit,  corpus  minus 
humoris  ab  iis  attrahit;  sin  ieiunus  comederit, 
plus,  Cibi,  qui  aut  flatum,  aut  ardorem  aut 
morsum  aut  repletionem  excitant  aut  tormina, 
ab  his  liberat  vinum  merum  superbibitum;  cor¬ 
pus  enim  vino  calefactum  calore  demittit  ea, 
quae  intus  sunt.  A.  cibis  et  potionibus  simili¬ 
bus  interdum,  quidem  alvus  perturbatur,  inter¬ 
dum  vero  sistitur,  interdum  etiam  pro  ratione 
deficit:  —  quod  hac  de  causa  ita  se  habet: 
primum  si  venter  iusto  humidior  cum  sit  et 
cum  iusto  siccior  cibum  accepit,  hunc  corrum¬ 
pit;  deinde  cum  mutatio  facta  sit  sive  ex  fri¬ 
gore  ad  calorem,  sive  ex  calore  ad  frigus,  eum 
corrumpit,  adeo  ut  alvum  ab  iisdem  cibis  pro¬ 
pter  haec  ipsa  molliorem  et  duriorem  fieri  ne- 
cesse  sit  Ex  cibis  et  potibus  et  opsoniis,  pane 
excepto  et  maza  et  carnibus  et  piscibus  et  vino 


—  810  — 


Ttov  nriav  xal  ruv  nor&v  xal  r&v  Stpuv,  et  aqua,  reliqua  omnia  ad  incrementum  et  ro- 
srA>}i/  dprou  xal  ptdfy$  xpeZv  xal  \%Mav  bur  et  ad  sanitatem  parva  et  imbecilla  suxaia 
xal  ohou  xal  USarog,  rcLMa  xdvra  Xerrdg  conferunt;  parva  etiam  et  imbecilla  ab  his  mala 
ptiv  xal  drdeviag  '  rag  &>0e\elag  arupi%ei  ig  accidunt.  Quoscumque  febres  non  continenter 
ripv  abgtpav  xal  ig  rvpv  Irypv  xal  ig  n)v  vyt-  detinent,  sed  intermittentes  invadant,  his  post 
eiav  ‘  xal  Xeierd  Si  xal  dr  devia  xal  ra  xaxd  accessionem  cibi  exhibendi,  coniectura  facta 
isr’  abr&v  yly  verat.  'Oxdrovg  r&v  voredvrav  ne  quando  a  recenti  cibo,  sed  iam  concoctis' 
pit]  %vve%iag  ol  vrvperol  l%oun,  aAAtz  Sia-  cibis  febris  ingruat.  Vinum  et  mei  optima 
As/s rovreg  Xapt(idvouri,  robrotn  ra  (terta  St-  hominibus  censentur,  si  pro  natura  et  sanis  et 
Sbvai  pura  rv/v  Ai pifviv,  rexptaip6ptevog  "btrug  debilibus  tempestive  et  moderate  exhibeantur; 
pii)  in  veofipan  6  ruperbg  ‘ inreretrai,  aAA’  ac  bona  quidem  sunt  cum  per  se,  tum  aliis 
PpStp  vrereptpiivuv  r&v  rirtav.  Ohog  xal  ptifa  admixta,  itemque  reliqua,  quae  effatu  dignam 
xdXXirra  xixpirat  dvdp&troin,  el  sr pbg  ’  rijv  utilitatem  habent.  Quae  sanis  conferunt,  ea 
(pCin v  xal  byiatvovn  xal  drdeviovn  %bv  xaipa  aegrotis  etiam  exhibita  valentiora  sunt,  eaque 
xal  pterpifrnpn  rporQipoivro-  xaldyadd  ptiv  vi  ipsorum  detracta  exhibenda,  quod  nisi  fiat, 
abra  i(p'  eavruv,  dyadi  Si  xal  gupt/itryd-  corpus  ea  non  fert,  sed  magis  nocent  quam 
pteva,  ra  re  dXKa  ora  y e  xal  d%t 'tpv  A 6yov  iuvant. 

&0eXetipv  '  i%ei.  "Ora  byiatvovn  %Cpt0opa, 
rubra  xal  vortovn  trporQepdpievu  lr%vp6repd 
irn  xal  Sei  abriiv  dQaipiovra  rvpv  dxptbpv 
SiSbvut,  Ij  oii  (pipet  abra  rb  rupta,  dXKci 
(Skdxrei  ptdXXov  vj  dQeXiei. 


riEPI  TQN  ENT02  I1A0ON. 

irrrErPAnTAi  rrr  iatpot  kniaiot. 

DE  INTERNIS  AFFECTIONIBUS. 


LIBER  A  MEDICO  CNIDIO  CONSCRIPTUS  EST. 


Aii&M  i  zofm  v±  ■  >t  mn 

lOlJLim  TOTTAI  riT  IATT IA1'T  f  T  ..  31 


nEPI  TflN  ENTOI  nA0HN. 

a'.  *Hv  )J  rou  trveC/eovog  ipr>tpl>1  IkxaS^, 
9  n  M  rdv  Qkefiiuv  r&v  AssfrSy,  rav 
‘  xaraxpepMpekvav  kg  rbv .  vrveOpeova ,  ij  rdv 
aupiyyav  rdv  Sia  rou  vrvet ifiovog  rerapik- 
vav,  ‘  xal  l-uppaykuai  kg  ikkkjkag  xal  aifia- 
rog  m^abdai,  —  Siaaadvrai  Se  xal  xarap- 
pkjyvuvrat  Sia  rdaSe  rag  alriag  pakiaru, 
Sia  rakaiTupiyv ,  Sia  ’Sp6feoug,  Sia  srr (Spa¬ 
ra,  Sia  xfoiyoig,  SC  lfLiTOug.  fSiaioug  ‘ytyvo- 
fjihoug.  Sii  sruperoi/g,  —  raSe  oSv  ’  -zdcyei  ■ 
rb  ftkv  vrpdrov  layei^piy  Ivreira  bkiyip 
uarepov  arorrCei  rb  alakov  OQaipcov,  rori 
Sk  xabapbv.  Olrog  Sjv  pikv  kv  Taxei  xa6- 
atfrai  rijg  voOaou-  —  Ijv  Sk  /iv/,  vrpottvrog 
rou  yjbvou  rb  alpea  vckeiov  %upkei,  kviore 
pekv  xabapbv,  —  lari  S'  'ire  xal  ia6aavrpov  ■ 
xokkaxig  Sk  xal  {/  06puy%  kavbdvei  a ipia- 
rog  miarka/ah^-  Ivreira  Sp6pi(Soug  aipearog 
kxfSpdaaei  xar'  bkiyov  xal  Sapavd  ■  kviore  Sk 
xal  bSfj.vf  fiapela  avr'  aiirdv  ylyverat  xal  i\ 
Qdpvyt;  lari  bre  .rivbg  ayvyg  veiperkarai , 
xal  ptyog  xal  srii iperbg  karika/alidvei  xar'  ip- 
%ig  /akv  rfg  voOaou  aQoSpa ,  trpoiobaifg  Sk 
tSfofXpkrepov  'xal  akkore  xal  a  Akare  kari- 
ka/e(idvet,  xal  bSOvy  kviore  lyxeirai  kv  rolai 


DE  INTERNIS  AFFECTIONIBUS. 

1.  Pulmonis  arteria  si  exulcerata,  aut  quae¬ 
dam  ex  venulis  tenuibus,  quae  in  pulmonem 
dependent,  rupta  fuerit,  aut  fistulae  per  pul¬ 
monem  distentae  et  inter  se  confringantur  et 
sanguine  compleantur,  —  divelluntur  et  per¬ 
rumpuntur  autem  bis  de  causis  praecipue,  ve¬ 
hementi  exercitatione,  cursu,  casu,  per  plagas,, 
per  violentos  vomitus  et  febres,  —  haec  qui¬ 
dem  patitur:  tussis  primum  sicca  detinet,  deinde 
vero  non  multo  post  sputum  subcruentum,  in¬ 
terdum  vero  purum  exspuit.  Quodsi  morbus 
huic  statim  desinat,  bene  res  se  habet;  sin  mi¬ 
nus  ,  procedente  tempore  copiosior  sanguis ,  in¬ 
terdum  quidem  purus,  quandoque  etiam  ali¬ 
quantum  putridus  procedit;  plerumque  vero 
fauces  etiam  latenter  sanguine  complentur, 
deinde  sanguinis  grumos  paulatim  et  frequenter 
eiiciunt.  Quandoque  vero  etiam  ab  his  gravis 
odor  oritur  et  fauces  interdum  tenui  quadam 
lanugine  implentur.  Et  rigor  ac  febris  circa 
quidem  morbi  initia  vehemens,  eo  vero  pro¬ 
gresso  levior  prehendit,  subindeque  corripit. 
Dolor  etiam  quandoque  in  pectore,  dorso  et 
lateribus  urget  et  cum  sanguinem  spuere  de¬ 
sierit,  sputum  copiosum  liquidum,  interdum 


ert/deci  xal  h  r$  fisreKppivv  xal  dv  rijct 
xkeup^ci  xal  bxorav  rd  alpia  xaOaqrai  xrO- 
toi/,  ctakov  xokkdv  dxaxrOei  iypdv,  dvtore 
Sd  xal  yktcxpov.  Taura  fidv  1  oSv  otlra 
xdcyei  pt,£%pig  dv  reacapecxatSexa  ijftdpat 
xapdkdacr  pier d  Sd  raCrag,  f)v  pii\  xadcyrai 
rd  vbcijfia,  kextSag  dxd  rvpg  dprypfyg  '  &xo- 
I Bijccav  dxocxfl,  o'tag  xep  dxd  (pkvxraivtSav, 
xal  dS6v*i  d/ixtxrei  ig  rct  erftea  xal  dg  rd 
pier  dtp  pevov  xal  dg  rd  xkevpdv,  xalr&vt/xo- 
XovSptav  ag  dkxog  ipav6pievog  dkydeiSTobrcp 
'gu/itpdpei  iiffU%fyv  (os  pidkicra  rtp  adpian 
?%£«/,  dag  dv  obrog  ixv  'fy  Y*P  rl  T0' 
d  re  xdvog  b^&repog  xal  {/  jSi)f  tiaA- 
kov  Ij  rd  xpdrepw  xid^ei,  xal  rd  ptyog xal 
6  xv per dg  pidkkov  hyei  xal  ijv  xrapip ,  tp 
dSOnt  bfria  'XpoctPake-  dkydei  ii  xal  dv 
edi vjj,  bxbrav  xepicrpd0iprai.  ToOrcp  xti 
xpoc0dpeiv  cirta  pidv  rd  aird ,  8.  xal  rlp 
dpixOip,  rovra  Sd  oli  xokkd-  rdv  Se  dipav 
roOroici  %lod£irte,  lx^Oci  pidv  plvipg  ifj  0d- 
ypov  i)  yakeoO  roO  pieyakou  rov  ‘  ykavxov, 
1 )  rtov  dkkcov  rdv  ‘rolofrrav ,  —  xaci  Sd  p6(p 
xal  optydvcp  ipprvpievoict  •  xpiag  S"  dcSidra 
akdxropog  dxrdv  dvakrov,  <tp  alybg  d06dv 
xal  olvcp  al)<ffifp(p;  dg  xakaiorartp  xal  v/Stcrcp 
piikavi  %o£&rfl£o,  xepixdroici  Sd  pier  piam, 
xuperov  piyj  dyovrng-  !jv  Sd  xvperbg  exv, 
pv0<j piari  ’  akeOptp ,  xdyxp<p  XPe&a®°'  9V 

Sd  ciria  xpoc0dpiprai,  ikfya  xpoc0epdc6a 
xal  di pa  rd  Siaxaptpnxd.  'Kljv  pidv  0ap- 


etiam  viscidum  exspuit.  Atque  hoc  quidem 
modo  igitur  afficitur,  donec  dies  quatuordecim 
praeterierint;  post  quos,  nisi  morbus  sedetur 
squamulas,  quales  ex  pustulis,  ab  arteria  revulsa! 
tussiendo  reiioit  et  dolor  in  pectus,  dorsum  et 
latus  irruit  praecordiaque  ad  contactum  tan- 
.quam  ab  ulcere  dolent.  Huic  quam  maxime 
quies  corporis  conducit,  quamdiu  sic  se  habet- 
si  quid  enim  laborafit,  tum  dolbr  vehementior', 
tum  tussis  magis  quam  antea  urget,  rigorque 
ao  febris  magis  detinet,  cumque  sternutaverit 
dolor  acutus  adoritur,  doletque  etiam  in  lecto 
cum  circumvertitur.  Huic  cibos  quidem  eos¬ 
dem,  quos' suppurato,  sed  hos  non  multos  of¬ 
ferre  oportet;  opsoniis  vero  his  utatur :  piscibus 
quidem  squatina  aut  phagro  aut  mustelo  magno 
caesio,  similibus  aliis,  —  omnibus  rhoe  et  ori¬ 
gano  conditis;  galli  autem  carnem  assam  sine 
sale  edat  aut  caprae  Coctam,  vinoque  utatur 
austero,  quam  vetustissimo  et  suavissimo  ni¬ 
gro-;  —  deambulationibus  vero  moderatis  febre 
non  praesente;  sin  detineat,  sorbitione  utatur 
e  farina  aut  -milio;  Si  vero  cibi  exhibeantur, 
pauci  porrigantur  et  opsonia  per  alvum  sece¬ 
dentia.  Sed  si  medicamento  tibi  utendum  esse 
videatur,  -oum  grano  Cnidio  aut  tithymalide 
parato,  per  inferiora  eum  purgato  et  post  pur¬ 
gationem  farinae  coctae  pinguis '  acetabula  duo 
sorbenda  dato.  Deinde  quam  maxime  vires  re¬ 
ficito,  quo  minimum  gracilis  evadat.  Graci¬ 
lem  enim  esse  ad  hunc  morbum  minime  Con- 


—  315  — 


ftim  <M  Soxitp  Sieabai,  bxoxu&fipai  atrrbv. 
T$  Kw SUp  nfyam  9  ^  nbupeaklSi  xal  per& 
rijv  xdSapaw  cekebpou  eQSou  Souvat  1  Sbo  rpu- 
jSMa  ixpo0teiv  kisrapou-  elra  tb/axofetfCbw 
&Q  pdkiera,  ‘8 xag  Hv  i jxtera  kexrbg  f,: 

, xpbp'  yap  'rabryii  rv)v  voutrov  ob  %vfi0tpei 
\exrbv  ehai.  K al  xeptxdroug  bklyoug  rb 
xp&rov  xoiteabai,  ug  av  fit)  xbxog .  *  txi ka- 
/3j f  ■  xupiijv  Ab  8 kkore  xal  8kkore  xal  '  f 
8v  %vpnjS$  &OWOQ  tura  *  xMjV  aksfc 

pou  t06.ou,  olxep  r,W|3A/o»  txpo0eira,  bSa p 
St  xivtru  ■  rfj  S'  ’  uarepabp  Ikaaaov  9  ag 
tpiepcabtfxei  0aytra.,  xal ;  xivira  oTvou  ft&i 
kaw  y,S'ux,  abarypb-j,  bkiyou-  rb  Se  koixbx 
Slg.  fy  Tplg.riig  Sfpifw  ri  atria  StSbval,  'pu£- 
%pig.8v,  xaraarljat/ig  rfjv  xoikfyv,  SiSobg  xar' 
bklyov  ix  yap  r&v  xuper&v  xal  rijg.  8at- 
rfyg,  J)i/  /xtv  rb  sr6pm  fyrty,  tj  Sb  xoikfy 
obx  tMty  StgaaOai,  86p6ov  Sei;  apetvif  ’  Qksy? 
Halveu  'Akkt i  xar'  bklyov  StSovat.  %plj--  'i)y, 
yap,  abpbov  Stpg  xal  bklya  sr ovtjoy  rolai  ire* 
ptxdrotai ,  ob  Std0b%erat  ij  xotkly ,  are 
arpipaa  iguvearyxbruv  rS>v  fSpurtiv  ivrauSa 
St  xa\  .ruperbg  0iMei  txiyevtabai  xal,  rou 
jK.ii/  yjeipiayog  Ijaaov,  rou  St  Mpeog  xfaSvvag 
"  poakkov  tga/oaprelv.  T ourov  8i>axo/xl^etii 
Sei  8g  /J,8kiara,  bxag  8v  &g  xa%brarog  %• 
xal  "rolai  xeptxaroiat  pierplotat  %peta6w,  xal 
xakatira  frtrov  eaurou,  xal  xoveiru  bklya 
rb  xpurov,  txeira  Se  xketa,  xokka  St  piy- 
Stxore.  Taura  8y  iroify,  byiijg  barat  r8- 
%i<sra-  Ij v  St  keirrbg  ylynjrai  Si8  rvjv  ra- 


fert.  Deambulationes  quoque  paucae  primum 
faciendae,  ne  lassitudo  invadat.  Fomentum  au¬ 
tem  subinde,  adbibendum,  quaque  die  exhibe¬ 
bitur,  sine,  cibo  permaneat,  nisi  quod,  farinae 
coctae  acetabulum  sorbeat,  aquam,  vero  bibat. 
Eostero  vero  die  minus  quam  pro  consuetudine 
comedat,,  vinumque  nigrum,  suave,  austerum, 
paucum  bibat;  de  reliquo  bis  aut  ter  die  cibos 
ei  exhibeto,,  donec:  ventriculum  ad  priBtinum 
habitum  revocaris,  parca  copia  exhibens;  per 
febres  enim  et  inediam  si  quidem  os  expetit, 
ventriculus  vero  recipere  nolit,  si  confertim  re¬ 
cipiat,  inflammatur.  Verum  paulatim  exhibere 
oportet:  i  Quodsi ;  confertim  dederis,  parumque 
laborarit  deambulando,  ventriculus  minime  per- 
frigeratur ,  densatis  nimirum  sensim  cibariis ; 
ao  tunc  quidem  febris  acdedere  solet  et  per 
hiemem  quidem  minus,  per  aestatem  vero  ma¬ 
gis  delinquitur.  Huic  quam  maxime  vires  re¬ 
ficere  convenit,  ut  maxime  crassus  evadat  et 
deambulationibus  mttdiois  utatur  ,  minusque  lu¬ 
ctetur  quam  solebat.  ■  Primum  parum  laboret, 
dein  paulo  plus,  numquam  vero  multum.  Quae 
si.  fecerit,  oitissime  convalescet.  Quodsi  ex  ve¬ 
hementi  labore  gracilis  evadat,  quietem  agat 
et  liberali  victu  utatur.  Hic  ubi  convaluerit, 
contra  ventum  ne  celeriter,  currat,  neque  in 
equum ,  neque  currum  conscendat ;  vitet  autem 
clamorem  et  iracundiam;  periculum  enim  est 
ne  redeat  morbus,  verum  haec  omnia  vitanda 
sunt.  At  si  cibum  refugiat,  orobum  tostum 
cortice  repurgato,  deinde  tribus  diebus  aqua 


—  816 


Xaixapfyv,  aviiru  xal  eba%etaQa  f/wxf* * 
e%o>v.  03r og  fi^re  xpbg  dvsftov  Sp&w 
uyitjg  i&v.  Si-iog,  fitjre  i<p’  fosrov,  pi te 
ixl  Zsuyog  '  avafiiji  •  QuXxtrcivOa  Si  xal 
(Soviv  xal  iguOufiliiv  xtvSuvog  yap  rv\v  vou- 
<s ov  rdXiv  dvaXafieh,  iXXd  (puXasasabai 
%pvi  to6toiv  dxavrav.  "Hv  Si  to u  cltou 
avroxXEusbij ,  bp6tiovg  0cOc rag  ra  xeXdQsa 
axoxxbljpai,  eha  (Spit-ag  ‘iv  uSan  rpeig 
ifpoipag,  10’  ixdoTyv  poiv  vipoipyvMmfcietv 
rb  iiSap  xal  S.XXo  ixEyyieiv,  ixEira  rij 
TEraynp  tjpoipy  ’  dxv/bljTat  xal  i-ypyvai,  elra 
iXiuag  Xsxrbr ara  Siarijaai,  xal  Xivou  xap- 
xbv  Q&aag,  X6\pai  Xeiov,  ‘xal  rfaapoii  xal 
aX (pira  dvaXra  xa$apd  XextSL-  —  xal  r&v 
piiv  bpofiwv  xal  dXQtrav  'hsov  ixaripov  lore, 
tou  Si  ayrapiou  rplrov  fiipog,  tou  Si  Xivou 
{jfiieu  fiiijg  posplSog  ■  —  Taura  iv  ydXuxn  al- 
ysi(p  itpijiTag  ag  bypbrara  potpieiv.  Meto. 
Se  t aura  SiSovat  abrtp  ig  Spiarov  ‘  airia  xa- 
Sapa  xal  bipa  ’ ruv  \a%uporipav  olvo v  Si 
rbv  aiirbv  bivira.  AtSbvai  Si  xal  rwv  pi- 
£iuv  ruv  rijg  xsvraupiifg  ix’  ohov  ixt^Cav 
SiSbvai  Si  xal  rijg  rou  Spxxovriou  xal  rijg 
tou  (Sy%!ou  iv  fiiXiTi  %(iuv  Xsi%Eiv.  ’  Kljv 
r b  iipy/ua  to  iv  rcp  ydXaxn  fiv/  Qdexy  Su- 
varog  shai  fioQietv,  ydXa  (Sbstov  &g  xXeI- 
tsrov  xivira  rpirov  poipog  tou  posXixptjrou 
xpoofilayav.  K.ad  obra  rd%i<STa  byiijg  hrai, 
{j  Si  vouaog  Qspaxtjiyg  Sisrat  xoXXijg,  ya- 


maceratum,  quotidie  alia  a£Fusa,  aquam  diffi® 
dito..  Postea  quarto  die  excolatum  et  resicca" 
tum,  mox  tenuissime  molitum  per  incerniculum 
cribrato;  et  lini  semen  sesamumque  tostum 
laevissime  tundito,  polentamque  insulsam,  pu- 
ram  tenuem  admisceto,  —  sit  autem  orobi  et 
polentae  utriusque  aequalis  portio,  sesami  veto 
tertia  pars  et  lini  partis  unius  dimidium.  Quae 
caprino  lacte  cocta  quam  liquidissime  sorbeat 
Post  haec  autem  in  prandium  cibos  puros  et 
ex  opsoniis  valentiora  ei  exhibeto  et  vinum  idem 
bibat.  Tum  etiam  centaurii  radices  vino  intri¬ 
tas  exhibeto,  itemque  dracontii,  et  tussilaginis 
radices  derasas  cum  meile  delingendas.  At  si 
quod  in  lacte  ‘decoctum  est  se  sorbere  posse 
neget,  lac  bubulum  quam  plurimum  aquae 
mulsae  tertia  parte  admixta  bibat,  sicque  citis¬ 
sime  convalescet;  morbus  autem,  cum  sit  dif¬ 
ficilis,  multa  curatione  indiget.  Cum  autem 
quis  curatus  et  sanus  factus  fuerit ,  nisi  sui 
curam  habuerit  plerisque  revertens  morbus  in¬ 
teritus  causam  attulit.  Qui  si  quidem  hac  cu¬ 
ratione  sanatus  fuit,  satis  est;  —  sin  minus, 
ubi  eum  lacte  crassiorem  reddideris,  in  pectore 
et  dorso  inurito.  Si  enim  ustio  bene  successe¬ 
rit,  morbum  evadendi  spes  est. 


—  817  — 


ter)  V&P-  "Hv  ‘Si  6epaxeu6elq  uyijq  re 
y£,6fievoq  m  i»  0^“*»  ?%1>  t™rbv ,  roiai 
xolloiai  uxorpoxidaaaa  ijr  veuaoq  afrfy  axa- 
tefa  iyivero.  Otiroq  ijv  fiiv  bxb  rabryq 
rft  6epxx*k<i  W9,—  ■  ijv  Si  fij,  xa%6vag 
aMv  ydiaxrt ,  xauaai  rd  re  cr^Sea  xai  rb 
perdtypevov  •  ijv  ydp  rbxyq  *«fo*9i 
ixQvyteiv  'r\ jv  vourov. 

.  fi’.  ”Hv  Se  dprifphj  <rxac6%  ij  nq  rdv  0As-  2.  At  vero  si  arteria,  aut  vena  aliqua  ex 
I qqv  r&v  reivovtruv  iq  rov  xvebpoova,  rdSe  his,  quae  ad  pulmonem  tendunt,  divellatur, 
xdr %er  xar'  &p%uq  poiv  rijq  voOrou  (Sv\^  haee  accidunt.  Per  morbi  quidem  exordia; 
1s%ei  b%e"ta  xai  piyoq  xai  xuperbq ,  xai  rb  tussis  acuta,  rigor  et  febris  detinet  et  sputum 
e(a\ov  dxoxrbei  xouM  re  xai  A euxbv  xai  tum  copiosum,  tum  album  ae  spumosum  inter- 
aQp&Seq,  dXXore  'Si  ii0aipiov  xai  bSOvvt  rijv  dumque  subcruentum  exspuit  dolorque  caput 
xe0ai.ijv  xai  rov  rpayyjXov  h%et.  Aur-p  vf  et  cervicem  oeeupat.  Hic  morbus  priore  est 
vouroq  lts%upor£p>t  rijq  xpbrSev  xai  poi%pi  vehementior;  ac  decem  quidem  primis  diebus 
/liv  Sixa  iffiepiuv  ruv  xpdrav  roiaura  xd-  haee  ei  accidunt.  Deinde  plerique  undecimo 
ixeira  oi  sroAAoi  rij  ivSexary  xua  die  pus  crassum  per  vim  exspuunt;  die  vero 
dxoxrCovn  xayia  fiiaiaq ■  v/piipip  Si  're-  decimo  quarto  puriora  exspuit,  si  ex  eo  aeger 
rdprip  xai  Sexdrip  xaSapdrepa  dxoxrbei,  ijv  evasurus  est,  et  dolor  minus  affligit  brevique 
QOt-i/ioq  xai  ‘rjj  bSuvjj  fyaov  xoviei  xai  sanus  evadit.  Quodsi  diuturnus  morbus  futu- 

iv  rd%ei  iiyiijq  ylyverai.  ”Hv  Si  poiXty  rus  est,  et  multo  plus  puris  exspuit  et  reliquus 

xouAuxpbvioq  j  vouroq  irerSai,  rd  re  xua  dolor  in  corpore  longe  maior  est  et  calores 

iroAAS  xKelova  dxoxrOei,  xai  b  ctWoq  x 6-  quam  antea  leviores  detinent.  Hunc  si  per 

voq  iv  ru  rdfian  xoXXtp  ivi  xXeiav  ai  Si  initia  curandum  susceperis,  scammoniae  succo, 
Upfiai  ‘  (hXyxpbrepai  i%:utn  ij  rb  xpiv.  T oO-  si  febre  careat,  per  inferiora  aliquantulum  pur- 
rov  ijv  \dfiyq  xar’  dpxaq,  bxoxabijpai  xdra  gato.  Post  purgationem  vero  eadem,  quae  antea 
bxtp  axapofiav^q ,  ijv  '  dxOperoq  poerct  Si  dicta  sunt,  exhibeantur  et  reliqua  etiam  eadem 
rijv  xdbapmv  xpoaQepicSu  rabrd  &  xai  b  offerantur  quieto  quam  maxime  corpore;  et  mol- 
xpbabev  xai  r&hka  xpoeQepiaSa  rd  abra ,  liter  dormiat.  Et  haec  quidem  decem  primis 
i jcuxfyv  ixav  dq  /laXiera  rip  rd/aan  xai  diebus  faciat.  Quodsi  purulentus  exstiterit,  ea- 
poaMaxtiq  xoipodrSui  ■  raura  poiv  xar '  dpxdq  dem  etiam  quae  superior  faciat.  Sin  vero  sanus 
xoieira  /xixP‘  ^Ka  ypepiav.  "Hv  S  evaserit,  his  cibis  et  potibus  abstineat,  acidis, 


—  318  — 


'gpxvoQ  ylvyrat,  rd  aiird  &  xal  o  xpbabev 
i roteira-  i)v  Si  y^rat,  r&vSe 

dxi%ea$at,  atriav  *  fiiv  xal  xor&v  btjiav 
xal  Spt/eiav  xal  d^uxStv  xal  hxap&v  ra- 
katxupfyq  Si  dxt%eabai  xal  r&v  abr&v ,  hv 
ml  6  xpbabev.  Taura  i)v  xotby,  rd%tara 
rijg  voOaov  axaKKay<\aerar  i)  v  Si  rt  'roO- 
rav  fivj  xotljay,  xtvSuveOaet  xdfav  dxorpoxt- 
arat  xal  v/  i louaog  xdxtov  i%et:  xal, tyd/t  ot 
sroAA ol  xS,eu/aoppaiyieg  ibvreg  StareMouat, 
iog  dv  dxobdvaat.  Tourov  S)v  p,vt  !rupa%pij/&a 
ng  Itjtnfrai ,  yxorpoxiaadavn  rljg  vouaou,oiix 
dv  fierd  raura  iyotq  t ipeMjaat,  ‘!)v 
rdSs  xott^atjic  ydXaxn  (ioelsp  xayjivag^  xaO- 
aat  rd  arijbea  xal  rd  /aerdppevav  ijv  yap 
r6% tpg  xabaag,  ‘  {/  ai/rv/  dv  &0£Asfy  yivotro. 
'H  Si  vovaoq  dxb  ruv  aitriav  d/xaprdSm 
yly  verat,  &v  xal  i)  xp6abev. 

y’.  II veu/aovlg  Si  yiyverat  dxb  rwv.Se  ped- 
hara-  bxbrav  6  xveOpwv  ai pia  ekxuaaq  dtp' 
iaurbv  S)  QMypia  dXpiupbv  /pvi  ‘dpijjxdMv, 
d\X'  aiiroO  i-uarpa(pijj  xal  ^upexayij ,  foro 
rouruv  (pb/iara  lpi\iei  yly vestiat  iv  '  rtp 
x veOfiovt  xal  ipixuouabat.  'Ottrog  rdSe  x a- 
a%et  xar'  dp%dg  xal  Sta  xavrbg  rou,  vOadf- 
piarog  ■  jSi )l-  ogela  ’la%et  xal  fypii  xal  fiyog 
xal  xuperbg  xal  bSOvtf  iv  rotat’  arijfreat  xal 
iv  rtp  pierappivtp  lyxetrat,  ivlore  Si 'xal 
iv  rtp  x Xeuptp  ml  bpBbxvota  apoSpif  ipixl- 
xret.  Otiroq  pii%pt  ptiv  reaaapeaxalSexa 
ijpeepiav  rotaura  xdayatv  StareXiet,  xoKkd- 
xtg  Si  xal  xXetovag ,  ixetra  Myvurat  xua 
xal  axoxrOet  xoXKSv-  sroAA dxtg  Si  xal  ojott 


acribus,  salsis  et  pinguibus.  Labore  etiam  ve- 
hementiore  et  iisdem,  quibus  prior,  abstineat. 
Quae  si  fecerit,  citissime  boo  morbo  liberabi- 
tur.  Sin  vero  eorum  aliquid  non  fecerit,  pen. 
culum  est  ne  morbus  revertatur  et  peius  de- 
tineat.  Plerique  enim  rupto  pulmone  ad  mortem 
usque  perseverant.  Hunc  nisi  quis  confestim 
curet,  postea  ubi  morbus  reversionem  fecerit, 
non  erit,  quo  iuvare  possis,  nisi  hae?  feceris! 
Lacte  bubulo  crassiorem  redditum  m:  pectore 
et  dorso  inurito.  Si  enim  ustio  prospere  suc¬ 
cedat,  eadem  utilitas  (atque  ex. cita  curatione), 
profluet.  Hio  autem  morbus  ex  iisdem  erratis, 
ex  quibus  etiam  prior  oritur. 


...  3.  Pulmonis  inflammatio  ex  his  fere  flt.  Qum 
ad  sese  pulmo  sanguinem  aut  pituitam  salsam 
traxerit,  neque  rursus  dimiserit,  sed  ibi  colle, 
cta  et  coacta  fuerit,  ex  his  tubercula  in  pul¬ 
mone  gigni  solent,  et  pus  intro  cplligi*..  JJic 
haec  patitur:  per  initia  et  totum  morbum  tus¬ 
sis  acuta  et  rigor  .et.  febris  detinet,,  dolor  in 
pectore  et  dorso  interdumque,  in  latere  urget, 
vehemensque  erectae  cervicis  spiratio  incidit. 
Hic  ad  decimum  quartum  usque  ,  diem  ,  ia  bis 
perseverat,  plerumque  etiam  pluribus  diebus. 
Deinde  pus  foras  erumpit,  multumque  exspuit; 
saepe  vero  velut  arachnearum  tunicas  exspuit, 
crebro  etiam  subcruentum.  Et  si  quidem  pulmo 
cito  repurgetur  et  gracilis  reddatur,  periculum 


819  — 

evadit  -  Sin  minus,  perseverat  hio  morhus  et 


ipayytw  %‘rdvag  droxrusi ,  xokkdxig  Si 
Jat  StpaifLOv.  Kijy  piiv  ixoxaSapSy  xal  ixi- 
gypanSf  Zy  Ta%ei'  6  sr ysOpun,  '  ikxig  ixQu- 
yteiv-  ?v  St  m,  rpoc&xa  xal  iviaurov^  'taxei 
jj  yovaog  xal  pierafidkksi  dkkore  ikkola 
*aa%w.  Toixnp  x?)  <¥%*«  P*»  *P]v 

$  ri  xua  payijvai,  xpoaQtpeiv  *  rdSe-  6x6- 
txy  ivi)  6  xuperbg,  koOeiv  xokkip  '  xal  Sepfitp 
xal  ^uCpif/iaai  xokkom  xpetaOw  xnadvyg 
X<ik$  ‘  xa$6(p6(p  fiiki  xapaxiag,  6x6rav  £<p- 
66v  f,  ‘  poCpsira  xal  olvov  tnvirw  ykuxiiv 
keuxdv,  i}  /isktxptfTOv  e(p$6v.  'Ox6rav  S1  dp- 
fyrai  ova  ixoxrOeiv,  xtvira  ri  aiiri,  & 
xal  6.xp6a6ey  i/iruog,xal  airtoia  xal  xorom 
xal  Stpoim  rotai  aitrolai  xpetaOa^  dxex6p6e- 
yog  Sgiav  xal  Spipciav  xal  ikuxuy  xal  kixa- 
pdv  xal  kayvsfyg  xal  Oupygtuv,  i}v  pi.ij  r% 
iioSffcp  xp6aQopov  ig  Xpdfaa  Si  opiuv  pae- 
keray ,  oxotav  Sij  rtvuv  Soxiet  croi  SeMar 
ri  S'  dkka  ri  abra  ac oieira  ■  riviru  Si  xal 
ydka  (Sobg  xal  dlybg  ryfy  S>pi)V  trp6a6sv  Si 
uroxaSt/piaSa  ydkaxn  Svelcp  ZQ6q>-  trivira 
Si  xal  ri  'tTireiov  ydka  aeayspaivov  ixdartfg 
ilfeipyg  iaSev  rpixirukov  xOkixa,  t)v  tfr  Suva- 
rog.  ‘  "Hi/  piiv  o5v  obra  pteker.d/asvog  ’  ptf- 
'ley,  xal  pci)  /Sayi)  ri  xva  ig  ri  arPjSea, 
aOrog'  iuurdv  Sspatreuira  i ?%»v  rtp 
cdfiari  ig  fidktcra  xal  ‘ri  %6fi(popa  trpoa- 
Qipov  iaurtp.  ”Hv  Si  fayij  ri  trua  ig  ri 
arfSsa ,  OTtf  dv  aoi  Saxi))  dtroa*ipi,atveiv  ‘  pcd- 
ktara,  ra6ry  rapt-iv  ^  xaOaag  iQtivai  rou 
i rCou  6Myov  rd  trp&rov  <  ri  S'  dkka  x oiietv 


per  annum  detinet  et  quandoque  in  varias  af¬ 
fectiones  transit.  Huic  per  initia  antequam 
pus  foras  erumpat  haec  admovere  oportet:  cum 
febris  remiserit  multa  calida  lavet,  et  sorbitio¬ 
nibus  multis  utatur;  ptisanae  cremorem  coctum 
meile  affuso  et  cocto  sorbeat,  vinum  dulce  al¬ 
bum  aut  aquam  mulsam  coctam  bibat.  Ubi 
vero,  pus  exspuere  coeperit,  eadem  quae  prior 
purulentus  bibat,  iisdemque  cibis,  potibus  et 
opsoniis  utatur,  acidis  abstinens,  acribus,  sal¬ 
sis,  pinguibus,  venere  et  crapula;  nisi  cum 
morbo  commodum  fuerit.  Inspecto  autem  cor¬ 
poris  habitu  externo,  quorum  indigere  tibi  vi¬ 
deatur  curam  habeto;  reliqua  vero  eadem  faciat. 
Lac  bubulum  et  caprinum,  si  anni  tempestas 
ferat,  bibat,  prius  tamen  lacte  asinino  cocto 
aliquantulum  purgetur.  Bibat  autem  quotidie 
etiam  mane  lactis  equini  excolati  poculum  trium 
heminarum  mensura,  si  possit.  Si  igitur  ad 
hunc  modum  curatus  melius  habuerit  ,  neque 
pus  in  pectus  erumpat,  ipse  corpore  quam 
maxime  quietem  agendo  et  quae  sibi  commoda 
sunt  admovendo  sui  ouram  habeat.  Si  vero 
ad  pectus  pus  eruperit,  qua  parte  de  se  tibi 
significationem  praebere  videbitur,  illic  praeci¬ 
pue  sectione  aut  ustione  facta  pus  primum 
paucum  educito;  reliqua  eadem  facito,  quae  in 
priore  suppurato  scripta  sunt. 


—  320 


ra  abra,  8  xal  ixi  rou  xpdrSev  ifixCov  ye- 
vofiivov  'yiypaxrai. 

S’.  "Hi/  iv  xveOpeovt  xipabg  iyyevyrai,  j3i)§ 
gxpvi  ixikaplidvei  xal  fiyog  xal  xuperbg 
’  xar'  ap%ag  peiv  r!jg  voOaou  xdvu  tr(p6Spa  ■ 
’i%ei  Si  xal  bpbbxvoia,  xal  iv  rjf  xe(pa\y 
'  bSOvvi  iviaryxe,  xal  ai  bippCeg  Soxiomi  ixi- 
xpipaabai,  xal  oi^/ta  xaripyerai  ig  rb  xpbr- 
uxov  xal  ig  r8  <rr <j6ea  xal  ig  roijg  x6Sag- 
xoXXdxtg  Si  xal  ig  rijv  xeipaXijv  ipetSei  xal 
uxb  ri ig  bSOvyg,  Ir av  o  xbvog  l%y,  ol>  S6- 
varai  dvopijv  '  rb  Si  rUpea  !ixa%pov  xal  ai 
$M(Seg  Si'  aiirou  ‘  Siarelvovn  Ij  0\6yeai,  j} 
ftihaivai.  Tourov,  bxbrav  obrag  £%jt  xal  6 
xbvog  fidhara'  xtify,  ‘  xpCrrov  /xiv.  alfia 
dtpaipisiv  txeira  Xobeiv-  xoXKip  xal  bepfitp 
xal  bxbrav  Sitpa  £%y,  xlveiv  .SiSbvai  xuxe&va 
iv  ohtp  fiikavi  aiirrvtpip  ag  ifShrsp  irov  imp 
xipacag  ■  ipvXPW  $  1  XP*I  pdMar.a  xlveiv  • 
jsoipijfiaet  Si  xpefaSgi  xnrdvvig  %t>A0  xa- 
ritpQcp ,  fiiXi  x apayj-ug.  '  Taura  %pi)  xpo r- 
(pipsiv  iv  rijjri  xp&ryci  r&v  vjfiepiaiv  rijai 
reaaapecxaiSexa.  "Hv  Si  ixl  xXeiov  i/  voorog 
2%y ,  o  re  xbvog  xXeiav  y  iv  rip  <ri bfian  xal 
uSuvapity  ivy,  oilrwg  i%ovn  rubra,  xporcpi- 
peiv,  8  xal  rip  x uoppoouvn  rov  xvebplova, 
bxbrav  ai  Sexariarapeg  i\u,£pai  xupiMuei. 
Abrif  vj  voiieog  ylyverat  axo  ruKaixaptyg 
xal  xotfg  tieXatvyg. 

e’.  'Oxorav  r8  xbtXa  0X£[3ia  ra  Stb- 
%o  vra  iv  rip  xvsCipovi  xh aipour og,  ij 


4.  Si  varix  in  pulmone  gignatur,  per  morbi 
quidem  exordia  tussis  sicca,  rigor,  febris  ve 
hemens  admodum  invadit,  erectae  cervicis 
spiratio  detinet.  In  capite  dolor  inest  et  su 
percilia  dependere  videntur,  tumorque  ad  faciem 
pectus  et  pedes  descendit,,  saepe  vero  in  c^ 
pite  fixus  est,  cumque  dolor  detinet  prae  dolore 
oculos  attollere  non  potest.  Corpus  est  subpal- 
lidum  et  venae  per  ipsum  feruntur  aut  flammeae 
aut  nigrae.  Huic  quidem  cum  sio  habeat  et 
dolor  maxime  Urgeat,  primum  quidem  sangui¬ 
nem  detrahito,  dein  multa  et  calida  lavato  et 
cum  sitis  detinet,  cyceonem  ex  vino  nigro  au¬ 
stero  quam  suavissimo  aequali  aqua  temperatum 
potui  exhibeto,  quem  maxime  frigidum  bibere 
oportet.  Ptisanae  cremore  cocto,  meile  affuso, 
pro  sorbitionibus  utatur.  Haec  primis  quatu- 

morbus  detineat ,  dolorque  maior  in  corpore  et 
virium  impotentia  adsit,  huic  sane  sic  habenti 
ea  exhibeto,  quae  ei  qui  pulmonem  purulentum 
habet,  cum  quatuordecim  dies  praeterierint 
Oritur  hio  morbus  ex  vehementiore  labore  et 
bile  atra. 


5.  Cum  venae  cavae,  quae  in  pulmonem  per¬ 
tingunt,  sanguine  aut  bile  atra  refertae  fuerint, 


—  321  — 


w  u^Xalvtfi,  re  rd  Qtefita  ii  ac  venulae  quippe  in  angustiis  interceptae  et 

cfA/WA* ,  are  iv  arevotm  iovra  xal  ixettypt,-  exitum  non  habentes  inter  se  confringuntur, 
u.iva  xal  egoSoi/  obx  2%ovra,  bSuvyv  rapi-  dolorem  et  flatum  in  pulmone  excitant.  Hic 
XSt  xai  CpOaav  iv  rtp  xveu/aovi.  Aor>?  yf  vov-  morbus  cum  sit  difficilis,  multa  curatione  in- 
aoi  %ate*yi  *«2  tspaxiitK  Seofiivy  sroAAifc-  diget,  alioqui  aegrum  non  relinquere  solet,  sed 
sl  tt  M,  odx  i&etei  lx\txen/  rbv  xdptvovra  plerosque  ad  mortem  usque  comitatur. 
xal  rotat  sroAAoSn  guvaxobvfaxet. 

e;'.  "Ha  QS.eypt.ovvi  iv  xveOfiovi  yivyrat, —  6.  Si  inflammatio  in  pulmone  oriatur, — 

ylyverat  Se  ptdhrra  axb  olvoQXoyfyi  xal  oritur  autem  praecipue  ex  vinolentia  et  piscium , 
yaerpiptapytyi  lyfibav,  xstpdXav  xal  iy%e-  capitonum  et  anguillarum  ingluvie,  qui  pingue- 
Adcov  raura  ydp  ri )v  xipt.eS.viv  XoS.ept.tard-  dinem  hominis  naturae  maxime  infensam  ha- 
rqv  2%et  arpbi  rvjv  Qbtstv  rou  dvOp&xov  ifdty  bent;  —  iam  vero  ortum  habuit  hic  morbus 
,52  rb  vosiffia  iytvero  aro  0S.iyfi.arog,  ox6-  ex  pituita,  cum  sanguine  permixta  ad  pulmo- 
rav  pttyiv  rtp  a'lpsart  ixtppoij  iri  rbv  xveb-  ne'm  affluxerit;  —  incidit  etiam  ex  carnis  esu 
ptova-  xpooxixret  Si  xal  ix  xpev/Qayt V?  xal  et  aquae  mutatione;  —  haec  quidem  igitur  ei 
SSaroi  /teralSoXiji-  —  rd.Se  ouv  xdsyet.  accidunt:  Vehementer  tussit  et  sputum  liqui- 
B tljooei  loyop&i  xal  rb  <staS.ov  axoxrbet  bypbv  dum  et  copiosum  exspuit ,  plerumque  etiam 
xal  xoS.S.bv,  xoSXdxtg  Si  xal  xayjj  xal  S.eu-  crassum  et  album  velut  ex  raucedine.  Dolor 
xbv,  ofov  axb  /3 payypv  xal  bSOnf  xti^et  acutus  vexat  in  pectore,  dorso,  laterum  inani¬ 
ori»  ii  rd  rrtjbea  xal  rb  pt,erd$pevov  xal  tatibus  et  costis,  acidum  eructat  et  ex  pectore 
robi  xeveavag  xal  rd  xXeupd,  xal  ipebyerat  ac  pulmonibus  velut  ex  ventre  aliquid  murmurat, 
6£o,  xal  ix  r&v  arvfbiav  xal  xvebpovoi  otov  pituitam  acidam  vomit,  sique  quod  vomitione 
yaarvip  'SpuStt^et,  xal  iptiet  XdXvfv  b^etav  xal  reiectum  est  in  terram  effundas,  eam  tamquam 
r b  ipteapoa,  Sjv  ix%iipi  %afial,  tjbet  rv/v  yijv  infusum  acetum  radit  et  dentes  stupescunt. 
Sttrxep  ogoi  ixt%iovrt,  xal  robi  bSbvrag  al-  Rigor,  febris  et  sitis  vehemens  detinet,  et  si 
fiuSip  xal  fiyoi  xal  xuperbg  xal  StQa  2%et  quid  pingue  comedere  velit,  in  visceribus  stre- 
lo%vpii  xal  ijv  n  US,y  S.txapbv  Qayietv,  pt.0-  pitus  editur,  vomitus  cietur  et  totum  corpus 
x poi  rd  axS.dyyva  xal  epterov  dyst  xal  torpor  occupat;  ubi  vero  evomuerit,  paulo  me¬ 
ri  cco /xa  dxav  vdpxy  2%er  oxdrav  Si  ars- '  lius  habere  videtur,  deinde  sub  vesperam  diei 
ptiay,  ix'  bS.iyov  Soxiet  $$av  elvar  ixetra  venter  strepit,  contorquetur  et  murmur  edit. 


ixetSdv  riji  i\pi.ipvfi  ’  b-Qtahepov  yivyrat,  Huic  cum  sic  habuerit,  curationem  illam  adhi- 


—  822  — 


mMf  xal  srpicpei  xal  /iopfiopb^ei. 
T oSrov  bxbrav  otlr ag  t%y,  &Se  pek erav 
filias  pikt  xai  ydka  xal  b^og  xal  ilSap, 
i?%iae  ig  %vrptfa,  %kta(veiv  xal  bpiyavou 
'  xkavtoin  rijg  xeQakoeiSbog  rapdmreiv  irei- 
Sav  Si  yXiapbv  %,  SoSvai  i netv,  'ij  ka/S6pe- 
vos  rijg  ykCscryg  iyytm  ycv%vi  Sia  rbpiy- 
yog-  elra  xekebeiv  '%wiihftivrtt  i jsvxfyv 
Z%tiv  ireira  ijv  iperog  irikby ,  ipeiru 
rpoMpag-  Ijv  Si  pj  irikbp,  ’  xarapasaeo- 
bpevog  rripip  ipeiru  xal  ijv  n  (pkiyparog 
ipieifi,  iri  r ivre  fypipag  rb  abrb  roieiru- 
pfiav  yap  iffrai  obru  roi&v.  Tliviru  Si  robro 
yvpvaoapevog ,  Ijv  ol6g  re  J,  xal  ko vadpevog 
rokky  *  xal  beppip  ■  Ijv  Si  pii ,  ikka  kouap- 
pevog.  'Oxbrav  Si  at  rivre  ijpipai  rapik- 
Sofft,  rp&iog  vi jang  nviru  iv  pekixpjrtp  ‘ij 
olvopiktn  brou  <nk 0too  oxbrov  bpofiov  xal 
<sx6poSov  rpuyiru  xal  paCpavtSag  vyjartg  xal 
Hxpyrov  olvov  irtppi/pQuvira  pikava  fj  ke u- 
xov  ubarypbv  nviru  Si  xal  iri  '  utrcpxai 
perii  ’  rb  tnrov  airtom  Si  fypolai  xal  xpi- 
an  xvvetom  %peia$ci>  iQSofct,  ’  ijv  rb  ptyog 
xal  b  roperbg  pj  irikapfi&vv).  OHrog  ijv 
’  piv  ciro  roO  roioOSe  iyxOparog  xabaipyrai 
n —  ijv  “Si  pij,  &vu  abrbv  xaSatpeiv  ikke- 
(iopip-  pera  Si  ri\v  xaBapcnv  akebpov  iipSou 
SiSbvai  Suo  rpv/Skla  ixpoQieiv  pikt  rapey- 
X^ag  •  olvov  (54  rbv  abrbv  nviru  bSapia. 
"Hv  Si  pif  xar'  cipxks  "rapayivy  rijvobrcp, 
rax^vag  abrbv  yakaxn  xautrai  ra  trrijSea 


beto:  mei,  lac,  acetum  et  aquam  simul  mixta 
et  in  ollam  infusa  tepefacito  et  origani  capitati 
surculis  agitato,  tepefactum  bibendum  dato 
aut  apprehensa  lingua  sensim  per  fistulam  in’ 
fundito,  deinde  vestibus  convolutum,  quietem 
agere  iubeto.  Postea  si  ei  vomitus  incidat 
prompte  vomat;  sin  non  incidat,  ex  levi  pej 
pennam  attrectatione  vomat,  et  si  quid  pituitae 
vomuerit,  idem  per  dies  quinque  facito.  Sic 
enim  melius  habebit.  .  Hoc  autem  post  exerci¬ 
tationem  si  possit,  bibat,  et  post  calidae  multae 
balneum;  sin  minus,  saltem  post  balneum.  Ubi 
vero  dies  quinque  praeterierint,  mane  ieiunus 
ex  aqua  mulsa  aut  mulso  laseris  succum  orobi 
quantitate  bibat,  et  allium  ac  radiculas  ieiunus 
edat  et  vinum  merum  nigrum  aut  album  au¬ 
sterum  insuper  sorbeat.  Bibat  autem  cum  cibo 
et  post  cibum.  Cibis  autem  siccis  et  carnibus 
catulinis  coctis  utatur,  si  rigor  et  febris  non 
prehenderit.  Hic  si  ex  eiusmodi  in  os  infuso 
aliquantulum  purgetur,  sat  est;  sin  minus,  eum 
sursum  per  veratrum  purgato.  Post  purgatio¬ 
nem  vero  farinae  coctae  meile  afiuso  duo  ace¬ 
tabula  sorbenda  dato  et  vinum  idem  aquosum 
bibat.  Quodsi  per  initia  morbi  curationi  non 
adfueris,  ubi  eum  lacte  crassiorem  reddideris, 
in  pectore  et  dorso  inurito,  sic  enim  praecipue 
morbo  liberari  poterit.  At  nisi  ustus  fuerit, 
permanet  neque  fere  deserit,  sed  ad  senium 
usque  perseverat,  plerumque  vero  ad  mortem 
usque  comitatur,  nisi  primis  quadraginta  diebus 


rb  perdQfwov  ou ra  yap  dn  (idhara 

Tif  votcou  totabteyd*.  "Hv  Sh  muSijj, 

euaTapa[itm  xal  ou  pedka  ixketrei,  dkk’ 
lae  'yfaaof,  rpoatxer  irobkdm  &  xal  §w- 
asroinfaxei,  Ijv  &  h  rijoi  xpdrijsi  Yifbtpyai 
resaapdxoi/ra  dvoSdvy  ■  akkd  %peta  trokkfc 
Bri  podkiara  fieksSdvtfg  xal  bppbv  xal  ydka 
rviv  !bp>tv  xlvira  fiobg  xal  alybg  xal  '  ovem 
xal  Ixxeiov  oiira  yap  dv  pijiara  didyoi  ■  vj 
Se  voOsog  xakerf. 

’  ’E<w  b  trveC/aav  vxb  ipusixbkarog  ol- 
Sfoy,  —  r6Se  rb  oW^pea  peakusTa  dxb  dl- 
pearog  ylyveTai,  It av  ig  iaurbv  o  tn/eCi/tu v 
ikxfay  xal  ixy  dvakajidv  rb  Sb  vbai^pea 
Upeog  *  K>py  peakusTa  ylyverai,  —  raSe  ouv 
da-'  abrou  a-d<rx£‘-  Bij  j  ipegrforet  fypti  xal 
ISyog  xal  vruperbg  xal  bpbbxvota  •  xal  b  vbvog 
;<r% upbg  bv  rotsi  erjjteer  xal  rdg  ptvag  dvoi- 
yei  dg  Itrsrog  Spapedv-  xal  rb\v  ykuoeav  'b$-l- 
<7%6i  dg  x6av  Mpeog  virb  rou  nveOpearog  'rou 
bv  xaOpean  xaibpoevog  xal  olSypoa  rd  otjJ- 
Sea  xarbx£‘,  xal  (plliyyerat  (Spaxbog,  xal 
’  bpCfypea  bv  rijj  bip‘  xal  xtnfcrpebg  in  r$  ad- 
peari,  xal  M  rou  vrbvou  xaraxbeabai  oi> 
SOvarai,  dk k'  aiirbg  baurbv  (ifarei  akiav. 


intereat.  Verum  quam  maxima  diligentia 
est,  et  serum  ao  lac  bubulum,  caprinum 
ninum  et  equinum,  si  tempus  ferat,  bibat, 
enim  facillime  vitam  degere  poterit.  Hio 
morbus  difficilis  est. 


7.  Si  pulmo  ex  erysipelate  in  tumorem  sub¬ 
latus  fuerit,  —  qui  tumor  potissimum  ex  san¬ 
guine  oritur,  cum  pulmo  attractum  ad  se  rece¬ 
perit  ao  continuerit;  —  bio  autem  morbus 
potissimum  aestatis  tempore  acoidit,  —  haec 
quidem  ex  eo  patitur:  Tussis  sicca  accedit, 
rigor,  febris,  et  erectae  cervicis  spiratio,  dolor 
est  vehemens  in  pectore,  nares  non  aliter  quam 
equus  ex  cursu  aperit,  linguamque  ut  canis 
aestate  respirationis  ardore  incensus  exserit,  tu¬ 
mor  pectus  occupat,  vox  vix  editur,  rubor  in 
facie,  pruritus  in  corpore;  prae  dolore  decubi¬ 
tum  ferre  non  potest,  sed  prae  anxietudine 
ipse  se  disiicit.  Hic  fere  intra  septem  dies 
moritur,  quos  si  effugerit,  vix  perit.  Hunc, 


ini 


—  824  — 


Tourov  xarapyag,  bx6rav  bbe  l%jj,  IfjcrSai 
robroisi  ‘  tpbyeiv  piv  rb- stipa  scOrXa  iv 
libari  , jjuypip  '  Ppi%®v  xai  r$  stipari  irin- 
$eig,  paXisra  rpbg  rbvov  viov,  —  !)  ’  pdxea 
/3 drrav  iv  libari  <pu%l o(o  xai  ixbXiPav  rpos- 
nUvai.  ‘Kljv  piv  obra  fatsy  —  'tjvbe 
pii,  xepapixij  yij  iPu%py  xararXdsseiv  xai 
iv  rijj  alOpfy  xoipdsDu.  O  lira  ykp  kv  peXe- 
rtipevog  vroXXt ixig  kv  biextpbyoi  rkg  erra 
i/pipag.  'O  xbrav  be  a!  irra  v/pipat  rapiX- 
6asi  xai  vi  bbbv v/  rposi%ip,  %p(eiv  iXalip  rb 
roviov  pipog  xai  %Xiaspara  p&Xisra  rpos- 
rMvai  rk  abra,  &  ‘xai  ry  rXeupfribi,  xai 
xtsai  abrbv  ig  broxaOapsiv  riproii  rerXiou 
xai  rijg  pyxuvtbog  xai  rou  xbxxou  rou  K vi- 
blou  xai  perk  rv/v  xaiapsiv  Qaxijg  rpvfiXtov 
bouvai  potpijaai,  nvira  bi  iibap.  Tj)  be  bsre- 
paiip  Xousai  abrbv  roXX  p  xai  bepptp  rXljv 
rijg  xeCpaXijg  •  ireira  rtsai  bpCyavov  iv  '  pi- 
Xixp^rip  kxofipii-ag-  rorotsi  be  tig  Seppork- 
roisi  %peis6v  sirta  bi  rpos0epis6a  rabrk, 
S  xai  o  uxb  rijg  rXeupinbog  iaXaxtig,  tj  v 
pvf  ruperbg  rpostsyip.  A lirij  ij  vousog  %a- 
Xen )  xai  traupoi  ix0 uyyavoust. 

tff.  "Hi/  rb  srijbog  xai  rb  perk0pevov 
avappayij,  —  < ivapp^yvurai  bi  pkXisra  brb 
raXainaptyg,  —  rabe  ’  oSv  rasyei.  B  >)§ 
i '<r%ei  bi-eut  xai  rb  slaXov  ivlore  kroxrbei 
liipaipov  xai  fiyog  xai  ruperog  inXapPavei 
ra  roXXk  xai  iv  rip  srijSei  xai  iv  rip  pera- 
(ppivtp  obbvy  o%e?a  ivesn  xai  ev  rip  rXeupip 
boxiei  olov  Xl$og  iyxiesQai  xai  xevrierat  brb 
rijg  bbbvvfg  biaprepeg,  tig  ‘ei  /ieXbvy  rig  xev- 


aqua  frigida  maceratis  et  corpori  admotis  pra- 
sertim  ad  dolorem  recens  ortum,  aut  lirrteas 
aqua  frigida  intinctas  et  expressas  admoveto. 
Et  si  quidem  sic  melius  habuerit,  satis  est- 
sin  minus,  terram  figulinam  frigidam  ex  catank 
smate  imponito  et  sub  dio  dormiat.  Hoc  en’ 
modo  curatus  crebro  septimum  diem  evadet- 
cum  vero  septem  dies  praeterierint,  et  pene! 
veraverit  dolor,  dolentem  partem  oleo  linito 
eademque  praecipue  tepefactoria,  quae  in  morbo 
laterali,  adhibeto  et  potionem  ei  ex  peplio  et 
grano  Cnidio  ad  purgationem  propinato;  a  pur¬ 
gatione  lenticulae  acetabulum  sorbendum  dato 
et  aquam  bibat.  Posterp  vero  die  ipsum  multa 
calida  capite  excepto  lavato,  deinde  origanum 
aqua  mulsa  maceratum  propinato,  potionibusque 
quam  calidissimis  utatur.  Cibi  autem,  qui  morbo 
laterali  correpto,  exhibeantur,  nisi  febris  deti¬ 
neat.  Hic  morbus  gravis  est  et  ex  quo  pauci 
evadunt. 


8.  Si  pectus  et  dorsum  dirupta  fuerint,  — 
dirumpuntur  autem  potissimum  ex  vehementi 
labore,  —  haec  patitur;  Tussis  acuta  detinet, 
interdum  subcruentum  sputum  exspuit,  crebro 
rigor  et  febris  invadit,- in  pectore  et  dorso  do¬ 
lor  est  acutus,  lateri  lapis  incumbere  videtur 
et  a  dolore  usque  stimulatur,  non  secus  ac  si 
quis  acu  pungat.  Hunc  cum  sic  habuerit,  con- 
festim  lacte  pinguem  redditum  in  pectore  et 


—  825  — 


ro/V.  Tourov,  bxbrav  5*  «xy,  xapdxpijpa 
yi\mTi  rtifvag  xauaat  rd  erjSea  xal  rb 
p&rdQpevov  xal  oiira  r&%LCTa.  uyt^g  farcti, 
T6  Si  Aocnli/  ^au%d^cov  rip  a&pan  pall¬ 
er  a  Sicut  dabar  t)v  ytt^  n  awifaf,  5?  £srt 
^fav  dvafidg  H  10'  txxov,  i)  rof<r/  H/ioi&i 
rahaixaiptjay ,  xtvSvveOsi  crdS.iv  Cirorpoxidaat 
if  vouaog,  xal  ijv  yivyrai,  xtvSuvog  Sta(p6a- 
pijvar  rb  ydp  vbaypa  uxoarpaCpiv  pallov 
criset  tj  xarap%dg.  ”Hv  Si  pv/  xauBijj,  rotat 
aiirotat  ItjaBxt,  ofat  xal  rbv  ipxuov,  folpfr 
paat  xal  xorotai  xal  airtotar  rd  Si  igOpxav 
{favyjyv  l%ovra  el)a%£eiv  rotat  ixtrySetotat  • 
Ijv  ydp  oiira  peler^byi,  rd%tara  bytvjg 
lar at  •  i }  Si  vouaog  %alex^. 

.  6'.  "Hv  iv  xltuptp  (pupa  (pbyrat  xal  'lp- 
xuog  y iverat,  raSe  xda%sr  ptyog  layet  xal 
xuperog  xal  (Hjt;  tpypij  xolldg  ifpipag,  xal 
iltyiet  ri  crkeupbv  xal  ig  rbv  rtrbbv  xal  ig 
rijv  xSijtSa,  xal  ig  rdg  dpoxlarag  bSUvt j 
taxei  dtaaouaa.  OuTog  '6rav  oiirug  £%$,  iv 
piv  rijai  xpdryat  vipipipoi  ’  ivSexa  pup^paat 
Xpeiaba,  xriodvyg  %uXp  xaMQbcp  pili  xa- 
paxitov,  bxbrav  i(p6bv  rb  pupypa  $•  otvtp 
Si  xpelada  leuxp,  y  luxit  ij  aiiaryptp  '  xal 
bSapii  xal  ftuppdvovra  xl eovdxtg  rou  otvou 
ixxrOetv  xelsCetv,  xal  rou  iixvou  xalOetv , 
lar'  dv  ai  hSexa  i) pipat  xapilScoat ,  perd 
Si  raiiTag  rdg  i/pipag  atrlotai  bliyotai  6g 
pdhara  Xfs^ai  xpiaat  axulaxetoiai  1) 
dlexrpuovetoiat  Beppotar  Stege^apeOaBai  Si 
%pyj  xalag  xal  rbv  fypbv  fiuppavir.a  xal 
rotat  puQijpaai  xpbaBev  %peia6a  rou  airtou 
xal  pt )  Siiptjra,  eag  dv  ipxuov  yivtfrat  ro 


dorso  inurito  et  sio  citissime  sanus  erit;  in  re¬ 
liquo  vero  quieto  maxime  corpore  vivat.  Si  quid 
enim  laborarit  aut  in  currum,  aut  in  equum 
adscenderit,  aut  humeros  fatigarit,  periculum 
erit,  ne  rursus  morbus  revertatur;  quod. si  ac¬ 
cidat,  periculum  est  ne  corrumpatur.  Morbus 
enim  reversionem  faciens  magis  quam  ab  initio 
urget.  At  si  ustus  non  fuerit,  iisdem  sorbiti¬ 
onibus,  potibus  et  cibis,  quibus  purulentum 
eurato.  Summatim  vero  quietem  agentem  ac¬ 
commodatis  cibis  enutrias.  Sie  enim  curatus 
citissime  convalescet.  Morbus  autem  gravis  est. 


9.  Si  in  latere  tuberculum  oriatur  et  puru¬ 
lentus  evadat  aeger,  haec  patitur.  Rigor  febris 
et  tussis  multos  dies  detinet,  latus  dolet  dolor¬ 
que  ad  mammam,  iugulum  et  scapulas  impetu 
fertur.  Hic  cum  sie  habuerit,  primis  undecim 
diebus  sorbitionibus  utatur,  ptisanae  cremore 
percocto,  affuso  meile  ubi  sorbitio  cocta  fuerit. 
Vino  v,ero  utatur  albo,  dulci,  aut  austero  et 
aquoso  et  crebro  vinum  sorbentem  exspuere 
iubeto,  somnumque  donec  undecim  dies  prae¬ 
terierint  prohibeto.  Post  quos  dies  cibis  quam 
maxime  paucis  utatur,  carnibus  catulinis  aut 
gallinaceis  calidis ;  iusculum  autem  probe  ex  iis 
parandum  idque  sorbendum  est.  Sorbitionibus 
ante  cibum  utatur,  neque  sitiat,  quoad  latus 
suppuratum  evaserit.  Suppuratur  autem  fere 
diebus  quadraginta  aut  paulo  ante;  hac  ex  re 
autem  scies  quando  latus  fiat  suppuratum;  ne¬ 
que  enim  pus  exspuitur,  neque  reficitur  vomi- 


—  826  — 


xkevp6v.  IMi rxerai  Se  ptbkiara  i»  reaaa- 
p&xovra  {ppiipipai,  ?  bkiycp  *p6«fcv  TOClTcp 
Se  yvfaip,  bxbrav  iptxoov  yivtfnu  rb  xkeu- 
phv,  xOov  yap  o Cix  bxoxrCerai,  oiiS'  av.e- 
■ptierai.  T oOrov,  bxbrav  o ttrog  t%#,  'bxoo  av 
broaip/t^vifi  rb  olStppta,  raptveiv  ij  xaleiv 
freira  a0iivai  rb  xOov  *  xar'  bkiyav  ml 
ixeiSav  bxapbayg,  ptorbv  xabibvai  bptoklvou 
xal  aSrtg  rijj  t/arepaly  It-ekbv,  bxapbaai 
xar'  okiyov  rou  crbov  Ixeira  ptorfaai  ml 
atiriQ  rifi  rplrvp  mirifici  SXXf&t  viptipijiai  Mg 
rifig  vtptSpipg  bxapOeiv  iag  < Iv  ^pavbifi.  AiSb- 
vai  Sb  xal  ra  atria  xal  ra  btpa,  bxbrav  xpoa- 
fyrai  xal  xtvira  bkifov,  ptip  xokkbv,  fj v  re 
olvov,  ifiv  re  xal  iiSup-  •fptuyira  Si  xal  rifig 
'bpiyavov  rifig  axakfig  bg  xkeiarov;  ig  ptiki 
bxofSaxrav  ijv  Si  pifi  araXifiv  '  l%>, ig,  akk' 
abfiv,  kexrvjv  xoifiaag,  ig  rb  ’  ptiki  ptlfifiag 
kelypv  SiSbvat  Sus  xkeiaryv,  'xal  kobeiv,  pt) 
fiuyobra  Se  roiai  kourpoiai,  xal  ptakbaxbg 
xoiptaaba.  Oiira  rafrnpv  rifiv  vouaov  6epa- 
xelav ,  rayjar'  dv  uyiia  xoifiaaig-  bxbrav 
Si  Ciyii/g  yivtprat,  ‘  (pukaaaiaSu  rb  j pO%og, 
rb  $dkxog,  '  rbv  ijkiov  xal  roiai  xepixdrotei 
bkiyoiat  %peic6a  pterii  rb  airov,  bxag  dv 
ptfi  xbxog  kb^y  rb  aCipta  •  ravra  xoiiav 
iryi^ie  iarai.  Touricu  rS> v  vobewv  derivat; 
dv  xaCcyg,  ixl  rb  xabptara  xpbaa  rptipag 
xokka  xaraxkdaaeiv  e bbug  pterhrvpv  xavaiv 
xal  mrakiptxdveiv  ptiav  vpptipvpv. 

i.  'Tpeig  Si  elai  QStcieg.  Tlpurvf.  A&rtp 
ptev  yiy verat ,  bxb  0kiy/tarog ,  irfiv  v/  xe- 
Qakifi  (pkiypiarog  xkvpabeiaa  voafiaip  xal  6ip- 
pt\p  iyyiviprai,  ifiuecfixerai  rb  Cpkiy/ta  rb 


tione.  Hunc  cum  sic  habuerit,  quo  loco  tumet 
de  se  significationem  praebet,  secato,- aut  in 
ritoi  deinde  pus  paulatim  emittito  et  postquam 
exhauseris,  linamentum  ex  lino  crudodmponito- 
quo  postridie  rursus  educto  pus  sensim  exhau¬ 
rito,  mox  linamento  indito,  rursus  tertio  die 
ceterisque  diebus  bis  die  donec  exsiccatum  fue¬ 
rit,  extrahito.  Et  cibos  et  opsonia  cum  expetit 
exhibeto;  parumque,  non  multum  bibat,  sive 
vinum  sit,  sive  etiam  aqua.  Origanum  vero 
tenellum  quam  plurimum  meile  intinctum  edat. 
Quodsi  tenellum  non  habeas,  sed  siccum,  tri¬ 
tum  meile  admisto  quam  plurimum  exhibeto. 
Lavet  etiam,  sed  ne  rigeat  ex  balneo  et  molli- 


frigus ,  calorem  et  solem  vitet  et  modicis  deam¬ 
bulationibus  utatur  post  cibum,  ut  ne  corpus 
lassitudine  teneatur.  Quae  cum  feceris,  conva¬ 
lescet.  Ex  his  morbis  quibus  ustionem  adhi¬ 
bueris,  statim  post  ustioUem  porrum  multum 
tritum  loco  inusto  ex  cataplasmate  imponito  et 
diem  unum  sinito. 


10.  Tabis  tres  sunt  species.  Prima:  Haec 
quidem  ex  pituita  oritur,  cum  caput  pituita 
plenum  morbo  affectum  fuerit  et  calor  intus 
subortus,- in- capite  pituita  computrescit,  ut 


—  327  — 


iv  Tg  xetpxtf,  are  oi>  Suvdpeevov  mdeeBai, 
Siere  imo%e>pijear  ireira  ox6rav  rayuv^ , 
xal  %ueear<j,  xal  inreprXvpebiji  rd  (pMfiia, 
peOfict  iri  rbv  rveO/aova.  iyivero  xal  b  rveO- 
fiav  oxbrav  dvaXd/iy,  xoeiei  rapa%pijpoa, 
Ure  Saxvbpievog  bro  rou  QMypiarog,  dXu- 
xou  ibvrog  xal  earpou.  T die  oSv  rde%er 
ruperis  dpyerai  /3A tpxpbg  InXapofidveiv  xal 
fiyog  xal  rovdei  rd  erdpbea  xal  rb  pieratppe-, 
vov  tvtore  Si  xal  (bij%  ni^et  b%eta  xal  dro- 
rrOei  rb  etaXov  rouXii  xal  bypbv  xal  dXpiu- 
p6v.  T aura  piiv  xarapydg  rijg  voOeou  r d- 
e%ei  ■  rpoioOey/g  di  r6  re  yutov  XerrC verat, 
rtyv  ruv  exeXdav  ■  raura  Si  olSdei  xal  oi 
r6Seg-  xal  ol  bvuyeg  iXxovrar  ix  Si rav 
Upiav  Xerrbg  xal  aeQevtpg-  ‘  i ■/  (pdpuy §  ag 
%v6ou  rtperXarai  xal  eupt^ei  ug  Sid  xaXd- 
piou  xal  Snjj^i  le%uptbg  Sid  ravrbg  rou  voetf- 
piarog  xal  dxpaetyp  roXXi)  rb  e (bpea  i%e t. 
Olrog  bxbrav  otirag  #%jj,  imurp  <p6eip6pee- 
vog  CpaOXag  Bvijexei.  MeXerdv  Si  %pi\  &g 
pedXiara  xal  dvaxopit^eiv  ■  erpdrov  pii v  rteai 
iXXdfiopov,  xdra  Se  OroxaBippai  imBCpicp  tj 
rerXtip,  j)  rip  xbxxcp  r$  KviSttp,  t)  ry  n$u- 
piaXtSr  raura  rerpdxig  rou  iviaurou 
Souvat,  dva  Slg,  xdra  Stg.  AtSbvat  Si 
xal  bveiov  ydXa  iepSbv  ig  broxdBapeiv ,  i} 
p6eiov,  i)  alyeiov  mvdra  Si  xal  dpibv  rb 
fibeiov  ydXa,  rptrov  piipog  pieXixpdjrou  %u/i- 
piteyav,  rtvre  xal  reeeapaxovra  vjpitpag, 
t-upirapapiiayav  xal  ’  rb  bptyavov-  rv\v  Si 
xslpatyi/  rpbeOev  xaBatpeiv,  grpbg  rdg  pivag 
rpoeribelg  (pdp/iaxov.  Hirta  Si  xal  Sipa  St- 
S6vai  pi^re  Xirapd,  pitjre  xviedSea ,  pitpre 
Xltpv  Spipida.  Texpiaipbpievog  Si  rpbg  rb  v6- 
mppia  raura  roideiv  xal  repadroiei  %pdee6ai 


r'<Zh  »5»  — “^vp^flvlon  Si  xal  (3??  Ir.  Littr.  cum 
Ald.,_Mack.,  Parr.  7..  xal  e  vulg.  excidit. 

Tavra  —  ’evet.]  De  yt/lov  in  hoc  libro  saepius  totum  corpus 
significante  cf.  Focs.  in  Occon.,  ubi  loci  collecti  sunt.  De 
actiosi,  ^TOlgo  S  <plitvy%-,  —  om.  H., 


quae  moveri  nequeat,  ut  descendat.  Deinde 
cum  crassiores  venulae  redditae  fuerint,  com- 
putrefactae  et  supra  modum  impletae,  fluxio  in 
pulmonem  fit,  quam  ubi  pulmo  susceperit,  con- 
festim  morbo  afficitur,  cum  a  pituita  salsa  et 
putrida  mordeatur.  Haec  igitur  patitur.  Febris 
lenta  initio  invadit  et  rigor  et  pectoris  ac  dorsi 
dolor,  interdum  vero  vehemens  tussis  urget  et 
sputum  copiosum,  liquidum  et  salsum  exspuit. 
Et  haec  quidem  per  morbi  exordia  accidunt, 
in  progressu  vero  totum  corpus  extenuatur,  ex¬ 
ceptis  cruribus.  Haec  autem  et  pedes  intume¬ 
scunt  unguesque  contrahuntur,  ab  humeris  ex¬ 
tenuatur  et  debilitatur.  Fauces  sono  implentur 
et  velut  per  arundinem  sibilum  edunt,  sitis 
vehemens  per  totum  morbum  vexat,  multaque 
movendi  impotentia  corpus  occupat.  Hic  ubi 
ad  hunc  habuerit  modum,  intra  annum  mala 
tabe  perit.  Quam  maxima  autem  cura  adhi¬ 
benda  est,  ut  vires  reficiantur.  Primum  qui¬ 
dem  veratrum  propinandum  et  per  inferiora 
purgandum  epithymo  aut  peplio  aut  grano  Cni- 
dio,  aut  tithymalide.  Eaque  quater  in  anno 
exhibenda  sunt,  bis  sursum,  bis  deorsum.  Lac 
etiam  bubulum  crudum  aquae  mulsae  tertia 
admixta  parte  bibat  per  dies  quadraginta  quin¬ 
que,  una  etiam  admixto  origano.  Eius  autem 
caput  admoto  ad  nares  medicamento  prius  pur¬ 
gato.  Cibaria  et  opsonia  neque  pinguia  neque 
nidorulenta,  neque  valde  acria  exhibeto.  Haec 
autem  morbi  consideratione  adhibita  facienda 
et  deambulationibus  ciborum  ratione  habita 
utendum,  adhibita  cautione  ne  frigeat.  Per  hie¬ 
mem  vero  iuxta  ignem  domi  vitam  transigat. 
Vinum  bibat  austerum,  nigrum  quam  vetustis¬ 
simum  et  suavissimum,  sed  modicum.  Quodsi 


-  328  — 


a-pig  ra  eirla  rex/iaip6/ievog ,  QuXaiT<T6fxevog  tibi  videatu 
fi.il  fayp  tou  Si  xetfiUvog  rapa  rOpl  ri/v  admoveto 
0lmi<tirT0ie(s6a.  ObwH'*t»(ra,  advhfpto,  exhibeto;  t 
/idXava ,  -  dg  raXaidrarov  xal  {jSiiTTOV ,  bXU  fomentum 
yov  Sd.  Ki ]v  Soxbip  ito  i  rpb  tou  Qap/idxou  ptum  est, 
trupivjsai,  xal  oiira  ' SiSovai  rd  (pdp/iaxov  conferant, 
Piv  Se  /xvi  (3o%  Souvai  vrupidjirag,  i/eerov  ix  quam  maxi 
rwv  irtrlav  xaravayxdrai  TOifoairiai,  dg  rd  curatus  fac 


deget;  morbus  autem  letalis 


rpdtrbev  ydypaxrai.  T odrip  ijv  gupcQdpam,  est,  ab  eoque  pauci  evadunt. 


Tcepix-drom  %pedir6e>-  t/vSi  pe)  gu/xCpdpuiTi , 
vjiruxa^drct  dg  /xdXurTa  rqi  ad/xan.  ’  Oh- 
rog  oiiru  /leXerd/xevog  ffiitVT'  av  Sidyor  v\ 


Si  vouaog  OavaBL/xy  xal  xaupoi  '  SiaQuyyd • 


ia’.  $6foig  SeuTdpv/.  rlyverai  /xiv  diro 
raXaivrupfyg-  rd  abra  Se  vrdtrxei,  dg  ir^ 
TOTrXehTTOv,  S.  xal  i  rpMev  ^  Si  vouaog 
'  Siairaberai  /xdXXov  ryg  Tpordppg  '  xal  tou 
idpeog  dviv/ai.  Td  Si  alaXov  droxTbei,  vra- 
XOrepov/xiv  tou  iv  r|?  Tpfxrbev  xal  (Svjt;  vrid- 
£ei  /xdXuTTa  Toiig  ’  yifpaioiig  xal  6  vdvog 
hrxupdrepog  iv  ro"m  <TT<j6e<ri  xal  Soxdei  oUv 
vrep  XlSog  iv  abr  olat  iyxdeabar  vrovdei  Si 
xal  rd  /cerdQpevov  ■  xal  vj  XP°‘*I  ’  Stuypdg 
Iitti  xal  Sjv  n  trovdjay,  Quo#  xal  uaB/xa 
"iaxs‘-  Olrog  ix  rubn/g  ryg  vobaou  iv  rpial 
ireai  / idXiBTa  Svijsxa.  MeXerdv  Si  xPtf 
rofoi  aiiTofoi,  oiti  xal  rdv  vcpbtrbev.  AUti/ 
i 'f  vobtrog  irpotrixu  Tofri  toXXoibi  /xdxp‘ 
rpiuv  irduv,  dXX'  dTroSv^trxoviri  •  %  ydp 
vouaog  xaXeTrdj. 


11.  Tabes  altera.  Oritur  quidem :  ex  vehe¬ 
menti  labore.  Eadem  ut  plurimum,  quae  prior, 
patitur.  Hio  vero  morbus  priore  magis  inter¬ 
mittit  et  per  aestatem  remittit.  Sputum  cras¬ 
sius  quidem  quam  in  priore  aeger  exspuit  et 
tussis  sicca  praesertim  urget  et  dolor  in  pectore 
vehementior,  eique  velut  lapis  incumbere  vide¬ 
tur.  Dolor  etiam  dorsum  occupat,  corporisque 
superficies  nimio  humore  permadescit  et,  si  quid 
laborarit,  efflat  et  anhelatio  detinet  Hic  ex  hoc 
morbo  in  tribus  fere  annis  moritur.  Iisdem 
vero,  quibus  etiam  priorem,  curato.:  Hic  mor¬ 
bus  multis  ad  tres  annos  perseverat,  verum 
moriuntur;  est  enim  morbus  gravis. 


—  829  — 


0,.  ■  rpirv/.  'Tiro  ratrr ye  rdSe  12.  Tabes  tertia.  Ex  hac  haec  patitur.  Eius 

rfo%ei'  o  pueXos  xuroG  6  variatos  alparbs  spinalis  medulla  sanguine  et  bile  repletur.  Ta- 
re  %oXijs  /motos  yiyverai.  Wtvei  ‘Sk  bescit  autem  eodem  modo  a  venis  cavis,  quae 
b/Lolas  xal  aro  r&v  mOw  QXefiav  alrai  pituita  aquae  speciem  referente  et  bile  implen- 
$  QXtyftaros  uSparoeiSkos  kprtrXavrai  xal  tur.  Eadem  autem  patitur  ex  quibuscumque 
yotfs-  n doyci  1 5s  ra  abra,  dQ'  oxorkpav  tabes  contingat.  Homo  confestim  niger  et  sub- 
S,v  <p6!v j?,  xal  b  dvBparos  ebbbs  pkXas  yt-  tumidus  evadit,  partes  sub  oculis  pallidae  sunt, 
yvsrai  xal  uroiSaXkos  xal  rabr&ma' bypct  venaeque  per  corpus  distentae  pallidae,  quae- 
xal  al  <pXk(3es  ai  kv  ra  ou/ian  i>%pal  Sia-  dam  vero  valde  rubrae  sunt;  praesertim  tanjen 
riravrai,  hiai  Sk  tr06Spa  kpubpai ■  pdXiora  manifestae  apparent  sub  axillis;  pallidum  ex- 
Sk  SijXai  ai  birb  rijci  paeyahfoi-  xal  Si.ro-  spuit,  eumque  ei  ingruit,  suffocatur ,  interdum- 
irrOsi  &%pa  xal  Irav  abrtp  krty,  rviyerai  que  cum  tussire  vult  non  potest ,  interdum  vero 
xal  ffii-ai  ob  SGvarai  kvtore  (3ov\6pevos'  kvt-  ex  strangulatu  et  tussiendi  cupiditate  copiosam 
ore  ‘Si  brb  r ob  rvtyparos  xal  rv\s  rpobo-  bilem  evomit,  quandoque  etiam  pituitam,  ple- 
(tbff  roG  (SSjeffeiv  d&poov  ijpeoe  %oXv/v,  rore  rumque  vero  etiam  cibos,  cum  comederit.  Cum- 
Sk  A arv/v,  roXXdxis  Sk  xal  ra  triria,  'brav  que  vomuerit,  levior  videtur,  deinde  rursus 
Qdyy  xal  oxbrav  Strepi. kov),  Soxkei  xouQb-  pauco  interiecto  tempore,  iisdem  affligitur  do- 
repos  eivar  elr’  aSOis  oXlyov  %p6v ov  SiaXi-  loribus.  Hic  acutius  quam  cum  sanus  esset, 
riiv  kv  rotoi  abrotoi  rbvotri  xierai.  Olros  loquitur,  rigor  et  febris  cum  intermissione  et 
xal  QOkyyerai  b^urepov  Sj  byiatvav  xal  ptyos  sudore  invadit.  Hunc  cum  ad  hunc  modum 
xal  ruperos  Siaravbpevos  kriXap(Sdvei  iSpd-  habuerit,  cibis,  sorbitionibus,  potionibus,  medi- 
Sys-  T oGrov,  bx6rdv  hSe  £%jf ,  (Sparotoi  xal  oamentis,  ceterisque  omnibus,  quibus  priores 
puQijpatJi  xal  rorofoi  xal  (pappoaxoioi  xal  eurato.  ^Hic  autem  morbus  fere  annos  novem 
rom  SiXXoioi  rasi  peXerdv,  iborep  robs  perdurat,  deinde  contabescens  degit,  pauci  vero 
rpboSev.  'H  <5s  voGoos  k%ei  pdXiora  kvvka  ex  eo  evadunt,  cum  sit  gravis  morbus.  Quodsi 
irea,  ereifa  SiaCpkpei  tybeipoptevos'  raupoi  Sk  voles,  eum  huno  in  modum  curato:  primum 
Quyydvouoi  1%  abrijs'  %aXeri)  ydp.  ”Hv  quidem  fomentum  adhibeto,  eoque  adhibito, 
Sk  fSoGXy,  £>Se  lijoOar  rpcbrd  piev  ’  rupiij-  postridie  aquae  mulsae  semicongium,  pauco 
oai,  xal  bxbrav  rupii/Sili,  rij  barepaUp  SoG-  aceto  affuso,  potui  exhibeto,  idque  uno  haustu 
vai  abrif  metv  peXixfrf/rou  {jplyovv  xal  S%os  bibere  iubeto.  Deinde  multis  eum  stragulis 
rapaykai  bXiyov  roGro  Sk  xkXeue  dpivorl  diutissime  convolvito.  Quodsi  non  perferat,  sed 
ixneiv  ireira  rQv  iptarluv  apiQieoai  abrbv  vomere  velit,  evomat.  Si  vero  post  aliquod 


rokka  xal  ug  xkeiarov  %p6vov  Sjv  St  /aij 
iti%v\rai,  ikk'  igepitcai  (SoSk^rai,  t^epie- 
tra-  ijv  St  jtti )  '  i/aerog  xpbvou  '  ey- 
yevo/atvou,  ima&v  iiSarog  %kiepoO  fieydkv/v 
xuktxa  taetra'  xarapiaaabpievog  irrepi?  •  bxb- 
rav  St  axepitsy  torre  xakug  e%eiv,  t/r u%fyv 
i%£ra  raCry/v  rv/v  {//lipiiv.  'O  xbrav  St  ‘  topn 
Seirvou  tj ,  Semetra  fid^av  bklyy/v  xal  b-^ov 
£%£ru  rdpi%og  xal  erpdra,  Taura  St  trBitra 
&g  i rkelrra,  olvov  St  mvtra  ykuxuv.  Tov 
St  kovrbv  %p6voi/,  koutrBa  ercicav  tipeipy/v 
Silia  SaBev  Bep/ii?  'xal  xokkip  xal  /aerei  rb 
kourpbv  Qvkdeceiv  %p) ,  tog  fit/  piy tosy, 
akka  xaraxkibelg  ebStra  ’  ag  xkehrov  %pbr 
vov.  'Oxbrav  St  Svarrij  eliSav,  irepiekBira 
araSioug  ehori  rb  (Spa%Orargv  raCnp  rij 
vHi&py  rym  St  S.kkym  vHiipyri  vrtvre  rra- 
Sioug  Skkoug.  urepPdkkav  /SaSiftru,  exd- 
<srv,g  'ilfpipng  rpoeriBelg,  &%pig  2v  dQtxifrai 
tg  robg  exarov  <rr aSioug.  Tv/v  St  xoikty) v 
iixoxa&alpeiv  Se  1  txdrrv/g  v\pitp*ig  %vko1ai 
aebrkav  xal  xpaiifag-  %aplg  ix&repa  ttpfr 
eag  dxry/Bijrai  %o£a  exartpou  ■  ejra  fu fi/aiijag 
ig  raiiro  S,/ia  1  t-uvtyeiv  artap  Siog  rb  axb 
rtov  veQptov  rerapri/fibpio v  fivag  HfiCport- 
poi<n  Siektov  'oxbrav  St  /atkkip  ‘meMai  , 
vrpbg  fitv  rijg  xpdpifag  rbv  %ukbv  Sikag  *  xa- 
pafiakkeiv,  rpog  St  ” rbv  rav  re&rkav  fitki 
xapa%£eiv.  "t%bv  St  %aplg  txdrepov  xlveiv , 
> 1  p£ki  "  erapeyytag  irapa  rv/v  ertpyv  xOktxa 
eriveiv,  mpd  St  rv\v  irtpyfv  Sikag  ■  txxielv  St 


magno  calice  insuper  ebibito  e: 
nam  attrectatione  vomat.  A  vo 
habuerit,  per  hunc  diem  qniesca 


}**>  P<*  pen- 

'cCei 


memo  ei  porro  pio  opsomo  utatur,  quae  qMm 
plurima  edat  vinumque  dulce  biba.t.  ReHquo 
vero  tempore  toto  die  statim  prima  luce  multa 
calida  lavet  et  post  balneum  frigus  vitet,  verum 
decumbens  diutissime  dormiat.  Experge&ctus 
a  somno  eo  die  viginti  stadia  ut  minimum  obam¬ 
bulet.  Reliquis  autem  diebus  alia  quinque  ad- 
iecta  stadia  ambulet,  quotidie  addens,  donec 
ad  centum  stadia  pervenerit.  Alvum  autem 
quotidie  aliquantum  purgare  oportet  .betae  et 
brassicae  succis  utrisque  separarim  coctis,  ita 


ovilli  qui  circa  renes  est  librae  quadrantem  par¬ 
titum  inter  utrumque,  et  quem  cum  singulis 
una  coquas.  Ubi  autem  bibere  volet,  ad  bras¬ 
sicae  quidem  succum  sal  adiicias,  ad  betae  vero 
succum  mei  affundas.  Licet  autem  separarim 
Utrumque  bibere,  aut  xaelle  ad  ulterum  pocu¬ 
lum  affuso  bibere,  ad  alterum  vero  sale  iniecto; 
totum  autem  succum  ebibere  opprtet  et  haec 
.quidem  triginta  diebus  facere.  Mense  autem 
secundo  panem  edat  et  carnes  suillas  pingnos 
coctas,  aliud  vero  nihil.  Vinum  album  auste¬ 
rum  bibat  et  ante  coenam  non  minus  quam 
triginta  stadia  deambulet,  post  coenam  vero 
decem,  neque  frigeat,  verum  vestibus  cooperia- 


■1*7»,  sed  pro  E.  H.  I,  relri ;  -  utrunque 

vero  vulg.  <rvve^s7v  r&  arexf  (rc&  ocrtaot 

Aid.,  Parr.  5.,  &  ol  o! erM., 

codd.  Vatt.  Foesii,  —  Mack.  hS<,- ro  (rrhp 
rti  (ro  om.  Lind.)  uri  u.  r.  A.  vulg. :  hinc  • 
.  %0£U  sxuripoV  st  TU  “P*  ffvvs' 

Se  r Ts-ap  vt  M  r»r  «4>pS« 


■oi5«»Ald.,Parr.7 


—  831  — 


yj  - ravra  rbv  %uX6v.  Taura  piiv  Irim» 
Xrf  rpitjxovra  ijftipag  ■  rip  ii  ieuripcp  <ftqvl 
irbiira  kptov  xal  apia  xlova  ubi;  t(f)Oi,  dXXo 
fi  fiffiiv-  oivov  Si  i nvira  A euxbv,  abarifpbv, 
xai  bibv  biotropeira  pii/  iXaaaa  crailav 
rpiijxovra  icpb  rou  iebrvou,  pierci  ii  rb  iet- 
xvov  iixa,  xal  py\  jSiyofrru,  MA’  laxerdaSa. 
Taura  ijv  roiiy ,  *  pijiov  ohei  ri)v  vevaov. 
T$  ii  rplrtp  fitjvl  xuxeSva  cLvQivov  mvira- 
'  aeXlvou  fifyg  xal  dvtjdov  xal  irijyavov  xal 
pilvByv  xal  xopiavov  xal  pdjxavag  dicaXkg  xal 
1  hxipiov  xal  (paxbv  xal  /Soitjg  yXvxiyg  xal 
oh/tiieog  yuXov  elvai  Si  %pii  rdg  yXuxeiag 
iifcXcusiag  ■  Uvai  ii  ypij  roG  %uXou  guvapt,- 
( poripav  vjpuxorOXtov  xal  ohou  piiXavog  i/iiog 
abtmtpoG  {jpitxorG Xiov  xal  biarog  xorOXyg 
iipwrv  ixetra  Mea  rphpag  A  eia  itijvai  roGrcp 
rip  *  ^uyxexpippiivcp  xal  iyyiai  ig  xuXtxa , 
ireira  im/baXeiv  dXeupa  bpb/iav,  bxbffov  'ot-6- 
(batpov  xal  dXQirov  laov,  xal  rupou  raXaiou 
alyeiou  %i<sag  rb  7trov  roTn  bpifioiar  raura 
%vyxvx1j<7ag  ixyriira '■  iireira  iiaXiyriPv  bXlyov 
%p6vov  dpiarara  ciprov  xal  b{pov  iyira  ri- 
fia%og  vdpxyg  $  fivyg  i)  yaXeou  $)  (iartiog, 
xal  xpia  bbg  itrOiira  itpffd  xal  xa%uviro 
iabrbv  y/mxfyv  dyav  &>g  ptdXiara,  xal  icu- 
piijv  iia  iexdrvpg  f/piipiig  iaurbv  ijau%vj.  T$ 
ii  rerdprtfi  fiyvl  drupHjv  itd  ‘  Wipamit  ijpii- 
'pqg  dr  pipia  xal  OsBiira  bi^ov  &g  rXeiarov- 
Stpp  ii  xfei&6a  ‘rvpip  xal  xpiaat  bXiyotci 
biog  iQBolei.  'Oioiropeira  ii  xal  arailoug > 
iig  trpi&Bev  ilpifrai,  dp^dpievog  ii  rou  re- 
rdprou  pajl/bg  frjj  rrpisry  vipiiplp  drb  iixa 
eraitav  (iaii^iru  xal  xa6'  ixdaryv  yrposn- 


tur.  Quae  si  fecerit,  facilius  morbum  feret. 
At  tertio  mense  cyceonem  florulentum  bibat, 
apii  radices,  anethum,  rutam,  mentham,  con- 
atadrum,  papaver  tenerum,  ocimum,  lentem  et 
mali  punici  dulcis  ac  vinosi  succum.  Sit  autem 
dulcium  duplum  et  utriusque  succi  simul  he¬ 
minae  dimidium,  ac  vini  nigri  suavis,  austeri 
heminae  dimidium,  aquae  etiam  hemina  dimi¬ 
dia.  Deinde  flores  leviter  tritos  hoc.  permixto 
diluito  et  in  calicem  infundito  ,  postea  iniecto 
farinae  acetabulo  et  polenta  aequali  mensura 
caseique  caprini  veteris  rasi  pari  orobis  porti¬ 
one,  haec  simul  commixta  ebibat.  Postea  pauco 
tempore  interieCto  panem  in  prandio  sumat  et 
pro  opsonio  torpedifiis  frustulum,  aut  squatinae 
aut  galei  aut  raiae.  Et  carnes  suillas  coctas 
edat  et  se  ipse  pinguefaciat,  quam  maxime 
quietem  agendo,  ac  decimo  quoque  die  sibi 
ipse  placide  fomentum  adhibeat.  Quarto  autem 
mense  quinto  quoque  die  leviter  foveatur  et 
quam  plurimum  opsonium  edat.  Pro  opsonio 
Utatur  caseo  et  paucis  carnibus  ovillis  coctis. 
Stadia,  velut  ante  dictum  est,  deambulet;  primo 
vero  -quarti  mensis  die  decem  stadia  ambulet, 
additione  quotidie  facta,  donec  ad  stadia  octo¬ 
ginta  perveniat.  Et  per  diem  octoginta  obam¬ 
bulet;  ante  coefiam  triginta,  post  coenam  vi- 
ginti,  mane  vero  triginta.  Reliquo  tempore 
maza  et  pane  victitet,  utraque  comedens;  et 
pro  opsonio  habeat  pisces  cartilaginei  generis 
et  carnes  omnes  praeter  bubulam  et  porcinam 
edat.  Piscibus  -his  abstineat:  mugilo,  anguilla 
et  melanuro.  Torpedinem  autem  edat,  squati¬ 
nam,  raiam,  galeum,  pastinacam  et  ranas,  prae- 


—  832  — 


Qira  [t(%pig.-dv  '  abrip  byfotfxovra  yivavrai 
erdftoi  ■  ‘  prepurareira  fi  ryg  fatipig  byfo%- 
xovra  eraftoug,  '  xpb  rou  febrvpu  rprfxovru , 

‘  furet  rb.felxvov  eixoei,  bpbpou  fi  rprfxo  vra. 
Tb  fi  Aoitrbv  rou  %pbvou  fiairaeba  pafyv 
xal  SLprov  ie&lav  dfilporepa  xal  bspov  i%ira 
eehd%ia  xal  'xpia  fi  navra  ieSiiru  srAi)n 
fioetav.  xal  %oipelav-  }%66av  fi  rcbvfe  dre- 
%ie6u,  '  xeerpiog  xal  -  iy%ibiog  xal  /Lobi- 
voOpou-  iebitru  'fi  vdpxyv  xal  (iivqv  xal  (da- 
rlfa  xal  yabbv  xal  ’  rpuy6va  xal  fiarpa- 
%oug,  rSv  iit  <£AAcoi/  (U)iii)‘  Ijv  fi  foxiy 
deivia  elvai  xal  xuxsuva,  xal  iireifdv  6ify 
‘ xaSeufijeai ,  arivdra  ohou  foiXavog,  yfiog, 
TaXatou,  fixbruXov  xCXixa  xal  /lc6'  tULdpyv. 
Ttp  abrip  ofocp  %peie8u  iirl  eirlcp  •  xal  bfovro- 
peira  rijg  y/Liptig  ixarby  xevrijxovra  era- 
fioug,  ’  rpb  rou  felsrvov  ivKvfjxovra ,  perd 
rb  fehcvav,  elxoet,  bpbpou  fi  reeeapdxovra. 
O  hrog  o!ira  bepaxeubjLevog  ylyverai  iv  ivi- 
uurcp  byiijg. 

iy'.  Abaiverai  b  [LueXbg  b  xara  ri\v  pd%iv 
[Laber a,  bxorav  ra  0\i[ita  dgro0pa%6yj  ra 
"ig  rbv  [LueXbv  reivovra  xal  i '/  ix  rou  iyxs- 
0db. ou  "  i-0ofog.  Aid  xdxaeiv  fi  rou  ed[La- 
rog.rafe  irde%ei  xal  voeier  aiiatverai  fi 
[Laber a  xal  axb  bt,yve'u[g-  —  rdfe  ouv 
xde%ei.  'Ofuvif  o^ia  i/Lxfcrei  ig  rijv  xe- 
(pabjv  xal  ig  rbv  rpaytfXov  xal  ig  n )v 
be0tiv  xal  ig  r oiig  fibag  rifg  be06og  xal  ig  rd 
apbpa  ruv  exebav,  'dare  ivlore  ou  fCvarai 
%uyxdfL7rreiv.xal  “ii  xbxpog  oi>  fia%ap£ei, 
d\b  leraraj,  xal  fueoupiii.  Qihrog  xar' 


terea  nullos.  Quodsi  haec  tibi  innoxia  vid 
antux,  cyceonem  etiam  bibat,  posteaque  cum 
dormiturus  est,  vini  nigri,  suavis  et  veteris 
duarum  heminarum  calicem,  et  per  diem  eodem 
vino  in  cibo  utatur.  Quotidie  centum  quinq^ 
ginta  stadiorum  iter  conficiat,  ante  coenam  no¬ 
naginta,  post  coenam  viginti,  mane  quadraginta. 
Hic  sic  curatus  per  annum  convalescit 


18.  Medulla  spinalis  potissimum  resiccatur, 
cum  venulae,  quae  ad  eam  tendunt,  obstructae 
fuerint,  quique  a  cerebro  est  aditus.  Ob  cor¬ 
poris  autem  vitium  ita  afficitur  et  aegrotat; 
resiccatur  vero  maxime  etiam  ex  actu  venereo. 
Haec  igitur  patitur  aeger;  Dolor  acutus  in  caput 
irruit,  in  cervicem,  in  lumbos,  et  lumborum 
musculos  crurumque  articulos,  ita  ut  flectere 
nequeat,  stercus  per  alvum  non  demittitur,  sed 
sistitur  et  urinam  non  nisi  aegre  reddit.  Hic 
per  morbi  quidem  exordia  quietiorem  vitam 
degit,  quanto  autem  longius  tempus  morbo 


—  883  — 


.  rijg  voutrov  i)<:\>%6<srepov  Sidyei •  accesserit,  tanto  maior  omnia  dolor  occupat,  et 

dSu'  S'dv  o  xpbvog  rij  vobaip  axofi yxuvy-  crura  velut  ab  aqua  intercute  intumescunt,  ul- 
rai  roviei  axavra  ptdXXov  xal  ra,  rxiXea  cera  ex  lumbis  erumpunt  et  alia  quidem  sane- 
aliki  &S  dsr6  SSipov  xa'‘  SXxea  ‘  ix0XuvSdvei  seunt,  alia  vero  proveniunt.  Huic  ita  se  ha- 
iro  rijg  br0uog  xal  ra  feiv  dXXa  'byid^e-  benti  caput  foveto,  dein  hippophaes  succo  aut 
rai,  ra,  St  cLXXa  *  xapa0Oerai.  Tobrcp,  grano  Cnidio  primum  probe  corpus  purgato. 
'irav  ourag  ’i%tp ,  '  xuprfrag  rf/v  xe0aXviv,  Vesperi  vero  post  purgationem  ptisanae, duo 
r$  irxo0ea  bx$  vj  r§  KwdJip  xoxxcp  ‘ xabij -  acetabula  meile  affuso  sorbeat,  vinum  album, 
pia  xparov  rb  c&fia  e5  /xdXa-  rijg  S'  eaxiptfg  molle  bibat.  Postridie  lactis  asinini  decocti, 
fieret  ryv  xdbapaiv  xricdvjg  S6o  rpvfiXia  meile  affuso,  heminas  octo  ei  ebibendas  porri- 
po0eira  feiXi  xapayiag-  olvov  St  Xeuxbv  gito.  Quodsi  asininum  desit,  bubuli  aut  caprini 
mira  fj,aXf)ax6v.  Tij  S' brrepaiy ,  bveipv  decocti  tres  semicongias  affuso  meile.  Et  si 
ydXaxrog  StSbvat  i06oO,  fiiXi  xapayiag,  anni  tempus  ferat,  seri  et  lactis  potu  utatur 
‘bxriP  xoruXag  ixxielv-  Sjv  Se  pt,^  Sveto v  per  quinque  ac  quadraginta  dies.  Cibis  et 
l%yg,  fioelou  i)  ’  alyetov  e06oO  rpia  {jfu%6ea,  opsoniis  quam  maxime  alvum  subducentibus 
xapa%iag  piiXr  xal  rty  Sipyv  yaXaxroxo-  utatur;  vinum  bibat  album,  molle,  Mendaeum. 
reira  ‘  bppbv  xal  ydXa  xivre  xal  rectsapd-  Cum  autem  crassissimus  evaserit,  ad  eius  lum- 
xovra  {jfeipag.  Hiriotat  Si  xal  Si\vpm  %pei-  bos  ex  utraque  vertebrarum  parte  quatuor  cru- 
s6a  &tg  Siayjapyrixdrarotd-  olvov  Si  xivira  stas  inurito,  et  ad  dorsum  utraque  ex  parte 
Xeuxbv,  | uaXbaxbv,  'M evSalov.  'Oxorav  Si  quindecim,  et  in  cervice  inter  magnos  nervos 
xayyrarog  xauctai  ig  r^v  bts 0bv  ixari-  duas.  Si  enim  ustio  probe  tibi  cesserit,  sanum 
puOev  rav  tsxovSOXav  rimrapag  ia%dpag,  xal  reddes.  Est  autem  morbus  gravis. 
ig  rb  fterdQpevov  Sexdxev re  ixaripaSev  xal 
ig  rbv  ab%iva  S6o  peera^b  rav  revovrav- 
!jv  yap  r6%ifig  xaOrag,  bytia.  xotfaetg-  {f  Si 
voutrog  yaXex^, 

tS'.  "AI  riatrapeg  vourot  ai  axb  rav  ve-  14.  Quatuor  morbi,  qui  ex  renibus  nascuntur. 
(ppav  yevbf&evat.  'Axo  Tij ig  Xp&rtpg  rdSe  In  primo  sic  aeger  affligitur;  dolor  acutus  in 
x dc%et-  bSbvy  b^ela  i/exixret  ig  rbv  ve0pbv  renem,  lumbos  et  laterum  inanitatem  et  testem 
xal  ig  r^v  ot70iiv  “  xal  ig  rbv  xeveava  xal  a  latere  renis  ingruit,  frequenter  urinam  reddit, 


—  884  — 


'ii  rbv  Spxtv  rbv  tiara,  rbv  vsCppbv  xal  oitpki  quae  paulatim  supprimitur,  simulque  cum  ea 
vnixivd  xal  rtr60»  xar'  bXiyov  rb  oSpbv,  atena  egreditur  et  cum  per  urinae  fistulam 
tcal  Spta  rcfi  obpcp  vpoipxbrai  \ 'pSflfbog  xal  arena  exit,  vehementem  in  ea  dolorem  exhibet 
bxbrav  igfy  Sia  rvjg  obp^bpipg  'vi  ipafiptoq,  Ubi  vero  .cum  urina  exiit,  remittit,  deinde rur- 
bSbvtpv  rapixsi  WjlPffy  oi>p^6pi)-  bxb-  sus  iisdem  vexatur  doloribus.  Gum  autem  uri- 
rav  M  Sie^oup^aip,  v/  bSOvy  avlt/n'  itreira  nam  reddit  colem  prae  dolore  confricat.  P)e. 
aSng  iv  raiai  aitroin  SXys&t  Xierar  oxbrav  rique  vero  medici  cum  morbum  nou  noscant, 
fi  bOpiijf,  xal  rbv  xavXbv  iarb  rijq  bS(vyq  rp(-  si  arenam  videant,  vesicam  calculo  laborate 
/3 eu  TloXXol  Si  ruit  hprpdtv  ai  pti)  %uvitvreq  existimant.  Haec  autem  minime,  sed  ren  cal- 
n)v  vouaov,  bxbrav  Wtotrt  rtfv  ipappiov ,  So-  culo  laborat.  Hic  morbus  ex  pituita  oritur: 
xiaum  Xi6iS.ii  rv\v  xberlv ,  —  xal  raCr^vjniv  cum  nempe  ren  in  se  susceptam  pituitam  non 
ofi,  rbv  Si  vt-Qpbv  Xibip.  Atlry  tj  voOffog  dimittit  rursus,  sed  illic  indurescit,  haec  fit 
yiyverai  Svb  tyXiypiaroq  ■  bxbrav  6  veippbq  calculi  parvi  velut  arena.  Huic  cum  sic  habutt 
ig  taurov  avaXafibiv  (pXiypjta  ■  pnij  &Qiy  tra-  rit,  scammoniae  succo  aut  radice  ipsa  totam 
Xiv,  SXX'  aCirov  gu/Mrapubi/j ,  ‘rouro  yiyve-  corpus,  prius  tamen  adhibito  fomento,  perin- 
rai  Xibot  Xeirrol  oTov  xpdpt.pi.oq.  To0rov,bx6-  feriora  purgato.  Postridie  VerO  ex  cicerum  al- 
rav  oiiruq  iXVt  M5  rfjg  axapipt,aviipg  borum  decocto  ,  sale  iniecto,  ad  duos  congios 
abrip  rfj  'fi Ify,  *  vruprftraq  rpbtibsv  arav  rb  potui  exhibito,  aliquantum  purgbto.  'Post  haec 
ai opta,  bzoxabypai  ■  r$  S*  wrepafy  ipePivSuv  potionibus,  eduliis  et  balneis  cufoto,  iisdem 
XsuxSv  %uA$  uiroxaOijpai  S6o  yfievsi,  * SXag  datis  medicamentis,  qbae  in  stranguria  admi- 
Si  vrapepifiaXbiv  StSovai  vriveiv  pierd  Si  raura  nistrantur.  Cum  dolor  urget,  multa  calida  4s- 
vrorolai  xal  (iparoin  xal  Xoiirpoitn'  pieXsrav,  vato  et  qua  parte  praecipue  dolor  est,  tepefa- 
SiSoitg  ra  abra,  ‘S  rtfi  arpayyovptavri  'Si-  ctoria  admoveto.  Ubi  vero  intumuerit  et  exta- 
Sorai  tpapfiaxa.  '0 xbrav  Si  ipbSbvvp  “xiify,  berarit,  sub  hoc  tempus  iuxta  renem  secato  et 
XoOtiv  troXXa  xal  6eppoip  xal  %XiSapiara  rpoa-  extracta  arena,  medicamentis  urinam  cientibus 
nbivat  "  bvrtp  irovisi  fcaXttrra.  'O xbrav  Si  curato.  Si  enim  sectus  fuerit,  evadendi 'spes 
SnhtStjtt)  xal  iijapbtj,  bxb roGrbv  rbv-xpb-  est,  alioqui  morbus  hominem  ad  inertem  uSque 
vov  rdpcvav  xara  rbv  vsQpbv  xal  i%e Acbv  rqi/  comitatur. 
xpdpt.pt.ov  Smptpnxaitn  lijtrbar  ijv  piiv  yap 
rpupBij,  iXtrlq  ixipuyieiv  ijv  Si  pli\ ,  if  voioog 
r$  SvBptbmp  i-uvaToSvfoxei. 

te'.  "  Aeuriptf  vOutrog  veipp&v.  A l  fiiv  oSO-  15.  Alter  morbus  renum.  Dolores  quidem 
vai  laxupug  rtifyvai  &g  iv  rij  vrpbr6ev.  IY-  vehementes  velut  in  priore  urgent.  Oritur  au- 
yverai  Si  rb  vbmffia  Svrb  raXaiTapiv/g ,  tem  morbus  cum  ex  vehementiore  labore  ve- 


—  835  — 


ox6tw  favi  0Xi/3ta  1  rd  ig  rbv  ve0pbv  nulae,  quae  ad  renem  ferantur,  ruptae  fuerint, 
relvovra,  ixstra  b  ve0pbg  aifiarog  1/LxXy-  deinde  ren  sanguine  repleatur.  Hic  cum  haec 
s6ij.  Ojtos  oxorav  Taura  xd6y,  ii-oupiet  patitur,  per  initia  morbi  sanguinem  una  cum 
ifM  rip  oupcp  alpta  xar'  apydg  rou  votsf/fia-  urina  reddit,  deinde  pus  progressu  temporis. 
rog  ixetrg  xuov  xpoibvrog  rou  %p6vou.  Ou-  Hic  si  corpore  quieverit,  citissime  convalescit. 
rog  ?v  i/(7u%ltfv  £%j)  rip  rdfiari,  rd%t<7rg  Si  enim  quodammodo  laboret,  dolores  multo 
fytjjg  fartu-  S)v  yap  «  ai  bSCvat  magis  detinebunt.  Ubi  igitur  ren  purulentus 

jroXAS  fiaXXov  'd^oun.  'Oxorav  youv  epo-  fuerit,  ad  spinam  intumescit.  Hunc,  cum  ita 
xuog  %  o  ve0pog,  dxoiiiet  xapd  rijv  jSd%iv-  habuerit,  qua  parte  tumor  est,  altissima  qui- 
rourov,  bxbrav  oilr ag  l%y,  rdfjoveiv  xar a  dem  sectione  ad  renem  secato.  Quodsi  quidem 
ro  ax otidov,  /adXirra  fikv  fiabeiav  ropob/y  sectione  assecutus  fueris,  confestim  sanum  red- 
xrera  rbv  ve0p6y-  '  xijv  /ah  rd/% yg  rapido,  des;  at  si  aberraveris,  periculum  est  ne  ulcus 
xgpx%piifia  uytia  'xoijjaetg-  i)v  i'  dpoapry/g,  ea  quae  fit  per  linamenta  curatione  indigeat. 
xlviuvog  dXxog  ifipoorov  yevdtrSat.  "Hv  ik  :  Si  vero  ulcus  coaluerit,  renis  venter  intro  siip- 
t;Ufi0uijj  rb  2A xog,  ixxuourat  elffcobsv  {/  xoi-  puratur.  Et  si  quidem  pus  intro  rumpatur  et 
Afy  i/  rou  veQpou ■  xijv  fikv  fayijj  ftraSsv  xal  ad  intestinum  rectum  devehatur,  evadendi  spes- 
%ap{/Tip  xard  ‘rbv  dp%ov  rd  xua,  iXxlg  est.  Quodsi  alterum  renem  attingat,  periculum 
Ix0uydeiv-  ijv  ik  0a6<7y  rou  krdpou  ve0pou,  est  ne  pereat.  Medicamentis  autem  et  iisdem 
xtviuvodn rei  xgrg06apijyat.  MeXeray  ik  0ap-  omnibus,  quibus  priorem  curato,  eandemque 
fpdxoiei  xal  rolgt  aiirojtrt  xdtrt ,  olat  xal  rbv  victus  rationem  teneat.  Hic  autem  morbus  mo- 
xpbcbev,  xal  rijv  ilatranv  ri/v  aprk/y  i%dra-  lestus  est,  ex  eoque  plures  ad  renum  tabem 
ailr> /  ik  y/  voutrog  %ab.exv/  xal  xoXXoi  kx  deveniunt. 
irdm  Tifc  voCtrou  lg  .061(7 iv  ve0plnia  xa- 
r  dtrry/tTav. 

ig'-  ‘  Tplrt/  voutrog  veQpibv.  T b  ptiv  oupoy  16.  Tertius  morbus  renum.  Urina  bubula- 
xpodp%erat  otov  ’  xpe&v  fioelov  bxr&v  %u\6g.  rum  carnium  assatarum  succo  similis  redditur. 
Tlyverat  ik  rb  vbtrypia  dxb  %oA?s  poeXalvt/g,  Oritur  autem  morbus  ex  atra  bile,  quae  cum 
oxorav  %okij  ig  rd  0kd(3ia  guppijj  rd  rei-  ad  venulas,  quae  ad  renem  feruntur,  confluxe- 
vovra  ig  rbv  ye0pby,  xal  ox6rav  trrip,  iXxot  rit,  cumque  constiterit,  eas  renemque  exulcerat. 
rd  0Xd/iia  xal  rbv  ve0pbv  ■  uxb  oSv  ryg  sA-  Ex  ulcere  igitur  tale  quid  cum  urina  prodit. 
xdxrtog  rotourov  uxo%apdet  apta  rip  obpcp.  Ai  Dolores  autem  in  lumbis,  vesica,  interfoemineo 
ik  biCvat  i%outrt  iv  rijj  b<r06i  xal  iv  ryp  et -in  rene  ipso  pauco  tempore  detinent;  deinde 
xOtrrt  xal  iv  rip  xeptvalcp  xal  iv  abr$  rip  remittit  dolor,  rursusque  ex  brevi  intervallo 
vetypip  ix ’  bXlyov  %povov  ixeira  dvijxe  b  acutus  invadit  et’ in  tenuem  ventris  partem  non- 
xbvog  xal  aung  ixiXafie  b^i/g  it'  bXlyov  ■  numquam  incidit.  Huic  cum  ita  habuerit,  ven- 
xal  ig  rb  Xsxrbv  rijg  yarrpog  fari  ors  trem  epithymo  aut  scammoniae  radice  per  infe- 


—  8S6  — 


bSbvy  tftxixrei.  Tourol/,  bxbrav  oSroq  ?%)?, 
uTOxctSijpai  rvjv  xoikfyv  ixMptp  tj  rjf  e> capi- 
[twvfyq  pity-  rtveiv  St  SiSbvai  r a  abra,  &  xai 
riperpayyoupiibvri,  xai  bxbrav  {/  bSCvy  ’e%y, 
Xobeiv  rroAAu  xai  bepftip,  %Ai de  [tara  xpoe- 
rtbhra  xpbq  rb  xovtov  [tubera,  xai  putptf- 
[tari  xpsteSa  '  dXebpip  e(p6ip,  [itb  sr apax^uq, 
xai  r Sj  dXXy  Sidit tp  XpeteSu  & q  Siax^n- 
xarary  xai  olvov  xivtra  Xeuxbv  TAevSuiov 
[lebxpouv,  !j  cLXXov  Xeuxbv  rbv  vjSierov  xa- 
A Cbq  xexpypctvov,  ‘xai  rt\v  Sipy/v  bpporor  strio 
xai  yaXaxroxoretrto ,  ii  xdbupeiv  fliv  rov 
bppbv,  rt/i/  St  yaXaxroxoebfv  sr oieteba  t)  S>py  _ 
xtvre  xai  reeeupdxovra  {j/tipaq.  T aur’  ij i 
bura  roityq,  iri  rb  xpteeov  Siatyeeiq-  alir i) 
S '  if  i/oueoq  ob/tdXa  txXebrei. 

.  'T erdprx  voueoq  veQpuv.  T b  /tiv  v6- 

eypta  yiynrai  drb  %oA>fc  xai  tpXty/taroq, 
tv  xaiptp  St  rou  6tpeoq  [tubera-  ylyverai 
St  xai  ifaeb  btyvetyq.  Olroq  rd.Se  xdexei 1 
bSbvai  xitfyuei  tq  rbp/  Xa-rdp^u  xai  tq  rbv 
xevedva  xai  iq  rv/v  betpbv  xai  tq  roi/q  [tOaq 
rtjq  betpboq  xai  sra<r%«/  oxota  yuvi)  biSivouea 
■  xai  obx  dvtxerai  bxi  rou  uyitoq  ‘  xaraxet- 
ftsvoq,  ciXX'  ayctv  xoveei,  xai  rou  xevedvoq 
Sbxtei  'xaraxpijtdeSai  &q  d-jropp-jee6[tevu‘  ixl 
St  rk.  xpyvtu  ijv  'xataxtyrai ,  obx  ciXytev  oi 
St  xbSeq  xai  ai  xvij/tai  abrou  dei  tpuxpd-  rb 
St  oS pov  [tbbq  rpotpxerai  bxb  ryq  Cpkey/ta- 
ei>iq  xai  xaxbryroq  rou  oBpou- xijv  [ttv  td- 
eipq  abrb  oXiyov  xpdjtoi/,  xaraSelq  iaq  &v 


riora  purgato;  eadem  vero  quae  stranguria  Ia- 
boranti  potui  exhibeto  cumque  dolor  detinuerit 
tepefactoriis  potissimum  loco  dolenti  admotis’ 
copiosa  calida  lavato  et  pro  sorbitione  farinam 
coctam  affuso  meile  sumat,  reliquaque  victus 
ratione  quam  maxime  alvum  subducente  utatur 
vinumque  bibat  album  Mendaeum  meile  per¬ 
mixtum,  aut  aliud  album  suavissimum  probe 
permixtum;  ac  si  anni  tempus  ferat,  serum  et 
lac  bibat,  serum  quidem  ad  purgationem,  lactis 
autem  potione  utatur  quinque  et  quadraginta 
diebus,  si  anni  tempus  ferat.  Quae  si  feceris, 
in  meliorem  partem  rem  vertes;  hic  morbus 
vero  non  facile  dimittit. 


17.  Quartus  renum  morbus.  Ex  bile  et  pi¬ 
tuita  aestatis  potissimum  tempore  oritur  mor¬ 
bus,  quin  etiam  ex  venere.  Hic  haec  patitur: 
Dolores  eum  ad  lateris  mollitudinem  et  inanita¬ 
tem  urgent  et  ad  lumbos  lumborumque  mu¬ 
sculos,  neque  secus  afficitur  quam  mulier  par¬ 
tus  doloribus  conflictata,  neque  decubitum- in 
sanam  partem  ferre  potest,  sed  valde  laborat 
et  ex  lateris  inanitate  quaedam  velut  abrupta 
suspensa  esse  videntur.  At  si  pronus  iaceat, 
non  dolet;  eius  pedes  et  tibiae  semper  frigent. 
Urina  autem  ob  pituitae  copiam  et  crassitudi¬ 
nem  vix  egreditur.  Quodsi  quidem  depositam 
quoad  resederit  pauco  tempore  siveris,  quod 
subsidet  crassum,  velut  farinam,  videbis.  Ac 


xaraary,  tyu.rb  uQearyxbg  'xa%b,  oT6v 
xe.  atevpov  xtj  v  /ah  %o\ v/  ixtxparty,  ux6- 
xuppov  abrb  ij/ei-  Sjy  ii  isrd  0\typtarog 
jj  rb  v6<n//aa,  keviM  xal  xayb  lar  at.  Kai 
rb  /ah  xpurov  if  ivtaurbv  i j  bXlytp  xXlom 
tj  bklytp  ihdoaova  %p6vov  rotaura  xda%av 
itareMet  •  v/v  i’  ctxo/at/xOvt/rai  {/  vouaog ,  jro- 
vin  re  /aaXXov  xal  i/axuourat  xal  bxfrrav 
l/ixuog  yev6/aevog  dxoiiltji,  Ixou  civ  /xdfaara 
ixotiiy  rd/avetv  ig  rbv  vetppbv  xai  dtpthai 
‘rb  xuov  xal  !jv  /ah  r6%yg  ra/oibv,  xapa- 
Xptjpa  bytla  xoiljaeig.  Tourov,  bxftrav  oSr 
rag  tyy,  rotet  adrotet  ‘Tari  6epaXe6etv, 
otat  ‘xal  rbv  i rpbaSev  xal  x$r‘  ctp%ag  ryg 
vobaou  iel  re  xa6ijpar  xal  rpb  ri/g  uxoxa- 
Qapatog '  xuptijaai  •  xal  rotet  \our potet  ‘  /ai/ 
ruxiva  XoOetv,  d^etCplaSa  ii  xal  baXxlaba 
/aaWov,  /at/ii  ptyofrra  xal  rou  v/Xlov  dxe- 
%la&a  xal  fibf  Xayveulra.  ‘  Taura  l/v  xotiy 
xal  /ai/  rtytara  bytalvy,  oli  xatvbv  i/  vouaog 
yap  ug  yjaXexi/.  ”Hv  ii  (SoOXy  dveu  (pap- 
/adxav  lijaOat,  %pyj  xa%bv  xotijaat  dxb  ital- 
rtfg  ’  ijv  re  ralrn/v  rv/v  vouaov  xd/avovra’,  ij v 
re  ruv  xporiptav  riva,  ra  atria  iteXbiv  & 
l/ae/aaStfxet  iaOletv,  ig  ilxa  /aspliag-  Ixetra 
/alav  a(pe Xipv  /aeplia  ra  Kotxd  xaratpaylra ,■ 
oipov  ii  tylra  xplag  Siog  ‘  rerpt/a/alvov  xal 
xeptxareira  ilxa  arailoug  raOrv/g  rljg  v//al- 
pyg-  rjj  tuarepaltp  xal  ry  rplrt)  /atypi  r&v 


siquidem  bilis  superaverit ,  ipsum  subfulvum 
videbis;  sin  ex  pituita  morbus  fuerit,  album  et 
crassum  erit.  Ac  primum  quidem  in  annum 
aut  paulo  longius  aut  brevius  tempus  talia  per¬ 
severant.  Quodsi  producatur  morbus,  tum  ma¬ 
gis  laborat  et  purulentus  evadit;  cumque  pu¬ 
rulentus  exstiterit  et  intumuerit,  qua  praecipue 
parte  intumuerit,  ad  renem  secato  et  pus  emit¬ 
tito.  Et  si  quidem  sectio  prospere  cesserit, 
confestim  sanum  reddes.  Hunc  cum  sic  habue¬ 
rit,  iisdem  omnibus  quibus  superiorem  curato. 
Et  per  morbi  exordia  purgare  oportet  et  ante 
alvi  subductionem  fomentum  adhibere  et  non 
crebro  lavare,  sed  inungatur  et  caleat  potius, 
neque  frigeat,  a  soleque  et  veneris  usu  absti- 

scat,  nihil  novi  accidit,  cum  morbus  sit  adtno- 
dum  gravis.  At  si  absque  medicamentis  curare 
velis',  per  victus  rationem  crassiorem  reddere 
oportet,  sive  hoc  morbo,  sive  aliquo  ex  priori¬ 
bus  laboret,  ita  ut  cibos,  quos  'comedere  con¬ 
suerit,  in  decem  partes  dividas,  deinde  parte 
una  subtracta  reliquas  comedat.  Pro  opsonio 
carnem  ovillam  contritam  habeat  et  eo  die  de¬ 
cem  stadia  obambulet.  Postero  autem  die  et 
tertio  parte  una .  dempta  minus  edat  et  uno¬ 
quoque  die  stadia  decem  plus  ambulet.  Cum 
vero  ad.  ultimam  cibi  partem  pervenerit,  et  ad 
centum  stadia ,  unam  solum  partem  edat  eoque 


itxa  ^ptepia v  '  uxofiahav  puptia  kXdtjaa 
iaSiiru  xal  xepixareira  iixa  araiiovq  '  al¬ 
si  rXela  ixdsryq  vi/xip^q  *  bx6rav  S'  iq  t^v 
iaxdryv  fieplia  dQixrfrai  rov  airCoo  xal  iq 
roiiq  ixarbv  araiiouq,  ’  iaStira  rvjv  paiav 
poouvov  puptia  xal  rtt&npq  rvjq  ijfiipyq  xepi- 
xar^adra  robq  ixarbv  *  arailouq ,  xpb  rou 
ielxvou  reraapdxovra ,  pera  ii  rb  iuxvov 
elxon,  bpOpou  ii  rsarapdxovra-  oho  v  ii  xi- 
vira  Mevialov ,  Xeoxbv,  aiisrvip6v.  Taura 
ii  xoisira  rpeiq  {jpoipaq-  ixeira  rbv  A oixbv 
%p6vov  uxofialvov  ruv  xeptxarav,  ‘rtov  <n- 
rlav  xXela  ieSiiru  rbv  abrov  rpbxov  Surxep 
‘aQjjpei,  olira  ivi  xporrMq-  r&v  ii  xspt- 
xarav  dQaipetru  pii%pi  r&v  iixa'  i/ fospiuv 
ire  ira  v/m%n/v  i%ira  chq  poaXiara  xal  siia- 
%iitr$a  <snla  rs  xabapa  xal  ’60a  t iq  xtbrara , 
xal  ra  yfaixia  xdvra  %6/x(popa-  Xa%avav 
ii  dxexioSa  xal  bgiuv  xdvrwv  xal  r&vipt- 
poiav  xal  bx6<sa  0u<sav  xapi%ei-  A oviaba  ii 
xoAAqo  xal  Usp/aii)  xal  pu)  , biyodra.  Taur’ 
iji/  j roiiy,  rd%usra  uyityq  iarai. 

af.  ’  ’Axo  ii  veQplnioq  *  ixiXapo^dvei  vjis 
ij  vooaoq,  ij  pisydty  ruv  (J)A efi&v  ruv  xol- 
\ov,  a'i  rei 'voOei  dxb  rijq  xsQaKijq  rapa,  rdq 
<x0aydq  iid  rijq  pd%ioq  iq  rb  atyupbv  rb 


die  centum  stadia  deambulet:  ante  coenam  qua 
draginta,  post  coenam  viginti,  mane 
ginta.  Vinum  Mendaeum  album  austera®  bi. 
bat,  istaque  per  dies  tres  faeiat.  Reliquo  defode 
tempore  subductis  deambulationibus  plures  cibos 
comedat,  additione  eodem  modo,  quo  detraxe¬ 
ris,  facta.  Deambulationem  vero  ad  decimum 
usque  diem  subducat  j  deinde  quam  maxime 
quiescat,  cibisque  puris  vescatur  et  quam  ma¬ 
xime  pinguibus  opsoniis;  dulcia  etiam  omnia 
conferunt.  Oleribus  autem  et  acidis  omnibus 
abstineat,  acribusque  et  iis  quae  flatum  exci¬ 
tant.  Calida  quoque  multa  lavet  et  frigus  vitet.' 
Quae  eum  fecerit,  citissime  sanus  evadet. 


18.  Ex  renum  morbo  invadit  hicce,  qui  ma¬ 
gnus  est  morbus  venarum  cavarum,  quae  a 
capite  iuxta  iugulum  per  spinam- ad  talum  ex¬ 
teriorem  et  intermedium  pollicis  locum  ferun- 


ab  &**>  (p^yfiarog  *al  XoAfc’  'm6rav  * 
reus  <pXt(Sag  kuPPur  ai  Sk  Qtefet;  alrat 
edpiardg  f iat  tr Mjpees-  ijv  oSv  n  mpiUip  dX- 
\otov  ig  atitrag,  voaouat.  T dSe  oSv  xda%er 
Ij,  iri  rd  Segtd  voaty,  Spxsrai '  rijv  dSOvvjv 
rapi%waa  ix  rpg  xoruXISog  rou  h r%lou  xar' 
ipxdg-  oxdacp  '  S'  dv  trXduv  %p6voQ  Tpoty, 
xm  &r ojitfxOvijrai,  ij  re  dSuvtj  dguripy  ‘xai 
xetripytreu  xararipa,  xai  dxdrav  it;  rd 
atpupdv  aCplxprat  ri>  ' ixrdg  rou  troSdg  xai  rd 
i aerati)  rou  fieydXou  SaxrOXou,  ig  rx/v  pd- 
yjv  j rdXtv  dvip%erai  xai  ig  rijv  xeQaXvjV  xai 
dxdrav  '  iv  rjj  xstpaXij  arij  rd  dXyog ,  trtif^st 
layup&g  xai  Soxkt  6  dvBpurog  StappijyvuaBui 
rijv  xeQaX^v  xai  ol  dQBaXpooi  (pXiyfxarog 
tri/xtrXavrat  xai  rd  rdv  adfta.  Tourov,  drav 
oiirag  exp ,  iXarjptov  rivat  i)  Baiptqg  fiTav, 
ij  iXXifiopov,  ij  dtrdv  axapxptavlpg-  poerd  Si 
rijv  xdBapatv  '  raltrd  rpoaQipetv,  fi  xai  rotat 
xp6aBsv.  "Hv  Si  piij  Cird  raOrpg  rijg  6epa- 
trefyg  raOprat ,  ydXaxn  raxBvag  xaSaat 
xard  rijv  dpxorXdrviv  rijv  Se^ti/v  riaaapag 
iaxdpag,  xai  ig  rijv  ’  xoruXISa  rou  1  axhu 
roit  Ss^tou  rpstg,  xai  utro  rd v  yXourdv  SOo, 
xai  'iv  rtp  ptiatp  rou  /xtjpou  SOo,  xai  Curip 
rou  yoOvarog  polav,  xai  Citrip  rou  aCpupoO 
filav.  Olrog  ijv  oiira  xau&ij,  oiix  dQlyat 
ours  dva  olire  xdra  rijv  vouaov  Staxtopietv. 
”Hv  Si  xou  ij  dSCvp  ’  (ptfj)  jdaybaa ,  ijv  /xb 
arvjpt^ip  ig  rd  axiXog  trplv  ij  xauBijvai,  %a- 
Xdg  brut  •  ijv  Si  ig  rijv  xeCpaXijv,  xuQog  ij 


autem  cum  sanguine  refertae  sint,  si  quid  alieni 
ad  eas  pervenerit,  male  afficiuntur.  Sic  igitur 
afficitur:  si  dextra  parte  morbus  est,  per  exor¬ 
dia  ex  coxendicis  acetabulo  dolorem  exhibere 
incipit.  Quo  autem  longius  tempus  processerit, 
et  morbus  productus  fuerit,  eo  gravior  dolor 
ac  descendit  magis  ad  inferiora,  cumque  ad 
malleolum  pedis  externum  et  pollicis  interme¬ 
dium  pervenerit,  rursus  ad  spinam  et  caput 
adseendit,  et  cum  in  capite  constiterit  dolor, 
vehementer  urget  sibique  caput  disrumpi  vi¬ 
detur,  et  oculi,'  totumque  corpus  pituita  replen¬ 
tur.  Huic  cum  ita  habuerit ,  medicamentum  ex 
cucumeris  agrestis  succo  paratum ,  aut  thapsiae 
radicem  aut  veratrum  aut  scammonii  succum 
propinato;  post  purgationem  vero  eadem,  quae 
superioribus  offerto.  Quodsi  hac  curatione  non 
sedetur,  ubi  lacte  crassiorem  reddideris,  ad 
scapulam  dextram  quatuor  crustis  inurito,  ad 
coxendicis  dextrae  acetabulum  tribus ,  inferiores 
nates  duabus  et  medium  femur  duabus,  genu 
superius  una  et  malleolum  superiore  parte  una. 
Cum  sic  ustus  fuerit,  neque  sursum,  neque  de¬ 
orsum  morbum  progredi  dimittit.  Quodsi  ali¬ 
quam  in  partem  dolor  affatim  et  cum  impetu 
irrumpat,  si  quidem  prius  quam  ustus  fuerit, 
in  crus  decumbat,  claudus  erit,  si  in  caput, 
surdus  aut  coecus,  *sin  ad  vesicam,  simul  cum 
urina  aliquid  sanguinis  quadraginta  fere  diebus 
progreditur.  Sed  si  ad  vesicam  cum  impetu 
irruperit,  eadem  medicamenta,  quae  in  urinae 


—  840  — 


ruQMg-  ii  ig  rfy  xfori»,  \:xpo%aip(ei 
afia  rip  oOpcp  afptarog  ptaXtara  rsaaupaxovra 
i/fiipi tg.  4AAA<i  kiv^x  xiartv  $a- 

yij,  itibvat  rk  aura.  0dpptaxa,  &  xal  rip 
arpayyovptuvrr  xal  'ijv  xoo  aAA#  ^  biuvip 
arij,  xauaat  ■  xaistv ii  %p i)  rk  plv  aapxdiea 
atitppiotat,  rk  ii  bardisa  xal  veupdiea  pO- 
xi pat.  IIAi)v  rdie  robrav  xpbrepov  xot- 
ijaar  ijv  xar'  kp%kg  rip  vbbatp  xapayhtp, 
xhetv.  ypi\  itiovat  oivov  Xeuxbv,  Wteviahv  SA ir. 
ytp  uiapiarspov  &g  qMbn»  '  pte&'  tipipw, 
xal  ptcSvaxiaOtp  d%ptg  kv  aiptbppayijaip  xark 
rkg  fivag  ■  ox6rav  ii  kp^rat ,  4  idv  puijvat 
qptipag  rb  l\d%tarov  iixa  xal  /rpe/gi  brav 
ii  atirai  al  {ppipat  ,ii0.6uat,  pty/xirt  piellu- 
axiabco,  pyi’  Ir av  apfyrat  kxa%  .fetv:  Xh 
vira  ptivrot  bMycp  xfaiova.  rbv.ohov  ixl  at¬ 
ria,  bxug  kv  piip  rb  afpia.  "H iij  ii  nat 
xavaapctvou  roy  alparog,  ippdyy  k  rjjv  x6- 
artv  xal  bx&ptpas  afpta  xal  xuov  ■  i}v  oSv 
fiayiji,  itibvat  rk  aura  0dppaxa,.'d  xal  rip 
arpayyovpiuyirt ,  xal  rou  abrou  oivou.iti6vai 
srA iov  Ttcfv.  OS rog  oilra  pekerdpevog  xal 
rk  atria  xpoatpepbpevog  ita%upyrixk  xal  rk 
Stpa ,  rdytara  iryti\g  . larat •  ij  'ii  vouaog 
X&texij. 

/fi'.  ‘  "AAAif  dxo  rijg  kptarepijg  0\e(i6g. 
T k  ptiv  dXXa  xXijSog  rk  abra  sr dayt-t,  8,’ 
xal  o  xp6a$ev,  ig  ii  rbu  axXpva  biCv*/  ’.iv- 
arypiZei  b^cia  ebUbg  '  xarapykg  rou  i /oailj- 
ptarog  •  xal  ijv  pth  .^ui/itpg  xapa%pijpa  xplv 


stillicidio,  exhibenda  sunt  et  si  qua  in 
alia  dolor  constiterit,  ustio  facienda.  Urendi 
vero  -  sunt  carnosae  quidem  partes  ferramentis 
osseae  vero  et  nervosae  fungis.  Ante  tamen’ 
haec  facienda,  sunt:-  si  morbi  initio  accesseris 
vinum  Mendaeum  album  paulo  dilutius  qUan| 
plurimum  per  diem  bibendum  dato;  et  in 
brietur  ,  quoad  sanguis  ex  naribus  plurimus 
erumpat..  Cum  vero  fluere  coeperit,  minimum 
tredecim  dies  fluere  sinito;  ubi  vero  hi  praeter¬ 
ierunt,  non  amplius  inebrietur,  neque  ubi 
semel  fluere  coeperit.  In  cibo  tamen  paulo 
plus  vini  bibat ,  ut  sanguis  fluat.  Iam  vero 
quibusdam  sedato  sanguine  ad  vesicam  cum 
impetu  irrupit'  et  -  sanguis  cum  pure  prodiit 
Si-  rigitur  cujfti  impetu  irruperit,  eadem  medi¬ 
camenta,  'qiiae  stranguria  laboranti  exhibeto  et 
de  eodem  vino  plus  propinato.  Hic  si  hoc  modo 
curetur,  cibosque  per  alvum  subeuntes  et  opso- 
nia  assumat,  citissime  sanus  evadet.  Morbus 


19.  Alius  morbus  a  vena  sinistra.  In  reliquis 
eadem  ut  plurimum,  quae  etiam  prior  patitur, 
sed  in  lienem  confestim  per  morbi  exordia  dolor 
acutus  incumbit.  Quodsi  statim  intellexeris, 
priusquam  morbus  in  lienem  irruerit,  lienis 


—  341  — 


xaraerxpt SV  '  ™v  <r:rA^a’  >ia5'ra' 

i XTi,  ieyipag,  rdg  xeQaXdg  &xoAa(3dv  roC 
cxh fvdg,  dg  rdytera-  xal  oxou  av  cLKKy 
'if  oSOvtf  xaTourrntpt&i  xaveai  xal  oGrto  vra- 
paxpijfM  uytvig  'Ierat.  "Hv  Si  u,tf  xavty, 
ir/iv\g  Si  ytvyrai  dvrd  raitrofiarou ,  rotet 
xoXXotei  /teri  SvoxalSexa  ire  i J  vo  ueog  a3- 
rtg  t/vrerpovrtaee  xal  tjv  kdfarat  rou  exhf- 
iidg,  rotet  vtaWotei  USepov  iirofyee.  'AXXa 
Xptj  mpaxpij/ia  depavreOetv  tig  rtje  rrp6e6tv 
xal  tjv  Soxty ,  xaueat  lievrep  Svf  xal  rdv  vrpd- 
rspov,  tjv  'sjjr  bSCvy  mSeenfity  iv  rotet,  ab- 
rotei  ap6  poter  tjv  Si  fiv/  *  olirco  ftsXertfS^j,  rd 
Xoivrbv  'rexdptevog  bv^eXet  •  tj1  ydp  voueog 
■XaXsxtj. 

x’.  -  Tiepl  Si  ■  roO  0Xtyfiarog  rdg  abrdg 
yvtiuag  S%cc,  cig  xal  rrepl'  %oXijg,  xal  Qy/tl 
rdg  IStag  abrou  vroAXdg  elvat.  Kai  rd  fiiv 
imStf/tlSv  iert,  rd  vetbrarov,  oS'  xal  t/  tyeig 
(5 tf.ertf  i/iirovg  ydp  Set  roiteeOai  fieret  rd 
etrlov,  tffiipag  S6o  tj  rpetg  >  ‘  vcpoapter&vra' 
xal  ifeoy&Zpvra ,  tjv  'elthOip  rdg  TpdeOev  %fe(x 
pag  piovoeirteiv  xal  raXatrapieiv  •  tjv  Si  /i 
*r$  “Grip  Siatrip  %'pete$ii!  ‘vrptirov  Si  XovieOo 
sr oXXSi  xal  Oeppitp,  bxdrav  fiiXXtp  ipcerov  vrot- 
teeOar  xal  pia^dv  re  ieStira  tpateriiv  xal 
dprov  t^orrov  iaXov  ■  iXxot  yap  av  fidXXov 
rattra  rd  QXiy/ia- 1  bipotet  Si  %peieba  xal 
Xaydvoiet  Spiptiei,  xal  rd  Xtxapd  xal  rd 
yXuxia  xal  ’  rd,  d^ia ,  raura  vravra  Ivrtrfj- 
Seta  t-ufifie/iiyfiiva  vrpoeQipeeDat  •  xal  iraei 


capite  apprehenso,  quam  citissime  crustis  octo 
inurito  et  quocumque  alio  dolor  decubuerit, 
urito,  sicque  confestim  sanescet.  Sin  non  ustus 
fuerit,  sponte  autem  sanus  evadat,  plerisque 
post  duodecimum  annum  rursus  morbus  rever¬ 
titur,  et  si  lienem  occuparit,  multis  aquam  in- 
tercutem  facit.  Sed  Confestim  velut  priorem 
curare  et  si  videatur  sane  etiam  similiter  ut 
priorem  inurere  oportet ,  si  dolor  in  iisdem  ar¬ 
ticulis  constiterit.  At  nisi  hunc  in  modum  cu¬ 
ratus  fuerit,  de  cetero  contabescens  perit,  cum 
morbus  gravis  sit. 


■20.  De:  pituita  autem  idem,  quod  de  bile 
sentio  ■  eiusque' multas  esse  formas  assero.  Et 
partim  quidem  vulgaris  est,  eaque  recentissima, 
cuius,  etiam  facilis  est  curatio.  Vomitus  enim 
post  cibum  duobus  aut  tribus  diebus  inducere 
oportet,  anteaque  prandere  et  quiescere,  si  pri¬ 
oribus  diebus  semel  cibum  sumere:  et  vehemen¬ 
tibus  laboribus  uti  consueverit.  Alioqui  eadem 
victus,  ratione  Utatur.  Primum  vero,  cum  vo¬ 
mitum  inducere  volet,  multa  et  calida'  lavet  et 
mazam -  meile  et  oleo  subactam  et  panem  ex- 
assatum  hesternum  edat.  Haec  enim  magis 
pituitam  trahent.  Opsoniis  autem  et  oleribus 
acribus  utatur;  pinguia,  dulcia  et  acida,  omnia 
permixta  commode  porrigi  possunt  et  oleribus 
omnibus  viridibus  utatur ;  in  cibo  vinum  dulce 


%kapolei  rotai  k a%dvoiai  xpeiaSa  xal  bivira  paucum  crebro  bibat,  in  fine  placentam,  mei 
iri  t$  airlcp  bklyov  vruxivd  olvov  ykuxin/  xai  et  ficus  comedat,  cumque  coenaverit,  pocula 
rhaxouvTOg  imtpayiru  iri  rekeurijq  xai  large  ebibat,  cumque  iam  oppletus  fuerit,  pau. 
p£U  xai  auxa,  xal  oxorav  Sem^ai},  m >ira  lum  dormiat,  deinde  ubi  experrectus  fuerit,  vini 
kafipaq  rdq  xdkixaq  xal  oxdrav  trfypw  aqua  tepida  temperati  magno  epoto  poculo  vo- 
xaTaxoifUiO^ra  bklyov,  elra  ireyepSeiq  mat.  Magis  enim  pituitam  e  carnibus  et  venis 
i/aeira  vridv  olvou  peeyak^v  xdikixa  xal  ‘%A«-  attrahet,  corpusque  magis  exsiccat.  Vomat  au- 
/3§5  bSan  xexpyfptvviv ■  ikxei  ydp  piakkov  rb  tem,  quoad  ficus  evomuerit,  quae  postremo 
Qkiy/xa  ix  r&v  aapxav  ’  xai  r&v  <pAe(3uv  xal  evomantur.  Haec  quidem  eo  die  facienda  Po- 
fypaivei  /aakkov  rb  a&fut-  igepeira  Se  laq  stero  vero- die  quietem  agat  ad  coenam  usque 
dv  rd  auxa  i%eft£ay ,  barara  ydp  raura  et  panem  ex  furfure  a  pura  farina  non  separata 
ijaepiierai.  Taura  fiiv  ‘r fSe-  rvji  Sybare-  coenet,  pro  opsonio  valentiora  sumat,- vinum 
pah)  iv  . 'icuxfy  ™UTilv  i “£%P‘  Selrvou  vero  nigrum,  austerum  bibat.  Haec  igitur  po- 

xal  Seixveira  dprov  abroruplr v/v  rb  Se  tyov  pularis  pituitae  medela  est.  Quodsi  comedere 
lar  a  ‘ruv  lc%vpor£pav  olvov  Si  vrivira  pe£-  et  bibere  potest  cibisque  delectatur,  deinde 
A ava  abarypbv.  Abrif  peiv  oSv  ‘  rob  iTiStf-  crurum  gravitatem  sentiat,  et  color  mutatus 
filov  Qk iyputroq  f/  b/atq.  "Hv  Si  Suvarbq  fuerit,  pituitam  quae  hunc  vexat  in  ventriculo 
ibi/  iaOteiv  xal  rlveiv  ‘  ijSyrai  rotai  atrloiat ,  esse  dicendum.  Verum  cum  sic  habuerit,  meile, 
elra  ra  axikea  fiapdvoiro  xal  {;  xpoii)  /ee*  vino  dulci  et  oleo,  nitroque  ovilis  tali  magni- 
rifAA ay/iivij  y,  roOrtp  Cpdvai  ii/  ry  xoiXbp  tudine  permixtis,  ventrem  per  infusum  subluere 
< pktyfia  rb  kuriov  elvai.  'Akkd  xpi/  bx6-  oportet.  Haec  enim  ad  alvi  infusum  pro  ho- 
rav  obruq.ly/l,  pthrl  xal  olvcp  ykuxCi  xal  minis  natura  mitissima  sunt.  Cuiusque  autem 
ikalcp  vlrpov  ’  oxdaov  Sioq  dorpayakov  vrapa-  modum  esse  oportet,  vini  quidem  heminam, 
fil^aq  xkb^eiv  ■  raura  ydp  rij  <pOai  rou  dv-  olei  dimidiam  et  mellis  tantumdem.  At  si  alvi 
Dpirnou  ebpeeviararu  iq  rbv  xkuapcdv-  ft£rpov  infusum  nolis,  humido  fomento  admoto,  per- 
Si  xpij  exdarou  elvai,  rou  fiiv  olvov  xorb-  humectum  hominem  reddere  oportet.  Hac  enim 
kifv,  {jfuxorSkiov  Si  ikalou,  xal  piikiroq  fortassis  ratione  stercus  subduci  poterit,  cum 
laov.  ”Hv  Si  fiv)  xkb^eiv  fhouky ,  Sluypov  haec  ex  ciborum  resiccatione  ei  accidant.  Si 
%pi)  rbv  dvdpwrov  rotfaat,  tfupitjaayra  ’  Ctypjj,  quis  igitur  cibos  valde  succulentos  edat,  ab 
TjJ  rupit}  ■  rd%a  ydp  dv  xal  obraq  uroxeva-  his  fortasse  non  ita  vehementer  afficiatur  et  si 
fefy  if  x6xpoq •  urb  ydp  ryq  '  iivrep^i/paa^q  quandoque  afficiatur,  parva  curatione  maigeat 
r&v  atrlav  raura  rda%ei-  !jv  peiv  oSv  riq  Hac  usus  curatione  citissime  hunc  sanum  red- 
£abb}  rd  dirla  ktvjv  Iy%uku,  oi/x  dv  laaq  dideris. 


—  343  — 


rdtv0l  reOra  oiiru,  s06Spa  ■  'd  Si  xal  xd- 
' xori,  bUyW  fynof  tiom.  Tourov 

Ji-o,?  tepxm  ™wr'  £u  °y,ia 

xa'.  “Hv  &  'rb%\ 1  xaXat6repov  ibv  rb 
mUypa,  —  A euxov  Si  xaUerai  rouro  rb  < 
, pjJypM ,  —  *<r ds%ei  rdStr  (Sapbvei  rbv  av- 
fowrov  pdXXov  xal  ISiv/v  dXXohfv  i%ei  rou 
ixiSv/ptou  xal  i> xportpyv  xal  olSiet  olS<ipan 
Tgv  rb  ribpa  xal  rb  xpbaaxov  tpebhi  xal 
rb  i vrifM  fypbv  xal  Stipa  ixi%ei  xal  bx6rav 
tpdyy),  rb  xveupa  xuxivbv  ixixtxrei  abrp- 
olrog  rfc  abrijg  tjpip^  xori  piv  ytyverai 
fouv ,  5 rori  Se  xoviei  Sgmtvffg  xal  Soxiei 
ixobavkabai.  Tobrtp  Sjv  piv  $  yarr^p  ab- 
ropdrag  rapa%6y,  iyyvTd.ru>  Ciyit/g  larar 
t)v  Si  pii  rapayb/i  abropwry  %  xoiXfy,  xa- 
Satpeiv  ‘  Set  SiSbvra  rou  xve&pou  Sj  rou  ‘  Ix- 
x60ea  fj  rou  K viStou  xbxxou  rSjg  Mayvy- 
s%  Afflou  xal  perci  ri/v  xdttapnv  0ax>jg 
Souvai  rpufSXtov  poQieiv  iv  i)  SOo,  gweipitrbo 
Si  rij  Qaxij  rxbpoSa,  —  xal  crebrXou  Xixa- 
pou  dvtfSOvrou,  a\0tre>v  ixixdsrovra ,  Sou¬ 
vai  rpufSXtov  ■  xivira  S"  olvov  piXava  ab <sry- 
p6v  re  xal  layupov.  Tjf  Si  brrepahp  '  [SaSi- 
Xira  araStoup  elxon  rb  eaSivov-  IXS&v  Si 
Qayiru  dprov  pixpbv  igoxrov  xal  Sipov 
i%irw  rxbpoSa  i<pdd-  xal  xivira  rou  abrou 
o Ivou  bXtyov  dxpv\rirrepov  •  eira  (SaSiTtra 


21.  At  si  vetustior  puuita  aeoiaent,  —  vo¬ 
catur  autem  haec  pituita  alba ,  —  haec  patitur. 
Hominem  magis  gravat  speciemque  a  vulgari 
diversam  et  pallidiorem  habet,  corpus  univer¬ 
sum  laxo  tumore  intumescit,  facies  rubet,  os 
resiccatur,  sitis  detinet  et  cum  comederit  cre¬ 
bra  ei  spiratio  accidit.  Hic  eodem  die  interdum 
quidem  melius  habet,  interdum  vero  derepente 
laborat  et  mori  videtur.  Huic  si  venter  quidem 
sua  sponte  commotus  fuerit,  sanitati  erit  pro¬ 
ximus;  sin  alvus  sponte  turbata  non  fuerit, 
cneoro  dato,  vel  hippophae,  vel  grano  Cnidio 
vel  Magnesio  lapide,  purgare  oportet  et  post 
purgationem  lenticulae  acetabulum  unum  sor¬ 
bendum,  vel  duo.  Cum  lenticula  autem  allium 
concoquatur.  Betae  etiam  pinguis  non  conditae 
acetabulum,  polenta  superspersa  dandum.  Vi¬ 
num  autem  bibat  nigrum  austerum  et  valens. 
Postero  vero  die  mane  stadia  viginti  obambulet ; 
ubi  autem  redierit,  panem,  exassatum  parvum 
comedat  et  pro  opsonio  allium  coctum  habeat, 
vinique  eiusdem  meracioris  parum  bibat,  deinde 
stadia  triginta  ambulet,  cumque  tempestivum 
fuerit,  quantum"  prandere  consueverat,  coenet, 
pro  opsonio  potissimum  quidem  pedes  suillos 


_  844  — 


'craStoug  rpitjxovra,  xal  oxbrav  %  ?,  iei-  et  caput  habeat,  sin  minus  gallinaceis  carnibus 
rvetra  bx6cov  rep  xal  eWiaro  dpiardv,  bpov  aut  suillis  tritis  utatur.  Piscibus  vero  scorpio 
Se  i%tra  /idXicra  fiiv  nbSag  ubg  xal  xeipa-  aut  dracone  aut  cuculo,  aut  callionymo  aut 
ei  Si  /tvl,  alexrpubvog  xptaci  Sj  bbg  gobio,  aut  aliis  piscibus,  qui  similem  vim  ha. 

’  rerpipo/xhoia  %peta6u,  l%66av  Si  cxopdip  beant.  Ex  oleribus  alliis  solis  utatur,  neque 
i }  ‘  Spdxovn  H  xbxxuyi  ij  xaXXiavOpup  vj  xo-  ullo  alio.  His  autem  tum  quam  plurimis  credis 
(Siy  i 5  rov  dX Xov  1  %66av  ox6coi  rv/v  abrty  vescatur;  tum  cocta  et  assa  in  dies  semperad- 
SCva/Mti  i%ovcr  Xa%dvav  Se  cxopbSoici  %pe-  'ditione  facta  edat  et  pro  ciborum  ratione  ex 
taba  /xbvoioi  ‘  xal  dXXcp  pySevl-  raura  Se  &g  parvo  intervallo  plus  laboret.  Hic  morbus  po. 
i r.Xelara  xal.&fid  rpaytro  xal  bxra  re  xal  tissimum  per  aestatem  oritur  ex  aquae  potu, 
iQbd  icbitra  alel  xXeia  exaar yg  itpkipW.  xai  tum  etiam  ex  multo  somno.  Iudicatur  autem' 
raXairu petro  vpbg  rd  airia  1  rexfoaip6fievog  triginta  diebus  letalisne  sit,  nec  ne.  Quibus 
xal  i£.bMyw  xMw.  Tofi.ro  ro  vbcytm  poa-  transactis  haec  quidem  faciat.  Primis  autem 
Xicra  yfyverai  bipeog  topy  dtb  uSpo*o ehfg  diebus  sorbitionibus  utatur ,  lenticula  cocta 
iri  Si  xal  tiervoy  iroXXdv  ■  xplverai  Si  ev  r,pi-  aceto  permixto  acidiore  reddita  et  ptisana  acida 
tfxovra  {ff/Jpipci, ei  bavdcipooi/,  Ij  ob.  Taura  Bibat  vero  aquam  mulsam  tepidam,  modica 
fiiv  voiltra  bx6rav  ai  rprfxovra  t/piipat  xa-  polenta  inspersa,  quo  sane  corpus  emollitum 
ptX&aci.  ’Ev  Si  rijai  xpdripci  rdv  tffieptov  sit  ad  medicamentorum  potionem  et  per  hosce 
jioQtipiac i  S‘a%peiabo  tyaxij .  eCpbijj  ‘  ixaxe-  dies  spb  .dio  dormiat.  Quodsi  visum  fiierit  san- 
artpvi  rtp  b^ei,  xal  -xncdy^  pt-eiy  xivtra  Si  guinem  e  lumbis  detrahere,,  cucurbitulam  ad- 
%Xiapbv  fieXlxpyrov ,  1  aXcptray  imxdaoav  moveto  et  venas  in  scroto  crassissimas  pertuu- 
'oXlyov,  "iva  ayapyacpiivov  rb  cdfia  $  sr pbg  dito.  Hic  ad  hunc  modum  curatus  citissime 
riiy  (pappiaxozodyy  xal  etiStra  vxal&piog  r ab-  sanus  evadet. 
rag  rdg  i 'i/xtpag-  xal  Ijv  coi  Soxty  rou  dipia- 
rog  dpeXteiv  dxb  r!jg  bc0tiog ,  cixtnfv  xpoc- 
/3aXe7y  xal  rag.iv  rij,  bc%y  xpXtftag  c%acai 
rag  xa%urdrag.  ’  Olrog  oubra  <6epaxeu6pi,e-> 
vog  rd%iara  Ciyiiig  icrai.  .  . 

x(S'.  "  Uepitcrarai  dxb  0Xty  piarog  /xdXi-  22.  Ex  pituita  ad  aquam  intercutem  boc 
cra  igjiSepov  rpoxtp  r oiipSe‘  ij' XifteX.fi  f-Uv-  modo  devenitur;  colliquatur  pinguedo  et  ex 
rexerat  xal  ylyverai  uxb.rou  xaCfxarog  rou  pituitae  ardore  aqua  fit.  An  vero  quis  sanari 


—  845  — 


b,  r(j>  0 Uyiian  Uxrog  Uap.  Xvfoy  Si 
to&tv  iW  Smxrbg  isn  'l^vxi  xxl  forti; 
u,<j-  :Sog  fo  rui  lrl-r$  fc**fieMr, 

SuvxTOg  1^x1  iarr  yvtxTipMToOrompx- 
Uarx,  d  'iicwn  ri/xskii  ivi  ry  Vjrpcp 
5v  fiev  vvpEToi  ivtyivavrxi  xxl  piij  SOvyrxi 
•  byisTxaixi  xxl  b  bjx0xkbg  i%a- i&sxy  ve- 
Qt/stt/ibop,  0xvxi  fx^xin  iveivxi  vipetyv 
xxl  ft)  Kjd/tov  elvxr  ‘  vjv  Si  vvperbg  ^  ivi- 
yiyifTxi  xxl  Suvxrbg  $  &vteras6xi,  xxl  o  i/x- 
0aMg  /xvi  i%lo% jf,  0xvxi  iveivxi  vifi styv 
xxl  bffftpcov  chxi.  T  oOrtp  ^u/x0ipei  rijv  xot- 
klyiv  fypxhsivy  StSivrx  b-Spreit;  fih.aiiTOvv- 
pkp  'iccKpv'yt.fiij  iepf&bv-,-  60w.  Si  ‘  Xxyaou 
xpixg  xxl  xuvbg  rekelou.rMxl  ’6iog  xxl  uSg 
’  ima  xxl  aXexTpubvog  bvxh  6eppt,x  xxl  vou- 
klm oSxg  ixbiira  iipc m  ii/  oha  fiikxvi  xiiaTy- 
pii  -  olvov  :Si\  viviTUf  (iiXxv'xv  &£  vayjjTarov 
xxl  «rrpu0v6Tarbv::i%66av:Si  %psia6x  xa- 
010, SpxxovTty  ■mkkiavOpupy  xbxxuyi,  oxop* 
vlcp,  xxl  S.Waiai  TolxivTOiokrmak^vaxi  i0- 
iofoi,  i&Xom  xxl  .0v%pohr  .&/;  %yjp6rxroi 
yxp  o!i tu  pLxhxrx  eld,  xxl  ig  T.bv  fyfibv 
f ii/  ipcfixvtrMu  xxl  a-jxkroi  laraaxv  ol 
}%6ueg-  kxyxvav  Si :.%pbe<r6a  px0xvt<n  xxl 
sekhoiai-.  'ii j/ira:  Si. 0Xxviv  tcpifigei  ivuxe- 
cripyv  xdl  ISSiira,  xxl  vepivxTeiru  xx6'{jpki- 
pp  xxl  perci  rb  Seivvov  xxl  8p6pov,  xxl  ’  bipiog 
cdSira  xxl  vptiiogsigeyeipirSt».  "Kljvipiv 


possit,  nec  ne,  hinc  cognosces.  Quamdiu  quis 
in  imo  ventre  pinguedinem  habet,  curari  potest. 
Pinguedo  autem  in  imo  ventre  insit,  nec  ne, 
his  potissimum  dignosces :  si  quidem  febres  ac¬ 
cesserint  et  erectus  stare  nequeat,  et  umbilicus 
inflatus  foris  promineat,  pinguedinem  non  am¬ 
plius  inesse  dicito,  eumque  sanari  non  posse: 
sin  febris  non  accesserit,  et  stare  valeat,  neque 
umbilicus  promineat ,  pinguedinem  inesse  dicito 
eumque  sanari  posse.  Huic  ventrem  siccare 
confert,  pane  quidem  exhibito  ex  furfure  a  pura 
farina  non  separato,  hesterno,  non  calido,  opso- 
nio  vero,;  leporis;-. caYne,  canis  et  ovis  ac-  snis 
assata  et  galli  assata  et  calida.  Polypos- etiam 
vino  nigro  austero  incoctas  edat.  'Vinum  bibat 
nigrum  quam  crassissimum  et  acerbissimum. 
Piscibus  utatur  gobio,  dracone,  callionymo, 
cuculo,  scorpio,  ■  aliisque  id  genus  coctis  omni¬ 
bus,  hesternis'  et  'frigidis;  ita  enim  fere  quam 
siccissimi  sunt  Nullo  '-iure  ad  intinctum  utatur 
et  insulsi  sint  pisces.  Oleribus  utatur  radiculis 
et  apio.  Lenticulam  coctam  multo  aceto  tem¬ 
peratam  edat,  singulis  diebus  et  a  coena  et 
mane  deambulet,,  vesperi  dormiat  et  mane  ex¬ 
surgat.  Ac  si  quidem  ex  his  in  integrum  re¬ 
stituatur,  satis  est;  sin  minus,  ei  Gneori  aut 
hippophaes  succum  ,  aut  granum  Cnidium  pro¬ 
pinato  et  pOst  purgationem' duo  lenticulae  ace¬ 
tabula  insuper  sorbeat  et  parvum  panem  come- 


—  346  — 


tero  robrrav  '  xaMartprat ,  —  ■  l)v  Sb  pi vf,  visat 
'aiirbv  xvbupov  %  '  ivvo(peu.  ovov,  I)  KvtSiov 
xbxxov  xal  piera  rf/v  xd$apatv  0axijg  S6o 
rpvfSMa  bvtppoQeira  xal  cLprov  puxpbv  xa- 
ra0aybru-  oTvov  St  vtvbra  p obXava,  arpur 
0vbv,  bMyW  vtvbra.Sb  0dppoaxov  Slg  rijg 
vjptbpvpg,  eag  av  Xavapbg  ybvtprat.  ’'Hs>  Si  rb 
olSvppaa  xabearbpxt)  bv  ryj  ba% tp  xal  rotat  patp- 
polat  xal  rijjat  xvtjfcijpsi,  xaraa%av  %p %  b!-u- 
Tartp  px,a%atp1<p  vOb,\a  vuxtvd.  Taura  Ijv 
votbtpg,  rayp  uytba  votbpaetg. 

xy',  ‘*T Sspog.  'O  Si  Uepog  dvb  r&vSe 
ylyvtrar  oxbrav  Sbpsog  &ptp  Sf0tpaag  bSap 
voub.ii  *  vltp  bvtavdStpv  ■  bvelvep  bx  rouSs  yl- 
y  nabat  QtMu  piaKiara-  *  o  yotp  vveOpiav 
vhpabelg  a01pat  aurig  bg  rct  atbjSea  xal 
oxbrav  bv  rotat  arceat  ybvprat,  xaupia  v a- 
pb%st  a06Spa,  Hare  rijxetv  ryv  vtpixXbp v  rv/v 
bvl  rijai  dprtp  pipat  bveouaav  xal  fyv  '&vat; 
clpl-prat  rtpxeabat  rb  arbap,  vou\ii  vXbov  bv 
oXtytp  xpbvtp  rbv  bSepov  \bvevolpae.  Tlyverat 
Sb  ,  xal  Ijv  0b>piara  bv  rlp  vvebipiovt  bfi0utf 
xal  vS.pa6tj  USarog  xal  payijj  bg  rk  artjfca- 
&g  Sb  ylyvsrat  xal  dvb  0upodrav  uSspog, 
r6Se  pxoi  /aaprOptov  xal  bv  ; Bot  xal  bv  xuvl 
xal  bv  St-  [idhiara  ykp  r&v  rsrpavbSav 
rourotat  ylyvsrat  06/aara  bv  rip  vvsOpiovt, 
civsp  '2%et  OSap •  Starapcuv  '  F  Sv  yvotpg 
rdytara,  / kOasrat  ydp  UStop-  Soxbei  Sb  xal 
bv  civOp&vtp  “  byylyvsaSat  rotaura  sroAAqi 
pj.a.Kkov  i)  bv  vpofidrotat ,  bxbatp  xal  rp  St- 
alrtpp  bvtvoCatp  %pe6fis6a  pxaXXov  bybvov.ro 


dat.  Vitium  autem  bibat  nigrum,  ac 
paucutn...  Medicamentum,  autem,  bis  die 
emollitus  sit  ,  bibat.  Quodsi  in.  scroto  i 
ribus  ao  tibiis  tumor  laxus  exortus  fuet 
acuto  scalpello  multis  et  crebris  vul 
pertundito.  Quae  ubi  feceris,  cito  sanum 


23.  Aqua  inter  cutem.  Aqua  inter  cutem  ex 
his. oritur:  ubi  aestatis  tempore  siti  pressus 
largo  haustu  aquam  biberit  ;  quandoquidem  inde 
fere  gignitur:  pulmo  enim  repletus  rursus  in 
pectus  dimittit,  cumque  in  pectore  exstiterit, 
vehementem  ardorem  excitat,  ita  ut  pinguedi¬ 
nem,  quae  in  arteriis  est,  liquefaciat,  quae  si 
semel  liquefieri  coepta  ,^Sit;  brevi  multo  :magis 
aquam  intercutem  efficit.  Gignjtur  etiam,  ubi 
iis  tubercula  in  pulmone  exorta:  fuerint  et  aqua 
repleta  in  pectus  eruperint.  Aquam  autem  inter 
cutem  etiam  ex  tuberculis  oriri,  mihi  argumento 
sunt  boves,  oves  et  sues. .  In  his  enim  fere  qua¬ 
drupedibus  pulmonis  tubercula  oriuntur,  quae 
aquam  continent.  Sectione  autem  facta  citissime 
cognoveris,  cum  aqua  effluet.  Talia  autem 
multo  magis  etiam  in  homine  quam  pecoribus 
fieri  videntur,  quanto  morbosa,  magis./etiam 
victus  ratione  utimur.  Plerique  vero  exortis 
tuberculis  purulenti  .etiam  exstiterunt.  Haec 
igitur  per  morbi  initia  fiunt :  ,  tussis  sicca  et 


g  jroAAoi  xal  iptruoi  (pvfiarccv  iyyevopit- 
M,  TctSe  ouv  xar’  dp%ag  r$  vo^peart 
igjylyverai,  frpi,  Q<*P»y£  *- 

*^£/  idf&MH-  xa‘  ^o«  xal  vcuperbg  imyl- 
ynrai  xal  bpB6xvoia  xal  6  %piog  uroiSakeog, 
tuti  oi  roSeg  olSto uai  xal  oi  ’6vu%eg  'ikxovrai 
xal  eag  1  P&*  &  rV  &va  xoikly  4  S Sepog'ivilj, 
b  rbvog  o%6g  •  ‘.  bxbrav  Si  ig  ripv  x&ra  xoi- 
Myv  iMy ,  Soxiei  p&av  elvai  ■  er  ena  xdc%ei 
xpoUvrog  rou  ypbvou  '  old  rep  rpbrbev  ript- 
rM pivvpg  rfjg.-  xoMyg.  "Est;  ‘S![  '6re  xal 
droiSiet  rpbg  ro  rkeupbv  xal  Sykol  Ij  xpbp 
rdpoveiv  vjv  Si  ^  droSy/kol,  koOrag  rokklp 
xal  6eppi(p ,  t&v  ftfiav  ka/36/esvog  aelrov  ‘eir’ 
dxpoacBai  £v  Axoripcp  i&v  ruii  rkeupibv  pia 
kov  mkuSd^erar  guveig  Si  rdpiveiv  ri)v  vrkeu- 
pv/v  rv\v  rplrvpv  drb' rijg' vedrtpg  fibypt  Tou 
osriou ■  elra.rpuripixat  ripyv  rpuxavip  ‘  rpa - 
ykoSurtfplip  xal  bxbrav  rpuvnpBlj,  dlpefvai  rou 
iiSarog  bklyov, bxal  bxbrav  pCorSrdi 

bptoklvcp  xal  dvuBev  iriBelvai  rrbyyov  piak- 
Baxbv  ■  elra  xaraSyirai  Sxcog  fii )  ixzityb 
I eorbg •  i icpiivai  Si  SuoxalSexa  bppetpag 
rbv  SSpavra  ara^  rijg  vjpiipi/g  ■  piera  Si  rkg 
SuoxalSexa  vjpeipag  rij  rpiexaiSexccry  krav 
kQiivai  rb  SSap  xal  rbv  kotirbv  •  %pbvov tyv 
iiroyivy/rai  ilSarbg  n ,  kQitvai,  xal  rijv 
xoikfyv  'roltn  rtrlom  dro^palveiv.  T dSe 
Si  ‘Sei  petra  rb/v  rpoytnv  SiSbvai •  exeudcag 
bxoij  aiktplou  "  Spax/eyg  rraBpebv  xal  kpnro- 
koyitpq  xvijmi  bxbrav  ktrrpdyakov  ■  ikdQou, 
xall(paxuv  xal  dpbfioiV.reppuyfiivcov  Skcpna 


fauces  stridulam  quandam  asperitatem  habere 
videntur,  rigor  et  febris  erectaeque  cervicis 
respiratio  oritur,  corpus-  et  pedes  intumescunt, 
ungues  contrahuntur,  et  quamdiu  quidem  in 
superiore  ventre  aqua  intercus  exstiterit;  acu¬ 
tus  dolor  detinet,  cum  vero  ad  inferiorem  ven¬ 
trem  devenerit,  melius  habere  videtur.  Deinde 
progrediente  tempore,  impleto  ventre  eadem, 
quae  prius,  patitur.  Interdum  vero  etiam  ad 
latus  intumescit  et  qua  parte  secandum  sit 
indicati  Quodsi  non  indicet,  multa  calida  lo¬ 
tum,  humeris  comprehensum  concutito,  deinde 
quonam  latere  magis  fluctuet  auscultato.  Quod 
cum  intellexeris, 'tertiam  ab  ultima  costam  ad 
os  usque 'secato, '  deinde  terebra  acuta  ulterius 
perforato,  cumque  perforata  fuerit,  paucam 
aquam  educito.  Qua  educta  penicillum  ex  lino 
crudo  in  vulnus  immittito  et  mollem  spongiam 
superapponito,  deinde  ne  penicillus  decidat, 
deligato.  ;Per  duodecim  autem  dies  semel  die 
aqua  educenda,  pbst' duodecimum  vero  diem 
decimo  tertio  tota  aqua  educenda  et  de  cetero, 
si  suscitetur,  aqua  emittenda,  venterque  cibis 
siccis  resiccandus.  Haec  autem  post  sectionem 
exhibenda:  succum  laseris  drachmae  pondere 
apparatum  et  aristolochiae  tali  cervini  magni¬ 
tudine  frustulum  derasum  et  lentium  ervique 
torrefactorum  polentam,  utriusque  purgatae 
choenicis  dimidium,  haec  meile  et  aceto  subi¬ 
gito.  Deinde  sexagittta  pastillis  formatis,  unum 
tritum  quotidie  vini  nigri  austeri  quam  suavis¬ 
simi  heminae  dimidio1  maceratum,  mox  ieiuno 


—  348  — 


xa$ijpag  bxiaov  ij/atyolvixov  exaripav,  %vft-  potui  exhibeto.  Reliquam  vero  victus  rationem 
0vpij<rai  piXin  xal  SgsV  eira  vrXdaai  x6X-  et  exercitationem  eandem,  quam  prius,  habere 
Xixag  efyxovra  xal  exdirrugivifiip^rpil^m  iubeto.  Et  si  pudenda  ac  femora  intumuerint 
ha  Sieivai  ohou^iXavog  atofifr  audacter  specillo  pertundito.  Hunc  si  eo  modo 

poC  &g tjSkrov elraJiSovai  vfon  melv.Tviv  curaveris,  citissime  sanum  reddes. 

SI  dXX yv  Siairav  xal  raXaiTUpfyv  rbjV  abrijv  _ 

1  xe XeCeiv  SiairdcQai,  ijv  xal  rov  xpoo&ev  %p6 - 
vov,  xal  vjv  tOlSfaf  ra  alSoia  xal  robg  puf- 
poi/g,  iapaiav .  xaraayav.  Tovr.ov  Ijy  oZra 
/leXerpig,  rdyiora  vyiijg  iorai. 

xS'.  ‘."TStpoi  drb  rov  fjicarof.  'O  drb  •-  ;24.~  Aqua  intercus  ab  hepate.  Aqua  intercus 
rov  ijxarog ,  ZSepog  yiyverai  bxorav,  ig  rb  ab  hepate  oritur  cum  ad  hepar  pituita  acces- 
$sr ap  0X£ypoa  imyivyrai  xal  dvaXd(Sy  xal  serit,  eamqtie  exceperit  et  humectum  redditum 
‘  Siuy pav&iji  ■  ev6ijg  ovv  xavpea  .  mp£%ei  xal  fuerit.  Gonfestim  igitur  ardorem  huic  praebet 
0vaav  ifixothi ,  hrstra  Sb  ,%pbv.tp -.vSarog  et  flatum  excitat  ;-  deinde  vero  procedente  tem- 


tripirXarar  xireira  , §Hy,ttbSmtS  rb.c&ipa 
l/irisrrei  xal  oiSt/poa  h  ripa  xvtj/iyai  xal  h 
roim  i roai  hean  xal  rb  faap  exXypbv  xal 
olSiei  xal  ai  xXtfiSeg  XtrrCvovrai.  ToCrip, 
bx6rav  oiirag  ?%j),  xar’  dpyjtg  rov  voaij/aa- 
rog  SiSbvai,  Ijv  dXyiip  rb  tjrap,  bpiyavov 
rpijiuy,  brov  re  <xiX01ov  bxiaov  bpofiov  Sulg 
ohov  Xevxov  {j/eixorvXlcp  yrimv  xal  ydXa 
alybg,  rpirov  peipog  peeXtxp^rov  sr apafilcyav, 
rerpaxorvXov  xOXtxa-  .  airtwy  Sb  tjprsxitfio 
rig  yrpdrag  jfUpag:  Mxa-  avrai  yap  xpt- 
vovai  ‘  el  6avdatftoii  ij  oZ-  pvpe0a vireo  Se  irn- 
savyg  yyXbv  xdre06ox,  fiiXt  vrapa%£av 
ohov  Sb  i nvira  Xevxov  MevSa7ov  i)  cLXXpv 
tivcl  ijSicrov  vSapia.  'Oxiray  Si  ai  Sixa 
vi/oipai  irapiXOaxn  mia  rpo<j0ep£a6:o  xaSapd 
xal  S0ov  b%bra  dXexrpvbvog  xpia  bvrrci. 


pore  aqua  impletur ,  posteaque  corpdris  morsus 
accidit,  in  tibiis  et  pedibus  tumor  est  laxus, 
hepar  durum  redditur  atque  intumescit  et  cla¬ 
viculae  extenuantur.  Huic  cum,;  ita  habuerit, 
per  morbi  exordia,  dolente  hepate,  origanum 
tritum  cum  laseris  succo,  ervi  quantitate . in 
vini  albi  hemina  maceratum,  bibendum  dato 
et  lactis  caprini  poculum  quatuor  heminarum, 
tertia  aquae  mulsae  admixta  parte.  Primis  au¬ 
tem  decem  diebus  cibis  abstineat.  Hi  namque 
morbus  letalis  sit,  nec  ne  diiudicant;;  Ptisanae 
succum  meile  affuso  coctum  sorbeat.-  Vinum 
vero  album  Mendaeum,  aut  aliud  suavissimum 
aquosum  bibat.  .  Ubi  autem  dies  decem  prae¬ 
terierint,  cibos  puros  assumat  et  pro  opsonio 
galli  carnes  assas  calidas  habeat  Catulinis 
etiam  coctis  utatur;  piscibus  vero,  galeo  et 


—  849  — 


6  iX(ra  Si  xai  rxOXaxog  itpBA-  \%t6ei- 
J  Vale&  xai  Ddp*V  XpedaBa  birrotai-  olvov 
%  rbv  aiirov  nvira.  Ki)v  fiiv  dicb  rourav 
r^TM-  -  ^  ‘oxorav  aiirog  eau- 

toO  '  nayprarog  xai  rb  faap  /liyirrov, 
Mfoai  fiOx^f  obra  ydp  &v  ra%«rra  Ciyiia 
ntyaaig-  xafoat  Si  '%pl)  i<7%dpag  ixrc i. 
*Hv  Si  o  bSepog  iyytyrat  xai  payij  ig  r)v 
mityli,  roiai  abrohri  iyaOai  ofai  xai  rd  np6- 
<r$£v  (papfidxoici  xai  iroroftvi  xai  (Sparo m 
xai  raXainaptyr  olvov  Si  mvira  /xiXava 
aberiip6v.  ”Hv  Si  aoi  So> dy  ‘  trou  itptera- 
oSai  rou  faarog,  xauaai  oxou  '  dv  Cpavij  <71- 
fyplcp  xai  dQievai  rou  bSarog  xar'  bSJyov 
xai  iijoSai  dg  ■  xai  ■  rd  Xotird  np6<r$ev.  ”Hv 
Si  ty  uno  rourou  Ciyiv/g  ytyrai,  (p6eip6poe- 
vog  tyaxei  %p6vip •  vi  ydp  voOrog  %aXe ni/ 
xai  iraupoi  Siatpuyyavoun. 

xe’.  "TSepog &xb  rou  <7rtyv6g.  'O  Si  iiSs- 
pag  b  dirb  rou  rntyvbg  ‘ylyverai  anbryirSc 
rSjg  icpotpdmog  < podXirra-  ox6rav  drtipy  ift  xai 
(payif  iroXXijv,  aOxuv  %Xap&v  xai  tyXav 
roXXol  Si  ijSq  xai  dnb  ’  (SorpOav  iroXXtbv 
xai  ir oXXou  yXeCxoug  rijv  vouaov  iXa(Sov. 
"Hv  ‘fiiv  oSv  fiiXXip  ig  rb  vbaijfia  ipureaet- 
cSai,  napa%pij/ia  iv  rohvi  it6voi<7(  irri-  oSO- 
vat  re  ydp  o^etai  iv  r$  cirtyvi  xaSeardai, 
f leraitinromi  Si  xai  ig  rbv  Sbfiov  xai  ig  rljv 
xXyTSa  xai  ig  rov  rirBbv  xai  ig  rbv  Xaybva 
xai  nuper ol  Icyouci  l<v%upoi,  xai  fuxpbv  n 
xvjv  Qayy ,  i )  yaqrvfp- nlfarXarai  xai  b  (VirXijv 


torpedine  assatis,  vinum  autem  idem  bitat. 
Ac  siquidem  ex  his  sedetur,  satis  est;  sin  mi¬ 
nus,  ubi  quam  crassissimus  evaserit,  et  hepar 
maximum,  fungis  inurito;  sie  enim  citissime 
sanum  reddideris;  octo  autem  crustis  inurere 
oportet.  At  si  aqua  intercus  oriatur  et  in  ven¬ 
trem  erumpat,  iisdem  medicamentis  et  potibus 
et  cibis  et  exercitationibus,  quibus  priores,  cu¬ 
rato  ;  vinum  vero  austerum  nigrum  bibat.  Quod 
si  ab  hepate  decedere  tibi  videatur,  ubi  appa¬ 
ruerit,  ferramento  inurito  et  aquam  paulatim 
educito  velutque  reliquos  priores  curato.  Si 
vero  ex  his  non  convalescat,  tandem  consum¬ 
ptus  perit.  Morbus  enim  gravis  est  et  ex  quo 
pauci  evadunt. 


25.  Aqua  intercus  ex  liene.  Aqua  vero  in¬ 
tercus  ex  liene  ex  hac  potissimum  causa  oritur; 
cum  fructus  horni  sint  et  quis  multos  ficus 
virides  et  poma  comederit;  multi  vero  quoque 
ex  multo  uvarum  esu  et  musto  copioso  in 

collapsurus  est,  confestim  doloribus  conflictatur. 
Acuti  enim  dolores  in  liene  .consistunt  et  ad 
humerum,  iugulum,  mammam,  ilia  transeunt 
et  febres  vehementes  detinent,  venterque,  eti¬ 
amsi  parum  tantum  comederit,  impletur,  lien 
attollitur  et  dolorem  praebet.  Hio  morbus  si 
inveteraverit,  reliquo  quidem  tempore  minus 


deiperai  xal  iSCvyv  xap£%m.  Touro  $jv  %po-, 
i/by  rb  vortjpca,  rbv  piv  i iXXov  %p6vov  vps- 
aov  xov£ei-  bxbrav  Si  bx&py  %  xal  (pdyip 
'abriji,  r6re  xov£ei  padXiara.  Tourov,  6x6- 
rav  'CiSe  6%y,  xar'  ap%ag  peXerav  Uva  ptiv 
£XX£(Sopov  'SiSobq,  xar  a  Si  xv£apo v  !)  Ixx6- 
Qea  6x6v  !)  KvtSiov  x6xxov  *  SiS6vai  Si  xal 
ydXa  ilvsiov,  ixrbi  xorOXaq,  fi£Xixapa%£uv. 
K vjv  piw  dxb  toOtuv  '  xaMcryrai-  —  Ijv  Si 
fiy\,  ox6rav  pi£y itrros  %  6  axXvjv  xal  olSit) 
/adXirra,  xauaai  /tCx^iri  r&s  xsQaXag  dxoXa- 
/Sbiv,  Ij  aiSyjpioici , , aera  (puXaxijg  xoXXiji  xal 
rtpptjeioi ,  oxaf  fiij  xiptpv  SiaxuCryi.  Taura 
n£v  xar'  dp%ai  xoihiv  rou  vos ^/aaroq,  xal 
Stairav  r£jvSe  xpoaCpspicDa ,  xupsrou  pav) 
£%ovroi‘  aprtp  paiv  %pe£<r6a  xvplvcp  bxrip  Sj 
r&v  axXt/pav  xup&v  Stxuplry  btjvov  S’ £%£rco 
rdptyfl q  TaSsipixbv  raxipSvpv  xal  xpiaq 
!  rerpipt-piipov  Siog  xal  ra  b!-6q  xal  rei  aX- 
fivpa.  xdvra  iabiira,  xal  xivira  oTvo v  ab- 
orypbv  KqSov  u Q  puXavr arov  rav  Si  yXu- 
xiuv  axs%£a$t a-  vjv ,  S'<  i^aviuryprai  xal  'Su- 
varii  xaXai£ra  ax'  Svxpav  riiv  lipuov,  xal 
raXaixapoira  xsptbSoim  x.oXXvjm  St'  i jpaipm , 
xal  ebaypMa  axep  ’  slpvprai  pidXiora.  “Hi/ 
Si  USepof  ‘ixtyhvtrai^  lyodai  xar  a  rabrd 
xal  rom  ainom^oUi  xal  robg  xp6o6ev. 

xq'.  KaQoXrxbg  uSspoq .  'O  Si  'SSepog  axi 
ravSs  ylyverar..££p_eos  &py,  Ijv  6Soixop£uv 
6S6v  paaxpbpv .  IxiTfrXtf  bpifiptcptiSari  xal  cra- 
alfitp ,  xal  abrou  x(y  ixiaxaSvpv  xoXXov  ‘  xal 


dolet,  cum  vero  pomorum  tempus  aderit  ea- 
que  comederit,  maxime  dolet.  Hunc  ita  ha. 
bentem  per  exordia  quidem  curato,  veratro 
supra  exhibito,  infra  vero  cneoro,  hippophaes 
succo  aut  grano  Cnidio  et  lacte  asinino  ad 
heminas  octo,  meile  affuso.  Quod  si  quidem 
ex  his  restituatur,  satis  est;  sin  minus,  ubi 
lien  magnus  fuerit,  et  maxime  intumuerit  ca¬ 
pitibus  apprehensis  fungis  inurito,  aut  ferra- 
mentis,  multa  cantione  et  observatione  adhi¬ 
bita,  ne  ulterius  peruras.  Haec  quidem  per 
morbi  exordia  facito,  et  hanc  victus  rationem 
exhibeto:  si  febris  non  detineat,  pane  quidem 
utatur  triticeo,  tosto  aut  ex  duro  tritico,,  se- 
eundo  ignem  experto.  ■  Pro  opsonio  salsamen¬ 
tum  Gaditanum  aut  saperdam  habeat  et  car¬ 
nem  ovillam  tritam,  acida  et  salsa  omnia 
comedat,  vinumque  austerum  Coum  quam  ni¬ 
gerrimum  bibat,  dulcibus  vero  abstineat  Quod 
si  exsurgat,  vahdusque  sit,  summis  humeris 
luctetur  et  laboris  gratia  multos,  ambitus,  in 
die  laborando  conficiat,  ac  ea,  qua  dicta  sunt, 
fere  in  cibo  consumat.  Quod  si  aqua  intercus 
supervenerit,  per  eadem  et  iisdem,  quibus 
etiam  priores,  curato.  ,  >■ 


—  851  — 


al  odpxeg  ivaxtaoi  xal  Mo%aet  iv  iaurijoi 
TO  bSup,  &n yx&me  te  M  V^rat  M*a- 
aij.  TdSe  'ouv  x &a%er  ijv  jd  v  %  iv  rijj 
sapxl,  xaufia  xaptyei  iv  re  ri, j  xOtkfy  xal 
lv  r§  o&part ,  Sxrre  to  oriap  rb  '  ixe bv 
rijj  xotkit}  rijxeobat.  Olrog  eag  piv  dv  (Sa- 
Stri},  obSiv  Soxiet  xaxbv  iypv-.;  bxbrav  ii 
xt&nfnu  (haStfyv  xal  b  ijktog  SBip ,  xapa- 
Xpvjfia  «*i  xbvov  l%et  XoukOv.  Tlpoiobotfg 
H  rijg  voboou  kexrOverat  otpbSpa-  Jjv  ii' 
xal  doirty  ixiyivtfrat,.xokktpxk{ov  ke- 
rruverar  vjv  'Si  ra.  atria  ’ piv  iobteiv  fivf 
SOvyrat,  rakatxapietv  Si  dSuvdrag  e%y, 
xai  ‘ixi  xkiov  olverat.  Totoi  xokkoiot  oi- 
Sv\fia  xaOtorarai  ig  bkov  ro  o&pa,  —  xal 
ri?  fi  iv  kexrtp  tf  %poti\  xekfy  yty  verat,  — 
xal  vf  yaorvfp  peydhf  xal  Stipa  l%6t  lo %u- 
pij  ■  1 ra  ydp  oxkdy%va  i-v/patvirai  uxb  rijg 
Depfiaahfg  •  rob  Si  %p6vou  xpotovrog , '  otirog 
piv  xpbbupog  iaPtteiv  iorl  '6xep  SLv  rtg  StStp j 
xal  xtvetv ,  xal  dkyiet  obSiv-  ijv  Si  ro  of- 
St/pca  xarixip,  v/  XP°‘*I  aitr!P  yty  ver  at  S>xri 
xal  Sta  rou  odfiarog  (pkijieg  pikatvat  Sta- 
riravrat  xuxtval ■  Bopatvet  Si  xal  kuxierat 
ixl  xavrl,  oitSevbg  vearipou  ibvrog ■  17  Si 
yaariip  StiiSpog  xal  peySktf  Iboxep  kap- 
xry/p  xal  rou  xpSvou  xpoibvrog  ri,  oirta  ob 
xpooterai ,  akkd  Soxiet  abrip  S^etv .  01x600 
ayplov  bxb  rijg  (SSekupltfg.  T oOrtp,  bxbrav 
obi mug  Ixy,  StSbvai  rou  xvetbpou  ij  rou  tx- 


oarnes  aquam  combibant  et  in  se  contineant, 
nusquam  autem  secedat.  Itaque  baec  patitur: 
siquidem  in  carne  fuerit,  ardorem  ventri  et 
corpori  exhibet,  proindeque  pingue,  quod  in 
ventre  est,  colliquescit.  Hic  quoad  iter  fece¬ 
rit,  nihil  mali  habere  videtur,  cum  autem  ab 
itinere  cessarit  solque  occiderit,  confestim  mul¬ 
tum  laborat.  Progresso  vero  morbo  admodum 
extenuatur,  sique  cibi  etiam  fastidium  accedit, 
multo  magis  extenuatur;  quodsi  cibos  edere 
non  possit,  neque  laborem  peragere  valeat, 
sensim  magis  laeditur.  Plerisque  laxus  tumor 
toto  corpore  excitatur  et  extenuato  quidem 
color  lividus  exsistit  et  venter  magnus,  sitis 
vehemens  detinet;  viscera  enim'  prae  calore 
exsiccantur.  Temporis  vero  progressu  ad  eden¬ 
dum  et  bibendum  quidem  promptus  est,  quid¬ 
quid  quis  exhibuerit,  nihilque  dolet.  Quod  si 
tumor  laxus  detineat,  ei  color  pallidus  exsistit, 
venaeque  nigrae  crebrae  per  corpus  diffundun¬ 
tur.  Ex  re  quavis  irascitur  et  tristitia  affici¬ 
tur,  quanivis  novi  nihil  acciderit;  venter  ni¬ 
mio  humore  perhumescit,  intumescit,  ac  pel- 
lucet,  velut  laterna,  praecedenteque  tempore 
cibos  non  expetit,  sed  ei  videntur  cucumeris 
agrestis  odorem  prae  se  ferre  prae  fastidio.  Huic 
cum  sic  habuerit,  cneorum,  aut  hippophaes 
succum,  aut  granum  Cnidium  exhibeto.  Haec 
vero  medicamenta  sic  exhibere  oportet:  cneo¬ 
rum  quidem  sexto  die,  hippophaes  vero  suc- 


rtitpm  rdv  Mv,  i)  rdi/K vlSiov  x6xxov  Tau¬ 
ra  Si  rd  Qdppiaxa  SiSs  SiSovai  %pif  '  rov 
piiy  xviupov  Si'  ixry/g  ijpiftit,  rdv  Si  rou 
lirir60£a  '  oiriiv  Si'  bySi^g ,  rdv  Si  KvlSiov 
\x6xxov  Sia  Sexdriig  yfiipiH'  SiSovai  Si 
Taura,  'iag  dv  ixxadapdip  xal  A axa- 
pbg  .y impar  rdg  Si  pisra^b  ‘  rdv  fnxepiav 
eiio%t$iv  roTai  abrolai,  oTagxal  ritv  rp6<rkvt 
M<2A<ara  Si  rou,JiSarog  rou  al/rou  rrtvuv 
SiSovai,  Cur'  orru  xal  rb  vimipoa  Vatfie,  dg 
stAsAj-toi/,  <Sx ag  dvarapdt-iji  abrou  r^v  xoi- 
Myv  xal  ’  uxo%up<i<!pi  c06Spa-  ourco  ydp 
podXmra  uyda  vroi foeig.  "Hv  Si  aoi  Soxiip, 
xal  xfcGj^e)?  Oapuvd'  ’ tou !  xvedpou  \rpl0ag 
SjHiau  *  vrbaiqg  pxiXirog  xapdpxCt-ag  rp!ro v 
fiipog  xor6 Xvjg  ‘xal  treurMov  riacapag  xo- 
rOXag,  Sirivai,  eW  oSru  xXS^eiv  ■  xal  bveiou 
ydXaxrog  i06ou  Tijj  urrepalip  “Souvai,  bxrd 
xorOhag,  ppifa  rapayiav  i)  &\ag  rapafia- 
Ai»/,  rrlvny •  xal  porra  r^v  ..xdSapmv  ro“usi 
aCirom  %peia6a  o  Tat  xal  6  rrpitskv  xal  rdg 
pieralgi/,  ruv  {//xspiav  mrtoitri  xal  rrorolm 
rofai.  abralai  ypeiaSa  xal  rodn  xepirr dromi 
b/xo iag.  "  Ourog  o!ira  6£paT£u6pt,£vog  iv  rd, 
%e£  rijg  vobaou  drraWayijagrai.  rpipxvjvog  yj 
i^dpo^vog  ■  fyv  Si  apxiteid  ng  yivyrai  xal 
■ptil  prapa%pijpia  poeXonidij ,  iv  ra%&  doro- 
(h/Cjcxsi.  Kal  rbv  xaraXrxruvbpxevov  Si  rol- 
si  aurotai  lijodai-  vrpoOypyvai.Si  %p>j  Tp6- 
rrpoy  ajbr,op...y;b  tffym-xopiljewrep,:  iv 

poa AAov  "  T$  <p appodxtp  Cmaxou-p.  ’AAAa  %pvi 
5 rapaxpijpoa  pirherav  •  Sjv  Si  px v/ ,  ro "an  vrok- 
Aoi ‘n  iguyytfpdexei  %  vourog.  KA Cf^eiv  Si 


cum  octavo  et  granum  Cnidium  decimo.  Eaque 
dare  oportet,  quoad  expurgetur  et  exinanitus 
sit;  intermediis  vero  diebus  eadem,  quae  prior 
in  cibo  sumat.  Potissimum  vero  eius  aquae' 
ex  qua  in  morbum  incidit,  quam  plurimam 
propinato,  ut  eius  ventrem  commoveat,  et  mul¬ 
tum  dimittat;  sic  enim  praecipue  sanum  reddes 
Quodsi  tibi  visum  fuerit,  crebro  alvum  infuso 
subluitor  cneorum  tritum  ad  dimidiam  hemi¬ 
nam,  mellis  tertia  heminae  parte  admixta 
betae  succo  :  quatuor  heminis  ■  diluto ,  deinde 
sio  infuso  ,  subluito.  Et  lactis  asinini  cocti  po¬ 
stero  die  affuso  meile  octo  heminas  exhibeto 
aut  addito  sale  propinato.:;  Ac  post  purgatio¬ 
nem  iisdem ,  quibus  etiam  prior,  utatur  et  die¬ 
bus  intermediis  cibis  et  potionibus  iisdem  utar 
tur,  eodemque  modo  deambulationibus.  Sic  cu¬ 
ratus  brevi  hoc.morbo  liberabitur  intra  tertium, 
aut  sextum  mensem;  sin  negligentia  aliqua 
adfuerit,  neque  confestim  curatus  fuerit,  cito 
moritur.  Etiam  extenuatum  eodem  modo  cu¬ 
rare  oportet;  prius  autem  eius  corpus  fomen¬ 
tis  adhibitis  praehumectare  oportet,  ut  magis 
remedio  obediat.  Verum  confestim  curatio  adr 
bibenda,;  alioqui  plerisque  ad  senectutem,  nior. 
bus  deducitur.  In  quocumque  vero  voles  ex 
his  morbis  eiusmodi  infuso  alvum  subluere 
oportet.  Ad  heminas  duas  vini  albi  et  mellis 
et  olei  singulorum  heminam  dimidiam  adde 
nitri  Aegyptii  torrefacti  quadrantem  et  >ucci  fp- 
liorum  cucumeris  agrestis  tusorum  et  expresso¬ 
rum  heminam.  His  omnibus  mixtis  in  ollulam 
infusis  et  torrefactis,  sic  per  infusum 'subluito, 


„j  xal  roiatSs  b  bxoript)  kv  fioikt)  ru v 
nfoay  oivoo  keuxoO  SCo  xorCkag  kafikv 
xal  piikirog  t//iixorOkiov  '  xal  ikalou  i//u- 
xorOkiox,  vlrpou  Teraprt/fiopiov  Alyurrtov 
faroO,  m6ou  ayplou  ruv  QSkkav  x6-^ag 
xai  hurdw  ro”  Xu ^  xorukyv,  Taura 
/i!%a$  «fora  Is  n  %urpltm  iy%iai,  '  xk- 
reira  ^icag  ollru  xkuQni. 

x£\  'TArarlng.  "H^e  '  v/  vourog  ylyverai 
iri  %okijg  /i£kalvt/g,  bx&rav  inppuijj  is  rd 
tjrap.  rpocrlrru  Si  /idkurra  /i£rorkpou 
b  rijjai  /aerafiok^at  tou  ii/iaurou.  T aSe  ofiv 
r&a%£i-  is  t6  H/rap  bSOvt/  bgsla  i/irlrret 
xal  uro  rkg  vearag  rk£Upkg  xai  ig  riv 
&/LOV  xai  ig  rijv  xkt/TSa  xai  bri  rbi/  rirbbv, 
xal  rvlg  e%£i  la%vpvi,  xai  ivlore  are/aiet 
rekifvviv  %oki)i/,  xal  plyog  xal  ruperis  rkg 
rpkrag  ipag  *  rCpoSpbg,  ireira  poivroi 
Pty%p6T£pog,  ?%£i,  xal  i paub/ievog  t ikyiet  ri 
tjrap,  xal  tj  xpoti/  urorikiSvog,  xal  rk  nrla, 
8.  rporbev  ijSe/ipkxei,  rvlyei  al/riv  xal  rpoa- 
rlrrovra  xalei  xal  arpitpei  ri\v  xoikltfv. 
Taura  /iiv  rda%£i  xar'  kpyjdg-  rijg  Se 
voCrou  rpoioCrfjg  o'l  re  ruperol  kQlaei  xal 
kr'  bkfyuv  anluv  rlporkarai,  xal  iv  rtp 
Ijran  t/  bSCvtf-  pooCvt/  kelrerai  xal  abry 
rori  /iiv  l<r%up>j,  rori  Si  'Vjaauv,  iviotb 
Si  bgeia  ka/ifidvei  xal  rokkaxtg  igarlvt/g 
kQijxe  ri )v  ipv%tv.  Totircp  gupi<pip£t,-bx6- 
rat  /iiv  t/  bSOw,  ixv  t  &kka  xal  /otju 

xal  rk  x^ka/iara  rpSsnMvat  raurk,  8 


27.  Morbus  hepaticus.  Hic  morbus  oritur 
ex  atra  bile ,  cum  ad  hepar  confluxerit.  Ingruit 
autem  potissimum  auctumno  in  anni  mutatio¬ 
nibus.  Hoc  igitur  modo  afficitur  aeger:  dolor 
gravis  ad  hepar  irruit  et  ad  postremas  costas, 
ad  humerum,  ad  iugulum  et  ad  mammam 
vehemensque  strangulatus  detinet.  Interdum 
etiam  bilem  lividam  vomitione  reiicit,  rigor 
et  febris  primis  diebus  vehemens,  dein  vero 
levior  tenet,  ad  contactum  hepar  dolet,  co¬ 
lor  est  sublividus  eumque  cibi ,  quos  antea 
comederat,  strangulant  et  in  ventrem  irruen¬ 
tes  incendunt  et  tormina  excitant.  Haec  qui¬ 
dem  per  initia  patitur.  At  procedente  morbo 
tum  febres  dimittunt,  tum  a  paucis  cibis  im¬ 
pletur.  In  hepate  vero  solus  dolor  remanet; 
isque  interdum  quidem  vehemens,  interdum 
vero  minor.  Interdum  vero  acutus  dolor  pre¬ 
hendit  frequenterqUe  derepente  animo  linquitur. 
Huic  conferunt,  cum  dolor  detinet,  tum  alia 
tum  ea  etiam  tepefactoria ,  quae  in  lateris  dolore 
adhibentur.  Ubi  vero -dolor  remiserit,  multa 
calida  loto  aquam  mulsam  et  vinum  album 


—  354  — 


xal  kv  rij  vrkeuplrtSt  •  'mira»  Sk  kvij  b  xbvog , 
XoOeiv  abrbv  xokkip  xal  6eppt$,  pisXlxpvprbv 
ts  SiSovat  i rtveiv  1  xal  oTvoy  Xeoxbv  ykuxbv  !j 
aiarypov,  oxorspog  kv  guplptpy,  xal  poQtj- 
fiara  rai/rk ,  St.  xal  rq  urb  vrkevplriSog  ka- 
\ax6n.  'Trr kp  Sk  rijg  bSOvipg  rkSe  xpij 
vai  arheiv  kXexroptSog  §ou  k<p6ou  rb’S>%pbv 
rpfyag,  n apaykag  ‘arp6%vou  %ukou  i jptixo- 
rOXipv  xal,  ppMxpyrov  USari  tretroiyadvov , 
ijfuav  vjpuxorCXtov ,  —  robroiai  Sislt;  S‘S6vai 
vriveiv  xal  vrabaeig  ryv  hSbvyv  SiSovai  S1  exa- 
«ryg  vjpokpyg,  'iag  kv  vp  bSOvip  rabayrar  n- 
vkra  Sk  xal  aiXcpiou  otrbv  bx6aov  ’6po(Sov  xal 1 
bptyavov  rptfiav  Sisivai  ohip,  knuxtp  xal  ouru 
t tveiv  vijang-  kynxivkra  Sk  xal  rk  kv  rip 
xXeuptnSi  SiSbpoeva  0dppt,uxa ,  eivexa  rijg 
bSOvyg'  vrivkra  Sk  xal  yaXa,  alybg,  rplrov 
p ikpog  4  pi&Xirog  vrapanfayav,  rou  Sk  yaka-, 
x rog  irrarav  rdeaapsg  xprikai  •  royro  kuSgv 
vrivkra  bxbrav  raXXa  poki  '  vrivyi.  Zrrfav  Si 
kvre%kc6a,  eyg  ky  xfM.k  VOuaog-,  xpiyerat 
Sk  piaXiara  kv  ktrrk  {/fodpipai,  kv  raCripn 
ykp  kxoSyhii  el  bavkripjtog  !)  p 3.  "Hv  Sk 
xal  vrviypia  xpodariprai ,  r&Se:  %p> )  SiSoyai x 
bxcpg  kv  kyefikaiflt  pikfa  xal  'SSap  xal  b^og. 
xal  akag ,  rapta  palk-ag  ky%kai  kg  ‘  %vrpi- 
Siov  xaivbv  •  sjra  %halmv  xal  rapaaaeiv 
bpiyavou  xXuvlom  rijg  xslpaXoeiSkog  f tiv  r$. 
xapr$'  bxbrav  Sk  yXiavQijj,  kxTieiv  SoUvat 
%Xisp6v  slra  ’  xepi[Sa\hv  l parta  kciv  vrepi- 
arelXag  ‘kag  kv  ISpktsyi  poaXirra  xal  bxbray-, 
kpierog  aiirov  kpoekra  vrpoSOpiag  xara- 
/jiaiTSsob/asvog  vrreplp-  }jv  Sk  poti  SOvyrai  kpci- 
aai,  kxtxihv  ptskixpkjrou  %ki£pou  xOXixa  Si- 
xbrvkov ,  obrag  kpiekra-  xal  ijv  n  avrepokay 


dulce  aut  austerum,  quodcumque  conducere 
videbitur,  propinato,  easdeiqque  sorbitiones 
quas  lqteris  dolore  correpto.  Ad  dolorem  autem 
haec  pptuji  exhibpnda:  ovi  gallinacei  cocti  vitei- 
lum  tritum,  tum  succi  solani  heminae  dimidium 
meile  affuso,  tum  aquae  mulsae  semihetaiuae 
dimidium,  haec  aqua  commixta  et  subacta 
potui  exhibeto,  et  dolorem  sedabis;  quotidie 
autem  exhibenda,  quoqcj  sedatus  ftmrit  dolor. 
Laseris  etiam  succum  orobi  quantitate  et  ori¬ 
ganum  tritum  vino  albo  dilutum,  eo  modo 
ieiunus  bibat.  Medicamenta  vero  etiam,  quae 
in,  lateris  morbo  ad  dolorem  exhibentur,  insu¬ 
per  bibat.  Lac  quoque  caprinum  ad  qaatunr 
hemjnas  tertia  trmffis  parta-  admixta  bibat.  Hoc 
mane  bibat, .  cum  aha  non  biberit.  Cibis  vero 
abstineat,  quoad  morbus  iudicatus  fuerit,  quod 
fere  intra  dies  septem  fieri  solet.  In  his  enim 
letalis  sit,  nec  ne,  aperte  ostendjt,  Quo.dsi 
etiam  strangulatus  urgeat,  haeo  uti.  revqrnat 
exhibere  oportet:  mei,  aquam,  acetum  et  sa¬ 
les;  quae  permixta  in  ollulam  novam  affusa, 
postea  tepefacta  et  origani  capitati  ramulis  cum 
semine  agitata,  tepida  ebibenda  dato,  Deinde 
vestibus  obvolutum,  donec  maxime  exsudet  si¬ 
nito.,  cumque  vomitus  prehenderit,  levi  ex  penna 
attrectatione  alacriter  vomat.  At  si  vomere,  ne¬ 
queat,  aquae  mulsae  tepidae  duarum  hemina¬ 
rum,  poculo  insuper  epoto,  ad  hunc  modum 
vomat.  Et  si  bilem  aliquam  aut  pituitam  vo¬ 
mitione  reiecerit,  rursus  idem  post  horas  qua- 
tuor  faciendum,  proficit  namque.  Post-morbi 
autem  iudicationem  paucis  cibis,  iis  vero  puris 
exhibitis  curato.  Et  si  quidem  panem  edere 
consueverit,  panem  calidum  et  quam  maxime 


V  aStig  rb  uM  %/n* 

■  j Toiteiv  Ixl  rittapag  &pag‘  &QeXfm  y&p- 
Meri  Si  rfjg  vbOtou  rijv  xpl&iv  ’  fisXerav 
mia.  bXlya  SiSoi/g,  taura  Si  xabapd-  xijv 
piv  apto»  (ptXiy  itblsiv,  dprov  bsppbv  &g 
p&Xiera  xaSapbv  i<y$iira-  ijvSi  pd^av  ,■ 
irpmtov  itOitru,  vpbrepov  VpoCpupijtag  • 
tyov  Si  i%ira  xpia  axuXdxlou  i06a  Ij  vs- 
XeidSog  Ij  ’  iXsx roplSog  vsottroO^  %pe&$a  Si 
i(j)6o7i n  rari-  lyfiiav  Si  ydXslp,  vdpxip,  rpU> 
y6vi  xal  (Satiat  tijii  ptxpifti^  vati  i(p6olti- 
Xovtctia  Si  xal  ijpiptfi  ixdtvjg  xal  tb  tpu- 
ypg  (puXdtffleSu  xal  vepivdteira  bXlya  ^ 
'iog  dii  iv  attyaXefy  iip.  Taura  ‘Si  tjv  pij 
(puXdttvitai ,  irorpovidasi  vdXiv  vj  voStog- 
xal  yip  %aXsv<!  lari  xal  xpovly. 

xtf'.  "AXXtt  fivarlng.  AI  pii)  bSOvai  Vii- 
Touti  xara  ti  abri  ig  rb  %vdpj  i )  Si  xpoiij 
Siatyipei  rijg  tpMev,  <siSibstSv\g-  y&p  lori. 
’Ei/  Si  reo  xaip$  rou  Oipeog  pdXiata  ipiri- 
vrsr  ylyvsrai  Si  ivb  ‘  xpeyipayfyg  (Soelav 
xpsdv  xal  1%  olvotpXuyhfg’  raura  ydp  vavta 
’  VoXept&rara  rauryv  rijv  Ibptjv  rip  tfvart 
xal  %oXijv  paXitra  Tpoaltryat  srpbg  rb  ijvap. 
T dSe  oSv  vd<s %sr  bSOvai  bi-elai  ixivlvrouti 
xdl  o bx  ixXslvouti  oiiSsplav  Hpp,  iXX’  alsi 
pdXXov  vii^outr  isn  S’ors  xal  ipiei  %o- 
Xijv  &%piiv  xal  ox6raV  ipity,  iv’  bXlyov 
Soxisi  ‘  ipav  eivar  l)v  Si  p\ )  iveplty,  ig 
robg  bQSaXpotig  {f  XbXij  xaSltrurai  xdl 
&%pol  ylyvovrat  c06Spa  'xal  61  v6< hg  olSi- 


purum  edat;  sin  mazam,  eam  quae  non  trita 
est  comedat,  antea  tamen  subactam.  Pro  opso- 
nio  carnes  Catelli  coctas  habeat,  aut  columbi 
aut  pulli  gallinacei,  iisque  omnibus  ebetis  utatur. 
Piscibus  vero  galeo,  torpedine;  pastinaca  et 
parvulis  batidibus,  coctis  his  omnibus.  Lavet 
singulis  diebus ,  frigus  vitet  et  parum  obambu¬ 
let,  quoad  in  tuto  sit  Quae  nisi  observentur, 
morbus  redibit;  est  enim  et  gravis  et  diuturnus. 


28.  Alius  hepaticus  morbus.  Dolores  quidem 
eodem  modo  ad  hepar  urgent,  sed  color  a  pri¬ 
ore  differt,  cum  malicorium  referat.  Oritur 
autem  praecipue  aestatis  tempore;  fit  autem  ex 
carnis  bubulae  esu  et  nimio  vini  potu.  Haec 

festissima  et  bilem  maxime,  ad  hepar  propellunt. 
Sic  igitur  afficitur:  dolores  acuti  ingruunt,  ne*1 
quB  hora  ulla  deserunt,  Sed  seinper  .magis  ur¬ 
gent.  Interdum  etiam  bilem  pallidam  vomit  et 
ubi  vomuerit  meliuscule  habere  videtur.  Quodsi 
vomitione  nOn  reiecerit,  bilis  ad  oculos  decum¬ 
bit  et  admodum  pallidi  fiunt  pedesque  intume¬ 
scunt.  Atque  haeC  interdum  quidem  valde, 
interdum  verO  minus  affligunt.  Ubi  autCm  dies 


ovei.  Tau ra  xdcyei  x ori  poiv  c06Spa,  xori 
Si.  %ccov  ■  bxbrav  Si  ai  i/pipai  xaplXSact  iv 
Ijjct  xplverat  rb  vbctfpta,  8  re  xbvog  '  iXdc cav 
!!%$,  avapeapr^rov  Statracbat  %pvi  rotaury 
Stalrip ,  %  xai  i  xpbcbev  Ijv  ydp  pt,e6uo6ijj 
rapa  xatpbv,  i)  XayveOcy,  ij  £XXo  n  xorfa y 
peij  ixtrljSeiov,  rb  fyxap  xapa%pijft.a  ylyverat 
cxXypbv  xai  oiSdet  xai  aQOf^ei  iri  rijg  bSC- 
yv/g  xai  vjv  rt  cxeuct),  xovdet  l^axlvyg  rb 
ijxap  xai  rb  o&fia  &xav.  Tourov,  bxbrav 
oiir ag  xai  ai  xp&rat  vf/xipai  xapdXGoct, 
xuptijcat ,  elra  uxoxaQijpat  rtp .  cxapS/auvlip  • 
Ijv  Si  t/  xotXfy  guyxexavfiivii  ijj,  xXOcat  roict 
abroht,  oht  xai  roiig  xp6c6ev,  8  n  a%et 
xaXcbg'  xai  pierd  rbv  xXuc/xbv  bvelcp  ydXaxrt 
iQ&ip  uxoxaGijpat,  bxris  xorOXijict,  ptiXt  Si 
xapayduv  '  StSbvat  xlvetv  ■  StSbvat  Si  xai  ro 
aiyetov  ydXa,  rphov  pebpog  pieXtxp^rou  xa- 
paptlcyav  rb  iaOivov ,  rerpaxbruXov  xOXtxa- 
StSbvat  Si  xai  e06ou  rou  alyeiou  S6o  xorC- 
Xag,  rphov  /leXtxp^rou  xapapolayav,  ij  abrb 
piouvov  rb  fiiXt  xapa%iav  StSbvat  Si  xai  rb 
’  ixxetov  yiXa  rbv  aiirbv  rp6xov  rtp  bvelcp. 
K ijv  fiiv  ixb  rohruv  pieXerapcbvtf  i/  voGcog 
‘itgiXby  —  ijv  Si  pcij,  rdpcvetv  rou  SefyoO 
ctyx&vog  rv/v  eica  0X£(Sa  xai  &0t£vat  rou 
alpoarog •  ijv  Sd  coi  fi ij  Soxdy  bvelcp  ydXaxn 
iixoxaGijpat,  ‘  fioelou  ydXaxrog  Sipoou  StSbvat 
S6o  xorCXag,  rphov  fieXtxptfrou  xapapclcyav, 
exdcryg  ttpiipyg  ixi  tifiipag  Sdxa  ■  elra  &X- 
Xag  *  Sdxa,  Sxrov  pcdpog  rou  pieXtxp^rou  xa- 
pa%dav,  xlvetv  StSbvat •  rb  Si  ydXa  aCiro 
rb  Xotxbv  StSbvat,  £ag  &v  avaxtav6%,  S6o 
xorCXag.  "Hv  <5~£  pj.tpS'  oiir  a  xaSyrat,  xau- 


praeterierint,  quibus  morbus  decernit,  et  dolor 
minus  urgeat,  eum  sine  aberratione  eadem  vi 
ctus  ratione  uti  oportet,  qua  prius  memoratus" 
utebatur.  Nam  si  intempestive  inebriatus  fae. 
rit,  aut  rebus  venereis  fuerit  usus,  quid  ve  aliud 
minime  commodum  fecerit,  confestim  bepar  du¬ 
rum  evadit,  intumescit  et  ex  dolore  pulsat.  Ac 
si  quid  studio  peregerit,  derepente  hepar  to- 
tumque  corpus  dolet.  Huio  cum  sic  habuerit 
primique  dies  praeterierint,  fomentum  admo¬ 
veto,  deinde  scammonio  aliquantulum  purgato 
Quodsi  venter  incensus  fuerit,  alvi  infusum 
quod  probe  ducat,  ex  iisdem  quae  prius  exhi¬ 
beto.  Post  alvi  infusum  lacte  asinino  cocto 
aliquantulum  purgato,  eiusque  heminas  octo 
meile  affuso  propinato.  Lactis  etiam  caprini  po¬ 
culum  quatuor  heminarum  mensura  mulsae 
triente  commixto  mane  exhibeto.  Lactis  quoque 
caprini  cocti  heminas  duas  dato ,  aquae  mulsae 
tertia  parte  admixta,  aut  solo  meile  affuso.  Lac 
etiam  equinum  eodem  quo  asininum  modo  ex¬ 
hibeto.  Quodsi  hac  curatione  morbus  cesserit, 
satis  est:  —  sin  minus,  internam  dextri  cubiti 
venam  secato  et  sanguinem  emittito.  Si  vero 
lacte  asinino  tibi  purgandus  non  videatur,  lactis 
bubuli  crudi  heminas  duas,  tertia  mellis  parte 
admixta,  singulis  diebus  ad  dies  decem  exhibeto, 
deinde  aliis  decem  diebus  aquae  mulsae  sextante 
affuso  potui  exhibeto.  De  reliquo  vero  lac  ipsum 
ad  duas  heminas,  donec  pinguior  evadat,  ex¬ 
hibendum.  At  si  ne  sic  quidem  sedetur,  cum 
hepar  plurimum  intumuerit,  maximeque  pro¬ 
minuerit,  inurere  oportet:  per  buxeos  autem 
fusos  oleo  ferventi  intinctos  ustionem  facito, 


sui  xri,  °x6Tav  ^r,ffT0V Ti>  $*■*? 
xai  igeeTtjx-f  fixAisrx-  nausea  Si  zvg/vom 
irpxxrom  (Sxerrav  ig  ?Aas/ov  £&>v,  erpoan- 
Um  Si  iaq  av  mi  Soxty  xxhaq  i%eiv  Ij 
fjnqn  oxrbi  ia%dpxq  xxusxr  Ijv  yccp  «&»« 
\ucOaxg,  tyiia  rroi^seiq  S)  rbv  Xoierbv  %p6vov 
fft»  Starer  ffi>  Se  fi)  rfimiOi  xxv6elg,  urb 
r&v  '  &Mav  byiy/q  $  yevb/xevoq ,  06eip6/xe- 
voq  irobv^sxei. 

xV.  *'H  erxrlnq  S-hM-  Tdt  piv  xXXx  srAf 
Co q  rx  xbree  -erxaxei  rom  rpifMr  y/  Se 
xpoivi  (xibxivx-  rb  Si  %erxp  ri %oA>/«  re 
xxl  0My piaro;  xxl  xlpixroq  srAi pbiv,  &>q 
\oyiZopieix,  Sixppljyvurxi  xxl  bxbrav  'Sixp- 
pxyfp ,  rxyjsrx  piainrxi  xxl  kyxmxrel  xxl 
StaMyerxi  oc^Overx  xxl  uXxxriei  it;  xOav 
xxl  ol  bvuyj.;  0otvlxeol  elsi  xxl  roiisi  b06x\- 
pio m  oh  SOmrxi  ‘  bpdv  xxl  {  xl  rp(%eg  xl  h 
Tif  xe<pxb.ijj  bpQxi  'ItSTXvrxi  xxl  erupero;  6%i)q 
IriXapifidvet.  Tobrcp  xp).  erpos0ipeiv  rx  xii- 
rx  S.  xxl  rolai  srpbsbex  •  ol  Si  xoAAoi  xrro- 
HvPjsxousi  lv  rjfov  ivSexx  itft&fijn  •  rrxupoi  Si 
Stx0uyydxousi. 

A'.  ‘2:j- A ipvbq  vouaoq  Tptiry.  Tlyverxi  Sid 
Seppiaalypv  rou  yp\ lou  %oS.ijq  xmfiefotfg,  bxorav 
ikc&ty  10'  eaurbv  %oA^i/  6  szXfy.  TaSe 
,oSv  eri iayei-  eruperb q  bgiig  ixiylyverai  xxr' 
kp%dq-  erpoioSsijq  Si  ryg  voCsou  xQfysi,  z-Kyji/ 
xxr'  xbrbv  rbv  crkijva  ■  raOrtp  Si  xlel  Mppiyp 
i%ei'  xxl  bSCvyp  aXKore  ’  xxl  dKXore  ipirl- 
rrei  bt-elx  xxl  i q  ryjv  karapy/v  xxl  iq  rypv 
xotklypv  rk  Si  nrlx  xxr'  ap%kg  *  rpotrlerxi 


eosque,  donec  sufficere  videatur  tibi,  admoveto. 
Aut  per  fungos  octo  crustas  inurito.  Si  enim 
ustio  successerit,  sanum  reddes,  aut  deinceps 
facilius  deget;  = —  sin  ustio  minime  succedat, 
post  ustionem,  nisi  per  alia  remedia  convalescat, 
consumptus  perit. 


29.  Morbus  alius  hepaticus.  Cetera  ut  plu¬ 
rimum  eadem  quidem ,  quae  prioribus,  accidunt, 
color  vero  nigricat.  Iecur  vero,  quum  bile  et 
pituita  ac  sanguine  repleatur,  ut  coniicimus, 
disrumpitur  et  simul  ac  disruptum  fuerit,  in¬ 
sanit  et  indignatur  et  imprudenter  loquitur, 
more  canis  latrat,  ungues  puniceo  sunt  colore, 
oculis  cernere  non  potest,  pili  capitis  erecti 
manent  et  febris  acuta  invadit.  ,  Huic  eadem, 
quae  prioribus,  admovere  oportet,  plerique  vero 
intra  undecim  dies  moriuntur,  paucique  evadunt. 


80.  Lienis  morbus  primus.  Gignitur  Ob  bi¬ 
lem  solis  calore  commotam,  cum  eam  ad  se 
lien  traxerit.  Hunc  igitur  in  modum  affligitur: 
febris  acuta  per  initia  succedit,  progresso  vero 
morbo  dimittit,  ipso  liene  excepto;  ibi  enim 
semper  calor  detinet,  dolorque  acutus  subinde 
in  lateris  mollitudinem  et  in  ventrem  incidit. 
Cibos  autem  per  exordia  expetit  quidem,  non 
autem  admodum  demittit.  Procedente  vero 


—  .858  — 


/ih,  8ia%opki  fi  ob  pidXa,  r poioOat/g  fi  morbo  color  pallidus  evadit,  dolor  vehemens 
rijg  vobaou  fj  re  XP01^  yiyverac  xal  ingruit,  et  iugula  extenuantur,  neque  cibum 
bfvvy  l<y%up>l  ipcrixrei  xal  a!  xXyifeg  Xexrb-  velut  per  initia  facile  admittit  et  pauco  imple- 
vovrat  xxl  ra.  acria  ou%  bpcaXug  '  xpoaierac  tur.  Lien  autem  eodem  die  mox  magnus,  mox 
Scaxep  xar'  &px*S  xal  '  dx'  'oMyou  xipcxXa-  minor  evadit.  Cum  sio  habuerit,  huic  veratrmn 
rui •  6  fe  axXv/v  ’  clMore  pciyag  ryg  ab rfc  propinato,  deorsum  vero  grano  Cnidio  purgato. 
i 'ipcipyg ,  4  dXXore  f’  iXdaaav  yiyverac.  T  ou-  Post  purgationem  vero  vesperi  lenticulae  acidi- 
rov,  bxirav  oilrag  ,  xlaai  iXXifiopbv,  oris  acetabulum  sorbendum  exhibeto  et  betaram 
'xaru  f'  bxoxabvjpai  rip  K vcfccp  xixxgr  ig  pinguium  acetabulum  polenta  inspersa.  Postero 
iaxiptfv  fi  /aera  rvjv  xdSapaev  Qaxiig  rpu-  vero  et  tertio  die  parvum  panem  exhibeto,  pro 
[bXiov  fouvac  i boQiecv  btpuripyg  xal  aeurXiav  opsonio  lenticula  utatur  et  carne  suilla  trita 
rpu/iXiov  Xcxapav,  dXcpcra  xapaxdaag-  rilj  cum  lenticula  cocta.  Vinum  austerum  nigrnm, 
<T  uarepuicp  xal  rij  rpircf  dprov  picxpbv  fou-  meracius  paulatim  bibat  et  per  hosce  dies  qui- 
vac-  bipcp  fi  0axfj  %peia6a  xal  bbg  xpiarc  etem  agat,  nisi  quod  intus  in  umbra  paulum 
iv  rij  Qaxy  '  rerpcpcpcivcp  ■  olvov  fi  xcvira  obambulet.  Reliquo  vero  tempore  haec  exhi- 
abartfpbv  piiXava ,  dxpvpriarepov  xar'  bXiyov  bere  oportet :  in  cibo  quidem  panem  ex  furfure 
xal  vjmx^v  i%ira  raurag  rdg  fjpcipag,  crtyv  a  pura  farina  non  separato;  pro  opsonio  car- 
hfov  oXcya  xepcxareira  '  iv  axiij.  Tov  fi  nem  canis  maiusculi,  aut  caprae  aut  oviculae 
Xocxbv  %/jdw  rafe  x$  xpoaQipeaSac-  acria v  tritam  habeat  et  salsamentum  Gaditanum,  aut 
poiv  dprov  abroxupir^v,  b-jjov  fi  ixiroi  xpiag  saperdam,  acidaque  et  salsa  omnia  acerbaque 
xuvbg  pii^ovog  {)  dlybg  ij  Scog  '  rerpcpopeivov  exhibeantur.  Vinum  Coum  subadstringens  quam 
xal  r depexos  Tafecpcxbv  lj  aaxipfyv  xal  ra.  nigerrimum  bibat;  dulcibus,  pinguibus  et  nido- 
ia  xal  ra  dXpeupd  xdvra  xpoaQepiaba  xal  rosis  abstineat.  Laser  minime  exhibeatur,  ne- 
rd  arpu0vd-  xcvira  fi  olvov  K$ov  bxoarpu-  que  allium,  neque  caro  porcina,  neque  mugil, 
Qvov  &g  pceXdvrarov •  ra v  fi  yXuxiav  xal  neque  sale  conditus,  neque  recens,  neque  an- 
Xcxapuv  dxexirba  xal  xvcaafiav  xal  acX0cov  guilla,  neque  olus  coctum  ullum  sine  aceto. 
pcv\  xpoa0epia6a,  pkvjfi  axipofa,  piyfi  xpiag  Ex  his,  quae  cruda  eduntur,  radicula  et  apio 
Xoipstov,  p iqfi  xearpia  'paffi  rapix^pov  poffi  aceto  intinctis  utatur,  polentam  edat  vino  sub- 
veapbv,  pe tfre  iyxeXuv,  pei/rt  Xdxavov  papfiv  actam  et  vinum  meracum  sorbeat.  Quodsl 
i06bv  .dveu  ’6%eog-  rpat-cpeav  fi  fjaipavcfe  lubeat,  panem  etiam  in  vino  comminutum' CX-i 
Xpoiaba  xal  aeXivcp-,  ig  S^og  (idxrav  xal  lidum  comedat.  Ex  piscibus  vero  scorpiffiB', 
ohtp  dX0cra  (pvp&v  iabciru  xal  r ou  oivou  draconem,  cuculum,  gobium-,  callionymunt, 
po0eira  dxpdjrou ■  yjv  fi  (bobXvjrac ,  xal  rbv  eosque  coctos  et  frigidos  exhibeto.  Danda 
dprov  ig  tov  olvov  §v$pu7rr6[&£vog  £<?6t£rco  etiam  singulis  diebus  quae  lienem  extenuare 
6eppc6v  SiSovcu  $£  xctl  }%66cov  Guopnlov ,  $pd-  valent,  asphodeli  semen,  visci  folia ,  aut  foenum 


muto.,  xoxxuya,  xcofrbv,  xaXXi&vupov,  roO- 
rovf  108 oh?  *«■>  0u%poiii  SiSovai.  A iSdvai 
ii  xal  8.  piXXei  rbv  avrXi pa  XevrrOveiv  ixa- 
srtts  ytfifyW*  detpoiitou  rou  xapicou,  !j  1  %ou 
ra  06XXa,  9  ‘alydxepaq,  ij  dyvou  xapxov, 
a  xijyavov,  9  f  tjSiufffiaw  roOrcov  rpi(Suy  '6  n 
iv  StS6ml  ‘iv  °’ivou  XOT°ty  “brrtipou 

rfsru  "Hv  Si  Smaris  $,  dvayxd^tiv  airbv 
xp!eiv  %SXa  rprfxovra  ijpipaq  xal  dx'  dxpav 
r&v  &puv  xaX aiira  xal  repirareira  Si'  ijpi- 
pqg  xal  bipioq  ei/Sirw,  xp&ioq  Si  iyeipMa 
xal  eda%oia6a  'd  xpoeipyrai.  " H v  Si  p)  ixb 
murav  jhffoiji,  xaucai  rbv  rrXijva  pOxviai 
Sixa  lc%dpaq  peydXaq,  oxdrav  pty i&roq  § 
xal  ifypptvoq  pdXiara-  Ijv  ydp  r(i%yq 
xatoaq  dq  Sei,  uyiia  xotijretq  iv  rd%ei.  'H 
Si  vouroq  Sierai  bepaxtfijq-  %aXexij  yotp  xal 
Xpbvtoq ,  ijv  /1%  xapaypijpa  peXirtji^. 

Xa’.  ‘  * AXXyf  vofooq.  rxXyjvdq.  Yiyverai 
piv  dxb  r&v  aiiric v,  d0'  £ v  xal  t)  xpdaSev 
xd<r%ei  ouv  rdie-  ij  yatrrijp  0V( rdrai,  perci 
Si  xal  6  esrXijy  olSiei  xal  trxX tjpbq  ian,  xal 
bSOvai  bt-eTai  ipvixroun  iq  rov.  ncrXyva-  ij 
Si  %poi i)  rpixerai  xal  bparai  piXaq,  iza- 
Xpoq,  <riSioei$i)q  xal  ix  rou  drbq  xaxdv  S^ei 
‘ xal  ra.  ouXa  dtpforarai  avi  r&v  bSbvrav 
xal  xaxdv  b^ei  xal  ix  r&v  xvtjpiuv  iXxea 
'ixp^yvurai,  bxoldxep  imvuxrtSeq ,  rd  Si 
yuia  Xexrdverai  xal  ij  xbxpoq  oi>%  i>xo%a- 
piei.  T ourov,  oxdrav  oiiraq  i% y,  peXerdv 
rofoi  abroim  0appdxoiai  ’  xal  iSiapan  xal 
tot0  xal  raXaimoptyri  xal-  rol '<ri  cLXXom 


Graecum,  aut  viticis  semen,  aut  mentham;  ex 
quibus  quod  voles  tritum  ex  vino  austero  lernno 
exhibeto.  Quodsi  validus  fuerit,  triginta  die¬ 
bus  ut  ligna  secet  cogito.  Summis  humeris 
lucta  se  exerceat,  interdiu  obambulet,  vesperi 
dormiat,  mane  vero  surgat  et  quae  dicta  sunt 
in  cibo  sumat  At  si  ne  bis  quidem  melius¬ 
cule  habeat,  lienem  per  fungos,  cum  maxime 
tumidus  et  sublatus  fuerit,  decem  crustis  ma¬ 
gnis  inurito.  Si  enim  ustio,  ut  decet,  succes¬ 
serit,  brevi  sanum  reddes.  Indiget  autem  mor¬ 
bus  curatione;  gravis  enim  est  et  diuturnus, 
nisi  confestim  curatio  adhibita  fuerit. 


81.  Alius  lienis  morbus.  Oritur  quidem  ex 
iisdem,  ex  quibus  etiam  prior :  hoc  igitur 
modo  afficitur :  Venter  inflatur,  postea  vero 
lien  intumescit,  durus  est,  eique  dolores  acuti 
accidunt,  color  autem  immutatur  et  niger  cer¬ 
nitur,  pallidus  et  qui  ‘malicorium  referat  et 
ex  aure  gravia  odor  exhalat  et  gingivae  a  den¬ 
tibus  abscedunt  et  male  olent  et  in  tibiis  ulcera 
qualia  pustulae  nocturnae  erumpunt,  membra 
extenuantur,  neque  stercus  per  alvum  demit¬ 
titur.  Hune  sic  habentem  iisdem  medicamentis 
ac  eduliis  et  potu,  exercitationeque  ac  reliquis 
omnibus  curato,  cumque  stercus  non  demitta- 


360  — 

vcari-  xal  AroxWgay,  ox6rav  pij  UX tg  bf  tur,  his.  alvum  subluito-,  mellis  heminae  dum. 
x6rpoi  fia%apkiv  '  rouroin-  pbXirog  ypixo-  dium  et  nitri  Aegyptii  ovilli  tali  quantitatem 
rCXiov  xal  vlrpou  Alyurrlou  bxbrov  arrpd-  ex  betarum  coctarum  decocto  ad  quatuor  he- 
yaXov  ’6'iog-  raura  rpfyag  'iietvai  rebrXav  minas  terito  et  diluito,  deinde  hoc  infuso  sub 
b06uv  Hiari,  risa  apri  xorbXipn-  elra  obra  luito.  Quodsi  his  morbus  non  sedetur,  ei  " 
xXtj^etv.  ”Hi/  ib  pij  uro  ro&rav  i )  vourog  lienem  velut  in  priore  inurito  et  si  ustio  suc. 
xablmprat,  xaurai  abirov  rbv  rrXijva  £tg  cesserit,  sanum  reddes. 


rbv  rporbev,  xal  Ijv  r6%yg  xaOrag,  uyiba 
roibjreig. 

A/3'.  ’  "AAAij  vbrog  rrX>iv6g.  Tiyverai  piiv 
rou  byeog  bapog  tipip  paXirra,  &nb  ib  aipa- 
rog ■  bxbrav  ydp  bprXyrbiji  b  rrXbjv  atparog, 

'  bxptfywrai  bg  rv/v  xoikfyv  xal  bibvai  bt-elai 
bg  rbv  rrXyva  bprixroun  xal  bg  rbv  nrSbv 
xal  bg  ri)v  xXytia  xal  bg  rbv  Sipov  xal  inrb 
ryjv  hporXaryv  :  'H  Sb  %poibj  rou  yutou  po- 
Xifiiosiivig  xal  apvyjag  bv  rijri  xvippipri  Xap- 
(i&vei  xal.  HXxea  peydXa  ylyverai  b%  abrbav 
xal  rd  xara  uro%up,tovra  apua  ‘  rij  xbrpcp 
aipartbiea  xal  luiea  ‘brbpxerai,  vf  ib  ya- 
rrvpp.  rxXippvp  xal  b  rrXbjv  xabdrep  A !6og 
brrl.  hiiry  ruv  rpbrbev  6avaraieirrbpy  xal 
bl-  abrijg  raijpoi  iia0uyydvoun.  T ourov, 
bxbrav  5i h  e%y,  rolrt  abriin  Separ  sue  ofn 
xal  rbv  rpbrSev,  rX^v  ava  0dppaxov  /ii) 
iipg  ■  xara  ib  rou  xbxxou  rou  K viiiou  iauvai  • 
rip  ’  i'  urrepaly  ‘  bveiov  vf  irrelov  ydXaxrog 
e0Sou  bxrd  xoruXag,  pbXt  vrapa%bav  el  ib 
PX,  (Zoetip  alyblcp  :b(p6$,  ibo  %oeuri ,  pbXi 
'rapaxbav  rapa  rv/v  brbpyv  xuXixa,  bvaX- 
Xa%  ib  rlveiv  %pfc  bg  brrbpv/v  ib  iiibvai 
pera,  rbjv  xabapriv  "raCird  cl  xal  rtp  rp6rSev 


82.  Alius  lienis,  morbus.  Oritur  in  anno 
quidem  veris  tempore  praecipue,  fit  autem  ex 
sanguine.  Cum  enim  sanguine  lien  refertus  fue¬ 
rit,  in  ventrem  erumpit  et  in  lienem  dolores 
acuti,  in  mammam,  iugulum,  humerum  et  sub 
scapulam  irruunt.  Totius  corporis  color  est 
plumbeus,  leves  cutis  lacerationes  in  tibiis  ha¬ 
bet,  ex  quibus  magna  ulcera  oriuntur.  Quae 
cum  stercore  per  inferiora  secedunt,  cruenta 
sunt  et  aeruginosa,  venter  autem  durus  est  et 
lien  instar  lapidis.  Hic  morbus  superioribus 
magis  letalis  est  ex  eoque  pauci  evadunt.  Hunc 
ite  se  habentem  iisdem ,  quibus  priorem  curato, 
nisi  quod  medicamentum  sursum  purgans  mi¬ 
nime  dederis.  Deorsum  vero  cocco  Cnidio  pur¬ 
gato.  Postero  vero  die  lactis  equini  cocti  he¬ 
minas  octo  meile  affuso  exhibeto.  Sin  minus 
lacti  bubulo  aut  asinino  cocto  ad  duos  congios 
mei  alteri  poculo .  affundere  et  alternatim  bibere 
oportet.  Sub  vesperum  vero  post  purgationem 
eadem  quae  priori  exhibeto,  postque  medica¬ 
mentum,  si  visum  fuerit,  sanguinem  ex  interi¬ 
ore  sinistri  cubiti  vena  detrahito.  Per  reliquos 


—  861  — 

tura  ro  (pdp/oaxov  xal  Jjv  Soxty^  rov  a'lpa-  autem  dies  ieiuno  singulis  diebus  lactis  bubuli 
roe  i< tetelv  dxb  rov  ayxavog  rov  apierepov  quatuor  heminas,  tertia  muriae  parte  admixta 
riji  efr a  Qte j3fe.  Tis  Si  Xoixdg  rov  v/poo-  exhibeto.  Cibis,  potibus  et  reliquis  aliis  iisdem 
piov  SiSbvat  vijen  exderv/g  i 'ipoipyg  (Soelov  quibus  priorem  curato.  Hic  velut  superiores 
ydXaxrog  riaeapag  xorOXag,  rpirov  poipog  venere  et  vinolentia  abstineat  Quodsi  tibi  vi- 
8,\/iW  xapapoieyav-  eirlorn  Si  xal  xorolei .  sum  fuerit,  cum  crassissimus  et  maximus  lien 
xal  rolei  dXXom  rolei  abrolei  SepaxsOeiv,  exstiterit,  inurito.  Et  si  ustio  successerit  ex 
ohi  xal  ‘reis  sr pbebev,  &Hi(jeeSsu  Si  Xayvefyg  voto,  sanum  reddes.  Sin  sub  hac  curatione  non 
xai  olvotyXvyfyg  xal  rovrov  xal  rotis  xpbebev  convalescat,  tandem  contabescens  perit;  morbus 
xal  vjv  eoi  Soxiip ,  xaveai,-oxbrav  xaxbrarog  enim  gravis  est. 
xal  /liyierog  b  ertyv  yivvfraf  xal  tjv  r6%ys 
xabeag,  vyi ia  xoiijeeig-  Sjv  Si  potf  vxb  ru6- 
Vfg  rijs  tfws  ytvyrai,  <p6etp6/x svog 

Xpbvtp  Svi/exer  t;  yap  voveas  %aherf. 

Xy’.  "AXXvj  ’  voveo g  c.xXyvbg.  Tlpoexlxrsi  88.  Alius  lienis  morbus.  Hic  quoque  morbus 
xai  aiirif  i )  voveog  iapog  podXtera,  bxbrav  vere  potissimum  accidit,  cum  lien  in  se  pitui- 
(pXiypoa  dvaXa[Siji  6  exXvjv  ig  iavrbv,  xal  tam  exceperit,  confestimque  tumidus  et  durus 
fiiyag  xapa%pijpca  ‘  yiyverat  xal  exXypbg  ■  exsistit,  deinde  rursus  subsidit.  Et  cum  quidem 
elr'  avng  xablerarar  xal  bxbrav  fiiv  'itftp-  sublatus  fuerit,  dolores  acuti  ingruunt,  ubi  vero 
/livog  f,  '  bSvvai  bt-etai  ipoxlxrover  bxbrav  mollis  fuerit,  sine  dolore  est.  Cumque  morbus 
Si  Xaxapbg  av&Svvbg  ierr  xal  bxbrav  inveteraverit,  obscurior  esse  videtur  et  assurgit, 
%p6vog  yivyrai  rij  voOecp,  dfiavporip s/  Soxisi  celeriterque  reprimitur.  Hic  cum  sic  habuerit, 
xal  iiraviararai ,  xal  rayjbag  xabler arai.  per  morbi  exordia  cibos  assumere  non  potest, 
Olrog,  bxbrav  oli rag  %%y,  xar’  ap%dg  rov  cito  extenuatur  magnaque  impotentia  corpus 
voe^foarog  rd  eirta  oii  SOvarai  xpoekebai  affligitur.  Morbus  vero  nisi  confestim  curatus 
xal  ra%tag  xaraXoxrCverai  xal  axpaeiv\  aut  sua  sponte  sedatus  fuerit,  quinque  aut  sex 
?%e/  rb  ed/aa  xoXXij.  T b  Si  v6etffoa  ijv  /x,yj  intermissis  mensibus  rursus  assurgit,  per  hie- 
zapaxpypea  SepasrevBy,  i)  aiirbpoarov  xar  a-  mem  autem  praecipue  intermittit.  Hunc  si  per 
erip,  SiaXuxbv  xivre  ftijvag  tj  ?£  apng  iira-  exordia  in  manus  sumpseris,  decem  crustis  ad 
vlerarar  SiaXipoxdvet  Si  /idXiera  rov  %a-  lienem  inurito,  statimque  sanum  reddes.  Quodsi 
fiSva.  Tovrov  xar ’  dpxdg  ijv  Xcc(Syg,  xav-  non  usseris,  iisdem  medicamentis  et  eduliis  et 
rov  Sixa  iexdpag  ig  rbv  exXv\va  xal  xap-  potibus  ac  laboribus,  quibus  superiores  curato. 


—  862  — 


eu6b  ityiia  rorftreig-  fy  fi  /*)  xabripg,  rom 
abrotci  Qap/j,dxoiirt  lijrbai,  ofoi  xal  robi;  rpb- 
ebev,  xal  iSie/eatri  xal  roroln  xal  rakaira- 
pbptrr  olira  ykp  3.v  r&%vsr a  byiia  roifoaig. 
Tobrou  fi  ff  xpotii  ylyverai  ixkevxog,  SLpri 
llraypog,  1  Apri  a&XMrf- 
Ad'.  "AXKvi  ’  voCxsog  rrhfv6g.  Ylyverai 
ftiv  [xeror&pou  pedhara  Suri  %oAi?s  peeXal- 
vyg-  ylyverai  fi  ari  Xaxav°0aylvig  rpa- 
gl/eav  jroAAfov  xal  ufporoelvjg.  niff%er  °^v 
rSife  •  bx6rav  rb  vitrea  \&(Si0,  SeXyiei  rbv 
arXyva  clpbfpa,  xal  jllyog  xal  ruperbg  in- 
Xapefiavei,  xal  affirlv/  ?%£/,  ro  re  yiiiov  %upt,- 
rlrrei  rax^cog-  o  fi  <sr\i\v  piyag  /eiv  r dvu 
ob  ylyverai,  axhfpbg  fi,  xal  '  rporrlrrei 
rpbg  ree  arf. dyyva  xal  /ib^ei  rpoaxelpeevog. 
ToCrov,  bxbrav  olir ug  roliri  abrolai 

lijeSai  xal  (pappaxoiei  xal  /Sparam '  xal  ro- 
rolsi  xal  ra  Xairaphpri ,  oTtrt  Av  xal  roiig 
rp6e6ev,  xal  fyv  aoi  rapit-ifi,  xaurai  rbv  ab- 
rbv  rp6rov,  bvrep  xal  robg  AXXoug.  Aurt/ 
vi  voutrog  rolrt  roWoftri,  %v  rapaxpijfea  [ie- 
\erif$^j ,  iv  rdyei  it-ipyjerai, 

Ae'.  ‘  “lxrepot  riacapeg.  'O  feiv  rou  U- 
peog  peaXurra  inhapifiavei ,  %6A??  xivv/bel- 
sv/g-  'Icrarai  oSv  if  %oAi)  fer*  fip/ian 
xal  iv  rifr  xe0aXij,  Utrr’  eb$bg  aXXoxpoieiv 
rb  ff&pea  xal  ylyvecOai  &xpbv  bxol6v  rep  <sl- 
fiov  xal  ol  bCpSaX/eol  xal  iv  r%  xe- 

Qa\ijj  brb  r&g  rplyag  oiov  ‘  0\ovg  lirem, 
xal  [ftyog  xal  ruperbg  inXapifSfLvei,  xal  ob- 
piet  Cexpbv  rb  oSpov  xal  uCplararai  fer’  abrip 
rayb  liraxpov,  xal  rb  baSev,  iag  Av  vijmg 
5,  vrpbg  rijv  xapflv[v  xal  ra.  crhzyxva  pob- 


Sio  enim  celerrime  sanum  reddideris.  Huius 
autem  color  exalbidus,  alias  subpallidus,  alias 
squalidus  exsistit. 


34.  Alius  lienis  morbus.  Oritur  quidem  po. 
tissimum  ex  atra  bile  auotumno;  fit  autem  ex 
multo  olerum  esu,  quae  cruda  comeduntur,  et 
aquae  potione.  Ad  hunc  igitur  modum  affici¬ 
tur:  ubi  morbus  prehenderit,  lien  valde  dolet 
rigor  et  febris  invadit,  cibi  fastidium  detinet 
totumque  corpus  celeriter  concidit.  Lien  autem 
magnus  admodum  non  evadit,  sed  durus  et  ad 
viscera  incumbit,  adiacensque  strepitum  edit. 
Hunc  ita  habentem  iisdem  tum  medicamenti» 
tum  cibis,  tum  potionibus,  tum  laboribus,  qui¬ 
bus  etiam  superiores,  curato.  Ac  si  se  dederit, 
eum  quo  ■  alios  modo  inurito.  Hic  morbus  in 
plerisque,  si  confestim  curatio  adhibita  fuerit, 
cito  decedit. 


35.  Morbi  regii  quatuor.  Primus  quidem 
praecipue  per  aestatem  corripit,  bile  commota. 
Bilis  igitur  sub  cute  et  in  capite  coit,  ita  ut 
statim  corporis  color  mutetur,  pallidumque  non 
secus  ao  malicorium  evadat;  —  oculi  pallidi  sunt, 
et  sub  pilis  capitis  velut  cortex  subest,  rigor 
et  febris  prehendit,  urinam  reddit  pallidam, 
in  eaque  crassum  subpallidum  subsidet,  mane 
quamdiu  leiunus  luerit  aa  cor  ec  viscera  stre¬ 
pitus  editur  et  si  quis  eum  alloquatur.aut  in¬ 
terroget,  aegre  fert. et  tristatur,  neque  audire 


rel,  xal  bxhrav  ng  '  ainbv  npocQtey&rai  i? 
'hjrfry  >  acarai  m‘  lunter  ai  xal  oi/x  dvi- 
yerai  axpodpoevog-  o  Si  cbndnarog  '  npoibsv 
hyji6Xeuxog  xal  xdxoSfoog.  Olrog,  miras/ 
hSe  £%#,  Wcxei  peaXiara  ev  ripa  reaaapea- 
xaiSexa  YilLtpyai-  fjv  Si  raOrag  SiaQuyy, 
•iyivie  ylyverat.  USeXerdv  Si  abrbv  %p) 
&Se-  bxorav  6  nuperos  avij,  XoOeiv  noXXq/ 
xal  Seppccb ,  nivea  '  re  SiSSvai  paeXixpsprov  • 
xal  foQljfiatri  Sia%peic6a  nrirdvtfg  %uX!p, 
fiih  n apa%(av,  xal  pei\  ‘  guviij/eiv  rb  /aiXi, 
gas  Sv  al  Sexariaaapeg  tjfiipai  napiXSaar 
alrai  ycep  xpivouai  el  Qavdoifiov,  Ij  oli.  M era 
Si  raura  Xoueiv  Sig  rijg  i 'ifiipyg  xal  eda%ieiv 
rb  npurov  bXiyom,  dora  Es/  pcdXiara  npoa- 
/ij rai,  ineira  peivroi  nXeia  SiSivar  niviru 
Si  ohov  Xeuxov  ag  nXetarov  Si  p^ip-pg-  xal 
$>  coi  Soxiip  npoUvrog  roO  %p6vou  S/yjbg 
ehai  xal  aoSevvjg,  ifeerov  xeXeiieiv  notieaOat 
ano  rdv  airiuv,  hg  iv  rijjai  voCcoiai  rijjtTt 
S.va.  K al  Ijv  poiv  Ano  rofrrav  naCr^rai, — • 
”  J}v  Si  ptij,  eXXifiopov  nttrai,  poer a  Si  ’  rvjv 
xdSapnv  ig  eanipyv  Qayira  poa^av  ’fiaX6a- 
xi/v,  Ij  dprou  rb  ivrig-  btpov  Se  iabiira  ve- 
oirtrbv  &X exroplSog  Sie06ov  ‘eS  H-e^a/ieupcivov 
xpo/e/eSip  xal  xopidvcp  xal  rupip  xal  dXl  xal  <n 7- 
aapLtp  xal  ara0iSt  Xeuxij  •  ohov  Se  niviru  Xeu- 
xbv,  aOarifpbv,  hg  naXaibrarov  ■  ri/v  Si  xano 
xotXtyv  unoxaOijpaf  rij  Si  uarepaiy  yyXSi 
ipefihSuv  Xevx&v,  —  poiXt  Si  %pi/  rcp  '’%uX$ 


sustinet.  Stercus  autem,  quod  procedit,  ex  pal¬ 
lido  albicat  et  graviter  olei  Hio  cum  ita  ta¬ 
buerit,  fere  intra  dies  quatuordecim  perit,  quos- 
si  effugerit,  convalescit.  Eum  autem  ad  hunc 
modum  curare  oportet:  Ubi  febris  remiserit, 
multa  calida  loto  aquam  mulsam  propinato  et 
sorbitionibus  utatur,  ptisanae  cremore  meile 
affuso.  Mei  autem  ne  coquito,  quoad  quatuor¬ 
decim  dies  praeterierint.  Hi  enim  letalisne  sit 
nec  ne  decernunt.  Postea  etiam  bis  die  lavato 
et  in  cibo  exhibeto  primum  pauca  quaecumque 
maxime  expetat,  deinde  tamen  plura  porrigito. 
Vinum  autem  album  quam  plurimum  die  bibat, 
et  si  procedente  tempore  pallidus  ac  imbecillus 
tibi  videatur,  a  cibis  vomitum  fieri,  velut  in 
superioribus  morbis,  iubeto.  Quodsi  quidem  his 
sedetur,  satis  est;  sin  minus,  veratrum  propi¬ 
nato;  post  purgationem  vero  vesperi  mazam 
mollem  aut  panis  medullam  comedat.  Pro  opso- 
nio  pullum  edat  gallinaceum  percoctum  cum 
caepa,  coriandro,  caseo,  sale,  sesamo  et  uva 
passa  alba  probe  elixum.  Vinum  autem  album, 
austerum, -quam  vetustissimum  bibat.  Alvum 
autem  inferiorem  purgato,  posteroque  die  cice¬ 
rum  alborum  cremore,  —  mei  vero  affuudere 
oportet  cremori,  —  utatur,  succique  heminas 
duas  ebibat.  Tertio  vero  die  singulis  diebus 
aquam  horum  decoctam  bibere  incipiat:  foeniculi 
radices  tenues,  quantum  tribus  digitis  prehendere 
licet,  in  duos  aquae  congios  iniectas  coquito; 


rdA aq  ‘rou  %v\oB.  T$  Si  rpiry  dpgafievoq, 
*  exdrr\fq  tifiipyq  nvira  '  rb  BSap  r&vSe  itpty 
aaq-  fiapdOpou  pi^aq  Aerrdq  rAijbog  oxbtrov 
rpml  SaxrOAoin  nepiAafSeh  '  i/ifidAAerj  xal 
Stpeiv  b  S6o  %osu<n  BSaroq,  lipeii/  Se  iuq  dv 
Aei(p6y  rb  ijfuev  '.iipetv  Si  xal  ipefSivDav  Aoi- 
x&v  %olvtxa  iv  Sutsl  %oeui n,  ‘  xal  rourou  Si  Aei- 
iritsba  rb  yjpum  ■  raura  oxbrav  Aei(J)0jf ,  SttfBij- 
tsaq,  igaibpidaai  xal  afitporepa  fiigaq ,  robrcp 
BSari  rov  olvov  xpijtrag  tnvira  xal  abrb 
rb  BSap  fiouvov,  !jv  (SoCAy/rai,  Ttvirco  &q 
x-Xeitrrov  xal  &\\o  SSap  fii\  nvira.  ’'Hv 
Si  rouro  rb  : rorbv  fi)  Tpoafyrat,  r6Se  trxeu- 
atsaq  SiSbvar  It r%dSav  Aeuxwv  %oivixa  itp^- 
traqiv  Sutsl %peutn  SnfSiftrai  xal  egaiOpidear 
ferarcs  rb  tiSup  tavira,  ijv  re  ■j/iAbu  abrb 
fSovXyfrai,  vfi/  re  gbv  rcp  ohtp  ’ xipvdq ■  mvtru 
Si  fiij  a$p6ov  arouAb,  aAAa  xard  (popctv  {f/u- 
xorChov,  bxaq  fi\ )  Sidppoia  imyivtfrai  xal 
Siakixbiv  %p6vov  bAtyov  Tivira.  ’Aya6d  Se 
xal  rdSe  StSbvai  irtveiv  ufari  exdaryq  {j/ii- 
pyq-  rpl/Sovra  AeTcc  xal  Siiura  xorbAip  oivou 
z-aAatou  AeuxoB , ,  aeXivou  xapxbv ,  aixbou 
tsiripfia,  /lapdDpov  xapwbv,  AiSiotnxbv  xbfii- 
vov,  aSiavrov,  xopiavov  rijv  rofyv,  daratyi- 
Saq  Aeuxdq?  raura  vrlvav  x&xelva  S>(peAq8lj- 
aerat  xal  rayjsra  byivfq  yevfoerai. 

A?'.  "AAAoc  ixrepoq.  Ouroq  inAafj,(Sdvei 
fiev  %eifjt,(iivoq  ix  ftithfq  xah-.fliyeoq  ■  dpx^rat 
Si  rb  irpurov  fi yoq  '  iTtAafijSdveiv ,  ixeira 


rum  alborum  choenicem  in  duobus  aquae  con 
giis;  huius  autem'  item  dimidium  relinquat!» 
Cum  haec  remanserunt,  colata  sub  dio  exponito 
et  ambobus  permixtis  vinum  hac  aqua  dilutum 
bibat  et  aquam  ipsam  si  volet,  quam  plurimam, 
neque  aliam  bibat.  Quodsi  potum  istum  aver- 
setur,  hunc  para  et  exhibe:  Caricarum  albarum 
choenicem  duobus  aquae  congiis  decoctum  co¬ 
lato,  et  coelo  sereno  noctu  exponito.  Dein  aquam 
hanc  solam,  si  velit,  aut  vino  mixtam  bibat 
eamque  non  affatim  multam,  sed  dimidiae  he- 
minae  copia,  ut  ne  alvi  profluvium  superve¬ 
niat,  paucoque  interposito  tempore  bibat.  Con¬ 
ferunt  et  haec  quotidie  ieiuno  potui  exhibita, 
trita  et  ,vini  albi  veteris  hemina  diluta:  apii 
semen,  cucumeris  semen,  foeniculi  semen,  cu¬ 
minum  Aethiopicum,  adiantum,  coriandrum 
herba,  uvae  passae  albae.  Haec  et  illa  si  bibe¬ 
rit,  iuvabitur,  celerrimeque  sanus  evadet 


86.  Alius  morbus  regius.  Hic  ex  temulentia 
et  rigore  hiemis  tempore  invadit.  Primum  au¬ 
tem  invadere  incipit  rigor,  deinde  etiam  febris 


—  365  — 


.  r(;?  xartxel  ■  i 'i  Si  bypb  rb  b  rip  detinet  et  corporis  humor  in  cute  .concrescit. 

M‘  zivwnu  b  t$  Sippan.  'To&rotoi  Ex  his  autem  rem  se  ita  habere  manifestum 

JS  JS S»  iri  oiiraq  Z%er  vsKiSv6v  iari  rb  est:  corpus  lividum  est  et  aliquantulum  durum 
Mtrxhjpbii  xal  al  0M(ieq  M  rob  et  venae,  quae  per  corpus  distenduntur,  sunt 
rtaaroq  riravrai  Cixpal-  piQveq  Si  xal  pallidae,  maiores  et  crassiores  quam  antea, 
javjjrepai  !j  rpocBb  elai  •  reravrai  .Si  Cito-  quaedam  etiam  subnigrae  subtenduntur.  Ex  his 
ueHrrepai  xal  akXai  Qbifieq  xal  ijv  rdpivy  si  aliquam  quis  secet,  sanguis  defluet  pallidus, 
r(g  riva  abriav,  febaerai  ri  alput  & %pb,  si  pallidae  sint  venae,  sin  nigrae,  niger  defluet. 
liv  vsp  &%pal  loffl  al  0\t(S sq  fj*  Si  ftS-  Hic  vestem  cuti  adiacentem  prae  pruritu  ferre 
htim  ftw/,  l^iSav  rb  afpoa  jkfoereu.  K al  non  potest,  et  ad  eundum  et  ambulandum 
rb  Ifidnov  vpbq  ’  rip  xpSipoan  vpoaxelpisvov  promptus  est,  sed  prae  imbecillitate  eius  crura 
obx  avixeTa‘  Srd  rou  mytrjifiiV  Ouroq  vp6-  labascunt  et  magna  siti  premitur.  Hic  morbus 
60ft6g  icn  vopebeaiai  xal  0oirdv,  <*AA’  superiore  non  minus  letalis  est,  in  longius  vero 
fab  rijq  Mbebfq  ra  axi !Xea  bvo0iperat,  tempus  protrahitur,  nisi  mox  primis  diebus 
xal  '  fapjt  c06Spa.  ASr>i  f/  vovsoq  olivo  sanescat.  Quodsi  morbus  ad  octavum  aut  nd- 
aov  rijq  vporipyq  Bavaalfiif-  vpoipX^rai  Si  num  diem  extendatur,  in  lectulo  decumbere 
srAc/co  %p6vov,  ‘!)v  iv  rijjci  ivrd  iipipyci  cogitur  et  dolor  magis  urget,  neque  exsurgere 
byitiq  y  iwjrcu  ■  vjv  Si  {/  vovcoq  dvo^xOvifrai  potest  et  plerique  intra  hoc  tempus  confestim 
xal  ybvjrai  bySooq  i)  baroq,  i-uforlvrei  iq  pereunt.  Huic  ita  habenti,  si  ad  eum  initio 
'xXlvvfv,  Xal  {/  aXyyS&v  vii^ei  fiakXov  xal  morbi  accesseris,  ubi  iam  septem  dies  praeter- 
dvlarasBai  ob  SOvarai  xal  oi  sroAA ol  b  robrip  ierint,  veratrum  propinato.  Inferiorem  vero 
r$  xpbxip  vapaxp^/xa  Sia06elpoxrai.  T oorov,  alvum  per  succum,  velut  superiori,  aliquantu- 
bxbrav  oiiraq  ixih  xar'  &P%&£  piP  !)v‘va-  lum  purgato,  aliaque  eadem  medicamenta  ex- 
paybip,  oxbrav  ffy  al  ivrk  <Hjpipai  vaptX-  ltibeto.  Cantharidas  etiam  sine  alis  et  pedibus 
Boat,  iWifiopov  trfcai,  rS\v  St-xdrlS  xmkltfv  tritas  quatuor  et  ex  vini  albi  hemina  dimidia 
%v\ip  bzoxaBijpai, Pq  r&  vp6a6$vj  xal  raXXa  dilutas  exhibeto;  iam  vero  etiam  pauco  meile 
r'a  abra  SiSbvai  0dppcaxa.  AiSovai  Si  xal  affuso,  mox  ita  propinato,  idque  bis  aut  ter  in 


-  866  — 


xavSapiSag ,  i Uveo  xrepSv  xai  xe0a\yg ,  rir- 
aapag  rplfiav  xai  Sieit ;  ohep  XeuxQ  —  Sj/juxo- 
ruXlcp ,  —  Si  xai  pih  xapaxdat  6X(yov, 
eJra  otira  SiSovai  Tieiv  rooro  Tivtra  Slg  9i 
rpig  rijg  Hpoiofaifg  St  rijg  vobaoo 

hourpofoi  xai  Topifipaci  SepaTeCetv  iaSiiru 
St  aaaa  3v  1  Tpoafyrai  ■  otvov  St  Tivdra  Xeu- 
xov,  absTtfpbv  xai  rdXXa  rd  adra  srpoaQe- 
pMco  3.  xai  t$  Tp6a6ev.  Aurtf  i )  vobaog 
%povfy  xai  %«Ac;n),  ijv  fi*i  xar'  dpxdg  xa- 
XSg  fpeXertfiij. 

A£'.  ”AXXog  hrepog.  ’E«i5i^iO«  oZrog 
xaXterai,  SioTi  raaav  iipy/v  txiXa/ifidver 
ylyverai  St  &t6  xXytrftovifg  fiaKiara  xai 
fit^g,  ixeiSdv  fiiySurip.  EbOdcog  oov  to  aupoa 
‘  dk\o%potei  xai  ylyverai  S>xjp6v  xai  oi  60- 
SaXpt-oi  a06Spa  &xpoi  xai  6x6  rdg  rplx«-g 
xai  Sto  roug  bvoxag  i )  vobaog  bxdpxerai  xai 
piyog  xai  xoperog  jStyxptg  ’dxel  xal  de¬ 
viet  t6  aupoa  xai  iv  rij  x£0a\ij  6Sbv\ f,  ?%£/ 
xai  obpdei  S>xp6v  xai  Taxo-  Olrog  6  ixre- 
pog  fytrtrov  Oavar&Syg  r&v  xpoaSev  xai  Sepa- 
Teberai  foeXerdpi-evog  iv  Taxei-  Tobrcp, 
oxorav  obrag  ixf  i  rxdrai  rdg  dyx&vctg 
xai  d0aipdeiv  rob  alfiarog ,  exeira  t upiijuag 
Ticai  IXar^piov-  xdra  ,Si  aung  viTOxaSij pai 
rip  rplry  6veltp,  yaXaxrt.  Td Si  dXXa  po- 
0fpt,ard  re  xai  Td/tara  ‘xai  iSdapuira  rd 
abra  SiSSvai  3  xai  rip  xpdaBev,  xai  xaSalpeiv 


die  bibat.  Procedente  autem  morbo  balneis 
fomentis  curato.  Quaecumque  expetit,  edat  vi 
num  album  austerum  bibat,  reliquaque  eadem 
accipiat  quae  in  priore.  Hic  morbus,  nisi  proba 
curatio  per  initia  adhibita  fuerit,  diuturnus  est 
et  molestus 


37.  Alius  morbus  regius.  Hic  popularis  ap¬ 
pellatur,  quod  omni  tempore  prehendit.  Ex 
repletione  autem  et  temulentia  praecipue  oritur, 
cum  rigore  correptus  fuerit.  Confestim  igitur 
corporis  color  mutatur  et  pallidum  evadit  et 
oculi  admodum  pallidi,  sub  capillos  et  ungues 
progreditur  morbus;  rigor  et  febris  levis  detinet, 
corpus  debilitatur,  caput  dolor  ocoupat,  palli- 
damque  et  crassam  urinam  reddit.  Hic  morbus 
regius  superioribus  minus  letalis  est  et  diligentia 
adhibita  brevi  curatur.  Huic  cum  sic  habuerit, 
cubiti  venas  pertundito  et  sanguinem  detrahito, 
deinde  fomento  admoto  veratrum  propinato. 
Tertio.  ,  vero  die  asinino  lacte  rursus  deorsum 
aliquantum  purgato.  Reliquas  autem  sorbitiones 
potus  et  cibos  eosdem,  quos  priori  exhibeto, 

eius  caput  .crebro  purgato . . 

. multaque  calida  eum  lavato . 


-  367  - 


airov  Tijv  xetp^y  Sapivi  *xal  drb  %aAa- 
(ou  z-imv  xal  A oOeiv  abrbv  xokkip  xal  6 eppip 
•xal  T)v  e&PM  lv  °’lvc?  *-£UX$  s‘^val 
jr (veivxal  k  r'a  dkka  irdvra  rolat  aOrom 
xpeMa  xal  ‘  k  ri%ei  iiyi^g  ‘ierat. 

hi'.  'AAA og  ‘Ixrepog.  Tlyverai  pk  drb 
(pkfyparog,  hrl  Si  xup&voQ  pdhera  kn- 
kap/idvei  xal  tj  %potf  kevxyj  xal  ra  er^Sea 
‘rkijpea  yiynrai  Qkiyparog  xal ‘  drorrOei 
ri  eiakov  '  srouAii  xal  bxbrav  &r oxpipvryj- 
rai,  kvypog  abr$  yiynrai  xal  obpki  keu- 
xbv  xal  vayp  xal  uipierarai  oxotov  dkevpov. 
0 Itoq  6  Ixrepog  obx  tar i  Savardfyg  xal  k 
T&Xei  *  byia^erat.  ToCrov ,  ’  bxbrav  ollrag 
ixy,  K vlfiov  x6xxov  xal  perii,  rv/v  xd- 

Sapeiv  i rnedvyg  yukbv,piki  rapayiag,  tiou- 
•m  ixpo0ieiv,  rieeapug  xorbkag  ■  rty  Sb  dvco 
xoik^v '  Iperov  roiebpevog  xabap^v  rapexiru 
cbg  k  rotei  rp6ebev-  oftro  yap  civ  fflierarb 
0kbypa  dvraydyoi  roo  vrveOpovog  xal  ruv 
dprypi&v  ■  xal  dvayapyapiepbv  c rxevd^eiv  ab- 
rp  Sapnid.  Olrog  ktore  xal  vrvperalvet  j3Ai/- 
Xpp  i rvpertp  xal  (pptxy  kexrv\  bnytyverai. 
Kai  r&kka  pekerdv  ‘rotat  abrolei  oftri  xal 
robg  rpbebev  Ixripovgj  xal  Qappdxoiat  xal 
rupfyei  xal  A ovrpotei  xal  bSiepaei  xal  ro- 


. et  ad  reliqua  omnia 

iisdem  utatur,  et  brevi  convalescet. 


88.  Alias  morbus  regius.  Oritur  quidem  ex 
pituita,  praecipueque  per  hiemem  prehendit,  et 
color  albus  et  pectus  pituita  plenum  est  et  sa¬ 
livam  multam  exspuit,  cumque  exscreat  ei  sin¬ 
gultus  accidit  et  urinam  albam  et  crassam  red¬ 
dit,  in  qua  velut  farina  subsidet.  Hic  morbus 
regius  minime  est  letalis,  brevique  sanescit. 
Huic  ita  habenti  granum  Cnidium  propinato, 
et  post  purgationem  succi  ptisanae  quatuor  he¬ 
minas  affuso  meile  sorbendas  exhibeto.  Ven¬ 
trem  vero  superiorem  vomendo  expurget,  ut 
in  praecedentibus  morbis.  Sic  enim  facillime 
pituitam  ex  pulmone  et  arteriis  deduxerit.  Quin 
et  oris  collutionem  ei  frequenter  apparato.  Hic 
aliquando  leviter  febricitat  eique  levis  horror 
accidit.  In  reliquo  iisdem,  quibus  superiores 
morbos  regios  tum  medicamentis,  tum  fomentis, 
tum  balneis,  eduliis,  potibus  ac  sorbitionibus 
curato.  Ita  enim  citissime  sanum  reddes. 


—  368  — 


rolsi  xal  pofpijfiaai  •  ovra  ydp  dv  rayiara 
uytia  '  vroifaeiag. 

X$'.  ‘‘Ntcijpa,  Imp  xaXeirai  rvfpoq.  T 0- 
Cpog  , u.iv  rouro  rb  vbaypa  xaXterai  •  ixiXap- 
fidvet  ti  Sipe og  Xipy,  bx6rav  6  x6ay  ivnriX- 
Xy ,  %oA ijg  xiyySUcijg  dvd  rb  cupa.  TLMtug 
ouv  rupero!  H%ou(Tt  layupol  xal  xaupa  bigi) 
xal . 1  &rd  roG  jtapeog  daUveia  xal  dxpdreia 
r&v  cxeXiuv  xal  tui/  %eipuv  paXicra  yU 
yverar  xal  vj  yacrtjp  rapdccerai  xal  rd 
i>ro%upiovra  tucdtea  xal  crpbQog  lc%upbg 
inyiyverai.  Taurei  re  racyei  xal  Ijv  ng 
dvacrijcai  6eX y  ai/rbv,  oh  tCvarai  *  bpSoG- 
<r$ai,  obti  rolai  bQGaXpoim  dvopav  tCvarai 
urb  roG  xaCparog  xal  ijv  ng  aCrbv  bpurfi, 
urit  roO  r&vou  ‘axpCav  ob  tCvarai  ‘i ivroxpl- 
vacGai.  'Oxbrav  ti  piXXy  droOvijcxeiv,  blgC- 
repa.  re  opp  xal  (pUyyerc u  bapcaXiug  xal 
rnieiv  xal  (payieiv  alriei,  xal  Ijv  tiprig’xal 
Cpdytp,  iv  rdyja  '  aCpijxe  rf/v  ipvxyv,  ijv’ pii 
iigepicy.  ToCrtp  v\  voucog  xplverai  iv  errd 
ypipyci,  ij  texaricaapcr  vroXXol  te  tiarpi- 
XOCim  .  xal  ig  rdg  el xociriccsapag  •  ”  ijv  yoGv 
raCrag  tiiXCy ,  uyiijg  hrar  xal  ycip  iv  raC- 
rym  rijjai  ifpipyci  tyXoGrai  el  Gavousipog  ij 
ob.  ToGrov,  bxoruv' oGrag.  £%y  ,  &F  lijeOai- 
iv  rycti  Tp&ryai  ruv  ypepiuv  XourpoG  piv 


39.  Morbus  typhus  nomine.  Typhus  quidem 
appellatur  hio  morbus,  invaditque  aestatis  tem- 
pore,  cum  canis  sidus  oritur,  bile  per  corpus 
agitata.  Statim  igitur  febres  vehementes  corri¬ 
piunt  et  gravis  ardor  et  cum  gravitate  imbecil- 
litas  et  impotentia  crurum  ac  praecipue  ma. 
nuum  oritur  et  venter  perturbatur  et  quae  ex 
eo  demittuntur  graviter  olent ,  vehementiaque 
tormina  accedunt.  Hoc  modo  afficitur  et  si 
quis  eum  erigere  velit,  rectus  stare  nequit, 
neque  oculis  suspicere  prae  ardore.  Et  si  quis 
eum  interroget,  audiens  licet,  prae  dolore,  re¬ 
spondere  non  potest.  Ubi  vero  periturus  est, 
tum  acutius  cernit,  tum  audacter  loquitur  et 
potum  ac  cibum  postulat,  quem  si  quis  exhi¬ 
buerit,  brevi  etiam,  nisi  evomuerit,  animo  lin¬ 
quitur.  Huic  morbus  septimo,  aut  decimo- 
quarto  die  iudicatur.  Multi  vero  etiam  ad  vi¬ 
gesimum  quartum  percurrunt.  Hos  igitur  si 
praeterierit,  convalescet,  his  enim  diebus  leta- 
lisne  sit  necne  declaratur.  Hunc  ita  habentem 
ad  hunc  modum  curato:  primis  diebus  balneo 
quidem  abstineat,  vino  autem  et  oleo  tepido  in 
cubili  illinito;  cibis  abstineat,  sorbitiones  autem 
tenues,  frigidas  exhibeto.  Vinum,  si  conferat, 


’  iweabai,  ake(0etv  Se  oh  a  xai  ikaia  %kt-  nigrum,  austerum  bibat;  sin  minus,  album, 
aZ  |j  xofryv  xai  nerim.  &rb%ea6ar  puQf-  aquosum,  austerum.  Quod  si  vehemens  sitis  ex 
“ xtx  Se  ketrra  '  0u%pd  SiSovar  oivov  Se  ardore  urgeat,  ubi  confertim  potum  multum 
y/rds-a  fitkava,  aiiCTv/pbv^ijv  %up$Spyn  i)v  exhibueris,  vomere  iubeto,  quod  bis  aut  ter 
Se  M,  keuxov ,  abarypov,  '  bSaptnrepov  ijv  facito.  Cumque  ardor  tenuerit,  lintea  frigida 
(fs  SiJpa  h%uP*l  roij  '  USarop  dSpbov  intincta,  qua  praecipue  parte  ardere  dixerit, 

SMp  vrheiv,  xtteve  igeptietv,  Slg  ?  rpip  admoveto.  At  si  horror  eorpus  detinuerit,  re- 
‘iQegijt  xotbjaat,  xai  oxbrav  to  xaupia  2%y,!  frigerantia  remittito.  Hic  cum  laboraverit,  ma- 
iaxea  (Sdxrav  'iv  iiSan  i^xpip .rpoimSivai,  xime  periclitabitur  ne  ex  huiusmodi  dolore  de- 
s  fy  (idfaara  0%  xaleabar  iji/  Si  Qplxy.bxV  repente  animum  emittat.  Verum  ad  dolorem 
to  ntifta,  dvtbvat  tci  ipCiypeara.  otrop  bx6-  eadem  medicamenta,  quae  morbo  laterali  de- 
mv  fidhara  vovi?,,  wrb  ‘rfc  dS6vw  h%ai-  tento,  exhibenda  sunt.  Cum  vero  surrexerit, 
0 Vyiq  ’  xivSuveOnet  &0e1vat  rty  ipu%tjv  dkkd  cibis,  potu  et  balneis  quam  citissime  vires  re- 
SiSdmi  %p>)  rijp  oSbvyg  rpt  0ap/iaxa ra  abra,  ficiendae.  .  Morbus  enim  gravis  est  paucique 
i  xai  t$  M  Tijp  vkeupkiSbQ  i%opUvip.  'O-  evadunt. 
xbrav  S'  i^avanrij,  dvaxo/at^eiv  ntricp  xai 
xorip  xctl  Xout potit  rd%i<rra-  vj  ycip  voo- 

pop.%aXeT\ )  xai  vravpot  Sia0e6yowt. 

pt,'.  ”AAA 05  ru0O(.  ’Emka/i/3dvei  fiiv  rd  40.  Alius  typhus.  Morbus  quidem  omni 
yfntfput  trSom  •  yfyyerat  >  Si  *  St'  bypd~  tempore  invadit ,  ex  corporis  autem  humiditate 
&bp>  roC  «6/tarof,  bxbrav  rd  atria  iiypd  oritur;  cum  cibos  humidos  et  copiosum  po- 
I6vra  xai  rd  tot bv  vrouk b  ai  adpxeg  dvavrt-  tum  carnes,  .exsorbuerint  et  flaccidae  exstiterint. 
ani  xai  xrkaSapal  ‘yivavrar  axb  roOrav  Per  exordia  . igitur  febris  tertiana,  aut  quartana 
rd  v6atfpea  yiyverai  pidktCTa.  ”Ap%erai  exoriri  incipit,  et  dolor  vehemens  capiti  ad- 
ouv  b  truperbp  rptrdiog  i)  rerapraiog  xar'  venit  et  interdum  intermittens  in  corpore;  et 
dpyjgg  ytyvbptevog  xai  vrbvog  iayopog  bv  rijj  salivam  evomit;  crebro  ructat  et  oculorum  re- 
xe0akij  bviararat,  More  Si  xai  bv  rcp  erc5-  giones  dolent  et  vultus  exalbescit  et  ad  pedes 
/lari  StakeiTav  xafefiTei  didkov  ‘xai  bpeO-  tumor  laxus  defertur.  Interdum  vero  etiam 
yerat  Toxtvd ,  xai  dkybet  rdg  %<bpag  rdv  totum  corpus  intumescit  et  ad  pectus  et  dor- 


—  870  — 


b(p6aXfi$v  xal  rb  rp6aairov  aCpvei,  xal  i q 
roiiq  xb Saq  o%tra  mripxerar  btoTS  Si 
xal  bXov  ro  cufici  ixoiSdsi,  xal  iq  rd  ardjOea 
xal  Iq  r  b  perdQpevov  '  b(ore  vi  bSbvtj  rp£%ei, 
xal  v/  yair^p  rsrdpaxrai,  xal  rotat  6<p$aX- 
piofai  ’  igofi  la%up8iq,  xal  rb  ataXov  dxo- 
xrOei  xoXXbv  xal  d$p6Seq  xal  b  ry  Qd- 
pvyyi  Soxdst  hi%e<rbai  xal  ’x£p%ver  roXXd- 
xiq  Si  xal  QXeyftalvei  ‘vj  Qdpuyg.  Tourov 
oxbrav  ’  oiiraq  b  xbvoq  xiify,  'dari  ore  xal 
bpSbxvoia  1  cxuP)  ifixlxrsi  xal  xoXXdxiq  i%a- 
xtvv/q  Cisrb  roO  xbvov  t^v  ipu % dQyxs  .  .  . 

. b  ixrd  vtfidpyci  i ]  b  Stxar 

rdaaapar  xoXXol  Si  Siatpdpoum  iq  rdq  elxo- 
eirbaaapaq.  TloXXdxiq  Si  xal  igaxlvqq  if 
vouaoq  dvijxs  xal  Soxdst  itytvjq  elvar  dXXd 
CpuXdatreaSat  XP^,md%piq  dv  al  rdaaapeq  xal 
sixoat  vjftdpat  xapdXSacr  fjv  Si  radvraq  Sta- 
(pbyy,  oh  pidXa  bvfoxet.  ToOrcp.bxbrav 
'SiSs  ?%#  ,  Iv  rijat  TpdTifiat'  t&v  tj/iepinv 
pbcpv/poa  SiSbvai  dXvfrov  xdOsCpSov,  ptdXt  Xe- 
xrbv  xapaxdav-  xlvttv  Si  SiSbvai  fidXava 
olvov  xar'  bXtyov,  'bxaq  dv  Po6Xv/rai  xexpvf- 
ptbov  airta  Si  fiij  xpoalpdpeiv,  xplv  dv  di 


. *  v/pcipai  xapdXSutn  •  xouXOroSaq  Si 

b  ohcp  itpboiiq  SiSbvai  iabteiv  xal  rbv  fyfibv 


sum  aliquando  dolor  excurrit,  venter  coutar 
batur,  et  oculi  vehementer  prominent,  sputum 
copiosum  et  spumosum  exspuit,  quod  ad  fauce 
adhaerescere  videtur  eaeque  asperae  sunt- 
plerumque  vero  etiam  fauces  inflammantur.  Gum 
hunc  dolor  adeo  urget,  fit  interdum  ut  vehe, 
mens  erectae  cervicis  spiratio  incidat  et  frequeif- 

ter  ob  dolorem  animo  linquitur . 

intra  dies  septem,  vel  quatuordecim ;  multi  vero 
etiam  ad  vigesimum  quartum  diem  perdurant 
Saepe  quoque  derepente  morbus  dimittit  et  sa- 
nus  videtur;  verum  diligenter  observare  opor¬ 
tet,  quoad  quatuor  et  viginti  dies  praeterierint- 
hos  vero  si  effugerit,  vix  moritur.  Huic  ita 
habenti  primis  diebus  pro  sorbitione  farina  de¬ 
cocta  tenui  meile  affuso  exhibenda  est.  Vinum 
vero  nigrum  paulatim  potui  dandum ,  ut  volue¬ 
rit  temperatum.  At  cibos  priusquam  ..... 
dies  praeterierint,  ne  porrigito,-  sed  pdlypos  ex 
vino  coctos  edendos  dato  et  ius  sorbendum, 
radiculaeque  multae  comedendae;  Et  nasturtii 
semen  tostum,  molitum  et  tenuiter  cribratum, 
deinde  vino  nigro  acerbo  iniectum -bibat,  po¬ 
lentamque  tenuem  paucam  mane  bibendam  dato. 
Balneo  autem  abstineat, :  donec  ....  dies  prae¬ 
terierint,  sed  vino  et  oleo  tepefactis  cubitum 


—  871  — 


foitBdysiv  xal  paQavISag  rpaytru  xoXXdg  ■ 
Mtl  xapSdfio»  xapxbv  06eag,  ctUcai  xal 
giftu  Xex r&-  'hner*  ix'  oho»  ixifiaXi» 
fLi\a.M  trpvCpvbv  xal  dXQira  Xexrct  bXiyu 
SiS6mi  xlveiv  Zabev,  Xourpov  Si  aze%ir$a, 
ftixptq  St»  al  ...  .  ^ftipea  *apiX6u<rr  ohtp 
Si  xal  bXaltp  %Xn 'ivck  i iXdQeiv  ig  xolrvj»  xttl 
ixfidtrtiv  xal  yXvxvrlSyg  xapxouSixa  x6x- 
xov;  eipav  i»  °hv  ftiXavt  SiSbvat  sr tar  xa l 
yoyyuXISag  SitQbovg  *  * otio»  puftQavira 
toS  ’%uXou,  aprOs ag  rvptp  kvaXrtp  xa)  fi f 
xcevi  xal  aX  l  xttl  iXatcp  xal  eiXtpicp  xal  Sgti. 
"Hv  Si  xal  QApftaxov  (SoCXy  xtrai ,  roo  Kw- 
Stou  xbxxou  xtaair,  xal  fierd  rijv  xdbapmv 
dXeOpou  i(p$oC  xal  Xtmpov  Souvai  Sbo  rpu- 
(SXla  ixpocpieiv  oho v  Si  xivira  rb»  abrbv. 
‘ToCrav  rav  Qapftaxav  xal  pvtyyfidrav  xal 
rora»  b  n  $.v  StStpg  ‘bvijeei,  ij»  re  xard 
iv,  ij v  re  xard  xXeloi  xpoGQipyg,  xal  oiira 
rayptsra  bytia  sr oifjaeig-  Si  vourog  yptXexij 
xal  sravpoi  SiaCpuyydvovn. 

/ta'.  “AXXog  rijQog.  rly verat  fiiv  Sid 
r6Se  ■  bxbrav  ij  xoXvj  tsaxeltsa  puyijj  rtp  at 
fian  avet  rdg  QXijdag,  xal  orjf  rb  afpia, 
olStj/ta  dvlrrarat  fidXitxra  fiiv  iv  rolai  &p- 
Spoin-  xaratmjpl^ei  Si  ivlore  xal  ig  rb 
dXXo  rapta  xal  blbvag  xapiyju  bi-etag4  xal 
ol  xoXXol  ix  *  raurtjg  rijg  vobrou  %a Xol 
ylyvovrai,  bxbrav  dxoXtj06e7ra  i»  roltn  t Ip- 
Spoiffi  ij  ’%oX ij  xapiubij-  ij  Si  bSbvvj  StaXeU 
xoxitsa:  ixiXufi(Savei  xal  Sid  rpi&v  tjfiepiav 
xal  Sta  rerrdpav.  T ourov  bx6rav  &Se  t%y., 


ituro  in  cubili  illine  et  absterge.  Ao  paeoniae 
seminis  grana  decem  ex  vino  nigro  decocta 
potui  exhibeto  et  raporum  probe  decoctorum 
iusculum  sorbeat,  caseo  insulso  conditum,  pa¬ 
pavere,  sale,  oleo,  lasere,  et  aceto.  Quodsi 
etiam  medicamentum  propinare  voles,  granum 
Cnidium  propinato  et  post  purgationem  farinae 
coctae  et  pinguis  duo  acetabula  sorbenda  dato, 
idemque  vinum  bibat.  Haec  medicamenta,  sor¬ 
bitiones  et  potiones  quascumque  dederis,  sive 
singula  per  se,  sive  plura  simul  exhibueris, 
proderunt,  sicque  citissime  sanum  reddideris. 
Morbus  autem  gravis  est;  paucique  evadunt. 


41.  Alius  typhus.  Gignitur  quidem  hanc  ob 
pausam,  cum  bilis  putrefacta  cum  sanguine 
per  venas  permixta  fuerit,  et  sanguis  coierit, 
tumor  maxime  in  articulis  exsurgit;  interdum 
vero  etiam  in  totum  corpus  decumbit,  dolores¬ 
que  acutos  exhibet.  Ac  plerique  ex  hoc  morbo 
claudi  evadunt,  ubi  bilis  in  articulis  retenta  in 
totum  obduruerit,  dolor  vero  intermittens  tertio 
et  quarto  quoque  die  invadit.  Hune  ita  haben¬ 
tem  ad  hunc  modum  curato;  dolore  in  corpore 
obtinente,  tepefaotoria  ex  oleo  illito  admovere 


—  872  — 


peeXeTav  olirui-  'bxbTav  fiiv  ij  bSOvij  ?%#  i v 
r$  trt&fixn,  xXidopeara  rpocTiMvai,  iXatcp 
uraXettpag-  bxbrav  Si  diqt,  Souvai  aira  £X- 
XifSopov  vrupiijeag  xpiubev  drav  ro  c&fi-a-  r% 
Si  ucrepaty  bppbv  alybg  e-^aag,  Souvai  rmv 
Suo  %o£ag,  rapte  Tbv  Irspov  %o£a  ptiXt  ra- 
pa%£ag,  rapa  Si  rbv  irepov  ciX  ag  rapa(Sa- 
X&v  elra  xOXtxa  rapa,  xuXixa  rapaXXds- 
oav  mvira  eag  dv  ixrty  'drav  ig  itrriptjv 
Si  fisra  t>)v  xdSapaiv  (paxtjg  rpv(SXtov  fioQe- 
£ra  xal  tfeOrXav  rpu/SXtov  Xirap&v  dX0ira 
vrapardaag  ixmira,  xal  veoaaou  aXexroptSog 
xpiag  ij  vreXeidSog  Ij  rpuyivog  Ij  Si 'og  i)  iibg 
’  rtovog  rpayirce.  Tbv  Si  iXXifiopov  Si'  £x- 
TVjg  vjpeipvjg  SiSbvai  xal  iji i  xou  r&v  dpbpav 
armSkxyTai  xal  /ilj  6£\y  atplaTaatkgi ,  aixiivjv 
Tpoc(baX&v  dtpaipieiv  rou  alpoarog,  xaraxe v- 
t&v  i txlSi  rpiy&vtp,  ‘Ij v  iv  rom  yoOvam  ivtp 
rb  olStjfea,  t&v  Si  dXXav  dpSpav  peijSiv  xev- 
rpiCxnfig.  T ag  Si  peerat-b  t&v  vjfiipiav  antov 
rpoatyepiaQa  i iprov  fiiv  &g  orroTaTOv,  fid- 
£ av  Si  ipaicrTiiv  &g  peaXioTa  ‘  Stpov  S’  i%iTU 
/laXurra  /xiv  SpviOu  brTvfV  dvaXrov  el  Si 
peij,  xal  ‘iQSijv,  iTape eufiivtjv,  dveu  Tupou 
xal  <n jcd/iou  xal  aX6g •  l%S6si  Si  xpeiabu 
Tolai  TapxaSsTTaTOicri,  bltrolm  Si  Tbv  " abrbv 
rp6iov  Tom  xpiaai,  ’  Ij  iipav  Si' opiydvou' 
raTTce,  iXatcp  uro%pbag-  olvov  Si  nviTU 
Xeuxov,  Ij  v  i-VfiQipy  •  ‘ei  Si  fivj,  fiiXava- 
xal  repibSoitri  TaXairopeira  SC  iffiipijg  xal 
IxeTd  to  Selxvov  xal  SpUpiog,  bppov  Si  xal 
ydXa  Tvjv  &pyv  nvira  alet ■  Ijv  Si  mi  Soxitp 


oportet.  Ubi  autem  remiserit,  veratrum  exhi 
beto,  fotu  prius  universo  corpori  adhibito" 
Postero  autem  die  serum  lactis  caprini  dec* 
ctum  ad  duos  congios  potui  exhibeto,  ad  alte 
rum  congium  meile  affuso,  ad  alterum  vero 
sale  iniecto,  deinde  vicissim  alternatis  poculis 
totum  ebibat.  Sub  vesperum  vero  post  purga. 
tionem  lenticulae  acetabulum  sorbeat  et  beta- 
rum  pinguium  acetabulum  polenta  aspersa  bi¬ 
bat.  '  Pulli  gallinacei  carnem,  vel  columbae, 
vel  turturis ,  vel  oviculae,  vel  suis  pinguis  edat' 
Veratrum  autem  sexto  quoque  die  exhibeto  et 
sicirbi  in  articulis  tumor  exoritur,  nec  disce¬ 
dit,-  admota  cucurbitula  sanguinem  detrahito 
compunctis  acu  triangulari  genibus,  si  iu  his 
tumor  exstiterit;  —  nullo  tamen  alio  articulo 
compuncto.  Intermediis  autem  diebus  cibum 
sumat,  panem  quidem  maxime  assatum,  mazam 
autem  quam  maxime  meile  et  oleo  subactam. 
Pro  opsonio  autem  potissimum  quidem  habeat 


ad  eundem  modum  quo  carnes,  aut  coctis  ori¬ 
gano  conspersis  et  oleo  subunctis.  Vinum,  si 
conferat,  album  bibat,  quodsi  non  conferat, 
nigrum  et  obambulationibus  de  die,  post  coe- 
nam  et  mane  se  exerceat.  Serum  autem  et  lac, 
cum  tempus  feret,  semper  bibat.  Quodsi  tibi 
visum  fuerit,  etiam  asininum  lac  decoctum  ex¬ 
hibeto.  Et  si  sanus  evaserit,  eum  a  frigore  et 
aestu  tutum  praestare  oportet,  neque  cibis  ad- 


iifeii 


—  878  — 


\nl0V  yd Xa  fliivai  dtpe-^aag.  Kal  !jv 
,  yivyrat,  iv  CpvXax^  aiirbv  e%eiv  rou 
';og  xal  rou  xvlyeog  xal  rav  atrlav  po) 
IfiTi xXdaSco-  xtviuvog  ydp  aHng  uxo- 
daat  rvpv  vouaov.  T aOripg  rijg  vottaou 
tepaxevofihw  iv  w<sl  iiytvjg  yty ve¬ 
rat-  'olrot  ydp  xplvouai,  ei  6avdai/aog  tyoii-if 
ydp  vove og,  Ijv  xal  xapaxpijfia  $epaxeOi/rai, 
%aXexvi  xal  rolai  xXeiarotat  gvvaxoSvtfaxet. 

ptfi'.  "AXXog  ri itpog.  Tty verat  peiv  rb  v6- 
mtfi a  bxSrav  ng  xXyaSij  xavrotifg  bx&pvpg- 
■  rolai  iit  xal  (payovet  xX axouvrog  xal  ayad- 
pifg  xal  rdv  HXXav  pieXtruSivruv  dxXtfarog. 
T b  ydp  /liXt  rb  e<p6bv  xau/iaruiig  ian  xal 
xpoaxXdaaerat  rij  xorXitp-  ixetra  oxbravxar- 
etptfSH  iv  rtjt  xotXly  '  dva^iet  re  xal  i%axi- 
vfg  i )  yaarvfp  deiperat  xal  xlpoxparai  xal 
ioxiet  itappijaaeadat,  xal  igaxtvyg  itdppota 
'  ixey ivero  xal  bxbrav  dxat;  Sperat  %a- 
pietv,  xoK Xdg  iifiipag  xaDalperat  xal  xoXXol 
pierd  raOrvfv  rv\v  xdSapatv  bytieg  iyivovro. 
'Ox6r av  ovv  xaOatprat  aitrbfoarog  xa6atp6pt,e- 
vog,  CpaxcSv  %vfMv  dvayxdaat  aiirbv  ixxietv 
rpta  ‘{jfil%oa  S.X  ag  'xapafiaX&v  pier  a  ii 
rijv  xdSapatv  rou  %vpt.o0  ig  iaxipvpv  Cpaxijg 
rpufiXlov  potpeiru,  tpvxp^g  dvdXrou,  alXQtov 
ii  ’  ixttpOaOa  xouXit  xal  aeOrXou  rpv/iMov 
dvyiCvrov  Xtxapou  dXcptra  xapaxdaaav  ’  <pa- 
yira  •  olvov  ii  xtvira  fiiXava  aiiarypbv  xar' 


modum  repleatur.  Periculum  enim  est  ne  rur¬ 
sus  morbus  revertatur.  Hoo  morbo  ita  curato 
aeger  intra  sex  menses  convalescit ;  hi  enim 
decernunt,  num  letalis  sit  nec  ne.  Morbus  enim, 
etiamsi  statim  curetur,  gravis  est  et  plerosque 
ad  mortem  usque  comitatur. 


42.  Alius  typhus.  Oritur  quidem  hic  morbus 
cum  quis  se  omnis  generis  fructibus  horaeis 
expleverit;  aliis  etiam  ex  inexplebili  placentarum 
ex  sesamo  aliorumque  ex  meile  dulciariorum 
esu.  Mei  enim  coctum  in  ventriculo  ardorem 
excitat,  atque  affigitur,  dein  ubi  in  ventriculo 
coctum  fuerit,  effervescit  venterque  derepente 
attollitur,  inflatur  et  disrumpi  videtur  alvique 
profluvium  derepente  oritur,  cumque  semel  flu¬ 
ere  coeperit,  per  multos  dies  purgatur  multique 
ab  hac  purgatione  sani  evadunt.  Cum  igitur 
sponte  purgatio  cessaverit,  lentium  cremoris, 
addito  sale,  tres  semicongios  ut  ebibat  cogito. 
Post  succi  autem  purgationem  sub  vesperum 
lenticulae  frigidae  insulsae  acetabulum  multo 
lasere  incocto  sorbeat,  et  betae  non  conditae 
pinguis,  polenta  aspersa,  acetabulum.  Vinum 
nigrum  austerum  bibat  paulatim.  Reliquo  au¬ 
tem  tempore  eadem  faciat,  et  cibos  assumat; 
panem  exassatum  '  et  1  mazam  quam  maxime 


—  874  — 


bXiyov.  T b  ik  Xourbv,  rou  %p6vou  rk  abrd  meile  et  oleo  subactam.  Primis  autem  dUb 
rs  vroiekra  xal  eira  xpoeQepki T$a,  kprov  farinam  coctam  et  meile  affuso  refrigeratam  com 
kgorrov,  [iaZ&v  rs  0«/r rii»  kq  [Uberer  edat.  Vinum  bibat  nigrum,  austerum  et  quoad 
rkq  fk  xptbraq  r&v  {[[upkav  kXeupov  (payk ra  sanatus  fuerit  morbus  haec  assumat.  Qui  vero 
xarsCpbov  aroip6%nv  xal  [ikXi  rapa%kav  •  propter  fructuum  horaeorum  esum  morbo  cor- 
olvov  Sk  xivkra  [ikXava  aberypbv,  iaq  kv  reptus  est,-  huic  flatum  exhibet,  tormina  ac 
xaraerip  {/  voOeoq,  raura  xpoeQepkebu.  Tip  dolorem,  neque  cibaria  demittere  solet,  venter- 
Sk  luto  rvjq  bx&ffl  A yQQkvri  ryj  voCecp  03-  que  ei  magnus  et  durus  est  et  rigor  febrisque 
eav  xapk%et  xal  erp6(pov  xal  iS&nf v  xal  ra  detinet.  Huic  si  quidem  venter  commotus  fqe- 
eiria  oux  kUXei  iia%apketv  xal  j}  yaervip  rit,  viginti  ut  minimum  diebus  purgatur,  cum- 
[isyd Xv\  xal  exXi/pil,  xal  fiyoq  xal  xuperbq  que  purgatio  cessaverit,  confestim 'sanus  evadit 
kyei.  '  ToCrtp  Ijv  [ikv  atirofidry  rapa%6%  v/  Sin  non  sponte  turbatus  fuerit,  eum  hippophaes 
xoiXfy,  kv  eixoei  i/fikpyei  rb  k\d%ierov  xa-  succo  aut  grano  Cnidio  purgato.  Subvesperum 
Oatpirai  xal  bxbrav  xaCeiprai  xabaipb/isvoq,  autem  eadem  quae  sponte  purgato  exhibeto. 
i/ytijg  xapaxpijpca  kerai  ■'  ijv  ik  atiro-  Postridie  vero  si  febris  detineat,  quietem  agat, 
fidry  rapax&9,  xaitaipeiv  abrbv  rip  rou  bnr6-  eique  vinum  idem  cum  aqua  gelidissima  bi- 
0£«  bvrip  yj  rip  Kwdiij)  xbxxcp-  kq  kexipvpv  Sk  bendum  dato.  Quodsi  febris  minime  detineat, 
rabrk  SiSbvai  &  xal  rip  abrofiarcp  xaSatpo-  victus  ratione  utatur  non  humida,  sed  valenti- 
[ikvcp-  rijj  <T  berepafy ,  ijv  [ikv  xupsrbq  kxVi  ore  ciborumque  habita  ratione  deambulet.  Ex 
ijeuxfyv  kxkra,  SiSbvai  Sk  abrip  xiveiv  rou  hoc  morbo  plerisque  tandem  aqua  intercus 
abrou  o’ivou’aq  kv  ipu%pora rip  viari •  Hjv  Sk  contracta  est.  Et  si  visum  fuerit,  alvum  per 
[ivi  k%>p  vruperbq,  SiairkeSu  Siairav  [lif  uypkjv,  infusum  subluere,  iisdem  quibus  in  aqua  inter¬ 
ii  A  A’  leyuporipyv  xal  xspixarekra  rpbq  ra  cute  alvum  subluito.  Quodsi  voles,  ex  hisce 
Siria  rex[iaip6[ievoq.  'Tiro  roOrou  rou  vorf-  infusum  parato :  thapsiae  herbam  in  aquae 
/iaroq  troAAoart  ijfy  OSepoq  kxeykvero  xal  ijv  mulsae  hemina  coquito,  deinde  sie  per  infu- 
Soxif  eoi  xX O^eiv,  roiei  abroiei  *  xXOeov  olet  sum  immittito.  Hic  hoc  modo  curatus  citissime 
xal  rbv  uSepiavra.  ”Hv  Sk  fSoOXip  roieiSe  sanus  evadet. 
xXO^eiv-  kv  fieXixp^rou  xorCXjp  ‘rofyv  baipi^q 
ktpijeai,  slra  oilraq  ’  xXCeai.  Olroq  ouru 
Sepaxeub/ievoq  rdyiera  byiijq  kerai. 


fiy'.  ”AAA oq  ru0oq.  Fiyverat  [ikv  rh  48.  Alius  typhus.  Gignitur  quidem  hic  mor- 
vbeqfia,  bxbrav  rb  irypbvrb  kv  r$  e&piari  bus,  cum  corporis  humor  coactus  et  plus  aequo 
’  ^ufcrxyy  xal  kvafypavbij  fiaXXov  rou  xai-  resiccatus  fuerit.  Cum  igitur  hoc  morbo  deten- 


—  875  — 


mu  Ttyverai  ouv  rv/v  IStyv,  bxbrav  rlp  vo- 
eiutrt  Zx^rcti,  Stuypog,  Bxa%pog,  Sia$a- 
nfp,  'xOart  xMipei  toixkg  obpov,  xtyv  otix 
olSki,  dA Ad  Xexrbg  xal  axeXi0p6g  ian  xal 
kabevtjg'  /idXiara  Si  roO  a&pcarog  XexrOve- 
rut  rag  xXyTSag  xal  rb  xpSaaxov  layupug 
xdn ayyog  xal  o l  b(p6aXfiol  iyxoiXoi  aQbSpa. 
Taura  fdv  bxb  rou  ma^parog  xda%ei  ■  ijv 
fi  {/.Xpoitl  rou  akftarog  poiXaiva  f,  raSe 
ahia  tari  •  tg  rk  QXtfiia  xal  & rb  rb  Stppia, 
ox6rdv  %oh )  fitXaiva  uxtXOip  xal  ixl  roO- 
roiai  oxbrav  Stp/iq  ixiy  iverat ,  kvayxy  uxb 
o Sv  rou  bepfiou  ^vyxateobat  re  xal  kva^- 
palnabai  rk  QXt/iia,  liare  rb  af/aa'^  %»- 
pteiv  xark  rk  QXifiia.  Tofe  oSv  xkayei 
ovrog  ■  A exrbg  ytyverai  xal  xartayyog  la%u- 
pSbg,  xal  rotai  bQSaXpiolai  apaik  ’  axapSapeOa- 
aei,  xal  rag  foutag  kxb  rou  ipearlou  SypeOei, 
xal  '  fibpog  r&v  airtav  ‘  /aaXX6v  tari  tj  tryiat- 
vav,  xal  A uyyou  kxea(3eapt,ivou  7$  bSpiy  ijSe- 
rai,  xal  igovetpkaaei  bapuvd-  sroAA axig  Se 
xal  (iaft^ovri  abrip  xpotpyerai  q  yovtf. 
ToCrip,  bxorav  olirag  xabatpeiv  n )v 

xoiXfyv  n )v  /atv  ava  iX\e(36pcp  •  rtiv  St  xara 
bx$  axa/a/xavlv/g  •  /a era  St  rt/v  xkSapaiv  rk 
aiirk  SiSbvai  &  xal  rolat  kXXoiai  xal  bppbv 
xal  ykXa  (Sobg  !j  alybg  SiSbvai  rty  lipy/v 
SiSbvai  Si  xal  Sveiov  *  yaka  kQtipuv  tg  uxo- 
xkSapaiv.  Olrog  obra  fieXerk/aevog  fiaXi- 
ara  tv  Sual  'ireai  Ciyivig  ytyverai ■  airta  Si 
k  / boCXerai  xpoaCpeptabco ■  ei)u%eta6a  Si  ug 


tus  fuerit,  habitu  est  perhumecto,  subpallido, 
pellucido  et  vesicae  urinae  plenae  similis  vide¬ 
tur,  sed  non  intumescit,  verum  tenuis  est,  ari¬ 
dus  ac  debilis.  In  corpore  autem  praecipue 
claviculae  extenuantur  et  vultus  vehementer 
gracilis  est  oculique  admodum  cavi.  Et  haec 
quidem  ex  hoc  morbo  accidunt.  Quodsi  cor¬ 
poris  color  niger  exstiterit,  haec  rei  causa  est: 
cum  in  venas  et  sub  cutem  bilis  atra  subierit, 
cumque  his  calor  supervenerit,  venulas  a  calore 
exuri  *et  resiccari  necesse  est,  ac  proinde  san¬ 
guis  per  venulas  procedere  nequit.  Sic  igitur 
afficitur:  tenuis  et  vehementer  gracilis  evadit, 
oculis  raro  nictatur  et  muscas  in  stragulis  se¬ 
ctatur,  cibi  avidior  est  quam  sanus,  lychni 
exstincti  odore  gaudet,  frequenter  in  somnis 
seminis  profluvium  patitur  et  plerumque  inter 
eundum  ei  genitura  profunditur.  Huic  cum 
sic  habuerit,  ventrem  quidem  superiorem  ve¬ 
ratro  purgato,  inferiorem  vero  scammonii  succo. 
At  post  purgationem  eadem  quae  ceteris  dato 
et  serum  lacque  bubulum  aUt  caprinum,  si  anni 
tempus  fuerit,  exhibeto.  Lac  etiam  asininum 
decoctum,  ut  aliquantulum  purgetur ,  dato.  Ad 
hunc  modum  curatus  intra  biennium  fere  sanus 
evadit.  Cibos,  quos  velit,  accipiat,  quam  plu¬ 
rimum  comedat  et  pro  ciborum  ratione  obam¬ 
bulet.  Hic  morbus  viginti  annis  maiorem  pre¬ 
hendit,  cumque  prehenderit,  nisi  per  exordia 
curatio  adhibita  fuerit ,  non  deserit,  quin  viginti 
anni  praeterierint,  sed  perseverat,  deinde  non- 


_  376.  — 

/udXtara  xal  reptrufeiru  npbq  rd  atria  nullis,  dum  curatio  adhibetur,  decedit.  Grav' 

rex /taipbftem-  A iirij  i )  vouaog  Xa/x(idvei  autem  morbus  est. 

rpea(36repov  elxoa aerios'  ox6rav  $b  Xd/dtu, 

$v  ^  xar'  dp%dp  rou  vorf/xaro?  pieXer^, 
obx  bxXebret,  '  i rpli  dv  ilxoat  brea  rapbX6ip, 
dXXd  irpoeicyer  brena  ivlotat  fieXerapb- 
votat  b^bpxerat-  ij  Sb  vouaop  %aA6jrjJ. 

:  11$'.  ’E! Xeol.  ElXeol  $b  rd$e  rd  voatfpcdra  44.  Tenuioris  intestini  morbi,  aut  volvuli. 
xaXberar  ylyverat  $b  d*b  rSivSe  pedXtara-  Volvuli  appellantur  hi  morbi,  ex  hisque  prae- 
ijv  rou  xup&os  teppQ  ‘rip  Stalrt j  xal  U >ypijj  cipue  oriuntur,  si  quis  calida  et  humida  victus 
Xpbyrat  xul  /uijre  repibSotai  raXairapbt^xpbp  ratione  per  hiemem  utatur,  neque  ciborum  ra¬ 
ri  atria  rexpiutpbpievot; ,  TtfoxXdpt.evot;  Se  tione  habita  ambulationibus  se  exerceat,  verum 
ebStp  dei,  ena  e^arlvtu  dvuyxaobijj  (daSlaat  expletus  perpetuo  dormiat,,  deinde  derepente 
/xaxpijv  bSbtt,  tpbxeog  bovrop,  ena  ptydaip  longum  ,  iter  per  frigus  conficere  cogatur,  po- 
UTb  rd  barba.  T dSe  oSv  ■*StofesiU$6<r*-.iy-  stea  sub  ossibus  rigor  corripiat.  Sic  igitur 
ylyverat  h  rop.a&fiuri  xavrl  xai  ij  XP01*!  afficitur:  flatus  universo  corpori  oboritur,  color 
ylyverat  '  ptoXtfiSoeiS^  xxl  ptyol  alel,  liare  plumbum  refert,  et  perpetuo  riget,  adeo  ut 
oi  Oepfibv  xarayubh  '  ptif  Soxbetv  'iepfibv  £/-  calida  ei  affusa  minime  calida  sentiatur.  Cor¬ 
na/.  To  Si. rufiu  Xouo/jt,bvou  abrou  Xexl^erxi  -  pus  autem  dum  lavatur  a  calida  desquamatur, 
’  urb  rou  iepfiou,  piaXiara  Se  {f  baxv'  ‘xal  praesertim  vero  scrotum,  sique  digito  corporis 
%v  rtp  SaxruXtp  rou  adfiarbQ  *  xou  CiroTibty? i  partem  aliquam  comprimas,  desidere  facies  et 
IviXdaett;  xal  aypiavberxl  aot  liaxep  bv  aratri-  tibi  vestigium  apparebit,  non  secus  ac  in  farina 
ftdXtara  Se  bv  rolat  roal  bvSXdrat.  Tu  Se  aqua  subacta.  Maxime  autem  in  pedibus  de- 
axbXea  (iapha  abrou  xal  xeptCponbtjt,  rpb-  sidet,-  Eius  autem  crura  gravantur  etsideam- 
fiei,  xal  ijv  xpbp  alxoi;  (SuSlfy,  rveuanqi  bulet,  tremunt,  sique  per  acclivem  locum  iter 
aCpbSpa,  xal  .'di  dXbvav  Soxbouat  dxoxpbfia-  faciat,  crebro  admodum  spirat,  ulnae  suspensae 
aSat  xal  Sltpa  £%ei'.rdi;  vbxrag,  rd  Se  atria  esse  videntur,  sitis  per  noctem  detinet,  cibosque 
&>/jt,d  Staxupbel,  daa'  dv  xaruCpuyip.  ToOrtp,  quoscumque  comedit,  crudos  per  alvum  demit- 
bxorav  oSrai  l!xtl ,  xupitjaai  airbv.“ro0'>eve-  tit.  Huic  ita  habenti,  cum  ei  fomentum  ad- 
/Spoii  StSbvat  i"  rlvetv.  f)  .rou  "  itnr60s»  i}  rou  moveris,  cneorum,  aut  hippophaen*  adt  granum 


—  877  — 


ZvtStou  x6xxoo  ■  perci  Si  rv\v  xdOapaiv  rabrd 
SiSim,  &  '*d  ™<n  rptefov  S'u<rrepaly 
'oveiov  y&Xaxrog  e06ou  %oia  *  SiSSval  Slg  ix- 
mtv  aXag  rapafSaXdv  ig  iairipvfv  Si  Sa¬ 
rni™  aprov  80ov  Si  i%irco  8'iog  xpia 
i<p6i  xai  xouXbroSag  e0Soug  iv  oivip  piXavi, 
xal  rSv  fypbv  pufitpavtra-  xal  0ax$v  i%ira 
&Se  iox euarpiv-pv  xorOXpv  0axou  iipljeag 
rpfyai  Xelpv,  Stretru  dXevpov  xapa.pit~ai  x al 
tlX0iov  im^irai  xal  aXag  Ip^aXelv  xal 
St-og  ixi%iai  xai  ax6poSa  ‘  %w80av  ireira 
USap  izi%ia/}  ^iaai  Slg  if  rpig  xai  ropyvav 
•  &[La-  ire na  d0eX8>v  ’  i06%6u  •  erra  Si 
pp  Xl-pv  xa%eia  •  ipi/SePXrfrOa  Si  xai  -  tj 
yXij%av  iipopivip  rvjgebaSipg  eivexa.  \  -Tdg 
Si  perai-b  r&v-  ifpepiav  ipiroug  vroieirSa  Si' 
ixrpg  v/pipxg 4  cruptprSai  Si  %pij  cLXXoto  xai 
S.XX ore  «r pd  rou  ipirou  xai  ri pg  0appaxo- 
crorlpg  •  xai  Sih  rptrpg  {/pippg  XouirSa ,  ’  Ijv 
igvptyipiy  el  Si  pii/,  dXei0ir8a  xal  neptra- 
reira,  9/j  Suvarog  %,  srpbg  rb.  atria  rexpai- 
p6pevog-  xal  dxrpg  0bXXa  xal  xovOTpg  rijg 
alsi  dcraSjjg  i0av  SiSovat  irSletv.  Oura  ybp 
•peXer  dpevog  ‘  pffiar'  olv.  St&yoi  xal  v/  vourog 
IxXebrot  clv  ivtavatatp4  vroXXotn  Si  ijSp  .byj- 
Ut  '  yevopivotri  Sii,  Sbo  iriav  ij.  voOrog  Sxe- 
rporlaae4  dXXa  %pp,  vjv  uxor  pomdmp ,  rfy 
abn )v  ipatv  lijaOai.  ’'Hv  Si  rpfrov  bxorpoxt- 
offjj,  oi 'Sif/tct  piv  obx  ixtyly verat ,  Xexrbg 
Si' ylyverat  xal  xariqxy.og4  dp^eral  Si  Xe- 
xrbveaSai  aro  toO  xpoo6xo4J  xal  ri/v  Xpoivjv 
SxXeuxog  ylyverat ,  pdXXov  %  ro  xptahev. 
Tobttp  SSspog  tvfiri'  iy ivero  iv  rip  xoiXlip4 
i)v  ouv  iyyivtfrai ,  rd/iveiv  foiv  ob  %p<1'  axo- 
Savierat  ydp;  Oepatrebeiv  Si  r olat  abroTat, 
oTn  xal  rbv  dvrb- rvrXpvog  bSepiuvra.  ToCrov 


Cnidium  propinato.  Post  purgationem  autem 
eadem,  quae  superioribus  dato.  At  postridie 
lactis  asinini  cocti  congium  sale  iniecto-bis  ebi¬ 
bendum  dato.  Sub  vesperum  panem  in  coena 
sumat,  pro  opsonio  habeat  oviculae  carnes  co¬ 
ctas  et  polypos  coctos  ex  vino  nigro,  iusculum- 
que  sorbeat.  Et  lenticulam  ad  hunc  modum 
apparatam  habeat :  lentis  heminae  coctae  probe 
tritae,  postea  farinam  commisceto  et  laser  de¬ 
rasum  et  sal  iniicito,  acetum  infundito,  et  ad 
haec  allia  simul  coquito ,  deinde  aqua  affusa 
bis  aut  ter  fervefacta  simul  ipsa  rudicula  agi¬ 
tato,  postea  detracta  refrigerato.  Sit  autem  non 
valde  crassa,  cuique  boni  odoris  gratia  pule¬ 
gium,  dum  coquitur,  iniectum  sit.  Interiectis 
autem  diebus  sexto  quoque  die  vomitum  exci¬ 
tet,  subinde  tamen  ante  vomitum  et  medica¬ 
menti  potionem  fomentum  admovere  oportet. 
Tertio  quoflue  die,  si  conferat,  balneum  exhi¬ 
beatur,  sin  minus,  inungatur,  et,  si  possit,  pro 
ciborum-  ratione  deambulationibus  utatur  et 
sambuci  folia,  conyzaeque  semper  tenellae  de¬ 
cocta,  edenda  dato.  Hac  enim  curatione  fa¬ 
cillime  deget,  morbusque  post  annum  deseret. 
Multis  vero  iam  sanatis  post  biennium  morbus 
reversus  est,  verum  si  redeat,  eadem  ratione 
curare  oportet.  Quod  si  tertio  revertatur,  tu¬ 
mor  quidem  non  accedit,  tenuis  vero  et  gra¬ 
cilis  evadit,  et  facies  extenuari  incipit,  colore¬ 
que  exalbido  magis  quam  prius  exsistit.  Huic 
interdum  aqua  intercus  in  ventre  suboritur.  Si 
igitur  exortus  fuerit  ,  eum  minime  quidem  se¬ 
care  oportet,  moritur  enim,  sed  iisdem  reme¬ 
diis  ourare,  quibus  ex  liene  aqua  intercute  la¬ 
borantem.  Hunc  maxime  quidem  ut  per  initia 
cures  tibi  videndum  est,  sicque  celeriter  sanum 


gravia  sit,  mnJtt 


878 


fi&Xurra  fiiv  xar'  apx&g  1  [bobXsaSai  /&£- 
Xerav  xal  ollra  rayjiac;  uyiia  x-oifaetg-  vj 
$i  vovuog  Sierai  ppeXirtfg  vroXXijg-  %«Ae;ri} 
ydp. 

.  fis'.  “AXXog  slXebg.  OZrog  ixiXapfidvei 
fidkiGTa  pdv  Upsog  S>py  iv  eXtbSeat  %upU 
oiffi,  pnaXXav  Si  airb  SSpovroattfg  •  roXXoi  Si 
'vjiy  xal  irpbg  rbv  ijXiov  eiX tpSivTsg  ^uvtaxibif- 
aav,  rtjv  xeCpaXvjv  dXy^aavTeg.  T d  S' dXXa 
Tupaz-kfoia  Tom  vp6c6ev  vdaxouei,  7rXv\v 
rijg  xporfs*  y&P  ‘  &%P°S  y!y  verat  oUv 
vep  ‘ctStov,  xal  oi  bipSaXfiol  Itm  ore  Uri- 
pou  trtfisrXavrai.  Tourov,  oxorav  olirtag  f%#j 
Separebetv  rotat  .a&rotri,  ofat  xal  rbv  xpbaSev; 
StSbvat  Si  -  ipefitvDwv  Xeuxcbv  iiScop  itpco v  xU 
j ieiv,  —  xal  iv  r$  ohcp  xtpvag  StSbvat •  xa\ 
rijv  xeCpaktjv  xaSatpeiv  r$  rer pay&vcp,  OS- 
rog  vpaaov  roO  vrporipou  Oavar&Syg-  ‘  xaXie- 
rat  Si  elXsbg  Urep&tyg. 

p te'.  "AXXog  slXebg.  Tcc  poiv  dXXa  traaxei 
trXijbog  rd  abra  rtSiat  zpbaiev,  —  dpxsrat 
Si  /Jterorbbpou  ytyveaSca  ’rb  vbaypta,  —  rdSe 
Si  vrpoay  iy  verat  •  ix  rou  arbpcarog  xaxov 
4£«  ’  xal  &rb  rS>v  bSbvrav  ‘;ra  oSXa  u$f* 


reddes.  Morbus  autem  cum 
cautione  indiget.  . 


45.  Alius  volvulus.  Hic  aestatis  tempore 
praecipue  invadit  in  palustribus  locis,  ex  aquae 
autem  potione  magis;  multi  vero  etiam  ad  solem 
volutati  cum  capitis  dolore  morbo  detenti  sunt 
In  reliquis  eodem  modo  afficitur,  ac  superiores 
excepto  colore,  nam  pallidus  exsistit  ut  ma¬ 
licorium  et  oculi  interdum  auriginoso  colore 
implentur.  Hunc  cum  sic  habuerit,  iisdem, 
quibus  superiorem,  curare  oportet..  Cicerum 
etiam- alborum  decoctum  potui  exhibendum,  et 
vino,  permixtum  dandum  eiusque  caput  medi¬ 
camento .  tetragono  purgandum.  Hic  superiore 
minus  letalis  et  volvulus  auriginosus  appellatur: 


46.  Alius  volvulus.  Cetera  quidem  plerum¬ 
que  eadem- quae  prioribus  accidunt,,  —  incipit 
autem  oriri  per  auctumnum  ,  —  haec  vero  in¬ 
super  fiunt:  ex  ore  malus  odor  exspirat;  et  a 
dentibus  gingivae  abscedunt  .et  e  naribus  san- 


sTUTai  xal  ra»  frv&v  allia  ptet.  'E vlore  guis  fluit. 

gt  Ml  lx  r&v  axeteav  sXxea  IxQhjvSavet  ulcera  ert 

xal  ra  /iix  '  CiytdQrat ,  ra.  Si  dXXa  zpotr-  alia  vero 
yiyverai  xal  ii  xpoiyf  ptiXatvaxal  XezrSSsp-  nuis,  ad  c 
fiop-  trepiQoirav  Si  xal  raXaizcophiV  '  0C1  nime  alaoi 
rpoSu/iOg.  T ourov,  bx6rav  otirag  ,  rolai  iisdem  qui 
ttirrotii  ItjrOat,  ofoi  xal  robg  xp6c6ev  xal  x'a6-  subluito  * 

Teiv  rotUSs'  stxbou  rou  dyplov  zivre  Cp6 XXa,  nuiter  tritis  mellis  heminam  din 
‘rpfyai  Aeri*;  xal.zapaju^ai  fiiXirog vhuxo-  soeto  et  salis' pugillum ,  itemque- 
tOXiov  xal  iX&>  Spa^d/isvog  %ht $  dimidiam  et  betarum  coctarum 

xal  SXahu  *i fitxorbXtov  xal  trsOrXuv  etpS&v  quatuor.  '  Dein  etiam  ad  pUrgat 

tou  %uXoO  ritxsapag  xorOXag-  StSdvat  Si  ig  feriora  lactis  asinini  cocti  hemii 
uioxdSapatv  ivstou  ydXaxrog  iQ6ou  xoriXag  affuso  et  lac  bubulum  ,  si  temp 
ixra  fiiXt  zaca%£zv  ztvira  Si  xal  jSoe/ou  draginta  quinque  diebus  bibat. 
Tt/v  Upi^v  rssaapaxovTa  irivre  {ifiipag-  bivira  diebus  intermediis  lactis  bubuli ' 
ii  xah  rb  ia tkv  roO  /Zoehu.  ydXaxrog  S&O  bibat,  tertia  aquae  mulsae  parte 
xorbXag ,  rplrov  pt,£Xixp^rov  '  zapa/xtayay  morbus  multa  curatione  indiget 
rkg  fMTagu  rdv  ifiaepiav.  Abrt/  (f  vouaog  decedit,  sed  hominem  ad  mortei 
Ustui  zoXXijg  .l-tfuiog-  el  Si  -fti),  obx  il -ip-  tatur.  Vocatur  autem  volvulus  s 
X£rai,  iXXa  %'jvazi'Maxa  •  xaXhrai  SI 
elXeog  aljiarlrtfgt 

■t  fiZf-  T  a  xa%ia xaXob/xsva  voirlj/ixra.  'Ex  47.  Morbi,'  qui  crassi  vocanti 
Se  ruv  zayiav  xaXoupsivav  vortf/adruv  rdSe  morbis  nuncupatis  hi  praecipue 
[tdXtara  ytyverar  oxbrav  <pXiy//,a  xal  %oXi)  pituita  et  bilis  in  corpore 
xara  r.b  atbfta,  ‘  gvppht  ig  rifv  xoi-  trem 'confluit  et  cuu 
Xltfv  xal  bx6rav  aXiabij  iv  rijj  xoiXU),  aetpe-  tollitur,  sursumque 
Tat  ‘  xal  dva  re  xal  xdra  avarpi%et  Ibtrsrep  discurrit,  rigor  et  i 


superio: 


deorsu 


—  880  — 


’Ev  <54  rjf«  xXsupijai  '  ipubfauTa  xuruyfi-  calore  coacervatur,  ad  latera  fertur  et  in  iis 
mi ■  are  ycip  roii  (pXiy /puros  iv  r %  xoiXhp  rubores  excitantur,  eaque  calor  et  morsua  aa- 
ivsovros,  rb  uf/iu  vxb  bep/sacfys  uXicbiv  xime  vexat,  dorsumque  incurvatur.  Cum™,, 
■xporive.cs  xpbs  ru  xXeupa  xxl  iputy/pum  maxime  d oleat,  corporis  contactum  non  ansti- 
*  ix%e1rui  iv  ryci  xleupijci  xul  Syy/tbs  xul  net,  dolet  enim  tauquam  ulceratum,  carnes 


Ssp/Lxcfy  ?%£<  /iciXicru  rks  xXsupus’  xul 
ro  /isrcUppsm  ubrou  iyxuprov  ylyverur 
xul  bxbrau  xoviy  /sdXicru,  obx  dvi%srai 
xpuui/tevos  rao  c&iLuroq,  dXyisi  ydp  bxoiov 
xsp.  SXxo;-  xul  ul  capxsg  xuXXovrui  uxb 
rijs  iXyyMvog  xul  o!  bp%ies  ZXxovrui  xul 
is  rijx  xuUSpyv  xul  is  r^v  xCcnv  Oip/u/  ns 
xul  biOvtf  l/pxlxrsi  xul  oi/pisi  xuyp  bxoibv 
xsp  o!  uSpaxi&Sees  ttpi).  4*  tiJs  xetpuX !js  ul 
rp(%ss  ‘ixpiouci  xul  ru  cxiXea  xul  ol  xbSes 
ulel  ipu%pol  xul  {/  bSCn/  xii^ei  /udXicra  rus 
xXsupds  xul  rb  / isruCppeuov  xul  rbv  rpuyy/- 
Xov-  x pbs  Si  rip  Sip/oun  Soxist  ‘  oi  n  xpoc- 
ipxen/.  'H  Si  bSiiinf  ’ ori  /siv  xti^st,  ori 
S' dvfyci-  xpo'io6c>is  Si  r!js  voOcou  %vn%i- 
crspov  xiitst  xul  rijs  xetyuXys  rb  Sip/iu 
xuyp  ,  xul  ipuSpbv  ytyvsrui.  O  Iros  /si%pi 
/tiv  ?£  iriuv  rpiubra  xdc%m  SiareXisi  • 
kxeiru  ISp&s  rs  xouXbs  xuru%isrut  xul 
’  xuxoS/ios  ■  xoXXdxis  <54  xul  'oveipdccsi,  rb 
Si  Xdyveu/sa  *  uQui/oov  xpoip%srui  uxoxiXi- 
Svov.  Tpuro  rb  vbcyj/iu  ylyverui  Sia,  6sp/su- 
cfyv  rou  i/Xtou  xul  bSpoxocfyy.  Tourov,  bx6- 
ruv  obras  i%y,  rou  xvs&pou  StSoiis  uxoxu- 


prae  dolore  palpitant,  testes  attrahuntur  et  ad 
sedem  ae  vesicam  calor  quidam  et  dolor  imun- 
pit,  crassamque  urinam,  qualem  aqua  intercute 
laborantes,  reddit,  capilli  ex  capite  defluunt 
pedes  semper  frigidi  sunt,  dolor  maxiae  ad 
latera,  dorsum  et  cervicem  urget,  eisque  ad 
cutem  aliquid  adrepere  videtur.  Dolor  autem 
interdum  quidem  urget,  interdum  vero  remit- 
tit;  procedente  vero  morbo  assidue  magis  ur¬ 
get,  cutisque  capitis  crassa  et  rubra  fit.  Hic 
ad  sex  annos  quidem  boo  modo  affectus  per¬ 
durat,  deinde  sudor  copiosus  et  graveolens  ef¬ 
funditur;  crebro  vero  per  somnum  veneris  ludi¬ 
briis  agitatur,  semenque  genitale  subcruentum 
prodit  et  sublividum.  Hic  morbus  ex  solis  ca¬ 
lore  et  aquae  potione  oritur.  Hunc  ubi  sic 
habuerit,  cneoro  exhibito  per.  inferiora;  aliquan¬ 
tulum  purgato,  aut  grano  Cnidio  aut  hippo- 
phaes  succo.  Lactis  etiam  asinini  cocti  .octo 
heminas  meile  affuso  potui  dato.  Postero  vero 
die  post  purgationem  eadem,  quae  aliis  porri¬ 
gito.  Primis  autem  diebus  eadem  quae  aqua 
intercute  detentus  in  cibo  accipiat,  et  si  validus 
fuerit,  obambulationibus  so  exerceat.  Sin  in- 


—  381 


Saipeiv  n  rou  K vtSiou  x6xxou  9  rou  ixx60ea- 
StSov  Si  xlveiv  xal  yaht  Sveiov  i0ljeag,  bxrbi 
xorbSag,  ft£k  xapa%iav-ry  S' barepaiip 
perci  rijv  xdSapmv  ra  abra  xpote0ipciv,  d 
m\  roiai  i®Ud«r/>  rag  Se  xp&rag  v/pipag 
eiici%e(r6a>  ‘rk  abrk,  d  xal  Icng  uxb  bSipou 
{ahar  xal  x oveira  xepibSoim,  ijv.  Suvarbg  %, 
}jv  Si  kSbvarog  $  bxb  rdv  xuperuv  xal  itsM- 
eiv  p>)  SSvvirai  ra  virla,  %pe&6a  pu09pan 
0axiji ■  xortp  Si  olvtp  piXavi  kg  abaryporarcp. 
A bry/  v/  vourog  ixiXapfikvei  paXiara  pero- 
rupou  xai  bxispnfg  iobayg.  Olrog  vjv  pv\  h/6ij 
iv  roiai  ££  erem,  ‘  xporfa%ei  *i  vouaog  xal 
d%pi  r&v  Sixa  iviauruv  sroAAoiin  Si  xal 
guvaxoSvtjcxei,  ijv  pij  xapayjpv\pa  pe^er^. 

p\ ■)'.  "AAAo  xa%6.  ‘  Tiyverai  piv  axb 
%oi.ijg ,  ox6rav  iri  rb  Hjxup  ixippuij  xal 
xark  r> )v  ‘  xe0aXijV  xararrijj.  T&Se  oSv 
xaayei  ■  rb  ijxap  olSlei  xai  kvaxrbmrerai 
xpbg  rag  (ppivag  bxb  rou  olSijparog  xal  eb- 
6bg  ig  ri/v  ‘  xsQaSkip)  dSbvy  ipxixrei,  pci- 
faera  Si  ig  robg  xpord0oug-  xal  roim  Seal 
obx  b%b  axoCei,  xoXKdxig  Si  xal  rofot  60- 
QaXpoim  ob%  opp-  xal  0p'ixy  xal  xuperbg 
ixikap/Sdvei.  Taura  piv  xarap%ag  rou  vo- 
rfparog  yiyverai,  —  ‘yiyverui.Si  SiaXip- 
xavovra,  ’  bri  piv  a06Spa,  bri  Si  fycraov 
bxbccp  S’  dv  b  %p6vog  rij  vobcra  xpoty,  8  re 
xbvog  xXeiav  iv  rip  ts&pari  xal  ai  x6pai 
axlSvavrai  rdv  o0Sai.pav  xai  axiauyiei,  xljv 
xpoctyipyg  rbv  SdxruXov  xpbg  robg  b0Sa\- 
pobg,  obx  aMtjcerai  Sia  rb  pi }  opav  robrip 
S  dv  yvolvfg  'ori  ob%  bpp,  '6rt  ob  cxapSa- 


validus  propter  febres  fuerit,  neque  cibos  co¬ 
medere  possit,  lenticulae  sorbitione  utatur  et 
in  potu  vino  nigro  quam  maxime  austero.  Hic 
morbus  auctumno  praecipue  et  auctumnalium 
fructuum  tempore  invadit.  Hic  nisi  intra  sex 
annos  curatus  fuerit,  morbus  detinere  pergit 
vel  ad  decimum  annum,  plerosque  vero,  nisi 
Confestim  curatio  adhibita  fuerit,  ad  mortem 
usque  comitatur. 


48.  Alius  morbus  crassus.  Oritur  quidem  a 
bile,  cum  ad  hepar  affluxerit  et  in  capite  se¬ 
dem  habuerit.  Sic  igitur  afficitur:  iecur  intu¬ 
mescit  et  propter  tumorem  ad  septum  trans¬ 
versum  expanditur,  statimque  dolor  ad  caput, 
praecipue  vero  ad  tempora  ingruit,  neque  au¬ 
ribus  acute  audit,  saepe  vero  oculis  non  videt 
horrorque  et  febris  invadit.  Haec  quidem  per 
morbi  initia  accidunt  et  interdum  valde  quidem, 
interdum  veroininus,  intermittentia;  quantoque 
longius  morbus  processerit ,  tanto  magis  corpus 
dolet,  oculorum  pupillae  dissipantur  et  coecu- 
tit,  sique  digitum  ad  oculos  admoveris,  non 
percipit,  quod  non  videat.  Inde  autem  cogno¬ 
sces  quod  non  videat,  quod  admoto  digito  non 
nictatur.  Et  floccos  ex  veste  stragula,  si  quos 
videat,  detrahit,  pediculos  esse  ratus.  Cumque 
ad  septum  transversum  hepar  magis  explicatum 


«=>  882  — 

pi!t<sm  xpostpepopLtnoy  rou  SaxrtjXou.  Kai  fuerit,  delirat,  eique  ante  oculos  reptilia 
rdq  xpoxtSaq  dtpaipisi,  rou  ipoariou,  ij n  aep  cuiusvis  generis  variae  ferae  apparere  videntia 
iiip,  Soxia n  tp6eipaq:  elinat.  Kai  bxaran  rd  et  homines  armati-,  inter  quos  sibi  videtur  n  ’ 
ftSXXon  ittatrrvy^  Xfk  rdq  (ppinaq,  gnare  et  tanquam  pugnas  et  bella  geri  videat" 
xapxQponief  xal  nrpoipaiuetsbal  .oi  Saxiet  apb  eiusmodi  loquitur,  et  irruit,  et,  nisi  quis  eum 
tui/  d$0a Xpoun ipncerd  xal '  £XXu  xanroSaad  exire  sinat,  minatur;  sique  surrexerit,  crura 
Qifptu  xal  baXIrat  peaX^fienoi,  xal  abrbq  in  attollere  non  potest,  sed  concidit;  —  pedesque 
auro7q,}Soxdei  fidxee6at  xal  rotaura  Xiyet  semper  sunt  frigidi- et  cum  dormit  per  somnum 
dq  bpiun  | a&yaq  xal  nroXipoouq  xalixipxe-  exsilit  et,  terretur  cum  insomnia  horrenda  vide¬ 
res;  xal  areiXiet,  Ijn  prfj  nq  aiirbn  ia-  il-d-  rit.  Eum  autem  in. somniis  exsilite,  et  terreri 
var  xijv  dnaerij,  oi>  Sunarat  delpem  rd  axi-  ex  eo  cognoscimus,  quod  ad  mentem  cum  re- 
Xea,  dXXd  xaraalxrer  xal  oi  x6Seq  ale!  tpu-  dierit,  insomnia  enarrat  ,  quaeque!  in  corpore 
Xpol-  xal  bxbran  xaHeOSy,  anatem  ix  rou  gessit  et  quae  lingua  locutus  est.  Haec  quidem 
itxnou  xal  Cpofihrat  bxbran  inOxnta  ISyt  (po-  ad  hunc  inodum  patitur.  Interdum  vero  per 
(Sepd.  T0&  ii  yiyndexopoen ,  Bri  axb  inu-  t.otum;diem„:ac  noctem  vo.ee  .defectus  iacet  cum 
tryfm ,  diem.'.  xal  .j^ofiisrpu,  •  bxbrav;,  hvooq  multa  -  et  conferta,  respiratione.  c-Gum  delirium 
yinyrai,  aQyyeirat  rd  inOxna,  bxola  xal  quievit;  statim  ad  mentem  redit  et  si  quis  eum 
r$  eupoari  ixolei  r o  xal  ri/j  yX&eey  'iXeye.  roget;  recte  respondet  et  omnia,  quae  dicuntur, 
Taura  /iiv  oSrco  xd?%et.  TL eri  Ure  xal  intelligit,  deinde  rursus  paulo  post  in. iisdem 
xterai  &Quvo q  oXyy  ryjv.  tiptip^y  xal  ryjy.  vOr:  doloribus  decumbit..  Hic  morbus  potissimum 
xra  dnaxniau  xoX Xbn  rd  xneupoa  xal  dQpbon.  per  peregrinationem  attigit  /.et:  sicubi  deserta 
’Qx6ran  Si  xabeyrai  xapaQpovicjsn ,  epbbq  loca  peragrans  ex.  viso  spectro  terrore  correptus 
hnooq  ytynerai ,  xal  tjn  ipurpe  nq  aiirbn,  fuerit..  Quin  et  alias  etiam  prehendit.  Cum 
‘  bpbuq  dxoxpinerat  xal  ytyn&axei  xanr a  ra  sic  habuerit,  veratri  nigri  pondus  obolorum 
Xeyo/iena-  etr’  aurtq  oX!ycp%p6ntp  perepon  quinque -ex -vino  dulci  propinato,,  aut :  ei- ex 
in  rotei  aiirolet  .  dXyeet  xelrai.  Aprtf  n/voy-:  his  infusum  iniieito:  nitri  Aegyptii  tali  ovilli 
eoq  xpoaxixrei  aakiara  in  dXXoSy/xhp  .xal  quantitatem  leviter  terito  et  mellis  quam 
tjn.j  xou  bptj(l>tn oSoy .  jQaS/Z'#  xal  0b/3oql  aiirbn  optimi  decocti  heminam  dimidiam  ih  pila  am- 
Aaj3jj  ix  Qae/xaroq,  Xapo/Sanet  Si  xal  dX-.  misceto  et  olei  tantumdem  eum  betarum  de 
Xaq.,  .Tooron, bxbran  obraq- e%>iln  x7eat  rou  cocto  ad,  q.uatuor... heminas  per  noctem:. coelo 

fie/sxno;  iXXef>6pou  xtnre  oPoXobq  ertjeaq,  sereno  expositas.  Quodsi  voles,  pro  betae  de- 
SiSonai  Si  An,  ohip  ,yXux£'i,  nj  xXtj^etn  aiirbn  cocto -.lac  asininum  coctum  admisceto;  ,eaqu« 
‘/ra uroier  virpou  Alyuxriou  bxbeoy  derpd-  permixta,- febris  detineat  necne,  per  infusum 


va\0V  Uoq,  TOUTO  rpnpai  kslov  xxl  '  xxpx-  immittito.  Pio  sorbitionibi 
ftiktrog  i ig  xxkkterov  i )ptixor6kiov  meile  affuso  utatur;  bibat 
iMeap  lv  My  xal  'ivjpuxoT&kio»  ikxtou  xal  et  acetum  simul  permixta,  i 
tsEirrkav  i06uv  uSxrog  T&saeepaQ  xorCkxg  catus  fuerit.  Iudicatur  aut( 
tgxripixcxg-  Jfv  Si  PoCky,  xvrl  ct&rkou  summum  diebus,  letalisne  s 
Smov  yakx  iij4w  * xpxfii^xi-  rxOra-fU-  vero,  ubi  iam  quieverit  hic 
xkC^siv  ijv  te  xupETog  g%i0,  ifv  TE  ftj.  vertitur;  quod  ubi  acciderit 
’¥vQtj[M<xi  Si  xpEtcda  z-Tiadvy  xxSiQ&tp,  aeger  pereat.  Iudicatur  aui 
fiih  xxpx%dav  xivira  Se  ‘  pUkt  xal  iiSap  diebus,  letalis  sit,  nec  ne 
xxi  i%og  %uyxspdaxg,  St tg  &v  xpiSy  >j  mu-  fere  non  moritur;  sed  in  i 
aog\  xphETtu  S’  iv  SEXxriacxpci  vifidpytri  rb  dit.  Cum  vero  morbus  c 
ftxxporaTov,  sl  Sxvdcifiog  >)  oii.  IIoAAo/i ri  ratione  utendum,  ut  sebsin 
Se  'ijSii  xsxxufiiyii  vi  vouaog  xdkiv  Citet po-  ter  suscipiat,  neque  exural 
TIME-  ty  ouv  Cixorpoxidffip ,  xivSuvog  xlirbv  fluvium  oriatur.  Utrumque 
SixtpSxpijvxi  ■  xpfvsTxi  ‘Se  i/  vouaog  iv  extx  coniunctum  videtur.  Balu 
illiSpipGi,  ‘ sl  Sxydxifiog  S)  oii-  ijv  Si  rxOrxg  utatur  et  post  cibos  mode 
hxtyOyt),  oh  ptdkx  ivijrrxEi  ■  dkkx  rom  Tok-  stem  levem  ac  mollem  in 
Aofin  ptEkESxtvoptivti  i^dp%£Txi.  'OxSrxv  Si  si  anni  tempus  ferat ,  per  c 
TxOtryTxt  tf  vouaog,  Sixlry  xpsdaSa ,  C;<r6%a>g,  draginta  bibat.  Quae  cui 
xpoadyav  'oxag  cLy  if  xotkftp  xposSi^rxi  xxl.  sanus  evadet.  Morbus  aute 
/iil  guyxxuOij ,  pi^TE  Sidppotx  ixiyhyrxr  taque  oura  indiget. 
&pQ6xepx  yxp  Soxisi  mSuvuSsx  Eivxii  xxi 
kouieSu  ixdxTtfg  i/fiipife  xxl  xEpixafEiru 
pterd  rd  unia  dklyov  ixSijTX  Si  ivEisico 
xoCcpyy  xxi  ptxkOxxljy  xxl  yxkxxTOxoTEdra 
rty  Hipyv  xxl  ippoxoTEdra  xdvtE  xxl  tegcx- 
pdxai/TX  iifidpxg.  Txutx  ijy  Toidy,  rd%i<tTX 
Cryiijg  Earar  tf  Si  vofoog  %ak£Tvf  xxl  Sdsrxi 
nikinit  xokkijg. 

/i$\  "Akko  txxO-  r lyvErxi  *  ptiv  dxd  49.  Alius  crassus  morbu 
( pkiypixTOg  axxivTog-  rcpSs  Si  Sijkov  1  yi-  pituita  putrefacta;  inde  vi 


—  884  — 


y  vetui,  In  aaxpbv  it rn,  '  ipsGysrui  yap 
i%ov  n )v  bS/iv/v  '  bxoKvxsp  puQavtSas  <pa- 
yovrop.  "Apysrat  Si  ylyvsebat  ro  vbtnifia 
ix  tHv  gxeMuv,  eIt'  dxb  roiruv  dvEiei  i® 
n )v  xoiXiyv  xal  bx6rav  iv  rij  xoiXhfi  ffTjj, 
aSns  &.vuTpi%£i  xpos  rei  exXayyya,  xal 
bxbrav  ixl  roOrom  ari),  fiG^ei  xpbs  roisi 
GT\ay%vom  xal  afou  \dxyv  i/x&v  b^s7av 
ixoaaxpov  oix  &v£%er ai  xcti  bxbrav  dxEfiiav/ 
axopfy  i%Et  airbv  ivtore  'Se  xal  is  rvjv 
XE<f)aM)i/  i%uxir)S  oSvvif  arvfpi^Ei  bgeta-  xal 
'rotat  £>el  '  dgdu;  dxoistv  ,oi  SOvarat ,  oiSi 
rotat  b06aXfiotai  bpdv  ix brov  (Sdpsof  iSp&s 
te  xoAXbs.xara%krai  xaxoS/jios,  tp>  v/  bSOyy 
<!%ijl,  xarci%hTcu  Si  /odktara  rys  vvxrbs 
xal  \u0av  xotiet,  {j  M  xpotit,  UropStS^s  ‘yl , 
y  ver  at.  A vr)  v/  voveas  rijs  ’  xporipys  ?<r- 
eov  QayuT&Sys,  Todn p  bxbrav  o!lr  as  JtXSh 
xubutpetv  rvjv  xotMtfv  xdrco  jiiv  r$  IxzbQecp, 
&w  Si  r<P  ibAefibptp  xal  ri/v  xs0atJ)v  xubuU 
pEiv  ‘  rip  TETpaydvcp  •  xal  bxbrav  ixb  rov  fA- 
^sfSbpov  xsxaSap/jLivos  y,  rijj  irrepat)  ‘bvsfcp 
ydXaxrt  b(p6$  ixoxabalpetv,  rij  Si  rptri)  al¬ 


bam,  quod  materies  eructatur  odorem  referens 
quasi  quis  radiculas  ederit.  Oriri  autem  incipi! 
morbus  ex  cruribus,  dein  ab  his  adscendit  ad 
ventrem  et  cum  in  ventre  constiterit,  rursus  ad 
viscera  sursum  fertur,  ubi  cum  constiterit  str 
pitus  ad  viscera  editur  simulque  mucum  acidum 
subputridum  revomens,  aegre  fert  eum  vomi¬ 
tum,  qui'  cum  cessaverit,  anxietas  eum  vexat' 
interdum  vero  etiam  in  eaput  derepente  acutus 
dolor  decumbit,  ut  neque  acute  audire,  neque 
prae  gravitate  videre  queat;  sudor  etiam  multus 
graveolens  effunditur,  cum  dolor  detinet,  effun¬ 
ditur  autem  praecipue  noctu  et  leviorem  eum 
reddit.;  color  vero  fit  auriginosus.  Hic  morbus 
priore  minus  letalis  est.  Huic  ita  se  habenti 
ventrem  inferiorem  per  hippophaen  purgato, 
superiorem  vero  per  veratrum,  .caputque  tetra¬ 
gono  purgato,  cumque  per  veratrum  purgatus 
fuerit,  postridie  lacte  asinino  cocto  aliquantum 
purgato.  Tertio  autem  die  et  quarto  et  quinto 
caprino  cocto.  At  reliquis  viginti  diebus  lao 
bubulum  crudum  sive  etiam  oaprinum,  tertia 
aquae  .mulsae  parte  admixta,  ad  congium  potus 


yetcc  10$  *al  r H  r-eraprip  xai  T 9  '*£p*V)‘  vice  exhibeto.  Post  pui 
ehcoci  te  VP-t 9a «  tetevat  iopbv  '  yaKa  quae  aquae  intercute  detei 

j}6eiov,  i)  xal  dlyetov,  rplrov  pbpop  peXtxfij-  autem  tempore,  cum  lac 
rov  rapaplayav,  tnv&rorte.rou  yakaxrotp  exassatum  sumat,  pro  ( 
yoict  ■  pera,  te  rvjv  xdSapatv  rd  abra  rpoa-  piscibus  quidem  scorpiu 
0ipeiv,  a  xal  rotat  urb  btepou  xare%opt,£-  aut  cuculum,  aut  squati 
votat  •  rov  .te'  Xotxbv  %p6vov,  oxbrav  rb  ydXa  dimeutis  coctum ,  ex  car 
jffyl  tetrvebra  dprov  i^orrov,  S-J/ov  te  £%l-  pulli  gallinacei  easque  cc 
ru‘l%66ttt;  pbv  axopxlov  !j  xaXXtdvupov,  $  bum,  si  conferat,  sin  ( 
xbxxvya,  vj  plvyg  r.ipayjoq  e0Sbv  dprOpaat,  rum,  deinde  obambulet 
•  Kpia  te  btot;  vj  itXexrpvbvot;  veoaaoOf  ■  raura  frigeat.  Huic  igitur  pra 
b06d-  olvov  te  nvira  Xevxbv,  ifv  ^up0bptp,  rant,  exhibeto,  sin  mii 
j )y  te  pvi,  pbXava  auartfpbv  elra  re  pira-  sana  et  milio.  In  hoc 
relra  peri  rb  .telrvov,  'bxat;  dv  pii  pty&ay.  praeterierint,  aeger  sanu 
ToOrtp  ijv  pbv  *  oSv  .i-upQipif,  rk  atria  te-  lisne  sit  nec  ne,  decernv 
terni,  ‘a  elpyrar  ijv  te  p^  ipup0£ptp,  jSuQtf-  difficilis. 
para  tetevat  rnadvtip  i)  xfyxpov.  TaOrip 
rij  voCaa  ijv  rpt^xovra  ifpbpaQ  rapiXbtp ,  6 
toaiav  ’,byid^erat-  alrat  yctp  xplvouat,  el 
ftavdaipOQ,  !}  ou-  ii  te  VOOaop  %ai.etnj. 

v'.  :  "Ahko  ra%6. 1  Tlyverat  rb  voaypa  50.  Alius  crassus  m 
brb’  0\(yparo<;  i.euxoC-  tpvvlararai  te  iv  rij 
xoiklip ,  oxbrav  ’  rovhi%p6vtot  xarda%aat  rb  febres  diuturnae 
a&pa  rupero!.  *Ap%/eriU"te  rb  v6mfpa  bx  bus  initium  sumi 
rou  rpoadrou  'yevbpevov  xal  olSyfpa  iv  abrp  qui  dein  ad  vent 
iyylyverat,  elra  xaripyerat  bp  rijv  xotXhfv  stiterit,  ventrem 
xal  bxbrav  arf  iv  abrip,  delpet  "  pey-ahfy  pusque  velut  ab  i 
ri\v  yaaripa  xal  rb  aapa  xonp  bxb  et  in  ventre  pom 
rakaurapfyi  xal  "  iv  rij  xOiXltp  (hapog  laxet  inest  et  pedes  in 
ml  rbvop  laxupbp-  xal  oi  Xbteg'  olteouat.  terram  cadat,  pr 


—  886  — 


Kal  !jv  xu6V  u£Tb$  iri  Tijg  yfc,  rfc  xovfyg  vero  in  pluvia  forte  fortuna  constiterit,  et  ter 
oi/x  av£%ertu  bSpedpeevog  •  fjv-  Se  icTxxbg  rae  odorem  .senserit,  derepente  concidit,  flic 
rd%j>  b  Ttp  beTip  xal  iSpufif  rvjg  yyg ,  t%a-  morbus  cum  intermittit,  diutius  tamen 'priore 
rim is  r foret.  AOrt/  i)  vouaog  xal  Sueram-  occupat,  tum  tardius  solvitur.  Eum  autem  iis. 
pebx  .Tijg  rpOTtpyg  sr Xelova  %p6)iov  b nXape-  dem,  quibus  hydrope  laborantem  curare  opor- 
/3 mu  xal  xpoviarSpy  draXXdwerai.  Ms-  tet,  fomentis,  medicamentis,  cibariisy  exercita- 
Xerav  Si  x?*l  'tribt  abrottri,  ofot  xal  rov  tionibus  vehementibus.  Hic  morbus  per  ^ 
uSepiuvra ,  rupfyci  xal  Qappedxoni  xal  IS£-  annos  plerumque  detinet,  deinde  rite  curatus 
tr/eaci  xal  TaXavrcopfyai.  A Snj  $  vouaog  cum  tempore  decedit,  nisi  statim  initio  sanetur. 
rposia%ei  peUXiara  8$  'irea-,  ena  ^£p%erai  Morbus  enim  gravis  est  et  multam  curam  po- 
poeXerapoby  xaX&g  %p6vcp,  ijv  pe i)  xarapxdg  stulat. 
hf6ij.  'H  ydp  vouaog  xatery  xal  Sierat 
fieXiTyg  roXXijg. 

va'.  Xlepl  foXfdSog.  'layiaq  Si  drb  r&vSe  61.  De  coxario  morbo.  Coxendicum  autem 
ylyverai  psdXtCTa  Tohst  roXXoni,  vjv  elXyOiji  morbus  his  ex  causis  plerisque  praecipue  oritur: 
b  rtp  vfXtcp  rouXitv  %p6vov  xal  rd  layia  Si-  si  quis  per  multum  tempus  in  sole  versatus 
aSeppeavSij  xal  rb  irypbv  di/agxpavOjj  '  brb  fuerit  et  coxendices  incaluerint-  humorque,  qui 
tou  xabpearog  rb  h /ebv  b  ront  dpSpont.  '£lg  in  articulis  inest,  ab  aestu  resiccatus  fuerit. 
Se  dvafypatverui  *  xal  rljymrai ,  ‘  r6Se  peoi  Quod  autem  resiccetur  ac  conerescat,  id  mihi 
TexpJ[piov  b  ydp  voaiav  arpicpeaSat  Ij  xtvi-  indicio  est:  aeger  scilicet  se:  convertere  aut  arti- 
t»  rd  dp$pa  ob  Suvarai  uro  Tijg  b  abrolat  culos  prae  dolore,  qui  in  iis  est,  movere  non 
dXyySbog  xal  tou  i-vporeTyybar  dXyiet  potest,  et  quia  constricti  sunt.  Dolor  est  ad  lum- 
Se  pedXiCTa  rijv  bcQuu  xal  roug  ejrovSbXoug  bos  praecipue  et  ad  vertebras,  quae  ex  obliquo 
robg  £x  rXaytou  ribv  Itsyjav  xal  rd  y  obvara •  coxendicum  sitae  sunt,  et  genua.  In  inguinibus 
brarcu  Sb  f/  bSbvq  b  robi  (SoufS&ct  rXel-  autem  simulque  coxendicibus  dolor  acutus  et 
ctov  %p6vov  dpea  xal  Tolm  Icyjoni  bi-ela  xal  aestuosus  diu  insistit  et  si  quis  eum  erigat  aut 
xaupeaTdSxS'  xijv  rtg  abrbv  ‘  dviarij  1}  peera-  transmoveat,  prae  dolere  quantum  potest  gemit. 
xtvby  ,  brb  ryg  dXytfS6vog  *  olpo&Tet  bx6sov  Interdum  vero  etiam  convulsio  et  rigor  et  febris 
dv  psbyurrov  SCv^rat-  bloTe  Se  xal  araapebg  supervenit.  Oritur  autem  etiam  a  bile,  oritur 
bmytyverai  xal  piyog  xal  ruperbg.  Tlyverat  vero  etiam  a  pituita  et  a  sanguine,  et  ab  his 


—  887  — 

'it  xai  brb  %°b.ijq ■  ylyverai  ii  xai  bsrb  omnibus  dolores  similes  et  rigor  et  febris  levis 
QMyiuerOt  xal  M  alfiaroq,  xal  diurni  ra-  interdum  prehendit.  Sed  eum;  qui  propter  so- 
pzrtytrioi  bro  rdvruv  ro&ruv  xal  pryog  xal  lem  aegrotat,  hoe  modo  curare  oportet:  corpus 
zuperbq  ivlore  irtXaptpbvei  /3X>f %pbi 'AXXb  humectare  fomentis  oportet  et  per  cibos  et  po- 
jyjf  &ie  fieb.tr au  rov  btrb  rou  yXlou  v.ost-  tus  aliaque,  quae  offeruntur ;  danda  autem  sunt 
omr  'iiypaiveiv  rb  rupta.  ‘  rvjsi  xuphfci  xal  tepida  et  humida,  eaque  omnia  cocta  praebenda 
irb  rtbv  airlav  xal  rcbv  xortbv  xal  ‘  rSv  dX-  sunt.  Cibo  autem  utendum  maza  molli  non 
Xav  r&v  iiiopiivav,  iiiovai  ‘  ib,%b.iapk  xal  trita.  Vinum  vero  bibat  album  aquosum  et 
typa-  raura  it  sravra  i(p6&- rlrtp  ‘ ii  %pe4-  corpore  quietem  agat.  Quodsi  etiam  surgere 
r6u  ptdfy  ptaXDaxy  brpbrrtp-  ohov  ii  trivira  possit,  quotidie  '  parum  deambulet;  lavetque 
Xeuxbv  Ciiapia ■  xal  t$  i r&fjtan  if<TU%fy)i  i%4-  aqua  non  multa,  neque  rigeat.  Cumque  tibi 
ru  ■  vjv  1  ii  xal  iuvarbq  %  bvlrrarSai ,  ‘  'oXlya  probe  habere  corpusque  humectum  esse  videbi- 
rspiTareiru  ixarryq  iffiipyq-  xal  XouisSu  tur,  levi  adhibito  fomento  multum  foveto;  ma- 
fivj  irob. \tp  xal  ftbj  ji iyo(na .  K al  oxbrav  roi  gis  enim  relaxabit  et  quod  in  articulis  com- 
ioxfy  xab&q  'tyeiv  xaluypbq  ehai '  rb  stfiptd,  pactum  est  perhumectabit ;  postero  vero  die 
rupiijsai  rCpbipa  fiX>p%p^  ry  xupiy  pt.db.Xov  granum  Cnidium  propinato.  Quodsi  non  iuve- 
ybp  bvljret  xal  “  bvuypave?  rb  tpU/xresniybg  rit,  hoc  per  infusum  immittere  oportet:  capC 
f x  r&v  dpbpuv  •  ilra  rijj  iarepahp  tricat  rou  cumini  triti  heminam  dimidiam ,  colocynthida 
K vtiiou  x6xxou.  ”Hv  ii  ft.ii  &<peX^triji,  xX6-  non  dissectam,  parvam  et  rotundam,  in  pila 
ffcu  rotslie  yjpbf  abrov  rplfieiv  xuftlvou  i )pti-  contusam  et  tenuissime  tritam  et  nitri  Aegyptii 
xorCXtov,  eixOipv  drptvprov  rtbv  ptixpav  xal  rubri,  tosti  et  levigati  minae  quadrantem:  haec 
srpoyybXuv  guyxb-Jtag  iv  r&  iXftxp  xal  rftraq  mista  in  ollam  immittito  et  olei  heminam  af- 
uq  Xtrrbrarov  vtrpoo  bpuSpou  Alyurriou  re-  fundito,  mellis  heminam  dimidiam,  vini  albi 
rapr>ift,6piov  ptvaq,  orr^saq,  rpiijvaq  re  Xeiov,  dulcis  heminam,  et  succi  betae  heminas  duas. 
raura  feli-aq  tpt.j3db.Xtiv  liq  yyrptia  xal  iy-  Haec  quoad  probam  crassitudinem  habere  tibi 
%4»i  IXatou  xorOXyvg  fiiXiroq  tpftixorbXiov ,  videantur, -Coquito.  Dein  his  per  linteum  ex- 
oivou  X euxou  "yXuxtcp  xoruXvv  xai  seurXiou  colatis,  mellis  Attici  heminam  ammisceto,  nisi 
%uAoo  "ibo  xorOXaq-  raura  iipsiv  bvQ  dv  mei  simul  coquere  velis.' Quodsi  Atticum  desit, 
soi  ioxiip  xaXuq  ixs,v  <ro0-  srd%eoq-  tira  mellis  optimi  cocti  heminam  in  pila  ammisceto. 
iiyWpsaq  id  bbovlou,  trapaptA^ai .  altrolai  pti- .  Si  vero  infusum  crassius  fuerit,  de  eodem  vino 
Xiroq  'A.ttixou  xorCXypv,  vjv  pt> )  fioCXip  ^uvi-  habita  crassitudinis  ratione  affundito,  eoque  in- 


—  888  — 


TpEiv  rb  ptki '  ijv  St  pvj  iypfig  'Arnxbv,  xoru- 
kv\v  roC  xakkbrov  xapaplt-ag  i0ijaai  iv  bvety 
ijvnSi  rb  xkurpa  Ta%Oropov  §,  xapa%dag 
oivou  rou  abrou  xp bg  rb  Taxos  rexpaipbpe- 
vog,  'roOrip  xkifaivt  E lra’idv  %py/  pt%pi 
rpiuv  v/pepiov  xadalpeabat  ■  ijv  St  xkslovag  vf/ti- 
pag  xabalpyrai,  rou  (Soeiou  ij  rou  ulyetov  yd- 
kaxrog  rpsig  xorbkag  Souvai  ixxiEiv  stra 
asurka  kixapa,  xEpixaara  kprOpaai  kvakra 
Souvai  '  labisiv.  ’Ex  radrtfg  ouv  rijg  vouaou . 
xokkol  '  ijSy  %ukol  iytvovro.  "Hv  Si-  kxb 
%okijg  {f  vouaog  ytvvirai,  xiaai  abrbv  ikkd- 
(Sopo  v  xa.ro  ij  bxbv  cxappaviyg-  pera.  Si 
‘  rv/v  xMapaiv  t rmai/y/g  ‘  %ukou  pdki  xapa- 
%dav  S(io  rpufikia  Souvai  ixpo0dsiv-  rij  <5’ 
barspalp  %  rjj  rpirv)  xuprfcag  ydkaxn  bvefcp 
i06cp  uxoxabijpai  •  ig  hxdpifv  Si  tssurkav 
i06ov  kixapHv  SOo  rpujikla  ix0aydra  dk- 
0ira  xapaxdaag-  olvov  Si  Tivira  keuxbv, 
CiSapda,  ykuxiiv  xal  vuv  xal  porci  rvjv  xd- 
bapaiv.  ’’Hv  Si  axb  0kdyparog  voady,  xiaai 
abrov  rou  KviSfou  xbxxou  !j  rou  ixx60sa 
xupidjaag,  perk  Si  rv/v  xdbapnv  ra  abra. 
%pij  xpoa0dpsiv  xal  pu0^para  xal  xora  xal 
yakaxroxoabfv  rkg  Si  peragi/ r&v  ijpepdov 
Sialrip  xpedaba  kg  xou0ordrtp.  Kijv  piv  uxb 
roOrav  i>0ekijrai,  — ■  ijv  Si  pv/ ,  xauaai  aii- 
rbv,  rk' piif  bardSea  pOxyai,  ra  Si  rap- 
xc bSsa  ciSypiom,  xokkkg  ie%dpag  xal  /3 a- 
beiag.  "Hi/  S'i/0'  alparop  voody,  xupiijaai. 


fuso  alvum  subluito.  Deinde  sinito,  ut  tres  di 
usque  purgetur.  Quodsi  pluribus 'diebus  n„? 
getur,  lactis  bubuli  aut  caprini  heminas  t/ 
ebibendas  dato,  postea  betas  pingues  coni 
mentis  conspersas,  insulsas  comedendas 
beto.  Ex  hoc  igitur'  morbo  multi  claudi 


succum  .deorsum  purgans  ei .  propinato.  Post 
purgationem  vero  succi  ptisanae,  meile  af¬ 
fuso,  acetabula  duo  sorbenda  exhibeto. ;  Postero 
autem  aut  tertio  die,  admoto  fomento,  lacte 
asinino  cocto  aliquantulum  purgato.  Sub  ve¬ 
sperum  betarum  coctarum  pinguium'  polenta 
aspersa  acetabula  duo  comedat.  >  Vinum  autem 
album,  aquosum,  dulce  et  nunc  et  post  pur¬ 
gationem  bibat.  Si  vero  ex  pituita  aegrotet, 
ei -granum  Cnidium,  aut  hippophaen- post  ad¬ 
motum  fomentum  propinato;  Post  purgationem 
autem  easdem  sorbitiones  et  potus  et  lactis  po¬ 
tionem  adhibere  oportet.  Interiectis  vero  die¬ 
bus  quam  levissima  victus  ratione  utatur.  Et 
si  quidem  ab  his  iuvetur,  sat  est;  sin  minus, 
ei  multas  et  altas  crustas  in  osseis  quidem  par¬ 
tibus  per  fungos,  ,  in  carnosis  vero  per  ferra¬ 
menta  inurito.  Quodsi  ex  sanguine  aegrotarit, 
post  adhibitum  fomentum  et  cucurbitulam  ad¬ 
moveto  et  venas  iu  poplite  secato.  Si  vero  tibi 
etiam  videatur,  granum  quoque  Cnidium  ei 
propinato,  quam  siccissima  autem  victus  rati- 


xal  aixOi/v  TgitfMW*»  xal  <pXe(Soro/iteiv  one  utatur.  Vinum  quidem  potius  ne  bibat;  sin 
Tar  &  rifffi  tyvfy*1  'QXifSag-  Si  aoi  So-  bibat,  quam  minimum  et  quam  maxime  aquo- 
x£y  xai  rbv  K viSlov  xbxxou  xiaai  abrbv  ■  Si-  sum,  —  et  modicum  deambulare  iubeto,  sin  pos- 
«Vtf  Sit>,%peia6a  &g  fyporary  oTvov  Se  sit,  quam  plurimum.  Ex  pituita  etiam  aegrotanti 
paXXov  fiev  vrivira-  %v  Se  kpa  xai  eadem  facere  confert.  Quodsi  stare  nequeat, 
rhtf,  kg-  eXax‘krov  'xai  C/Sapiararov •  —  eum  creberrime  in  lecto  circumferre  oportet, 
xai  xepixarieiv  bXiya  xiXeue-  tyv  Sk  Suvarbg  quacumque  ex  causa  aegrotet,  et  omnia  " 
big  rXeiara.  SufiQipet  At  xai  rCp  '  kirb  ut  ne  intus  cartilago  coalescat.  Sin  vei 
tou  QXiy/xarog  voaiovrt  ra  abra  vroiieiv.  luerit,  et.  articuli  concreti  fuerint,  omni 
«Hv  -M  (t)  Hhnfrea  iaraabat ,  -iv  rij  xMn/  minem  claudicare  necesse  est.  Et  si 
ypi;  xepiipipeiv  ag.vcwxvbrara^.a^i  ol&v  ex  sanguine  aegrotat,  velis  per  infusi 
vooiy,  xai  avravra  xoiieiv^  oxag  kv  ivr.bg  vum  subducere,  ut  pituitam  et  sangui 
fiv\  ‘  i-v/gQuiji  b  yjtvSpog-  fyv  Si  tpU/eQvijj  xai  coxendicibus  deducas,  ex  his  infusum 
rk  apSpa  ^v/xrayy ,  vraaa  avayxv/  %aXbv  oportet:  salis  pugillum  tritum  ad  olei  he 
yeviabai  rov  ivbpaxov.  K ai  ijv  (SoOXy  ‘  xXO-  ammisceto  et  hordei  decocti  heminas  drn 
aai  rbv  kvrb  rou  difiarog  voaiovra,  Sia re  eiusmodi  infusum  immittito.  :  Hac  curati 
affia  ktrayeiv  xai  QXkyfea  avcb  r&v  iayjav,  tissime  sanum  reddideris.  Morbus  autei 
roiaiSe  Sei  xXO^etv  kX bg  SpayjiiSa  rptyag  oilis  et  diutissimus  est. 

‘rapa/u^ai  kXaiou  xorOXyv  xai  lxpi6iavi<p-: 

6av  SOo  xorOXagg  eira  oiira  -.xXO^eiv.  Outco 
poeXertbv  ra%iara  uyiia  tforfaeig-  v;  Se  vou- 
aog  xaXsvri)  xai  %pav(tf. 

.  v/3'.  T iravoi  rpeig.  "Hr  fikv  iri  *  rp&fxan  52.  Nervorum  distentiones  tres.  Siquidem 
riravog  yivyrat,  rkaxci  rd.Se  •  ai  yevOeg  ex  vulnere  corporis  nervorum  distentio  accidat, 
rijyvvvrai  xai  ro  arbpoa  Siaipeiv  ou  SOvarai  sic  afficitur.  Maxillae  constringunthr,  os  didu- 
xai  oi  btpQaXfioi  SaxpOouai  xai  iXxovrat ,  eere  nequit,  oculi  lacrimantur  et  contrahuntur, 
xai  rb  fterkippevov  risnfye  xai  ra  axiXea  dorsum  rigidum  est,  neque  crura,  neque  manus 
oi>  SOvarai  tjuyxkfirreiv  oOSi  rkg  xsVaG,  neque  spinam  inflectere  potest.  Cum  vero  le- 
obSk  rfv  pa%iv  ■  oxbrav  Se  QavarkSvig  yj,  rb  talis  fuerit,  potus  et  cibi,  quos  ante  devoraverat, 
rorbv  xai  ra  fSpkpiara,  3.  rpbrepov  ’  i(ie-  interdum  per  nares  sursum  feruntur.  Huic  cum 
(iptbxei,  avk  rkg  pivag  avipXerai  iviore.  To5-  sic  habuerit,  fomenta  admovere  oportet  et  pin- 
rov,  'oxbrav  oSrag  rvpiav  Sei  xai  kXei-  gui  inunctum  eminus  ad  ignem  calefacere,  et 
tpavra  Xirap&g  vrpbg  rb  riip  ixaSev  SaXtreiv  tepefactoria  inuncto  corpore  adhibere.  Et  ab- 


—  890  — 


xal  x^ide/sara  trpoimMvai  iirrai.sk pag  rb 
cupa.  K al  diplvSiov  !j  <f)6\\a  faQvyg  i?  rou 
uorxudfsoo  rov  xapi rbv  rpkpag  xal  Xifiavo- 
rbv,  slra  ohcp  A  evxip  fisis  byxki  k  %u- 
rpifa  xaivijv  •  slra  im%icu  ii.aiov  faov  rip 
ohip  xal  bsp^vag  aXstyai  troAA#  Qsppitp  rb 
n&fsa  xal  rvfv  xsQatyv  irrsira  xaraxMvag 
'  ips[3dxrsiv  tov  dvbpuxov  rijv  p&xiv  vrotijrai 
xal  dptpifaai  i/adria  '  psaXSaxd  xa&apd ,  lag 
dv  i^ifpfxnp  <r(p6fpa ■  xal  fisMxpvtrov  fi% Ate- 
pbv  fifovai,  iju  fih  ‘fCvv/rai,  xard  rro/aa, 
ijv  fi •  pjfo  iy%deiv  xard  rag.pivag-  fif6vai 
fi  xal  oivov  A euxiv  i  tivsiv  dg  vjfiTTOv  xal 
xksterov.  Taura  xti  ^oiispx  sxdtsr^g  $jU& 
pv/g,  scog  dv  byivjg  y  hyrai  ■  vf  fi  voinsog  %a- 
Aesn}  xal  fisrai  pisUr^g  xapaxpijfM. 

vy' .  ‘  'Omaborovog.  'O  fi  'omoborovog,  — 
rd  /aiv  dXXa  rraaxsi  vrtfbog  rd  abra.  17- 
yvsrai  fi  ox6rav  roi/g  iv  rip  ai)X&‘  rivov- 
rag  roiig  bmabsv  vorfriy  vorisi  fi  y\  tnrb 
xuvdyx-IQ  $1  dvrh  aruQvkyg  'fj  foro  r&v  dpt,- 
Qifipayxdw  ipsrOav  ysvopsivav  'iviors.fi 
xal  arra  rfjg  xs(pai.ijg,  rrupsrdv  ysvofikav, 
urar pi.bg  inylyvsrar  ijfy  fi  xal  uxb  rpa- 
psarav.  Ourog  sXxsrai  igroSmrbsv  xal  foro 
rijg  bfOvtfg  rb  /asrdcppsvav  rrbryyi  xal  rd ■ 


sinthium,  aut  lauri  folia,  aut  hyoscyami  sem 
tritum  et  thus,  deinde  vino  albo  macerata  ' 
ollam  novam  infundito,  postea  olei  quanti 
vini  affundito,  quibus  calefactis  multum  calidis 
corpus  et  eaput  ungito.  Porro  reclina  et  fac 
ut  homo  spinam  dorsi  iis  immergat  et  vesti 
menta  mollia  pura  induat,  donec  valde  exsudet 
Aquam  praeterea  mulsam  tepidam,  si  eam  quii 
dem  bibere  possit,  per  os  exhibeto,  sin  non 
possit,  per  nares  infundito.  Vinum'  quoque 
album  quam  suavissimum  et  copiosissimum 
potui  dato.  Quae  auotidie  facienda  sunt,  doneo 
sanus  evadat.  Morbus  autem  difficilis  est  et 
confestim  curatione  indiget. 


SS.  Distentio  in  posteriora.  In  opisthotono 
in  reliquis  eodem  ut  plurimum  modo  afficitur 
aeger,  oritur  autem  cum  circa  posteriores  cer¬ 
vicis  tendones  aut  ex  angina,  aut  .  uva,  aut 
locis  ad  tonsillas  purulentus  affectus  fuerit  In¬ 
terdum  etiam  a  capite,  cum  febres  ortae  sint, 
convulsio  supervenit;  tandem  etiam  a  vulneribus. 
Hic  in  posteriora  trahitur  et  prae  dolore  dor¬ 
sum.  rigidum  fit  et  pectus  prominet  et  lamen¬ 
tatur  et  tam  fortiter  convellitur, i  ut  aegre  qui- 


—  891  — 


aT^ea  xal  olpd^et '  xal  oSra  exarat 

e$6fpa,  fare  ^  x.ari%ou<!i  oi  xa- 

psbvreg,  fa  M  ix  r?«  xMvyg  ixxtxreiv. 
0 Irog  xoXX dxtg  piv  rtjg  ^pipis  xoviet, 
xoXXdxtg  fi  xou06repov  ftdyet.  ToCtoi  oli- 
Tug  i%ovrt  rabrd  %p*i  xpoeQipetv,  &  xal  rtp 
xp6e6ev.  'H  fi  voueog  xpoeieyet  rb  paxpb- 
rarov  dypt  reeeapdxovra  vjpepiav  Ijv  fi 
raOrag  fiatpOytp,  "uyt^g  yty  verat. 

vf.  ‘"AA \og  riravog.  '"Ofe  6  riravog 
vjeeov  6avart 'efvjg  .  tj  ol  xpieiev ,  yty  verat  fi 
i ixb  ruv  aiir&v  xoXXoiig  fi  xal  x eeivrag  ig 
rd  bxteOev  iXafie  rb  vbeypa.  Ylaayei  ouv 
rdfe-  exarat  ZXov  rb  eupa-  iviore  fi  xal 
ox >f  dv  rfyp)  rou  edparog  exarat  xal  xe- 
pitpoirqi  piv  rb  xparov-  exetra  rou  %p6vou 
xpolbvrog  ig  ri/v  xkivyv  xlxret  xal  aSng 
dvtjxe  6  x6vog  xal  6  exaepig-  xal  avaerkg 
SLv  teag  x eptiXSot  bXtyag  ifpipag,  Zxetra 
aZrtg  iv  rotet  aurotei  SLXyeet  xetrai.  Taura 
xdeyei  xal  pera(idXXei  euyvbv  %p6vov  xal 
%v  rt  Qdytp,  oi)  ftayapiei  xdra,  ijv  pvj  p6- 
Xtg  xal  raura  t-uyxexaupiva,  dXX'  iv  rotet 
er^beet  *  iyerat  rb  eirtov  xal  xvtya  xapiyet. 
Tourov  rotet  abrotet  bepaxeCav,  olet  xal  roiig 
xp6e6ev,  rdytera  uytia  xoi^tfeig-  xXb^etv 
fi  xnedvtp  iQSijj  ’A exrijj  xal  piXtrt. 


dem  qui  adsint  eum  continere  possint,  quin 
ex  cubili  excidat.  Hic  frequenter  quidem ‘die 
dolore  afficitur,  frequenter  etiam  levius  habet. 
Cum  sic  habuerit,  ei  eadem  quae  priori  sunt 
exhibenda.  Hic  morbus  vero  ut  longissime  ad 
dies  quadraginta  detinet,  quos  si  aeger  effuge¬ 
rit,  convalescit. 

54.  Alia  distentio.  Haec  distentio  minus 
quam  priores  letalis  est,  ab  iisdem  autem 
oritur  ;  plerique  vero  ex  casu  in  posteriora  in 
morbum  inciderunt.  Sic  igitur  afficitur  aeger: 
corpus  totum  convellitur,  interdum  vero  qua¬ 
cumque  corporis  parte  forte  accidat,  ea  con¬ 
vellitur.  Et  primum  quidem  circumobambulat , 
deinde  successu  temporis  in  lectum  decidit, 
rursusque  dolor  et  convulsio  remittit,  cumque 
surrexerit,  si  forte  paucos  dies  huc  et  illuc 
oberrarit,  postea  rursus  iisdem  conflictatur  dolo¬ 
ribus.  Atque  haec  ei  accidunt,  crebroque  mu¬ 
tantur.  Si  quid  comederit,  id  non  nisi  aegre 
et  exustum  per  inferiora  secedit,  sed  ad  pectus 
haeret  cibus  et  suffocationem  facit.  Hunc  si 
eodem  quo  priores  modo  curaveris,  citissime 
sanum  reddideris.  Infusum  autem  ex  ptisanae 
coctae  cremore  cum  meile  in  alvum  iniicito. 


riEPI  TOIION  TON  KATA 
AN0POIION. 

SOMSTOT  TINOS  STrTPAMMA  ESTIN. 


DE  LOCIS  IN  HOMINE. 

SOPHISTAE  NESCIO  CUIUS  SCRIPTUM  EST. 


ATAZ  VLQT  MOriOT  nari 

;  JAonmoMA 

.MITIS  AMMATTOTZ  IOMIT  T0TZI002  . 


awiMOH  W  I  813  OJ  3.(1;: 


r'  muttwds  antro  orwi,  gAvainog 


nEPI  TOimN  TflN  KATA 
AN0PiinO^. 

a'.  ’E fioi  ioxdet  ap%ii  , adv  ouv  obie/aia 
ehai  tou  ciUparoi; ,  aXXa  xcivTa  b/xolap  ap- 
x<*j  «v&fr*  rekeuTtj-  xCxXou  ykp  ypa- 
tydvTO^apxvi  oi>%  eipdSy  xai  ra  vorfpaTa 
isrb  pcpTop  bpooiap  rou  adipoaroi;'  to  podv 
gypirepov  xsdpuxop  v6aoif  Xa^eaQai  xai  pia\- 
kov  xpieiv,  t6  id  uypov  tjmov.ri  fidv  y&p 
fc.rQ  tjiipfp.  via^poa  xtjyvuTai  ts  xai  olt  i ha- 
xaCsTai,  to  S' kv .  t<p 4pyp<f  ^iappe'i  xai  tou 
odpiaTOg  a'AAOT€  aKko  poaXiara  ?%£/,  xai 
aisi  peraXXdwov  avaxaumv  xoidsi  xai  6as- 
aov  xausTai,  Here  ol/  xexxydp.  Tou  id  a&- 
parop  Ta.ptdXsa  'ixaara  to  iTSpov  Ttp  srdpcp, 
bxftTa v  h6a  ij  hia  oppifax,  vouaov  xapaurlxa 
xoidsi-  ft-puuM)  Tjj  xsCpaXx,  xai  y  xeQaXii 
Tya  ts  capgl  xai  rj?  xoiXip,  xai  T&XXa 
x&vtu  xaTa  X6yov.  'H  yap  xotXfy  oxirav 
iixexx&pytTiv  fj-ij  xoidyTai  Tijv  posTp^v,  8.  &v 
inix  dp  aiTijv  apisi  rjj  uyp6ryTt  t6  capoa 
tx  8xb  tuv  tsiTk ov  tuv  xpooQepopodvuv  aiiry 


DE  LOCIS  IN  HOMINE. 


1.  Nullum  mea  quidem  opinione  corporis  est 
principium,  sed  omnes  partes  ex  aequo  et  prin¬ 
cipium  et  finis  esse  videntur.  Descripto  namque 
circulo  principium  non  invenitur.  Et  morbi 
quoque  similiter  ab  universo  corpore  oriuntur; 
quod  siccum  est  morbis  obnoxium  esse,  magis¬ 
que  dolere  solet;  humidum  vero  minus.  Mor¬ 
bus  enim,  qui  in  parte  sicca  est,  fixus  est, 
neque  interquiescit.  Qui  vero  in  humida,  diffluit 
et  alias  aliam  praecipue  corporis  partem  occupat 
et  semper  commutando  interquiescit  et  citius  fi¬ 
nitur,  quippe  non  fixus.  Unaquaeque  vero  cor¬ 
poris  pars  altera  alteri  cum  in  unam  alteramve 
partem  tenderit*  statim  morbum  facit,  venter 
capiti  et  caput  carnibus  ac  ventri,  et  reliquae 
omnes  eadem  ratione.  Nisi  enim  venter  moderate 
subducatur,  quae  in  eum  ingerantur  corpus  irri¬ 
gant  humore  ciborum  ingestorum.  Iste  autem 
humor  a  ventre  exclusus  magna  copia  ad  caput 
fertur;  quo  cum  pervenerit  a  capitis  vasis  mi- 


—  896  — 


fi  I j  vyp6rw  kxb  rijg  xoiXfyg  axotppaaeo- 
pii: vtf  ig  rijv  xeCpaXtjv  &foix6pyae  kSpby  xai 
ig  rijv  xetpaXijv  ixijv  kQtxyTut ,  oh  %apev- 
piivif  vxo  tHv  Hv%itbV  t&v  iv  rjf  xeCpaXjj, 
pe  1  %  S.v  «5%j)  xai  ripig  rijg  xeCpaXijg  xai 
ig  rbv  lyXiipaXov  xai  i j  piiv  iv  barftp 
ivfifvxe,  ij  fi  repi  rbv  iyxitpaXov  fia  ae- 

jttou  rod  bsTiov . -xai  Ijv  pciv  ig  r^v 

xoiXiviv  xakiv  'dCplx^rai ,  rj>  xoiXtip  vovaov 
ixofyee  •  Ijv  f'  a\\y  rif  t6%i0 ,  aXXtfi  vovaov 
xoiiet  xai  rS. oilrug ,  Sxrxep  tovto ,  rh 
irepov  r$  iripcp  vovdov  iroiier  xai  xaXXi- 
txrov  oiirug  eiiTpext^eiv  ri  vocevvra  fia  ruv 
rcig  voOaovg  xoieOvTuv  oiira  ykp  oiv  xol A- 
XiaTa  rvjv  ap%ijv  tov  vooevvrbg  ng  !$ro.  Td 
fi  aapia  aiirb  iuvTip,  tw!>t6v 'lari,  xai  ixT&v 
aiiT&v  %vyxelTat  b/zotug  r’  oSv  i%6vrav  xai 
ra  fff&ixpa  abroS  xai  ra.  pzeyaXa,  xai  ra 
xara  xai  tk  kvar  xai  eH  ng  (ioOXerai  tov 
atb/zarog  dxoXa0kv  /zipog  xaxdg  roiieiv  rb 
crfiixpbraTOv ,  xciv  r b  au  pia  aiab^aerai  rv/v 
xelaiv,  bxofy  civ  ng  $ ,  fik  r6fe  tn  rov  c&- 
/tarog  rb  apuxpbrarov  ravra  i%ei,  '6aa  xep 
xai  rb  piiyiarov  rouro  f’  bxoiov  kv  ri  xaby 
ixavaCpipei  xpbg  rvfv  opioeOvfyv  ixaarov  j rpbg 
rijv  iavrov,  ijv  re  xaxov,  ijv  Te  dyaSbv  f  • 
xai  fia  ravra  xai  dXyiei  xai  ijferai  vxb 
iSveog  tov  afiixpordrov  to  oa/za,  Sn  iv  rip 
GfiixpOTaTcp  ■  xdvr'  ivi  rk  piipea  xai  Tavra 
ixavaCpipovai  ig  rk  acpdv  alirti v  ixuara  xai 
fiayyiXXovai  xavra. 


/3'.  <E>d<ns  fi  tov  ad/zarog,  dp%ij  tov  iv 
hfrpixjj  Xbyov  xp&TOv  fiariTpv[Tai  f  iaaxoO- 
o/zev  ■  Ta.  /ziv  yap  xepi  Ta  Sira  xipii-  xevea 


nime  contentus  quocumque  possit  effluit  et ; 
capitis  ambitum  et  in  cerebrum-  et  -”1 
quidem  os  subit,  partim  vero  circum  cereb^111 

per  os  tenue  .  Quod  si  ad  ventrem^. 

sus  pervenerit,  ventri  morbum  inducit-  sin  1 
aliam  partem  inciderit,  alio  loco  morbum  facit 
Ad  eundem  etiam  modum  reliquae  partes  altera 
alteri  morbum  inducunt.  Hacque  ratione  opti. 
mum  fuerit  aegrotantes  partes  per! eas,  quae 
morbos  faciunt,  ad  cufationem  accommodare 
Sic  enim  quam  optime  quis 'principium  eius 
quod  aegrotat,  sanaverit.  Corpus  autem  ipsum 
sibi  ipsi  idem  est,  et  ex  iisdem  adeoque  ad 
eundem  modum  se  habentibus  constant  tum  par¬ 
vae  eius  partes,  tum  magnae,  tum  inferiores, 
tum  superiores.  Ac  si  vel  minima -corporis 
pars  malo  aliquo  afficiatur,  eam  affectionem, 
qualiscumque  tandem  fuerit,  totum  corpus  sen¬ 
tiet,  quod  minima  corporis  pars  eadem  omnia 
habet,  quae  et  maxima.  Haec  autem  quidquid 
tandem  pertulerit,  ad  cognationem  et  gentili¬ 
tatem  refert,  quaeque  ad  suam,' sive’bonum, 
sive  malum  id  fuerit.  Ac  propterea  corpus 
ob  minimae  partis  cognationem,  dolorem  aut 
voluptatem  percipit,  quod  in  minima  partes 
omnes  insunt,  eaeque  ad  ea,  quae  sui  sunt 
generis,  singula  referunt  et  omnia  denunciant. 


2.  At  vero  corporis  natura  principium  in 
artis  medicae  speculatione  obtinet;  primumque 
qua  parte  audimus  perforatum  est.  Vacua  enim 


Oix  leaxotei  iXXo.  1)  060ov  xal  layjr  3  ri 
F  in  Sia  ryg  po^niyyog  ig  rbn  iyxi0aXon 
lalMy ,  :  Sia0paS4ag  axoOerai  taOnf  xal 
xHiy  /i6»f  Tpvjng  Sta  rfc  fxtjvi yy6g  ian  frijg 
trepi  rbn  ,iyx40aXon  X£pir£TafLin>ig.  K ara. 
Si  rag  , oinag  rpvjpba  piin  oitx  Ivsbti,  tro/x0bv 
Si,  oton  Bzuyyia-  xal  Sta  .touto  xXiovog 
ixouet  v)  btr0paln£rar  mra  x oXii  yap  cxl- 
Snarai  {/  bSpt, )  rijg  beQpljmg.  K  ai  ig  roitg 
olpSaXfiobg  0X4(Sia  Aejr Ta  ig  rv/n  fitptn  ix 
tou  r iyx£0aXou  Sia  .  Tyg  , j ujniyyog  rijg  x£- 
pie%o6c>fg  04povrar  raura  Si  ra  0X4(Sia 
rty  S0m  Tp40ouci  t$  irypip  rtp  xaSapuTurcp 
t&  axb.  tou  iyx£0aXou,  ig  8  xal  i/x(palve- 
rai  in  to7bi  b06aX/to7ar:  Taura  Si  ra  0X4- 
(Sia  xal  axoafimCaGi ,  r ctg  .S0£ig  'bran  %vj- 
pavSutn.  Mtjviyys^.  Si  rpeTg  d<n  ai  robg 
bQSaXfioiig  (puXacBOucat ,  vj  piin  ixina  xa- 
Xuripvf,  vi  Si  Sia.fiieoo  XexrOTipy,  y  Si 
rptrvf  Xetrrii  ii.r.b'0ypbn  (puXiraoutTa  •  roO- 
ran  v/  /xin  ixiva  xal  xa%uripvi,  nouirog, - 
xtgQaiijj  •:  vj  Si  Sia  piieou  ixixlnSunog,  xal 
'bran  payij  i^hrysi  ofon  xbartg •  vj  Si  rpfcv;  v/ 
XoxTorirvi  xa/xxan  ixixlnSunog ,  v/  rb  uypbn 
0uXaBuoutra.  Mtjniyyog.  Si.iSSoholiri  tou  iy- 
X£0dko0. y;  #  pin  isrdm  xa%ur4pvi,  if  Si 
Xoxrtf  tou  ibyxeQaXou  ax.Topinu,.  v)  oiix  in 
t-u[i0u£Tai  ix vjv  Tpubifi. 

y' .  $X4(Seg  Si.  xepalnovat  piin  ig  rifn  xopu- 
0v/n  Si  a  rijg  trapxog  i%ourai  xpbg  rb  btrion, 
0iponrat  .Si  Sta  rijg  eapxbg,  SCo  piiv  ix  rijg 
xopu0ijg  xar ’  16b,  %  al.,S0pC£g  £ uyxXotovrat , 


circa  aures  loca  nil  aliud  praeter  strepitum  et 
clamorem  audiunt.  Quidquid  vero  per  mem¬ 
branam  ad  cerebrum  pervenerit,  plane  hac  parte 
auditur,  hoc  autem  unicum  foramen  per  mem¬ 
branam  circumvolventem  penetrat.  Ad  nares 
autem  foramen  quidem  non  tendit,  sed  laxum 
quiddam  velut  spongia,  eamque  ob  causam  per 
longius  intervallum  audit  quam  olfacit;  longe 
enim  ab  olfactu  odor  dispergitur.  Ad  oculos 
etiam  venulae  tenues  ad  visionem  ex  cerebro 
per  ambientem  membranam  tendunt.  Hae.  vero 
venulae  humore  purissimo  de  cerebro  visionem 
aluut,  in  quo  etiam  rerum  species  in  oculis 
apparent.  Eaedem  quoque,  ubi  resiceatae  fuerint, 
visionem  exstinguunt.  Membranae  vero  tres  sunt 
oculos  ipsos  custodientes;  superna  quidem  cras¬ 
sior,  media  vero  tenuior,  et  tertia  tenuis,  quae 
humorem  conservat.  Ex  his  superior  quidem 
et  crassissima,  si  laesa  fuerit,  morbum  facit. 
Media  vero  periculi  plena:  est:,  et  .ubi  rupta 
fuerit,  velut  vesica  prominet.  Tertia  tenuissima 
omnino  periculosa,  quae  humorem  conservat. 
Cerebri  autem  membranae  duae  sunt,  superna 
quidem  una  crassior,  altera,  quae  cerebrum 
contingit,  tenuis,  quae  ubi  vulnerata  fuerit  non 
amplius  coalescit. 


.  8.  Venae  autem  ad  verticem  quidem  per  car¬ 
nem  permeant  et  ossi  cohaerescunt.  Et  vero  a 
vertice  duae  quidem-  recta  per  carnem  feruntur, 
qua  parte  supercuia  ciauauntur  et  ad  oculorum 


—  898  — 


xal  rekeur&m  ig  robg  xavCobg  r&v  606ak- 
ftCtv,  fria  Si  axb  rfc  xopv0%g  ig  rv/v  ptva 
0iperai  xai  <sy}Xtrai  k  rbv  %6vSpov  rijg 
pivk  ixarepov  •  ikkai  SCo  0ki(Seg  rapi,  robg 
xpord0oug  0ipovrai  iv  ftiaip  r&v  xpora0uv 
xal  ruv  lirav,  al  xii^oun  rdg  b0eig  xal 
a0CZpuai  alel-  perimi  yap  alrai  rix  dpSoun 
ruv  QkefZuv ,  dAA’  dxorpixerai  i%  abr&v 
rb  alpa-  rb  S'  axorpexCpievov  %upc[Sokiei 
rip  imppiovrr  xal  rb  fiiv  dxorperCfievov 
(SovkCpievov  dva  %apieiv,  rb  S'  dvaHev  inp- 
piov  fioukCpeevov  xdra  %apietv ,  ivrauCa 
bCeCpeevd  re  xal  &m%e6peem  xpog  dkkifka 
xal  xuxkoCpceva,  s0Crypeov  xapi%ei  rolm 
0kejMoiai.  .  'H  Si  b0ig  rip  &xb  rou  iyxe~ 
0dkou  Ciypcp  rpi0erar  orav  Si  n’  rou  dxb 
rav  0ke[S&v  Ad/3#,  rij  rapdmerai  xal 
obx  i/a0a(verai  ig  abrb  xal  xpoxiviecCat  So- 
xiei  abrip  rori  piiv  oTov  elSakov  bpviCav, 
rori  Si  oTov  0axol  fdkaveg ,  xal  rclkka  oii- 
Siv  drpexiag  SCvarai.opav.  ”AA kat  Si  SCo 
0ki(Seg  iv  peiacp .  r&v  re  i&rov  xai  r&v  ak- 
kav  0ke[S&v,  ai  0ipovrai  ig  rct  ura  xal 
xiifyuai  ra  dva  xal  dkkai  SCo  0kifieg  ix 
t;wyxkefotog  rou  bariou  ig  rdg  ctxoag 
0ipovrai.  A!  Si  xdra  roO  r&poarog  rerpape- 
poivai  SCo  fiiv  0ki(Seg  xapd  robg  rivov- 
rag  rou  rpa%$kou  0ipovrai  xal  xapa.  robg 
axovSCkoug  xal.rekeur&ai  ig  robg  ve0pOCg- 
atirai  Si  xal  ig  robg  bp%iag  xepalvourt  xal 
3 rav  aurai  xovljaaai ,  aTpia  obpiei  Mpaxog. 
"Akkai  fiiv  SCo  0ki[3eg  dxb  rtjg  xopu0ffg 


angulos  desinunt.  Una  autem  de  vertice  ad 
nares  fertur  et  in  utramque  narium  cartilaginem 
scinditur.  Aliae  duae  venae  iuxta  tempora  fe- 
runtur  inter  tempora  et  aures,  quae  ocaloa 
premunt  semperque  pulsant.  Ex  venis  enim 
hae  solae  non  irrigant  partes  sanguine,  sed 
avertitur  ab  ipsis  sanguis.  Qui  vero  avertitur 
occurrit  ei,  qui  adfluit,  et  qui  avertitur  sursum 
adscendere  cupiens ,  et  qui  defluit  infra  proce¬ 
dere  cupiens,  ibi  inter  se  propulsi  et  diffusi 
et  in  orbem  circumacti  pulsationem  venulis  prae¬ 
bent.  Cum  autem  visio  ex  cerebri  humore 
nutriatur,  si  quid  humoris  a  venis  acceperit, 
fluxione  turbatur,  neque  in  eo  apparent  rerum 
species,  sed  obversari  videntur  homini  interdum 
quidem  velut  avicularum  imagines,  interdum 
vero  ut  lentes  nigrae,  nihilque  de  cetero  exacte 
cernere  potest.  Aliae  autem  duae  venae  per 
medium  aurium  et  reliquarum  venarum  ad  au¬ 
res  tendunt  iisque  incumbunt;  et  aliae  duae 
venae  ex  ossis  coniunctione  ad  aures  feruntur. 
Ex  his  autem  quae  ad  inferiorem  corporis  par¬ 
tem  convertuntur,  duae  quidem  venae  iuxta 
cervicis  tendines  et  iuxta  vertebras  feruntur, 
atque  in  renes  desinunt  eaedemque'  etiam.ad 
testes  permeant,  cumque  hae  male  affectae  fue¬ 
rint,  homo  cruentum  lotium  reddit.  Aliae  qui¬ 
dem  duae  venae  ex  vertice  ad  humerds  ten¬ 
dunt  et  eae  sane  humerales  appellantur,  aliae 
vero  duae  ex  vertice  iuxta  aures  per  anteriorem 
cervicis  partem  utrinque  in  cavam  appellatam 
venam  deferuntur.  At  vero  vena  cava  velut 


—  399  — 


/ Uvovrai  k  roiiG  S>pm,  xal  S)  xal  dpi- 
aim  xaXiovrai  ■  dXXai  Si.SOo  0X£($eq  dvcb 
Tfis  xopu0U  rapa  rk  Sra  iv  rorn  iprpo- 
rfev  rou  rpax^ou  exar iptgbev  k  rv/v  xot- 
Ayy  0 A^/3 a  xaXeoptvyv  0£povrai.  'H  Si 
xolty  0X£0  repaivet  piv  ag  6  olro0dyog , 
a£0uxe  Si  peragi/  rou  re  &p6y%ou  xal  rou 
oko0ayou-  0£perai  Si  Sik  r&v  0pevuv  xal 
Sia  rijg  xupSfyg  xal  peragi/,  rcbv  0pevuv  xal 
extera/  k  roi/q  (Soufiuvai ;  xal  k  robe  py- 
pok .  ivrbq  xal  rkq ,  Si&a0ayaq  ii/  rola  p/p- 
poiai  roiierat  xal  k  rag  xvtfpaq  Cpiperai 
ivrbq  rapa  rk  <!0upa  xal  k,  «j#  peyaXouq 
SaxrOXouq  reXeurp.  ’E)c  Sirijq  xptkfg  0Xi0 
fac otriipoxe  k  rv\v  x£Va  apvsrep<\v  0£- 
perat  S'  uroxaru  rov  tnrX>1vbq,,k  rifv  Xara- 
p/jv  rvjv  apiarepifv,  hbev.h  aatyv  axoeriQuxe 
Sid  rou  imvrX6ou  xal  rv/v  aroreXetiryciv  ■?%£; 
k  rov  xiOappv-  aroa£0uxe  Si  xark.rkq  0p£- 
vaq  xal  gupfiaXXei  ri/j  b/pial/p  xdru  rou  ctp- 
dpou  rou  ayxuvoq.  xal  rou  prXyvbq  rapverai 
aiiry  xal  kXXv/  k  rv\v  Segivjv  rbv  ai/rov 
rp6xov  daoxkpuxe  krb  rijq  xoiXyq.  K otvu- 
viouat  Si  aratra;  ai  0X£(Seg  xal  Stappiouat  k 
iuurkq  •  ai  piv  ydp  c0lai  iuuralq  gupfidX- 
Xo uri,  ai  Se  Sta,  ruv  0Xefiiav  ruv  Siarera- 
pivuv  aro  ruv  0Xe(iuv,  ai  rp£0oun  rkq 
capxaq,  raOr/p  Stappkun  rpoq  euuraq. 

S'.  K  ai  arb  ruv  QXefSfiv  o  n  ctv  vbrvjpa 
ytvyrai,  pp6v  icsri  i)  arb  r&v  veOpuv-  Siap- 
pel  yap  gi/v  rip  bypp  rip  ivebvn  iv  rijci 
0Xeipl  xal  oux  &rpepi%ei  •  jcai  %  0Cnq  rijiri 
QXeif/l  iv  uypip  irri  iv  rjjir;  rapgi.  T a  Si 
veupa  g/jpa  r i  icrri  xal  axoiXta  xal  rpoq  rip 
brricp  t re0Cxaai  xal  rp£0ovrai  piv  rb  rXe7- 


gula  quidem  producitur,  mediaque  inter  guttur 
et  gulam  exsistens  per  septum  transversum 
fertur  et  per  cor  et  inter  septum.  Ad  in¬ 
guina  autem  et  femora  interiore  parte  scindi¬ 
tur  et  disparationes  in  cruribus  facit  et  ad 
tibiarum  partem  iuxta  malleolos  fertur,  et  in 
magnos  digitos  desinit.  Ex  vena  autem  cava 
propago  in  manum  sinistram  deducitur  et  sub¬ 
ter  lienem  fertur  ad  sinistri  lateris  inanitatem, 
unde  lien  per  omentum  emergit  et  ad  thora¬ 
cem  desinit.  Exoritur  autem  iuxta  septum 
transversum  et  cum  humerali  committitur  infra 
cubiti  articulum,  ipsaque  lienis  gratia  secatur. 
Alia  etiam  ad  dextram  manum  eodem  modo  a 
cava  propaginem  emittit.  Hae  autem  omnes 
venae  inter  se  communicant  et  mutuo  confluunt. 
Aliae  si  quidem  sibi  invicem  committuntur , 
aliae  vero  per  venulas,  quae  a  venis  disten¬ 
duntur.  et  carnes  nutriunt,  ea  parte  inter  se 
confluunt. 


4.  Quicumque  autem  a  venis  morbus  oritur, 
levior  est  quam  qui  a  nervis.  Diffluit  enim  una 
cum  humore  in  venis  contento,  neque  quiescit, 
venarumque  natura  est  in  re  humida,  in  car¬ 
nibus.  Nervi  vero  cum  sicci  sunt,  tum  cavis 


carent  'et  ossi  adhaerescunt  maximamque  par¬ 
tem  ab  osse  nutriuntur,  nutriuntur  tamen  etiam 


—  400  — 


stov  dxb  tov  isr tov,  Tpttpovrai  St  xal  dxb  a  carnibus,  coloremque  et  robur  inter  os  et 
ri ?«  o -apicis,  xal  ri)v  xpotty  xal  rty  leypv  carnem  medium  natura  sortiti  sunt  et  humidi- 
flerunt/  tov  beriov  xal  Tijg  eapxbg  xeQCxuet  orem  quidem  carnosioremque  quam  os,  siccio- 
xal  vyp6repa  ptv  elet  tov  beriov  xal  eap-  rem  vero  et  ad  os  magis  accedentem  quam 
xoetSierepa ,  t-vjpbrepa  S'  elel  I)  al  edpxeg  xal  carnes  naturam  obtinent.  Quicumque  autem 
beroetSierepa  ■  v6&tffia  S’  8  ti  &v  ig  abra  iX-  morbus  ad  eos  accesserit,  eodem  loco  firmatur 

flj),  P&viiUTat  re  xal  drpepl^et tv  rip  abr&  et  consistit,  nec  nisi  aegre  expellitur.  Praecipue 

j tat  %aXex6v  teri  i^dyetv  pdXtera  d’  tetp-  vero  eos  appetunt  distentiones,  aliique  morbi, 
%ovrui  riravoi  re  xal  ciXXa,  dtp’  Sv  rpbpog  ex  quibus  tremor  corpus  prehendit, 
rd  aap a  Xapfidvet, 

e'.  Ta  Se  vevpa  xti^ovet  rd  dp6pa ,  xa-  5.  Nervi  autem  articulos  constringunt  per 
parerapiva  ri  £tm  xap’  '6Xov  t6  e&pa-  totum  corpus  distenti;  viribus  autem  maxime 
leyfiovei  St:  paXtera  txelvoiei  tov  edparog  valent  homines  per  ha9  partes  corporis,  et  sem- 
xxl  alet  xa%&raTd  teri ,  tv  olei  tov  edpa-  per  orassissimi  sunt  iit  iis  corporis  locis,  ubi 
rog  a‘  edpxeg  iXd^terai  elet.  K al  rb  ptv  carnes  maxime  exiguae.  ;  Ac  corpus  quidem 
e&pa  xdv  ipxXecov  vedpav  xepl  St  to  xpbe-.  totum  nervis  plenum  est  •  circa  faciem  vero  et 
axov  xal  rip  xetpaXijv  obxeien  vevpa,  aXXa  caput  nou  sunt  nervi,  sed  fibrae  nervis  similes 
heg  x ap6potat  veOpotg  peragit  tov  re  beriov  inter  os  et  carnes,  partim  tenuiores  et  solidio- 
xal  rijs  eapxbg  Xexrbrepat  xal  erepedre-  res,  partim  Ventre  amplo. 
pai,  —  al  St  ebpvxo/Xtot. 

e;'.  At  xetpaXal  paQctg  lypuet  al  ptv  rpetg,  6.  Plura  in  hoc  capite  partim  certo  cettim 
al  St  rteeapas:  al  ptv  rteeapag  t%oveai  corrupta,  partim  tam  dubiae  lectionis  sunt ,  ut 
xurd  rd  Sora  exartpabev  paQviv,  dXXyj  (p-  nondum  interpretari  malim,  quam  Graeca  nrn 
xpoeOev,  aXXyv  i^bxtebev  rijs  xetpaXijg,  —  legentibus  incerta  pro  certis  obtrudere, 
otirco  ptv  ij  rdg  rteeapag  i%ovea  \  vj  St  rdg 
rpetg,  xard  ra  ara  exar tpaSev  xal  dpxpo- 
e6ev  Soexep  St  v/  rds  rteeapag  i%ovea ,  oit 
Stuxitpvxe  oi/St  raitrt)  paQ^-  vytetvbrepoi  S’ 
elel  r^v  xetpaXijv  ol  rdg  xXtovag  jlaQdg 
£%ovreg.  %v  rijet  b0p6et  StxXbov  rb  beriov 
xal  tf  t-CyxXeteig  rdv  yevOav  tv  re  rp  ye- 


—  401  — 


vs/01  fiia<P  T V  xs<Pa^V-  z™- 

Mov;  oi  fiiv  orUovag,  oi  Si  ikdaaova; 
Ivovffi-  xai  oi  fiiv  orUovag  exovreg,  SuoTv 
Sc6vtoiv  elxom ,  Siv  oi  fiiv  dva  orphi;  rij  xe- 
maKj,  oi  Si  xdra  orphi  ry  iSpip.  Ukeupai 

yT&. . rd  ftiv  horurhev  roO  tod- 

putrog  orpog  robi  corovSOXoog ,  rd  S’ ifiorpo- 
s&ev  iv  rtp  oripvip  orphi  inurdg.  K XeiSeg 
SpSptt  i%ouii,  rd  fiiv  iv  fiiotp  roC  rripvou 
xard  rhv  /Sphyxov,  —  [xard  Taura  ijpbpav- 
rai\-  rd  Si  orphi  robi  ihfioui  xexh/iiva  orphi 
rdi  orS.drag,  a'i  iori  roig  Sifioig  alsi  oreipO- 
xam.  Ai  Si  orXdrai  orphi  rd,  yuia  HfpOpav- 
rai,  ionfidWourai  iori  rh  ho riov  ro  iv  rcji 
yvitp.  Tlapd  Si  rh  hiriov  orsp6vat  SOo  orap- 
{fxouai,  if  fiiv  ivSohev,  i/  Si  ixrhi,  a'l  orphi 
rdg  orh.drag  r$  hariip  orpo<rore(f)uxuiai  ijpOpav- 
rat.  K dra  S’  iv  r$  dyxdvi  [ xdra ]  fiiv  ore- 
p6vif  $ip6pwvrat  xard  rh  oretpuxhg  xoiXavUSeg , 
dva  Si  efimpip  ryg  orephvyi  ig  rhv  dyxdva 
rh  re  htsriov  xal  i/  orephvyf  ig  rh  abrh  i-u/i- 
l 'hdS.Xovra  dptipov  iv  r$  xvfhtrcp  oroiioutri. 
Tlapd  Si  rov  orij%uv  orephvai  orapt/xovai  As- 
orral  ordvu  rirrapeg,  ai  fiiv  SOo  dva,  ai  Si 
SOo  xdra •  xai  orphg  fiiv  rhv  dyxdva  SOo 
orephvai  [ oretpuxmai ]  dva  ix  roij  hcrriou  ore- 


( pOxaai ,  —  atrai  %bv  rp  barttp  r etpuxvixi 
rapa.  rd  roO  oarioo  dpBpov  tfpOpavTai  ig  rb 
xOfiirov  ai  Si  xdra  xei/asvat  xai  ivrbg  xs- 
xki/aivai,  atirai  (t/xQbTepai  ^ufifidkkouaai 
rpbg  rty  ropbvyv  rijv  oivaSev  drb  rou  yuiou 
Qepofihyv ,  ivrbg  tou  yuiou  ijpbpavrai  xai 
*  repbvyv.  xakeupiivyv  roiiouai  abral  iaurijai 
gupolidkkouoai  iv  r$  xufSlrcp  ivrbg.  K ara 
<52  rpbg  ri )v  %elpa  rb  boriov  SLpDpov  i%si‘ 
ai  <52  repbvai  raOrip  drakai  iouaai,  ai  /aiv 
SOo  obx  i^xouat  ig  rb  &p6pov,  ij  i’  dva  xai 
t\  xdra  £jbv  t$  baricp  i )p6pavrai  rpbg  rv\v 
%olpa.  Ai  <52  %slpsg  &p6pa  ’i%buai  rokkd- 
bxaaa  ydp  barba  irpbg  2c oura  gufi/idkkou- 
ai,  rdvra  SpSpa  roiiouai.  Adxrukoi  StpSpa 
i%ouai  Sxaarog  rpia,  h  piiv  6'rb'  rtp  8vu%i 
iv  poiacp  rou  re  Svu%og  xai  tou  xovSOkou, 
dkko  iv  rtp  xovSOkcp,  ijj  xai  i-uyxdporrouai 
rpbg  SaxrOkoug ,  dkko  rplrov ,  %  o  Sdxrukog 
drb  rijg  %sipbg  droriQuxe.  ’Ei/  <52  rolai 
iayjoiai  dpSpa  SOo  eial  ai  xorOkai  xaksOpce- 
vai,  xai  oi  fufpol  ig  raura  iv^pbpavrai-  rapa, 
Si  robg  fafpobg  rspbvai  SOo  rapijxouot,  {;  poiv 
ivrbg,  %  S'  ixrbg-  xai  ig  rb  dpOpov  obSeripif 
iigtfxei  obSeripuDev ,  dkkd  rpbg  r§>  baricp 
rpoare0Oxaai.  'O  Si  pcvtpbg  dvoOsv  piiv,  % 
ig  rijv  xor  Oky/v  i/o(3dkksi,  Slxpaiog  ion  rot- 
ijSe  Sixpaibryn ■  iri  piiv  rou  ivrbg  xsxkipoi- 
vou  rdv  Sixpalav  iri  rou  dxpou  inriQuxe 
erpoyyOkov  xai  kilov,  8  xai  ig  rijv  xorOkyv 


ItiB&kkei,  rb  <T’  erepov  rb  Ikarrov  r&v  Si- 
i „  rb  ixrbg  /adkkov  l£a  l&%ei  xal  <pa!- 
vertu  iv  r$  rvyaitp  xara  xal  hyiov  xakie- 
rm.  Kai  rpog  Si  rb  y6vu  rb  brrlov  rov 
moC  rotivS'  lari-  rip  Si  Sixpaitp  roOrcp  *i 
MtjW  xakeofiivt^  oTov  iv  ytyyMfitp  ivtjppio- 
erar  dvcoOev  Si  rov  ivyppoorpotvov  ij  /t6fy 
irlxeirai,  >)  aroxakbet  ig  rb  &p6pov  avare- 
r raptivov  irffivai  rv/v  vyp(ryra  ri/v  drb  rfjg 
rapxbg.  Tlapb  Si  rty  xvfyztfv  repbvai  SCo 
raptjxovn,  ai  x&rnbev  /eiv  rpog  roO  roSbg 
ig  ra,  rtpupa  re kevrun,  cLvabev  Si  rpbg.rov 
ybvarog  obx  HtfxaMtt  r pbg  rb  dpbpov.  Xlpbg 
Si  rov  r6Sa  vj  xv^m  xara  rct.  r0vpa  i ipOpov 
i%ei  xa\  dkko  xur&repov  rfiv  r0upcov  xal 
iv  roin  i  rori  dpSpa  rokka,  ibrrep  xal  iv 
rfti  %epri-  bra  ydp  brria,  roravra  xal 
dpSpa,  xal  iv  roTri  SaxrOkoin  riiv  roSuv  rbv 
apiSfibv  ha  xara  ra.  abra.  *; ApOpa  Si  rokkk 
iv  rip  r&pean  rpuxpci,  o b%  ofiolag  ran, 
ikkd  cLkka  cLkkoig-  ravra  Si  ra  yeypapt,- 
foiva  rari  bftolag  ehl,  xal  0ki(Seg  ai  ye- 
ypapepeivat  rari  opeolag  ehl,  dkka  re  0kl/3id 
eln  akkoig,  dkk'  obx  a^ia  kbyov. 

MOlga  rari  everri  06n  xal  brav  aury 
xabapif  ■% ,  byialvovn  ra.  &p6pa  xal  Sia.  rovro 
xal  ebxivv\rd  irn,  ibrre  bkirbavovra  rpbg 
lauree.  I Ibvog  Si  xal  bSuvy  yiyverai,  brav 


7.  Mucus  omnibus  a  natura  inest  et  cum 
purus  fuerit,  bene  valent  articuli,  ideoque  fa¬ 
cile  etiam  moventur ,  cum  sint  inter  se  lubrici. 
Oboritur  autem  labor  et  dolor,  ubi  malum 


404  — 


rr  xal  vrpdrov  fiiv  r^yvurat  rb  apbpov,  oh 
ydp  bXtabypy)  i>  bypbryg  y  ixeppuyxvla  dora 
rvjg  aapxbg-  iretra,  liare  iroXXy)  Klyv  yevo- 
piiv tf  mi  obx  dpSopeivy  ix  rijg  aapxbg  alel, 
l-ypalverat  xal  liare  vrokky  iouaa  xal  ol>  %a- 
peOvrog  rou  dpSpou  ixpel,  mxdg  re  xer yyvla 
poereoplQt  rd  veupa,  olat  rb  dpbpov  gvvSi- 
Serat  xal  Mera  yotiet  xal  Stakekupoiva  xal 
Std  rouro  %ukol  ylyvovrat ,  xal  'brav  poiv 
rouro  piakkov  yhyrat ,  piakkov,  'brav  Si 
fpaaov,  Hpaaov. 

y.  ’Eg  Si  rvjv  xotkltpv  xal  rd  iabtbpieva 
xal  rd  artv6pieva  yapiouat,  ix  Si  ryg  xotklyg 
heg  ig  ripv  xCartv,  Ij  SttfSet  rb  uypbv,  re- 
rapeivat  elal. 

6'.  'P 601  Si  ylyvovrat  xal  Sta4>u%Ofiiv)fg 
rijg  aapxbg  klyv  xal  Stabeppeaivopiivyg  xal 
CiTepQkeypiutvoCaiig.  'P 601  Si  Sia  fiiv  rb 
t pu%og  ylyvovrat-  'brav  {/  adpt;  vp  iv  rij  xe- 
tpaXij  xal  al  0  kifieg  rerapiivat  iaat  ,  alrat , 
(ppit-Mv/g  rijg  aapxbg  xal  ig  apuxpov  t itpi- 
xvoupiivyg  xal  ixQkttpdayg,  ixbkljiooat  rvpv 
bypbrvpra  xal  al  aapxeg  dpia  dvrexbklfiouat 
ig  apuxpbv  d0txve6pievai  xal  al  rpl%eg  ava 
bpSal  ylyvovrat ,  liare  xavrbbev  la%updg  ne- 
Zbpeevat ■  ivreuSev  'b  n  dv  ix0ki/3y,  pet  y  dv 
rOyjp.  Tei  Si  xal  Sta  ripv  Sepptbrtfra,  'brav 
al  aapxeg  dpatal  yevbptevat  St6Soug  trotljaaai 
xal  yb  bypbv  BeppeavSiv  kexr6repov  yivyrar 
vrdv  ydp  rb  uypov  Bepfiutva/xevov  kexr6repov 
yly verat  xal  ig  srav  rb  inrelxov  per  pedktara 


mum  quidem  rigidus  fit  articulus;  neque  enim 
lubricus  est  qui  ex  carne  affluxit  humor.  Dein 
quum  copia  admodum  creverit  neque  assiduo’ 
irrigetur  a  carne,  siccatur  et  quia  multus  sit 
neque  articulus  eum  capiat,  effunditur  maleqi^ 
concrescens  nervos,  quibus  articulus  connecti- 
tur,  attollit,  elaxat  et  dissolvit.  Quapropter 
claudi  fiunt,  idque  magis  cum  id  magis  acci¬ 
dit,  cum  vero  minus,  minus. 


8.  At  vero  quae  eduntur  et  bibuntur  in  yen- 
trem  feruntur,  et  ex  ventre  ad  vesicam,  quae 
urinam  percolat,  fibrae  tendunt. 

9.  Fluxiones  autem  fiunt  et  perfrigerata  valde 
came  et  valde  calefacta  et  supra  modum  in¬ 
flammata.  Propter  frigus  quidem  fluxiones  fiunt; 
cum  capitis  caro  et  venae  distentae  fuerint, 
hae,  carne  propter  horrorem  in  angustum 
coacta  et  eas  premente,  exprimunt  humorem 
et  carnes  simul  sua  vice  exprimunt  in  angu¬ 
stum  redactae  et  capilli  velut  undique  vehemen¬ 
ter  compressi  eriguntur.  Hinc  quodcumque 
expressum  fuerit  quocumque  sors  tulerit,. fluit. 
Quin  et  ob  calorem  fluit,  cum  carnes  rarefactae 

evaserit.  Quidquid  enim  humidum  calfactum 
fuerit,  tenuius'  evadit  et  in  quamcumque  par¬ 
tem  cedentem  influit  Maxime  vero,  cum  ea 
supra  modum  inflammata  fuerit,  hac  de  causa 


—  405  — 


f  Zrw  Xfipv  i>xep0Xeypi^vili,  Sii  r6Se  P€p 
ai  adpxeg  Xiipvpiiv  ipixXeai  yevbpievai  6  rt  &v 
pj,  SSvavrai  %ccphiv,  fcr  fiet  Si  y  iv  rd%jr 
ItvjV  Si  &va£  etlpooi  ai  poai  yivavrai,  fist 
if  rb  xaP‘ov  ?  &v  ^Xi h  &*'  &v  £ui“«£- 
vb&trt  ai  SioSoi  rou  p6ou  St'  laxvirtgra ,  '6rav 
rb  a&pia  ^pavbifr  Here  yap  rb  a&pia  Xoi- 
iiuvtov  abro  eaurip  SiaXapi/Savei,  xai  ayei 
itab'  5  n  av  bypbv  ixirbxtl  &  &aU7!&  T°  '?*■ 
p6v  Sayeiv  Se.  ob  %aA£srte  abr6  iar t,  Sare 
rou  aS/iarog  xevou  re  i6vroq  xai  ob  i-uvot- 
Siovroq  uxo  iaxv6ryroq.  "O rav  i Si  reo  xdra 
fypa  yivavrai,  ra  S'  &va  bypk,  —  pi.aS.Xov 
Se  ra  ava  uypd  ian  r«5%sa >  a‘  Y&P  0A£- 
(Seq  iva  xXiovig  eia  i  Sj  xdra  xai  ai  adpxeg 
iXdaaovog  uyp6rvjroq  Sebpievai  ai  iv  rijj  xe- 
QaXy,  —  iye (  Sif  rb  Igtppbv  rou  aSpiarog  rb 
ix  rijg  xeQaXijg  byp6v-  xai  apia  xai  SloSoC 
elat  ra  ayovrt  /idXXov  tj  rtp  ayopiivip •  xai 
yap  atirai  xepSalvouat  Sare  Igtppal  iouaai  xai 
apia  xai  ra  bypk  xityuxe  xdra  xaP^e‘x,  xai 
i}v  (SpaxSa  ng  avdyxtp  yivv/rai. 

t’.  'Poot  fi  kxb  rijg  xeQaXijg  ixra-  o  piiv 
xark  rag  fivag ,  o  Se  xark  ra  Syra,  o  Si 
xark  robg  bQSaXpiobg-  ohroi  oi  p6oi  xara- 
(pavieg  ix  ryq  xeQaXijg  rom  dCpSaXpioHat. 
'Exi/v  S' ig  rbv  xWapov  {juij  uxb  tpuxoug, 
XoX)  yfyverat,  piaXXov  Se  pe7  ig  rbv  xt6a- 
pov  uxb  tpbxaug  Sii  r6Se,  '6n  ebpoov  ylyve- 
rat  ig  rbv  Pp6yx°v,  Sare  oh  guyxexaXv/i- 
piivov  *  uxb  Si  rou  if/bxoug  xai  x6xog  %xe‘ 
Sia  rouro  robg  bxbrijg  %oA ijg  ixopiivoug, 
ori  ai  adpxeg,  Srav  X11^  I»  °Sx  krpepit- 
%euai ,  aXXk  aelovrai,  xai  aetb/ievat  pioxbe- 
ouat  xai  xoxiaai ,  Sare  aeibpievai,  Saxep  iv 
ryai  SSoixopfyar  xai  ipixuoi  yfyvovrai,  orav 


fluit:  carnibus  quidem  valde  repletis,  quod- 
cumque  capere  non  possunt,  fluit.  Fluit  autem, 
quocumque  datum  fuerit.  Cum  vero  semel 
fluxiones  facilem  fluxum  obtinuerint,  fluit  in 
lpcum  quemlibet,  donec  pertransitus  fluxionis 
compressi  fuerint  propter  angustiam,  cum  cor¬ 
pus  resiccatum  fuerit.  Quippe  corpus  sibi  ipsi 
communicans  accipit  et  ubicumque  humor  se 
obtulerit  id  quod  siccum  est  eum  ad  se  addu¬ 
cit.  Neque  eum  adducere  difficile  est,  quum 
corpus  sit  vacuum,  neque  tumeat,  propter  gra¬ 
cilitatem.  Qum  autem  inferiores  partes  siccae 
evaserint,  superiores  vero  humidae,  —  supe¬ 
riora  enim  vasa  magis  humida  sunt ,  cum  plu- 
res  venae  sint  parte  superiore  quam  inferiore 
et  capitis  carnes  minore  indigeant  humore,  — 
tum  sane  sicca  corporis  pars  humorem  ex  ca¬ 
pite  ducit ,  simulque  meatus  ei  quae  ducit  ma¬ 
gis  patent  quam  ei  a  qua  ducitur.  Cum  enim 
ipsae  siccae  exsistant,  ex  eo  sibi  quaestum  pa¬ 
rant,  simulque  humores  natura  deorsum  ferri 
solent,  vel  si  vis  modica  in  eos  agat. 

10.  At  vero  fluxiones  ex  capite  septem  sunt: 
alia  in  nares,  alia  in  aures,  alia  in  oculos; 
quae  ex  capite  fluxiones  oculis  sunt  conspicuae. 
Ubi  vero  in  thoracem  ob  frigus  defluxerit,  bilis 
fit.  Potius  vero  ad  thoracem  fluxio  fit  hac  de 
causa,  quod  facilis  defluxus  sit  ad  asperam 
arteriam,  cum  non  sit  contecta.  Eos  vero, 
qui  a  frigore  bile  vexantur,  lassitudo  eam  ob 
causam  detinet,  quod  carnes,  cum  frigus  sit, 
minime  quiescunt,  sed  concutiuntur,  concus- 
saeque  molestia  et  lassitudine  tentantur,  non 
secus  atque  ex  itinere  concussae.  Quin  etiam 
cum  in  thoracem  fluxio  decubuerit,  suppurati 
et  tabidi  fiunt.  Cum  vero  in  medullam  fluxio 


—  406  — 


tq  rbv  xWapo  v  pfy  xal  (pBiaidvreg.  " Orav 
S'  ig  rbv  /aOekov  , o6og  yivyrai,  tpMaig  kk- 
koia  ytyverui.  "Orctv  S'  bsnaBev  ig  roi/g 
avovSukoug  xal  ig  rag  aapxag  puijj,  OSpajv 
yCyverai  xal  rip S'  cari  yiyv&axeiv,  gypk  ri 
ipevpoaBev,  ii  xeQakif  xal  a i  fiveg  xxl  ol  b<p- 
Bakpcoi'  xa}  rolat  b 06akpioiat  k/x[3kuti>aaei 
xal  %kapol  yiyvovrai  xal  rb  kkko  aUpia 
xai  oi>  x  kvovrbei  otiSiv,  oi/S'  ijv  voukit  piip- 
Me  yap  o  p6og  Sia  rijg  aapxhg  piaijg  ptav 
rijg  bviaSev  xal  rijq  ipevpoaBev  avear, papa- 
ptvog,  %v\pa  rk  ipurpoaSev  voiiei,  rvjv  S' 
bviaUev  apSei  aapxa  xal  rijv  ivroq  piakkov 
vpbg  rv\v  xoiktyv  ij  rijv  txrbg  vpbg  r^v  pi- 
v6v  Sta  rouro  St  txrog  peakkov  fj  ivrbg 
arepebv  rh  a&paa  xal  arevuripag  Siarp^aiag 
iyei-  liare  St  kerral  iouaai  gupivikiovrai 
xal  axiouai  atiral  aQlat,  xal  pbog  ol>  Suva- 
rat  raCrifi  livat  obSeig-  ai  S'  e&pCrepal  ri  elai 
ai  ivrbg  xal  kevrbr epa  rk  peeral-ii  iyfivaai. 
'O  Si  /5 6og,  dare  kcp’  bipykoripu v  xal  kerrk 
ra  kvrrxukSovra  £%uv,  Jel  xai  vipavk^ai 
by  pbriprog  rkg  adpxaq  ■  xal  kvb  rav  airiav 
ig  rb  abrb  %up£ovaa  jj  bypbnjg  SiiQQaprar 
SieQQappUvii  S'  abrij  fero  rijg  i-vp/iiiqieg  xal 
rb  piov  t-iiv  abrjj  avb  rijg  xeipakijg,  rp£- 
Qovai  rb  aupia-  ktyv  Si  vokkip  Ciyptp  ai 
aapxeg  rpeQb/xevai  xal  voaykip  Bakkouai  re 
ktp  xal  iiSpavog  epvkeai  elai.  "Hv  S"okU 


facta  fuerit,  tabes  alius  generis  oritur.  Qnoj 
si  vero  in  vertebras  et  carnes  defluxerit,  aqua 
>nter  cutem  suboritur.  Hoc  vero  signo  digno, 
scas  licet:  anteriores  partes  siccae  sunt,  caput 
nares,  oculi;  et  oculis  caligo  obversatur  et  una 
cum  reliquo  corpore  ex  virore  pallescunt,  neque 
quidquam  aeger  exspuit,  ne  si  multum  quidem 
defluat.  Fluxio  enim  per  mediam  carnem  po¬ 
steriore  parte  delapsa  et  ab  anteriore  aversa, 
anteriores  partes  siccas  reddit,  carnemque  in' 
posteriore  irrigat,  eamque  magis,  quae  ad  inte¬ 
riora  est  ad  ventrem,  quam  quae  ad  exteriora 
ad  cutem.  Fit  autem  hoc  hac  de  causa,  corpus 
exteriore  parte  magis  quam  interiore  solidum 
exsistit  et  foramina  habet  angustiora;  quae  cum 
tenuiora  sint,  constipantur,  ipsaque  sibi  meden¬ 
tur,  nullaque  hac  parte  fluxio  fieri  potest;  intra 
autem  cum  latiora  sunt  tum  intermedia  habent 
tenuiora.  Fluxio  vero  cum  ex  altioribus  dela¬ 
batur  et  tenuia  contra  se  obiecta  habeat,  defluit 
et  carnes  humore  replet.  Quin  et  humor,  qui 
e  cibis  eodem  defertur,  corrumpitur,  ipseque 
ex  commixtione  corruptus  et  qui  cum  eo  ex 
eapite  defluit,  corpus  nutriunt.  Carnes  vero 
plurimo  humore  nutritae  eoque  morboso  et  tur¬ 
gent  et  aqua  inter  cutem  replentur.  Quodsi 
parum  fluxerit,  coxarium  morbum  et  xiSfiata 
facit,  si  fluere  cessaverit.  Nam  cum  exiguum 
sit  quod  affluit  et  undiquaque  a  potentioribus 


yov  pe^ih  ^dSa  xal  ixohpse, 

lrj,v  piov  xaMrtw  Sere  ydp  oktyov  ipputp- 
xdg  xal  rdvrobev  dbeOfievov  xal  uirb  ravrbg 
xpieeovog  ibvrog,  Siere  'oklyov  ebv  xal  oiix 
fyov  inppoijv  Sere  xdvrobev  iibeSfievov,  ig 
ra  i zpSpa  ctxoQvyty  roiierat.  Ttyverai  Si 
xiS/iara  xal  leytdSeg  xal  drb  roioOrav  vo- 
etj/idruv  uyidv  yiyvopiivav,  'brav  rb  piiv 
vbey/ia  i roiiov  uyiig  yivvfrai,  xarakei06jj 
Si  r i  iv  rijj  eapxl  xal  /a j  §  aiirip  IgoSog, 
fiPjr'  au  iea  fitjre  ig  rb  Sippea  (pu/m  trorfeij) 
It-ibv,  0eityei  ig  rb  itxeix ov,  xal  ij  xiSpeara 
ij  leyidSa  iirofyee. 

ia' .  ”Hv  Si  i-UvoiSijeoei  al  fiveg  xal  Qkiy- 
piarog  ipinkeai  iaei  t-vpiTeTypy6rog,  rouro 
Xpyf  rb  0kiypia  rb  i-u/ixefmpybg  XexrOveiv 
ij  Tupitpei,  ij  0appidxcp,  xal  piij  dxorpixetv 
ijv  ydp  dxorpe06iv  dkky  xtp  peu ey,  xdvrip 
rb  jliov  pii^pva  vbeov  xoiiet. 

iji'.  'O  Xorav  S'  ig  rd  ara  piy,  rb  xpurov 
bSCvv/v  xapiyet,  /Zfy  ydp  yopier  xbvov  Si 
xapiyei ,  ier'  dv  dxoeupiyyabij  •  iirijv  Si 
fidSfi  peTv,  ouxiri  xbvov  roiiei.  Tu  S' uxo 
rijg  bSbinpg  i%opiivcp  0dppiaxov  Seppiov  0Oei 
yfaapbv  xoitjeavra ,  Siivra  ver&xip , .  iyyjslv 
xal  bxiebev  eixOyv  xpoefidkkeiv,  Ijv  rb  dpt- 
erepbv  akyiy ,  ig  rb  Seigtbv,  xal  ijv  rb  Se- 
%ibv,  ig  rb  exaibv  piij  xaraxpoOeiv  Si,  aAA’ 
dg  dv  ek xtp  piouvov  ijv  Si  /oj)  x pbg  raura 
xainprai ,  06%avra  iyyeTv  06ei  \pv%pd  xal 
0dppiaxov  xieai  '6  n  dv  xdra  C/xo%<bp>ietv 
xoiiy,  dva  Si  fit ),  &ere  obSiv  dpijyei  ipii- 
eiv,  xal  rdkka  \p6%eiv.  K al  alel  Si  ix  rou 


partibus  depulsum,  quum  undique  propellatur, 
ad  articulos  confugit.  K iSfiara  autem  et  coxen¬ 
dicum  morbi,  iis,  qui  ab  eiusmodi  morbis  con¬ 
valuerunt,  accidunt,  quando  quod  morbum 
facit,  sanum  evaserit,  in  carne  vero  quid  reman¬ 
serit,  cui  cum  neque  intro  denuo  exitus  detur, 
neque  id  in  cute  tuberculum  faciat  egressum, 
se  recipit  ad  id,  quod  cedere  potest,  et  aut 
xiSfiara,  aut  coxendicum  morbum  parit. 


11.  Quodsi  nares  intumuerint  et  pituita  eaque 
concreta  repleantur,  ea  ubi  concreverit,  aut 
fomentis,  aut  medicamentis  extenuanda,  mini- 
meque  avertenda  est.  Etenim  si  aversa  alio  fe¬ 
ratur,  omnino  fluxio  maiorem  morbum  facit. 

12.  Cum  vero  ad  aures  fluxerit,  primum 
dolorem  exhibet,  vi  enim  fertur.  Dolorem  autem 
exhibet,  quoad  fistula  contracta  fuerit;  ubi  vero 
fluere  consueverit,  non  amplius  infestat.  At 
vero  ei,  quem  dolor  detinet,  medicamentum 
natura  calidum  tepefactum  et  netopo  subactum 
infundendum  et  retro  cucurbitula  admovenda, 
ad  dextram,  si  sinistra  auris  doluerit,  ad  sini¬ 
stram  vero,  si  dextra.  Nec  vero  scalpello  cutis 
pertundenda,  sed  ut  trahat  tantum.  Quodsi 
per  haec  dolor  minime  sedetur,  ea,  quae  na¬ 
tura  frigerant,  frigida  infundito  et  medicamen¬ 
tum  quod  infra  deiectionem  moveat  propinato, 
supra  autem  minime,  quippe  vomitio  nihil 


iyiig  fivj  xodovrog  rp6rov  paerakXdraeiv' 
xal  tjv  piiv  xaxiov  roii jf,  ik6e  tv  ig  rb  bxe- 
vavrtov  ijv  Si  pixfl  ig  rb  iytig,  rb  icdpixav 
fivj  dipeketv  n  rdv  vrporQepopiivav ,  pivpS' 
dxo^vyijrai ,  pupSi  xpoabeivai  dkko  n.  "Hi/ 
Si  aerupiyyapihov  ijSif  %  xal  reTuaspeivog 
pfy  lX&p  roukbg  xal  xaxbv  S^avr  SiSe  vroi- 
ietv-  cxoyyidv  Se 6av  fypafaovrl  rivi  (pap- 
pidxip  j rpog  ryjv  dxoijv  dg  xekacrdra  vrpots- 
Setvai,  xal  vrpbg  rag  ptvag  xaSaprfoiov , 
Ssrag  rd  ig  rd  ura  piov  vrpbcbev  ig  rag 
ptvag  aror pirtprat  xal  /ii/  ig  rvjv  xeQakvjv 
xdkiv  &TO%upiifi,  vompkbv  i6v. 


,iy’.  ”Orav  S’  ig  bCpQakfiobg  peupia  fy, 

< pkeypeatvovn  oi  oQbakpeol  xal  olSioum-  rou- 
rov  ypv\  rip  (pappidxip  Q  rip  uypcp  tj  rip  fypip 
iperarrcp  latrbar  tjv  S'  ebbiag  (pkeypiijvoxTi, 
H  tyXP1*  M^v,  dkk'  {j  xkCttai  xdra  rip 
lirxupordrcp,  ij  akktp  rivi  driryy^vai  Cito- 
%apynxip  (pappdxcp,  Qukaccbptevog  pe)  ipoe- 
rov  votfayg-  !jv  Si  ofov  A/do/  txorpi%an, 
(pdppiaxov  iyxpieiv  8  n  nrketarov  dyeiv  Sd¬ 
xpvov  peikkei  xal  rb  dkko  tsapia  vypalvovra 
xal  Qkeypiatveiv  sr oiiovra ,  Csg  Sypbrepoi  ot 
bQSakpioi  yivavrdi  xal  ixxexkwfiivoi ,  hg 
rb  Sdxpvov  ipvfirevnfybg  viror pix£tv  vroieipg. 
"Orav  S'igrobg  btpbakpLobg  xard  apuxpbv 
piy,  xal  xviirbryta  irapiXM,  fovrov  iyxpteiv. 
pxaMaxip  Set,  '6  n  piikkei  tpy/patveiV  apia  xal 
Sdxpvov  bktyov  dyeiv  xal  rpbg  rag  ptvag 


confert,  et  in  reliquia  refrigerantibus  utendum 
Semperque  modus,  qui  sanitatem  non  inducit 
permutandus  est.  Quod  si  gravius  quidem 
malum  reddiderit,  contrariam  viam  inibis  Sin 
vero  ad  sanitatem  vergat,  nihil  omnino  ex  his 
quae  adhibentur,  auferendum,  neque  aliud  quid’ 
quam  seiungendum,  aut  apponendum.  At  ubi 
iam  contracta  fistula  fuerit,  multaque  sanies 
purulenta  et  graveolens  effluxerit,  ita  faciendum- 
spongiam  siccante  aliquo  medicamento-  imbu¬ 
tam,  quam  proxime  ad  meatum  auditorium 
adhibeto  et  medicamentum  purgans  ad  nares 
admoveto,  ut  quod  prius  ad  aures  defluebat, 
ad  nares  devertatur,  neque  id  cum  morbosum 
sit  ad  caput  redeat. 

18.  At  vero  cum  ad  oculos  fluxio  decubue¬ 
rit,  oculi  inflammatione  et  tumore  vexantur. 
Sic  affectus  medicamento  aut  liquido,  aut  sicco 
asperso  curandus  ■  est.  ..Quod  si  subito  inflam¬ 
mationem  concipiant,  nihil  omnino  illinito,  sed 
vel  fortissimo  aliquo  medicamento  infra  sublue, 
vel  alio  quopiam  alvum  subducito  et  attenuato 
cautione  adhibita  ne  vomitum  provoces.  Quodsi 
velut  lapilli  decurrant,  medicamentum  quod 
plurimam  lacrimam  cieat  illinito  et  reliquum 
corpus  humectum  et  tumidum  reddito,  quo 
oculi  humidiores  evadant  et  colluantur,  ut  con¬ 
cretam  laorimam  decurrere  facias.  Cum  autem 
paulatim  in  oculos  fluxerit  pruritumque  exhi¬ 
buerit,  sic  affectum  molli  medicamento,  quod 

sit,  illinito,  naribusque  medicamentum  admo- 


m&ppaxov  xpo<r0Speiv  S)  ixdcrw  ifpippg,  S  Sia, 
rptrw,  r$  abrip  %p6/aevov  hra  Se  0dppa-' 
xov  8  r/  f iit  >j  iplid0iov  dxdyeiv  pik- 

UiaaTd  rag  plvag,  dxdyeiv  Se  xard  api- 
xf6v-  to  Se  xara  roi/g  b06a\poiig  dxofypal- 
mu,  Sig  8  Tt  dv  r8  rav  o06aXp(bv  0dppaxov 
ixo^p^H  xal  &xo0pd%y,'  xara,  rag  plvag 
ixorparprai.  Ta  Si  0appaxa  rd  rfc  xe- 
0a\pg  xabaprfppia,  &  piv  layypd  ian,  dxb 
rijg  xe0a\>jg  dyouai  otyg-  daaa  Si  dabevia, 
dxb  rtiv  b06xkpav  xal  aMbev  dx 6  ruv  xi- 
Xaq  Typi; , bivbg.  " Hv  S ’  ixb  r.ijg  aapxbg  xal  rou 
bcriou,  pOgyg  i/xoardatpg  peragi)  rou  bariou 
xal  rtjg  aapxbg,  peupa  ig  roiig  b06a\poiig 
yhyrai,  rlpSe:.SyX6v  ian,  bn  ivreuSev  t Ser  rb 
Sippa  to  iri  Tij  xetpaXy  SphfS6pevov  uxelxet 
xal  iXxea  ig  rty  xeQaXljv  ixbuouai  xal  xard 
roi/g  'o06a\poug  SaxpOouai  Xal  ob%  eXxouvrai 
r.a  'JSXiQapa,  oiiSi  Sdxvei,  obS'  dpfihj&aaeiv 
xotiei,  dXX'  bi-i/  bpuv yty  verat-  rbydp  peupa 
ob%  dXpup6v  ian,  dg  obx  dxb  rou  iyxe- 
0dXou,  dXXd  pvgaSeg  paXXov.  T  ourov 
&Se  %pvi  IdaDxt-  0appdxcp  xaSalpeiv  %pij  rijv 
xe0a\i)v  pij  texvpip  xal  to  a&pa  layyalveiv 
xal  airloiai  xal  0appdxom  xdra  h rdyovra, 
&>«  dv  dxogppavQy  laxvaivopivou  rou  a&pa- 
rog,  !)  ixrpe06y  rtp  xara.  rag  plvag  xpoan- 
Qepivtp  Qapp&xtp •  xpbg  Si  roiig  b06a\poiig 
otiSiv  Sei  tpdppaxov  xpoa0ipeiv.  "Hi/  Si  p-pST 
obTug  vytvjg  ylym/rai,  rijv  xe0aX xara- 
rdpvetv  hr'  dv  xpbg  ro  bariov  hpg,  pij  pe- 
re&poug  Si  pyS'  ixrxapalovg  rdg  ropdg  xot- 
ieiv  rdpvetv  Si  dxptg  dv  tou  btrriou  61yipg  • 


veto  aut  singulis  diebus,  aut  tertio  quoque  die 
eodem  utens.  Sit  autem  medicamentum ,  quod 
non  amplius  quam  acetabulum  per  nares  edu¬ 
cat,  idque  paulatim.  Quod  ad  oculos  vero  at¬ 
tinet,  eos  siccare  oportet,  ut  quodcumque  me¬ 
dicamentum  ad  oculos  siccaverit  et  obturarit, 
per  nares  deducatur.  At  medicamenta  captat 
purgantia,  quae  quidem  sunt  valentia,  a  toto 
capite  deducunt,  quae  vero  imbecillia  ab  oculis 
et  inde  a  vicinis  naso  partibus.  Quodsi  muco 
inter  os  et  carnem  subsistente,  ex  carne  et  osse 
in  oculos  fluxio  decumbat,  bino  cognosces,  quod 
bis  ex  locis  defluat;  quod  in  capite  comprimi¬ 
tur  cedit  et  ulcera  in  capite  erumpunt  et  ma¬ 
teriem  suam  plorant  ita  ut  ad  oculos  defluat, 
palpebrae  non  exulcerantur,  neque  mordet  flu¬ 
xio,  neque  oculorum  aciem  hebetat,  sed  acute 
cernit  aeger;  si  quidem  fluxio  minime  salsa 
est,  cum  de  cerebro  non  procedat,  verum  mu¬ 
cosa  magis.  Sic'  affectus  hac  ratione  curandus 
est;  caput  medicamento  non  valenti  purgandum 
et  corpus  tum  cibis  tum  medicamentis  infra 
subducentibus  attenuandum,  donec  attenuato 
corpore  fluxus  resiccetur,  aut  per  medicamen¬ 
tum  naribus  admotum  divertatur;  ad  ipsos  ocu¬ 
los  medicamentum  nullum  admovere  oportet. 
Quodsi  ne  sic  quidem  convalescat ,  caput  ad  os 
usque  secandum ,  non  sublimibus ,  neque  trans¬ 
versis  secturis,  sed  ad  os  ipsum  pertingentibus 
et  crebris  quidem,  quo  collectus  humor  citius 
per  ulcera  effluat  simulque  crebrae  secturae 
efficiant,  ut  caro  ad  os  extendatur.  Sic  aegrum 
sanare  oportet;  verum  hic  morbi  exitus  huic 


—  410  — 


Tdfivsiv  te  xuxvd,  dg  dv  rb  guvctjTyxbg 
i^iXbtp  bdarov  ted  rcbv  iXxiuv  ixoppiov,  apta 
te  ai  roptal  xuxval  ioueai  xpbarautv  i niiasi 
rjj  s apxl  xpbg  rb  btrriov.  Oiirag  Idabai  ter 
rofrnp  te  Toidte  if  axoreXsOr^tug  yty  verat, 
fy  fi<j  ng  eiirpexbiy  obx  ixxixXuarat ,  S  ut' 
ixxexXvtvptivov  bi-b  bpdv  j rotietv,  ru  'te  akl 
I0irrapt,ivtp  ptapptapuydte^g  ptdXXov  yiyverat 
xal  rb  b£-i>  bpdv  rou  dvbpdxou  dxoajdivvurat. 
"Hv  te  ig  r^v  ’60tv  ig  rb  bypbv  rb  xabapbv 
alpMrdSig  n  iriXSft,  ro&rtp  v\  btpig  ivSov 
0alverat  rou  b06aXptou  ob  erpoyyOXy  ioma 
ted  t6Ss •  iv  $  dv  rb  aiptar&Seg  ivij,,ig  rouro 
obx  ipt0a!verat,  xal  roCrcp  dij  iXXelxet  xe- 
pKpepvig  elvat,  xal  xpoxtvieabat  abrip  doxist 

xpb  rav  b06aXpt,uv .  xal  obtev  xar' 

dXtj6eiav  bpip..  Tobrou  %plj  rdg  QXifiag  dxo- 
xaietv  rdg  nefyCaag  rdg  ihpiag,  ai  tepbtyuai 
alel  xal  pteral-b  rou  re  drbg  xal  tou  xpord- 
0ou  x e06xasi  •  xal  ixetddv  rabrag  dxo0pd- 
%yg,  xpbg  robg  b06aXptobg  0d.ppt.axa ,  btsa 
uypaivet,  xp6a0epe  xal  Sdxpuov  dxaye  dg 
xXeltrrov,  Sxag  rb  ijuvetmpxbg  iv  rotat  b0- 
baKfioitvi  ixxXucby  rb  rvjv  vouaov  xapi%ov. 
"Hv  te  6  b06aXpt.bg  payij,  poaXbaxolct  0ap- 
pidxoitn  xpytrSat  xal  arpu0vo1at,  dg  aru06- 
ptevov  rb  iXxog  ig  apttxpbv  i-uvhp  xal  %  obXvi 
Xexrvj  J.  "Ot av  tedpyeptov  ixlj,  daxpuetv 
rip  b06aXpitp  iptjyei. 

ite.  ’Ox6rav  te  ig  rbv  xtSapov  fttp  xal 


accidit,  nisi  haec  commode  praeparata  fuerint- 
non  est  elotus  oculus  ita  ut  elotus  acute  cer¬ 
nere  possit,  sed  propter  materiem  semper  in", 
cumbentem  splendores  potius  apparent,  horni- 
nisque  acies  exstinguitur.  Quodsi  vero  'in  aciei 
oculi  humorem  purum  sanguinolentum  quid 
influat,  huic  oculi  acies  intus  non  orbicularis 
apparet,  hac  de  causa:  ea  parte  qua  sanguino¬ 
lentum  illud  inest,  rerum  species  non  cernun¬ 
tur  eaque  parte  deficit  aliquid  quod  impedit 
quo  minus  orbem  efficiat,  et  moveri  ei  viden¬ 
tur  ante  oculos . nec  quidquam  re  vera, 

ut  est,  cernit.  Huic  venas  adurito,  quae  videndi 
aciem  premunt,  quaeque  semper  pulsant  et  inter 
aurem  et  tempora  a  natura  sitae  sunt,  easque 
ubi  occluseris,  medicamenta,  quae  humectant, 
oculis  adhibeto,  lacrimamque  quam  plurimam 
educito,  uti  quod  in  oculis  consistit  et  morbum 
facit  colluatur.  Quodsi  rumpatur  oculus,  mol¬ 
libus  et  acerbis  medicamentis  utendum,  ut  con¬ 
strictum  ulcus  in  angustum  redigatur  cicatrix¬ 
que  tenuis  fiat.  Cum  vero  albugo  adfuerit,  la¬ 
crimari  prodest  oculo. 


14.  At  cum  in  thoracem  flus 


decubuerit 


—  411  - 


%oMj  9,  r$Se  Stjlbv  iarr  'oSOv y  i%si  igr9* 
lax&W  x«‘  te  r9v  xlufTSa  rtf  *pte  rvjv  land- 
p! „  uti  nuperbg,  xal  9  yl&tsaa  rd  ava  %lap9 
ylyverat,  xaldnoypiftnrerat  i-uponentiybra- 
TaCnyg  rvjg  voOrou  i(SSopt,aicp  b  x(vSttv6g  ian 
9  Ivaratip.  'Oxbrav  <T  dpt06repa  rd  nleupa 
ilyitp,  rd  S'  dlla  bfiofa  9  rtfriripy,  ailrvi 
[iev  nepinveupioviy  iart,  9  Firipy  nlett-. 
ptng.  Avrat  ii  yiyvovrat  iid  r6Se •  brav 
lg  rbv  i neCfiOva  peutrtp  ix  rijg  xetpakijg  iid 
rou  /ip6y%ou  xal  rav\  aoptiav,  b  nveOptav 
cire  ■0a0apog  idv  xal  ^tjpbg  06<rt,  ilxet  10' 
iuurbv  rb  uypbv  '6  n  cLv  SCvyral-  xal  is r^v 
elpfoy,  ylyverat ,  xal  orav  piv  ig 

blov  pif/.av  b  loffbg  yev6pt,evog  dfi- 

0or ipav  itpauae  rav  nleupiav  xal  ncptnvett- 
/lovfyv  inolv/ie-  'brav  Si  rijg  iriptpg  poouvov, 
nlevplrtv.  'H  Si  neptnveuptovfy  nolit  intxtv- 
Suvoript/  ierl’  xal  ai  bSuvat  nolit  Itr%up6repal 
elui  ai  ig  rag  landpag.xal  ig  rdg  xlyTSag 
xal  ij  ylStaaa  nolit  ityporipy  xal  r9v  0d~ 
ptry.ya  dltyiet  i/nb  rou  fieOpcarog  xal  xbnog 
e%et.  la%upbg  xal  nveOfia  exraiov  9  h&Sopalov 
lacerat.  Tourov  f)i/  po 9  ifiStiptaiov  b  nuperbg 
d(py,  dnoSvijaxei  9  ifonOtaxerai,  9  dpt.06~ 
repov-  .Sjx  S’  ivaraiov  SCo  vtyCipag  Sialindv 
Idfyrat,  &g  rd  nolld  xal  altrog  9  dno - 
6v9<rxet,  9  S/ontiog  Stu0e6yet-  9»  Si  SaSexa- 
raiov ,  ipinvog  yfy verat  ■  9v  Si  recsapeoxat- 
Sexaratov,  uyi9g  ylyverat.  K at  ifinuot  brot 
itnb  nepirvsttft,avhjg  9  nleuplrtSog  yiyvovrat, 
oitx  dno6v9sxoutn,  dll'  itytieg  yiyvovrar  itg 
ra  nolld  S’ ipinvot  yiyvovrat,  brav  peupca 
ig  rb  aitrb  Sitrnep  ini  rjfcr t  %olyrt  y iverat  • 
dk\d  rijsi  pciv  %oUjat  nolit  dnoppel  xal 


bilisque  fuerit,  hinc  manifestum  est:  dolor  la¬ 
teris  mollitudinem  prehendit  et  claviculam,  quae 
ei  ex  regione  respondet,  febris  adest  linguaque 
superiore  parte  ex  viridi  pallescit  et  concreta 
exscreantur,  In  hoc  morbo  periculum  septimo 
aut  nono  die  instat.  Ubi  vero  utraque  latera 
doluerint,  reliquaque  similiter  ut  in  priore  se 
habuerint,  haec  quidem  pulmonis  inflammatio 
est,  illa  vero  pleuritis.  Hae  vero  eam  ob  cau¬ 
sam  oriuntur:  cum  de  capite  per  asperam  ar¬ 
teriam  et  aortas  in  pulmonem  fluxio  incubuerit, 
is  nimirum  cum  sua  natura  rarus  et  siccus  ex¬ 
sistat,  quidquid  humoris  potest  in  se  attrahit, 
et  Ubi  attraxerit  maior  redditur  et  si  quidem  in 
totum  fluxerit,  fibrae  maiores  redditae  utrum¬ 
que  latus  attingunt,  pulmonisque  inflammatio¬ 
nem  faciunt,  cum  vero  alterum  tantum,  late¬ 
ralis  fit  morbus  Pulmonis  autem  inflammatio 
longe  periculi'  plenior  est  et  dolores  ad  laterum 
mollitudinem  et  claviculam  multo  vehementiores 
habet,  linguaque  longe  est  pallidior,  fauces  ex 
fluxione  dolor  occupat,  vehemens  lassitudo  de¬ 
tinet  et  spirandi  difficultas  sexto  aut  septimo 
die  prehendit.  Hunc  nisi  febris  septimo  die 
dimiserit,  moritur ,  aut  suppuratus  fit,  aut 
utrumque  accidit.  Quodsi  nono  die  duobus 
interpositis  diebus  corripiat ,  hic  etiam  ut  plu¬ 
rimum  aut  moritur,  aut  suppuratus  evadit.  Si 
vero  duodecimo  die,  suppuratus  fit;  sin  decimo 
quarto,  convalescit.  Et  qui  ex  pulmonis  inflam¬ 
matione  aut  morbo  laterali  pus  intro  colligunt, 
minime  moriuntur,  sed  convalescunt.  Purulenti 
vero  ut  plurimum  fiunt,  cum  fluxio  ad  eundem 
locum,  velut  in  bilis  fluxionibus  decubuerit, 
sed  in  bilis  quidem  fluxionibus  multum  defluit 


—  412  — 


dxoppeOaav  xaGerar  rotat  FlpMto  IXaa- 
d6v  re  pet  xal  oi>  xaGerat  xal  ipixuot  ytyvov- 
rat,  orav  IXaaaov  &%o%ptpoxrimrdi  tj  ixtp- 
p ei  ig  rbv  xveGpiova.  T oSro  ydp  rb  iv  r$ 
xveGfiovt  £-vvtardpiev6v  re  xal  ixtppiov,  xOov 
ytyverai  •  rb  te  xGov  guvtardpievov  iv  rip 
xveGptovt  xal  i  v  rtp  xtOdptp  iXxot  xal  a^xer 
xal  ixv/v  iXxuMji,  diro  roG  IfXxapeivov  ixtp- 
per  xal  ixava%pept,xropi£vou  dpta  ptev  v/  xe- 
(paty  pedXXov  pel  aeto/eivtfp  dpta  P  ix  roG 
vjXxapeivou  iv  rip  xtOdptp  xal  rtp  xveGfiovt 
pedXXov  jiet  xal  rd  eXxea  xtveGpteva  ixavap- 
pijyvvrat ,  liare  xal  el  xaGaatro  rb  dxb  rijg 
xeQaXijg  piov,  rb  dx'  aG r&v  r&v  IXxiav 
ixavbv  lar  at  voGaov  xapaa%etv.  Tlyverat  te 
xal  dxb  SXxoug  efixvog  xal  pfiuv  aGry  i/  voG- 
aof  yty  verat  te  xal  ixrbg  roG  xveGpeovog 
ptdXtara  pt,ev  dxb  fflypiarog  xal  brav  yj  adp% 
(pkaaGij-  xard  ro Oro  ydp  xGov  t-vvlararat 
xal  gvvtardpeevov,  elrtg  aetoi  rb  .a&pea  ',  xXu- 
SaTerat  xal  tp60ov  xap£%et  xal  xalavrat 
raGry.  Wtatg  te  yiy  verat ,  Irav  bg<  rb  aG- 
ro,  liaxep  rtp  ipt,xGtp,b  pbog yin/rat Sta  roG 
(ip6y%6u  xal  r&v  dopriav,  at  %uv£%ovat  rby 
xveGpabva  xal  rbv  (ipby%ov,-  ic  te  rbv  xveG- 
fiova  tfift  Safttva  xar ’  bXlytjv  xal  Gypbryra 
it i' rtp  xveOpeovt  pty  xoity  xoXXtfv  i-ypatvo- 
feevov  ydp  rb  ixtppiov  iv  rtp  fip6y%tp  xe- 
xyybg ,  liare  oGx  ixxXvToptevov ,  dXXd  xar’ 
bXlyov  ixtppiov  xal  iveyfiptevov ,  (ivj%a  xotiei- 
iv  re  ryat  aoprytat  ive%6fcevov  rb  piov,  liare 
arevdg  rdg  Starpi/atag  i%ova&v  r&v  dopriav, 
arevo%uplyv  rip  xveGpcan  xap£%et  xal  roGro 
xotiei  xveOpia  $%etv  liare  ydp  alel  Xetxb- 
pievov  alel  ixiGvpjtiet  dvaxveiv  xal  iv  rip  xveG- 
fiovt,  liare  oGx  la%vp&g  trypip  i6vn,  guapeog 


et  ubi  defluxit,  sedatur,  purulentis  vero  tum 
minus  defluit  ,  tum  minime  sedatur.  Purulenti 
etiam  fiunt,  cum  minus  exscreant  quam  ad 
pulmonem  defluat.  Quod  enim,  in ,  pulmone 
colligitur  et  in  eum  defluit;  in  pus  vertitur- 
pus  autem  in  pulmone  et  thorace  collectum 
ulcerat  et  putrefacit  Et  ubi  ulcus  exsiccatum 
fuerit,  ab  ulcerata  parte  defluit;  et  cum  ex¬ 
screatur  simul  caput  concutitur  .et  magis  fluit 
simulque  ex  ulcerato  loco  in  thorace  et  pul¬ 
mone  magis  fluit  et  ulcera  mota  denuo  rum- 
puntur,  ita  ut,  si  vel  fluxio  ex  capite  cessarit 
id  quod  ab  ipsis  ulceribus  fluit,  sufficiat  ut 
morbum  faciat.  Et  etiam  ab  ulcere  purulentus 
et  levior  hic  morbus  est.  Fit  vero  etiam  extra 
pulmonem,  potissimum  quidem  ex  rupto  et  ubi 
caro  contusa  fuerit,  circa  quam  pus  colligitur, 
collectumque,  si  quis  corpus  concutiat,  fluctuat 
et  strepitum  facit  et  eo  quidem  loco  -inuruntur 
At  vero  tabes  fit,  cum  ad  eundem. locum,  velut 
in  purulento  fluxio  fertur  per  guttur  et  bron¬ 
chos,  qui  pulmonem  et  guttur  coniungunt,  et 
in  pulmonem  sensim  assidue  defluit,  nec  copi¬ 
osum  in  pulmone  humorem  facit.  Dum  enim 
resiccatur  quod  defluit  in  gutture  concrescens, 
nimirum  cum  non  eluitur  ; .  sed  sensim  influit 
ac  detinetur,  tussim  inducit :.et  in  aortis  dictis 
detentum  quod  influit,  cum  hac  angusta  fora¬ 
mina  habeant,  angustiam  spiritui  exhibet,  quod 
facit  ut  difficulter  spiret.  Quippe  quum  sem- 
per  aliquid  deficiat  de  plena  respiratione  sem- 
per  spirare  cupit;  et  in  pulmone,  cum  non  ad¬ 
modum  humidus  sit,  pruritus  exoritur.  Cum 
vero  multum  ex.  capite  defluxerit,  pruritus  in 
pulmone  non  oritur ;  multum  enim  ad  eum  ad- 
fluit.  Et  ex  tabibus  his  etiam  suppurati  fiunt, 


—  413  — 


fyytyverar  br av  Si  xokb  ixoppuQ  rij g  xe- 
tpaMjp,  obr'  iv  rip  erveb/aovt  %ucpi.b g  ylyve- 
Ttu-  srokb  ydp  abrtp  rb  iertppdov  icrl  xal 
l/ixvoi  ix  ruv  06tclav  robrov  ylyvovrat , 
grav  bypbrepov  rb  cdpea  yivyrar  xal  brav 
fyporepov  yivyrai  ix  rSv  ipoxbav  06tctc2vreg. 
"Epteruot  Si  ripSe  Sijkot  ylyvovrat  ■  rijv  Xa- 
riptfv  Stpyopeivav  erovog  i%et-  irripv  Si  eruov 
ijS-p  guvecrtjxip ,  o  re  erbvog  bfcolag  i%ei,  (fyg 
re  ylyverai  xal  hrava%piftrrerat  eruov  xal 
rve upa  ?%«.  "Hv  Si  fieret  ipp&yt),  ivlr% 
kairapp  celerat  xal  0o0det  otov  iv  dcxlp- 
Sjv  Si  robrav  petpSiv  erpoappL^vip,  tponvog  Si 
tj^  rotalSe  %pyj  rexpealpecSat  ■  erveupia  eroukb 
e%et,  06iyyeral  re  u7ro(3pay%6repov  xal  o! 
i rbSeg  olSdouct  xal  ra  y  ouvara,  pedk \ov  Si 
ra  i tara  r$v  kaerapipv,  iv  y  rb  eruov  hecn 
xal  o  xibapog  t-vyxexapepeivog  icrl  xal  kuct- 
yuta  ylyverai  xal  ISpiig  jr eptyfirai  bkov  rb 
c&pea  xal  rori  ptiv  Soxdet  beppiog  ubrbg  iuu- 
rip  ehat,  rori  Si  tpu%p6g-  xal  oi,6vv%eg 
ecepirerapcivoi  elcl  xal  ip  xotkfy  6epiii>  yly  ve¬ 
rat  ■  robrotci  %pi)  ytyvtbcxetv  robg  ipexboug. 

te'.  "O rav  S1  SmcSev  pebctp  ig  rvpv  pd%tv, 
06lctg  ylyverai  robrcp  rotdSe •  rvpv  bc0bv 
dkyiet  xal  ra  epevcpocbev  rijg  xe0atfg  > cevet 
Soxiouct  abrlp  elvat. 

tg'.  T dSe  S’  icrl  iertxlvSuva-  Ixrepog  vjv 
iTiyivyrat  rolct  b06akpc.olct ,  xal  iv  rolct 
Svugi  vreXtSvd  brav  ylvuvrat,  xdl  .r.b  capta 
brav  eypp.  ekxea  xal  ra.  erepi  ra  ikxea  ere- 
ktSvd  lj,  xal  o  ISpcPg  bxorav  ptij  xa$ ’  bkov 
rb  clipea  ixbbip,  dkkd  xu$'  h  petpog  rou 
cii/iarog,  xal  brav  rou  rruperou  in  bvrog 


e  suppuratis  fiunt  tabidi.  Suppurati  vero  hoc 
signo  cognoscuntur:  principio  lateris  mollitudi¬ 
nem  dolor  detinet;  cum  vero  tandem  pus  col¬ 
lectum  est,  dolor  similiter  detinet  et  tussis 
oritur  et  pus  exscreatur  et  difficultas  spirandi 
urget.  Quodsi  vero  nondum  pus  eruperit,  in 
lateris  mollitudine  concussum,  velut  in  utre 
strepitum  edit  At  si  horum  nihil  de  se  signi¬ 
ficationem  praebeat,  sed  suppuratus  sit,  ex  his 
signis  coniecturam  facies.  Magna  spirandi  dif¬ 
ficultas  adest,  subraucum  loquitur,  pedes  et 
genua  intumescunt,  magis  vero  lateris  molli¬ 
tudo,  in  qua  pus  -  inest;  thorax  incurvatur  et 
membrorum  solutio  oritur,  sudore  etiam  totum 
corpus  perfunditur;  interdum  quidem  sibi  cali¬ 
dus,  interdum  etiam  frigidus  videtur;  ungues 
circumtenduntur  et  venter  incalescit.  Atque 
ex  his  suppurati  dignoscendi  sunt. 


15.  Cum  vero  posteriore  ex  parte  fluxio  in 
spinam  decubuerit,  huic  tabes  eiusmodi  subo¬ 
ritur:  lumbos  dolor  occupat  et  anteriores  ca¬ 
pitis  partes  ipsi  vacuae  videntur. . 

16.  Haec  _vero  periculosa  signa  sunt:  si  oculis 
morbus  regius  superveniat,  et  si  maculae  lividae 
in  unguibus  fiant,  et  si  corpus  ulcera  occupent, 
loci  circa  ulcera  smt  lividi ,  ,,et  sudor  si  non  per 
totum  corpus  erumpat,  sed  in  una  aliqua  cor¬ 
poris  parte,  et  cum  febre  adhuc 'aegrum  deti¬ 
nente  e  viridi  pallidum  exscreetur,  aut  si  e 


—  414  — 


iTamxpifitrryrai  %Kap6ii,  ij  I6i irog  ivrbg 
iv  rip  misOfia n  ®r/  rou  yXapov  ^  iravaxpep- 
,0ig  xadm^rai-  ro&ra  te  te?  ytyv&sxetv  orav 
tuy  xai  brav  fiv/  ivij  •  ■ 'brav  hiji,  i/tipopet 
Tj?  (pdpuyyi  dmrviovrog-  xai  xnu/aa  ixi- 
xhSuvov,  xai  Ai iyf ,  xai  b  xuperbg  olxiPpv, 
sixoxpii^faaTop  bn  h  r$  nveOfiovi  IvsbvTog1, 
xai  t/  xotXiy  irfcvdog  ibvrog  i)vo%apt- 
ou<sa •  Taura  xXeupPnSog  xai  xepixveupLoyltig 
Tct  ixixMuva.  r. 

iZJ.  nAeu^™  hk-  xpif  laabar  rbv  xupe- 
rbv  /avi  xaOsiv  erra,  ypepiav ,  xbrcp  te  xpl' 
aSa  yj  bgupiefaxpljrip ,  ij  Sget  xai  uteri  • 
raura  te  XP$  vpotefiipeiv  &>g  xteicra,  &g 
kxfreyfyg  yiyvyfrai  xai  yempUvii  txav&xpH i- 
■0iv  roidy  xai  Ti\v  bSOvyv  xaOeiv  kppiavr^- 
p(om  tyappuaxom  xai  xarappo0e1v  StSbvai  '6 
rt  £xavdxpw4'lv  ttal  Ao urpolai  XP%- 

abai  rsrapralmi ■  r y  te  Tbfixry  xai  rip 
ixrtp  xpku>  bXaitp  •  rijj  te  e(3 tepap  ko6eiv,  !)v 
/ii)  b  xuperbg  fid AA#  &<pi(vai,  &g  uxb  rou 
Xourpou  b  !$ptig  byyhprai  •  xai  irt  ry  x ifi- 
xrtji  xai  t%  dxry  lrxupordroiiri  xpfofa‘  Totai 
exavaxptpftTtipioKJi  Qap/uxxoun ,  w?  rqy  e/3- 
tefupv  ort  ^icTaUffiip^  dydyip  *  $v  te  ftpte 
ry  efitefiy  tl/xipip  xaurprai,  rip  bvartpxau- 
rerai,  {jv  (t%.m  «*AAo  ruv  bxtxivSCvuv  y&- 
n frar  ixpv  te  o  xupsr.bg  atpij,  poQPjftara 
ag  acbevirrara  xoidav  xpor0ipsiv  tjv.  te 
h npQpsbg  byydvprai;,  iji/  pkifii&n  vsapou  rou 
i/otrij/xarog  bbvrog,  r&v  xor&v  iQuftiu-  ijv 
te  rou  xupsr.ou  dxiovrog,  xuptvotri  rolm  po- 
0^/xaai  %/j£>. .  Kah  rijv  xepixvsupovlpv  rbv 
aiirbv  rpoxov  ia. 


viridi  pallida  materie  adhuc  in  pulmone  prae 
sente  exscreatio  cesset.  Hoc  autem  signo  coi 
gnoseere  oportet  utrum  insit,  necne:  cum  insit 
strepitum  in  larynge  edit  inter  spirandum.  Et 
periculosa  difficultas  spirandi,  et  singultus,  et 
febris  cessatio,  cum  sputum  quod  exscreetur 
adhuc  in  pulmone  insit,  et  ventris  fluxus  aegro 
iam  debili.  Haec  pleuritidis  et  pulmonum  in¬ 
flammationis  signa  sunt,  periculosa. 

17.  Lateris  morbi  haec  dnstituenda  curatio 
est.  Febrem  per  septem  dies  ne  sedato,  potione 
vero  aut  aceto  mulso  aut  aceto  et  aqua  uten¬ 
dum  eaque  quam  plurima  offerenda,  ut  quae 
inde  contingat  madefactio  exscreationem  faciat. 
Dolor  medicamentis  calefactoriis  sedandus  et  in 
sorbitione  exhibendum  quicquid  exscreationem 
movere  possit.  Balneis  etiam  quarto  die  uten¬ 
dum,  quinto  autem  et  sexta  oleo  illinendum. 
Septimo  lavandum,  nisi  febris  iamiam  dimis¬ 
sura  sit,  uti  ex  balneo  sudor  oboriatur-. Quinto 
insuper  et  sexto  validissimis  utendum  exscrea¬ 
tionem  promoventibus  medicamentis,  ut  quam 
facillime  septimum  transigat  diem.  Quodsi  ne¬ 
que  septimo  die  desierit,  nono  desinet,  nisi 
aliud  quid  signum  periculosum  accidat. At:  ubi 
febris  demiserit,  sorbitiones  quam  debilissimae 
offerantur.  Si  vero  vacuatio  oboriatur  morbo 
adhuc  recente ,  potum  subducito ;  siit  febris  de¬ 
cesserit  ,  triticeis  sorbitionibus  utitor..  Eodemque 
modo  pulmonis  inflammationem  curato. 


—  415  — 


nf'.  Torsi  k/arOom  ik  xaiaipetv  rijv  xsQa- 
kv/v  M  le%vpom  0ap/idxom,  dkki  xard 
pxpbv  dxorpkrceiv  kq  rdq  fime  xal  a/ia 
iiaxapt/omduai  sirioist  xpijsSar  xal  kcri/v  i ) 
apXtf  tov  mittemus  /iv/xin  y,  dkk'  kxrpk- 
xyrat  b  f6oq,  &q  ivav&xpe/t^iv  roikesiai, 
xal  (iyjXa  oroikiv  xal  kyx&rom  0ap/idxoist 
Xpy/sbai  xal  srrloist  3,/ta-  brfrrav  ik  ii y 
&gixi oe/npiy  roikesOat  xal  rkkosi  sirioist 
xal  ikhjxolsi  xal'  Xirrapoisi  xal  ohep 

absrypip  xal  (Zijxfl  rrotieiv  8 rav  &ie  ixy- 
16'.  K al  roi/q  uro  ri/q  06isioq  rbv  aCirov 
rpairov  rdkka ,  trA v/v  tcl  atria  /ii/  rokkd 
a.  iia  xal.rct  Stpa  /ii/  rXkova  i)  rit  stria  xal 
ri) i  ohtp  uiapki  XP®  etritp,  &q  /ii/ 

Sep/iaivy  xal  rep  sti/ian  asOevki  kovn  6sp/i6- 
Tyra  rapkxv  Kal  &PLa  a/i06rspa  Oep/iaivast 
kv  Tip  aiira  xpfo V  x*!  6ep/iuky  rotkast  peu- 
/ia  rouk.6. 

'Orbrav  ik  ita.  rou  olso0dyou  kq  ryv 
xotkiyv  i kOsy,  hystq  yiyverat  xdra,  Usti 
Pire  xal  civa  •  roOrtp  Ijv  /ikv  bidvy  Avy  kv 
ry  yaarpl,  iirs^aysiv  rparov  0ap/idxcp  ij 
%vkq>,  hretra  0ap/idxcp  lsxyrypicp  %p*js6ai, 
roist  ik  striam  itaxapyrixoisi  Uoq  civ  v/ 
biuvy  ixv  kxi/v  ik  radsyrat  y  biuvy  xal 
roist  siriom  Isxyryplotst  %pys6ar  rbv  adrov 
ik  rp6rov  xal  kri/v  rokkaq  {// ikpaq  hv/stq 
kXy,  IdsSat,  ijv  ik  UsSevi/q  y,  xal  /iy  iOvy- 


18.  Suppuratis  vero  caput  minime  validis 
medicamentis  purgandum,  sed  sensim  ad  nares 
avertendum,  cibisque  ventrem  subducentibus 
simul  utendum.  Et  ubi  morbi  principium  non 
amplius  fuerit,  sed  fluxus  divertitur,  ita  ut  ex¬ 
screatio  fiat,  etiam  tussis  excitanda  et  tum  me¬ 
dicamentis  quae  infunduntur,  tum  cibis  uten¬ 
dum.  Cum  autem  exscreare  debet,  pluribus 
etiam  cibis  tum  salsis  tum  pinguibus  vinoque 
austero  utendum  et  cum  hoc  modo  se  habue¬ 
rit,  tussis  excitanda. 

19.  Se  loco  corrupto  cf.  adn. 


20.  Ubi  vero  per  gulam  in  ventrem  fluxio 
decubuerit,  infra  evacuatio  interdumque  supra 
fit  Huic  quidem  si  dolor  in  ventre  adfuerit, 

dus,  deinde  medicamento  alvum  sistente  uten¬ 
dum,  cibis  vero  alvum  subducentibus  quamdiu 
dolor  detinuerit.  At  ubi  dolor  sedatus  fuerit, 
etiam  cibis  alvum  sistentibus  utendum.  Ad 
eundem  vero  modum,  etiam  ubi  per  multos 
dies  evacuatio  detinuerit,  curato.  Quodsi  im- 


rat  tctpo90ipeatiai  bicb  d<c6e  vefyg,  xkb^etv  irp&- 
tov  peev  %p )  Xu A?  vriaavw,  ereira  bidjii 
robrcp  xaSPjpyg,  ruti  <rru06vrati  rivi. 

xa'.  'O  vir ati  S'  it;  rvjv  tcdpxa  SritcSev  icapd 
robi;  tcicotiiOkoog  putsav  uipaica  ironjty,  die 
Xpy/  idabat  ■  xaieiv  ryv  tcdpxa  rv;v  iv  rip  rpa- 
X^Aco  peeragb  ruti  0ke/36»  h<s%dpc£g  rpeig 
xal  iicy/v  xubtsyg  guvdyeni  xai  xoi&eiv  dg 
la%i/ordras  obhdg-  xal  in )v  diro0pdt-ys, 
irpbg  rdg  pvag  0dppcxxov  irp6ts0epe  ug  ix- 
rpiirifrai,  xal  d\\o  dtcBevkg  aung  xai  aung, 
'dag  citi  dicor pe06ijj'  xal  rd  ptev  d/expotcSev 
rtji  xe0aXtjg  kpfiatie,  rd  i' bxitcbev  0O%e- 
xal  irtjv  tsoi  IxteOep/Mic/ihog  tji  rd  Upirpo- 
tcSeti  rijg  xe0x\ijg,  trirlx  itciletv  rd  0key- 
fiaruSdarara  xai  ijxitrra  iia%uptinxd,,dg 
'in  pedhtcra  iieupuvbun  al  poat  at  dpiirpo- 
trSeti  rijg  xe0aXijg-  tireira  S' drv\v  diro0pa- 
§ tps  xai  dicorpip tpg  rt)v  Itrfppvmti  ,  tjti  rt  icplv 
})  ebrperl^eiv  rb  peupea  ig  r 6  rupea  IA9y:, 
die  XP^I  IMai-  tjv  pcev  peaXKoti  nepos  rb 
Sdp/xa  bxxe%upyxbs  §>  rd  Rubeti  irupiuvra- 
vjv  Fhiov  irpbg  rvjv  xoikfyv,  brabei i  ie  pu ) 
iijXov  y,  0appt,axov  iriirltcxotira ■  Sjv  i1  iic' 
dfi06repa,  dpe0ordpuv  d0aip6eiv  birinpieb- 
eiv  ib  %pij  iyyurar tfv  rv;v  it-oiov  iroi6eni,;ijv 
re  xdru  ijv  re  dva,  tjv  re  aAAjj  oie v\  rou 
tctipearog  i%oiol  eltci. 

xji'.  'Ox6ra.ii  i"i<s%ids  diro  $6ou  .ydinjrat, 
out&p  %pyj  irporlidkXeiv  xal  UXxeiv  ?£a  xai 
pii;  xaraxpobetv  xal  bvioSev  Seppeavrijpta  0dp- 
pcaxa  mirfoxotira,  iia$eppeafien>,  bircog  b^oiog 
%  xai  lt-a  eg  rb  idppca  bicb  ri jg  eXxOtnog  rijg 
tnxtyg,  xal  btirbg  icpbg  rijv  xoiXfyti  bicb  rijg 


becillus  fuerit,  et  prae  imbecillitate  illi  0ffeni 
nequeant  ,  primum  quidem  per  infusum  succo 
ptisanae  alvus  eluenda,  deinde,  ubi  per  hunc 
purgaris,  adstringente  aliquo  utendum. 

21.  Cum  autem  in  carnem  posteriore  parte 
iuxta  vertebras  illapsa  fluxio  aquam  intercutem 
excitarit,  hunc  in  modum  curato.  Cervicis  car¬ 
nem,  quae  in  medio  est  venarum,  tribus  crustis 

inurito,  inustam  constringito  et  quam  tenuissi- 
mas  cicatrices  facito.  Et  ubi  viam  intercluseris 
medicamentum  ad  nares  admoveto,  ut  eo  di¬ 
vertatur,  imbecillumque  aliud  semel  iterumque, 
donec  aversum  sit.  Atque  anteriores  quidem 
capitis  partes  calefacito ,  posteriores  vero  refri¬ 
gerato.  Et  postquam  partibus  capitis  anteriori¬ 
bus  excalfactus  tibi  videbitur,  cibos  edat,  qui 
corpus  maxime  tumefaciunt  et  minime’ ventrem 
subducunt,  quo  fluxionis  meatus  anteriore  ca¬ 
pitis  parte  quam  maxime  dilatentur,  Posteaquam 
vero  viam  intercluseris  et.  id  quod  affluit  aver¬ 
teris,  si  quid  prius  quam  fluxionem  :ad  curati¬ 
onem  accommodaris  ad  corpus  pervenerit,  hoc 
modo  curare  oportet.  Si  quidem  ad  cutem  ma¬ 
gis  processerit,  externis  partibus  fomentum  ad¬ 
hibendo,  si  vero  intro  ad  ventrem  neque  foris 
conspicuum  sit,  medicamentum  propinando, 
sin  utramque  in  partem,  utrimque  detrahendo. 
Diligentia  autem  adhibenda  est  ut  quam  pro¬ 
ximum  exitum  facias,  sive  supra,  sive  infra, 
sive  alia  quavis  corporis  parte  exitus  detur. 

22.  Cum  coxendicum  morbus  ex  fluxione  ori¬ 
tur,  cucurbitula  admota  foras  attrahere  oportet, 
neque  cutem  scalpello  pertundere  et  calefacientia 
propinando  intus  calefacere,  ut  exitus  pateat  tum 
extra  ad  cutem  a  tractione  cucurbiculae,  tum  intra 
ad  ventrem  per  calorem.  Ubi  namque  fluxionis  via 


-  417  - 


teaotiff  bxbrav  yiep  &xoQpa%6ij  xal  pe) 
Z*  0X1  bSotxopty,  bSotxopioura  /3 iei  ig  rb 
ixeJxov  xal  IrytaSa  xotiet,  1)  oxtrbev  Qbtnv 
TO&rcp  ripv  xeipaXi/v  xaSapriov  arbevti  0ap- 
[oaxtp,  log  dv  ccxorpt-CpSy  b  fiog  xal  ry  < 57- 
ain)  Sbrxep  Ipexporbev  %pu,  Qappeaxou  Si 
jriffoi/  iXari/ptov  xal  xd.ru  ydXaxrt  xXbrov, 
r a  S'  iXXa  xuplya  lu. 

xy'.  'Ext)?  b  rxXi )v  uxb  xuperou  peiyag 
yivvprat,  —  yiyverat  Si  brav  ro  rupea  Xe- 
xr vv6ip,  —  rom  yap  abrom  8  re  rxXi\v 
haXXet  xal  rb  rupea  06tvet  ■  brav  Si  rb  rupea 
Xexrbv  %  xal  b  rxX^v  bdXXip  xal  rb  ixl- 
•xXoov  a/ea  r!p  r&peart’  Xexruvbij ,  v/  xtpeeb.ii 
ij  iv  ru  ixtxXbcp  ixrtpxerar  ixvpv  Si  raurd. 
re  xevd  xipeeXijg  yivtfrat  xal  Stxb  rou  rxXtp- 
vbg  b&XXovrog  dxoppiv)  ig  rb  ixtxXoov,  Sirre 
iyybrara  ibv  xal  reCyea  £%ov  xal  raura 
xevea ,  irSiyerat  •  xal  ixijv  rb  vim/ /ea  &xai; 
iv  r$  rCtpeart  y iverat,  ig  rb  voriov  rpixe- 
rat,  Jfv  peij  rtg  ebrpextfy,  ug  xal  rb  eiirpe- 
xi%6peevov  IxtxlvSuvov.  Tourov  S>Se  larbar 
Qappeaxa  xtxlrxeiv,  u0 ’  S>v  bSup  xabapeirat , 
xal  rtrla  ra  0XeypearuSirrara  StSbvar  !jv 
Si  pevpS'  ovru  pfiuv  yivvprat ,  xateiv  £>g  Xe- 
xrbrara  xal  ug  ixtxoXatbrara ,  oxug  rb 
iiSup  7 r%eiv  Suvtp,  xipt £  rou  6pe0aXou  x6- 
xXtp  xal  ig  rov  bpeQaXbv  pevp,  xal  d0tivat 
ixdrrt/g  {jpeiptpg. 

[Twi/  vortp/edruv  b  n  clv  ixtxtvSvv6rar6v 


interclusa  fuerit,  neque  habuerit,  quo  procedat, 
via  facta  fluit  ad  id  quod  cedit  et  coxendicum 
morbum  inducit,  aut  postea  tabem.  Sio  affecto 
caput  medicamento  imbecillo  purgandum,  doneo 
alio  avertatur  fluxio,  et  victus  ratione  velut  an¬ 
tea  utendum,  medicamentum  autem  potui  ex¬ 
hibeto  deorsum  purgans  et  alvum  inferiorem 
lacte  infuso  subluito;  cetera  fomentis  curato. 

23.  Cum  lien  ex  febre  tumidus  exstiterit,  — 
fit  autem  hoc,  quando  corpus  extenuatur;  iisdem 
enim  cum  lien  tumet  tum  corpus  tabescit,  — 
cum  autem  corpus  sit  tenue,  et  lien  tumeat  et 
omentum  una  cum  corpore  tabescat,  pinguedo 
in  omento  eliquatur;  quum  vero  haec  pars  pin¬ 
guedine  vacua  facta  sit  et  a  liene  tumente  fluxio 
fiat  in  omentum,  id  ipsum,  quum  sit  proximum 
et  vasa  habeat  eaque  vacua,  eam  excipit;  atque 
ubi  semel  in  corpore  morbus  exortus  fuerit,  in 
id  quod  morbosum  est  vertitur,  nisi  quis  recte 
curet,  quin  etiamsi  bene  tractetur,  periculo  non 
vacat.  Hunc  sic  curato:  medicamenta,  per  quae 
aqua  purgetur  potui  exhibenda  et  cibi  maxime 
tumefacientes  offerendi.  Quodsi  ne  sio  quidem 
levius  habeat,  quam  tenuissimis  et  levissimis 
crustis,  ut  aquam  continere  possis,  in  umbilici 
ambitu  inurito,  non  in  ipso  umbilico,  ac  sin¬ 
gulis  diebus  aquam  emittito. 


[In  quocumque  morbo  periculosissimo  peri- 


—  418  — 


ion,  iv  roCroioi  zapaxtvSuveOeiv  %i rf'  bziru- 
%iiv  /ah  ydp  byia  zorfoeiq,  irux^raq  ^ 
bzep  xal  Siq  ifiekke  ylyveoBai,  rour'  eza$e.] 
x8‘.  TtaiOhp  Si  XPtf  USpaza  &8e  IdoBai  • 
rd  olSiovra  xal  bSaroq  ipzkea  iiqolyeiv 
[ia%aipltp  zuxvd  xal  opeixpd  it-olyovra,  i£-oi- 
yeiv  S'  iv  fiipei  ixaora  rou  otbfiaroq  xal 
zupl^m  xp^boa  xal  ald  rb  i^oiybpoevov  %pk 
etv  Bep/idvryiplcp  (puppdxa. 

xs'.  Ukeuplnq  fypvi  dvsu  pbou  ylyverai 
brav  i  zveOpov  kitfv  i-ypavOiji  viro  Slipy q 
dvayxali/q'  i  ydp  zveCpcuv,  dre  gvfpbq  i&v, 
ixij»  n  /xdkkov  ^pavBij  rijq  (pCotoq,  loxvbq 
ylyverai  xal  axparv\q  yevffjaevoq  xkibelq  ig 
r.o  zkeupbv  iz'  dxparivjq,  0aCet  rou  zkeu- 
pofr  xal  iz^v  6lyy  irypou  iovroq,  azrerai 
xal  zkeuplnv  zoiier  rbre  Si  xal  bSOvvf  yl- 
yverai  iq  rb  zkeupbv  xal  iq  rijv  xkyTSa  xal 
zuperbq  xal  izavaxp^pozrerai  keuxbv.  T ou- 
'rov  XP*I  zokkoloi  zbroiot  IdrOai  xal  kobeiv 
xal  rijq  bSCvvjq  Qdpfiaxov  8tS6vai  'xal  rdkka 
ra  dvdxpepe^iv  zoieuvra.  Otiroq  iv  ezrd 
t/poipi/ioi  byiiiq  ylyverai  xal  rb  vbo^fia  dxlv- 
Suvbv  i&n  xal  rirla  od  %pi\SiS6vat. 

xq'.  Huperol  Sid  rbSe  ylyvovrai,  orav  rou 
o&piaraq  S)zep0key (lifvavroq  alaapxeq  dvoi- 
8P\ca<si  xal  rd  0kiytua  xal  v/  X°M  xara- 
xkeioBivra  arpe/altyoi  xal  pov\  dvatpCxMrai 
/xi/Siv  i&tfr'  i^ibv,  /aljre  xtveO/pevov,  /tljr'  dk- 
kou  uzibvroq.  'Ozbrav  xbzoq  xal  zuperbq 
xal  zk^opoovi),  koOeiv  XP*I  zokkjp  xal  XP‘£tv 
uypip  xal  Beppialveiv  Caqjiakiora,  &q  yjBeppeakij 
dvoixbivroq  rou  b&piciroq,  bzb  rou  ISpdroq 
i^ikBip  ■  ii-ijq  Si  rabrd  zoiieiv  xal  rpelq  xal 
riooapaq  ij/eipaq-  xal  vjv  [i-, )  ZaOyrai,  0dp- 
fLaxov  zloai  %oAi fyayixbv  xal  fii)  06xeiv 
rbv  zuperbv,  zpiv  i)  rerapraToq  jj,  /lyS’  eaq 


clitari  oportet;  nam  si  quidem  successerit  sa 
num  reddes,  sin  vero  frustratus  fueris,  niyj 
gravius  quam  quod  eventurum  erat  perpetietur.! 

24.  At  in  puero  aquam  inter  cutem  sic  cu 
rato:  tumidas  et  aquae  plenas  partes  gladiolo 
aperito,  crebroque  ac  parum  et  singulas  dein¬ 
ceps  corporis  partes  aperito ,  fomentisque  utitor 
et  semper  quod  apertum  est  calefaciente  me- 


ubi  amplius  quam  pro  natura  resiccatus  fuerit, 
gracilis  evadit  et  impotens  redditus  ad  latus  • 
prae,  impotentia  inclinatur,  ipsumque  attingit, 
eoque  attactu,  cum  bunjidum  exsistat,  ei  ad¬ 
haerescit  et  morbum  lateralem  facit.  Tum  vero 
dolOr  ad  latus  et  iugulum  oboritur  et  febris  et 
album  exscreatur.  Hic  multis  potionibus  cu¬ 
randus  est  et  lavandus,  eique  medicamentum, 
quod  dolorem  sedet,  exhibendum,  aliaque  quae 
exscreationem  faciuiit.  Hic  intra  septimum  diem 
convalescit,  neque  morbus  periculosus  est,  neque 
cibos  exhibere  oportet. 

26.  At  vero  febres  hanc  ob  causam  oriuntur: 


cum  corpore  tumidiore  reddito  carnes  intumue¬ 
rint,  pituita  bilisque  conclusae  conquieverint, 
nihilque  refrigeretur  neque  exiens,  neque  mo¬ 
tum,  neque  alio  quodam  subeunte.  Cum  lassi¬ 
tudo,  febris  et  plenitudo  detinuerit,  multa  aqua 
lavandum  et  liquido  illinendum  et  quam  maxime 
calefaciendum ,  ut  calor  aperto  per  sudorem 
corpore  exeat,  haecque  consequenter  tribus  aut 
quatuor  diebus  facienda.  Quodsi  non  sedetur, 
medicamentum,  quod  bilem  educat,  propinato 
et  febrem  ne  perfrigerato  ante  quartum  diem, 
neque  quoad  corpus  turgescit  medicamentum 


jv  n  rapa  Bakky,  xtx iaxeiv  Qdppaxov  oii 
yhp  Iv&vrai  «»  ZwMov- 

rop  toO  adparog-  ix^v  Si  l<s%vbg  f,  xixU 
cxiiv  Ivijaerai.  ’Ei/  xvpertp  airlov  pv\ 
xpoa0ipeiv,  tmfi  fa0(jpaai  i/xegdyeiv,  .  .  . 
.....  xal  xihv  uSap  Beppbv  xal  peXtxpvjr ov 
M)  ilgo;  $iiv  liSart,  Taura  Si  xixlaxeiv  iog 
xSehra-  ijv  ydp  pii  0u%pov  &%  rb  xorbv 
tisppbv  ibv  xal  pivov  ix  rou  adparog  rou 
vooiovrog  &0atpiei,  ijv  re  Sioupfaia  ijv  re 
SiiSpCxsy  xdvrip  Si  dvoiybpevbv  re  xal  dva- 
zviov  xal  xiveOpevov  rb  a&pa  ijup0ipov 
xoiijaei.  'Exjv  Si  la%vbv  ibvra  xalip,  SijS.cn/ 
bri  o 6  Sia  rb  0b.eypalveiv  bxuperbg  i%er 
xal  ijv  p^  xaCv/rai,  rpi0eiv  xal  0Seypa'i- 
veiv  i roiietv  xal  ijv  piv  rouro  ^up0ipip,  Sij- 
Mv  ori  oiix  eypijv  rbv  xuperbv  xapi%eiv. 
T ourov  %pj  0dppaxov  xlaai,  &g  for et-ayy, 
oxvi  dv  pa.XS.ov  o  xuperbg  k%ip,  ijv  re  xdru, 
ijv  re  dva,  ijv  piv  dv a,.  Uva,  ijv  Si  xdru, 
xdra.  OiiSiv  S’  forov  Sei  roiig  drBeviag  rav 
la%up&v  Qdppaxov  xixisxeiv,  dXKbpug  pou- 
vov  oilru,  roiig  piv  la%upoiig  Iryupbv,  roiig 
i SicBeviag  daBevig.  T dg  Si  xuptxnag  xorotai 
xal  po0<jpan,  liare  rbv  xuperbv  ^uxrifpla 
Qappdxip  ixSCeiv,  xappdpip  i)  dSXu  rivi 


potui  exhibendum;  neque  enim  evacuatur  nisi 
exiguum  quid,  quippe  turgente  corpore;  cum 
vero  gracilis  sit,  exhibe  et  evacuatio  fiet.  In 
febre  vero  cibus  minime  offerendus,  neqne  sor¬ 
bitionibus  alvus  subducenda . et  bibens 

calidam  et  mulsam  et  acetum  cum  aqua;  — 
haec  autem  quam  plurima  bibenda  dato.  Potus 
enim  minime  frigidus  in  corpus  ingestus,  cum 
calidus  sit  et  maneat,  ex  aegro  corpore  detra¬ 
hit,  sive  urinae  deducantur,  sive  sudor  elicia¬ 
tur.  Undique  enim  apertum  corpus  et  respirans 
ac  motum  quod  conducat  faciet.  Quodsi  gra¬ 
cilem  febris  urat,  manifestum  quod  non  ob 
corporis  tumorem  febris  detinet,  ac  si  non  ces¬ 
set,  nutrire  et  tumidum  reddere  oportet;  quodsi 
hoc  conducat,  manifestum  est  non  oportuisse 
febrem  praebere.  Iluic  medicamentum  propi¬ 
nandum  quod  educat  qua  parte  magis  febris 
detinet,  sive  superiore,  sive  inferiore;  et  si  su¬ 
periore  quidem ,  supra ,  si  inferiore,  infra.  Nihilo 
vero  minus  quam  robustis  debilibus  medica¬ 
mentum  exhibere  oportet,  sed  tamen  ita  tan¬ 
tum  ut  validis  validum,  imbecillis  vero  imbe¬ 
cillum  exhibeas.  Ardores  autem  potionibus  et 
sorbitionibus,  veluti  febrem  refrigerante  medi¬ 
camento  exsolvito,  cammaro,  aut  alio  quopiam 


—  420  — 


roioOrcp-  xal  ix)v  kCmpg  rlp  ipuxrifptcp , 
SspftavTypfotei  %pa  igijg'  ixijv  Si  flil  xauif- 
rai,  ipuxTypioitri  xdktv .  xpijaDai. 

x£'.  "Ixrepov  SiS$  %p$i  IdeSar  ixii v  xapa- 
k d/3yg,  rpty e  xal  kourpolai  xal  xiavrifploiai 
xal  xorom  xal  airloiai  xaSuypalveiv  rpe 1g  ij 
riaaapag  ypoipag-  ixijv  S'uypav6ij  rb  aUfia, 
xaQatpetv  xal  fypxiveiv  rb  ctipia  kixapd  re 
igalQvtig  igaptexi,  xdvr^  xpoaQipav  Qdp- 
fiaxov  y  Su varbv  uyp6rtfra  li-dyeiv  •  xpbg  Si 
ryjx  xeQakviv  xaiapryptcp  daOevii-  xal  obpy- 
nxd  xixlaxeiv  xal  xpb  r&v  airluv  rourov  rbv 
%p6vov,  8r  xaSalpetg  ripv  rerapaypoevifv  uyp6- 
ryra,  xardxorov  SISou,  ag  fi)  rpitpvjrai 
dxb  roOrou  rov  %p6vou  rb  c&pea-  Irav  <T 
layyafayrai ,  xal  kourpom  xdSatpe •  rou  fi 
aixuou  rou  ayplou  rijv  pl^av  xbipag,  ig  USap 
ipifiakiiv,  aro  ro6 rou  A oue-  yoiyyaya  Si 
(pdpfeaxa  peii  x txtetxe,  Sig  fiit  rapdaatp  fj.dk- 
A ov  rb  aa/xa,  rourov  ■  ixijv  Si  igypbv  %  rb 
rerapayptivov ,  rpicpe  fiySevl  uxo%apvirixtp 
(pappodxtp,  fiySi  Sioupynxip ,  dAA’  olvcp  olvd- 
Sei  xal  daaa  ipuOpbrepov  xotiei  rbv  Mpa- 
xov,  roOroiai  •  ijv  Si  %kupbg  %,  xdi.iv  i%a- 
pOrai ,  fypafoeiv  Si  pySapiug ,  fj,ij  xayy  %ka- 

xi i’.  Qtfphv  ixip%erai  ixl  rb  au/aa  Sid 
roSe  *  ixi\v  0keyfiijviii  if  oapf;  ij  xipi%  xal 
ol  xpypcvo!  fieydkoi  ean  rou  Skxeog  xal  rb 
ekxog  uypbv  xal  ixl  rou  ikxeog  i^parpeivog 
ixij  l%b>p,  fj  rb  ekxog  ^ufj,xexv/ybg  %,  %utT- 
aeavfx&g  b  l%b>p  6  dxb'  rou  ekxeog  dxoppiav 
xakCerai  i%a  %apieiv  bxb  rou  ixixextfy6rog 
ixl  rou  ekxeog  xpbg  rijv  adpxa •  if  Si  rapi; 
uxo$i%erat,  dare  fierecopog  y' ioutra  aurij 


id  genus;  et  nisi  medicamento  refrigerante  eam 

solvas,  calefacientibus  utitor  deinceps;  quodsi 
non  cesset,  refrigerantibus  rursus  utendum. 

27.  Morbum  regium  ad  hunc  modum  curare 
oportet:  ubi' curandum  susceperis,  nutrito,  la, 
vato  et  pinguefacientibus  tum  potibus,  tum 
cibis  tribus  aut  quatuor  diebus  humectato.  Ubi 
vero  corpus  humectatum  fuerit,  purgato  ipsum- 
que  exsiccato  pinguiaque  confestim  submoveto, 
ubicumque  adhibito  medicamento,  quo  humo¬ 
rem  educere  detur.  Ad  caput  autem  imbecillo 
purgatorio  utitor  et  quae  urinas  ducant  propi¬ 
nato,  et  ante  cibos  eo  tempore,  quo  humorem 
turbatum  repurgaris,  devorandum  medicamen¬ 
tum  dato,  ne  ab  eo  inde  tempore  corpus  nu¬ 
triatur.  Cum  vero  extenuatum  fuerit,  balneis 
quoque  purgato;  cucumeris  vero  agrestis  radice 
contusa  et  in  aquam  coniecta  balneum  parato. 
Medicamenta  autem  bilem  educentia  ne  propi¬ 
nato,  ne  corpus  magis  conturbent  Ubi  vero 
siccum  fuerit  quod  conturbatum  fuit,  nutrito, 
nullo  admixto  alvum  subducente,  aut  urinas 
ciente  medicamento,  sed  vino  generoso  et  his, 
quae  rubicundiorem  reddant  Quodsi  colore -sit 
ex  viridi  pallescente,  rursus  exhaurito,  neque  ullo 
modo  resiccato,  ne  color  ille  defixus  inhaerescat. 

28.  Ulcus  ferinum  hanc  ob  causam  corpus 
invadit:  ubi  caro  circumcirca  inflammationem 

'  conceperit,  et  ulceris  labra  intumuerint,  ulcus¬ 
que  sit  humidum  et  supra  ulcus  sanies  resiccata 
fuerit,  aut  ulcus  compactum  fuerit,  putris  ab 
ulcere  sanies  defluens  a  compacta  supra  ulcus 
materie  ad  carnem  foras  prodire  prohibetur; 
caro  autem  suscipit,  cum  nimirum  ex  inflam¬ 
matione  in  .altum  sublata  sit,  cumque  eo  per- 


—  421  — 


,  .  0 fay patrius,  xai  8 rav  dQtxt/rai  6  l%6>p  venerit,  sanies  subter  carnem  penetrans  eam. 
. oppiav,  rfrel  xa*  ftsreai c‘%el-  Tourov  0ap-  putrescere  facit  et  attollit.  Hunc  medicamentis 
typalvovra  auro  rb  'ikxog  xpteiv,  dg  humectare  et  ipsum  ulcus  illinere  oportet,  ut 
bypaivopivou  i%a  rb  peupa  piy  ix  rou  'ik-  ex  humectato  ulcere  foras  fluxio,  neque  subter 
mp  xa‘  p*l  tob  T*lv  aapxa,  xai  ra  xardppoa  carnem,  fluat.  Et  quae  ad  ulcus  affluunt  refxi- 
toO  ikxeog  tp6%ouiTi  0appdxom,  dg  %eipi-  gerantibus  medicamentis  illinenda,  uti  caro  fri- 
ouea  ^upxlkijrai  ij  edp%  xai  pii  Siappuyeiea  gore  condensata  coeat  et  minime  diffracta  rur- 
ivrexippivf  xai  rdkka  Si  Ikxea  -06xouei  sus  fluxionem  immittat.  Quin  et  reliqua  ulcera 
z£p‘XF‘£,v  xal  tx'  abra  ra  uypaivovra  in-  refrigerantibus  medicamentis  oblinenda  sunt, 
ribivai.  iisque  humectantia  adhibenda. 

x6'.  KCvayxog  dxb  alparog  yiyverai ,  29.  Angina  a.  sanguine  oritur,  cum  sanguis 

orav  rb  alpa  irayy  rb  iv  rijei  0ke0i  ryn  in  venis  quae  in  collo  sunt  concrescit:  sic  af- 
iv  rip  rpax^ktp-  robrip  dxb  ruv  iv  rotet  fecto  a  venis,  quae  in  braebiis  sunt,  sanguinem 
yviom  (pkefitiv  alpa  a0aipieiv  xai  apa  xara  detrahito  simulque  alvum  subducito,  ut  eo  id 
bretg&yeiv,  dg  rb  riiv  voueov  xapixov  ra&np  quod  morbum  facit  avellatur.  Linguam  quoque 
xaraexaebip-  xai  ykueeav ,  oxorav  ikxea  cum  magna  ulcera  habuerit,  similiter  tractato. 
peydka  ey/t,  deabrug  ebrpexteriov. 

A'.  Td  voe^para  XP*i  ax'  apxyi  idebar  30.  Morbi  quidem  circa  initia  curandi  sunt 
lea  piv  dxb  rtbv  jibav  yiyverai,  robg  pboug  et  in  his  quidem,  quae  a  fluxionibus  oriuntur, 
xabeiv  xpdrov  lea  S1  di r’  akkou,  xabeiv  primum  fluxiones  sedandae.  Qui  vero  alia  ex 
rijv  dpxiiv  rou  voetjparog  xai  ebrpexiTetv ■  causa,  in  his  morbis  principium  sedandum  et 
ixetra  rb  ^uveppin/xbg,  ijv  piv  xoku  ij,  i%d-  curandum.  Deinde  quod  influxit,  si  quidem 
yetv  ijv  S’  bkiyov,  Stair&v  xaOteravat.  copiosum  est,  educendum,  sin  modicum,  victus 

ratione  compescendum. 

A a‘.  Ke0akijg  xardypara.  "Hi/  piv  rb  31.  Capitis  fracturae.  Si  os  quidem  fractum 
beriov  xarayijj  xai  i- uvrptfi jf,  dxivSuvov  xai  sit,  et  contritum,  periculo  vacat  et  medicamen- 
iaebat  XPV  xobrov  uypalvouet  0appdxotet-  tis  humectantibus  curandum.  Quodsi  fissum 
ijv  Si  i>ayy  xai  fiuypil  iyyivyrat ,  ixtxtv-  fuerit  et  fissura  in  eo  facta,  periculi  plenum 
Suvov  rourov  xpteiv,  dg  pvf  xard  ri/v  'pay-  est.  Huic  ferrum  adhibere  oportet,  ne  sanies 
pi/v  rou  oeriou  o  iydp  ftov  rijv  p^vtyya  per  ossis  fissuram  affluens  membranam  putre- 
evjxvf  Here  ydp  xard  erevbv  ietdv  piv,  faciat  Nam  cum  per  angustum  quidem  subeat, 
ilpibiv  Si  ob,  kvxiet  xai  pulveeSut  xotiet  nec  tamen  exeat,  molestia  afficit  hominemque 
rbv  dvSpaxov  rourov  XPV  xpteiv,  dg  etpoSog  ad  insaniam  adigit.  Huic  terebram  adhibere 
5  tu  Ix&pi ,  p>i  pouvov  eeoSog,  eupiog  Sia-  oportet,  ut  late  terebrato  osse  saniei  exitus, 
r pteUvrog,  xai  (pappdxoiei  xpfoGat,  deea  neque  solum  ingressus  pateat,  et  medicamentis 
i0’  iaurd  rb  uypbv  ekxouei  xai  kobetv.  quae  humorem  ad  se  attrahant  utendum  atque 


lavandur 


—  422 


A/3'.  Huperatwn  xetpaAi^  /i*i  xdbatps, 
ug  fivi  puUvyrat  •  Sepfiahovat  yctp  rd  ripu 
xeQxtyv  xabafpovru  Qdppiaxu-  rpbq  ii  rb 
ivb  tov  TupsTou  6eppt,bv  rb  i iirb  roG  Cpapptd- 
xou  xpoceMbv  pavtyv  xoi dei. 

Tcbv  rpupdruy  b(p'  $  dv  rivi  xaxug  i%ov 
%ob.vfv  pthuivav  dvepicy ,  droby^rxei  b  rb 
rpdpua  i%uv. 

Kai  vxb  hitfbfiou  bg  dv  i%6[ievoq  xal  i%uv 
drbeviag  xal  A ea-rbq  idv  igdrlvtf?  fypbv 
xa6lty,  axoQrfcxei. 

’Et>)v  uwb  Gepfiutiiq  iyppeivip  k\x6ipia 
ixQGum  dcQevii  i6vrt  ripi^  yrehiyd,  dro- 

'Ejrifi >  ur 6  nvcg  voaljpiarog  lyopivu  dabe- 
vii  ij iif  i6vri  xsfaivd  ixtiGip,  Savd&ipiov.  ' 

’Esn Qdpfiaxbv  rig  yridv  uzipivoq  %  xal 
xdra  xal  dva  uT£x%ap£y ,  oTvov  xarappoQeiv 
rb  pii  v  Tpdrov  xcxpypibvov ,  txeira  dxpt/rov 
Bapiivd  iiibvat  xal  ToGerat. 

Qapimxm  ii  ft<jr'  h itjbpcip  p^r'  ipiry, 
%oAi)  i'  £r v\v  abrofidry  payifi  J)  xdra  §  dva, 
%aA eraripa  sr aCsiv-  jji  ydp  aiirofidry  bicb 
(ittfq  yevopcivyq  rS>  cd/mn  fitdrai  •  !jv  S'  incb 
Qap/idxou  pifi  ,  ob%  uxb  t-uyyevtoq  (iidtai. 


%Ti)v  TapaXdfiyq  lv&piev6v  rs  xal  ipieGv- 
ra,  jtti }  Tabem  rbv  i/isrov-  b  ydp  bfisroq 
rbv  hyb/iov  vraGsr  fipuv  ii  b  Iptroq  Grrepov 
TaOaano  dv  ■  tfy 1  i’  drScvfyg  f  b  raGra  Ta- 
c%av,  Gtvou  Qtdppiaxov  'i/xcrvipfoag  iiibvat. 


32.  Febricitanti  caput  ne  purgato,  ut  ne  ad 
insaniam  agatur.  Si  quidem  caput  purgantia 
medicamenta  calefaciunt,  saneque  ad  febrilem 
calorem  medicamenti  calor  accedens  insaniam 
excitat. 

In  quocumque  vulnere  aeger  male  affectus 
bilem  atram  revomat,  moritur  vulneratus. 

Et  qui  evacuatione  detentus  imbecillus  atque 
extenuatus  derepente  siccus  desidet  nihil  ex¬ 
cernens,  moritur. 

Ubi  calore  detento  ulcusoula  in  ambitu  livida 
imbecillo  exsistenti  eruperint,  moritur. 

Cum  quopiam  morbo  detento,  imbecillo  iam 
exsistenti  livores  eruperint,  letale. 

Si  quis  ex  medicamenti  potione  supra  mo¬ 
dum  purgetur  et  infra  supraque  demittit,  vinum 
primo  quidem 'dilutum,  deinde  meracum  fre¬ 
quenter  sorbendum  exhibeto  et  sedabitur. 

Si  neque  ex  evacuatione',  neque  ex  vomitu 
per  medicamenta  provocato,  sed  sponte  bilis 
infra  aut  supra  erumpat,  difficilius  sistitur.  Nam 
sponte  prodiens  bilis  per  vim  corpori  factam 
vi  expellitur.  Sin  ex  medicamenti  usu  profluat, 
non  propellitur  vi  ab-  eo  quod  eiusdem  (in  cor¬ 
pore)  generis  est.  ’  'c  r,:vt 

Cum  evacuatum  et  vomentem  curandum  sus¬ 
ceperis,  vomitum  ne  sedato;  vomitus  si  quidem 
evacuationem  sedat;  facilius  autem  postea  vomi¬ 
tus  sedabitur.  Quodsi  ita  affectus  debilis  fue¬ 
rit,  a  vomitu  medicamentum  somnum  conci¬ 
lians  exhibeto. 


428  — 


To  , aevalpca  oz-irctv  vouaov  xoiii/i,  HCv/pv 
taptyji,  to  <58  (pktyfia  (ddpog,  &g  rd  trokkd. 

ky'.  'Ev  vorfpam,  d  cLv  pti/  ixtaTy/ral 
ne,  tpdppcccxov  rrhat  fit/  h%up6v-  Ijv  Slfatm 
ybifrai,  SiSsxrat  6« 58«,  ebrpoxxrr&ov  ydp 
itsn  kxMvavTcr  ijv  <58  (i)  j,  iAAas 
Xatermipos  rdmvria. 

”Hi/  fu 'i  lc%va(mv  %upcQ6py,  Qkeyfiatvuv 
t-ovotsei  xal  Sapuvcc  pcsTakkdtrtreiv  Taura. 

T Civ  St  votrypcdruv  c5y  rig  ltr%CovTog  fih 
tou  dkytovrog,  xapakd^STai ,  rou  <58  vorf- 
fiarop  drOevlog  i6vrog,  tvrauOa  pckv  hr%upo- 
ripcp  iaptreuvra  rtp  Qappcdxtp  tou  voi rfpiarog 
Xpijtr&at,  Sxrre  xal  ijv  rt  tou  C/yiatvovTog 
drdyy  ri 5  dtr&evlovrt,  o iifeptsto  fSkdfa 

lari-  8jn)v  Si  rb  pciv  v&tnppca  )a%up6TSpov , 
tou  <58  uoaioura  dtrSevia  kdfZyg,  dtrSevitri 
roiitri  tpapfidxoioi  eltTpsxiQiv,  Scutra  u&tou 
toC  uotrtjpcuTog  rr&ptiaovrai  xal  dxd^outri, 
deSevtffTepov  <58  pccpSiu  x oi<itroutri  rbu  dkyi- 


Sanguis  quidem  eum  morbum  faeit,  dolorem 
inducit,  pituita  vero  ut  plurimum  gravitatem. 

38.  In  morbis,  quos  quis  minime  oognoscit, 
medicamentum  minime  vehemens  potui  exhi¬ 
bendum.  Quodsi  inde  levior  aeger  evadat,  mon¬ 
strata  via  est  et  extenuando  curatio  instituenda 
est.  Sin  vero  minime  levius,  sed  aegrius  ha¬ 
beat,  contraria  facienda. 

Si  extenuare  minime  conducit,  tumidum  red¬ 
dere  contulerit,  crebroque  permutare  ista. 

In  morbis  quos  quis  curandos  accipiat  aegro 
quidem  viribus  valente,  morboque  debili  ex¬ 
sistente,  confidenter  validiore  quam  morbus  est 
medicamento  utitor,  quippe  vel  si  quid  de  sano 
una  cum  morboso  detrahat,  nullo  modo  nocet. 
Cum  vero  morbum  validiorem,  aegrum  vero 
imbecillum  accipias,  imbecillis  medicamentis 
curandus,  quae  morbo  superiora  sint  eumque 
expellant,- sed  aegrum  non  reddant  debiliorem. 


kS’.  F ufimffrixvf  <58  xal  hprpix tp  CtxeuauTla 
xttpuxs,  i/  pciv  yccp  yupcvuiTTixi)  ot>  Selrai 
pcerakkayccg  xoiieiv,  dkk'  {p  Itprpixtj-  T$ 
pciv  ydp  uyialvovrt  diix  dptjyei  ix  tou  x a- 
ptbvrog  pcsTakkdtrtreiv ,  rcp  S'  dkyiovTi. 

ke'.  T civ  St  votr^pcdTav  dtrtra  pciv  ikxea 
ibvra  Sxept%ovra  tou  dkkou  trtipcuTbg  sltri, 
dpca  Toltn  Cf/appcaxoitri  xal  kipcip  ^pip  UjtrSat. 
.  A?'.  'Poou  i x  xsipakijg  f iovTOg  i-upcQlpov 
1/iOTog. 

AT'.  T d  xakaid  votrfppcaTa  %akex&rspov 


84.  Ars  gymnastica  et  medicina  inter  se 
sunt  contrariae.  Gymnastica  enim  permutatio¬ 
nes  inducere  non  debet,  sed  medicina.  Sano 
namque  praesentem  statum  permutare  nihil  pro¬ 
dest,  sed  aegroto. 

35.  De  loco  male  liaibito  cf.  adm. 


36.  Fluxione  ex  capite  manante  vomitus  con- 

37.  De  loco  corrupto  cf.  adnn. 


—  424  — 


laaSai  r&v  viav  dkkd  ra  vorfpara  rd  ra- 
Xaid  via  rp&rov  roiieiv  •  ekxof  rerupupiv ov 
ixfiak6vra  rb  axkypbv  m/XT^ptcp  tyappaxtp 
ireira  guvdysu.  Tuv  (pappaxuv  'bea  cpkey- 
piaheiv  roiisi,  pakiara  Taura  j-uvdyoutri 
ra.  xaOapd  ■  rd  S'  lc%vatyovru  xabatpousi. 
"Hi/  Si  tiq  % uvdyip  rd  p<jra  dpata  ibvra, 
rb  vociov  rpiCpst  cupa  8  dv  Skxog  £%#•  xal 
yv  piv  guvdyou  Siy  rb  ikxof  xal  iprkijcai , 
Qkeypaiveiv  dp^yei  xal  Ijv  iv  xecpakyj  cdpxa 
fSobkip-  iravarpeQopivt)  ydp  {/  cdpt;  uro  ruv 
airluv  biSiet  rvjv  urb  rou  (pappdxou  cyro- 
pivv\v  xal  *  t-uppayet-  ijv  Si  pieriapos  !jj 
klv/v,  leyyaimv  rolsi  cirioici. 

ky'.  T obg  dviupivoup  xal  drdy%ee6ai  (iou- 
kopivoui; ,  pavSpaybpou  fi^av  rpul  rtriaxetv 
ikaccov  S)  paiveaDai. 

Xracpov  dSe  %pi)  laciar  rup  rapaxaleiv 
ixaripuisv  ryjf  xktvys  xal  rpb(  robi  rivov- 
rai  robi  bmcMovi  eaxxla  rpoenSivat  Ssppd. 

’Aro  erucpoou  rupsrbi  i)v  inkdfiif,  rab¬ 
or  ai  ubfypepbv  $-r$  ucrepahp,  S)  rf  rptry 
iipipip. 

'Aro  Mypoaroe  rupsrbi  oh  kd^srai  rksTov 
i>  rpeli  i ^  ric rapas  vipipc-P'  >jv  Si  kdfyrai 
olbpsvov  drb  jtijy puero f  k%eiv,  &r'  dkkou 
rubp  kd%ono  dv,  xal  oii  %pi/  di  dv  drb 
Mypa ros  ebrpsrt^su. 


38.  Moerore  confectis  mortemque  laqueo  sibi 
consciscere  volentibus,  mandragorae  radicem 
mane  propinato,  minore  tamen  pondere  quam 
quod  furorem  excitat. 

Convulsionem  hoc  modo  curare  oportet:  ex 
utraque  lecti  parte  ignem  succendito  et  ad 
posteriores  tendones  sacculos  calidos  admoveto. 

A  convulsione  si  febris  prehendit,  eodem  die 
cessat,  aut  postero,  aut  etiam  tertio. 

Ex  rupto  febris  non  ultra  tres  aut  quatuor 
dies  prehendit.  Quodsi  prehendat  opinantem 
ex  rupto  eam  prehendere,  ex  alia  causa  pre¬ 
hendet,  neque  ea  velut  ex  rupto  tractanda. 


'Oi r6rav  ivfpaarog  %uvrerafiivog  $  r oiig 
xifxg  xxl  rdg  yelpxg,  iauT^  *0,ie‘- 

M'.  Ql-ifix  (W  f>fe  xpij  xxleiv  IsrtrljfSiov, 
fare  rd  vdrtf/ox  8  Sv  xxl  }  vovit w  xe- 
xxu/oivog  jj  Mpaxog,  piip  fi  n  roO  xlpx- 
Top,  Stg  P )  ixixlvfuvov  $  rovro  x&r$,  apt- 
06npa  rxitr'  itrrl  trotietv  ijv  fixxaOayg 
raOriji  iv  rip  xdvip,  oS  Svetu»  ixalero,  oit 
%vf i06erxi,  h0ihfee  fi  rip  p6ip ■  Ijv  yctp 
fixxaij,  oit  pier  ixt/v  yctp  fixxxy,  rd  dxpov 
ixdrepov  avxrpi%ei  rv/g  0Xe[idg,  %  ftexuif, 
xx)  i-vvauxtverai  ■  Ijv  fi  xarxi.ei.eifo/uivov  %, 
Oxd  rou  xaraXeXeififoivou ,  fixppiovrog  rou 
al /oxrog,  iypalverxr  ijv  fi  alftx  piip  ix  0i.e- 
pdg,  fixxaleiv  ixixxptrfyv  ijv  fi  fiv/  x xOqrai 
xpdg  rxurx,  i ha  xxl  xdra  ixaripaiev  fia- 
rxpiveiv  i ig  xxorpe06y  rd  xfpix  jSiov-  fiaXe- 
Xafifiivov  ydp  0xpptdxcp  pijiov  xaOeiv  1)  rd 
dipiov. 

'OfOvyg  iv  xe(pai.y  •  —  rou  xlfixrog  &0ai- 
pieiv  dxd  rStv  CpXejiUt v  ijv  fi  /iv/  xaCv/rxi, 
dXXf,  xoXu%p6viog  %,  fidxaie  rdg  QXifixg 
xxl  Ctyiijg  ylyverxr  ijv  fi  xe0xi.ijv  xxSijpyg, 
fixKi.ov  xovicrei. 

fi'.  ’ lt/rptxi/v  oit  fuvardv  ian  rayjj  pcaSelv 
fix  r6fe,  '6n  dfOvar 6v  ion  xxHeorvfxdg  rt 


Locus  incertae  lectionis. 

89.  De  loco  maximam  partem  corrupto  cf.  adn. 


Doloris  capitis  curandi  modus:  —  sanguinem 
de  venis  detrahere  oportet;  quodsi  non  cesset, 
sed  in  longum  tempus  protrahatur,  venas  inu¬ 
rito  et  convalescit;  —  sin  caput  purges,  magis 
etiam  dolebit. 

40.  Ars  medica  ut  cito  addiscatur  fieri  ne¬ 
quit,  propterea  quod  in  ea  firma  aliqua  do- 


—  426  — 

iv  aurij  a6(piaput  yeviaOar,  ofov  b  rb  ypd-  ctrina  tradi  non  potest.  Verbi  gratia,  qui  uno 
(peni  Sva  rp6rov  /ia6&v,  3v  SiSdaxouai,  rdvra  modo,  quem  docent,  pingere  didicit,  omnia 
irlarurdr  xal  oi  imardptevoi  « iiDfig  bptolag  novit  et  qui  sciunt  omnes  eodem  modo  pin. 
ypatpouai  Sia  r6Se,  'bn  rb  auro  xal  bptofag  gunt,  ideo  quia  quod  idem  est  et  eodem  modo 
roiebpievov  i iuv  re  xal  oi  vuv  obx  dv  rb  ure-  fit  et  nunc  et  non  nunc,  contrarium  non  fiet 
vavrlov  yivoin,  iAA’  alel  ivSuxiag  bpoolbv  sed  semper  ad  unguem  simile  est,  neque  tem¬ 
peri  xal  oi  Sei  xaipou.  'H  Se  hfrptxvi  vuv  poris  occasione  indiget.  Ars  vero  medica  et 
re  xal  abrlxa  oi  rb  abrb  roiiei  xal  rpbg  nunc  et  paulo  post  non  idem  facit  et  circa 
rbv  abrbv  brevavrla  roiiei  xal  raOra  ire-  eundem  (aegrum)  contraria  faoit  eaque  inter  se 
vavrla  acplai  it euroior  rp&rov  brex%dpyaiv  pugnantia:  primum  medicamenta  alvum  subdu- 
xoihvjs  rd  urex%aptfTixcl  oix  alel  roiiouai  centia  non  semper  alvum  movent,  et  alvum 
xal  rd  brex%up>irixd  dpc(p6repa  roiiouai,  ducentia  utrumque  efficiunt;  quin  et  alvum 
rd%a  Si  obi"  obrag  i%ouai  rd  urexyapy-  ducentia  interdum  ne  ita  quidem  se  habent  ut 
nxd  rolai  araalptoiai  dg  brevavrla.  "En-  alvum  sistentibus  sint  opposita.  Alvo  enim 
ardatjg  ydp  rijg  xoihlvtg  Sid  rijv  Myv  ardaiv  suppressa  corporeque  propter  insignem  suppres- 
0As ypitfvavrog  roO  adptarog  ig  ryjv  xoiUyv  sionem  tumido  facto,  cum  pituita  ad  ventrem 
(PKiypiarog  dtpixoptivou ,  ij  ardaig  irexyfi-  devenerit,  suppressio  alvi  subductionem  efficit. 
pyaiv  irolyae-  irijv  ydp  rb  (pMypta  ig  rijv  Cum  enim  pituita  ad  ventrem  devenerit,  eva- 
xoiXfyv  iaikbip,  IvyDpobg  ylyverar  iv  robrcp  cuatio  fit;  tunc  autem  ea  quae  natura  sua  al- 
Si  rd  urex%apyrixd  (piat  ardaiv  roiiouai  vum  ducunt  eam  supprimunt;  nam  si  purgantia 
iv  ry  xoiXhy  i)v  ydp  brex%apt(rixd rpoa-  administres,  id  vero  quod  morbum  fecit  eluatur 
Qlpyg,  ixxXbfyrai  Si  rb  voaelv  roiiov  xal  et  humectetur,  postquam  elotum  est,  convale- 
uypalvtfrai,  irijv  ixxhua6y  ylyyerai  uyiifg-  scit.  Atque  ita  alvum  sistentia  idem  efficiunt 
xal  oi  ra  rd  re  ardaifia  rolai  brex%upyri-  quod  purgantia  et  purgantia  idem  quod  alvum 
xolai  rabrb  roiiouai  xal  rolai  araalptoiai  rd  sistentia.  Eodem  vero  modo  corporis  tumorem 
urexxcupvjnxd.  Tbv  abrbv  Si  rpbrov  xal  rd  inducentia  ex  viridi  pallentes  et  decolores  faci- 
(pkey ptardSea  %A apobg  roiiei  xal  dypdoug  unt  et  extenuantia  bene  coloratos;  utriusque 
xal  rd  layyalvovra  eb%p6oug  •  ixaripou  S ’  autem  remedium  est  contrarium  contrario.  Sta- 
iarl  (pdppiaxov  rd  urevavrla  rip  brevavrhp.  tim  enim  cum  pallidus  quis  tumet,  solvitur, 
Mrlxa  ydp  orav  (pXeypoalvip  %\upbg  idv,  si  quod  extenuans  remedium  eum  extenuet;  ibi 
ixXberat  Ijv  n  la%valvip  Qdppeaxov  rpoae-  autem  tumido  extenuans  profuit.  Horum  autem 
ve%6iv  IvSa  Si  rip  Qheyptalvovri  rb  layyal-  id  quod  olim  adiutum  fuit  nunc  adiuvat  adiu- 
vov  dpihpae-  robrav  Si  r6  rore  dQeXebptevov  vans  ipsum;  quando  propter  extenuationem  pat 


—  427  — 


&0etevvn  vvv  &0e\et  IvraOSa,  bxbrav 
ixb  la%v6nprog  aypoog  xal  %' 

ydp  n  0XeypiaruSeg  xpoa0ipipg,  itabor  ai 
rb  %\up6v.  'OSinnp  re  yiyverai  xal  Sii  rb 
■pv%pbv  xal  Sta  rb  beppibv  xal  Sta  rb  irMov 
Jj>fv  xal  Sia,  rb  Zi.aaaov  xal  iv  piiv  rolai 
ipuypiivoiai  rou  a&piarog  Sii  rb  Seppiatvoy, 
iv  Si  roiai  rekppiaapiivoiai  Sia  rb  tp b%ov 
bSbvy  yiyverai-  xal  iv  piiv  rolai  puypoiai 
0bat  Sii  rb  Sep/ibv,  iv  Si  rolai  beppioiai 
0bai  Sii  rb  pv%p6v  xal  iv  piiv  rolai  t-ip- 
poiai  0bai  uypaivopiivotai,  iv  Si  rolai  bypolai 
0bai  i; tfpatvofoivoiar  rv/v  yip  06aiv  Sta\- 
\aaaopiivoiai  ixaaroiai  xal  Sia06eipopiivoiat 
ai  bSbvai  yiyvovrai  •  byia^ovrat  re  ai  bSbvai 
rolai  birevavrioiai,  hv  ’ISi6v  n  ixiarcp  voaij- 
piari  iarr  rolai  Beppioiai  06ai,  Sii  Si  rb 
i poypbv  voaiouai,  beppialvbv  n  xal  rcLKka 

pia’.  ”A Wog  '6Se  b  rp6xog  ■  Sii  ri  bpioia 
vouaog  yiyverai  xal  Sii  ri  bpiola  icpoa0e- 
p6pieva  ix  voaeCvrav  byii^ovrai  •  olov  arpay- 
yovpfyv  rb  abrb  vroiiei  oiix  iouaav  xal  louaav 
rb  abrb  irabei- ,, xal  |Gi)£  xari  rb  abrb,  Sia- 
rep  xal  arpayyovpiip ,  feri  ruv  abr&v  yiyve¬ 
rai  xal  x aberat.  "AAAoj  SSe  b  rpbitog-  sru- 


lidua  est  et  decolor;  nam  si  tumorem  fa¬ 
ciens  aliquid  administres,  pallidus  color  abi¬ 
gitur.  Dolorque  fit  et  propter  frigidum  et 
propter  calidum  cum  propter  valde  nimium 
tum  propter  parum;  et  in  refrigeratis  corporis 
partibus  propter  id,  quod  calefecit,  in  calefactis 
vero  propter  id,  quod  refrigerat,  dolor  oritur; 
et  in  natura  quidem  frigidis  propter  calidum, 
in  natura  vero  calidis  propter  frigidum;  et  in 
natura  siccis  cum  humectantur,  in  natura  vero 
humidis  cum  resiccantur;  singulis  enim,  quibus 
natura  mutata  et  corrupta  est,  dolores  accidunt; 
ac  sanantur  dolores  contrariis,  quorum  singulis 
morbis  aliquid  est  proprium;  natura  calidis,  sed 
propter  frigidum  aegrotantibus  aliquid  quod  ca¬ 
lefaciat  et  cetera  pro  ratione. 


41.  Alius  modus  bic  est:  propter  similia 
morbus  oritur  et  propter  similia  oblata  ex  ae¬ 
gris  convalescunt.  Verbi  causa  urinae  stillici¬ 
dium  quod  non  adsit  idem  facit,  idemque  id 
quod  adest  cessare  facit;  et  tussis,  perinde  atque 
urinae  stillicidium  ab  iisdem  fit  et  pellitur.  Alius 
modus  hic  est;  febris,  quae  ex  tumefactione  ori- 


perdi  d  M  tpb.eyptashpv  yiyvbptevoi,  rori 
ptiv  drb  r&v  auruv  ylyverai  xai  raderai, 
rori  fi  roisi  drevavrloisi  radenti  fj  oh i 
iy ivero'  rouro  ptiv  ydp  ei  ng  j3o6kerat  Aoi 'j- 
eiv  bSan  depptlp  xai  rora  jroAAa  SiSovai, 

uyivpg  ylyverai  Sia  rb  tpheyptaivov . 

.  Ksti  ei  rii  fioOXerat 

(papptaxov  risui  dro%ttpyrixbv  xai  iptenxbv, 
rov  adrbv  rp6rov  roisi  re  rotiousi  raderai 
xai  roisi  radousi  ylyverai .  Touro  ptiv  ydp 
ei  m  iptiovn  dvdpdrcp  fioOKerai  bSap  Sou- 
vai  nelv  rob.it,  ixx\us6<iserut  Si  cL  iptiei 
%bv  r$  iptiry  obra  ptiv  Sia  rb  ipcieiv  b 
ifieroi  ruderai •  rip  Si  Sid  rouro  raderai, 
'6n  > tara  roiifsei  ubrip  iXdeiv  i£-  ixelvou  8 
ivebv  ipierov  roiier  apttporipoisi  oSv  roisi 
drevavrlom  rp6roisi  dyiijg  ylyverai.  K ai  ei 
ptiv  obrag  el%e  rasi,  xuksrtfxet  dv  oiroi 
rd  ptiv  roisi  drevavrloisi  ebrperlTesbai  oia 
ri  isn  xai  dtp'  brou  iy ivero,  ra  Si  roisi 
bptoloisi  oTd  ri  isn  xai  dtp.'  brou  iyivero 


ptfd' .  T  odrou  S1  alnbv  isn  ip  rou  s&ptarog 
dsbiveiw  rb  ydp  s&ptu  drb  ptiv  rav  sirlav 
isav  Isag  rpitperai ,  drb  Si  rou  sdptarog  rd 
sirla  xparierai ■  iripv  Si  rbiov  ij  ikussov 
rposeviyxyrai,  v)  ubbolag  pteraWd^av  xpa- 
riyrai,  xpariei  Sij  rd  sirla  ■  xai  or6rav  xpu- 
riiprai  rb  s&pta  drb  riov  rposois/tarav,  Sdb.- 


tur,  mox  quidem  ab  iisdem  oritur  et  sedatur 
mox  vero  contrariis  sedatur,  quam  quibus  orta 
fuit.  Nam  primum  si  quis  aegrum  lavare  velit 
calida  et  multas  potiones  illi  praebere,  conva 
lescit  propter  id  quod  tumefactionem  'inducit 

Et  si  quis  medicamentum  alvum  subducens",  'et 
vomitorium  praebere  velit,  eodem  modo  iis 
quae  (vomitum?)  faciunt  sedatur  et  (eum)  se¬ 
dantibus  oritur.  Nam  primum  quidem  si  quis 
homini  vomenti  aquam  multam  bibendam  dare 
velit,  ea  propter  quae  vomit  eluentur  una  cum 
vomitu;  qua  ratione  propter  vomitionem  vomi¬ 
tus  sedatur.  Alteri  vero  ideo  sedatur,  quod 
illi  deorsum  descendere  faciet  pro  illa  (sursum 
eductione)  id  quod,  quia  homini  ineat,  vomi¬ 
tum  facit.  Utroque  igitur  modo  contrario  oon- 
valescit.  Ac  si  quidem  in  omnibus  res  ita  se 
haberet,  constaret  sic  alia  curari  contrariis  illis 
qualia  sint  et  unde  oriantur;  alia  similibus 
illis  qualia  sint  et  unde  fiant . 


42.  Cuius  rei  causa  exsistit  corporis  debili¬ 
tas;  corpus  enim  a  cibis  iusto  modo  acceptis 
aequabiliter  nutritur,  a  corpore  vero  cibi  su¬ 
perantur.  Ubi  vero  iusto  plus  aut  param  in¬ 
gesserit,  aut  alio  aliquo  modo  mutatum  supe¬ 
retur,  cibi  superiores  evadunt.  Et  ubi  corpus 
ab  ingestis  superetur,  haec  vigorem  accipiunt 


A£,  raura  xal  xparbet  “Pa  T0°  t^rog  ™ 
Te  bxevavria  sr oiiei.  Aitrixa  rb  XouaOat  Oep- 
ii$,  —  Zag  ph  ^  Ti>  xparty  toO 

rpoaoiaparog ,  OdXXet  *  btrijv  Sb  xparyby , 
lc%vov  trotZei  rb  stipa,  xal  rb  eitaySesbat 
oftolag  rip  XouaSat  srolZer  Taura  yap  Sa g 
peh  St»  xparZavrat,  StZXXetv  xotiouat  •  irij» 
il  xpariast,  ineex%apij<setg  re  rotkust  xal 
dXkoiag  xaxiag  •  baore  yhp  rb  rpos0ep6pevov 
fieraXXdsserat ,  dvdyxtl  xal  $  rpostpiperai 
petarpixesOai  ■  rb  ykp  sti, aa  perarpevbpe- 
i io»  xal  bktyoepyig  Sv  xal  birb  xavrbg  vtxti- 
pevov  rdg  jr aXtyxoriag  xapiy/st.  Taura  Sb 
aotb et  xal  ree  uxoxap^nxd  xal  rct  SpAXetv 
irotbovra  xal  ra,  Isyyaivovrd  re  rabra  rb  ■ 
stipa  xoiiovsi'  xal  roLXXa  irdvra  ra  ufte- 
vavrla  roCrotst  sr otiovra. 

p/y'.  'H  Si  tyrptxi)  bkiybxaipbg  lari  xal 
og  rouro  bscisrarat  bxeivtp  x adisrtfxe  ra  ei- 
Sea  xal  ra.  pv\  eiSea,  ci  piv  bsn  b»  tyrpixij 
b  xaipbg  yvtivat-  b  Se  xaipbg  '6S1  bsri'  ra. 
atria  erposQbpetv  bsa»  pbXXet  rb  stipa  trpos- 
(pepopbvoiv  rb  rXljSog  xparietv ,  Sisr'  yjv  pbv 
oiira  TOityg  nasa  avayxy  rb  tiro%apyrixbv 
atrio»  irposipepbpevov  iiiroyjapvirixbv  eivat  xal 
rb  (pkeypartiSeg  0keypartiSeg.  ”Hi/  xpa- 
rit)  ouv  rb  stipa  rtiv  stria»,  oSre  vousog, 


simulque  corpus  superant  et  contraria  (quam 
solebant)  efficiunt.  Statim  exemplo  sit  calida 
lavari:  quamdiu  quidem  corpus  id  quod  admo¬ 
vetur  superat,  viget;  ubi  vero  superatum  est, 
corpus  gracile  reddit.  Et  commessatio  idem 
quod  balneum  efficiet;  si  quidem  haec  dum 
superantur  corporis  vigorem  faciunt,  ubi  vero 
superaverint,  tum  alvi  deiectiones,  tum  varia 
vitia  alia  adferunt.  Quando  enim  id  quod  af¬ 
fertur  mutatur,  neeesse  est  etiam  eum,  cui  of¬ 
fertur,  mutari.  Corpus  enim  cum  mutatur  et 
parum  valet  et  a  quavis  re  evincitur,  ex  quovis 
offensiones  renovat.  Hoc  autem  et  alvupa  du¬ 
centia  efficiunt  et  quae  vigorem  inducunt  et 
extenuantia  eadem  in  corpore  efficiunt  et  reli¬ 
qua  omnia  contrarium  bis  effectum  edentia. 

48.  At  vero  ars  medica  brevem  habet  occa¬ 
sionem  et  qui  hoc  novit,  huic  in  promptu  sunt 
species  rerum  et  quae  species  rerum  non  sunt, 
quas  quidem  cognoscere  occasio  est  in  medi¬ 
cina  Haeo  autem  occasio  est  :  cibos  proferre 
ea  copia,  qua  oblatos  corpus  sit  superaturum; 
quippe  ita  si  facias,  omnino  neeesse  est  cibum 
alvum  ducentem  oblatum  revera  alvum  ducen¬ 
tem  esse  et  quod  tumefactionem  inducat,  tume- 
factionem  inducere.  Si  igitur  corpus  cibos  su- 


ir  Ti  luTppag  i  yvuvai  et  o  53  «aipop  IS’  t<rri  x.r.X. 

h  SI  xufis  —  tpasyimrSSsi.)  rrpoir^rpspieW  de  meo 
scripsi  pro  ceterorum  *pgr$ip<pMw«. 

tj»  «par/»  tvv  —  jdyvsrai.]  rv  pro  olv  Aid. ,  ySp  h  A.;  — 
T«  evro/xa  pro  ovv  rb  ffepra  C.;  —  ruv  rrpoo-^epoptsrwu 


—  480  — 


obre  brevavrlaeig  yiyverai  rpoa0epoftivav 
xal  oirog  6  xaipbg  ien,  ov  Sei  rbv  hprpbv 
elSivai-  iri )v  Si  rbv  xaipbv  breplikXXip,  rb 
brevavrlov  yiyverai'  Sug  fiiv  yap  kv  rb 
aufia  rov  rpoeolapiarog  xparirp,  rp60erai 
rb  elifia'  iri)v  Si  robrov  rbv  xaipbv  brep- 
fiaKb.y,  rb  brevavrlov  yiyverai ,  le%valverai 
ykp ■  xal  rcLXXa  ravra  Si  rk  ,0heypialveiv 
roievvra,  'iag  fiiv  kv  xpariip  rb  cupa,  ra. 
arpbg  rbv  xaipbv  xal  ra  xark  06eiv  roiiovtri 
gxacrov  irvjv  Si  brepfikhfy  rbv  xaipbv  ra 
brevavrla  yiyverai. 

piS’.  TIdvra  0apftaxk  ehri  ra,  fteraxivi- 
ovra  rb  rapebv  ravra  Si  rk  h%vp6repa 
fieraxivlover  iH-etri  Si,  ijv  fiiv  (Sobty,  0ap- 
fidxip  fteraxivieiv  Ijv  Si  ftif  (So6\y,  atrlcp' 
aravra  Si  voeiovn  fteraxivieiv  ix  rob  ra- 
pebvrog  kptfyei'  Ijv  yap  pti )  fteraxiv(\eipg,  rb 
voelov  ab^erai.  <&dppiaxa  S'  o!>  %pij  rk 
le%vpk  06(71  iri  ruv  keSeviav  voevjfiarav 
SiSbvai,  bhybryn  rov  0appiaxou  keSevig 
roievvra  ■  uWk  rolei  fiiv  ls%vpohvi  06<ri 
0appikxot<ri  layjjpolci  %p>jo'6ai,  rolei '  S'  a- 
eBevin  0apfiaxom  pivj  le%vpolei,  fafSi  [te¬ 
rar  oievvr  a  rb  0kpfiaxov,  kWk  xark  06<7iv 
ixciarom,  rolei  fiiv  keBeviei  aeBevij  0kp- 
fiaxa  06ri,  rotei  S’  la%vpolei  vorlj/taei  la%v- 
pk  06(7i  rk  0appiaxa.  T k  Si  voctjfiara  Ij 
reXaercira  ri0vxe  it-dyeiv,  rabry  S"  i%- 
ayeiv  %  ixdrra  ii-oSog  iyyurara.  T  k 
broyapvirixk  roiaSe  irrl,  '6<sa  bhefypk  xal 


peret,  neque  morbus,  neque  actio  contraria 
oritur  ex  oblatis  et  haec  est  occasio,  qnam 
medicum  novisse  oportet.  Quando  vero  occa, 
sionem  excedit,  contrarium  fit:  nam  quamdiu 
corpus  superat  id,  quod  obfertur,  corpus  nu¬ 
tritur;  sin  hanc  occasionem  excedat,  contrarium 
fit,  nam  extenuatur.  Et  reliqua  omnia  tume- 
factionem  inducentia,  quamdiu  corpus  ea  su¬ 
perat,  singula  quae  secundum  occasionem  et 
secundum  naturam  sunt  efficiunt;  ubi  vero 
occasionem  excedant,  contrarium  fit. 

44.  Omnia  medicamenta  sunt,  quae  praesen¬ 
tem  statum  dimovent;  valentiora  autem  omnia 
immutant.  Licet  autem,  si  quidem  velis,  me¬ 
dicamento  transmovere,  sin  minus,  cibo.  Ae¬ 
grotanti  vero  omnia  e  praesente  statu  dimovens 
opem  fers;  nisi  enim  quod  morbum  facit  dimo¬ 
veris,  augetur.  In  morbis  debilibus  medica¬ 
menta  natura  valentia  minime  sunt  exhibenda, 
neque  imbecillum  facere  oportet  medicamentum 
id  parva  copia  exhibendo.  Sed  in  valentibus  na¬ 
tura  valentibus  medicamentis  utendum,  debili¬ 
bus  vero  non  valentia  medicamenta  danda 
Neque  medicamentum  transformandum  est,  sed 
singulis  secundum  suam  naturam  exhibendum, 
ita  ut  debilibus  quidem  debilia  natura  medica¬ 
menta,  valentibus  vero  valentia  natura  medi¬ 
camenta  exhibeantur.  Morbi  autem  per  eam 
partem,  cui  maxime  vicini  esse  solent,  educendi. 
Per  eam  autem  partem,  qua-  singulis  quam 


—  431  — 


rav/pariiiea  xal  Iffa  tv  ralffi  iepfiofot  Ae- 
Jriivovrat,  -  t  ydp  ieptf  tffn,  — 

xal  r<£AAa  ra  ak/iopa  xal  offa  rdv  roio&rav 
gtelsrov  l%ouffi.  Ta  i'  a5  iiaxupv/nxk , 
ctfj,ct  ardsi/ia,  Iffa  0offav  nap£%ovfft,  —  ra 
ykp  oypk  £ t/paiv6/ieva  0uffav  xoiiomi,  — 
xal  r'a  ar60ovru  xal  rk  brb  hp/iou  m/yi >6- 
fieva  xalrk  0a6upk  xal  ra  igv/pd.  JJdvra 
it  tvrbg  0\ey/iaiveiv  Proiiouffi  ra.  npoff0ep6- 
/ieva ,  Sffffx  rk  txrbg  lff%valvouffi  •  raura  it 
xal  lff%>ir<jpid  turi  xal  0\ey/iar&iea.  K al  ra 
btto%opt/rixk  hsyyadvovra  dsppcal 'vovui-  in  it 
rk  bgia  xal  0A ey/iardiea.  Hdvra  it  rk 
06%ovra  rk  tv  r %  xoity  bxo%ap>/rixd  tsrr 
xal  rk  0u%pa  xal  rk  bypd-  on6rav  it  /ii/ 
tino%up>/rixk  iiifft,  Sep/iatvou fft.  1 'Cypoffi  it 
xal  rk  iepfik  ig  rt/v  xoMt/v  npoff0ep6/ieva 
xal  ra%ii  iiayfipv/ffiv  noieO/ieva ,  ita%£>pyaiv 
ii  /it\  noieb/ieva  Oep/id  turi  tv  r%  xoiXhp. 
Todrcoi/  '6ra  srAi/i T/iovt/v  nothi ,  /idfaara 
(pXey/iar&ied  tari-  3.  ii  nXetara  npoff0s- 
p6/ieva  ob  noiiet  nfo/ff/LOvi/v,  iiaxapv/nxd. 


fie'.  'h/rptxt/  i£j  /ioi  ioxhi  i/it/  kveupljffSai 
oh/,  ijrig  oSrag  i%si,  {j  ng  iiidffxei  ixasra 
xal  rk  e’liea  xal  robg  xaipobg.  "Og  ykp  oiirag 
tyrpixijv  irforarai,  iXd%iffra  rtjv  rbxv/v  ini- 
/itvsi,  dAA k  xal  aveo  r6%v/g  xal  %bv  r6%ip 
ebroit/hlv/  av.  Bt^v/xs  ykp  h/rptxi/  nara  xal 
Qalverai  rav  ffO0iff/idru> v  rk  xdWisra  tv 
atirijj  tjuyxei/ieva  tkd%iara  rO%\/g  ielu&ai  ■ 


proximus  est  exitus,  educi  debent.  Alvum  sub¬ 
ducentia  talia  sunt,  quaecumque  lubricant,  et 
incidunt  et  quaecumque  in  calidis  attenuan¬ 
tur,  —  venter  enim  calidus  est,  —  et  reliqua, 
quae  salsa  sunt,  et  quae  ex  his  plurimum  ha¬ 
bent.  Minime  autem  alvum  subducunt,  sed 
sistunt,  quaecumque  flatum  exhibent,  —  hu- 
mida  enim  resiccata  flatum  pariunt,  —  quae¬ 
que  adstringunt  et  quae  calore  concrescunt, 
friabilia  sunt  et  sicca.  Quaecumque  autem  fo¬ 
ris  extenuant,  ea  omnia  intro  assumpta  tume¬ 
faciunt;  sunt  autem  haee  alvum  sistentia  et 
tumorem  facientia.  Etiam  alvum  subducentia 
extenuantia  calefaciunt,  itemque  acida  et  tundo¬ 
rem  facientia.  Quaecumque  autem  ventrem 
refrigerant,  eadem  alvum  subducunt  et  quae 
frigida  sunt  et  humida;  cum  vero  alvum  mi¬ 
nime  subducunt,  calefaciunt.  Calida  autem  in 
ventrem  assumpta  et  cito  per  alvum  excreta 
refrigerant,  sin  non  descendant  per  alvum  ca¬ 
lida  sunt  in  ventre.  Ex  his  quae  plenitudinem 
inducunt,  maxime  tumefaciunt;  quae  vero  plu¬ 
rima  ingesta  plenitudinem  non  faciunt,  ea  al¬ 
vum  deiiciunt. 

45.  Ars  sane  medica  iam  mihi  tota  inventa 
esse  videtur,  quae  sic  comparata  est,  ut  sin¬ 
gulas  et  species  et  occasiones  doceat.  Qui  enim 
hoc  pacto  artis  medicae  cognitionem  habet,  is 
minimum  ex  fortuna  pendet,  sed  et  citra  for¬ 
tunam  et  cum  fortuna  res  feliciter  ei  succedet. 
Firma  enim  est  ars  tota  medica,  eiusque  prae¬ 
ceptiones,  ex  quibus  constat,  pulcherrimae  mi- 


—  432 


{j  ydp  rfrffl  ahroxparifg  xai  ohx  apyjrat,  nime  fortuna  indigere  videntur.  Sui  enim  feris 
oijS'  It'  la n  auTyv  IXSe 1v-  i\  S' loci-  est  fortuna,  nullius  imperio  paret,  neque  fit  ut 
arPffitf  dpyerai  re  xai  ehrvxfc  lari,  bochrav  voto  facto  ad  nos  veniat.  Scientia  vero  imperio 
.(iohXtfrai  6  laciar dfierng  XP^at-  "Esrarce  paret,  neque  felici  successu  caret,  si  quis  ea 
rl  xai  Selrat  itfr ptxlf  rOxyi  s  e)  filv  yap  ean  instructus  uti  volet.  Deinde  quanam  in  reme- 
r&v  voa tjfidruv  (pdpfiaxa  aaQij,  olfiat,  ohx  dicina  fortuna  indiget?  Nam  si  explorata  sunt 
lacifilvet  rv;ii  rhxv  r'a  0d.pfiaxa  hytd  acot-  morborum  medicamina,  non,  ut  opinor,  fortu. 
■ijaat  rd  voaPffiara,  el  s tip  lari  0dppiaxa •  nam  exspectant  ut  morbos  sanent,  siquidem 
el  de  §ui/  r;)  rhy/t  dtdhvat  &0eXlet,  ohdev  medicamenta  sunt.  Sin  cum  fortuna  ea  exlri- 
fidXXov  rd  (pdp/iaxa  !j  xai  ra.  /ii)  0dpfiaxa  bere  iuvat,  non  magis  medicamenta  quam  quae 
i-6v  ye  rij  r&x V  hytd  acotlouat  ocpoa0ep6piem  medicamenta  non  sunt  una  quidem  cum  for- 
Tolat  voafffitaai.  "Oartg  dl  ri/v  rhyy\v  1%  itf-  tuna  in  morbis  oblata  sanitatem  restituunt.  At 
rptxijg  Hj  1%  dXX ou  nvbg  IgeXaaet,  (pdfievog  vero  quisquis  fortunam  ex  arte  medica  aut  quo- 
oh  rohg  xaXug  rt  ocptjypia  laciar afilvoug  %/riJ-  vis  alio  negotio  penitus  eiicit,  negatque  eos  qui 
a$at  tOxv,  rb  hacevavrlov  doxlet  fiot  yiyvti-  probe  aliquid  noverunt  fortuna  uti,  is  mihi 
axetv  Ifioi  yap  doxlouai  piouvot  xai  lociruy-  contra  quam  debet  sentire  videtur.  Ii  enim 
X&xetv  xai  druxelv  o!  xaXdg  ti  xai  xctxSig  soli  vel  successu  potiri,  vel  eo  frustrari  viden- 
j r/rfi-ai  laciar  dfieaor  laciruyxdveiv  re  ydp  tur,  qui  recte  quid  vel  male  facere  noverunt. 
rour'  lari  rb  xaXtig  ac oileiv,  rouro  dl  ol  Est  enim  prospere  succedere  recte  facere,  quod 
lociardpievoi  acoilouar  druxelv  dl  rour'  lari,  faciunt  qui  sciunt;  at  vero  successu  frustrari 
8  t h  rig  fiif  ladartfrat ,  rouro  ptlf  xaXag  est  cum  quis  quod  minime  sciat,  id  non  recte 
aroiletv  ■  dpiaStjg  de  Idv  aci oj  dv  lacirhxot ;  el  faciat  Ignaro  enim  quomodo  prospere  succe- 
■ydp  n  xai  lacirhxot,  ohx  dv  dt-lag  X6you  dere  queat?  Nam  si  quid  etiam  ex  animi  sen- 
rvfv  locirvxfyv  acotljaairo •  6  ydp  fii/  xaXdg  tentia  succedat,  non  magni  certe  faciendum 
acotlav  ohx  dv  lacirhxot  rdXXa,  rd  eixhra  successum  babebit  Nam  qui  non  rCcte  fecit, 
fiij  acpdaaav.  huic  ex  animi  sententia  succedere  non  poterit, 


cum  reliqua,  quae  sunt  consentanea,  non  faciat 


riEPI  NOTSON  TO 
TETAPTON. 

zrrrErpAnTAi  rno  tot  attot  latpozo<mztot,  t$>’  ot  kai 

TO  IIEPI  3>TZIOZ  IIAIAIOT  TOT  EN  TOKI1I  KAI  TO 
TTNAIKEIXiN  nPXITON. 


DE  MORBIS  LIBER  QUARTUS. 

CONSCRIPTUS  EST  AB  EODEM  IATROSOPHISTA,  A  QUO  LIBRI  DE  NATURA 
PUERI  IN  PARTU  ET  DE  MORBIS  MULIERUM  PRIMUS. 


- 

«snsroji  Ilan  ' 

■  -«0TUT3I  i 

*  T0  >T  'T0T1I*0I0WAI  TQTTA  tot  nj  x  :  9 

or  ^  $»oym  T0T  x^1An.  zourl 
•HOT«^ir  JiiiiaaiAHXT' 


■ZUTIIKU)  aaau  glffflOM  flB 

**!«!«»  «au  wp  4  .  11 

' 


HEPI  NOTXHN. 


DE  MORBIS. 


.  !  TO  TETAPTON. 

■■  a'\  Tou  Mp&xoo  ip  'rijv  yiveatvixbx&v- 
rw:  rfb»  iitMnv  rou  otvSpbg  xal  r^yuvat- 
xbg  ekbbv  rb  trxipfia  xai  ig  rag  aifTpxg  rf.g 
yuvatxbg  xeabv  irayv/tr,>xp6vou:  Si  ysmpiMv 
Qutrtg  dvbptixoetSvig  iyivero'.  Igaiirou.  *E%« 
Si  xal  i '/■  yuvij  xai  b  &vvjp  1  riaaapag  ISiag 
iiypou  iv  t$  atipcurt,  a.Cp’  &v  ai  voucot  yU 
yvovrat',  babca..^,  MffUw-  vorf/xara  ’  yt- 
yver ar  aurarii  ai  ilSiaiiteM  Qkeypt,a,  al- 
pta,[  %okij  xaLSSpcaf/,  xai  dxb  rpbrav  ig  rb 
Sxipfia  olix  :  d%tarov  oi/Si  ptadeviararbv 
guvipyerai,  xal  ixetSvi  rb  v  iy ivero 
xara  roug  roxijag  roaaOrag  1< Uag  uypou 
iiyitfpou  ‘re  xal  voaepou  i%et  iv  iaurep.  'Axo- 
(favia  Si  'bxag  exdrrtf  roCrav  r&v  'ISeav 
xal  xXelav  xal  iXdatrav  iv  r$  tvt&pian  yi- 
y verat  xal  bxb  robrou  voaiouat,  xal  Siort  at 
vbufar,  xplvoyrat  ixtt  rfiat  xeptaaijai  ttvfpiiplfai, 
■xal  ],rkegyapf)^l:XuV.  tvobrav  elai,  1 xai  oxola 
-ai/riav  'ixdurtf  ivurip  aufiart  ipyaapivy  ri\v 
-vauaov : ' ixdyei r  xal  ’ux‘  'brou  rbupryog ird 
xuperibSeg  yty  verat,  xal  Sta.  rt  rb  xup  ixt- 


LIBER  QUARTUS. 

1.  Semen  ex  omnibus  tum  viri,  tum  mulieris 
membris  ad  hominis  generationem  veniens  et  in 
mulieris  uterum  illapsum  concrescit,. ex  eoque 
.tempore  accedente  ;  natura  humanam  formam 
referens  procreatur.  Habet  autem  tum  mulier, 
tum  vir  in  corpore  quatuor  humoris  formas, 
ex  quibus  morbi  oriuntur,  qui  non  ex  multa 
vi  accidunt.  Hae  vero  sunt:  pituita,  sanguis, 
bilis:  et  aqua.  Ex  hisque  non  minima,  neque 
debilissima  pars  ad  semen  confertur.  Et  post¬ 
quam  animal  procreatum  est,  eodem  modo  quo 
parentes  tot  species  humoris  sani  et  morbosi 
in  se  continet.  Qua  ratione  vero  unaquaeque 
forma  tum  copiae  modum  excedat,. tum  paucior 
in  corpore,  fiat,  aperiam  et  quo  modo  idcirco 
aegrotent,  et.  quare  morbi-  imparibus  'diebus 
iudicentur,  et  quaenam  sint  morborum  princi¬ 
pia,  et  quaenam  horum  singula  in  corpore,  cum 
faciant. 'morbum,  adducant,  et  ex  quo. rigor  fe¬ 
brilis  Oriatur,  et  quare  post  eum  febris  succedat. 


fi'.  ’E Mbu  te  airo0ijvai  x pdrov,  x&p  ij 
%oMj  xal  rb  afpa  xal  b  tlipoip  xal  rb  0bby- 
pia  xbbova  xat  bbdeeova  yty  verat,  axb 
ruv  fipuparuv  xal  rtt/v  xopdruv-  'yly verat 
te  rp6xtp  rotipte ■  vi  xoibtif  rtp  et bpan  x&v- 
tuv  xyylj  heri  xbhp  houea-  xevei)  te  yevo- 
fjtevvj  hxauptexerai  dxb  roO  et ipiarop  rtpxo- 
phou.  Elei  Sp  xal  £bbatf>iyal  rheeapeg, 
u0'  Ztv  %opiet  ro&rav  txaerov  1$  rd  eupa, 
'hxijv  aitral  bdfiaet,  xal 

alrat  hxijv  xevUvrat,  axb  rou  e&parot;  hxau- 
piexfvjM'  hbxet  te  ' '  xal,. abra  rb  eupa, 
hx^v  rt  v/  xatUtp  iy/p  hv  kstvrij  -  xal  rtp  phv 
Sii-  atpan  i,  xxpSfy  x*iy<i  heri,  rS>  te\0bhyr 
piari  i/ iX.e0ab.il.,  r^i  tte  oMari  b  ex^ui, 
rij  te  i  % obi),  rb  %aptbv  rb  bx\  rtp  tjxdn. 
hir  at.  at  rbeeapep  roOroiet  elet  xyyal  dveu 
T)jSniX0.ib()f9.t  'roOxuv  te  elet  xmbbrarat  ij 
xe0xbbi  xalnb  exbtfv  ,e0.pv%op(>i  yttyMmsafa 
rf/piiifbeierii  hert-  dbbct  xepl  rottrov  Lbbiycp 
iietrepoV  axo0av£u  ixdbbtov.  ■  "E%ei  -te  xal 
ebfe.  i&te-  h  rotet  ..  fiparoieii.  xal  rotet  xo- 
rate)  iheert  .ir.aei.  xal.  l%ob&te6i;  n  xal  uSpur 
xoetteop  xal  aipar.&teop.xcpi  0beypaar&teop, 
rjf  phv  i  x.bhov ,  r$  ii .  hbaeeov  n  Stbn  xal  te- 
a0bpet  rd  heStbpeva.xal  xtvbpeva  dbb^buv 
bg.riv  vytetav  xal  raurd  poi  hg  rooroeb 

y'.  ’E xijv  te  0ayip  }j  xttp  b  dvSpuxog, 
'ebxet.ro-  eupa  hg  euuro  dxb  ri ijg  xotbfyg  rijg 
IxpdSog  trij&ielpiipihiiQ  xal  al.xv/yul  hbxouet 
Sta.  rSv  0befithv  axb  ri jg  xo  tbtvjg  i/  bpolvj 
Ixpdg  rijv  opolv/v,  xal  StaStSbaei  r$  e&pan, 
Ibeirep  hxl  ruv  0urHv  gbxet  dxb  rvjg  yijg  ij 


2.  Ac  primum  quidem  quanam  ratione  bilis 
sanguis,  aqua  et  pituita  ex  cibariis  et  potibus’ 
copiosiora  et  pauciora  oriantur,  demonstrare 
volo:  quod  fit  hoc  modo:  ventriculus,  ubi  ple. 
nus  exsistit,  omnium  in  corpore  fons  est;  va¬ 
cuus  vero  ex  corpore  tabescente  haurit.  Sunt 
autem  etiam  quatuor  alii  fontes,  ex  quibus  ho¬ 
rum  quodque  in  qorpqs  prpcedit,  postquam 
ipsi  ex  ventriculo  acceperint:  ac  hi  quidem 
postquam  vacui  afuerint;,  a  eorpore  hauriunt. 
Trahit  vero  ipsum  quoque  corpus,  cum  quid 
in  se  ventriculus  habuerit.  Ac  sanguinis -qui¬ 
dem  fons  ,  sane  cor  est,  pituitae  caput,: aquae 
lien  ..ibilqs  locus  in -jecore.  r.-Hi sunt ; quatuor 
illorum  humorum  fontes  praeter  ventriculum. 
Exi  his. -maxima  cayafhaberit:  caput  et  lien;  in 
iis  'enim  amplissimus  locus  est.  :  Sed  de  hoc 
paulo  post  melius  disseram.  Sic  autem  se  res 
habet:  in  omnibus^,  quae  eduntuh-et  bibuntur, 
biliqsi-  aliquid  et  aquosi  et  sanguinei  et  . pitui¬ 
tosi  inest^phm  mihusvp.  in  hoc  .vel  filo.  Quam 
ob  causam  quae  comeduntur  et  bibuntur  ad 
valetudinem  inter  se  differunt.-  Atque  haec  qui¬ 
dem  hactenus.  itsyt 


8.  Cum  autem  quis;  comederit,  aut  biberit, 
corpus  ad  se  a  ventriculo  commemoratum  hu¬ 
morem  attrahit  et  fontes  per  venas  de  ventri¬ 
culo  trahunt,  .similis. -humor  similem,  et  in  cor¬ 
pus  distribuunt,  non  secus  ac  in  plantis  similis 
humor  ex  terra  similem  attrahit.  Habet  emm 


—  437  — 


,  Oftofyv.  “E %et  '  ydp  ij  yi?  terra  in  se  varias  et  innumeras  facultates.  His 

iTlaur^Suvdpmp  aravrolap  xai  dvaplb/aouo.  namque  omnibus,  quae  ex  ea  producuntur,  cui- 
'Oxbaa  ydp  Iv  atri)  (pterai,  araai  ix/idSa  que  similem  humorem  praebet,  qualem  ipsum 
Aye,  bpioiv/v.  exdarip  o’tv/v  xai  atro  rd  illud  quod  producitur  sibi  similem  secundum 
(SuLevov  laurei  bpiolv/v  xard  %uyyevk  lyei,  cognationem  habet,  et  trahit  unumquodque  ex 
Mllkxei  'dxaarov  dri  rv/p  yfc  rpoQijv,  olbv  terra  alimentum,  quale  sane  ipsum  est.  Nam 
re.  xai  atro  lari-  r6  re  ydp  "pbSovlkxei  et  rosa  talem  ex  terra  humorem  trahit,  qualis 
dri  rv/p  yv/P  ‘IxfidSa  roiatrv/v,  olbv  ecep  et  ipsa  facultate  est,  et  allium  talem  ex  terra 
Mi  atri,  Suvdfii  lori,  xai rb  axopoSov  ekxet  humorem  trahit,  quale  etiam  ipsum  facultate 
drb  rv/p  ytjp  ixpeaSa  roiatrv/v^  olbv  rep  xai  exsistit,  reliquaque  omnia,  quae  producuntur, 
atro  Suvdpu  lari,  xai  rdkka  vrdvru  rd  (pu-  unumquodque  e  terra  quod  sibi  cognatum  est 
bfieva  'ikxei  Ix  rfc.yyts  xai'  laurb  ixaarov  ■  trahunt.  Quod  nisi'  ita  esset,  quae  produ- 
ei  ydp  pvi  rouro  oilrap  el%e,  otx  dv  lyl-  cuntur  suis  seminibus  non  essent  similia.  Cum 
vero  rd  Qubfoeva  bfiola  rom  aTlppoaoi.  "Ora  vero  quod  ex  terra  gignitur,  plus  habet  cognati 
SI  ruv  0uo/ihav  Iv  r^:y^ix/j,dp  xard  ^uy-  humoris  quam  conveniat,  id  ipsum  aegrotat, 
ylveia v  rou  Slovrop  acokktp  xklav  lari,  vo-  quod  vero  iusto  minus  habet,  illud  marcescit. 
alet  Ixelvo  rb.  <pur6v-  'ori p  Se  Ikdaaav  rou  Sin  prorsus  desit  humor  plantae,  quem  secun- 
xaipou ,  ixeTvo  ataiverai.  "Hv  SI  l §  dp%ijp  dum  cognationem  attrahat,  ne  pullulare  quidem 
/tS)  ivijj  ixptdp,  rip  Qurtp ,  t/v  ekxet  xard  ro  poterit.  Quod  vero  id,  quod  producitur,  pul- 
^uyyevlp ■,  <otS'  dv  jikaarijaai  SOvairo ■  ra-  lulare  ab  initio  nequeat,  nisi  humorem  secun¬ 
da  Si  vov/bv/vai  '6n  i/v  /ai j  e%\ j  ixpodSa  xard  dum  naturam  habeat,  id  inde  intelligitur,  quod 
Qtaiv  rb  (purbv,  ot ,  /3  kaardvei  ri/v  dp%(jv;  Ionia  et  Peloponnesus  quod  ad  solem  attinet  et 
f/  ydp.  'lavfy  %<bpy  xai  i/  Tlekoxbvvyaop  rou  anni  tempestates  minime  pravum  situm  habent, 
i )ktou  ‘  xab  rav  uplav  ‘  ot  xdxiara  xlerat  ita  ut  sol  iis,:dquae  a  terra  nascuntur,  satis  esse 
liare  Suvaabai  Igapxleiv  rolai  (puo/olvoiai  rbv  possit,  neque  tamen  fieri  potest,  etsi  multi  iam 
ijXiov  akk"  opap  ot  Suvarbv,  froAAwv  i^Sv/  teiitarint,  ut  in  Ionia  aut  Peloponneso  laser 
‘  aeipaaapolvav ,  oi ire  Iv  'lavtp,  oilre  jv  Xie-  producatur,  cum  in  Libya  sponte  crescat;  ne- 
Xoxovvf/aip  alkQiov  Quvai-  Iv  Se  rfj  Aifitip  que  enim  in  Ionias  neque  in  Peloponneso  est 
atrb/iarov  (pterai-  ot  ydp ■  lari:  otre.lv  lia-  eiusmodi .  humor,  qui  ipsum  nutriat.  Quod 
vbp,  otre Iv  II ekoxovvtjacp  ixpodp  rotaCrv/,  vero  multa  .etiam,  alia  medicamenta  regiones, 
liare  rpllpeiv  atri.  "Ori  SI  vrokka  xai  ak-  etiamsi  sol  sufficiat,  alere  non  possint,  aliae  vero 
ka,  'oaa  rou  i/klou  It-apxtovrop  ai'  %upai  ot  sponte  producant,  id  quod  dicturus  sum  con- 
SCvavrai  rdv  Oepaereupodrov  rp&peiv ,  dkkai  siderandum  praehet,  quantum  locus  loco  etiam 


Se  Quouat  ubrbpiarai ,  xapi%ti  xal  rouro 
axi0aa6ai  '6  riupaikku  ip$eiv  ,  bxbaov %upog 
yfipoiv  xcipra  xktfat d^av  SiaQipet.  ig  rvjv. 
ipSuoivbpv  rou  ipklou  bfiolag  igapxtovrog-  iv6a 
pih  yap  ri^g  yijg  Ixptag  ian  Sjrig  rbv  oTvov 
ySiiv  xapigei,  bba  Se  ob.  ”E  an  Si  xal  cLypia 
tpudpteva  i»  %a>pUp  obx  bklya,  pterapUvra 
S’  bxbaov  bpyvivfv,  obx  dv  '  ebpoig  ir  i  0u6- 
piern-  ob  yap  b%ei  t )  yi ?  pterapSivn  roiaC» 
rt/v  IxptdSa  otyv  roiai  dyplotat  iporolai  ixelvvp 
xapiaye.  "Eor/  yap  dr  abrolai  ra  ftev  lu- 
Siarepa,  ra  Sibyp6repa,  ra  Si  yhjxbrepa , 
rd  Se  %yp6repa,  ra  Se  rpy%brepa,  dkka 
'  S' akkag  i%ei  fiupia-  peuplai  y'ap  iv  abro7ai 
Sovdpuig  elai  xal  Sia  raUra  rd  yivea  ix  rijg 
yyg  xp&rov  obSiv  irepov  Iripip  bpioiov  i<pu, 
6  T i  fiij  gvyyevig.  ” Aypia  Si  pioi  Soxiet 
ravra  Taura  ehar  S/vOpuxoi  Se  ‘abra  ypti- 
puaav  ipyatyptevot  xapxotpopieiv  '  xard  rb 
axippta  ixaarov  'ekxet  yap  ix  rijg  yijg  ij 
’  bfiolif  Ixpidg  rvfv  bpiofyv  xal  robroiai  aitf-erai 
xal  rpiCperai  xal  obSiv  irepov  iripu  bptolbv 
iern  ruv  Quoptivuv,  obre  hyv  obre  bfiohjv 
ix  ri jg  yyg  IxptdSa  'ikxov.  "EA)c£i  Si  Ixa- 
arov  rui/  0uopcivuv  fipurdv  re  xal  xoruv 
‘is  iuurb  xoWag  Suvdpuag  axi  rijg ■  yijg 
iv  xavrl  Si  ia rt  n  0keypiardSeog  xal  al- 
ptardSeog •  dvdyxipv  obv  ripSe  xpoatpyaybptijv, 
'bn  dxb  ruv  (SpurS/v  xal  ruv  xoruv  ig  ri )v 
xotkhfv  %upe6vruv  e kxei  rb  atiput  ’  xarct  rag 
xtfycig,  dg  dviptara ,  optolv/  Ixpidg  r^v 
bpio&jvi  Sia.  0ke/3uv. 

S'.  "Lyptfpiov  Si  dxo0aveu  irepov  r6Se  '6n 
ekxei  ixaarov  xarct  .rd  elpypiiva,  xal  apia 
0pdau  b6ev  rb  0\iypia  ylyverai  iv  rip  a&- 


valde  vicino  ad  vini  suavitatem  praestet  qU!lm 
vis  sol.  aequaliter  sufficiat,  cum  in  hoc  terra» 
humor  sit,  qui  vmum  suave  exhibeat,  h,  ^ 
vero  minime.  Sunt  quoque  agrestia  non  pauca 

in  loco  nascentia,  quae  ad  ulnae  spatium  trar». 
lata  non  amplius  produci  comperias.  Neque 
enim  terra  eiusmpdi  humorem  translato  accom¬ 
modatum  habet,  qualem  illa  agrestibus  plantis 
suppeditabat.  Sunt  enim  inter  illas  quaedam 
magis  virulentae,  aliae  magis  humidae,  aliae 
dulciores,  sicciores  aliae ,  asperiores  etiam  quae¬ 
dam,  sexcentaeque  alias  aliter  se  habent;  in¬ 
numerae  enim  in  iis  sunt  facultates,  quapropter 
genera  ex  terra  proveniunt  nullum  alteri  simile, 
nisi  cognatum  sit.  Ac  mihi  sane  haec  omnia 
agrestia  esse  videntur.  Verum  ea  homines  cul¬ 
tura  mitia  reddiderunt,  effeceruntque  ut  quid¬ 
que  suo  semini  similem  fructum  ferret  Hnmoi 
enim  similis  similem  ex  terra  trahit,  ex  eoque 
increscit  et  nutritur  et  ex  iis ,  quae  ex  terra 
producuntur,  alterum  alteri  simile  nihil  est, 
neque  aequalem  neque  similem  humorem  attrahit 
Eorum  autem  singula,  quae  ad  cibos  aut  po¬ 
tiones  e  terra  producuntur,  multas  ad  se  e 
terra  facultates  trahunt,  et  in  quoque  aliquid 
pituitosi  et  sanguinei  inest.  Hac  igitur  ex  ne¬ 
cessitate  adductus  sum,  quod  de  cibis  ae  po¬ 
tibus,  qui  in  ventriculum  veniant,  corpus  per 
fontes  nominatos  trahit,  similis  humor  similem 
per  venas. 

4  Quod  vero  unumquodque  per  praedicta 
trahat,  hoc  aliud  proferam  argumentum,  simul- 
que  aperiam ,  unde  pituita  in  corpore  gignatur. 


—  439  — 


umti  'Esnfv  ng  Qdyy  rupbv  ij  8  n  krl 
'  fyj,'  Ij  ikko  n  (paytj,  9  «■%  °  "  ^ 
Qtey/tdrUSeiH  adrixa  ol  ixMei  ixlrb  crb- 
an  xal  rag  i ffv«$ ,  rouro  olira  ytyv6/ievov 

rivreg  '  bpio/iev  rouro  ii  %pij  ihxbaij  Sto 
iyii  ipia.  <ti /fil  ii  'bn  bxbcrov  iv  rip  fi p&- 
fmri  vj  xb/iart  0key paruieg  ’  ivi,  xelvou  ig 
rty  xotklv/v  IkSovrog,  rb  ‘  fiev  rb  aS>/ia  i A- 
xei  k  tauri ,  rb  ii  v/  xetyaM/  xotkt/  ioutra 
xxl  Sirxcp  tuxOt/  ixtxet/iivt/  kkxet-  ro  ii 
0kiy/ia,  ire  yXltrypov  ibv,  ixercu  'irepov 
it’  iripou  ig  rijv  xe0akvjv,  xal  rb  fliv  viov 
0kiy/ia,  rb  yevvtb/ievov  t ixb  ‘rou  fipi/iarog, 
/livet  iv  rij  xe0akij,  rb  ii  xakatbv,  bx6rcp 
xketov  rb  viov,  lix’  ixelvou  fittb/ievov  iijip- 
%ertu  xal  iti  rouro  ix </v  ng  0aytp  ij  xbp 
'6  rt  0Xey/iarStieg ,  ixoypifLxrerai  0kiy- 
/ia.  "E %ei  ii  xal  robe  oiirag,  ijv,  0ay6v- 
rog  rt  ij  xibvrog  rou  ivSptbxou  3  rt  krl 
0Xey/iaraieg,  /ij  itgiMi/i  xiktv  oacp  xkiov 
iy  ivero,  /lijre  xara  ‘rb  aro/aa,  fijre  xara 
rig  fivag,  ivayxt/  krl  /livetv  iv  rip  xe0ak ij, 
i j  lg  rb  trd/ia  xarekMv  ixb  rijg  xeipakijg 
‘ij  ig  rijv  xotklv/ v  itfiixia&ca.  Kal  aptarov 
iv  ’  tjupifiatvoi,  el  ig  ri/v  xotMt/v  i0txpiro- 
IfjikSot  yap  iv  %i/v  rij  xbxpcp-  xal  el  ptev 
irokkbv  eip  xal  Ciypbv ,  uypjveie  iv  ri/v  xb- 
x pov  el  ii  bklyov,  obx  iv  xotjaeie.  Ei  ii 
iv  rij  xe0akij  /leivete,  xokkbv  iv  xbvov  xa- 


aut  aliud  quid  pituitosum  ederit,  aut  biberit, 
confestim  ei  ad  os  et  nares  accurrit.  Quod 
omnes  ita  fieri  cernimus,  idque  ex  eo  quod 
referam  exspectare  oportet.  Assevero  autem 
quod  quicquid  in  cibo  aut  potu  pituitosum  inest, 
id  ubi  in  ventriculum  venerit,  partim  corpus 
ad  se  trahit ,  partim  trahit  caput ,  quum  cavum 
sit  et  veluti  cucurbitula  corpori  incumbat.  Pi¬ 
tuita  vero,  quum  sit  viscida,  alia  ex  alia  ad 
caput  sequitur.  Ac  nova  quidem  pituita  a  cibo 
genita  in  capite  manet,  vetus  autem,  quo  ma¬ 
iore  copia  nova  sit,  ab  hac  vi  illata  egreditur; 
ideoque,  siquis  aliquid  quod  pituitosum  sit 
comederit,  aut  biberit,  pituitam  exscreat.  Ha¬ 
bet  autem  se  hoc  etiam  ita:  nisi,  cum  quis 
pituitosum  quid  ederit  aut  biberit,  pituita  rur¬ 
sus  egrediatur  prouti  copiosior  facta  sit,  neque 
per  os,  neque  per  nares,  necesse  est  ut  in  ca¬ 
pite  maneat,  aut  ad  corpus  descendat,  aut  ad 
ventrem  deveniat.  Et  optime  quidem  cesserit, 
si  ad  ventrem  devenerit ;  exibit  enim  cum  ster¬ 
core  et  si  multa  et  humida  sit,  stercus  hurne- 
ctabit;  sin  pauca  sit,  id  non  faciet.  Sin  in  ca¬ 
pite  manserit,  multum  dolorem  capiti  praebebit, 


—  440  — 


pae%oi  rip  x£0aXip  iv  * ipat  (pXo01  i6v  el  fi 
'oXlyov,  obx  cLv  iro^nm  touto-  ixmtftjim 
S'  3,v  1]  zXSov.lj.  iXassov..  "Hx  P  ip  rb.  stipa 
dQtxyrai,  xoibi  pipixrai  rip.  dXXip  ixpdSir 
xijv  piv  sroAAox  itp  to  0Xiypa,  '  adsoio 
cLv  rd  sti pa  abrixa-  fjv  Si  bXlyov,  oOx  dv 
'ddssio  a,T£  piya  rb  cupa,  iov,  sl  pij  rip 
oi  apx*l  uzoXoizoiro  xai  dXXy  xpbvcp  Si  Hjv 
piv  iropov  iztyivprai  0Xiy p»  ’  simroav  ■ 
ijv  Si  rb  sapa  xCsti  xai  rij  xoiXfy  Sia- 
Sifcp  xai  raura  i%a  0ipy,  obSiv  dv  xaxbv 
i%  aiiroC  s%oly.  ’Ex  roirtp  piv  ouv  rip  X6yip 
azozi0avrai  oxap  f/  x£0aXv\  ix  rijp  xoiXfyp 
0Xiypa  'iXxoi,  rb  te .tbpoiov:  tp%erai  z pbp 
rb  bpotov,  xai  apa  eXpyrcU  poi.pxap  n  xai 
Si6n  zXiiov  yiyvorai  '  rp  dvSptizcp  duro  rtiv 
(Spapdrav  xai  rtiv  zortiv. 

£'.  N5»  Pipia  z£pi  %oAiJe,  bxap  re  xai 
Si6ti  zXolav  yly  vorat  iv  rp  <n bpan.xalbxap 
iXxoi  rb  %copfox  odTv) v,  rb  iri  rov  ijzarop. 
*E%«  Si  oiiTap-  izvjv  0dyy  1)  zfy  b  dv6pa- 
zop  b  n  isri  zixpbv,  i?  aXXap  %oXSS£p  xcu 
xov0ov,  zXdav  xai  p  %oAi )  yiyverai  izi  rip 
ijzari ,  xai  abrixa  dXyioi  rb  %zap.,  ozep  oi 
zaiSop  xapSlpv  xaXiousi,  xai  %ouro  isolSopov 
yiyvbpovov  xai  ip0avip:  ijpiv  isri  bn  dzb 
tou  (Sptiparop  lj  rov  zorou  iylyvoro.  "EXxoi 


corpus  laedet;  sin  pauca,  corpus,  quum  , 
gnum  sit,  non  laedet,  nisi  aliud  ei  principi 
relinquatur.  Temporis  tractu  vero,  si  quid 
alia  pituita  supervenerit,  laedet.  Cum  v 
corpus  vesicae  et  ventri  eam  tradiderit  et 
partes  foras  evexerint,  mali  nihil  inde  orie 


modo  caput  ex  ventriculo  pituitam  trahat  et 
simile  ad. .simile,  veniat,  simulque  a  me  comme¬ 
moratum  est,  quomodo  et  quam  ab  causam 
copiosior  pituita  in  homine  ex  cibis  et  potibus 
gignatur. 


5.  Nunc  vero  de  bile  dicendum  quomodo  et 
quam  ab  causam  copiosior  in  homine  gignatur 
et  quomodo  locus  eius,  qui  est  in  hepate,  ipsam 
trahat.  Ad  hunc  vero  modum  res  se  habet: 
cum  quis  aliquid  amarum  aut  alioqui  biliosum 
et  leve  comederit,  aut  biberit,  tum  copiosior 
in  hepate  bilis  gignitur,  tum  confestim  hepar 
dolet,  quod  pueri  cor  vocant,  idque  fieri  cer¬ 
nimus  et  ex  cibo  et  potu  accidere  nobis  aper- 


—  441  — 


gi/  y&p  vi  &  tauri  ari  rav  fipa-  humorem  ex  cibis  corpus  ad  se  attrahit  Locus 

aarBV  rijv  rdaav  Ix/adSa  ri/v  elpl/petvyjv  autem,  qui  est  in  hepate,  quioquid  illic  biliosi 
iXxet  H  xal  rb  %aplov  rb  iri  rip  ijran  ie  illi  inest  ad  se  trahit.  Et  si  derepente  copiosa 
tauro  b  n  Siv  abrodi  oi  %oki oSeg  ivi},  xal  hilis  exstiterit,  hepar  homini  dolet  et  copiosior 
Iju  it-arlvt/e  rokki/  ytvi/rai  v/  %oAi),  bS 'uva,-  ex  ventre  gignitur.  Hoc  enim  si  acciderit,  vetus 
rai  rb  ijxap  b  Mparoe  xal  arb  rfje  vt/Sbog  bilis  propter  multitudinem  ad  ventrem  fertur, 
jrAfav  ylyverar  ro&rou  ydp  yiyvopoivou  Ip-  unde  tormina  in  ventre  oriuntur,  et  ipsius  pars 
yerai  ctvrb  rvjg  rakaiijg  %okvjg  Sid  ri/v  rkv/-  quaSdam  per  vesicam  quidem,  pars  vero  per 
$uv  ie  rvjv  xoikh/v,  xal  arp60og  ix  ro&rou  ventrem  foras  prodit  sicque  paucissima  in  ho- 
xotkb}  ylyverai  xal  i^ip%erai  1%  abri/g  mine  fit  et  dolores  cessant.  Sin  horum  neu¬ 
ri  /liv  xara  rvjv  xbanv,  rb  Si  xara.  rijv  trum  fiat,  primum  vetus  bilis  in  corpus  pro- 
xoikhjv  xal  obrue  ikd%tarov  iii  r$  dvBp&np  eedit,  si  quidem  in  ipsum  transmittitur,  et 
ylynrai  xalraOovrai  oi  vrbvoi.  "Hv  Si  rob-  si  copiosa  eo  cesserit,  confestim  reliquo  humori 
rav  pov/Sirepov  yivv/rai ,  %apiet  rb  vrpurov  permixta  dese  significationem  exhibet,  sin  pauca, 
iro  rvjg  vrakaiyg  'ii  ‘ri  rupea,  SiaSISorai  minime  utique  laeserit,  nimirum  quum  corpus 
ybp.ig  'abrb-  xijv  piiv  '  vro kki/  tb},  abrlxa  magnum  sit,  nisi  aliud  quoddam  principium 
Inatj/ialvei  pit%6elaa  rCp  olkkip  uypip‘  ijv  Si  suboriatur.  At  successu  temporis,  si  quidem 
bklyi/,  obx  clv'ddaeie,  dre  piiya  rb  a&pia-  altera' bilis  accesserit,  plus  hominem  laedit;  sin 
iov,  ijv  ftij  rig  xal  cikk}  dp%ij  uroytvv/rar.  minime  accesserit,  eam  corpus  percolaverit,  ita 
%p6v cp  Si  ijv.poiv  tripi/  %okv/  inyivi/rai,  ut  bilem  demittat,  et  quaecumque  sunt  biliosa. 
vrkela  river  ai  rbv  t dvBpavrov-  ijv  Si  piij  in-  Quae  enim  eduntur  alia  aliorum  sunt  medica- 
yivi/rai,  Siv/6ijaeie  dv  rb  rupea,  dare  rijv  menta;  ita  vero  etiam  reliqua,  quae  laedunt, 
%okvjv  vrpoUvat  dura  rt  ian  yok&Sea.  "E-  ubi  aliud  ex  aho  in  ventriculum  illapsum  est , 
repa  ydp  rcbv  iripdv  rd  irbibpieva  'xal  n-  sua  facultate  superatum  id  quod  causam  morbi 
vbpieva  (pdppeaxd  irn,. —  oura  Si  xal.rk  continet  propellit,  ita  ut  non  laedat.  Ubi  vero 
cikka  oxora  '  nvbpievd  ian,  u(p'  iripoutre-  ex  his,  quae  in  ventriculum  filabuntur,  alia 
pov  irererov  ie  rijv  xotkly/v  rij  iuurou  Suvd/u  bilis  corpori  accesserit ,  inde  morbus  oritur.  Hoc 
rb  alrlt/v  ’  lyov  xparv/ftiv  ii-adiet  xal  ob  alve-  ego  loco  demonstravi  cur  bilis  et  quam  ob  cau- 
rairouro.  'TLrv/v  S'  inyivyrai  akh/  %okt/,  sam  ex  cibariis  aut  potibus  copiosior  oriatur, 
iv  rS>  rdpian  dxb  rav  ie  rijv  xotkfyv  nvcrbv-  quodque  locus  hepatis  quod  biliosum  est,  quia 


—  442  — 


tuv,  vbeog  h ireOSsv  yiyverai.  %v  roOr gi  Si  simile  est,  ex  iis,  quae  comeduntur  et  bibuntur 

iyd  1  ,  bxag  if  %oXy  xai  Sibri  ad  se  attrahat. 

irXeiav  yiyverai  iv  ra  at&fian  M  tuv  (Spa- 

podruv  xai  rdv  iror&v  xai  bn  iX xei  ig  iuVTt 

rb  %uplov  rb  iiri  rg>  {jiran  xard  rb  bpoolov 

r b  %oX&Seg  diro  tHv  titiuv  xai  tuv  irorSiv. 

N6»  Piff»  *t(i  USpuirog,  S>g  re  xai  6,  Nunc  wo  de  aqua  mihi  dicendum  est 
Sia  rl  irXeluv  yiyverai  iv  rip  ad/pan  xai  qua  ratione  quamque  ob  causam  copiosior  in 
bxug  iX xei  b  arXijv  is  iuvTbv.  Gypei  Si,  corpore  oriatur  et  quomodo  eam  lien  ad  se 
iirvjv  b  dvbpuirog  irlvy  rrXiov,  ‘SXxeiv  ig  euv-  attrahat.  -  Assevero  autem  quod  ubi  quis  am- 
tov  ix  rijg  xoiXlyg  tov  vSarog  xai  rb  aufta  piius  biberit,  corpus  et  lien  aquam  ex  ventri- 
xai  tov  airXyva  xai,  ijv  irXiov  eipOay  tov  xai-  culo  ad  se  attrahunt  et  si  plus  aequo  traxerint, 
pou,  irovieiv  abrixa  tov  dvbpuirov,  xai  rovro  confestim  hominem  laborare,  atque  ita  fieri  sen- 
’  iiruliovai  yiyvof&evov  oxbtroi  < vxXyvdSeeg  r£bv  tiurit  quicumque  lienosi  sunt.  At  ubi  lien  tra- 
dvOpuTuv  eia!.  'Esrvjv  Si  elpbay  b  ovrAq;/,  xerit,  optime  quidem  cesserit,  si  vetus  aqua 
‘  apiGTOv  fiiv  si  Tij  xban  SiaSoSely  r,b  ira-  quae  in  liene  inest  transmittatur  vesicae  aut 
A aibv  tov  ivebvrog  iv  tu  cirXyvi  ij  ry  xoiXly  ventri,  et  hae  partes  foras  percolent  Neque 
xai  ravra  ixSnf&tjaeie  ■  xard  rd  dvu  ydp  enim  per  superiora  loca  aqua  de  liene  expur- 
%upla  obx  diroxaSalperai  rb  USup  dirb  tov  gatur,  nisi  certe  quantum  in  vasis  inest,  quae 
cirXyvbg,  ‘  si  fiij  bxbaov  flf  iv  rotg  dyyeloig  a  liene  procedunt;  sed  ei  repurgatio  est  in  ven- 
iveiv  itsTirom dirb  rob eirXyv6g-' dXX'  olian  trem  et  in  vesicam.  Sin  hae  partes  non  facile 
diroxabapaig  ig  r^v  xoiXlxv  xai  ig  tv/v  x(i-  perfluere  sinant,  neque  foras  excolent,  aqua  a 
1 7Tiv.  "Hv  Si  Tavra  flvj  ebpoa  % ,  fiySi  SySy  liene  ad  inferiores  partes  fertur;  ibi  vero  miscetur 
i£-u,  dirb  rov  airXyvbg  'ipyerai  rb  liSup  ig  cum  reliquo  humore.  Ac  si  quidem  pauca  fue- 
rd  xdro ■  xet&i  Si  poltsyerai  rifj  dXXy  ix/t&Sr  rit,  non  laedet,  sed  percolabitur  de  corpore  ad 
xljv  /iiv  bXtyov  iy,  obx  oLv  ’  datreie,  dXXd  vesicam  et  ventrem  per  venas.  Multae  enim  ex 
’  SiySybety  dv  dirb  tov  adpiarog  ig  ryv  xb-  eo  deferuntur,  quae  ubi  sicciores  quam  antea 
■tt.iv  xai  ig  rijv  xoiXlyv  Sid  QXe/S&v  •  .elai  ydp  fuerint,  ad  se  ex  inferioribus  partibus  trahunt. 
ix  toutou  xaraTBvouaai  iroXXal,  ai  eXxoutn  Sin  altera  aqua  oriatur,  neque  ventriculus, 
ig  iavrctg  ix  t.Sv  xdrubev  %/upluv,  iiryv  neque  vesica  foras  percolet,  lien  attollitur  et 
pbrepai  ‘yivavrai  fj  irpiv  v)aav.  "Hv  Si  yl-  inferiores  corporis  partes  dolore  affiguntur. 


—  448  — 


ywrai  irepov  OSap  xal  ij  xoiXlv/  xal  $  xOsng  Istaque  a  me  dicta  stitit,  quomodo  et  quam 

L  MPS™‘  a*^v  xal  T'a  x&Ta  ob  csusam  atPls  coPiof,ior  ex  Potu  in  C0rPoite 

nu  c&fiarog  irtrovd  ytyverai.  Touro  te  oriatur  et  quanam  fatiofie  lieU  trahat. 
poi  etpyrai,  U09  re  xal  Si6n  rb  Otep  rXetov 
ytyverai  iv  rS>  a&putn  dxb  rou  rorou  xal 
'oxuf  b  rrXijv  iXxei. 

r.  Nov  Pipia  repi  alparog  8 xag  re  xal  7.  Nunc  vero  qflo  modo  et  quam  ob  Causam 
Mri  rXetov  ytyverai  iv  rip  a&fean.  'Eirtj»  sanguis  copiosior  in  corpore  gignatur,  dieen- 
«  tpdyy  i j  rb)  b  dvOparog,  '6  n  itsrl  aifta-  dum  est.  Cum  quis  aliquid  sangflineUm  cornea 
rSteg,  iXxtt  '  fiev  xal  rb  trapia  dxav  ig  derit,  aut  biberit,  id  totum  quidem  cofpus  ad 
tauro,  'iXxei  te  xal  1 j  xapify  rb  aipoarateg  se  trahit.  Trahit  autem  etiam  cor  ad  se  quod 
ig  eaurljv,  xal  ir ijv  rXiov  elpOmp,  oi>  ytyn-  sanguineuttt  est,  neque  ubi  copiosius  attraxm 
r ai  ol  rbvog-  srepebv  ydp  n  %p>jfia  xal  rit,  dolor  ei  Oboritur:  Cor  enim  cum  sit  soli- 
ruxvbv  itsn  ij  xapteg  xal  ted  ro Oro  0!)  ro-  dum  et  densum-,  -  eam  ob  causam  minime  do- 
vtei,  xai  aiirijg  rayfiai  QX6(3eg  retvemi  lore  affligitur,  ex  eoque  venae  crassae-,  iugulares 
al  ftpdytde  xaXebpoevai,  ‘ig  dg  rayiag,  ‘Ijv  dictae,  feruntur,  in  quas  quod  sanguineum-  est 
ol  rXetov  rpooy  iverat,  teateterai  rb  alpoa-  confestim  transmittitur,  si  copiosius  accesserit, 
r&teg,  xal  riporXdftevai  xetvai  r%  xelpaXjj  illaeque  impletae  capiti  et  corpori  tradunt  ce- 
xal  rcp  mbpoan  Siatetean  iv  rd%e'i,  xal  irl/v  leriter.  Cumque  aliquid  sanguineuttt  Comederit  , 
n  0ayy  Ij  rbp}  brtisrl  oupoaribteg ,  ahrtxa  aut  biberit,  statim  iugulares  venae  extolluntur 
al  alpdytai  QXif3eg  detpovrai  xal  rb  rpbeth-  et  facies  rubet:  Cordi  autem  et  eofpari  ubi  ex 
rov  ipeOSei.  Tlposyevopoivou  te  rtj  xapte p  xdl  eibis  ac  potibus  plus  aequo  sufficiens  sanguis 
riji  rdfian  ro 0  aifiarog  rXetovog  rou  IxavoO  accesserit,  reliquoque  humori  admixtus  fuerit , 
drb  r5>v  ‘Pparuv  xal  rSsv  ror&v  xal’  poiryb-  nisi  per  ventrem  aut  vesicam  reliquo-  humori 
fihou  rtp  dXXa  Gyptp,  Ijv  povf  dr‘  altroO  permixtus  exierit,  eorpori  dOIorem  exhibet.  At 
iljcXby  xard  rifv  xoiXtlfV,  Ij  xard  rtjv  x6-  st  paucus  accedat  ,  utique  corpus  minime  laese- 
anv,  fityiv  rljj  dXXip  IxpodSi  ’  rij  iv  rtp  ffi5‘  rit,  procedente  vero  tempore  ab  ipso  ad  ven¬ 
turi  rbvov  rap£%ei‘  Ijv  te  bXPyov  rporyi-  trictdum  aut  ad  naTes  transmittitur ,  quae  foras 
vyrai,  oi/x  1  ddoeie  dv  rb  o&fLa,  %pbvcp  te  excolant,  neque  ullo  modo  laedit.  Siveropau- 
Smitforcu  dr’  abroO  ig  rv\v  xoiXfyv  i)  xard  latim  copiosior  evadat,  morbidus  redditur.  Qua- 
rdg  fivag,  rd  te  teyStei  i t-u  xal  dnvig  yl-  nam  autem  ratione  copiosior  sanguis  gignatur, 
yverar  Ijv  Pii-  * bXlyov  rXtov  ytyvyrai,  a  me  'est  expositum.  Cum  igitur  quatuor  in 
irivorov  ytyverai.  "Oxag  te  rXioy.rb  at/ia  corpore  exsistant,  sanguis,  hilis,  pituita  et  aqua, 
ytyverai,  p/itjveurat  (ioi.  T trsapa  oOv  ibvra  haec  omnia  quomodo  quamque  ob  causam  ex 
'r6  re  aTpia  xal  v/  %oX!j  xal  rb  QXlypia,  xal  cibis  et.  potibus  copiosiora  gignantur,  a  me 
b  lidpoip,  droriQavrat  raura  rdvra  bmg  est  demonstratum.  Quod  vero  ex  his  gignam 


te  xal  SiSn  ir Xiom  yfyverut  i»  rip  aapari 
cirb  tuv  (3par6v  xal  r&v  rror&v.  "Ori  Si 
yiyvsrai  euro  roCrav,  1  eifpijiov  r6Ss  iari- 
sl  6  kvbparop  bXlya  ioSlei  xal  bXlya  rivsi, 
ouSsptav  vouaov  irraysi.  Kal  raura  piv  ip 
rouri  pot  Elpyrai-  rapiipaurrat  Si  pot  dty- 
Xucrai  rip  ^uvsrip  xal  bxap  raura  bXaoaova 
yiyvsrai  ■  S^Xdra  Si  erepi  altrou  xaXXiov 
bXiyip  bffrepov,  ■ 

ii'.  A/  Se  rryyal,  kp  ibvbpaea,  rip  trkpan, 
oxbrav  jr Xypiep  &<r/,  kel  ieriSiSoaei-  bxbrav 
Si  xeval  rrepii<rruvrai,  aer'  aiirou  iXxourr 
otiro  Si  xal  {/  xoiXfy  roiiei.  "E  %ei  ykp  oS- 
rap  SxrrpEp  ,ei  np  ip  %aXxsia  rpia  i)  xal 
erXeiova  iiSap  iy%iap  xal  %uv6elp  kp  irci 
bpaXararou  %ap(op,,  xal  £-uvapp6<rap  kp 
xaXXusra  SiaSs aiiXoiip  ivappbcap  ip  rk 
rpoir{\para,  xal  ’  iy%ioi  f/GUxtj  ip  iv  r&v 
XaXxeiav  iiSiep,  pi%pip  ol  ’  iperX^rbij  rou 
bSarop  erkvra-  kerb  ydp  roO  ivbp  peCrerai 
ip  rk  'irepa  ypXxola  pi%pip  brou  xal  rk 
aXXa  iperX^rbij  ■  iri)»  Si  rrXfijpea  y in/rai 
rk  %aXxeta,  i)v  rip  aero  rou  ivbp  kerapCoip 
rou  'SSarop,  avraroS&aei  bxfca  pio v  rb  OSap 
ip  rb  f  &  %aXxElov  xal  xeyek  serai  rk  %aX- 
xeia  rraXiv  SiGerep  xal  iSegaro.  Oiiroi  Si  xal 
iv  rlp  ckpan  i%er  irijv  ykp.  ip  ri)v-  xoiXfyv 
niay  rk  (Spkpara  xal  rk  erork,  ieraupkxs- 
rai  rb  rapa  aerb  rijp  xoiXiy/p  xal  rXypourai 
%bv  ripet  sry/yijjGr  irviii  Si  ij  xoiXfy  xevurai, 


it  argumento,  quod  si  quis  pauca 
bibat,  nullum  ei  morbum  adfe 


Atque  de  his  quidem  hactenus.  In  quo  etiam 
intelligenti  a  me  demonstratum  est,  quomodo 
haee  pauoiora  fiant,  quod  et  melius  paulo  post 
declarabo. 


8.  Quos  vero  appellavi  fontes,  cum  pleni 
fuerint,  semper  in  corpus  transmittunt,  cum 
vero  vacui  facti  fuerint,  ex  eo  attrahunt;  ita 
autem  facit  etiam  ventriculus.  Habet  enim  se 
res  ad  hunc. modum,-  velut  si  quis  affusa  in 
tria  aut  etiam  plura  vasa  aenea  aqua  ea  .  quam 
planissimo  loco  statuat  et  quam  optime  coap¬ 
tata  disponat,  coniunctis  ad  foramina  fistulis, 
sensimque  in  unum  vas  aquam,  donec  omnia 
impleta  fuerint,  affundat.  Ex  uno  enim  in  re¬ 
liqua  vasa  defluet,  quoad,  cetera  etiam  impleta 
fuerint.  Plenis  vero  vasis,  si  quis  ex  uno  aquam 
exhauriat,  vicissim  contra  refluet  aqua  in  unum 

cuabitur,  quemadmodum  eam  exceperunt;  Ita 
sane  et  in  corpore  se  res  habetl  Ubi  enim  cibi 
et  potus  in  ventriculum  deciderint,  corpus  ex 
ventriculo  haurit,  simulque  eum  fontibus  ex¬ 
pletur.  At  ubi  Ventriculus  -  vacuatur,  rursus 
retro  humor  redditur,  quemadmodum  etiam  ex 
reliqqis  unum  illud  vas  receperat.  Venae  enim 


—  445  — 


ixoSiSorat  aSSte  b*lsa  t  “*«»  &a™P  x*1 
IxeSiijaro  ix  rtiv  dXXav  'r 6  8«  %aXxeiov. 
Qttfise  re  ydp  eist  dtd  xavrie  rou  <rc iparoe 
rebousat,  ai  peu  Xexrirepat,  ai  Si  xa%0- 
repai,  xoXXal  xai  xuxvat-  alrat  Si,  pi%pte 
ol  dv  tyt)  i>  dvSpcoTOe ,  dvetipyasi  xai  Siyov- 
rai  -xai  dQtdst  viov  re  xai  xaXatov  uypiv 
Ixty  Si  dxo&dvi),  %upp6oust  xai  yiyvovrat 
texrai.  Mi%pt  piv  oSv  Xtitp  6  Mpaxog, 
ix  au  pinxerat  piv  ri  ad pa  dxb  rije  xoiXfye, 
ixifv  rt  l%ip  iv  iaurij-  ixaupisxovrat  Si  xai 
ai  xtiyai  xai  xtpxXdpevat  ‘  SiaStSSasi  rtp 
stipari  •  el  ydp  rh  stipa  pt/  ‘  iXxot  axi  rije 
xotXivie,  dXX'  ai  xyyal  p6vat,  xai  ie  ri  stipa 
pii  StaStSoiev,  oiix  dv  ei%e  ro  stipa  r po^v 
dpxiousav,  dXX'  iXdssova.  Ai  Si  xi/yal 
alrat  ei  pi/  ijsav,  isDiovree  dv  xai  xivovree 
obx  dv  Steytyvtisxopev  drpexiae,  ob re  8  rt 
ifSu  isn,  obre  '6  rt  dySie,  xard  dvdyxvfv 
rotijvSe ,  ifv  piXXa  ipietv.  T aura  rd  %up(a, 
dre  pixpftrepa  iivra  xai  kvSoOev  rou  dXXou 
stiparoe,  dei  xai  xpb.rou  ‘ ddsat  ixasrov 
xard  rijv  iaurou  Sbvaptv  ippyveuet  rip  dXXcp 
stipari  rtiv  isOtopivav  xai  xtvopivav  'b  ri 
re  yfiXtiSie  isrt  xai  S  rt  IpXeypartiSee  xai 
'6  rt  aipartiSee  xai  '6  rt  bSpaxoetSie.  T 06- 
rav  ydp  fypfotZirt  oiv  ixdsrou  xXeiov  roO 
xatpou  ‘yiyinfrat-  xai  iv  roist  fipurolst  xai 
iv  raist  xoroist,  ’  xeiva  oiiSi  i;  Sia  yiyverar 
'dssa  Si  yarl^et  pdXtsra,  xard  rai ira 


multae  et  crebrae,  aliae  quidem  tenuiores,  aliae 
crassiores  per  totum  corpus  feruntur.  Hae  au¬ 
tem,  quamdiu  homo  vivit  apertae  sunt  et  no¬ 
vum  ac  veterem  humorem  accipiunt  et  demit¬ 
tunt;  —  mortuo  vero  connivent  et  extennantur. 
Quoad  igitur  homo  vivit,  corpus  quidem  ex 
ventriculo,  si  quid  in  se  habuerit,  haurit,  hau¬ 
riunt  et  fontes  et  expleti  corpori  transmittunt. 
Nisi  enim  corpus  de  ventriculo  hauriret,  sed 
solum  fontes,  neque  hi  corpori  traderent,  non 
utique  sufficiens  haberet  corpus  alimentum,  sed 
parcius.  Ac  nisi  fontes  isti  adessent,  dum  com¬ 
edimus  aut  bibimus,  non  utique  certo  digno¬ 
sceremus  quod  in  cibo  et  potu  suave  esset  aut 
insuave,  hac  necessitate,  quam  dicam,  coacti. 
Haeo  nimirum  loca  eum  parva  sint  et  intra 
reliquum  corpus  collocata,  prius  quam  laedat 
unumquodque  semper  sua  facultate  reliquo  cor¬ 
pori  denunciat,  quid  ex  his,  quae  comeduntur 
et  bibuntur  biliosum,  pituitosum,  sanguineum 
et  aquosum  sit.  Ex  his  enim  singulis,  quicquid 
in  cibo  et  potu  plus  iusto  adfuerit,  illos  no¬ 
bis  insuaves  reddit,  quae  vero  maximum  sui 
desiderium  faciunt,  ea  ratione  suavia  sunt. 
Quodsi  ex  fontibus  aliquis  cibo  aut  potu  indi¬ 
geat,  ea  ratione  etiam  corpus  ab  his  attraxit, 
donec  humor  iusto  paucior  evaderet,  tuncque 
quis  comedere  aut  bibere  desiderat  quod  por¬ 
tionem  illam  expleat  et  reliquis  aequalem  faciat. 
Eamque  ob  causam  cum  multum  edimus  aut 


—  446  - 


1  xetva  vpSta  iart.  E!  Si  (SparSv  xal  rordv  bitimus,  interdum  cibum  aut  potum  appef 
ivSeipaerai  rdv  tnpyiav  ng,  xard  tovto  xal  mus,  nibilque  suavius  sumimus  quam  qnod 
rb  treifca  ei 'Xxvtre  drc'  abriav  lar'  &v  rb  appetimus.  Ubi  vero  cibum  sumpserimus,  hu- 
vypbv  iXatrtrov  rov  xaipov  yimprm,  xalrirs  morque  quoad,  emis  fieri  potuerit  iu  fontibus  et 
i/ietperat  i  dvbparcog  v)  0ay(eiv  ij  ziietv  roi-  corpore  adaequatus  faerit,  tunc  appetentia  se- 
euroi/,  2  ri  ri )v  pootpav  ixelvtpv  irrurXipsei  xal  datur.  Ac  de  Ms  quidem  hactenus. 

"Itrarei  ri/jut  dkbpptsr  xal  Sid  rovro  (ie(3pu‘ 
x6tsq  ToXXa  %  ‘  reraxireg  esn  ire  ipoet- 
popeeba  fiparov  $  rrorov,  xal  dkko  obSiv 
dv  ypSiccg  0dyoipcev,  el  piip  o  r t  Ipcsipipoeba • 
iTvpv  Si  0dyupcev  xal  laubi}  ‘ t/  Ixpcdg  ‘xard 
rd  dvvtsrd  iv  rijai  miyfoi  xal  iit  r$  ts&fian, 
r6re  riravrat  6  tpoepog.  Kai  raftra  p liv  ig 
rovrd  puoi  elpsprat, 

6'.  ”E yet  Si  xal  rdSe  hSe,  'dn  ig  ptiv  rd  9.  Quod  vero  in  loco  quidem,  qui  est  in 
%aplov  rb.  irrl-  r$  ijrari  dxb  rtsv  fi paruv  xal  hepate,  ex  cibis  et  potionibus  sola  bilis  secer- 
r&v  rror&v  droxpiverai  ^  %okip  poovvov  rd  nitur,  ita  etiam  se  res  habet  r  Venulae  enim 
ydp  0/Jfiia  dtrbevia  xal  kerrrd  urdpyovra  cum  tenues  et  debiles  exsistunt,  alium  humo- 
oit  '  Sdvarat  SXxeiv  ttipr.  dkhpv  IxpodSa  ra%u>  rem  crassiorem  et  graviorem  attrahere  neque- 
riptpv  xal  (iapurifnpv  ioutsav  xal  dpea  ebpv-  unt,  simulque  ea  non  est  loci  capacitas,  ut  ibi 
%apl q  obx  fari  ry  aXXy  IxpcdSi,  Siare  iv  alius  humor  consistat,  hicque  locus-  bili  natnra 
rofrrcp  r$  %apl<p  elvar  gdn/big  ri  idn  rfy  maxime  familiaris  est.  Proptereaque.  nullus  ,  in 
%o/.jj  rov ro  rb  %ccp!ov  xard  06tnv  pedhara  eo  alius  oritur  morbus,  nisi  quem xapSiay/cdv, 
xal  Sia  rovro  iv  abrip  obSepita  vovtrog  ylyve-  i.  e.  cordis  morsum,  vocant.  At  vero  caput,  cor 
r at  dXkvp  {f  ijv  riva  xapStay pcbv  ol  dvdpavoi  et  lien  omnis  humoris  participes  sunt  Unum- 
xakiovtu.  'H  Si  xc0aty  xal  ip  xapSltf  xal  o  quodque  autem,  nisi  aegrotet,  plurimum  eius 
rrrXvfV  pceri%ov<ri  r%g  IxpidSog  srdmfg-  exa-  qui  cuique  natura  inesse  dictus  est,  particeps 
tsrov  Si,.  Sjv  pc^  rt  voriip ,  pceri%st  rrXetrrov  fit,  caput  quidem  pituitae,  cor  sanguinis,': lien 
xard  cpbnv  rv/v  eavrov  rov  elpijfcivav,  ip  psiv  aquaa  At  venae  etiam  amplae  et  crassae  quum 
xe0aki)  rov  QXiypcarog,  q  Si  xapSttp  rov  sint  et  clavicularum  .in  modum  intortae,  ad  se 
atparog,  b  Si  crrXipv  rov  SSarog ■  iXxovn  alium  humorem  attrahunt,  ita  ut,  ubi  traxe- 
Si  xal  rijg  aXXvpg  IxpcdSog  at  0XS(3e1g  ig  riiit  ,  alium  alius  se^aturV'  Et  cdrc8:  qiiidem 
iavrdg,  eu  petat  xal  iray/rn xal  hhxoeiSieg  vicinae  s.unt  iugulares  venae  crassae, . in  quas, 
ioverar  ’8xrre,  iripv  eXxatri,  irerbat  erepov  si  quid  ei  plus  iusto  accesserit,  celeriter  distri- 


_  447  — 


Mpv  rvjs  Mtys  ixpedSog.  Kal  rij  pte  xapSh) 
rklfftaT ouet  ai  stpdyiai  0ki ifheg,  reayeiai 
iousai,  te  &q  SiaSiSorat  rayiug,  te)v  oi 
irtetov  rou  xaipou  rrpoeytetfrar  ai  ii  rip 
l\Kcp  stipari  ixSiSoasi-  xai  'dpa  aur)  ) 
xapSbj  erepe)  xai  reuxv)  teri,  Here  /e)  vo- 
c ieiv  M  r)g  IxpdSog  xai  Sia  rouro  vieypa 
h  r )  xapSlyp  oi/Sev  yiyverai.  'H  Sk  xetyak) 
xai  o  srk)v  pakisra  teeivosd  teri-  voeiet 
yitp  xai  area  rtiv  0Osi '  teeivrav,  Irav  rrkei- 
ova  xposyivyrai  rou  xaipou •  vosiei  Se  xai 
aro  rijg  dkkvfg  IxpdSog ■  0kifieq  ydp  te 
abra  myfiai  re  xai  rrokkai  eia  xai  abrd 
0ke(itiSea  xdpra  lari  xai  iyxoika,  liare 
ebpu%wpi^v  xai  r %  dkky  'ixpdSi  te  abrrusi 
Seat,  yppeobsip  x ar'  bkiyov  xai  pisyopivip 
rij  06si  'teeoCap,  xai  lierep  te  dyyeitp  pe- 
ydkip  eijpuyppiy  teri  rkiav  Sj  te  pixpip, 
oiiru  S)  xai  te  rij  xe0akij  xai  te  rip  errkyfvl 
e%er  ebpuyppivi  ydp  robrav  rti v  yppiav  pd- 
kiesra  te  aurolsi  teri  •  ijv  ’  S'  iprekxsbtiai 
IxpdSog  ai  abrik  0U(jeg,  drr'  ixetvvte  te  ab¬ 
ram  vousog  yiyverai.  T aura  Si  poi  te  rouro 
elpyrui  mu, 

t’i  ’E Hkw  Si  4iro0ijvai  xdkkiov,  '6xag 
exder>t  rauryg  rifg  IxpdSog  te  rip  stipari 
kkdsswv  yiyverai.  T tesapa  pkv  ‘S)  uypd 
tevra  driSeiga  rov  dv&parrov  ‘eivipeva, 
'  rteeapaq  Si  eQi  miydg  •  rtesapa  Si  s0t 
kiya  eivai,  afai  drroxaMperai  6  dvbparog 
robrav  'ixasrov  ■  raura  Si  teri  r6  re  sripa 
xai  ai  jlveg  xai  b  ap%bg  xai  )  obpjbpx-  Kaf 
terte  rig  rkeiav  yivyrat  rijg  IxpdSog  rtjq 


buitur,  hae  vero  reliquo  corpori  transmittunt ; 
simulque  cor  ipsum  solidum  et  densum  exsistit, 
adeo  ut  ab  humore  affligi  nequeat,  ideoque 
nullus  in  corde  morbus  suboriatur.  Caput  au¬ 
tem  et  lien  morbis  maxime  sunt  obnoxia.  Affi¬ 
ciuntur  enim  ab  bis,  quae  natura  insunt,  cum 
plus  iusto  accesserint,  afficiuntur  quoque  et  a 
reliquis  humoribus.  Venas  enim  crassas  et  mul¬ 
tas  in  se  habent,  cumque  ipsa  admodum  venosa 
sint  et  cava,  amplam  capacitatem  alteri  exci¬ 
piendo  humori  exhibent,  qui  sensim  ad  ea  pro¬ 
cedit  et  ei,  qui  a  natura  inest,  permiscetur. 
Ac  quemadmodum  in  magno  vase  amplior  est 
capacitas  quam  in  parvo,  sie  et  in  eapite  et 
bene  se  res  habet.  In  his  enim  praecipue  ho¬ 
rum  locorum  ampla  est  cavitas.  Quodsi  venae 
isthic  obyiae  humore  expletae  fuerint,  in  his 
ab  eo  morbus  oritur.  Atque  de  his  nunc  hac- 


10.  Quomodo  autem  horum  humorum  quis¬ 
que  iu  corpore  parcior  gignatur,  melius  demon¬ 
strare  volo.  Quatuor  equidem  esse  humores 
homini  noxios  demonstravi,  quatuorque  iis  esse 
fontes;  assevero  autem  quatuor  ibis  esse  partes, 
per  quas  homo  ab  horum  singulis  purgetur; 
hae  autem  sunt:  os,  nares,  anus,  urinae  fistula. 
Et  ubi  copiosior  ahquis  humor  molestus  fuerit, 
si  per  hauc  viam  homo  repurgetur,  nuHusinde 


448  — 


ToveoCmfg,  t)v  irmuMpifrm  o  dvSparog 
raOrv),  ouSepla  piv  vourog  xti^et  axi  raO- 
ryg-  xal  ijv  ii  xoiM j  ‘pii  xtypw  $,  rv/xo- 
pivou  tov  s&parog,  axi  rijg  IxpdSog  xa- 
rappiet  ig  aiirjv  xai  itja  ip%erai  xard  ri 
r&v  %uplav  roOrav  xal  Stic  raura  ri  iypiv 
iS.amov  ylyverat  iv  rip  a&pan.  T6  yap 
a&pa,  ibaxep  poi  xal  xpirepov  elpyrai ,  rj 
xoii.li}  ixiSiSol,  ixjv  xen^  xal  ixaupl- 
axerai  ixjv  xi-jp^g  h}  dx'  ai/rijg.  Taura 
Si  poi  elpyrai  oxag  re  xal  Sion  iXdraova 
’  ylyi ierat  ri  xoviovra  riv  ivOpcoxov. 

ia'.  "Oxag  Si  xal  Sia  rl  i  ivSpaxog  iiyt- 
alvei  ipia.  ‘Exjv  Qdyy  xal  xlt},  xal  iipl- 
xvfrai  tj  Ixpag  ig  *8  etSpa ,  rpixcp  '  lirxep 
elpyrat  piyema  xal  rij  3,\\y  ‘rij  iv  rip 
a&pan  xal  ri}  iv  ri j  xyyij  ioCri},  rjjpiii 
ijpipi},  .{  S.v .  xpo<syivv\rai ,  pi vei  iv  rip  m i- 
part,  rij  Si  uarepal}  SH.ky  o  i  Ixpag  xpoa- 
ylyverai.  .  Mirai  S6o  piv  i/pipai  elal-  Sio 
Si  IxpaSeg  iv  rip  a&parf  rij  piv  iripi}  r&v 
IxpitSav  Sio  {f  pipat  elrl,  rij  Si  iripi}  pia. 
K al  ij  piv  Sil  uarip}  pivei  iv  rip  ad  pari, 
Ore  xayfia  ioura,  %  Si  iripi}  xe<p6ei<ra 
uri  rijg  Uppyg  Staxi%vrui  xal  S.exn )  ye- 
vopivv/  xapaylyverai  rij  uarepal} ,  ig  rvjv 
xoiklyv  Sia  xavrbg  roO  %p6vou  i^uSeupiv} 
Oxb  ri jg  viyg-  iMouaa  Si  ig  r^v  xoiMyv 
Timet  rd  oirla  iv  r$  rixp  >  xal  TOtiei  ri 
afpa  dx'  aurw  iv  rip  oapari  ■  pelvaaa  Si 
iy  ivero  uri  rou  %p6vou  xdxoSpog.  Tij  Si 
rplrt <1  tipipy  ‘  iijip%erai  %bv  Tij  xixpip  xal 
oiipcp,  xXijbog  aiirvi  eaury  x daa  lavj,  re 


eum  morbus  vexat  Ac  si  ventriculus  minime 
plenus  fuerit,  tabescente  corpore  de  eius  humore 
ad  eum  defluit  et  per  aliquem  ex  his  locis  extra 
fertur,  ideoque  parcior  in  corpore  fit  humor. 
Corpus  enim,  quemadmodum  a  me  ante  dictum 
est,  ventriculo,  ubi  vacuus  fuerit,  distribuit  et 
ex  eo  haurit,  ubi  plenus  fuerit.  Atque  hae, 
dicta  sunt,  quomodo  et  quare  humores  homini 
molesti  pauciores  fiant. 


11.  Quo  modo  autem  et  quam  ob  causam 
homo  sanus  degat,  mihi  dicendum.  Ubi  come¬ 
derit  et  biberit,  humorque  ad  corpus  pervene¬ 
rit,  quo  dictum  est  modo  alteri  permixtus,  tum 
ei,  qui  in  corpore,  tum  ei,  qui  in  fonte  est, 
eo  quidem  quo  accessit  die  in  corpore  manet, 
postridie  vero  ei  alius  humor  accedit.  Atque  hi 
quidem  duo  dies  sunt  et  duo  in  corpore  hu¬ 
mores.  Humorum  quidem  alteri  duo  dies  sunt, 
alteri  vero  unus.  Ac  posterior  quidem,  ut  qui 
crassus  est,  in  corpore  manet.  Alter  vero  a 
calore  coctus  diffunditur  et  ubi  tenuis  evaserit^ 
postridie  semper  a  recenti  protrusus  ad  ventri¬ 
culum  pervenit  Quo  cum  pervenerit,  cibos  eo 
loco  coquit,  et  ex  iis  sanguinem  in  corpore 
facit.  Cum  autem  permanserit,  tempore  gra¬ 
veolens  redditur.  Tertio  vero  die  una  cum  ster¬ 
core  et  urina  copia  sibi  ipsi  toti  aequalis  et  si¬ 
milis,  aequabilique  momento  foras  egreditur. 
Et  si  eius  portio  quaedam  exierit,  humor  tamen 
mxta  dictam  rationem  in  corpore  manet.  Tertio 


post  fjhsi  ferant  uitru  E.  H.:  —  $’ Ir/ptjv  iidetn;  ”Vr 


xai  xaparkpatp  xal  iabpporog  •  xal  !jx  '  ai>- 
rfe  pipe  «  1y,  bpag  $  > xpdg  P^ei  iv  rcp 
rinan  xard  k&yox  rbx  elpppixox.  ’E srtp- 
det  Si  xal  tf  rplrtp  ijptpy  <rtjg  lxpdSog 
hzo  roC  e&t aarog  ixl  rijx  xoiki^v  xkefox 
mI  fxaxoSpbrepov  ro  *  irtkixig  yex6pexov 
irh  rijg  irippg,  xal  xarafyipet  rd  (Spd- 
fiara  xexepptxa  xal  b  rtix  r$  trtbpan 
mep6v  esn  xal  abr)  %weijip%erar  ap- 
/ialvet  ii  rb  o5pov  dkpvpbx  ibx,  bn  ‘xal 
xaraQipEi  dxb  rou  a&parog  rb  *  xoaep6x. 
Ti  atria  Si  k  t^x  uaTepaipx  ael  Sia%apiei, 
il  Si  Ixpdg  k  ri)y  rpirqx.  Obrag  ij  byieia 
j-vfi($aim  yiyxecbai.  K al  ratlra  pix  eipy- 
rat  bxag  re  xal  Si6ri  iiytaixovat  oi  dxbpaxoi. 

/jS'.  'H  Si  lxpdg  ailrp  el  xgfd  pipog 
ego  xcopeoi  ig  rxjx  uarepaipx,  ra  atria  ou% 
bpotag  S.V  *  yfitx  Ix  rijg  xoikfyg  xdxoSfia 
yexbpexa  iga  %up£oi,  dkk’  Siaxep  i06d, 
xal  rb  oSpox  r$' i rorcp  xapopotox ,  xal  rb 
aSt/ia  ’  SLx  ixexouro  dei,  xal  2%py^e  Sid  x ax- 
rbg  rou  %p6vou  b  dxSpat rog,  ixijx  a xoxarij- 
sete  xal  oi  parete,  aiirlxa  xbciog  xal  jSptxriog 
xard  ‘rbx  dxbxarox ,  ei  ipcekke  la%6eiv, 
IxpdSog  pii  bxoketxopixyg  ix  r$  trtbpart  dp - 
xeobaipg ,  dkkd  xapeoOayfg  gbx  r%  xbxpcp  et-a 
ry  barepaiip  fj  rijj  ’  abrijj  tipipy  xal  el  "  pix 
n  i0aye,  —  •  el  Si  px/,  "  xexMg  dxtxCg  re 
fx,  otiS’  dx  SOxatro  xaxuxSijxai  %  Ixpdg,  el 


autem  die  ex  corpore  humoris  maior  copia  et 
graveolentior  ad  ventriculum  confluit,  id  quod 
videlicet  de  altero  relictum  fuerit,  et  cibaria 
concocta  deducit,  et  quidquid  in  corpore  mor¬ 
bosum  est,  et  una  ipse  foras  egreditur.  Urina 
vero,  quae  salsa  exsistit,  indicat  quod  e  cor¬ 
pore  etiam  id,  quod  morbosum  est,  deducit. 
Cibaria  vero  postridie  semper  per  alvum  sece¬ 
dunt,  humor  vero  tertio  die.  Eoque  modo 
contingere  sanitas  solet.  Et  ista  quidem  dicta 
sunt,  qua  ratione  et  quam  ob  causam  homines 
sanitate  fruantur. 


12.  Quodsi  humor  hic  sigillatim  postridie 
foras  prodeat,  cibaria  non  similiter  graveolentia- 
reddita,  sed  velut  cocta  ex  ventre  foras  conce¬ 
derent  urinaque  potui  similis  redderetur  et  cor¬ 
pus  semper  evacuaretur,  et  homini  continenter, 
si  alvum  aut  urinam" misisset,  opus  esset  potu 
et  cibo  pro  excrementi  modo,  si  viribus  valere 
vellet,  quum  non  satis  humoris  relinqueretur 
in  corpore,  sed  hic  cum  stercore  postridie,  aut 
eo  die  ipso  foras  prodiret.  Et  si  quid  come¬ 
disset,  res  bene  se  haberet;  sin  minus,  debilis 
esset,  neque  humor  crassior  fieri  posset,  si  po¬ 
stridie  foras  prodiret,  neque  enim  satis  magna 
eius  copia  in  corpore  relinqueretur.  At  nunc. 


—  450  — 


rjf  barepaiy  £%a  'yapior  ob  yap  xepikip- 
xdvoiro  S.v  £ v  rip  r&pan  kpxioura.  Nuv  S’ 
ip-axox&riovreg  ebpooupev  > cal  SCo  ijpepimi 
pySev  (paybvreg  xai  Uvai  xal  xpfoeeiv  n 
uxopivopev  xai  obx  igacbeviopev  rekelag 
bxb  xev&parog  h  robrcp  rip  %p6vtp ■  t )  yap 
Ixpag  '  {;  iv  rip  r&pan  pivoura  rijv  lr%biv 
xap£%et.  *  Kai  Taura  piv  elpyral  poi,  bxdg 
re  xal  Si6n  ob%  of6v  re  rijv  lxpdSa  ripv 
xporyevopivt/v  '  rip  r  Pipari  £l-ek0e7v  l%a  ab- 
Sypepbv,  &kk’  obSi  rij  brrepaly. 

iy'.  <bypl  ii,  ijv  re  Iftp^f  xketovag  r&v 
rptuv  ypepiav  {/  Ixpag  Iv  rip  rPipan,  Ij  dkky 
xpocyivyrat  xokkvj  xipxkapivy ,  %8v  <pke- 
j3Sy  ieppatvopivuv-  xai  hrapivuv,  ixasypai- 
veiv  ‘  rip  dvSpPixcp  xaxbv  >J  peiTov  ij  ikxcr- 
rov,  %eip dvog  piv  'ikartrov  xal  urrepov,  6£- 
peog  Si  peiXov  xal  xp6c6ev.  Taura  Si  poi 
elpyrai  o  n  i-up(Salvet  ytyveeSai,  ijv  phy 
i j  Ixpag  iv  rip  r  Pipari.  '  Ei  <5£  r a  fip&para 
Siayjaphi,  rb  rapa  obx  Hv  ixauplcxoiro  typlv 
rijg  IxpdSog  ixapxiov,  kkk'  tjrav  ol  dvSpa- 
xoi  kexrol  xal  Mevieg-  vOv  it  ippevhrav 
rav  (ipuparuv  xal  rav  xoruv,  bxteov  %p6- 
vov  Siaphei,  rb  r&pa  ixaoptixerai  xa6' 
ycvytyv  ikxov  kxb  rijg  xoiktyg  xal  xlpxka- 
rai.  Taura  Si  poi  eipyrai  bxcig  re  xal  Si6n 
rk  (Sp&para  ob%  ofd  ri  ian  abHypepbv  egii- 
vai.  "Hi/  S'  ipphy  rk  oirla  £v  ry  xoikly 
xkeiova  rou  Siovrog  ’  %p6vov  xal  irepa  1  ig 
abrk  xporxlxry,  rb  r&pa  ’  xhjpaQeiy  civ, 
xal,  xieZppivav  rdv  Qke(3&v  bxb  rijg  xky- 
SPipyg,  Oippy  kv  xal  x 6vog  rip  sPipari  xa- 


cum  ventrem  exoneramus,  bene  valemus,  et  bi 
duo  nihil  edentes  et  circumire  et  aliquid’  facere 
sustinemus,  neque  hoc  tempore  propter  vacua- 
tionem  prorsus  debilitamur.  Humor  enim  in 
corpore  relictus  robur  praestat.  Atque  haec 
quidem  quomodo  et  quam  ob  causam  humor 
ad  corpus  accedens  non.  eodem  die,  sed  neque 
postero  foras  prodire  queat,  dicta  sunt 


18.  Id  autem  affirmo,  quod  •  si  plus  'quam 
tres  dies  in  corpore  humor  permaneat,  aut 
alius,  qui  impleat,  copiosus  accesserit,  ubi  ve¬ 
nae  incaluerint  et  constiterint,  homini* maius 
aut  minu^  malum  denunciari,  hieme  quidem 
minus  et  tardius,  aestate  vero  maius  et  celerius. 
Atque  haec  quidem  fieri  solere,  si  humor  in 
corpore  maneat,  dicta-  sunt.’  Sin  corpus  sta- 
tim  per  alvum  cibos  dimittat,  non  utique  quod 
satis  sit  humoris  nobis  suppetat  et  homines 
graciles  et  debiles  essent.  At  nuno  cum  cibi 
et  potus  tanto  tempore  in  corpore  permaneant, 
corpus  ex  ventriculo  attrahens,  sensim  haurit 
et  expletur.  Istaque  a  me  dicta  sunt,  quo 
modo  et  quam  ob  causam  cibaria  eodem  die 
exire,  non  possint.  Quodsi  cibi  in  ventriculo 
plus  quam  conveniat  immorentur,  aliique  ad 
eos  accedant,  corpus  utique  implebitur  et  com¬ 
pressis  a  plenitudine  venis  calor  ac  dolor  cor¬ 
pori  aderit  aestate  quidem  citius,  hieme  vero 
tardius.  Aestate  enim  aer  circumstans  calidus 
est,  calidioremque  spiritum  homo  ad  se  attra- 


gayiyvotro,  Sipeog  piv  Suaaov,  %etpuvog  Se 
Zrepov.  Tov  pev  '  Y&P  Mpeog  $epp6 v  iart 
rd  xepti%ov  xal  beppbrepov  eXxet  rb '  xvevpa 
ig  euvrov  *  xvjv  in  Beppijg  rijg  xojXiyg  io6- 
gqg  fcppbrepov  rov  xaipov  rb  xvevpa  xpo  a- 
ytyvyrat ,  ov  Bavpd  iart  rbv  dvbpuxov  ix 
rov  toioOtou  xvperijvat  •  %etpibvog  Sit  tpv%pbv 
iXxovrog  rb  xvevpa  ig  iuvTov>  pdXXov  xoX- 
Sbva.iT'  dv  Tvjv  xXytj&pyv  dva0ipetv  ■  ro 
r&iM  rov  dvSpdxov  dxoxariovrog  bXiyov. 
Taura  Si  pot  elpyrat  '6  n  %vp(Saivet  yiyve- 
aSat,  '  ijv  piv  peivtp  rd  atria  xXeiova  %p6vov 
iv  rij  xoiXiip  xal  '  xapiipavarai  pot  dxoCpij- 
vat  'dxav  xepl  rijg  IxpdSog  xal  rijg  (Sp&aiog 
rov  %p6vov  rov  xX eiovog  xal  rov  IXdaaovog 
rb  StuCpipov,  Stbrt  voaiovat  ol  dvSpuxor  Sifr 
Mea  Se  xepl  roOrov  xdXXtov  I  rou  Xityov 
xpoibvrog. 

tS’.  'Ava/Sijaopai  S'  avStg  bxiao  xepl  rijg 
iryteiyg  ipiuv,  '6ri  S^  rb  aapa  rbv  dvOp&xov 
dxo  ruv  /Spuribv  xal  ‘rcbv  xarStv  rijg  lxp.cU 
Sog  ixavpiaxerat  xal  Rapiet  ni^u .  r$  itytii 
xard  rov  elpvppivov  X6yov  rd  re  fiptipara 
xal  i/  Ixpdg.  Kal  ijv  piv  i%u  xupitp  rijg 
IxpdSog  xX eiov  ij  '6aov  xpoaey ivero  dxb  ruv 
atriuv. '  xal  ribv  xorStv,  XeXrbg  yiyverat  b 
dvdpuxog.  TLXelu  Si  xupiet  'i^u  rijg  x.poa- 
yevopivyg  Sta  r6Se ■  i jv  piv  St'  v/avxitfg 
b  dvSpuxog  xal  pii  raXdixupiip ,  xax6v  ri  ol 
Iv  rtp  a&pan  ‘Iviarat,  vxb  Se  rijg  dXXyg 
vyiefyg  xoXXijg  io6 ayg  obx  “  dv  ddaete  xdpra- 
rb  Si  xaxbv  rotbvSe  lari ■  ixiiy  robruv  n 
ribv  reaadpuv  ruv  ytyvopivuv  rip  a&pdri 


hit.  Ac  si  calido  adhuc  ventriculo  iusto  calidior 
spiritus  accedat,  minime  mirandum  est  exinde 
hominem  febricitare.  Cum  vero  spiritum  fri¬ 
gidum  hieme  ad  se  attrahat,  multo  magis  cor¬ 
pus  plenitudinem  perferre  queat,  homine  parum 
alvum  exonerante.  Atque  haec  ita  accidere  si 
cibi  in  ventriculo  diutius  permaneant,  dicta 
sunt.  Quin  etiam  leviter  a  me  demonstratum 
est,  omnem  humoris  et  cibi  in  tempore  tum 
longiore  tum  breviore  differentiam  in  causa 
esse,  cur  homines  aegrotent;  quod  etiam  pro¬ 
cedente  sermone  pulchrius  declarabo. 


14  At  mihi  rursus  unde  .digressus  sum  re¬ 
deundum  est  et  de  sanitate  dicendum,  quod 
hominis  corpus  exi  cibis:  et  potibus  humorem 
haurit,  quodque  dum  valet  tum  cibi  tum  hu¬ 
mor  secundum  commemoratam  rationem  foras' 
prodeunt,  et  si  quidem  plus  humoris  quam  ex 
cibis  et  potibus  accesserit  foras  prodeat,  homo 
extenuatus  redditur.  Plus  autem  foras  prodit 
quam  accesserit,  hac  de  causa:  si  quidem  homo 
quiete-  degat  nec  laboret,  malum  aliquod  in 
corpore  illi  inerit,  propter  reliquam  vero  sani¬ 
tatem,  quae  multa  est,  non  admodum  laeserit. 
Malum  vero  eiusmodi  est:  postquam  quatuor 
illorum,  qui  in  corpore  sunt,  humorum  ali¬ 
quis  accesserit  non  multo  maiore  copia,  corpus 


152  — 


ieikfy  rcUov  n  ^  sroAA$,  ri  rapta  6ep-  non  vehementer  incalescit,  adeo  ut  id  non  ad- 
ptalverat  xa6'  &g  [ivj  '  xdpra,  modum  noceat,  et  colliquatur  versus  ventrem 

xal  rexerat  '  iq  rijv  xoMyv  xal  riv  ahov  et  cibum  homini  iniucundum  reddit;  —  3;„ 
dpSia  rcp  dvBpdrtp  xotier  tjv  tk  vrUav  ‘ty  multo  copiosior  sit  alter  humor  altero,  febris 
vi  Ix/idq  vj  irlpy  rijq  irlptfq  xuperbq  ix^roO-  inde  homini  oborietur;  sed  hae  de  re  paulo 
rou  rip  dvQpCtrtp  '  xpoayly  verat  ■  a\kd  vrepl  post  exactius  edisseram.  Fit  autem  nonnum- 
roOrou  arpexltsrepov  'iXlytp  llarepov  dvroCpa-  quam,  ut  cibo  grato  exsistente  homo  extenue- 
via.  ”E st;  S'  Ire  xal  rou  *  ff/roo  iivroq  ySioq  tur;  cuius  rei  causa  est  eadem.  Quae  si  acci- 
Ae«r roq  ylyverat  o  avBpavroq,  alnov  Si  ri  dant,  plus  humoris  exit,  quam  concoquitur 
aiiri.  Totirav  Si  yevoptivav  i%ip%erat  rijq  eamque  ob  causam  in  quiete  degenti  ut  exte- 
IxpoaSoq  vrXiov  i)  ’  xarariceerat  ■  xal  Std  nuetur  aeoidit.  Cum  vero  homines  laborem  per- 
raura  rip  [iiv  %U[ifSalvet  Xexrip  agunt,  corpus  incalescit,  quo  a  labore  calefacto 

ylyvetrSai.  Taivairape6vrav  Si  r&v  Mp&vruv  etiam  qui  ei  inest  humor  diffunditur  et  tenuis  ' 
ro  alipta  Qepptalverat  xal  uri  rijq  rakairu-  redditur.  Qui  cum  inutilis  factus  est  defluit 
/j/if?  roOrou  iepptatvoptivou  xal  ‘  vj*lxftdq  i\  iv  et  in  ventrem  et  in  vesicam,  quae  partes  foras 
airtp  Siayierat  xal  ‘yly verat  Assmf-  dypelog  percolant;  pars  vero  eius  exhalat  per  internam 
Si  yevo/eivvi  xarappiet  “xal  iq  rvjv  xotkfyv  raritatem;  alia  vero  pars  cum  intus  manserit, 
xal  iq  rijV  xOartv,  raura  Si  StvjMet  ri  sudor  factus  per  corpus  foras  prodit.  Simili- 
Si  "n  aiirvjq  Starfitp  iga  Sta  rou  ivSov  dpat-  terque  etiam  iuvenum  exercitationes  idem  effi- 
tbptaroq  •  ri  S  Si  n  xal  iptptivov  ISpiPq  yev6-  ciunt ,  quod  labor.  Quodsi  minor  copia  sit 
/aevov  yespiet  xard  ri  alipta.  'Slaauraq  humor  quam  qui  prius  foras  progressus  est, 
Si  xal  rd  yuptvdata  rav  viav  ri  ahrb  rip  neque  alius  accedat  a  cibis  et  potu,  homo  ex- 
ra\atrrapltp  "  rpoaegepyd^erat.  "Hv  “Si  itp  tenuatur;  —  minor  vero  copia  accedit,  nisi 
iXdaaav  v/  Ixptctq  rijq  vrpirepov  i^to6av/q,  [ii)  aliud  quid  comedere  possit.  Et  pro  ratione 
“  rrpoay  iverat  Si  dXXvj  dici  rav  “vroruv  xal  laboris  in  superiore  opere  faciendo,  vel  exerci- 


dxi  rav  /Spurcbv,  Xenrbq  yly  ver  at  o  dvBpa-  tatione  alii  in  aliis  copia  minuuntur.  At  vero 
roq-  iXaaaav  Si  rpoaylyverat ,  fjv  [tvj  akXo  bona  corporis  habitudo  per  cibos  hanc  oh  cau- 


Tl  iSvy/rai  iste*  K«<  xpk  fiiv  r  b  xovteiv 
Mrk  rvjv  srpordpqv  rttkuxafa v  i)  yufivarlpv 
iWoim  &KXa  '  itetaa  yly  verat.  ’Ejr tylyve- 
rxi  *ar«  ri)v  (ipSxriv  eltcty  Sta,  rbSe- 
{rf„  aualvyTM  iv  rip  rijg  IxfiaSog  %p6vtp  xal 
iv  r%  xporiptp  rahatxapltp  itvdMp  zpbrepov 
eri/nf  rijg  iriptfg  for  1  'ire  ri-elav,  xal  xpa- 
Tfy  fila  &>.hf  r&v  SXKav  xdpra,  xfyS&pq 
lari-  xljv  fiiv  Svp  Sxb  sroAAwv  xapra  xpari- 
yrai,  xup  ix  rou  rotoSrou  rpbxou  yly  ver  at- 
fjv  H  iixo  bXlyav,  biSyov  ■  rb  a&fia  Si  oilrag 
ivaCpipetv  SCvarat,  xal  rijg  uypbrprog  xXel- 
ovog  'abrip  iveot iaqg  abbtffiepbv  rijv  (tipfipv 
aroMerat-  bepfialverat  ydp  rb  a&fia  rip 
Tcvpl.  KSjv  fliv  bidyov  §y  rb  hvxiov,  rip 
rplrtf  bifitpy  fieBijxe  rp6xtp  rip  aiirip,  rdg  Si 
S60  i%et  i-uve%£og-  i)v  Si  srAsiby,  xifixrtp 
yjfiipp '  rdg  Si  ricaapag  i%et  xard  \byov 
0'ina  r&v  iffiepiav  ai  vouaoi  '  xplvovrai ,  i) v 
fieUijj  rb  xup. 

te'.  'Ev  Si  rijjfft  xepttvapd  r&v  tffiepiav  xal 
Ctytijg  yly verat  b  dvBpax og  xal  Svtjaxer  Stb 
Si  'bMytp  iiarepov  dxoCpavia •  vuv  S'  ipia 
SiSn  fieSlet  rb  xvp.  Si  '6n  '6  n  civ 

axb  rou  adpiarog  xup  kafSy  rbv  dvOpaxov, 
dv&yxvf  itxrl  rij  rplrtp  iffiiptp  igtdvat  rvpv 
IxfidSa  rijv  hjxdourav  dxb  rou  ts&fiarog  ij 
iv  iJAAj?  nvl  ruv  xepimav  iffiepdav  xard  rbv 


sam  accedit:  si  resiccetur  eo  tempore,  quo 
adesse  debet,  humor  et  in  priore  labore  alter 
citius  quam  alter  accesserit,  interdumque  maiore 
copia  id  fiat,  et  alius  humor  alios  valde  superet, 
id  plenitudinem  facit.  Et  si  a  multis  admodum 
superetur,  febris  inde  accidit,  sin  a  paucis, 
exigua.  Quod  corpus  sustinere  valet  et  quum 
maior  humoris  copia  ei  insit,  ipso  illo  die  ca¬ 
lorem  dimittit;  nam  febris  corpus  calefaoit.  Ac 
si  id  quod  laedit  paucum  est,  tertio  die  dimi¬ 
sit,  duos  vero  continenter  tenet;  sin  plus,  quinto 
die;  tenet  autem  quatuor  pro  ratione.  Ita  qui¬ 
dem,  quod  ad  dies  attinet,  si  febris  dimittat, 
morbi  iudicantur. 


15.  Diebus  autem  imparibus  et  sanus  homo 
evadit  et  moritur;  quam  vero  ob  causam,  paulo 
post  declarabo,  nunc  autem  dicendum  cur  fe¬ 
bris  dimittat.  Affirmo  autem  in  quacumque  ex 
torpore  nata  febre  in  homine,  necesse  esse  ut 
humor  laedens  tertio  die  ex  hominis  corpore  egre¬ 
diatur  aut  alio  quodam  impari,  secundum  ratio¬ 
nem,  quam  supra  diximus.  Neque  enim  foras  pro- 


xpirepov  elp^pivov  Myov  ob  ydp  i^ipyerat 
xplv  tj  ol  iripy  xpoayivtyrai  aro  ri j$  xoc- 
MfC  dyabij-  r%  ydp  fifoip  ‘  xal  if  barepalrp 
Ikxet  rb  ai >pa  dxb  rfc  xoikt^g,  6  n  dv  ig 
'abr^v  d<p$  r$  xporiptp  vjpipip,  fy  p)  *l  xot- 
Mf  MifStffff)  xal  iripv/v  a%9  lxpdSa,  xal  rouro 
x- otnjpbv  rcp  dvbptixcp  ytyverai.  "Hv  H  'pe$^i 
rb  xup  rpiraiov,  ‘rcp  ubrcp  rp6x cp  pebtei, 
’$  xep  xal  ahfyfiepbv  eipyrai,  xal  oiira  piv 
gupfiaim  rb  xup  yiyvbpevov  dxb  rou  ad- 
parog  ifltpfr#-  ^P^PV  «6»«.'  xal 

tjv  xifixry  'fytipg  xal  ’!jv  i$96p9  xal  Ijv 
ivdrv)  pieSij ,  rpixcp  r$  abrcp  /aeSiivai  daxep 
xal  rb  rptralov  i[gip%erai.  K alydpbi  rpoQii 
'rcp  xvpl  xard  rd  %ap(a,  bxola  bXlycp  xpi¬ 
repov  ilptjxa  ■  ixtxparljaavTog  ydp  [idkkov 
rou  bypou  xkelovog  iivrog,  t ivibvi  b  < ivBpa- 
xog.  MeMei  Si  rb  xup  iv  rijai  xepiaaijai 
, ha,  r6Se,  '6n  iv  pciv  rijai  dprlotat  r&v  if/oe- 
piccv  'ik> cec  rb  au/oa  dxb  rijg  xoikfyg,  iv  de 
rfjt n  xepiaatjai  deplet,,  $  Si  xotkfy  Sitiet  'Sffa 
rcp  uyiii.  ‘  Kcst’  dvdyxyv  rotijvSe  ai  Vouaoi 
xplvovrai  iv  ryat  xepiooijarruv  tjpepiuv  xal 
iv  rohrcp  fiiv  rcp  Mytp  b  dvBpaxog  ’  xupitjag 
byiv\g  iy  ivero.  Q^pti  Si  xal  rb  xovieatjaC 
pedhar a  robg  voaiovrug  iv  rijai  xepiaajat 
v/poipipai  Sid.r6Se  xal  xard-  SAy  ov  ylyveaBai- 
T erdpaxrat  piv  Sv/  b  avBpaxog,  bxorav  xu- 
peralvy  amijiov  Si  rouro,  ori  pptxy  Siata- 
aet  Sid  rou  ddpiarog  aXXore  xal  dtXore  • 
rouro  Si  ohx  dv  iy  ivero  obrag,  sl  pt>)  ira- 
paaaerp.ro  ufypby  Xal  d^oxptvero  dx ’  abroO 
i)  xkiov,  Sf  ikaaaov  xal  ixpdrei  &S.\ore  dS.S.o. 
M.dhara  "Si  rerdpaxrai  iv  rijai  xepiaaijat 


dit  prius  quam  alius  bonus  ei  a  ventre  accedat 
Die  enim  intermedio  et  postero  corpus  de  ven 
tre  attrahit  quodeumque  ad  eum  superiore  dfe 
demisit,  nisi  venter  eum  percolaverit  et  alterum 
humorem  contineat;  quod  malum  est  homini 
Quodsi  febris  tertio  die  dimittat,  eodem  dimit¬ 
tit  modo,  quo  eodem  die  eam  dimittere  dixi¬ 
mus;  et  sic  quidem  fit  ut  febris  ex  corpore 
nata  tertio  die  demittat.  Assevero  autem  eam 
si  quinto  die,  aut  etiam  septimo,  aut  nono 
dimittat,  eadem  ratione  dimittere,  qua  tertio 
die  egreditur.  Alimentum  enim  febri  est  per 
corporis  locos,  sicuti  paulo  ante  dixi;  nam  ma¬ 
gis  exsuperante  humore»  quum  sit  multus,  homo 
dimitti  solet.  Dimittet  autem  febris  diebus  im¬ 
paribus  hac  de  causa,  quod  diebus  paribus  cor¬ 
pus  de  ventre  haurit,  imparibus  vero  demittit, 
venterque  foras  percolat  in  homine  sano.  Iudi- 
cantur  vero  morbi  diebus  imparibus  propter 
eiusmodi  necessitatem.  Et  ob  hanc  quidem  rati¬ 
onem  homo,  qui  febricitavit,  sanus  fieri  assolet 
Istamque  ob  causam  aegrotos  assero  diebus 
imparibus  maxime  affligi,  idque  ex  ratione  qua¬ 
dam.  Conturbatur  quidem  homo  cum  febricitat 
istiusque  rei  indicium  est  horror,  qui  subinde 
per  totum  corpus  impetu  quodam  fertur.  Quod 
sane  minime  fieret,  nisi  humor  conturbaretur 
et  ab  ipso  copiosior  aut  parcior  secerneretur  et 
alio  tempore  alius  superaret.  Maxime  vero 
etiam  conturbatur  diebus  imparibus,  cum  ae¬ 
grotat,  tuneque  horror  praecipue  accidit  Sic 
enim  se  res  habet.  Humoris,  molesti  aliquid  a 
recenti  humore  superatum  extra  corpus  propel¬ 
litur  et  ad  inferiorem  alvum  defertur,  quae  una 


455  — 


TSv  i )ptspiuv,  bxbrav  vorip,  xal  tp  Qpixy  ii 
pdkirra  rirs  ylyverai.  "Exei  yap  &ie-  dtrb 
rov  uypoC  rov  vroviovroq  i^ubhrain  ix  rov 
r&ptaroq  iri  ri?«  vsurdripq  Ixptdioq  vix Apte- 
vov  xal  %apisi  iq  'rv/v  xdru  xoikhpv,  xal 
if  xoikivp  xporfyvbspptaivsrai  rov  vrovsovroq 
■  ityppiivy  i q  savriiv  ptaXXov  S)  ’  iv  rip  Tpiv 
Xp6vcp.  Touro  is  ‘  ytyvsrui  ptdkirra  iv  rij 
xpfai  rfjq  voOrov  ■  xal  i)v  xar'  bklyov  rb  r&pta 
iq  rljv  xoiklypv  utyhfi  xal  ptfmMMm  %Ur3i 
htriov  rov  3.v6puxov,'  civaQipeiv  r^v  6ipfivp» 
if  xoikbp  xal  rb  r&pta  iOvarai  h  rij  xpln 
mi  ytyverai  uyifo  o  clvdpuaoq,  itri/v  igiMy 
vpAxpthq  v/  qroviovra  xal  yjirrpotpil  rip  srvpi 
loura  ii-ava XuSijj,  ’{p  ii  vyivppip  ia-txparijriji. 
’Ei/  ro&rtfi  rip  X6ycp  vorip raq  b  SLvSpuxoq  vytijq 
lyivsro  ii'  alriaq  rdq  ’  vrpostpiiptivaq- 
ig‘.  Nui/  i’  ipiu  ii6n  Svijrxouri  iv  rijri 
xspirr^jrt  rtZv  vppiepinv.  &>pptl  ii  bnq  <!jv 
troXXbv  ?j)  rb  mviov  iv  rip  a  Aptari,  ptdkk  ov 
roii  mipov  rsrdpaxrdi  xal  ctXiq  !  %apisi  iq 
ri).v  xoiXfyv,  xal  ptip  ivvdptsvov  avaQipeiv  rv/v 
Sippttpv  rb  rupta  ivcavpirxsrai  xal  ivraiiav 
’ie7  ysvirOai  sr spl  rb  vrveupiu,  xal  ol>  ivvd- 
ftsvov  rb  rupta  inrb  Strbevshpq ,  drs  roO  bypoO 
iravrbq  vorepov  ysvoptivou,  rvpv  avotjv  iXxsiv, 
&q  iiaii/Oxpprai  ra  iv  rip  xotkhp ,  i^arpjtiqi 
it-u  rou  i/ypov  vcdv  rb  £ unxbv  xal  ollru 
Ovtjrxei  o  dvbpuToq.  Oii  yap  irixparist  hripvp 
byivppil  Ixptdq,  dkkct  vrdra  bxb  rijq  vorspijq 
roXXijq  ioOmpq  iraipoptivip  i^avaku/tivvi  vab 
rov  vrvpoq,  iie^rptirs.  Ollru  i<p  vrsp  iv  ripn 
Tspirrijjri  tp/tippri  ptakirra  b  z6voq  yiyvsrai- 
xal  rouro  vraq  otis  8q  rtq  voro.  Kal  ptvjv 


cum  molesto  humore  incalescit  in  seque  magis 
quam  antea  recipit,  quod  in  morbi  iudicatione 
praesertim  fit  Quodsi  corpus  paulatim  ad  ven¬ 
trem  dimittat,  neque  copiosum  fuerit  quod 
homini  molestum  est ,  ventriculus  et  corpus 
calorem  in  iudicatione  perferre  valet  et  homo 
convalescit-  ubi  is,  qui  affligit,  humor  exierit, 
et  qui  febri  alimentum  suppeditat  consumptus 
fuerit,  sanus  vero  superaverit.  Hac  ratione 
homo,  qui  aegrotavit,  convalescit  propter  su¬ 
pra  dictas  causas. 


16.  Nunc  vero  dicendum  est,  cur  moriantur 
diebus  imparibus.  Ac  mea:  quidem  iipinione, 
si  copiosius  fuerit  quod  corpori  molestum  est, 
plus  iusto  conturbatur  confertimque  ad  ventrem 
fertur,  corpusque,  cum  calorem  ferre  nequit, 
de  eo  haurit  et  graveolentem  fieri  spirationem 
necesse  est.  Cumque  corpus  prae  imbecillitate 
spiritum,  quo  quae  in  ventre  sint  refrigerentur, 
attrahere  nequeat,  nimirum  cum  omnis  humor 
morbosus  exsistat,  quidquid  in  humore  vitali¬ 
tatis  inest  foras  exhalat,  sicque  quis  moritur. 
Neque  enim  alter  humor  salubris  superat,  sed 
totus  a  morboso,  quippe  qui  copiosus  est,  sub¬ 
latus  et  a  febre  consumptus  exspiravit.  Sic 
sane  diebus  imparibus  dolor  accidit,  idque  nemo 
est,  qui  non  noverit  Quin  etiam  quod  qui¬ 
dem  humor  iis  diebus  conturbetur,  illud  indicio 


'in  rh  byphv  rerdpaxrai  iv  ra&npai  rijai 
tltiipyai,  '  I Hfptflt»  r6Si ■  0x6001  i ]S>j  brh  sr uphg 
%m%4otj  1%6/iem  Kpap[iaxe66)faav  iv  rijai 
dprloiai  ruv  vifiepiav,  olroi  ob  [lifv  birepe- 
xa66pfyiav  ■  6x6(701  66  iv  rijai  xepiaaijai 
KpapfiaxebSyaav  layopj  (papfiaxeUf,  ‘brepe- 
xctidpfytrcii/ ,  iroMol  Si  xal  ax&Xovro  bxep- 
xaGapSivrep.  O i  youv  xphaSev  hjrpol  iv  robrip 
/labara  fjf idpravov ,  Kpapfidxeuov  ydp  iv 
rijai  xepiaajai  {j/iipipat  xal  dx&Wuov  robe 
dvGpdxoue,  ob'  yiyv&axovree  '6n  rouS’  oiirag 
iyei.  To  yap  byphv  iv  rtp  a&fian  rou  vo- 
aiovroq  rer&paxrai  [laKXov  iv  rijai  xspia- 
ajai  rav  vifiepiav,  o!a  rou  adfiaroq  iq  ryv 
xotXfyv  fiebiivroq  rijq  Ix/idSoq-  xal  fjv  nq 
ixl  rerapayfiivcp  i6vn  in  /idXXov  rapd^ip 
Qdpfiaxov  IfijhaXhiv,  ob  Gau/id  lari  ix  r&v 
roto&rav  dxoXiaSai  rhv  dvOpaxov. 

{Q.  Kai  ra  iXxea  vjv  ‘ /ivj  fieXeSaivvfrai 
(pXey/iaivet  /idXiara  iv  rabripai  rijai  ij/ii- 
pyai ,  ipyerat  yap  rh  byphv  l q  *  axdaaq  rdq 
QXiPaq,  hxirav  rapaaayrai,  xal  xXv\po"i, 
ixijv  iX6ip,  rh  iXxoq-  xal  fjv  piiv  fieXeSai- 
vv/rdi  xal  ixv  i^oSov  rh  vrbov  lt-u6e6fievov 
bxh  rou  uypou  rou  IXGivroq  iv  rj i  rapayjj, 
i^a  aroxafialperai  rh  IXxoq-  ijv  Si  /lij  /ie- 
XeSaivyrai,  obx  iyhv  e^oSov  rh  xuov  abrou 
xara/iivov  t-bv  ry  xarsXGivrt  x6vov  Tapiyei 
xal  deipei  rvfv  adpxa  rvjv  xepl  rh  iXxoq  •  xal 
dor'  ixeivou,  ‘  !jv  filv  iv  roTai  axiXeai  ixV  Th 
iXxoq,  delpovrat  a!  (pXifieg  ai  iv  rijai  xpoa- 
QCatat  rihv  axeXiav  iouaar  Ijv  Si  iv  rijai 
%£/j(r!,  ai  '"iv  r&v  x£,P®v  T\ xpoaCpbaiai 
iouaat-  xal  ix  ’robrou  (jou/S&veq  ylyvovrai. 


est:  —  qui  iam  febre  continente  detenti  diebns 
paribus  medicamentum  purgans  sumpserunt 
ii  sane  supra  modum  numquam  purgati  sunt 
Qui  vero  diebus  imparibus  vehemens  medica¬ 
mentum  sumpserunt,  ii  purgati  sunt  supra  mo¬ 
dum  multique  etiam  iusto  plus  purgati  perie- 
runt.  Superiores  igitur  medici  in  boc  maxime 
peccarunt,  quod  diebus  imparibus  medicamenta 
purgantia  exhibebant  et  homines  interimebant 
id  ita  se  habere  ignorantes.  Humor  enim  in' 
aegrotantis  corpore  magis  diebus  imparibus  con¬ 
turbatur,  nimirum  cum  corpus  ad  ventrem  hu¬ 
morem  transmittat.  Et  si  quis  iam  commotum 
medicamento  iniecto  magis  commoveat,  non 
mirum  est,  si  ex  his  pereat. 


17.  Ulcera  etiam  nisi  curentur,  his  maxime 
diebus  inflammationem  concipiunt:  humor  enim 
ad  venas  omnes  pervadit  quando  conturbatur 
et  ulcus,  cum  eo  pervenerit,  implet.  Ac  si  qui¬ 
dem  curetur  pusque  ab  humore  adfluente  in 
conturbatione  propulsum  exitum  habeat,  ulcus 
foras  expurgatur.  Sin  non  curetur,  pus  exitu 
destitutum  ibi  remanens  cum  defluente  humore 
dolorem  facit  et  carnem  circa  ulcus  attollit;  ab 
eoque  si  homo  ulcus  in  crure  habeat,  attolluntur 
venae  in  crurum  connexionibus;  sin  in  manibus, 
eae  quae  sunt  in  manuum  connexionibus,  unde 
tumores  in  inguine  oriuntur.  At  quibus  febris 
accidit,  nullo  alio  malo  hominem  detinente, 
accidit  ex  pinguiore  quam  par  est  humore,  ve¬ 
naeque  impletae  dolorem  et  calorem  ulceri  ex- 


—  457  — 


'Ox6rotn  Si  irup  ipvtvrei,  dXXou  pvpSevdg 
tov  dvdpavov  xaxou  I%ovrog,  dvd  rvjg  sr  to- 
rtm  zofoW  T0°  m‘PoC  xalThf- 

psdpevat  ai  0XI(ieg  *Snw  xal  Qlpfav  ra  IX- 
*ei  rapi%ouri-  rd  SI  Ssppavdiv  xal  rd  cLXXo 
sSi/ia  Seppatm,  xal  i/  'depparfy  oiirag  ig  rd 
EXxea  yfynrar  tieppalverat  yap  rd  rStpa 
xal  rd  IXxea  itvd  rijg  xXovijnog  rou  bypou- 
Mi  tj  raXatvnply  raitr dipy  deerat.  'Avo- 
0Xeypalvst  Si  rd  IXxea  vepvraia  xal  xard 
X6yov  roOrav  r&v  ■  ifpepiuv,  dg  &v  xal  ra 
IXxea  peyideog  1  i%tp ,  xal  r pirata  xal  vepv 
xraia  xal  e(3So piata  xal  ivarala  xal  hSexa- 
raia-  ara  dvyprtrpivyg  '  rijg  vpdrtig  vept- 
6Sou,  vaXbSevripag.  '.dp%ii  ^  rptrtf ,  iftrtg 
irn  dx 6  rvjg  xpibryg  rerraperxatSexary  • 
ra  SI  piytrra  aiirdv  rerraperxatSexarala 
ivo0Xey palvet.  Ourog  d  Xdyog  atpeet  rd 
vorijpara  xplverSat  iv  rijn  ve  piscem  r&v 
ijpepiav  xal  r i)v  IxpdSa  rtp\  Ctytii  rptrafyv 
igtivat,  r)v  Si  xdvpov  Seurepafyv  xal  r aura 
r  pirata  iovra  Irropiet  dXXijXotridri  oiirag 
lyet'  Oiira  Si  pot  d  X 6yog  olrog  jt dg  ix- 
xexop60arat. 

flf'.  Nui/  Si  iOIXa  drpexirrepov  elvelv,  St- 
6rt  voriounol  dvSpavof  ipia  SI  %bv  roOrtp 
rtp  X6ytp  xal  rlveg  dp%al  rCtv  voOrav  elrl, 
xal  oxoTa  exdrry  aitrlav  ipyd^erat.  $t/pt 
Si,  ijv  piv  ippelvif  rd  rtrla  vXelova  rou 
xatpou  ijStf  vevepp&m  iovra  xal  d  dvSpavog 
pii  deroxadalpyrai  xal  Irepa  rtria  ivtvlv r#,  . 
rd  rapa  vXyppdpevov  uvd  rijg  IxpaScg  rijg 
v poripyg  xal  ryg  vfyg,  Beppalverdat  xal  vup 
ix  rourou  ylyverdat  rtp  dvdpdtvcp.  T5  Si 


hibent.  Quod  cum  calefiat,  etiam  reliquum 
corpus  calefacit,  eoque  modo  calor  in  ulceribus 
gignitur.  Humoris  enim  agitatione  Corpus  et 
ulcera  incalescunt;  idemque  immoderatus  labor 
efficit.  Ulcera  autem  quinto  die  inflammatione 
sedantur  et  secundum  horum  dierum  rationem 
pro  ulcerum  magnitudine  etiam  tertio  die  et 
quinto  et  septimo  et  nono  et  undecimo.  Deinde 
exacto  primo  circuitu,  rursus  tertio  die,  qui  est 
secundi  principium  et  a  primo  decimus  quartus. 
Ex  iis  vero  maxima  decimo  quarto  die  inflam¬ 
matione  sedantur.  Atque  haec  oratio  declarat 
morbos  diebus  imparibus  iudicari  et  humorem 
in  sano  tertio  die  exire,  stercus  vero  secundo. 
Et  ista,  quae  tertio  die  accidunt,  rem  ita  Se 
habere  mutuo  inter  se  attestantur.  Ad  hunc 
modum  tota  haec  oratio  summatim  et  velut  a 
capite  est  a  me  ad  extremum  deducta 


18.  At  nunc  exactius  quam  ob  causam  ho¬ 
mines  aegrotent  mihi  dicendum  est,  simulque 
exponendum  quae  sint  morborum  principia  et 
quae  horum  quidque  efficiat.  Mea  autem  sen¬ 
tentia,  si  cibi  quidem  plus  iusto  copiosi  iam 
concocti  intus  morentur,  neque  homo  repurge¬ 
tur  et  altera  cibaria  insuper  adiiciantur,  cor¬ 
pus  priore  huhiore  et  recenti  plenum  incalescit 
indeque  homini  febris  accidit.  Verum  sic  oborta 
febris  neque  periculi  plena  neque  vehemens  est. 


—  458  — 


xOfit  olirug  yevbpcevov  oiix  dxopov,  olite  1  layu- 
p6v  lari,  Iv  >t  lxpag  lad^et  xara  srAijf- 
6og  '  i  iiti.la.ii  hixlouaa  I)  bklycp  xklav  ■  ijv 
ykp  tou6'  otirag  IxV  xal  rtg  xapra  laxfy 
xal  ra  In rijSeta  xpoaevlyxtp,  hyti/e  ylyve- 
rai.  "Er  te  vlavuia  ‘  fiMvov  kxb  xaayg  rijg 
IxfoaSog  xal  h%ei  errci-  ‘/3^  rs 

ykp  fo%si  puv,  [iXxxpii  'xal  louaa,  q 
1  y aerii p  re  axfypvi  ylyverat,  cire  rou  axo- 
xkrou  ibvrog  Ivrog,  *  xal  riiv  xeQatyv  (Sa¬ 
pierat, ‘xal  “ll-epgi,  xal  tu per  alvei  “ xal  otj- 
pov  oh  yjpv\er&g  Mp%erar  raura  te  lari 
rijg  voOaou  raOryg  axb  xaayg  rijg  Ix/taSog 
yevopcivv/g  -aiffiijia  Ixrk-  ijv  te  rou  kxoxa- 
rou  fiv/  Sta%apiovrog  xpariy  fila  Ixpoag  rcbv 
akkav,  "  iroAAw  xdXktov  1/x.xokljaei  o  kv&pu- 
xog.  K«t  ijv  rtg  rip  xuperip  yevofilvcp  dxb 
xaavig  ri jg  Ix/iaSog  ra  iTtrljteia  /ii)  xpoae- 
viyxtfi,  xeptolaerat  i/  vouaog,  batp  uy'  kv  aitri) 
_xparlip  rav  IxfcdSav,  rpoxtp  rotpSe •  Oep/xat- 
vopclvou  rou  “  albfiarog  Itjar/up  fiakiara  Stk 
roOrou  “rb  ItSpcoxoeiSlg,  8  n  lari  rep  rupi 
xoXefitdyrarov  ■  xarakelxerat  te  rb  Xtxapbv 
xal  xou0ov,  8  n  lari  yok&teg  xal  rip  xupl 
'Wpo0ii  foaXtara  lari.  ‘Et-ar/iip  SLrpbxcp 
rotipte-  Ibaxep  ei.  rtg  SSap  xal  akeiQa  Ig 
XakxetQH  ly%lag,  i;C\a  Xokkk  uxoxalot  xou- 
Xbv  %p6vov,  rb  pol v  Si)  USap  xoXXip  ”  IXaaaov 
lar  at-  l^ar/iiabljaerat  yap  l  x  rou  xakxelou- 
rb  SI  &Xet0a  "oklytp  IXaaaov,  'brt  rb  plv 


in  qua  humor  nobis  molestus  copia  par  est  aut 
paulo  abundantior;  si  enim  sio  se  res  habet 
et  quis  admodum  sit  robustus,  eaque  quae  coni 
veniunt  adhibeat,  sanus  evadit.  Unus  autem 
hic  solus  morbus  est  ab  omni  humore  et  signa 
habet  septem.  Tussis  enim  leyis  et  sicca  deti¬ 
net,  venter  durus  redditur,  cum  nimirum  ster¬ 
cus  intus  retineatur,  caput  gravatur  et  vomit, 
febricitat,  neque  lotium  probe  exit.  Istaque 
sunt  huius  morbi  ex  omni  humore  orti  septem 
indicia.  Sin  stercore  non  prodeunte  unus  ex 
reliquis  humoribus  superet,  melius  homo  ha¬ 
bebit.  Ac  si  quis  in  febre  ex  omni  humore 
orta  quae  sunt  idonea  minime  adhibuerit,  cir¬ 
cumagetur  morbus,  quantum  ipse  humores  su¬ 
peraverit  hoc  modo.  Incalescente  corpore  per 
hoc  aquosum,  quod  est  febri  maxime  infensum, 
praecipue  exhalat;  relinquitur  vero  pingue  et 
leve,  quod  est  biliosum  et  praecipuum  febris 
alimentum.  Ad  hunc  autem  modum  exhalat, 
non  secus .  ac  si  quis,  affusa  in  vas  aeneum  aqua 
et  oleo,  ligna  multa  diutius  succendat,  aqua 
certe  longe  paucior,  cum'  ex  vase  exhalet,  fu¬ 
tura  est;  oleum  vero  paulum  imminuetur,  quia 
aqua  quidem  propter  raritatem  ab  igne  exte¬ 
nuari  et  levis  reddita  exhaldre  potest;  oleum 
vero,  cohaerens  et  derisum  extenuari  nequit, 
neque  uti  aqua  exhalare.  Ita  sane  et  in  homine 
res  se  habet.  Incalescente  enim  corpore  aqua 
foras  exhalat;  quod  vero  est  biliosum  cum  co- 


rtv  pix*  rHv  PMzpi)»  **t  Mi  P™  i™1»  «F“  ; 


g gap  fab  rSjg  apamryrot;  xavah-trtmm 
Slvarat  urb  rou  srupbq  xal  xoutpov  yevbpevov 
igarptdv,  rb  Si  dXetQa  ars  guvaQeq  ibv 
xal  ruxvbv  ob  Sbvarat  xaraXesrrOvetsbat ,  obS' 
il-arptd v  bpolaq  te 5  ii fari.  Oura  <5jj  xai 
hi  r$  dvSpdsrcp  i%et  •  o  pev  ydp  llSpatp  6ep- 
pxtvopivou  rou  <si bparoq  i^arpip  <a  •  rb 
Si  %oX&Se;  Ure  guVaQit;  ibv  xal  sruxVbv  oii 
Sbvarat  igarptdv  xaraXevcruvbpevov  bpolat? 
rb  Si  yp\&S£p  xarakeistbpevav  pdXXov  srotel 
beppalvetsbat  rb  sapa-  srXelav  ydp  xai  xdX- 
WMv.it/JO0ij  t0'  stupl  '  ylyverai  xai  paxobpe- 
vov  Iv  r$  stipari  !)  tsrtfpi^dpevov  rljv  vou- 
tsbv  isrexpdruve  xpb<S:  rd  srp6ts6ev.  K ai  r aura 
/ib  elpyrar 'bn  •■jrdtsyjei  b  dvbpasroq,  ijv  pvj 
xabalpyrat  xai  peXeSaln/rat. 

16'.  ”Hv  Si  ‘  pv\  abr&v  srXtjbel  xpartjisy, 
sire  iq  Unat;  sroAAij  yevopivy  e’i re  xal  xard 
tsptxpbv  ^uXXiytfrat  xal  tb  dXXo  stipa  bSu- 
vdrat,  rouro  ‘  yevbpevov  bsrb  isyjuoq  dvalpi- 
pet ,  ‘  pt%f )tq  oS  t  &p%^  rtq  ixiyivyrai  xai  ‘  Ijv 
rb  vrXetov  ‘yevbpevov  uypbv  pij  axoxatjalpvf- 
rat  6  dvbpascoq,  vousoq  iv6ev  yly  verat  rpbsrtp 
rotipSe.  'Kp%al  eitst  rpelq  d<p’  &v  ai  vousot 
yiymrai-  xal  pia  piv  ijStf  etptfral  poi  ’  oxola 
actsa  ipy deerat  iv  rti  stipari  ■  dsriSet^a  ydp 
bxuQ  re  xai  Stbrt,  Ijv  pv/  dTOxaSalpyrat  6  dv- 
bpusroq,  vosiet-  Seuripa  Si  itm  ijv  ^up/Sjj 
rd  ix  rou  obpavou  dvevrtrljSeia  xai  s rapa.  St- 
atrav  elvat-  rplrv/  ‘Si  ijv  n  (Slatov  xpossristy 
Platov  Si  Xiya  elvat  xal  srrupa  xal  rpaupa 
xal  rXviyvjv  xal  raXatsraplyv  xal  ei  n  dXXo 
itsri  rotourov.  T  oCrav  Se  rav  dp%bav  pe- 
ylery  itsri  /3 /i/,  ijv  peydXtf  iy ,  ijv  Si  pt- 
xpij,  ob  peylsry  ■  Seuriptf  Si,  ijv  pvt  drpxa- 


haerens  et  densum  sit,  non  potest  attenuari 
similiter  neque  exhalare.  Verum  relictus  bilio¬ 
sus  humor  efficit  ut  corpus  magis  incalescat. 
Copiosius  enim  et  melius  alimentum  febri  sup¬ 
peditat  et  in  corpus  dispersus  aut  firmatus 
morbum  cum  prioribus  corroborat.  Atque  ista 
quidem  homini  accidere ,  nisi  purgetur  aut  cu¬ 
retur,  dicta  sunt. 


19.  Quodsi  horum  copia,  non  superet,  «ive 
semel  multa,  sive  paulatim  colligatur,  et  reli¬ 
quum  corpus  dolore  affligat,  id  dum  accidit, 
prae  robore  perfert,  donec  principium  quoddam 
accedat;  et  si  ex  homine  copiosior  factus  humor 
minime  expurgetur,  ex  eo  morbus  oritur  ad 
hunc  modum.  Cum  tria  sunt  principia,  ex 
quibus  morbi  oriuntur,  unum  quidem  iam  a 
me  dictum  est  et  quid  in  corpore  efficiat. 
Ostendi  enim  quomodo  et  quam  ob.  causam 
homo,  nisi  repurgetur,  aegrotet.  Alterum  est, 
si  quae  ex  coelo  pendent  minime  sint  commoda 
et  praeter  victus  rationem  accidant.  Tertium 
est,  cum  quid  violentum  inciderit.  Violentum 
autem  esse  dico  et  casum  et  vulnus  et  percus¬ 
sionem,  immoderatum  laborem  et  alia  id  genus. 
At  horum  principiorum  vis,  si  magna  fuerit, 
maximum  est,  sin  parva,  non  adeo  magnum. 
Post  hoc  vero  si  homo  non  expurgetur.  Ter- 


—  460  — 


bdipn/rai  i  Mpavog-  rplry-Sl  ijv  ra  i Ixrou 
obpavou  ievevirjSeia  %  1  xpte  rjv  uyieiav. 
T  ourav  roiyapoup  Ser  Qvhaxvjv  £%eiv-  exa- 
cra  F  ai/ruv  roiourov  ipyce^erxi  £v  rtp  edi- 
/nari,  bxoiov  hyb  ipta.  "Hi/  p.iv  rptifiayd- 
vv/rai,  Sv/Xov  '6r t  'i )  cap%  Siexbvyf  xai  iXxog 
iy  ivero-  rouro  fi  vbc^pea  bvopna^co  tbcu. 
"Hv  ti  ‘QXacpea  yivv/rai  vfyyivTog,  ij  ve- 
cbvrog,  ij  n  roiouro  va$6vrog,  xai 

oUSv/pea  yivv/rai,  r b  afpea  abrtxa  6eppiav6iv 
uvb  rijg  /3%  xai  ivofpapebv  £g  rag  QMfhag 
%avo6cug,  oi>x  £%ov  igoSov  Civb  vhjkog 
SeveUeiv  %uvecrp£e$>i  xai  rb  o Ui/pa  Sia 
rouro  iytvero  xai  pe£%pi  roOrou  vapecn, 
pe£%pig  Sv  avoxabapSj  xaSon  Sevb  r&v  %up(- 
av  eipt/rai,  ij  xar'  aivrb  rb  oWypea  ‘sire  %iiv 
%eipoupyUp  e’lre  xai  pe j  SioSog  yhv/rai  rip 
cCipean  ij  vuaUvn  uvb  %p6vou  ij  xai  p,(/. 
Kai  i/  raXaivapfy  Sb  rb  ai/rb  bpyd^erai- 
bxbrav  yap  oi  Mpuvoi  ra\aivap£act,  olet 
clv  peahcra  rou  c&pearog  rakaivupfy  ij,  xeibt 
crv/pi^erai  xai,  Seppeaiverat  xai  vbvog  bx  ‘  roO 
rotoCrou  yfyverar  ijv  ‘Si  xpartjm/i,  peiv  ro6- 
rcpv,  xcepra  Se  vhjdog  ’  yevvjcy  j  rakaiva- 
ph f ,  xai  {/  xoiMy  xai  xCcng  pev/Sapi&g  SyQjt rip 
£v  rcL%ei  rb  vKijbog ,  vup  bvivicoi  av  ix 
roOrou.  K ijv  peiv  j  vp6c$ev  'icar y  ixpeceg,  oii- 
Sapeug •  i)  F  clv  ivrij  rahuivaphp  abriav  v\ei- 
crv/  bv  rip  clipeari  xarapehy ,  xparbet  xeivt/. 
Taura  S£  peot  elpyrai  repi  (Sfyg,  bxoia  iv  rip 
c&pean  xarepyccQrur  xai  abrai  peiv  S6o 
ap%al  ioucai,  ij  re  M  xai  j  vtyM pv/,  ijv 
peij  avoxabaipavrai  oi  Sevbpavoi,  Qeppeaivouci 
roe  cdpeara. 


tium  autem  si  quae  ex  coelo  accidunt,  non 
fuerint  ad  sanitatem  accommodata.  Honnn 
igitur  diligens  cura  habenda  est,  cum  horum 
quidque  quod  referam  in  corpore  efficiat.  Si 
quidem  vulnus  factum  sit,  carnem  dissectam 
esse  manifestum  est  ulcusque  exstitit.  Hoc  au¬ 
tem  morbum  appello.  Si  vero  ex  plaga  aut  casu 
aut  alia  quapiam  affectione  eiusmodi  contusio  et 
tumor  oboriatur,  sanguis  per  vim  calefactus  et 
per  venas  hiantes  subiens,  cum  prae  copia  exi¬ 
tum  quo  abire  possit  non  habeat,  illic  colligitur 
eamque  ob  causam  tumor  fit,  tamdiuque  adest, 
quoad  ex  locis  eo  quo  dictum  est  modo  aut 
per  ipsum  tumorem  repurgatus  fuerit,  et  san¬ 
guini  cum  tempore  vel  in  pus  verso,  vel  non, 
exitus  sive  per  manus  operam,  sive  sine,  ea 
pateat.  Quin  et  immoderatus  labor  idem  efficit. 
Cum  enim  homines  immoderate  laboraverint, 
quibus  corporis  partibus  praecipue  labor  fuerit,  in 
iis  firmatur  et  calefit,  unde  dolor  accidit.  Quodsi 
haec  quidem  superet,  labor  autem  valde  magnam 
copiam  progenuerit,  et  venter  et  vesica  minime 
celeriter  copiam  percolent,  febris  inde  orietur. 
Ac  si  prior  humor  aequalis  fuerit,  minime  fiet; 
qui  vero  in  labore  eorum  plurimus  in  corpore 
maneat,  iste  superior  evadit.  Atque  haec  quidem 
de  vi,  quaenam  in  corpore  conficiat,  dicta  sunt. 
Istaque  duo  principia,  nempe  vis  et  plenitudo, 
nisi  homines  repurgentur,  corpora  calefaciunt. 


x'.  'H  01  i*  rou  bitpavou,  dvexirfSeiog  ye- 
yofUv>f  r&  dvbpdxcp  ixpdritffi  re  rou  uypou 
xal  Sep/ialvei  dg  k  v6rov_  xal  <p6%et,  1  o«5- 
repov  dv  r6% p  yevoptevov  ipiu,  Sixpb irov 
fiiv  repi  rou  ug  Sepfialvei.  $>ffil  ouv  Hjv  iv 
alira  rtp  dvbpdxcp  ri  vorepbv,  bxoiov  iv 
T<p  'xporipip  elpifita;  xal  ra  ix  rou  obpavou 
avextrtjSeia  yivtfrai  xal  OeppLatvyrai  b  SvSpa- 
rop,  rapdsseobai  rb  uypov  xdv  Sep/mtv6pte- 
voviv  r$  rd/aan,  rouro  Si  xoiiei  fify-  xal 
jjy  fiiv  dxoxabaipvirai  6  dvbpaxog,  rfiuSe  ra- 
patwofiivou,  dxoxpiverat  oxdirov  dv  x \iov  ijj 
rou  xaipou.  "E oixe  Si  rouro  cjixep  ol  ZxbSai 
xoiioum  ix  rou  ixxelou  ydkaxrog-  iyyiov- 
reg  ydp  rb  yd\a  ig  %6\a  xolXa  reiouar  rb 
Si  rapaasbfLevov  ’  dQpifi  xal  Siaxpiverai  xal 
rb  /ii v  «oi/,  8  (SoOrupov  xaKioun,  ixi- 
xokijg  Sitararai  iXatppbv  I6v  rb  Si  (Sapii 
xal  xayp  xdro  fararai,  8,  xal  dxoxplvav- 
reg  (-vfpaivouri-  ix%v  Si  xayijj  xal  fypavbijj, 
ixxdxtfv  puv  xaKiowsi •  b  Si  bppbg  rou  yd- 
Xaxrog  iv  poiatp  iart.  Ofirco  Si  xal  iv  rip 
dvSpdxcp,  rapaaropitvou  rou  iiypoO  ‘  xavrbg 
rou  iv  r$  <rd poan ,  Cixb  rcbv  dp%uv  Sitrrarai 
&v  elpyxa  oi  xdvra  xal  ixixohijg'  piev  rb  rijg 
%o\}jg  Kpfcrarai  ■  xoulpbrarov  ydp  ian  • 
Sedrepov  Si  rb  rou  alparog  ■  rptrov  Si  rb 
rou  QXiypoarog  •  (SapCrarov  Si  ian  rdv 
'uypuv  roOrav  b  SSpaijv.  ToCrav  '  S’  iivrcov. 


20.  Quod  vero  ex  coelo  dependet  principium 
si  homini  minime  commodum  fuerit,  humorem 
superat  et  tanquam  ad  morbum  viam  faciens, 
calefacit,  et  refrigerat,  quodcumque  horum 
acciderit.  Primum  autem  quomodo  calefaciat 
dicendum.  Mea  igitur  opinione,  si  in  ipso 
homine  morbosum  aliquid  insit,  quale  prius 
dictum  est  et  ea  quae  ex  coelo  pendent  minime 
commoda  fuerint,  homoque  incalescat,  totus 
corporis  humor  incalescens  conturbatur;  idque 
vis  praestat.  Et  si  quidem  homo  conturbato 
humore  expurgetur,  quantum  plus  aequo  abun¬ 
dat  secernitur.  Istud  vero  similiter-  se  habet 
atque  id  quod  ex  lacte  equino  Scythae  confici¬ 
unt.  Lac  enim  in  vasa  lignea  cava  affusum 
agitant ,  conturbatum  vero  spumescit  et  separa¬ 
tur.  Ac  pingue  quidem,  quod  butyrum  vocant, 
cum  leve  sit  in  summo  seponitur,  grave  vero 
et  crassum  subsMet,  quod  etiam  cum  separa¬ 
verint,  siccant.  Quod  cum  concretum  et  sic¬ 
catum  fuerit,  hippacen  appellant.  Lactis  vero 
serum  medium  locum  habet.  Ad  hunc  vero 
modum  etiam  in  homine  omni  qui  in  corpore 
inest  humore  coipmoto  a  principiis,  quae  dixi 
omnia  illi  ,  in  suas  partes  discedunt  et  in  super¬ 
ficie  supernatat  humor  bilis;  levissimus  enim 
est;  secundo  loco  vero  sanguinis  humor,  tertio 
vero  pituitae,  gravissimus  vero  horum  humo¬ 
rum  est  aqua.  Cum  autem  haec  ita  se  habeant, 


—  462  — 


ytyvopiivvig  r^g  rapa%ijg,  lp%erai  ig  %a-  batio  in  principiis  fit;  ad  locum  fertur,  in  qno 
p(ov,  ha  Sv  sr keiorov  ity  iv  Si  r!j  rapayij  plurimum  superat.  In  turbatione  vero  amplam 
ebpuyapt W  yevopiivyg,  elkierat  &.icoxexptfii-  capacitatem  nactum  secretum  volvitur  et  corpus 
vov  xai  Sepfiatvei  to  oapoa,  i)  orijpt&v  i%ov  calefacit,  aut  in  aliqua  corporis  -parte  adhae- 
1  sr>/  rou  odpiarog  %i>v  r$  clkka  uyptp  r$  rescens  una  cum  atyo  humore,  qui  in  loco  est 
'  iveivn  i v  rcp  %aphp  xbvov  xal  Hippafv  *  sra-  dolorem  et  calorem  exhibet.  Quod  vero  inca- 
piyei.  Td  -  Si  6epfiatv6/ievov  xpooguvbeppialvei  lescit,  reliquum  corpus  etiam  calefacit,  unde 
xal  rb  ctk Ao  o&fia,  ‘x&x  roirou  b  sr uperbg  febris  oritur,  ac  praecipue  ex  bile  et  pituita  et 

ylyverat  xal  'ylyverat  podktora  dxb  rijg  sanguine  oritur,  quae  calidissima  exsistunt.  Etsi 
yokljg  xal  rou  (pkiy/xarog  xal  axb  rou  dl-  quid  horum  in  aliquam  corporis  partem  iucu- 
fiarog ■  $ep/x6rdra  ydp  raurd  ion  xal  ijv  buerit,  plerumque  inde  morbus  nominatur  et 
ri  roOrav  aroorvipl^tp  ‘xvj  rou  oupcarog ,  6>g  appellationem  habet.  Ex  aqua  autem  neque  ad- 
ixtroxkelorov  bvipiaorat  xelbev  rb  vbovjfia  modum  vehemens,  neque  diuturna  febris  oritur, 
xal  i ixmupilvjh  i%et.  ’Asr b  Si  roO  bSpaxog  cum  aqua  igni  minime  idoneum  suppeditet  ali- 
oii  ylyverat  xuperbg  lo%vpbg-  xdpra  oiiSi  mentum.  Ao  de  his  quidem  hactenus.  Ante 
xouku%p6vtog  •  rCp  yctp  xupl  oiix  atyaOvl  rpo-  turbationem  vero  non  habet  quo  secedat  humor 
Cpvl  b  iiSpatjv  iorl.  Kal  raura'/iiv  ig  roiirb  qui  copia  superet,  sed  cum  alio  humore  per¬ 
serar.  Tlplv  Si  rapayfiyvat  oiix  iyet-ix-  mixtus  sursum  et  deorsum  volutatur,  cum  omnia 
%apietv  rb  sr kelov  rou  uypSG,  Stkk'  SLva  xal  plena  sunt;  dum  moventur  autem  evacuantur, 
s cara  elkierat  fiefitypivov  r$  dkkcp  uyptjr  Atque  alterum  altero  magis  evacuatur,  quodque 
xdvra  yitp  xk^ped  io n  ■  iv  Si  ri J  rapayjj  copia  superat  ,  loco  continetur  et  quod  alienum 
xevoiirar  xevourat  Si  '  rd  irepov  iripou  pak-  est  cuni  altero  non  permiscetur-,  si  circum  ad- 
Aov,  xal  rb  sr  kelov  ibv  yuptov  xariayet  -  xal  haerescat,  nisi  viribus  adaequatum  fuerit.  Viri- 
rb  piiv  akkbrptov  oiix  ixtfxloyerat  r$  a  A  Au,  bus  autem  adaequatur  et  quod  ex  ipso  ad  mor- 
Ijv  reptor  vipl^tp,  rplv  loabijj  ig  SOvaptiv-  ion  bum  accedit,  quoad  locus  repurgetur,  per  quem 
Si  fitv  loouobat,  xai  8  ‘isr’  adrou  ixavikbot  purgatio  locum  obtinet.  Quodsi  copiosum  est 
ig  r^v  vohoov,  iag  oL  dxoxabapbij  rb  ;£a-  id  quod  affligit,  et  reliquum  quod  prius  salubre 
pio v,  &ry  i/  xabapolg  ion.  "Hv  Si  xokkbv  erat  ad  morbum  exhauritur  et  absumitur,  homo 
ij)  rb  sr oviov,  ixauploxerat  ‘xal  it-avakl-  etiam  moritur  tali  modo.  Insuper  enim  exhau- 
oxerat  ig  rijv  voOoov  xal  rb  &kko  xplv  ityi-  ritur,  si -morbo  non  satis  superfuerit  alimenti, 
tfpbv  ibv,  xal  atrobvtfoxet  b  dvbpaxog  rpixcp  et  ab  humore,  qui  in,  loco  dolente  est,  absu- 
roicpSe- xpooerauptoxerai  y&p  tjv  /xiixin  rpo-  mitur.  Ao  primum  quod  propinquum  est  ab- 


tpijv  dpxiouoav  e%ip  rb  v6ov/pt,a  xai  llgava-  sumit,  deinde  ulteriora  depascitur,  donec  con- 


—  463  — 


Usxerat  'urh  ro!  uypou  ro 0  ev  ry  hnrhxy 
ypply  ihvroq  ■  xai  rpdrov  rh  rXpaiov  rpos- 
Xafijhdvei,  dira  bri  rh  rporyrhpo  vipeerai 
fU%p!(  di  '  b^ava Xwhip  xai  pepxdri  hvip  ry 
edfUtTt  rpocptj-  r/ JOCpij  fi  han  dvhpdry  rh 
xoOQov  uyp6v.  "Clarep  ouv  'fi)  rh  rpurov 
fiiv  xard  puxphv  cprefhiv  hy  ivero,  Sp  fv 
pciX  mra  Qeppcaivprai ,  ireira  hrpv  xe76i  rip 
trprefhvt  rpoQii  pepxiri  '  ii-apxiip,  vipeerai 
iro  rou  hyiioq  rou  rXpaiov  dpga/iivp  rphq 
rh  oti/aa,  poi%piq  av  8Aok  rh  aapxwfeq  aijipip, 
hrijv  fi  ‘ii ri  rh  rdv  vifiprai,  dvaXourat  v\ 
rpo<p*i  rp  aprefhvi  •  oihra  f> )  xai  v/  vouaoq 
iro  rou  %uploo  xelvou  apgafiivp,  irviv  xe7$t 
p  r poQ)  /ipxin  ipxhoutra  hvpj,  vipeerai  hq  rh 
rphou  aro  rou  rXpalov  apijafiivp-  hri)v  yap 
Iri  rh  rdv  iX6ip,  ivtjXarat  iji  rpoQij  r7p  voCay 
xai  'erepo v  hytpphv  ohx  hmxpuriei,  xi)v  rouro 
yivprai,  Svfoxei  o  dvhpuroq.  "Er;  fh  hv  r\p 
rapuyjp,  hrijv  rouro  rXiovoq  yaspiou  Xafhp- 
rai  xai  fiij  ‘arppl^tp,  aXXa  stXiprai,  ohx 
hn  rip  iXXy  pifayerai,  iXX’  h^avaXlrxerat 
iq  ri)v  voutxov,  tyv  pei )  aroxahalpprar  elra 
ai  (pXijheq  hreprl/xrXavrai ,  rXijSovtrai  fb 
xdpra  oh  yaXSxn  hi-  ’  hauriav  rpiv  ehpu%a- 
piip  aQiv  yivprai.  "Clarep  hrijv  nq  rXpyip, 
xaprepihq  urorpiyei  urh  rpv  rXpyijv  af/ea, 
are  rdv  ’  (pXefhtiv  xevcoSeiri av  urh  rpq  rXp- 
ypq-  hrijv  fh  ai  adpxeq  rXpaSun  oxcoq  rep 
ariyyoq ,  ohxin  %aXd<ri,  dAA’  hyouai  hv 
huuripci  fiiypiq  oS  xevahip  xara  %up7ov  n 
ahriav  aroXape/Mvei  yap  hrijv  !-uXXe%6ip 
rh  afpia  ri)v  hfhv  hro  rXijOeoq.  "ilarep 


sumptum  fuerit,  neque  amplius  supersit  corpori 
alimentum.  Levis  autem  humor  hominis  est 
alimentum.  Quemadmodum  igitur  primum  ubi 
maxime  incalescat  putredo  sensim  oboritur, 
deinde  postquam  illic  alimenti  putredini  non 
satis  suppetit,  in  corpus  serpit,  initio  ab  eo 
quod  sanum  est  et  propinquum  ducto,  quoad 
totum  quod  carnosum  est  putredinem  conce¬ 
perit.  Postquam  autem  in  totum  depastum  est, 
■putredinis  alimentum  consumitur.  Sic  sane  etiam 
morbus,  initio  a  loco  ducto,  postquam  illic  non 
satis  suppetit  alimenti,  ulterius  depascitur,  ab 
eo  quod  vicinum  est  sumpto  exordio.  Ubi  enim 
ad  totum  pervenerit,  morbi  alimentum  consumi¬ 
tur,  nec  aliud  quod  salubre  est  superat,  idque 
dum  accidit  homo  moritur.  Quin  etiam  ubi 
hic  in  conturbatione  ampliorem  locum  accepe¬ 
rit,  neque  firmatus  fuerit,  sed  volutatur,  non 
amplius  cum  alio  permiscetur,  sed  in  morbum 
insumitur,  nisi  repurgetur.  Deinde  venae  supra 
modum  implentur,  valdeque  impletae  nihil  ante 
ex  se  dimittunt  quam  amplam  capacitatem  na- 
etae  sint.  Non  secus  ac  si  quis  vehementer 
percussus  fuerit,  sanguis  ad  vulnus  decurrit, 
venis  nimirum  per  vulnus  evacuatis.  Ubi  vero 
carnes  tanquam  spongia  oppletae  fuerint,  non 
amplius  dimittunt,  sed  in  se  retinent,  quoad 
ex  ipsis  aliquid  per  locum  vacuetur.  Cum  enim 
in  unum  collectus  sanguis  fuerit,  prae  copia 
viam  intercipit.  Quemadmodum  si  quis  ampul¬ 
lam  oleariam  coriaceam  angusti  oris  oleo  ple¬ 
nam  recta  in  os  obvertat,  idque  cum  fecerit, 
ex  ea  oleum  prodire  non  poterit.  Oleum  enim 


'  o5v  ei  m  kbjxuSov  cxutCv^v  xxev6xxo/aov 
£(t rkijaaq  akelipaxoq  xaxaaxpbipeie  bxl  xb 
ax 6fia  xax'  I6ii,  xt iv  xouxo  TOlfoeie,  oi>  Su- 
vfrexai  b%  aiixijq  ycopbsiv  xb  bkaiov,  Ax$xvil-e 
yap  xty  bSbv  xb  SikeiQa,  &xe  xokkbv  xal 
akeq  bxixei/ievov  ijv  Se  bxixkhifi  xtq  xi\v  kj- 
xuQov,  xeve$  eaxai  {/  < ixb  xou  xxbpoaxoq  xvl% 
xal  peCxexai  0-  ab/xi^q  xb  &kei(pa-  xb  S"  aSxb 
xoiljxeie  av  xal  ixl  xpaxbfyq  iiSap •  olixa 
Sii  xal  bxtjv  xb  xkelov  bypbv  bv  xip  xtifiaxi 
uxb  xijq  xapaxfc  %apiou  kcbfSyxai  xal  xkfaip 
xaq  0k£(Saq,  obixbxi  &xbp%exai  If  aiixbav 
xplv  i)  ’6xou  'xb  yapiov  xeveov  xyq  xpoQyq 
‘  bt-uvakiaxoiibvyq  xij  voOacp.  Kasl  xauxa  fibv 
eipyxat  pooi,  Ixtfv  'xt  bv  xip  a&fiaxt  tfr,  &0' 
hv  ai  vouxot  yiyvovxai,  xkyBubvxav  xal  xfiv 
akktev,  ’6xaq  bpyaZovxat  ai  apyal  xbjv  tep- 
pov/v  xal  xvp>  xapayfrv  xip  Sypip  ux&youxai  bq 
voutsov. 

xa' .  Nuv  Se  bpba  xct  ix  xou  obpavou,  Cjv 
avexn^Seia  ‘ybvyxat  06vxa  bv  xip  <s& poaxi, 
xtva  bpyd^exat  bxbxav  xpaxby  bv  xip  odfiaxi 
xou  uypou.  fy/tl  Se  xb  pibv  xi  ^uxxpb0ex6at 
xal  xa%6vex6at  xyq  bv  xip  avQp&xtp  IxfidSoq, 
bxijv  xyxfiij,  Saq  Hv  vouxov  dxoxbxip,  xb  Si 
SteupOvexSat  xal  StaxplvexSat.  "E oixe  Se  xal 
xouxo  xb  xdSoq  yctkaxxf  bxi\v  ydpxiq  bxbv 
b/tfSdkip  bq  xb  yaka,  \p6t-iq  yevofibvy  br'  ait- 
xip  xip  yakaxxi  t-uvexd%uve  xb  yaka  xal 
b/aoO  brofyae,  xepl  Se.  xb  xaytvvbbv  ’b  bppbq 
buxi-  obxa  Sb  xal  ’ bv.xy  avSpbbxcp  xb  uypov 
xijq  bmvbxou  06%toq  yevofibvtfp  gvveaxpdQy 
xal  guvexayCvfy-  xepl  Sb  aitxb  'bcxl  xal  xb 


copiosum  et  confertim  incidens  viam  coarctavit 
Quodsi  quis  ampullam  oleariam  paulum  incli 
net,  tolletur  oris  obturatio,  per  quam  ex  ipsa 
oleum  effluet.  Idem  etiam  in  aqua  supra  men- 
sam  effusa  experiri  licet.  Ad  hunc  sane  modum 
ubi  plurimus  corporis  humor  in  conturbatione 
locum  occupaverit,  et  venas  impleverit,  non 
amplius  ab  eo  discedit,  nisi  si  locus  vacuus 
fuerit,  unde  morbi  oriuntur,  morbi  alimento 
consumpto.  Atque  ista  quidem  a  me  dicta  sunt 
ubi  quid  in  corpore  fuerit,  unde  morbi  oriun¬ 
tur,  aliis  etiam  redundantibus,  quomodo  prin¬ 
cipia  humori  calorem  et  turbationem  afferant 
et  ad  morbum  deducant. 


21.  Nutfc  vero  dicendum  quaenam  in  corpore 
efficere  soleant  quae  a  coelo  dependent,  si  cor¬ 
pori  incommoda  fuerint  et  corporis  humorem 
superaverint.  Assero  autem  partem  eius  humo¬ 
ris,  qui  est  in  homine,  cum  colliquatus  fuerit, 
in  se  concrescere  et  incrassari,  donec  morbum 
pariat,  partem  vero  dilatari  et  disparari.  Quae 
affectio  cum  lacte  affinitatem  habet:  nam  si 
quis  Coagulum  in  lac  iniecerit,  frigus  in  eo 
obortum  lac  incrassat  et  in  se  cogit,  serum 
autem  quod  incrassatum  est  ambit.  Ita  vero 
etiam  in  homine  humor  morbosa  refrigeratione 
orta  concrevit  et  incrassatus  est.  Circa  illum 
vero  etiam  reliquus  humor  est,  quantum  eius 


—  465  — 


(JAAo  uypbv,  oxbffov  S.v  rkeiov  lv)  iv  rip  supereat  in  corpore;  sed  si  ad  ventrem  defera- 

^ _ iA/t’  Ijv  i u,h  ip  rijv  xotklv/v  ikSip,  tur,  stercus  commovet  et  in  ventre  tormina 

Sierdpatpe  ryv  xbrpov  xal  rrp60ov  iv  ry  excitat  forasque  exit  nulla  magna  illata  noxia. 
xoiMy  irotyre  xal  Sie^ybAi  i%u,  obSiv  ptiya  Sin  ad  alvum  non  deferatur,  ad  eam  corporis 
civos  rapac%6v  tjv  Si  ptif  ii  rv/v  xoiktyv  partem  adhaerescet,  in  qua  plurimam  capacita- 
i mtplgei  rou  a&ptarbp  ry,  ha  ol  eitpu-  tem  adeptus  fuerit.  Locum  igitur  amplum  sibi 
%up'ivl  tA etary.  EIA ierat  ouv  igeupbv  iavTtp  nactus  in  eo  volutatur  et  quod  quidem  aquosi 
eitpuyfiptyv  xal  toO  ptiv  USparop  r b  aroxptOiv  humoris  ex  concretione  secernitur,  cum  nimirum 
far o  rijp  %uarpo0vjp  ipyerat,  cire.  0u%p6ra-  in  corpore  frigidissimum  et  gravissimum  sit, 
rov  xal  ftapirrarov  ibv  iv  r&  r  Aptari,  ip  rb  ad  inferiora  descendit  et  circum '  ossa  et  ner- 
xaru  xal  repi  ra  baria  xal  repi  ra  veupa  vos  cumulatum  etiam  maiorem  corpori  inflam- 
elb.o6ft.evov  in  pt.ab.kov  rb  rapta  ip  0keypto-  mationem  inducit  ac  manifesto  circa  nervos  et 
iSfv  dyet  xal  Sykov6n  repi  rk  veupa  xal  /ia-  maxime  circa  ossa  adest  aquosus  humor  frigus 
kirra  repi  rk  orria.b  bSpa-0  b.  tov  xpupibv  efficiens,  :Osseae  enim  praecipue  corporis  partes 
rotiav  irri.  T a  ykp  bar&Sea  rou  rAptarop  in  homine  rigore  corripiuntur  pilique  eriguntur 
/taktrra  '  ptyei  b  kvSparop  xal  al  rpl%ep  summa  cute  concrescente  et  sicciore  quam  antea 
bpSal  'Irravrai  ^urrpa0elryp  ryp  irtSspptiSop  reddita,  deficiente  nimirum  isthic  aquoso  hu- 
xal  i-yporipyp  ’  yevoptivyp  f)  rcp  rplv.  %p6=.  more  et  circum  ossa  convoluto.  Hinc  sane  solus 
vi p,  are  rou  SSparop  ixktrbvrop  ai/r66ev  xal  locus,  ubi  antea  erat,  frigus  facere  nequit,  unde 
erepi  ra.  bsria  elkyUvtop.  'Evrsuflev  ptou-  etiam  rigor  oritur.  Reliquus  vero  . humor  par- 
vov  rb  yaplov ,  'bxou  irrl  rov  rp&rov  %p6-  tim  coactus  est  in  maxime  internis  totius  cor- 
vov,  oi>  SCvarat  *  xpupibv  rotietv,  '66ev  xal  rb  poris  latebris;  alia  vero  pars,  quantum. superest, 
/5i 'yoi  yiyverat-  rb  Si  akb.o  irypbv,  rb  ptiv  nisi  venter  repletus  sit,  et  si  parva  copia  sit 
rayovUh  ‘  irarara  iv  rS)  adptari  ravri  quod  molestum  est,  interdum  ad  alvum  deve- 
irrr  rb  Si  8 rov  rkiov,  Sjv  ptiv  ’  ptij  r.6%y  nit,  nec  magnum  damnum  attulit,  interdumque 
vf  xot/.y  rkiy  ioura  xijv  bktyov  y  rb  kuriov ,  febrem  non  induxit;  interdum  vero  debilem  et 
ipyerat  fori  '6re  ip  r^v  xoiktvfv  xal  rivop  innoxiam,  idque  quod  laesit  una  cum  stercore 
o bSiv  ptiya  iroiyre ,  xal  rori  ptev  rupoirx  exiit.  Sin  vero  alvus  plena  id  quod  laedit, 
irtfyaye,  rori  Si  (Skyxpbv  xal  ktrtvip  xal  quippe  quum  multum  sit,  non  recipiat,  peri- 


—  466  — 


i%vjk6e  rb  xoviov  %iiv  rj?  xbxpip.  "Hv  Si  i) 
xo iMf  xtypw  Iwea  /iv/  x okkbv  Siypjrxi  rb 
kuxiov,  XivSuvii  io vi  l{-  xiirou  voucbv  riva 
ysvMai,  P)v  xq  «ryplfa  rb  '  atvb/ievov  ij 
xpb g  xkeupbv  {j  xpog  axkay%vov  'ri,  ij  xtf 
S,Khp  xxl  ‘  guviepfitthy  %bv  rtp  ha  Iguviam/ 

'  xparov  ixeivo.  'Oxbroirt  Si  oii%t  xctpra 
‘xpb?  rfc  Sippuii  rb  rou  SSpaxog  vevixtf/ii- 
vov ,  cire  xepi  rolm  bariom  ibv  xxl  xkyatbv 
rou  [luekou,  %pbvcp  ’  [oakkov  aare  xp&rov 
[ibv  abrb  rb  %ap!ov,  exeira  rb  xktfalov  xii¬ 
rou  xxl  Si)  vipierxi  i$  rct  xpoaartpa  xxl  i) 
xotksBj  oh  xporka^fixvei  tlepfii)  ioura,  ixeirx 
ixl  fiakkqv  Sepfixivei  >j  re  xoikti ;  xxl  rb  «- 
vb[i evov.  T  b  Si  bypov  xa%ii  6sp/iaiv6[ievov 
Sia%berai ,  xp&rov  rb  xkv/iriov  rou  xoviovvtg 
ibv  Sia%e6fie  vov  Si  fifcysrat  rcp  xoviovri 
OSpaxi,  elrx  xevetbrspa  iy  ivero  ra  &kka 
rou  c& fixroq  iv,  rijj  tPuerpoQft,  xxl.  [ii%pi 
r oOrou  ptyop  J%si,  /ii%pig oS  6  iiSpaij/  rq> 
SLkkcp  bypip '' i-bvern. 

xfi'.  Kal  rb  xup  &Se  yevvv/Biv  yfyverxir 
ri  yap  xoviovrx  xpb?  rt  %apfov  cr y pexura 
6ep[iaiv6[ibv.a  rb  tt&[ia  &vxyxa^ei  J?  ‘iuurb 
xup  Si%ex6xi, ,  xxl  bxb  rou  nvofiivou  xxl  i/xb 
rij?  xoikfy?  SepfiavSiv  ixixpariei  rou  akkou 
.  BSpuxo?  xxl  oiira  rb  fiiv  xup  piera.  rbv  xpu- 
[ibv,  ijv  xy )  rou  <s&[iaro?  <mfpfl*y  rb  uypbv 
rb  xketov.  "Hi/  Si  elkivfrai,  rpbxcp  roiipSe 


culum  est  ne  inde  morbus  aliquis  oriatur 
qua  impingat  id  quod  laedit,  sive  in  latus  siv' 
in  viscus  aliquod,  sive  in  aliam  partem  qua®! 
piam  eamque  calefaciat  una  cum  loco  ubi  pr}. 
mum  constitit.  Quibus  vero  humor  aquosus 
non  valde  superabatur  a  calore,  cum  nimirum 
circum  ossa  sit  et  prope  medullam,  temporis 
tractu  magis  laedit  primum  quidem  locum 
ipsum,  dein  ipsi  proximum  et  proserpit  ulte¬ 
rius  et  alvus  cum  eo  conspirat,  quum  calida 
sit,  ac  dein  sensim  magis  et  venter  et  id  quod 
laedit  eum  calefacit.  Humor  vero  crassus  con¬ 
calefactus  diffunditur,  primum  quidem  is  qui 
laedenti  est  proximus;  diffusus  vero  commisce¬ 
tur  cum  laedente  humore  aquoso;  dein  reliqnae 
corporis  partes  magis  vacuae  factae  sunt  in  con¬ 
cretione  et  rigor  detinet,  quamdiu  humor  aquo¬ 
sus  reliquo  permixtus  est. 


22.  Ac  febris  hoc  modo  nascitur  et  oritur: 
quae  nempe  molesta,  sunt  ad  aliquem  locum 
inhaerentia,  incalescentia  corpus ‘in  se  febfem 
contrahere  cogunt  et  ab  eo  quod  noxium  est 
et  ab  alvo  calefactum  reliquum  aquosum  hu¬ 
morem  superat.  Atque  ita  quidem  post  fri¬ 
gus  fit  febris,  si  copiosus  humor  in  aliquam 
corporis  partem  incubuerit  Quodsi  convolva- 


yly  verat  poerd  rbv  xpupibv  rd  rup-  ei  Ater  ai 
fjiuara  rd  rovtov  repi  rijv  xotXlpv  xal  r^v 
fya  xal  r)v  xdror  'hia  ydp  oi  ebpuxaphp 
rk-iarvi  lari-  elXeopttvou  Si  aurou  rpdrov 
ra  rXpaiov  iepfi  aberat  ’  rd  re  arkdyXva 
xal  rd  h  rijj  xoiXhy  iretra  irauplaxerat 
rijp  itp/ipg  xal  rd  dXXo  i 'jypbv  Sta%e6pt,evov 
• xal  pilayerat  rtp  llSpux n  xal  rd  rup  fierd 
rd  fiyog  IvidSe  yly verat,  irt/v  elktprai  rd 
i rovtov,  dk la  'fiv/  rrif pt^ip  rpdg  rou  adfia- 
r6g  rp.  Taura  St  piot  elpprui  Ixag  re  rd 
fiyog  yly  verat  rd  voa&Seg  xal  dx6r e  xal 
tixug,  xal  bxolpg  1%  dvayxpg  d  ruperdg  fierd 
rouro  iretarlrret,  xal  dlnveg  ai  &p%ai  ruv 
voltam  eltsl,  xal  oxolpv  exdarp  abrtuv  vobaov 
iv.rlp  adfiari  irdyet,  xal  oxag -re  xal  Stdrt 
h  ripat  reptaaipai  i/ fit  pipat  al  vouaot  xplvovrat, 
xal  ur’  Sreu  uytalvouat  ol  dvbparot  xal  br' 
Sreu  voatovai,  xal  ‘oxag  yj  re  %oAi}  xal  rd 
0Xty/ia  rX tov  xal  eXaaaov  yly  verat ,  xal 
r&XXa  *  iv  abrtp  (p6at  ivedvra drlSetl- a 
roXXd ,  oxdaa  ’  breSt%ero  oWog.  o  Xdyog 
xal  racura  pih  elppfitva  obrug  rtXog  l%et. 

xy' .  ‘  Nui/  <?’  ipta  repi  kXfilviav  r&v  rXa- 
retCtv-  ylyveaiat  ydp  Qp/it  h  rip  ratSlcp  h 
ripat  fiijr pipat  idvrr  oii  ydp  ean,  tripv  &r al¬ 
ex  rtbv  'fiifrptav  IgtXSip,  %p6vog  rip  xdrpcp 
iv  rip  xotXhp  roaourog ,  Stare  aarelapg  xal 
Xpovtadapg  ^$ov  raypvat  iv  abr ip ,  3  rt  ro- 
aourov  fieytiei  ylyverat  •  drorartei  ydp 
dei  rijv  iaXov  xdrpov  ■  dvd  rdaag  pfiipag , 


tur,  hoc  modo  oritur  post  frigus  febris:  con¬ 
volvitur  circa  alvum  tum  superiorem  tum  in¬ 
feriorem  maxime  id  quod  molestum  est.  Ibi 
enim  illi  maxime  ampla  est  capacitas.  Cum 
autem  volvitur,  primum  incalescunt  quae  pro¬ 
sunt.  Porro  etiam  reliquus  humor  calorem 
haurit,  et  diffusus  aquoso  humori  admiscetur 
febrisque  post  rigorem  deinde  oritur,  cum 
quod  molestum  est  convolvitur,  sed  minime  ad 
aliquam  corporis  partem  adhaeserit.  Atque  ista 
a  me  dicta  sunt  quomodo  et  quando  morbosus 
rigor  fiat  et  quanam  'ratione,  quodque  post 
hunc-  febrem  incidere  necesse  sit,  et  quaenam 
sint  morborum  principia,  quemque  morbum 
eorum  unumquodque  corpori  adferat,  quaque 
u  morbi  diebus  im¬ 


paribus  iudicentur  et  ex  quo  homines  sani  sint 
et  ex  quo  aegrotent,  tum  etiam  bilis  et  pituita 
copiosior  et  paucior  fiat;  multa  quoque  alia  ex 
ipsa  natura  in  illo  obvia,  quaeque  haec  exige¬ 
bat  oratio,  demonstravi.  Et  haec  quidem  hoc 
modo  commemorata  ad  exitum  perducta  sunt. 

28.  At  nunc  de  lumbricis  latis  dicendum. 
Eos  enim  in  puero,  dum  adhuc  in  utero  est, 
gigni  assero.  Neque  enim,  ubi  semel  uterum 
egressus  est,  tanto  tempore  stercus  in  alvo  ma¬ 
net,  ut  ex  eo  putrefacto  et  diutius  permanente 
tantae  magnitudinis  animal  in  ea  concrescere 
possit.  Qui  enim  sanus  futurus  est,  hesternum 
stercus  semper  quotidie  per  alvum  demittit 


—  468  — 

pcif  '  dxoxar^aip  6  dvbpuxog.  IIoAAa  ydp  enim  puero  in  utero  degenti  ad  hunc  mod 
ytyverat  iv  rfxt  fptjrptpai  Uvn  rcp  xaiStcp  accidunt:  ubi  ex  lacte  et  sanguine  computa! 
rp 6xcp  rotipSe •  ixijv  yivprat  '  xuov  xaua&Seg  acente  ac  redundante,  quod  nimirum  dulce  ex 
dxb  rou  ydkaxrog  xal  rob  alpiarog  guaap-  sistat,  pus  aestuosum  factum  fuerit,  illic  animal 
xopiivou  xal  xkeovdZpvrog,  cire  yhixiog  i6v-  generatur.  Teretes  vero  lumbrici  'illic  eodem 
rog  Zcpov  dxoyevvarat  *  abrou ■  ytyvavrat  modo  nascuntur.  Quam  rem  ita  se  habere  hoc 
Si  xal  apoyyOXat  SkpuvSeg  abrou  rpixcp  rcp  est  indicio:  ubi  pueri  in  lucem  sunt  editi,  mn- 
abrip.  Xqfetjlw  Si  '6ri  rou$'  oiirug  2%ei-  lieres  medicamenta  in  os  iis  indunt,  qldbus" 
ixijv  rd  xatSta  yivprat,  ^apot^ovat  abra  stercus  ex  intestino  exeat,  et  minime  aduratur 
xl  yuvatxeg  (pdppiaxx,  ug  'f/  x6xpogigik6ip  simulque  ut  intestinum  dilatetur.  Postquam 
ix  rou  ivripou  xxl  pti/  guyxauSijj  xal  apca  rb  autem  in  os  indiderint  multi  sane  pueri  tam 
ivrepov  ebpuvbij ■  ixv/v  Si  tpuftiauai,  xokka  rotundos,  tum  latos  lumbricos  una  cum  primo 
S^  rui/  xatSiuv  xal  arpoyybkag  xal  xka-  stercore  per  alvum  demiserunt.  Sin  non  egressi 
retag  ik ftivDag  '  dxexdrpaav  dpca  rp  xbxpip  sint,  in  intestinis  re  ipsa  insunt..  Et  teretes 
r\ )  xpdriy  i)v  Si  fip  dxoxar^ap,  ytyvovrat  quidem  pariunt,  lati  vero  non  amplius,  etsi 
xal  iv  rpat  yaarijpai.  Kal  ai  peiv  arpoy-  eos  parere  dicunt.  Qui  enim  latum  lumbricum 
ybkat  rixrouat,  ai  Si  xkaretai  obxirt.  Kal-  habet,  is  quale  quid  cucumeris  semen  subinde 
rot  (pari  rtxretv  abrdg •  dxoxariet  ydp  o  cum  stercore  per  alvum  egerit,  idque  lumbrici 
dvOpuxog  i%av  rijii  ik/uvSa  riiv  xkaretav,  partum  esse  quidam  affirmant.  Mihi  vero  isti 
oxoiov  atxbou  axip/ia  dkkore  xal  i ikkore  haud  recte  sentire  videntur.  Neque  enim  ab 
gbv  rp  x6xp(p  xal  rouro  elalv  oi  (p^aavreg  uno  animali  tot  pulli  nasci  possint,  neque,  tanta 
rdv  dvSpdxav  'rfjg  ikpctvOog  rixva  eJvaty  est  in  intestino  capacitas  ut  partus  educare 
ipeol  Si  Soxiouat  kiyetvobx  bpD&g  oi  rarot-  queat.  Increscente  autem  puero,  lumbricus 
aura  kiyovreg  •  oure  ydp  dtp’  ivbg  ou  etiam  ex  his,  quae  in  ventrem  ingesta  sunt, 
yiyotr’,  dv  roaaura  ve6a na,  obr'  ebpu%uplp  in  intestino  increscit  et  his  quidem  cum  pu- 
iarl  iv  r$  ivripcp,  dg  ixrpetpeiv  rixva.  Tu  bertate,  quibusdam  etiam  posterius,  aliis  vero 
Si  xatSlcp  7  ix  ruv  peprpicpv  abgavopiivcp  au-,  paulo  ante,  intestino  aequalis  evadit.'  Et  ubi 
gerat  iv  rcp  ivripcp  xal  v/  ikpuvg  dxb  rav-  intestino  adaequatus  fuerit;,.una  cum  eo  incre- 
ig  rv\v  xotkipv  ial6vruv  xal  ytyverat  hp  rcp  scit,  et  quod  maius  exstiterit , :  per  rectum  in- 
ivripcp,  rotat  /iiv  dpca  rp  (j(Sp,  rotat  Si  testinum  una  cum  stercore  excernitur  et  velut 
ilarepov,  rotat  Si  xp6a6ev  bkiycp.  Kal  ixiiv  cucumeris  semen  excidit,  plerumque,  etiam  ma- 
laaOp  rcp  ivripcp,  bptolag  ixabgerat  xal  6x6aa  ius.  Nonnullis  vero  iter  facientibus  aut  vehe- 
dv  fliTav  yivyrat,  dxoxptverai  axb  rou  dp-  menter  laborantibus  et  ventre  incalescente  de- 


—  469  — 

■yoO  £uv  ru  asroxdTcp  xal  ixxlxrei  ofov  at-  orsum  prodit  ipsisque  ex  recto  intestino  quod 
2)oy  ex tyfia,  xokkdxtg  $  **>  /*%?■  %aTl  excrevit  prominet;  ac  id  quidem  facit  et.  ab 
$  ofct  bSoixopiouctM)-.  rakatxapiouat  xal  rijg  ano  resecatur,  aut  retrocedit.  Quod  vero  non 
$eppuu»opb>iV  ?, o%crai  ig  rb  xara  pariat,  resque  veluti  dico  se  habeat,  hoc  est 
xri  ii;b%£‘  £X  r°y  &P%°v  a-brottsi  Tt>  *i»F*b  indicio,  quod  si  quis  hominem  lumbrico  la- 
Qvkos  ,  xal  roOrb  re  xotiet  xal  *  dxoxpterdi  borantem  curet  et  medicamentum  bibendum 
fab  rov  dp%ou,  tj  bxfou  tp%erai.  Zy^ia  exhibeat,  si  quidem  homo  probe  praeparatus 
U  lari  8 ri  ob.rlxrei  akk'  oiirug  l%£i  ug  fuerit,  totus  rotundus  in  pilae  formam  prodit 
tyb  kiya  ■  ixijv  rtg  Ivjrat  rbv  avBpcx rov  rv/v  et  homo  convalescit.  Sin  statim  ad  medica- 
Ik/itvBa  xal  (pdppaxov  ‘  foScp'  xorbv ,  V)v  /aev  menti  potionem  (sine  praeparatione)  deveniat, 
Tu%y  b  Mpaxog  xaklbg  xapeaxeuaaptvog ,  de  lumbrico  abrumpitur  pars  duos  ,  vel  tres 
bgipyerat  '6ty  arpoyyOktf  yevopgtv y  Sxrxep  cubitos  longa  vel  etiam  longior  ac  postquam 
„ -<pcupa  xal  Oytvig  ytyverat  6  ctvSpoxog-  ijv  abrupta  est  longo  tempore  cum  stercore  nihil 
Si  ig  rv/v  QappLaxefyv  ‘  ilpxyrai  eitbbg,  dxop-  prodit,  postea  vero  increscit.  Atque  haec  ar- 
ptjyvurai  dxb  rijg.  IgkpiivSbg  bxbaov  S6o  ij  gumenta  sunt  lumbricum  non  parere,  sed  cir- 
rpetg  xtjyeag  ij  xal  xkelov,  xal  ixijv  axop-  cumcirca  abrumpi.  Est  autem  eius  species  .velut 
payijj,  %p6vtp  xokkip  oit  ytyverat  %-bv  rip  album  intestini  ramentum.  Haec  vero  habet 
ixoxartp  ,  barspov  <T  abierat  ■  Taura  Si  indicia :  ex  alvo  subinde  quale  cucumeris  semen 
larbptd  ian  ori  ou  rlxret  ij  Ekfitvg,  dkkct  egerit  et  ubi  quis  ieiunus  fuerit  alias  atque 
sr eptppi/yvuraf  &rn  Si.rb  freTSog  bxotov  xep  alias  ad  hepar  impetu  fertur  et  dolorem  exci- 
ivripou  i-Capia  keuxbv.  Zvjpiiia  Si  ’ta%er  tat.  Interdum  vero  ubi  ad  hepar  erumpit, 
axoxariet  're  SLkkore  xal  & kkore  .  ofov _  trb  sputa  ad  os  affluunt,  interdum  vero  minime. 
x6ou  rxipjaa  xal  ixijv  vijsrtg  &  otvOpaxog  y.  Nonnullis  quoque  ubi  ad  hepar  vehementer 
alaaei  xpbg  rb  tjxap  akkore  xal  akkore  xal  proruperit,  vocis  defectionem  immittit  et  ex  ore 
x6vov  xapi%et,  xal  Icti  pt,iv  bre  xrCaka  sputa  admodum  multa  effluunt,  quae  paulo  post 
ixtppUt  rip  arb/iart,  ix v/v  at xpog  rb  sistuntur,  subindeque  tormina  multa  in  ventre 
ypxap ,  ori  Si  oiiyt •  lari  Si.  xal  ofat  dvav-  excitantur.  Quandoque  etiam  ad  dorsum  dolor 
Sfyv  e/t()dkkei,  ixyv  lax^g  xpoaxitrtp  xpbg  fertur,  illuc  ,  enim  etiam  incumbit.  Haec  lati 
rbijxap,  xal  xr Oakd  re  xokka  piei  ix  rou  lumbrici  signa  sunt,  verum  hoc  etiam  fit:  ei 
arbfiarog  xdpra,  bktycp  Si  Sarepov '  iararai  qui  hoc  animalculum  habet,  toto  quidem  tem- 
xa!  <sr pbcpog  lyyty verat  xokkog  iv  rijj  Xot-  pore  nihil  horrendum  accidit,  cum  vero  debilis 
ktig  dkkore  xal  Stkkore-  Icti  S^bre  xal  ig  ex  morbo  fuerit,  aegre  reficitur;  lumbricus  enim 
rb  fieraQpevov  bSOvtj  i/ixtxrei,  arypl^ei  yccp  eorum,  quae  in.  ventrem  ingeruntur,  partem 


xai  ivBdSe.  Taura  fftf/xijia  itm  ekfiivdog  xka-  atiqu 
reiyg  ■  yiyverai  Si  xai  r6Se-  dg  $%tn  rouro  fuerit 
rd  Sypiov,  iv  pxiv  r$  t-6/xravn  %p6v cp  ‘Sei-  foras 
v6v  Tt  xapra  dux  clv  grdSoi,  ixeiSdv  Si  dede-  ad  se 
vijoqj,  fx6kig  dva0iperaf  xai  ydp  v/  tkpuvg  dem 
(ieri%ei  n  /xdpiov  rdv  eindvruv  ig  n )v  xoi-  illius 
kiyv.  "Hi/  pxiv  oSv  ’  /xekeSavSfj  xard  rp6xov, 
‘Ciyiaivei'  Ijv  Si  /xii  fxekeSavQij ,  adr optare 
odx  i^ip%erai,  Odvarov  pxivroi  odx  ixdyei, 
dkkd  i-uyxararyifpdaxet.  Taura  Si  /xoi  ei- 
pprai  xepi  ikpxtvBog  xkarciyg,  odev  yiyve- 
rai,  xai  r&v  mpfiljtav  ’  adrijg  xai  rou  voreO- 


xS'.  Tlepi  Si  kiSiSog,  -  dpyijv  p,tv  iyyi-  24.  Qu 
y ver at  dtrd  roB  ydkaxrog,  ixijv  rd  xai-  sum, — ii 
Siov  tykdfy  yaka  /xij  xaBapov  ■  rd  Si  ydka  impurum 
yiyverai  rip  rp60ip  od  xaBapou,  ix ijv  Cpkey-  impurum 
pxardSen  xai  ririom  xai  xorofci  %pijrai,  tibus  utit 
!  /xvi  xadapoiai •  t-Vfx(}dkkerai  ydp  xdvra  lac  omnia 
“  rd  ig  rijv-  xoikipv  ’  ifxxixrovra  ig  rd  ydka.  ea  res  ad 
”E %£(  Si  xai  ‘r6Se  oiiroig-  ijv  i/  rpoQdg  pif  recte  vale 
irymfpifnifl  dkkd  %okdS-pg,  j)  dSpaxoeiSv\g,  sanguinea. 
ij  aipxardSpg,  ij  0keypxar&Spg,  xai  ydka  vum  fit  p 
yiyverai  xovypd v  rip  xaiSUp-  ^u/x^dkkerai  confert  q 
ydp  rd  adpxa  xkelsrov  ig  rd  ydka  dndv  continet. 
adrd  xkeiarov  i%y  iv  iaury.  K ai  rd  xai-  non  purui 
Siov  ijv  Sykaty  and  rijg  rpoCpou  ydka  p xi )  ipse  mori 
xaBapdv,  dkkd  x^dSeg,  dg  tk e%a,  ixivo-  vum  et  m 
rov  adrd  yiyverai  xai  daBevig,  xai  rd  xapdv  affligitur. 


Et  ubi  suxerit  lac 


-  471  — 


H&kera  torte,  V&XJM  Sv 
rompi»  xfll.  brtvoaov.  Kai  irtjv  bpkdty 
yiU  M  xabapbv,  dkkd  yeSiSeg  xal  Qkey- 
LtTuiep,  xal  i%p  rb  xat9(ov  rdg  0to/3ag 
rhp  dxb  rpg  xotklpg.  ig  rijv  xOartv  retvotj- 
eag,  ebpetag  xal  okxobg,  yapierat  9)  xal 
rb  xorbv  xal  rb  tstriov  dxb  rpg  '  rpo0ou  is 
tv/v  xottopv  roO  xat9lou  "oxoiov  ikxet  rou 
ydkaxrog,  xal  dxb  rpg  xotklpg  rb  xdv 
ofiolag  8  n  Sv  ai  Qtofieg  9tp6tev  90vavrat 
ig  rijv  '  xOanv  ■  xal  %v  rt  ixl  rip  ydkaxn 
fiij  xabapbv  ip,  rb  ixaupiax6fxevov  iv  rip  xO- 
m  ytyverai  to&og  rpbxtp  rotip9e.  "{lirxep 
10'  il9ari  povl  xa&aptp  rapa%6ivrt  iv  xuktxt 
j)  iv  %ato,tp  xal  xararrdvrt  uxoardO/xp  Sktg 
ytyverai  iv  r$  piistp ,  oura  xal  iv  rifj  xOan 
dxb  rou  oOpou  pop  xabapou  idvrog •  xal  obx 
igoupierat  are  iv  rcp  xotkcp  louaa  xal  fxd- 
ktsra  '  atyg  ytyvo/xivp  Cito  o9Cvpg  oii  9tip- 
%erat  St&i.rijg  obpijaiog-  xfyywrat  re  bxb 
rou  0kiy/earog  cbpcoO  idvrog,  xdkka  ydp 
ytyverai  rip  iixorrdbpop  rb  Qkbyfxa  poe/uy- 
poivov  xal  rb  xpurov  puxpvi  &%vij  ixiytyve- 
rat,  ixetra  rb  ixtbv  0apo/xu9eg  xpoaytyve- 
rat,  xdk hpg  yevo/zivpg  rou  0Xiypoarog  rou 
iv  rp  xdtxri  ivedvrog  dxb  rou  yakaxrog  xal 
abi-erat  xal  8  rt  piiv  dv  bypbv  iv  rip  xok- 
kfat  ixtyhprai  ii-oupierat.  Au$tg  9e  p  uxo- 
rrdSfip  arepeourat  {j  A tboetdvjg  yiy verat  ■ 
Smxep  i rt9ppog  ix  r&v  A !$av  xal  rijg  ypg 
%uyxaiofiivpg  yiy  verat  xal  iv  ‘  pxiv  rip  xptirtp 
ig  rb  xup  ifofiokp  xexbkhpvrai  rip  oxapltp 
'ol  Afflo/  xal  if  yij  xpbg  StXkpXa  xal  ixijv  rb 


sed  terrenum  et  pituitosum,  et  puerulus  venas, 
quae  a  ventre  ad  vesicam  tendunt,  amplas  ha¬ 
bet  et  quae  multum  attrahant,  potus  et  cibus 
a  nutrice  ad  ventrem  pueruli  pervadit,  quales 
de  laete  attrahit  et  similiter  a  ventre  ad  vesi¬ 
cam  "omne,  quidquid  venae  percolare  valeant; 
ac  si  quid  in  lacte  impurum  insit,  id  quod 
hauritur  in  vesica  calculus  fit  tali  ratione.  Quem¬ 
admodum  in  aqua  impura  conturbata  in  po¬ 
culo,  aut  vase  aeneo  et  sibi  relicta  copiosum 
in  medio  sedimentum  fit,  ita  etiam  in  vesica 
ex  urina,  cum  nimirum  impura  sit ;  neque  cum 
urina  emittitur,  cum  in  cavo  quodam  sit  et 
maxime,  ubi  copia  insigne  est,  non  demittitur 
cum  urina  propter  dolorem;  et  cogitur  a  pi¬ 
tuita,  cum  nimirum  cruda  sit;  nam  pituita  eum 
sedimento  mistum  gluten  fit  ac  primum  parva 
lanugo  oboritur ,  dein  quod  sequitur  arenosum 
adhaeret,  quum  gluten  factum  sit  e  pituita, 
quae  in  vesica  insit,  de  lacte  et  augetur,  et 
quidquid  in  conglutinatione  humidi  superveniat 
cum  urina  reficitur.  Postea  autem  sedimentum 


recrementum  lapides  et  terra  inter  se  aggluti¬ 
nantur.  Sed  ubi  secundo  et  tertio  in  ignem 
coniecta  fuerint,  recrementum  quidem  liquatum 
ex  ferro  foras  prodit,  quod  fieri  oculis  cerni¬ 
tur,  ferrum  autem  in  igne  remanet  et  cedente 
recremento  subsidet  solidumque  ac  densum  red¬ 
ditur;  sic  sane  se  habet  sedimentum  in  vesica. 
Dum  pituitae  glutinum  accedit,  id  quod  ab 


—  472 


SeOrepov  xal  rb  rplrov  ig  rb  vrup  ififik^jj,  if  urina  liquefactum  est,  cum  ea  excernitur.  IP8Um 
fiev  ‘axcipfy  itju  ipyerai  r^xofiiv^  '  ix  rob  vero  sedimentum  subsidet,  condensatur'  ac 
i TiSijpou,  xal  bifvt  bpdrai  rb  yevbpuvov-  6  Si  lidescit,  velut  ferrum.  Ubi  autem  subsederit 
<stSv\pog  h/xvrdverai  iv  ra  vrupl  xal  gupivrtvrrei  et  solidum  redditum  fuerit,  sursum  ac  deorsum 
xpo<sSiSo6<sv\g  rijg  oxupfyg  xal  yiyverat  are-  in  vesica  agitatur,  vesicamque  tundens  dolorem 
pe6g  re  xal  vruxv6g'  obra  Sij  xal  {/  CivrorrdS-  exhibet,  cumque  vehementer  tundat  ac  ulceret 
W  iv  rf  xuart  ■  xbktyg  yevo/xtvijg  rou  ab  ea  aliquid  aufert,  quod  vero  abiicitur  adhuc 
(pkiy/iarog  itjoupierai  ’  rb  ryxbpievov  i/vrb  maiorem  ei  quod  accessit  arenoso  concretionem 
rou  o Spou-  abrvj  Si  t-Ufarirr et  xal  vruxvil  yt-  efficit  et  ad  hunc  modum  calculus  in  vesica  ex 
yverat  xal  erepeoircii  Sirrep  clSypog.  ’E erv/v  lacte  gignitur.  Interdum  vero  fit  etiam  si  pu¬ 
de  tjufivricy  xal  rrepecoSjj ,  xkovierai  iv  ry  erulus . aut  alia  quaedam  inde  oritur. 

xCan  cLva  xal  xara  xal  vtbvov  vrapiyei  xo-  Subinde  enim  ubi  reddiderit  urinam,  celeriter 
irroura  r^v  xConv  xal  dro<pipei:rt  ave'  ad-  urinae  fistulam  occupat.  Quodsi  iam  adulto 
rijg,  lirijv  layupug  x6xrtji,  xal  eXxor  rb  Si  puero  calculus  gignatur  ex  terrae  esu,  non 
‘  &tro(pep6pt, evov  in  fiakkov  rij>  ‘  ivri6vn  if /a/a-  ante  ei  dolor  adest,  quam  ipse  sibreibum  legit. 
pt,&Se'i '  tjbpoTyj-iv  ipyd^erar  '  xal  o  kWog  Et  de  his  quidem  hactenus.  \  Hic  autem  mor- 
ylyverai  rpovrcp  roitpSe  < ivrb  rou  yaXaxrog  bus  quinque  habet:  signa;  cum  urinae  reddere 

’  iv  rjj  xOan.  ”E<rr i  S'  bre  yiyverat  '  xljv  vult  dolore  afficitur  et  urina  paulatim  velut 

rb  vralSiov  ibvy e . vj  dXty  ng  axb  urinae  stillicidio  laborantibus  effluit,  et  inter- 

roOrou  yiyverat-  akXore  yap  xal  dkkore,  dum  subcruenta  est,  utpote  vesica  a  calculo 
itrvjv  obptjay,  raytiag  '  ivri\apt,f$dvei  rijg  oii-  exulcerata  et  vesica  inflammatione  vexatur;  ve- 
p^Spf/g-  "Hv  Si  rou  vratSlou  ijSy  aiitjuvoptivou  rum  id  non  apparet,  indicio  tamen  est  sumina 
kWog  yivyrai  drb  yearpcnyttfg ,  6  vrbvog  oii  praeputii  pars.  Interdum  vero  arenosa  cum  urina 
veapeert  "  oi  vrplv  ij  tsirov  aiirbg  iuurtp  atpif-  demittuntur.  Demittuntur  vero  propter  tales  res, 
rat.  K al  raura  jaiv  ig  rouro  ptoi  elpv\rai.  quales  dicam:  interdum  calculi  duo ,  aut  etiam 
Si  v/  vouaog  i%et  vrivre-  irf v  re  oii-  plures  alii  parvi  eodem  oriuntur  modo,  quo 
pijrat  Uky  «r ovierai  xal  rb  oSpov  xar'  bkl-  unum  nasci  dixi.  Fit  autem  etiam  hac  de  causa: 
yov  jiiei  tixxvrep  arpayyouptx om  xal  hn  cum  concretus  fuerit  calculus  et  arena  quae 

bipaiptov  ofa  rijg  xCartog  vikxa/iivtig  i/vcb  rou  separata  sit  stratum  altum  in  vesica  effecerit, 

kWou  xal  v/  xOarig  Qkeyfoalvet-  dkka  rouro  advenientem  vero  arenam  calculus  non  ad  se 


—  473  — 


piv  dQavlg-  te  dxpoxoaBtvf  lari  te 

foe  teoupberai  ^apopedtea.  'Txb  roiot Wavte, 
oiav  ly&  ¥a>  tewpiereu-  ‘Ion  bre  Xlboi 
$fo  1)  xal  ’  xXeloveg  Irepoi  '  apuxpol  rpbxcp 
rq  «Ot<p,  lioxep  xal  rbv  ha  elpvjxa,  ‘yl- 
y/onai  •  ylyverai  te  ‘  xal  bro  roOrou  ■  hr^v 
o  XlSog  guptxayijt  xal  fidBog  yhyrat  h  r  j 
xOan  ry  ^dptptip  ry  yevofihij  %oplg,  IX- 
BoOoifg  te  rijg  0dptptou  o  XlOog  pov/  xpoekdfa 
rpog  ‘iaurip,  iAAa  fiapurlpt)  xal  xXelav 
yhyrai  liare  pibv  xljyvuoBdi  abrv\v  xpbg 
eauri/v,  xal  oSrag  SOo  XlBoi  ylyvovrar  yl- 
yvovrai  te  xal  xXeloveg  rp6vnp  rtp  abrip  xal 
j-uyxpouope&vav  xpbg  dXX^Xoug  h  rij  xXov^at 
repiBpaOerai  xal  teioupberai  rb  tpa/a/aHteg. 
"Ean  te  bre  xal  bxifv  xarOXBy  0apeptog  ’  ig 
rijv  xOanv  xal  ptv\  xpooxayy. 

xe'.  Aiyouai  te  riveg  bn  rb  xiv6ptevov  Ig 
rbv  xveOptova  Ipyjerai,  ix  te  roOrou  Ig  rb 
&XXo  aupea-  olrot  te  oi  raura  Xiyov reg  te- 
afi&XXovrai  roOrtp,  5  piOXXa  ipietv  bn  b 
xveOptav  xolX6g  lari  xal  xpbg  abrip  lari  at 'i- 
piy%-  b  te  xveOpeav,  el  fivj  xolXog  ijv  xal  ‘  ol 
i 'i  oOpiyi;  xpoael%ero,  obx  dv  IQdvei  rd  £$a, 
’  tpBeyybpieBa  ydp  dxb  rou  xveOpiovog  brt 
xoTXbg  lari  xal  o/  tf  aOpiy §  xpbaean  ■  te- 
apBpol  te  rbv  066yyo v  rd  %elXea  xal  i) 
yXuaaa •  xdXXiov  te  ptoi  xepl  roOrou  tety- 
Xarai  h  rij  xepixveuptovly.  T olai  ouv  teoxl- 
ouai  rb  rorov  Ig  rbv  xveOptova  0lpeaBai  Ivav- 


attrahat,  sed  ea  gravior  et  copiosior  fiat,  ita  ut 
ipsa  secum  concrescat,  atque  ita  duo  fiunt  cal¬ 
culi;  fiunt  autem  plures  etiam  eodem  modo  et 
cum  inter  se  colliduntur  in  agitatione  commi¬ 
nuitur  arenosum  illud  et  cum  urina  evehitur. 
Interdum  vero  etiam  ubi  arena  ad  vesicam 
descenderit,  neque  in  sese  coierit. 


25.  At  vero  dicunt  nonnulli  id  quod  bibitur 
in  pulmonem  deferri  ex  eoque  in  reliquum  cor¬ 
pus.  Hi  vero  eo  quod  dicturus  sum  falluntur, 
quod  pulmo  cavus  exsistit  eique  annexa  est 
fistula.  At  si  pulmo  cavus  non  esset,  neque 
ei  adnasceretur  fistula,  animalia  nullam  vocem 
emitterent.  Vocem  enim  ex  pulmone  edimus, 
quod  cavus  sit  pulmo  et  fistula  ei  annexa  sit. 
Vocem  autem  labra  et  lingua  articulatam  red¬ 
dunt.  De  hoc  autem  a  me  exactius  dictum  est 
in  pulmonis  inflammatione.  His  igitur,  qui  pu¬ 
tant  ad  pulmonem  potum  deferri,  opponam  quae 
hoc  se  habent  modo.  Potus  in  ventrem  con- 


-  474  - 


rlHaopcai-  $Xfi  Si  ’  o'6rag\  %apiet  rb  crorbv 
ig  rijv  xoiXiyv,  dicb  Si  rijg  xoiXfyg  'rb  IU« 
a&pca  iiravpiaxerat.  Noijaat  St  %py/  oxbaa 
pciXXa  ipteiv-  Xtycc  St  for 6pia,  ori  ‘rb  ro- 
rbv  ob  %up£ei  ig  rbv  jt vebpiova,  dXXoc  ig 
ri\v  xotXfyv,  rdSe.  Ei  yap  rb  vrorbv  %up£oi 
tg  rbv  vrvebpcova,  bxbrav  b  ic vebpcav  TXyobijj, 
obx  clv  friSiag  rbv  avbpaxov  dvacrvteiv  obSi 
QbtyyecSai  SbvaaSar  ob  yap  clv  ety  rb  dv- 
rvyx/ov  rip  xvebpcovi  crXljpet  tbvn  ■  xal  iv 
pciv  rouro  for6pi6v-ian.  "Evceira  e 1  tyfipee 
rb  crorov  tg  rbv  yrvebpcova,  rcc  atria  '  clv 
i] pciv  i-ypa.  ibvra  obx  dv  bpcoiag  iirtaaero- 
S6o  St  ierbpta  raurd  tari.  K al  rcc  0dp- 
pcaxa  St  rcc  bcrijXara,  iari/v  vriapcev,  ‘%aptei 
{jpciv  rv[g  xoi Xiyg  TE%«t  St  xal  r6Se  o!l- 
rag  ■  ox6aa  (pccppcaxa  xaOaprixcc  ian  &va 
ij  xara ,  {)  xal  dpctpbrepa  raura  croitei , 
xavra  'xaiei  xdpra ,  xal  ra  pciv  fo%upic  ab- 
r&v  J}v  r(v%))  dipaabai  n  rav  dcraXcbv  rou 
a&fiarog,  iXxoi'  ra.  St  pcaXaxdrepa  dpuSov 
.  ccoiiet,  rou  %purbg  3  n  dv  dXsiQStf'  el  Si 
iXOoi  n  rairrav  r&v  tyappcdxav  tg  rbv  xveb- 
pcova ,  Soxtei  clv  pcoi  r t  pciya  croiijaat  xaxbv  ■ 
rb  yap  QX iypca  rb  dcrb  rijg  xe0aXijg  iv 
xdpra  bXiycp  %p6vcp  iXxoi-  dxaXbv  ydp  xal 
dpaibv  xpijpcd  ian  b  xvebpcav  xal  ijv  eX xabij, 
ob  xaXdg  it-ei  xeivog-Std  ye  xoXXd.  'H  Si 
xotXfy  brb  rou  (pappcdxou  ob%  eXxourai ,  '6rt 
Xpypcd  tari  foyupbv  ‘  Siaxep  Sdppca ■  xal  ruv 
pciv  AtfSbav  xptovrai  oi  xXeforoi  rdv  xry- 
vtccv  rofoi  pciv  Stppcaai  dvrl  ipcariav,  rij<n  Si 
xoiXiyGi  dvrl  SuXdxov  fo%vpov  ykp  xpijfia 


cedit,  e  ventre  vero  reliquum  corpus  eum  hau 
rit.  Ad  haec  vero  argumenta  animum  attendere 
oportet,  quae  proferam,  cur  potus  in  ventricu¬ 
lum,  non  in  pulmonem  concedat.  Si  enim  po 
tus  ad  pulmonem  ferretur,  ubi  pulmo  oppletus 
esset,  non  facile  quis  spiritum  trahere,  neque 
loqui  posset.  Neque  enim  pulmone  pleno  esset 
quod  sonitum  contra  redderet.  Et  hoc  quidem 
unum  est  argumentum.  Deinde  si  potus  ad 
pulmonem  procederet,  cibi,  quum  sicci  nimi¬ 
rum  essent,  non  ut  nunc  coquerentur.  Istaque 
duo  sunt  argumenta.  Quin  et  medicamenta 
ventrem  subducentia  ubi  potu  sumpserimus, 
nobis  cedunt  extra  ventrem.  Habet  autem  etiam 
haec  res  se  ad  hunc  modum  s  quae  medicamenta 
sursum  aut  deorsum,  aut  utroque  modo  pur¬ 
gant,  omnia  valde  urunt  et  ex  his  quidem  va¬ 
lentia,  si  forte  mollem  aliquam  corporis  partem 
attigerint,  eam  ulcerant;  leniora  vero  turbati¬ 
onem  in  corporis  superficie  excitant,  ubicumque 
illita  fuerint.  Sin  aliquod  ex  his  medicamentis 
ad  pulmonem  veniret,  magnum  aliquod  malum 
mihi  excitare  posse  videtur.  Pituita  enim  ex 
capite  veniens  eum  parvo  admodum  tempore 
exulcerat,  cum  tenerum  quiddam  et  rarum 
sit  pulmo;  qui  si  ulceratus  alicui  fuerit,  multis 
sane  de  causis  is  non  bene  haberet.  Venter 
autem  a  medicamentis  non  exulceratur,  cum 
robustum  quiddam  sit,  velut  corium  scilicet. 
Et  in  Libya  plerique  ex  incolis  pecorum  pelli¬ 
bus  pro  vestibus  et  ventribus  pro  sacculis  utun¬ 
tur.  Ventriculus  enim  robustum  quiddam  est. 
Praeterea  vero  ubi  homines  vinum  nigrum  in- 


—  475  — 


,  lert.  "Esrara  iTv)v  lito  olvou  pt-  gesserint,  nigra  per  alvum  egerunt.  Haec  qui- 

Aavo?  6ap>f%bdai  °‘  dvbparoi,  dTOTartouai  dem  omnia  argumento  sunt.  Ac  ubi  allia,  aut 
utXava.  Taura  Si  Taura  larbpid  ite'  xal  aliud  gravis  odoris  edulium  comederimus,  uri- 
Itriiv  axopoSa  tpdyupev  ij  n  dXX o  bSpaXiov  nam  cibi  odorem  referentem  excernimus.  Et 

Rp&fia,  Sioupiopev  1  ’6Tov  rou  [Spdparog.  haec  quidem  argumenta,  tum.  ea  quae  dicturus 

Taura  pb  'rct  iar6pid  l^eanaxtijvaaSai, —  sum,  spectare  licet.  Si  quis  cyceonem  biberit, 
M\  T6Se,  o  n  ptXXa  tpieiv-  el  ng  xu-  aut  farinam  coctam  aut  aliud  quid  huiusmodi 
xeuva  ‘ tioi  Ij  aXyrov  I06bv  poQofy ,  Ij  n  sorbitione  acceperit,  idque  ad  pulmonem  per- 
4A7.0  roiouro,  xal  iXSoi  ig  rbv  TveCpova,  veniat,  hunc  ne  minimum  quidem  temporis 
Soxiopev  dv  abrbv  oitSi  tyeiv  odSi  bXlyov  victurum  speramus.  Ubi  enim  paulum  quid  pi- 

ypbvov  iTt/v  yap  n  pixpov  ?Afy  Ig  rdv  tuitae  ad  pulmonem  aut  eius  fistulam  venerit, 

Tveupova  QXSypa  vf  ig  rijv  aCpiyya  aiirou,  multa  et  valida  tussis  convulsioque  oboritur. 
TOkty  /3^  re  xal  la%upi[  ylyverai  xal  Si  igitur  utique  vixerit,  qui  cyceonem  biberit, 
araapbg-  el  <To5v  dpa  xal  Z&ei  b  dvbpaTOg  'aut  farinam  coctam  sorbitione  sumpserit,  ubi 
nuv  rdv  xuxedva  vj  rb  aXyrov  potpiav,  rea-  concocta  sorbitio  fuerit,  copiosum  et  vehemen- 
aoptvou  rou  poQtjfiarog,  Sippyjv  dv  Soxta  tem  calorem  multumque  dolorem  in  corpore 
roXXljv  re  xal  la%upviv  rip  i v&pari  ytyveaSai  excitatum  iri  censeo,  quippe  non  ut  fieri  debet 
xal  t6vov  toXX bv,  'liare  oiix  dv  dTOTaroly  alvi  excreta  demitteret,  si  ad  pulmonem  deve- 
xarct,  rpbrov ,  ‘  el  ig  rov  TveOpova  IX bot.  nisset.  Illaque  septem  sunt  argumenta.  Prae- 
Taura  ibi  iarbpia  eTrd  tari ■  ereira  rb  ydXa  terea  qua  ratione  lac  pueros  enutriret,  si  qui- 
Twg  dv  irpetpe  ra  TaiSla ,  e’l  ye  '  yaptoi  dem  ad  pulmonem  concederet?  Quod  est  aliud 
Tpbg  rov  Tve6pova\  rouro  di  larbpiov  dXXo  a  me  adductum  argumentum.  Ac  ne  illa  qui- 
poi  xal  ’  odi P  dv  iTyyaybpyv  lyoye  r $  dem  argumenta  ad  orationem  nostram  proban- 
Xbycp  roiouro  larbpiov  odSiv,  el  pv\  ori  roX-  dam  adduxissem,  nisi  adeo  multi  potum  ad 
Aoi  xdpra  rccv  dvbp&Tuv  rb  TOrbv  Soxtouai  pulmonem  concedere  existimarent.  At  necesse 
ig  rov  Tvedpova  yjxpieiv  xal  dvdyxy  iarl  eum,  qui  velit  auditorem  a  pristina  sententia 
Tpbg  rd  la%updg  Soxiovra  toXX d  ra  larb-  deducere,  suisque  verbis  fidem  facere,  ad  ea 
pia  tTayeabai,  el  ‘rig  piXXet  rbv'  dxodovr  a  quae  firmiter  in  opinione  inhaerent,  multa  ar- 
ix  rijg  Tplv  yvdpifg  peraarpiipai  rolai  ”  eau-  gumenta  proferre.  Atque  ob  eam  causam  potus 
rou  X6yoiat  Ttlaeiv.  Kcsl  Sia  rbSe  oh  yppiei  non  ad  pulmonem ,  sed  ad  ventrem  fertur,  quod 
rb  Torov  ig  rbv  Tvelpova ,  dXX'  ig  rijv  xoi-  ei  prope  adiuncta  est  gula  quae  semper  hiat  et 


—  476  — 


A<V,  '6n  xpoaa^jg  'abrij  lari  b  ar.6fia%og  ad  quam  tendit,  simulque  pulmonis  fistulae  tau- 
dsi  %daxav  xal  %apiei  Ig  ixeaov ,  xxl  &pt.a  quam  hederae  folium  ita  incumbit,  ut  si  ad 
ixixetrai  rj  aCpiyyi  rov  xveOpeovog  ibaxep  eum  feratur  in  devorando,  minime'  in  se  de- 
xiaaoO  Qbkkov,  liare  oltx  S.v  xapxxaStei  iv  mittat.  Atque  de  his  hactenus. 
rij  xaraxbai,  el  %aplei.lq  abrbv.  K x\  raura 
ig  rourb  pioi  elpyrai. 

xg\  Xaplei  ’  Si  rb  Xorbv  k  rviv  xoiXfyv  26.  In  ventrem  autem  potus  fertur,  a  quo 
xal  ix v/v  xkyaQij,  b  axkv/v  !  ax’  atirijq  SI-  eum  repletus  fuerit,  lien  eum  recipit  et  adve¬ 
la/  xxl  SiaSiSol  ig  r'ag  (pkl/Saq  xxl  k  rb  nas  et  omentum  transmittit  et  ad  declive  deor- 
ixixkoov  xxl  k  rb  xdravreg,  k  re  ri\v  sum,  ad  scrotum,  ad  crura  et  ad  pedes  demit- 
’6a%i V.  xa*  &  r'a  rxlkea  xai  &  rghq  x6Sag,  tit;  cumque  morbus  supervenerit  multae  illi 
xxl  ixijv  vouaog  ixiylvvirxi  r$  uSan  t0  xok-  aquae,  a  ventre  semper  ad  lienem  concedit, 
ktp,%aplei  SixSrvjg  xotMfg  k  rov  axkijva  dei  cum  homo  biberit.  In  hoc  autem  morbo  etiam 
ixv\v  xfy  b  dvSpoixoq.  Vtyverai  Si  ixl  rijg‘  accidit  ut  febris  liberi  sint,  nisi  ardor  quidam 
xobaou  ra{irv\q  liare  poij  xuperatveiv,  dAA’  in  ventriculo  insit,  aut  homo  sitiat,  vesica  vero 
ijv  iv  rij  xoiXfy  ‘xaupod  rt  %  xxl  b  dvSpaxog  et  venter  non  percolent,  uti  decet,  neque  idoneo 
Si^$ ,  '  ij  Si  xCanq  xxl  %  xotkly  pivj  SiqSlaai  victu  homo  utatur.  Lien  vero  aliquantum  ae- 
x ard  rpbxov,  pxjSi  ixirvjSehp  Sixfry  6  dv-  grotans  potum  e  ventriculo  attrahit  et  scrotum 
bpaxoq  ^pvjrai.  'O  $  axkijv  *  iixovoaluv  pellucidum  evadit  et  iugulum,  cervix  et  pectus 
?A  xei  ax  b  rvjg  xmKlyq  rov  xorou,  ’  xxl  v/  extenuatur,  cum  ex  morbo  colliquescat,  ethu- 
Ssx>l  StxQxvk  ylyveral,  xxl  ai  xh ffieg  xxl  mor  in  ventrem  defluat,  inferioraque  aquae  plena 
6  rpcixy A°S  “1  T“  rrijSex  xarakexrOverar  sunt  et  venter  cibum  refugit  et  quandoque  qui- 
*  rjxerai  ydp  ixb  rijq  voOaou  xxl  xarxpplei  dem  valde  adstrictus  est,  quandoque  vero  fluit, 
k  r^v  xoiXlv/v  rd  re  xdra  HS&roq  xk ia  lari  neque  vesica  probe  transmittit  ut  plurimum  et 
xxl  aairlei  ij  xoikbj ,  xal  ori  piiv  xdpra  ari-  horror  subinde  corpus  pervadit  interdumqne  fe- 
yei,  bri  Si  xarapplei,  ij  re  xOang  o£>  Snj-  bris  supervenit  et  quibusdam  facies  intumescit, 
Hei  xard  rpbxov  cbg  ixl  rb  xkeiarov  (pplxvj  quibusdam  minime.  Nonnullis  vero,  ubi  rnor- 
re  Siataaei  dkkore  xal  dkkore  Stic  roo  ad-  bus  diuturnus  exstiterit,  tibiae  rumpuntur  in- ' 
poaroq,  xal  xijp  lari  '6re  lxika/i(Sdvei,  xal  deque  aqua  effluit  et  insomnia  corporisque  im- 
rb  xpbaux ov  rtiv  poiv  olSaklov  yiyverai,  rdv  becillitas  praecipueque  lumborum  oritur  et  ubi 
Si  olr  lari  S"  olai  xal  xarappijyvuvrai  ai  quis .  vel  paululum  tantum  plus  comederit,  aut 
xvijfoat ,  ixvjv  xpoviov  rb  vboifpoa  ylvyrai,  biberit,  lien  affligitur  crebrumque  spiritum  sem- 


—  477  — 


fet‘al>r66ei)  BSap  mi  bypwnfy  irurforei 
xctl  dSuv 'apihf  rou  rd/iarog  xai  pidXmra  rifc 
i sQ6og,  mi  ierij v  r i  <pdyy  V  sr%  xai  bXlyip 
xMov,  rovierat  6  ffsrA^v,  mi  rd  arveupca 
mmbv  dei  diplet.  Taura  Si  otfpiijia  BSpa- 
sriSs  sin.  "Ecn  Si  mi  irepi  ri\v  xotXtyv  peou- 
,ov,  Sj  mi  rupdg  XaP6vrog  ij  mi  o!>%i,  mi 
if  yaarvip  pieydXy  ytyverui  mi  xtp&irXarai 
S Sarog,  rd  Si  SLva  rou  edpearog  Xexra 
yiyverar  '  oiira  Si  SiareSem  rd  affinia 
‘  jr dvra  ^hf%p6rcpd  lari  xai  &p ia  £v  roTtri 
oxiXeat  BSap  ohx  ixiyiyverai  mi  d  x 6vog 
roeofrrip  iXdarav.  n^i  SI  r)v  xoiXtyv  ptoB- 
m  Sid  r 6Se  BSpa^i  ytyverai  •  i^v  ydp  dXig 
ixiyhyrai  mi  'oSbg  iv  dpxpjri  pii)  yivyrat 
ig  rd  xdra,  dXX '  *  dzoXyipSiij  dXig  iv  roloi 
(pXe[iloi<7i ,  dre  dvarvovjv  pii)  ‘  ’d%av  piijre  dva 
piijre  xdra,  dnoarippifyv  t%ei.  "Clerep  ei 
ng  dyyog  piiya  puxpdrropiov  ‘  dvroXa(Sdv 
xaratxrpfys^  &>  rdyei,  eTra  xar'  ipmxfyv 
diro  rou  rrdpiarog  dtyiXoi  ro  irr ixeipievov  xai 
fjy  rouro  xoiipaq,  rd  BSap  oBx  Sv  peCrete 
ii-a-  ’  oh  ydp  ?%£/  dvaxvoipv,  dXX'  *  dxoxi- 
xXeirai  dxd  rou  evrbg  vrveOpiarog-  iveovydp 
rd  xveupia  vrXypol  rd  dyyog  xai  dvrumppl- 
Zet  rip  it- a  tn/eC/iari  xai  oiix  lari  BSan 
dxSpOfivi  fad  rou  xveOpiarog  rou  rXypouvrog 
rd  dyyog  xai  apia  imxeipiivou  r$  BSarr 
ei  Si  ng  xXlveie  xa$’  i/auxfyv  rd  dyyog 
xar  d  xuOpiha  rp^aeie,  O-eXeCaerai  rd  xveB- 
pia  ix  rou  dyyeog •  i^i6vrog  Si  roO  srveBpia- 
rog  x®P&‘  xai  rd  BSap  Iga.  OBra  Si/  xai 


per  emittit.  Atque  ista  aquae  inter  cutem  sunt 
indicia.  Consistit  autem  etiam  in  ventre  solo 
sive  febris  prehenderit,  sive  non,  et  venter 
magnus  fit  et  aqua  impletur,  superiores  vero 
corporis  partes  gracilescunt.  Iis  vero,  qui  ita 
se  habent,  signa  omnia  debiliora  sunt,  simul- 
que  aqua  in  cruribus  non  inest  laborque  eo 
minor  est.  At  vero  circa  ventrem  solum  aqua 
inter  cutem  istam  ob  causam  exoritur.  Nempe 
ubi  magna  copia  accesserit,  neque  per  exordia 
ad  inferiores  partes  via  detur,  sed  coacervata 
in  venis  resideat,  nimirum  ut  quae  respiratio¬ 
nem  non  habeat  neque  sursum,  neque  deor¬ 
sum,  firmam  habet  sedem.  Non  secus  ac  si 
quis  magnum  vas  angusti  oris  occlusum  subito 
convertat,  deinde  sensim  operculum  ab  ore  de¬ 
trahat,  idque  ubi  fecerit,  aqua  foras  non  effluit, 
cum  perspirationem  non  habeat,  sed  a  spiritu 
qui  intus  est  intercludatur.  Spiritus  enim  inter¬ 
nus  vas  opplet  et  externo  spiritui  obluctatur, 
neque  aquae  excursus  datur,  cum  spiritus  vas 
impleat  simulque  aquae  superincumbat.  At  si 
quis  vas  sensim  inclinet,  aut  in  fundo  perfora- 
rit ,  spiritus  e  vase  effertur ,  quo  egresso  etiam 
aqua  foras  concedit.  Ita  sane  in  aqua  inter- 
cute,  si  quidem  sursum  aut  deorsum  perspiratio 
per  venas  fiat  per.  morbi  initia,  ad  crura  et 
pedes  aqua  fertur,  sin  minus,  isthic  solum 
circa  ventrem  volutatur.  Ac  de  his  quidem  sic 
a  me  dictum  est.  Accidit  autem  mulieribus 
etiam  hydrops  in  utero  et  ventre  et  cruribus 
et  reliqua  signa  omnia  habet  eadem;  de  quo 


—  478  - 


rcp  liSpan  ■  !jv  pb  raparvovj  ‘  lj  dva  S)  x&ru 
Sia.  r&v  ^Xefiiav  yivyrai  b  &p%ij  rijg  voO- 
<xou,  ip%erai  '  xal  ig  ra.  ax iXea  xal  ig  roi/g 
r6Sag  b  OSpaip-  ijv  Si  pt/,  aiirou  poOvov  el- 
Xierat  repi  rty  xoiXfyv.  ’  K al  olira  pb  poi 
repi  roOrav  elpt/rai.  r/yverai  Si  xal  rijn 
yuvai^l  6  SSpaifi  b  ryci  pljrpyei  xai  b  rijrt 
xotXhgei  ‘xal  b  rotat  axiXeai,  xal  rdXXa 
oypijia  r&vra  raiird  Ia %er  droritpavrai 
Si  poi  b  rotat  yuvaixetoiat  voatjpaai  repi 
aiirou.  AZ  rai  al  rpetg  ISiat  r&v  voaifpdruv 
drb  rou  ilSparog.  Ttyverai  Si  ra  voatjpara 
rdvra  ra%iag  %a teret,  xal  rdvra  abierat 
ru%iag'  in  Si  ypXer&repa  ytyverai,  Ijv 
df  eripv/g  voOaou  rb  rapa  nf%6b  ig  roOro 
repiiXby.  "Hv  pb  oSv  b  rd%e'i  rpoaxara- 
Xd(Siji  rb  v6rvipa  rbv  cLvbparov,  fotfaxei,  Sire 
ri ]g  voCaou  xponardr^g  yevopbv/g-  iri/v  Si 
xal  i ‘i  xoiXhf  ebpoog  ybqrai,  xdpra  Ovfaxei 
ra%iag,  irata v  re  xal  Sia\ey6pevog.  Taura 
Si  poi  etpv/rai  repi  OSpurog  bkv  re  ytyverai 
xai  ’6rt  ra.  oqpijia  abrou  rdSe. 


a  me  in  morbis  mulierum  dictum  est.  Atque 
tres  hae  sunt  ab  hydrope  morborum  formae 
Hi  autem  omnes  morbi  celeriter  difficiles  sunt 
celeriterque  omnes  increscunt.  Longe  vero  gra¬ 
viores  sunt,  si  corpus  alio  modo  tabefactum  ad 
hunc  delapsum  fuerit.  Si  hic  morbus  igitur 
subito  hominem  post  alterum  corripuerit,  mo¬ 
ritur,  cum  nimirum  morbus  admodum  diutur¬ 
nus  fiat.  Quodsi  etiam  alvus  fluida  fuerit,  ad¬ 
modum  cito  tum  sentiens,  tum  loquens  moritur. 
Atque  ista  mihi  de  hydrope  et  eius  ortu  et 
quod  ipsius  haec  signa  sunt,  dicta  sunt. 


riEPi  roNHs. 
nEPI  OT2IOE  IIAIAIOT. 

ESTI  AE  BIBAION  EN  MONON,  O  ATTOZ  O  ETITPATAE  ONOMAZEI  TO 
nEPI  OTEIOE  nAIAIOT  TOT  EN  TOKHI-  ETITErPAnTAI  A’  TOO 
TOT  ATTOT  IATPOZOMETOT,  T4>’  OT  TO  nEPI  NOTIHN 
TETAPTON  KAI  FTNAIKEIX1N  TO  nPHTON. 


DE  GENITURA. 

DE  NATURA  PUERI. 

EST  AUTEM  UNUS  TANTUM  LIBER,  QUEM  IPSE  AUCTOR  APPELLAT  DE 
NATURA  PUERI  IN  PARTU.  CONSCRIPTUS  VERO  EST  AB  EODEM 
IATROSOPHISTA ,  A  QUO  QUARTUS  DE  MORBIS  ET  DE 
MORBIS  MULIERUM  PRIMUS. 


■ 

' 

01  n  V„  TATO^' KS  TOT  TOUJATI  ZOUTQ  gEn 
I-3T  ||H 

' 

. 

ro  r  i  a  H  u  t  a  t/i  3 

' 

reaoti-aa  eimuvup 'ou$i  a  .ATeiHTOSca®!^.'® 
wmam  shisom  ,  ^J9H 


nEPI  fcTEIOS  IIAIAIOT 
TOT  EN  TOKXII. 

'  N 6pog  /tiv  z&vrx  xpxrCver  vt  Si  yov% 
rou  ivSpbq  ipycrxi  xsrb  zxvrbq  rou  '  uypou 
ro 0  h  r$  rH/xxri  i6vrpq:,rb  Irypupbrxrov 
xzoxpMv-  rourou  Si  ieropi  ov  r6Se,  trieri)». 
XxyveCra/xev  Ofaxpbv  ‘oiira  posSivreq,  r$s- 
vteg  yiyv6/xe6x.  vE%£i  St  ourso- xxl 
i 'euptt  frxb  zxuybq  rou  r&jxxrog  Ji? 

rb  'xlSo7o)iq  .oiri,  uzor'pf^ojjjtwis(  xxl  Oep/xxi- 
Wji£m<sy  xxl ,  ffXypeupotvpiei  'xrzep  xvyaiLpq 
i/oztzrei  xxl  r!p  c&fxxri  zxvrl  ySovti  xxl 
MfjfU/j  M  T0^T0U  zxpxyiyverxf  rpiPofitvou 
Si  toO  xlSofpu  xxl  rou' cLv&pStkou  xtnvfpivou, 
rg  uypou .  kpfgxherxi  ;ra  iv  <s4}oxri  xxl 
Six%&grxi-  xxl  xXovierxi  uirorijg  fwijpipg.  xxl 
HQpiei  xxbxzsp  xxl  r&Vux  uypx  ^urxvrx 
x>yOve6fi£vx  otQphr  otiru  St  xpv  r$  &v$p4Zip 
izoxphorxi  fczb  •  roupiypou  '  &0psourog  ,,rb 
l<s%vp6TXT°v  xxl  ztbrxrov  xxl  ipyerxi  iq 
rbv  varixlov  /iueMv.  ’E zvjv.Si  IXbyi  iq  r.ourov 


DE  NATURA  PUERI 
IN  PARTU. 

1.  Lex  quidem  omnia  sibi  subiioit.  At  vero 
viri  genitura  ex  universo  humore,  qui  in  cor¬ 
pore  continetur,,  proficiscitur,  a  quo  quod  va¬ 
lidissimum;.:  est  excernitur.  Cuius  rei  illud  est 
argumentum,  quod  ubi  rem. veneream  exerce¬ 
mus,  tantillo  emisso  imbecilles  evadimus..  Istud 
vero  .sio  se  habet:  ex  toto  corpore , venae  et 
nervi  in  pudendum  procedunt,  quorum  attritu, 
excalefactione  et  regletipne  velut.  pruritus  exo¬ 
ritur,  indeque  ad  totum  corpus  voluptas  et  ca¬ 
lor  permanat.  Trito  autem  pudendo  et  moto 
homine  humor  in  corpore  concalescit  et  diffun¬ 
ditur  et  motu,s  agitatur, et  spumescit,  non  secus 
ac  reliqui  omnes  humores  agitati  spumescunt. 
Sic  vero  etiam,  in  homine,  quod  validissimum 
est  et  pinguissimum  a  spumescente  humore  se¬ 
cernitur  et.,.ad  spinalem  ..medullam  progreditur. 
Ad  quam  postquam  genitura  pervenerit,  ad 
renes  fertur;  eo. enim  via  tendit  per  venas;  ac 


—  482  - 


^  yovvj,  %apbei  rapS  roiig  vetypoCg-  raOnp 
yap  i )  bS6g  brn  Sia  Qfe[3iiv  xbjv  oL  vebppol 
bkxabSxsi ,  ban  'ire  xal  aifia  gvpibpiperai- 
rapa,  Sb  rSav  vtQptiv  lp%erai  Sia  r&v  bpyjav 
piwartcv  bg  to  altetov  ■  Xal  %aptei  ob%  bry 
rb  oupov,  akka  oi  akfe  bS6g  lari  ra&ryg 
l%e/it vif.  Kai  oi  b^oveiptZrtrovreg  Sia  rSSe 
b^oveipSarooar  brbfv  to  uypbv  rb  bv  rtp  crS- 
poari  Siaxe%Ofi£vov  %  Xal  Siatepfiov,  eire 
brb  ra\airapiyfg\  sire  ‘xal  uro  akkoo  r i- 
vbg,  aCppbei  xal  droxpivo/itvou  Sr'  abroS 
bpav  raplarardi  ‘61  bj  kayvbty.  'Kkk'  oii 
/ioi  *bpl  bveipibSSbvrav  b  Mybg  xdl  raxrbg 
roO  voabfptarog  ‘8  rl  lari  xal  oxSra  bptydi 
%trui\  Xal  Si6ri  kpb  “kbtiyilbfifgi  K ai  taura 
fiiv  bg  to6t6  fioi  ilptarai. 

/3'.  O i  Sb  ebvouyoi  Sia  *  rd.Se  Oh  kayn'6- 
oikji,  '6n  crQiuv  b/  SioSog  ApakSCverai  Mfs 
ybvijg-  lafrfoip  St'  diiruv  i&V  bpyjdv  1} 
bS6g ■  xal  veupa  reivet  ferra  xal  rvxva  bg 
rb  alSolov  bx  rcbv  bpytav,  ofai  dciperai  Xal 
XaQferai,  xal  raCra  bv  rfj  rofdj  drOfbfuib- 
ttti,  *  Stb  ou%  OrSp^oon  oi  ebvoo^oi  %p>j- 
sroi’  rav  Sb  rSSe  '  bXrpi/Sbvrav  b/  oSog  rfjg 
yoiiyg  bfbrb0pdXrav  'frtbpbuvtdi  *y&j>  tii  bp- 
%ieg-  xal  ra  b&padXfejpa'xdi'(viiplc,y6v6- 
/aeva  birb  roi i  rSipoo  obi  “  SOvarai  rbtbeiv  ‘xui 
yjzkav.  'Oxbaoi  Sb  rap'  o5g  rerpiyfbbi/Oi  ehri, 


si  renes  ulcerati  fuerint,  interdum  etiam  mw 
sanguis  defertur.  A  renibus  autem  per  medios 
testes  ad  pudendum  pervenit,  neque  qua  via 
urinae  est  prodit,  sed  alia  illi  via  est  huic 
proxima.  At  vero  qui  per  somnum  veneris 
ludibrio  tentantur  ideo  per  somnum  venerem 
exercent:  postquam  humor,  qui  corpori  inest 
diffusus  est  et  excalefactus,  sive  ex  vehementi 
exercitatidrfe,  fsiVe  ab  alia  quadam  fi;  spume- 
scit  et  dum  ab  illo  secernitur-,  rei  venereae 
imago  quaedam  illi  obversatur.  Sed  neque  de 
bih,  qui  per  somnum  veneris  ludibrid  tentan¬ 
tur  ,  heqtia  de  toto  ihorbir,  quid  sit  et  qvae 
efficiat,  neque  Cur  coitus  loco  iit,  dicendum 
itdbis  eit.  Ac  de  his  quidem  hactenus. 


2.  At  verb  eunuchi  eam  iob  causam  venerem 
mininie  peragunt  ,  (piia  geniturae  transitus  ipsis 
aboletur.  'Per  ipsos  ehim  testes  ei  via  est  et 
nervi  'tenues  ei  'crebri  ex  testibus  m  pudendum 
feruntur,  quibus  assurgit  et  demittithr,  iique 
iri  ipsa  exsectione  dum  castraritlir  rescinduhfur, 
ideoque  ad  obeUndam  venerem  iniitileS  exsistunt. 
Qui  iero  istorhm  attritionem  passi  iunt,  iis  ge¬ 
niturae  via  obstructa  est.  Callum  ehiih  cdnita- 
here  testes  solent,  nervique  a  callo  indurati ht 
hebescentes  neque  pudendum  intendere,  aeque 
laxare  possunt.  At  qui  iuxta  aures  sectionem 


olroi  kctynuaua  piv  xal  atpiaai,  bXtyov  Si 
m.\  kcBevig  xal  kyovov  %apiet  ykp  rb  rXet- 
arov  iisrd  ri/s  xeQakfc  rapa,  rk  oilara  ig 
rdv  vartalov  pueXbv-  airy  Si  ij  SioSog  uri 
TYp  ropijg  ouXijg  ye vopivys  erepet/  yiyove. 
j oim  Si  '  rami  terra  rk  QXifita  i6i/ra  xal 
xXypeSpova  xaXCei  n )v  yovv/v  livat  xal  b 
xvi/epbg  o!>%  bpoiag  rapayfyverat  •  St  a  r au¬ 
ra  ouSe  xXovierat  iv  r$5  stipari  rb  uypkv 
ig  krbxpmtf  rijg  yovijg-  xal  ripei  rupOivomi 
pi%ctg  iv  viat  ian  oii  yjapiet  rk  xarapljvta 
St'  dlrtoy  ’  rtpfab.  ’E rt/v  Si  aOigavrat  xal 
rapBivog  xal  rdig ,  at  Cpte/ies  a!  i$  rb  qb 
ftfoX  refyouaat  rou  patSbs,  xal  ry/g.^ppBim 
‘iri  rkg  ptjrpag,  eiipooi  yiyvovrat  uro  rfis 
ailkyg  xal  aropouvrai  xal  SioSog  Stk  «ryygy 
yfyverat,  xff‘  Tb  Sypbv  xXbvyeiy  r6re’ie%et, 

iiipowpk  y4p  T&r*  ykm&i 

aer  at-  xal  r$  ratSl  %upiet,  iry/y'kSpbg  ty. 
Sta  r6Se,  xal  rjj  rapdivtp  rk  xarapljvta. 
Taura  Si  p <ft  oiirag  kroriQavrat- 
y’.  Tv/v  Si  yovtjv  <J typi  kroxpiveeBat  krb 
rpvrog  rou  etiparog  xal  krb  ruv  er (peuv 
xal  krb  r$y  paXBaxuv  xal  krb  rou  uypou 
rayrbg  rou  iv  r$  etipar/.  Eiffi  Si  rieeapeg 
i Siat  rou  iypou ,  afpa  re  xal  %okj)  > uti  SlSap 
xpl  0Xiypa.  ToeaOrag  ykp  ISiag  ’i%et  i-up- 
(puiag  b  kvBpwrog  iv  iuyrtp  xal  krb  roiirav 
ai  youapt  yiyyovrat-  SsSyjXarat  Si  pot  xal 
repi  roCrav  xal  Stbrt  ix  roOrav  ai  vo uapf 
yiyvovrat  xal  ai  ix  vqOeav  Staxpteteg.  Kai 


experti  sunt,  ii  yenerem  quidem  exercent,  ve¬ 
rum  semen  paucum,  imbecillum  et  infoecundum 
emittunt.  Maxima  si  quidem  seminis  pars  e 
capite  secundum  aures  in  spinalem  medullam 
fertur;  ipse  vero  transitus  sectione  ad  cipatricem 
perducta,  solidior  evadit.  Pueris  autem  venae 
exiles  et  plenae  genituram  ferri  prohibent,  neque 
pruritus  eodem  modp  excitatur,  nec  perinde 
hvimor  in  corpore  agitatur,  ut  genitura  secerni 
queat,  Virginibus  quoque  eandem  ob  causam 
intra  pubertatis  annos  menses  minime  prodeunt. 
Ubi  vero,  adoleverint  tum  yirgo,  tum  puer,  ve¬ 
nae,  quae  ad  pueri  pudendum  et  in  virginis 
uterum  feruntur,  incremento  accepto  ampliores 
redduntur  et  aperiuntur,  transitusque  per  illa¬ 
rum  angustias  patet,,  tuncque  humor  agitari 
incipit  et  spatia  ampliora,  in  quibus  agitetur, 
habe.t,  pueroque  cum  adultus  fuerit  (semen)  ob 
eam  causam  et  virgini  menstrua  prodeunt.  At¬ 
que  ista  mihi  ad  hunc  modum  se  habere  com- 

8.  At  vero  genituram  ex  toto  corpore  et  ex 
solidis  pt  mollibus  partibus  et  ex  universo  totius 
corporis  humore  secerni  assevero.  Humoris  au¬ 
tem  quatuor  sunt  species,  sanguis,  bilis,  aqua 
et  pituita.  Homo  enim  tot  sibi  congenitas  spe¬ 
cies  habet  in  se,  unde  morbi  fiunt.  Exposui 
vero  tum  de  his,  tum  de  causa,  quare  inde 
morbi  oriantur,  eorumque  iudicia  fiant.  Atque 
haec  mihi  quidem  de  geqitura  dicta  sunt  et 
unde  et  quanam  ratione  et  quanam  ex  causa 


—  484  — 


raura  piiv  elpiaral  ftoi  repi  yovys,  bx66ev  ortum,  habeat  et  in  quibus  et  quare  nulla  insit 
re  ytyverar  xal  'bxas  xal  1  Si6n  xal  oTmoCi  simulque  de  virginum  mensibus. 
yfyverai  f/  yovb\  xal  Si6n  oO  yfyverai  xal 
repi  xarafiyvfov  rapMvav. 

S'.  Tj jat  Si  yuvaigt  ‘0>ipii pl%i,  rpi-  4..  Affirmo  autem  mulieribus  in  coitu  attrito 
Pophou  rou  alSoiou  xal  rCbii  pu/rpSa»  xiveu-  pudendo  et  commoto  utero,  veluti  pruritum  in 
piivav,  Siarep  xyyapobv  iporirreiv  is  abras  eo  fieri,  quem  reliquo  corpori  voluptatem  et 
xal  rip  Hkka  «Sfrarl  ijbrip  xal  Mpftlp  rap-  calorem  praebere.  Semen  vero  e  coi-pore  etiam 
iXet»-  M ebiei  Si  xal  %  yuv)  axb  rou  <s&-  emittit  mulier,  interdum  quidem  in  uterum, 
pearop  bri  piiv  is  rks  po^rpas,  aiSi  piijrpai  ex  quo  humidus  redditur,  nonnumquam  vero 
Ixpbakiai  yfyvovrai,  bri  Se  xal  l%u,  iji  foras ,  si  plus  aequo  uterus  dehiscat.  Illa  etiam 
Xarxaai  ai  peijrpat  poakkov  rou  xaipou.  Kai  ubi  coire  coeperit,  toto  tempore  voluptatem 
ijSerai,  Mp  kpfyrai  ptkyeabai,  Sia.  ravrbs  percipit,  donec  vir  semen  emiserit.  Quodsicoi- 
rou  %p6vou,  poiXPV  &v  abrviv  poeb^j  b  Uvijp'  tum  ardenter  quidem  mulier  appetat,  ante  quam 

xljv  paiv  bpyp  ij  yuvij  pii&yeabai ,  rp6o6ev  vir  illa  semen  emittit,  neque  deinceps  eadem 
rou  &vSpbs  aQlei,  xal  rb  kombv  oltx  in  voluptate  perfunditur.  Sin  venerem  non  vehe- 
bpooias  ijSerai  ip  yuvij-  v)v  Si  pii)  bpyp,  t-uv-  menter  appetat,  una  cum  viro  voluptate  affici 
rekiet  rip  avSpl  ipSopetvip-  xal  ?%£(  oli ras  desinit  Ac  habet  se  res  ad  hunc  modum,  ut 
Siarep  el  ns  iri  SSap  Ziov  irepov  'ipuxpbv  si  quis  ad  aquam  ferventem  frigidam  affundat, 
inxioi,  raOerai  ‘rb  SSap  fgtw  oura  xal  i)  fervere  desinit,  ita  etiam  virile  semen  in  ute- 
yovij  reaauaa  rou  SivSpbs  \s  ras  petjrpas  rum  illapsum  mulieris  calorem  et  voluptatem 
aliivvuai  rvpv  Uppapv  xal  rijv  i/Sovijv  rijs  yu-  exstinguit.  Effertur  autem  voluptas  et  calor 
vaixbs.  'Etjataeei  Si  ‘  ip  ipSovip  xal  ip  bippup  simul  ac  semen  in  uterum  decidit  ,  deinde  de- 

S.poa  rjj  yovij  rirroOmp  is  ras  piijrpas,  ireira  sinit,  non  secus  ac  si  quis  ad  flammam  vinum 

kipyei  •  iiorep  el  ns  ‘  iri  Cpkoya  olvov  in-  affundat,  ea  primum  ad  vini  affusionem  attolli¬ 
to/,  gOpiGalvet  rpHrov  piiv  it-afaseiv  rijv  tur  et  paulatim  increscit,  deinde  desinit:  eodem 
Qkbya  xal  ail^eabai  St'  bkfyou  rpbs  ripv  modo  in  muliere  calor  ad  viri  semen  effertur, 
irlx^aiv  rou  olvou ,  ireira  kijyeiv  imaOras  postea  desinit.  At  vero  in  venere  exercenda 
Si  xal  ryt  yuvatxl  ip  (lippey  igataoei  rpbs  rip  longe  minorem  quam  vir  voluptatem  mulier 

yovijv  roO  HvSpbs,  '  ireira  kijyei.  TH txaov  percipit,  sed  diuturniorem.  Causa  vero  cur  ma- 

Si  rokktp  ijSerai  ij  yuv%  rou  StvSpbs  iv  rij  iorem  vir  percipiat  voluptatem  haec  est:  ei  re- 
palfy ,  rkelova  Si  xpbvov  *  ij  b  &vi jp  •  Si6n  Si  pente  ab  humore  maiore  agitatione  quam  mulieri 
pcakkov  b  &v^p  ijSerai,  —  &roxplverai  abrip  secernitur.  Quin  et  haec  res  ita  se  habet  in 
igarivips  arb  rou  uypou  'uro  rapayijs  Jer%n-  mulieribus:  si  cum  viris  rem  habeant,  magis 
poripvps  ij  ry  yuvaixt.  "E %£/  Si  xal  r6Se  sanae  sunt,  sin  non  habeant,  minus:  nam  una 


oSru  rfai  yum/^r-  /rf»  fifayavrai  bv- 
Spiai,  pia^ov  uyiaivoutn  ■  ?  v  Si  pt),  faaov 
'ipuL  pii  *  -y&P  a‘  ^Tpat  ol)X  UpiaUai  yi- 
yvovrai  ivrvjipi>i%l  xa)  'Sitita  toOaai  ptah- 
\ov  rou  xaipou  %v**piQovrat,  %wrrpe<p6pi£- 
m  Si  loyup&g  xovov  r<p  a&pian  xapi%ou<rr 
frpa  te  v/  ptl&e  rb  aT/ta  teppxaivouaa  xa) 
bypalvoura  xoitet  oSbv  fairipv/v  rom  xara- 
pupvloiaf  ruv  te  xarappvlav  ftif  %up£6vrcov 
ri  tebpcara  r&v  yuvaixdv  ixlvora  ylyverar 
Si6ti  te  1  ylyverai  ixivooa ,  slpfoerai  piot  iv 
rijai  yumixefyiri  vodromi.  K al  Taura  pii 1> 
fiot  elpiarai  ig  'rouro.  . 

e'.  ’Ej ri)v  Si  pe. l %6ij  {/  yuvip,  ijv  peiv  ’  pe) 
jtiKfy  Mp^/scbai  rpbg  iuvrijv,  xpbg  rtp  l$ei 
%uptei  it;U  ij  yovij  &x'  i&pelporipav,  oxirav 
if  yw)  ibe\{\rty  Ijv  Si  piiWy  tyipsebai ,  o!> 
%apiet  efco,  iAA’  ipepiiv£i  iv  rpn  (i^pyst 
>f  yov<t.  Al  yap  pt^rpai  Set-d/ievat  xa)  piO- 
tsaoai  i%ouoi  iv  iavrijoi,  S,r£‘)Xusxaobivrog 
rou  oripiarog  bxb  t ijg  Ixpi&Sogp  xa)  pelaygrai 
opiou  t6  t£  \axb  rou  avSpbg  iXbbv  xa)  rb 
&xb  rijg  yuvaixig-  xa)  ijv  .{p  yvvvp  rixnv  Upj,- 
‘X£ipog  £iji  xa)  ivvoljtriji  oxirav  vp  yovij  piip 
l&Mip,  i\K‘-lpi(t£(vV,  £lSij<r£i  %  vppeipy  iha(Se 
'x pbg  iaur^v. 

"E%£i  Si  ‘  olira  xa)  riSe-  ori  ptiv 
•*  )c%up6r£pbv  idTi  rb  pi£$iipe£vov  axo  ryg ' 
yuvaixbg,  ori  Si  &o$£vi<rr£pov  xa)  rb  S.xb 
tou  dvSpbg  ■  SxraOrag  •  xa)  ion  xa)  iv  rip 
ivSpl  ‘rb  biphu  oxippia  xa)  rb  &po£v  xa)  iv 
rij  yuvaix)  bpoolag-  lo%upir£pov  Si  ion  rb 
apoev  rou  Mjfeog-  avayxv/  oiiv  “  &xb  )o%upo- 


neque  uterus  humidus  redditur  in  congressu  et 
siccus  quum  sit  plus  iusto  contrahitur,  vehe- 
menterque  contractus  corpori  dolorem  affert; 
simuique  coitus  sanguinem  excalefaciens  et  hu- 
mectans,  causa  est  cur  menses  facilius  proflu¬ 
ant,  quibus  minime  prodeuntibus,  morbis  ob¬ 
noxiae  mulieres  redduntur.  Cuius  rei  causam 
in  morbis  muliebribus  exponemus.  Ac  de  his 
quidem  haec  dixisse  satis  sit. 


6.  Post  coitum  autem ,  si  quidem  mulier  mi¬ 
nime  conceptura  sit,  semen  ab  utrisque  emis¬ 
sum  pro  more  foras  cum  vdlet  profluet.  Sin 
conceptura  sit,  semen  minime  foras  profluit, 
sed  in  ipso  utero  manet.  Eo  namque  excepto 
uterus  clauditur  et  retinet,  osculo  nimirum  con¬ 
tracto  per  humiditatem  simuique  miscetur  tum 
quod  a  viro,  tum  quod  a  muliere  procedit. 
Quodsi  mulier  partum  aliquando  experta  fuerit, 
et  animadverterit  quando  genitura  non  excide- 

0.  Et  hoc  quoque  ita  se  habet.  Alias  vali¬ 
dius  est  quod  a  muliere  emissum  est,  alias 
imbecillius;  et  similiter  id,  quod  a  viro  est 
emissum.  Est  autem  in  viro  semen  tum  femini¬ 
num,  tum  virile,  et  in  muliere  similiter.  Validius 
autem  est  masculinum  feminino;  generationem 
igitur  a  robustiore  fieri  necesse  est.  Verum  hoo 


ripou  aripptarog  ytyveaSai.  'E%£/  Si  xal 
r 6Se  ourar  fjv  ptiv  dr'  dptiporlpm  rb  orip- 
pa  te%upbv  Iktly,  dprev  'yly  verat'  tyy  Si 
drbevig,  6ijku'  bxirepov.  S'  dv  xparfay  xard 
rkijbog,  ixelvo  xal  y fy verat  ■  fyv  yap  roXXip 
rliov  rb  drkvig  arippta  '  vp  rou  te %upor£^ 
pou,  xparierat  rb  teypjpbv  xal  ftt%6iv  rip 
arbevii  it;  Oijku  repipv£%6p-  'l)v  Si  rteov 
thp  rb  te%vpbv  rop i  Meviog,  xpar pbip  re  rb 
Sta Sevig,  ig  aptsev  reptpviypp.  "Slarep  et 
ng  xvipbv  xal  tsriap  ptll-ag  bptou,  rkiov  rot- 
^aag  rb  <sr iap,  'r^ete  rpbg  rupi,  ‘ /o£%pt 
ptiv  bypbv  ,  ob  StdSpkov  yly  verat  rb  xpa- 
r.£ov  iri\v  Si  rayij,  rir'  iptQavig  yly  ve¬ 
rat,  8 ri  xpariet  rb  rriap  rop  xppoP  xard 
rXijPog'  'oSra  Si  l%et  xal  rop 7  dpeevog  xal 
rop  fykeog  *  ri jg  yovljg. 

&vpt,lidXXetr6ai  Si  rap£%et  'in  xal  iv 
rip  yuvatxl  xal  iv  rip.  dvSpl  teri  yiyog  xal 
tefkeog  xal  dpaev.og  rotet  iptQavtet  yiyxoppi- 
vottrr  i roXXal  yap  yuvalxeg  l^Sn  ifyXprixiir 
aav  rap'  dvSpctri,  rapit  Si  ’  eripoug  dvSpag 
bXSovaai  ixoupor6xvitxav  •  xal  oi  avSpeg  ol  au- 
rol  xeivot  rap'  otet  i6ykur6xeov  irdpav  yu- 
vaixlbv  ig  pil^tv  dQixiptevot,  dptseva  yivov 
irolyrav,  xal  olat  aptrpv  y6vog  iylyvero  ig 
eripag  yovaixag  "  iXiivreg  bijXuv  y6vov  irol- 
■prav.  O Iro.g  o  kiyog  aloiet  xal  rbv  dvSpa 
xal  r%v  yovaixpt  £%etv  xal  Dphpv  yivov  xal 
dpoeva ■  rapa  ptiv  yap  rotet  iOpXurixeov 
ixpariero  b  te%up6repag,  "rkiovog  yevopti- 


quoque  ita  se  habet:  si  ab  utroque  semen  K 
bustius  proveniat,  mas  generatur;  sin  debilius 
foemina.  Utrumlibet  vc 


multo  maiore  copia  valentius  superet,  evincitur 
quod  valentius  est  et  debili  permixtum  ad  toe- 
minam  transfertur.  Quodsi  validum  debili  co¬ 
piosius  fuerit,  superatur  debile  et  ad  marem 
redigitur.  Ac  veluti  si  quis  ceram  et  adipem 
simul  commisceat,  et  adipe  multo  maiore  copia 
addito,  ea  ad  ignem  liquefaciat,  dum  quidem 
liquida  fuerint,  quod  copia  superat  manifestum 
non  est;  ubi  vero  concreta  fuerint,  tunc  quod 
adeps  ceram  copia  superat,  conspicuum  est. 
Ita  rem  se  habere  circa  maris  gt  foeminae  ge¬ 
nituram  existimandum  est. 


7.  Quod  autem  tam  in  muliere  quam  in  viro 
tum  foemininum,  tum  masculum  semen  insit, 
ex  bis,  quae  manifesto  accidunt,  conjicere  beet. 
Multae  enim  mulieres  viri3  foeminas  pepererunt, 
quae  cum  aliis  congressae  ex  iis  filios  suscepe¬ 
runt.  Et  viri  illi  ipsi,  quibus  foeminas  pepere¬ 
runt,  cum  aliis  mulieribus  congressi  masculam 
prolem  genuerunt  et  quibus  masculus  foetus 
suscipiebatur  cum  aliis  mulieribus  congressi 
foeminas  genuerunt.  Hic  sermo  docet.,  cum  vi¬ 
rum,  tum  mulierem  habere  et  foemioeum  se¬ 
men  et  masculum,  nam  quae  foeminas  susci¬ 
piebant,  in  iis  validius  semen,  quum  copiosius 
fieret  debilius,  superabatur  et  foeminae  gigne- 


—  487  — 


VOu  ‘foS  &ata&>9  xal  •  iy  ivero  Mjkeer  *ttp&  bantur;  quae  veto  motes  suscipiebant,  in  iis 
roloi  ixouporoxeov  *  ixpatiefo  b  dtrbsvi-  qUod  debilius  erat  superabatur  et  mares  gigne- 
erem  xal  iy  ivero  dpceva-  yapiet  Si  obx  bantur.  NeqUe  vero  ab  eodem  viro  semper 
jj M  roO  aiirou  ivSpbq  'lr%upbs,  obSi  validum  semen  prodit,  neque  semper  imbecil- 
•Mterijt  dAA’  dAAore  'dAA bloq.  Kai  lum,  sed  alio  tempore  aliud.  Et  in  muliere 
rfip  yuvMcdq  oOraq  Syet  &q  fi)  MtfitgM  eodem  modo  res  se  habet,  ita  ut  mirum  mi¬ 
ri;  abras  yuvaixaq  xal  rotis  abroiiq  dvSpaq  nime  sit  easdem  mulieres  et  Vitos  eosdem  et 
y6vov  xal  cLpceva  xal  6iji.uv  troiieiv.  *E%S(  masculam  et  foeminearn  polem  gignere.  Eadem 
Si  xal  roloi  xrijveoi  ’  obra  ra  repi  yov ijq  vero  in  brutis  tum  foefflinam  tum  marem  pti>- 
j<jXsos  xal  *  dpoevoq.  creandi  seminisqUe  ipsius  est  ratio. 

y'.  Kiti  h  ’  <r(pi  ij  ybvij  Ipxerbti  xal  rijq  9:  Et  in  iis  tum  mulieris  tum  viri  semen 
yvvuixoq  xal  rou  ivSpbq  aro  ravrbq  roij  provenit  a  tdto  corpore  et  ab  imbecillis  parti- 
sdftaroq,  xal  &rb  rav  aabeviav  iobev t\s  xal  bus  imbecillum,  et  a  validis  validum  et  ttecesse 
d;r&  r&v  fo%vpuv  lt%urf  *  xotl  rixvcp  OD-  est  id  proli  ita  distribui.  Et  a  qua  Corporis 
raq  borl  dvdyXif  krOStSoobai.  Kai  bxbbev  parte  plus  a  viro  quam  a  muliere  ad  semen 
&v  roij  o&fMrbq  rOij  dvSpbq  rXiOv  eAfy  iq  deveniat,  ea  magis  similis  est  patri;  a  qua  parte 
rijv  yovvjv  jj  Tijq  yovaixbq,  "  Xelvo  xdAAiov  verb  Corporis  plus  deferatur  de  muliere,  ea 
eotxc  rtp  rarpi-  bxbbev  11  Si  dv  rXiov  ?A 0$  magis  similis  est  matri.  Fieri  autem  nequit  ut 
i*b  tffq  yvvatxbq  "roO  oii(taroq,  xelvo  xcc A-  proles  omnibus  Mas  partibus  matri  sit  similis, 
A ibv  ioixe  'rij  fa^rpl.  ”E< in  Si  obx  avuorbv  minime  Vero  patri,  aut  contra,  neque  ut  nulla 
Tdvra  rjj  fiyrpl  ioixivat ,  "  rSs  Si  rarpl  (nf-  in  re  alterutri  sit  similis;  sed  necesse  est  ut 
Siv,  ij  rb  ivavrlov  robrov,  “otiSi  pcySeripcp  aliqua  in  re  Utrique  sit  similis,  Si  quidem  a 
iotxivat  "fiijSiii-  dAA’  a/tQoripoi&i  avayxy  corpore  utriusque  semen  ad  prolem  aeeedat. 
isrt  toixivai  nvl,  e’irep  “  apa  dr'  dpijjoti-  Utefiibdt  veto  plus  ad  similitudinem  conferat 
pav  rav  Oapcirav  rb  vripfoet  %apiei  -iq  rb  et  a  pluribus  corporis  locis,  illi  pluribus  parti- 


—  488  — 


rixvov.  'Oxbrepog  S4  av  xkbov  gupepdkyrai 
bg  rb  boixbvai  xal  dxb  xkebvav  %aplav  rou 
a&pearog,  '  xeivcp  rd  xkelova .  boixe  •  xal  buri 
'6ts  buykryp  yevopibvip  ’  boixe  xdkhov  r $ 
xarpl.  ij  ryj  piyrpl  xal  xoupog  yevbpeevog  brn 
ore  xdkkiov  boixe  ryj  p iifrpl  tj  r$  xarpl. 
Kal  Taurei  p eoi  xal  roraura  barl  kripia  r$ 
xporbpip  k6ya,  'bn  bvetxn  xal  bv  ryj  yuvaixl 
xal  bv  r!j>  avSpl  xal  xovpoyovfy  xal  Qtfkuyovfy. 

6'.  Tlyverai  Sb  xal  r6Se  •  brn  Ire  rd  rb- 
xya  kexrd  xal  dtxSevba  ylyyerai  bx  xartpbg 
xal  | uyrpbg  ira%iav  re  xal  )r%upCsv  bbvrav 
xbjv  piev  xokkfiv  tySy  yevopebvuy  rdv  xaiSlav 
ev  rt  .roiourov  ’ ylyvyrat,  Sykov  hn  bv  rijsi 
peiprpyiffi  bvbayee  rb  'bpefipuov  ‘  xal  dxb  rijg 
puprpbg  'rijg  atli-yjg  aiirou  bt-a  xapifiei,  rdv 
puprpbav,  %avourbav  fidkkov^  xal  Sid  rouro 
dtrSevbg  bybverg-  vorbet  Sb r&v  Zbpav,  exaorov 
xard  rvpv  le%bv  euurou.  ”Hi/  Sb  xdvra  rd 
yevbpieva  xaiSla  dabevba  ty,  at  ppijrpat  at - 
nal  eltn .  crevd repai  bourai  rou  xatpgu  ■  !jy 
ydp  pibj  Z%y  ebpuxupfyv,.  bvSa  rb  bpifipuov 
4  Bpbiperai,  dvdyxy  barl  kexrbv  ylyveedar 
vjv  Sb  i%yi  eppuxupttfv  xal'  piyj  vorfmi ,  bxi- 
eixbg  ban  peeydkav  roxbcev  pebya  rb  rbxvov 
’  ylyverbai.  ”E%e<  Se  obrag,  Ibtrxep  el  ng 
trlxuov  ‘tySy  dxyvSyx 6ra,  bbvra  Sb  veoyvov 


bus  similis  est;  atque  interdum  filia  nata  potiu, 
patri  similis  est  quam  matri  et  filiua  natus  in- 
terdum  potius  matri  quam  patri  est  similis' 
Atque  haeo  mihi  tamque  multa  sunt  superioris 
sententiae  argumenta,  quod  tum  in  muliere 
tum  in  viro  et  masculae  et  foemineae  prolis 
generandae  facultas  inest. 


9.  Quin  etiam  illud  interdum  accidit,  ut  te¬ 
nues  et  imbecilli  foetus  ex  parentibus  crassis  et 
robustis  gignantur.  Quodsi  iam  multis  editis 
unus  eiusmodi  nascatur,  foetum  in  utero  aegro- 
tasse  perspicuum  est  et  incrementi  eius,  quod 
a  matre  est,  partem  extra  praeteriisse,  utero 
nimirum  plus  iusto  hiante,  eumque  ideo  debi¬ 
lem  esse  factum:  animantium  autem  quodeum- 
que  pro  virium  suarum  ratione  aegrotare  vide¬ 
tur.  At  vero  si  omnes  editi  liberi  debiles  ex¬ 
stiterint,  uterus  plus  aequo  angustus  in  causa 
esse  existimatur.  Si  quidem  cum  desit  amplum 
spatium  in  quo  foetus  nutriatur,  debilem  ex¬ 
sistere  necesse  est.  Quodsi  neque  desit  amplum 
spatium,  neque  foetus  aegrotet,  aequum  esse 
videtur  ut  ex  magnis  parentibus  magnus  partus 
edatur.  Istud  autem  hoc  modo  se  habet,  pe¬ 
rinde  ac  si  quis  cucumerem  iam  deflorescentem, 


—  489  — 


ml  zpoad-JTZ  tu  axuykaTU ,  fls/if  k  apu-  tenellum  tamen  et  adhuc  cucumerario  adhae- 
srvipct ,  hrcu  foog  tou  apvcTijpog  rcp  xol\ cp  rescentem  in  vas  aliquod  angustum  imposuerit, 
xalopootog-  ijv  Si  Tig  k  dyyog  6%  piyu,  aequalis  ac  similis  ipsius  vasis  angusti  cavo 
•S  n  ixieixig  kn  aixuov  %aSieiv,  akka  pii/  evadet.  Ac  si  quis  in  vas  amplum  imponat, 
iro/tAu  xdpra  poi^ov  ri jg  (pOmog  tou  tixOou,  quod  probe  cucumerem  capere  possit,  neque 
jSOg  'yTal  o  alxuog  tou  '  dyyeog  rp  xoiXcp  eo  multo  maius  sit,  aequalis  etiam  et  similis 
xxi  opiotog  ■  iplQt  yap  k  t%  au^vf  tu  xoikcp  vasis  cavo  cucumis  evadet.  Increscendo  enim 
tou  dyyeog.  2%£<Tiv  Si  '  elxetv  xal  xavra  vasis  capacitatem  aemulatur  et  quae  e  terra 
r'a  Quipceva  ouTug  i%ei,  '6xug  &v  Tig  xara-  fere  nascuntur  omnia  eodem,  quo  quis  ipsa 
vxyxaTiji-  aliTcc.  Otiru  Se  xal  t6  xatSlov,  ijv  coegerit,  proveniunt  modo.  Ad  eundem  quoque 
/ib  e iipu%upfy  ol  fj?  iv  Tijj  aii£-y,  poi^ov  yt-  modum  puer,  si  quidem  in  ampliore  loco  in- 
yvtTai-  ijv  Sk  aTEvo%ap'iq ,  ikaooov.  crementum  accipiat,  maior,  sin  vero  angusti¬ 

ore,  minor  evadit 

To  Si  xvjpu$iv  iv  Tijsi  po^rpyci  xaiSiov  10.  Quodsi  mutiletur  in  utero  puerulus,  id 
(pv/fol  ij  QkacOev  xypaSijvat  Tijg  pajTpbg  xkij-  ita  fieri  affirmo  ut  collidatur,  sive  mater  per- 
ytltsyg  xaTa,  ri  'ipo/Spuov,  Ij  xsaoCavig,  Ij  ak-  cussa  fuerit,  qua  parte  puerulus  erat,  sive  lapsa, 
kou  rtvig  (Siaiov  xafHjpiarog  xpoayevopoivou  sive  aliud  quid  violentum  matri  acciderit;  qua 
rij  fiv/Tpl-  ‘  Ij  S' dv  ‘Qkadjj,  Tafrr y  xypou-  parte  vero  colliditur,  ea,  mutilatur  puer.  Quodsi 
Tai  ri  xaiSiov  ijv  Si  podkkov  '  Qka<r6ijj  ri  vehementius  etiam  collidatur,  ita  ut  quae  eum 
cpefipuov  tou  upiivog  payivrog  tou  xepiiyov-  continet  membrana  rupta  sit,  corrumpitur  foe- 
Tog  a&TO,  (pfeipsTai  to  ipifSpvov  ij  iripip  tus.  Quin  et  alia  huiusmodi  ratione  mutilantur 
rpdxcp  roiipSe  xypourai  to.  xaiSia,  ixvjv  iv  pueri:  ubi  uteri  locus,  qua  parte  mutilati  sint, 
rjfav  pbijTpytn  ri  %upiov  xa6'  8  r;  xal  ixtj-  angustus  fuerit.  Necesse  enim  est  ut  corpus 
pdSij  arevbv  dvdyxv/  yap  iv  CTevtp  xi-  in  angusto  loco  motum  mutilum  fiat  ipso  illo 
veupiivou  tou  cdpiarog  xypouaOai  xaT'  ixeivo  loco.  Non  secus  atque  arbores,  quae  in  terra 
ri  %uplov  ■  Sxsxep  xal  tuv  SivSpuv  actra  iv  sunt,  neque  satis  amplum  spatium  habent,  sed 
rjj  y%  iSvTa  piv\  e%ei  siipu%apfy v ,  dkk'  uxo  vel  a  lapide  vel  alia  quapiam  re  detinentur,  cum 
klSou  ij  ix 6  ‘  reu  dkkou  dxekijlpStj ,  dvarik-  exoriuntur  tortuosae  evadunt,  aut  parte  alia 
XovTa  cito  ha.  yiyvETui,  ij  rj)  piiv  x  a%ia,  crassae,  alia  tenues.  Ita  quidem  etiam  pueru- 
rjj  Si  kexrd-  oStu  Sij  iyji  ’  xal  ri  xaiSiov,  lus  se  habet,  si  in  utero  circa  aliquam  corporis 
ijv  iv  rjjsv  /i^Tpyai  xard  ti  tou  ts&piaTOg  partem  angustior  prae  aliis  locus  fuerit. 
CTev&Ttpov  hf  'to  iTSpov  rou  iripau. 


—  490  — 

ia'.  "Ori  ii  ix  xexv/papiivav  ivSpixa v  XI.  Ut  e  mutilatis  hominibus  pueri  nas 

uyiia  1  yfyvovrai  ri  xaiiia,  ug  ixl  rb  xXei-  tur  sani,  plerumque  accidit;  numero  enim 
arov  ijupifiaivei'  i%ei  yap  rbv  ipibpibv  xavra  tilatus  omnia  habet  eadem  quae  sanus, 
rb  xexv/papiivov  rubri  ry  byiii  ■  ix^v  ii  postquam  morbus  illi  acciderit  humoris  mi™, 


r/  oi  v&ayfia  xpooxia y  xal  rou  uypop  1  ab- 
rou,  i(p'  oh  rb  axippia  ytyverai,  ai  ria- 
sapeg  liiai  ioutrai,  bxbaai  iv  Qfot  uxvjpgav, 
ri\v  yovvfv  obyb^v  xapi%ouci,  iabeviarepov 
ii  rb  xari  rb  xexvfpufeivav  ob  Qaupia  ouv 
fcoi  ioxiei' ehai  xal  xypaSijvxi,  xabaxep  oro- 
xebg.  Taura  ii  pioi  ig  rouro  elpiarar  ivaffl- 
aofiai  i”  aurig  bxlra  ig  rbv  X6yov,  bv  ekeyov. 

/j3'.  "Hv  v/  yovij  fietvy  cix'  ipaCpoiv  iv  rijci 
fiijrptu 07,  xparov  fiiv  piiryerai  bpiou,  ire 
rijg  yuvaixbg  obx  irpepieoCo^g,  xal  idpoi^e- 
rai  xal  xayfiverai  Seppiaivopeivvf.  “ Exeira 
xveupia  h%ei,  ir'  iv  Seppiip  ioutra,  rijg  pup- 
rpbg  xveobayg,  ixeira  ii  rou  xvebpiarog  '6rav 
xkyebiij,  oibv  abrb  buury  i%a  xoiiei  > cari 
piicov  rijg  yovijg,  ‘  ijj  eijeici  •  '6rav  ii  bibg 
yivyrai  rcp  xvebpiari  i%u  Seppicp  i6vn,  aurig 
erepov  ilvuxpbv  elaxviei  ixb  r ijgtfiyrpbg  •  xal 
rouro  xoiiei  ita  xavrbg  rou  %p6vou.  Oep- 
piatverai  piiv  yip  ar'  iv  '  bspficc  iouaa  •  ipu- 
Xpov  i'  fo%ei  ixb  rijg  pixrpbg  xveobrw 
xavra  ii  oxbea  Seppiatverai  xveupia  1<{%ei. 
T  b  ii  xveupia  Myvuai  xal  xoiiei  bibv  abrb 


ipsius,  e  qua  genitura  fiat,  quatuor  illae  1,. 
cies,  quae  natura  adesse  solent,  semen  non  in¬ 
tegrum  praebent,  sed  debilius  iuxta  partem 
mutilatam.  Itaque  mirum  non  mihi  videtur 
puerum  etiam  mutilari  iisdem  partibus,  quibus 
parens.  Haeo  hactenus  mihi  dicta  sunt;  redibo 
autem  rursus  ad  sermonem,  quem  protuli 

12.  Si  genitura  ab  utroque  parente  profecta 
in  utero  permanserit,  primum  quidem  cum  mu¬ 
lier  minime  quiescat,  simul  permiscetur,  con¬ 
densatur  et  calore  incrassescit,  deinde  spiritum 
concipit,  tum  quia  in  loeo  calido  est,  tum  quia 
mater  spirat.  Quae  cum  spiritus  plena  fuerit, 
viam  ipse  sibi  foras  fecit,  qua  per  mediam  ge¬ 
nituram  exeat.  Ubi  vero  via  facta  spiritus  die 
calidus  foras  eruperit,  alium  rursus  frigidum  a 
matre  ad  se  attrahit  idque  toto  tempore  perse¬ 
verat;  si  quidem  incalescit,  cum  loco  calido 
exsistat,  matre  autem  spirante  frigidum  conci- 
-pit.  Quae  vero  calent  omnia  spiritum  conti¬ 
nent.  Erumpit  autem  spiritus  viamque  ipse  sibi 
aperit  et  foras  fertur.  Quod  vero  incalescit,  id 


—  491  — 


foury  xal  %up&'  ?£<»•  a4r°  $  6spfiatv6-  alium  rursus  ad  se  spiritum  frigidum,  quo  nu- 
luvoii  fAwi  ig  eccuTo  alrig,  frcpov  xvcufta  triatur,  per  scissuram  attrahit.  Quod  etiam  fit 
■J,v%pov  Sia  ffc  payfc,  40’  ol  TpiQcTai.  in  lignis,  foliis,  et  cibis  et.  potibus,  quae  vehe- 
Touto  Si  yiy  verat  xal  ivrl  t&v  i-OXuv  xttl  menter  incalescunt;  id  vero  videre  licet  in  lignis 
if)  ruv  QuXXuv  xal  (Spur&v  xal  xoTtcv ,  ardentibus,  quae  quidem  omnia  id  faciunt,  tum 
bxiea  Hepitalverai  le%upcbg.  'TZvvoijeai  Si  xap-  vero  praecipue,  ubi  subviridia  fuerint, .  Spiritum 
ligti  tgOXa  xaidpteva  ■  dxavTa  /tiy  yap  1  rct  enim  per  sectionem  emittunt,  qui  ubi  foras  pro- 
^iXa  aoiljeei  touto,  /tdXiera  Si  rd  1x6-  dierit,  circa  fissuram  convolvitur;  idque  pefpe- 
yXapa-  ‘ iteStyet  yap  >car4  rfo/  TO/tijv  srveu-  tup  fieri  videmus.  Bene  igitur  subducta  ratione 
fur  to  Si  xveupta  ox6rav  *t-a  ,%apljeiji, iXle-  existimare  licet,  quod  spiritus  in  ligno  cum  ca- 
sff  ai  erepi  'rj/y^Tajaljvuxal  touto  ytyyffts-  fidus  exsistat,  alium  frigidum,  a  quo  nutriatur, 
vOv  opio/tev  aci.  AijXog  ouv  6  ixXbyieptbg  attrahat  et  a  se  ipso  dimittat.  Nisi  enim  con- 
ieri  ,tou  srveZ/taTOg,  8n  ly  Ttp  goXQ  tra  attraheret, -spiritus  exiens  minime 'convol- 
bepptbv  avTtttTa  jTspoy..\isv%pqv,  &Q'  oZ  rp(-  veretur. \  Omne  namque  calidum  frigido  mode- 
0crai,  Ԥg  euurd  xal  ,&xb  etquTOu  atyiyer  el  rato  nutritur.  Et  ubi  percalefactum  fuerit  hu- 
ptiv  yctp  (t\\  bvTiexa  ’,  obx  ,.av  rb  xveu/ta  midum,  quod  in  ligno  inest,  .et  .-in  spiritum 
elXieeero  l£a>  Wv  xdv  yap  Tb„6ep/tbv.  Ttp  conversum  fuerit,  foras  prodit,  eademque  via, 
0u%p$  TpiQcTai  Tcp  ptcTpitp  *  xal  bx6ray  Si-  qua  exit. calor  ille,  qui  in  ligno  exsistit,  alium 
aSep/tavCly  ro  uypbv  to  iv  rq>  t-6Xtp  iveov,  frigidum  quo  nutriatur  attrahit.  Ad  eundem 
xveOpca  yevdptevov  %uptei  xal  TijSe  it-i-  quoque  modum  folia  viridia  cum.  uruntur,  se 
6vT0g  ?£co  t6  6epptov  to  iv  Ttp  %6Xtp  * ivebv  habent,  spiritum  enim  continent,  qui  postea 
avTiexq.  ireppv  ipu%pbv,  40’  ol  rpiQerat.  erumpit  et  viam  sibi  faciens  foras  copvolutus 
TIoi&;  Si  touto  xal.tpOXXa  %Xapd,  orav  xai-  prodit  cumque  exit  strepitum  exhibet,  qua  parte 
•rrat,  xveu/ta  ‘ykpie%er  ixeira  Mymvi  rb  inspirationem  facit,  Quin  et  legumina,  triticum 
xveiifta  xal  oSbv.  xoiierai  xal  %tcp£ei  f£o  et  arborei  .fructus,  ubi  incaluerint,  spiritum 
iXieedftevov,  yapiov  Si  tp6(pov  xap6%ei,  %  concipiunt,  qui  rima  facta  foras  prodit,  et  si 
r>jv  elexvo^v  xoiterar  xal  yiSpoxa  xal  ei Tog  humida  fuerint,  copiosiorem  spiritum  emiftunt 
xal  axpbSpua  6ep/tatv6fteva  xveupta  icyj-i  xal  et  rupturam  maiorem  efficiunt.  Et  quid  lon- 
Ifa  igipycTai  )ayvjv  xoiyeaptevov  xal  fjy  giore- oratione  opus  est?  Quaecumque  enim  in- 
vOTcpa.  %,  srXtov  rb  xvevptct  ctQfyat  xal^v  calescunt  spiritum  emittunt,  et  alium  frigidum 
payiiv  eroderat.  Ka/  t!  Set  ptaxpyyo-  vicissim  quo  nutriantur  attrahunt.  Atque  eae 

piciv;  xdvra  ydp  oxdea  bepptatverai,  xveupta  quidem  praecipuae  rationes  mihi  ,  sunt,  quare 
d0fy<ri  xal  'Srcpov  \pu%pbv  xaTit  touto  Slvti-  genitura  in  utero  incalescens  spiritum  habere 
cxa,  40’  ol  TptycTai ■  xal  alrai  ptoi  dvdy-  et  emittere  videatur,  simulque  a  matre  spirante 


—  492  — 


xai  '  ai  xpbviypivai  sk rl ,  'in  jj  yovi*  Sep/uu-  spirationem  habere.  Cum  enim  mater  aerem 

vopivip  iv  njai  ftttftm  xvevpa  xai  frigidum  ad  se  attraxerit,  eo  genitura  fruitur 

SiQhptt'  &pa  Si  xal  a*b  rifc  pitffpbi  vrveob-  quae  cum  loco  sit  calido,  calida  est,  tuncque 

rvoi/v  h%ii  xal  ij  yovij-  bxbrav  yap  $  sane  spiritum  concipit  et  emittit  et  spiritu 

ptfhpp  ipu%pb v  Mxfof)  ii  iaurijv  t*b  roO  distenta  membrana  obducitur.  Ei  enim  exte¬ 
ros,  ivraopiaxerai  {/  fotf*  Beppii  S  lari  riore  parte  quiddam  bbtenditur,  quod  cum 
Ure  Si/  iv.Bspfiy  iouaa-  xal  rin  Si,  irveupa  viscidum  sit,  undiqne  cohaeret  et  non  sectis 
la%ei  xal  a(pfy&t.  K al  $  yovi/  dfuooSnu  <pu-  atque  in  pane  tosto,  tenue  quippiam  ad  instar 
rapivp-  tspnrSreirm  y&p  Aft0’  'atori)»  rb  membranae  in  sujperficie  adest;  panis  enim  ca- 
igoBev,  guvexk  yf vbptvOv ,  ars  yXlffypov  lefactus  et  inflatus  attollitor:  qua  vero  -parte 
Id p'  gjfTep  is r’  aprtp  bxrupivcp  Aei trbv  iQl-  inflatur,  isthinc  quod  membranam  refert  exo- 
srarai  imvrotfi  tifWbetSi?-  Bsppaivipevoi  rltur.  At  vero  ubi  genitura  tota  incaluit  et 
yhp  xal  (pvtr&fievoi  ‘6  ctpfOi  alptraV  %  S’  flatu  intumuit,  illi -exteriore  parte  membrana 
Sv  Qua  arui,  xelvip  rd  bftamtSii  yfytmtt.  circumducitur,  per  quam  ad  mediam  genituram 
T $  Si  yovij  Bepfiaivopivip  xal  Qu&apivD  adSip  intro  et 'foras  spiritui  trarisitub  fit,  eaque  parte 
Opi/v  it-aBev  jrepiytyveral,  xara  Si  rbpiaov  membranae  tenue  quiddam  a  genitura  secedit, 
rijs  yovSjfe  ry  xvtOpan  StoSop  xal  xal  quae  his  locis  paucissima  inest,  ipsa  vero  reli¬ 
gio  ytyverai  Sia  roO  bpivoy  xal  t&6np  roo  qua  rotundata  in  membrana  continetur, 

i/x,hot;  ixir£%errb  teirrbi/  Kal  Tyiyo»iji  &M-  '  ' 

ytcfov  tlresTf  aliri/  Si  if  S,Xhi  yovii  Sfpoy- 
ySfop  icrl  iv  ry  Cipivi.  1 

iy'.  K  al  povjv  'i%  ifpipag  fielvaffav  dt  rp  13.  Equidem  genituram  sex  diebus  in  utero 
jliiljppiji  '  yoviiv  xal  efco  refooaa  v  adrdp  elSov  retentam  et  foras  prolapsam  ipse  vidi,  et  qua- 
xal  bxo16v  piOt  iipatvifd  rij  yxApip  r6re,  lis  tube  menti  visa  sit,  ex  eo  reliquorum  con- 
1  &,t'  ‘  iXetvou  Mira  rsxpijpta  toteOpai •  ieCturam  facio.  Quanam  autem  ratione  illud 
&$  Si  sTSov  fijtl  yoviiv  ixrafyv  loBSUviyii  Viderim,- enarrabo.  Mulieri  nobis  familiari  per- 
Sitpyijaopai.  Tuvaixbi  olxefyg  pioiitfoepybg  pv  elegans  erat  fidicina,  quae' cum  viris  convena- 
rokCrtpiOi  vrap'  SvSpag  (poiriouaa,  ffv  obx  batar,  et  quam  minime  decebat  gravidam  esse, 
iSei  kafiav  iv  yacrrpl ,  S xag  piij  iriporipip  ne  viliore  loco  haberetur.  Haec  audierat,  quae 
E?)/-  ifxvixbsi  Si  ij  pbuaoepydp,  bxoia  yvvat •  mulieres  inter  se  narrant,  si  quando  mulier 
xeg  \iyouoi  ttpbg  ai-X^Xag-  iri/v  yvvij  pii,-  conceptura  sit,  genituram  intus  manere,  neque 
Aj>  i.^d/saSai  iv  yaSrpl  obx  ii-£p%erai  ol  ij  foras  egredi.  Quibus  auditis  et  intellectis  ea 


vovi/,  ^ov  Ta0ra  &xoO<saaa 

SvvijxE  xctl  roCro  l06Xaaele  alsi '  xal  xaq,  dq 
leteTO  oux  igtovrav  ol  rt/v  yovi/v,  i0paee  rij 
Serrolty  xal  b  Myoq  tfMe  'iit;  ipsi'  xal  iyii 
ixoCtraq  ivexetevca/ja/v  airtj  ‘r pbq  ruyijv 
m/Sijcai  xal  'irrdxtq  !j3 V  irer<jSy/ro  ‘xal  i/ 
yotv/  xareppbt/  iri  rv/v  yijv  xal  060bq  lyi- 
mo  x&xehy/ ‘ISouaa  i$sl/r6  re  xal  MHtywtttt 
'Oxolov  Ssyjv,  iyii  {pia-  olov  si  nq  $ov  it/io u 
ri  i%a  KerOptot  ''  reptiXol ,  it  Si  r$  IvSov 
ti/iiti  itebv  rb bypbv  Sia0a(votro-  ’o  rp6roq 
/iit  nq  tjt  rotouroq  \ iKsq  slrslv  v/v  Si  xal 
ipubpbv  xal  rrpoyyOXav  h  iv  Si  r&  ii/iivi  s0al- 
totro  iveomat  Tvsq  Xsuxal  xal  ra%s1at  ilh/- 
/litat  l-uv  l%$tpi  ra%il  xal  ipuSpip  xal  d/i0i 
rbt  it/iiva,  igttbev  ai/idXareq'  xark  Si  '  rb 
/licov  roO  6/iivoq  drs1%i  rt  Xsrrbt,  8  ri  /ioi 
lS6xss  sltat  bfiQahbg,  xixslvtp  ryjv  rtoijvxal 
efoa  xal  it-u  rotietrSat  rb  rp&rov-  xal  b  b/ib/v 
0;  ixsltov  iriraro  Sraq  b  repii%av  rt/v  yo- 
vljv.  'Totairt/v  /liv  iyd  slSot  ixratt/v  ioutrav 
rijv  yoti/t.  'Epia  Si  xal  dWt/v  Slctyvaait  8Af- 
yov  “iri  roOrtp  btrrspov,  e/i0atia  ravrl  rtp 
fiov\o/iit<p  slSitat  roiirav  ript  xal  foriptov 
ravrl  rtp  ipi$  >.6yu,  ori  irrl  d^t/Sv/q  dq  slrslv 
"  Mparov  repi  roio&rov  rpdy/iaroq.  K al 
raura  /iit  iq  rour6  /ioi  elpt/rat  ori  {/  yovij 
iv  u/iivt  itrri  xal  rvovjv  t%si  xal  taa  xal  «. 


semper  in  animo  habuit,  cumque  aliquando 
id  acoidisse  percepisset,  rem  ad  dominam  de¬ 
tulit,  quae  ad  me  etiam  pervenit.  Qua  audita 
ipsa  ut  prosiliendo  nates  pede  feriret  iussi. 
Quod  cum  septies  iam  fecisset,  genitura  in 
terram  cum  sonitu  defluxit.  Quam  illa  videns 
non  sine  admiratione  spectavit,  ego  vero  qua¬ 
lis  erat  *  referam.  Ct  si  quis  ovo  crudo  exter¬ 
nam  testam  undique  auferat,  in  quo  interiore 
membrana  contentus  humor  pelluceat,  ad  hunc 
fere  modum,  ut  verbo  dicam,  se  habebat  li¬ 
quor  ille,  praetereaque  ruber  erat  et  rotundus. 
’  Conspiciebantur  autem  -fibrae  albae  et  tenues 
in  membrana  cum  sanie  crassa  et  rubra  con¬ 
tentae  et  ipsa  membrana  exteriore  parte  cruore 
ad  instar  sugillatorum  suffusa  erat.  In  cuius 
medio  tenue  quiddam  exstabat,  quod  mihi  um¬ 
bilicus  esse  videbatur  et  per  illum  primum 
respirasse:  ex  eoque  protendebatur  membrana 
tota  genituram  complectens.  Atque  haec  qui¬ 
dem  mihi  visa  est  genitura  sex  diebus  concepta. 
Adducam  autem  paulo  post  aliam  cognitionis 
rationem,  bis  omnibus,  qui  horum  desiderio 
tenentur,  manifestam,  quae  quantum  homini 
de  re  Biusmodi  dicere  conceditur  omnem  meam 
orationem  probabit.  Ac  de  his  quidem  hacte¬ 
nus  quod  genitura  in  membrana  est  et  intro 
et  foras  spirationem  habet. 


iS'.  Kai  abgerai  drb  rijs  wrpbs  roO  at  14.  Et  de  sanguine  matris  in  uterum  delapso 
paroi;  xaribvros  brl  rds  pi 'lTPaS'  y'a P  incrementum  accipit,  Neque  enim  menses  pro- 

xaraptjvia  oi  %apiei^  bxbrav  ywii  ;  \a(iy  deunt  mulieri,  quae  praegnans  est,  si  puer 

z-pog  iauri/v,  ijv  ptM.10  ri>  fyMtW»,  sanus  futurus  sit,  praeterquam'  quibusdam  per- 

s!  pvf  fori  5«  ixiaypaiVei.rbv  vrp&rov  pijm  pusillum  primo  mense,  sed  promanans  ab  uni- 
oxbrov  bXiyov-  dX Xd  xanov  rb  alpa  diri  verso  muliebri  corpore  sanguis,  omni  ex  parte 
ravros  rou  t&parot  yuvaixbs  -mtMpe  foris  circum  membranam  diffunditur,  isque  una 
npitrrarai  repi  rbv  uptva  Igu.  ’Apa  fi  cum  spiritu  per  membranam,;  qua  perforata  est 

Tjj  5rvo0  iXxopiyou  ei?a  rou  atparos  ftd  rou  et  exstat,  attractus  condensatur  et  in  futuri 
upivos )  xara  ro  rerpypivov  xai  dri%ov  animalis  augmentum  cedit.  Succedente  autem 
guprijyvurai  xai  aSget  rb  piXXpv  £ tpov  tes?  tempore  rursus  aliae  multae  tenues  membranae 
atm.  '0 xbrav  fi.  %p6yos,  iyyivifrat,  auris  ep  modo,  quo, prima,  intra^primam  protendun- 
irspoi  upivss  fla»  rou  rpdrou  upiyos  '  Ae- '  tur,  eaeque  , ex  .umbilico;  dependentes .  mutuis 
Troi  repirehovrui  yroXXoi.  rp6r(p : roioOrip ,  inter  se  ;yinculi&, connexae  sunt.  -  Quod  oum 
otip  xai  6  rp&ros . iipdiv  iyivero ■  rerapivoi  exstiterit,  ex.  delapso  et  concreto  materno  san- 
f'  eicri  xai  olroi .  ix  rou  bpQaXou  xai  is  4Ar.  guine  caro  gignitur,,  e  cuius  medio  umbilicus 
XijXous  fiaficrpous  iyouri.  'Ox&rav  f'%f>f  exstat,  per  quem  spiritum  et  incrementum  re- 
rouro  yivyrat,  xan6vros.  rou  .atparoq  diro  cipit.  :  ■  0:,s  «..ts 

rijs  pyrpbs- xai  mjyvupivou  app%  ytyyerar  w . '  6t  !  .'iv.  mo»  egi  teu  roN 

xara  fi  rb  pirov  rijs  rapxbs  b  bp0aXos  .  .  >  e  :.v  o-«vtVsV  Wlmslt  JS 

dyri%£i,  ft'  ol  iryiei  xai  rtjy  abfyav  iryoi. 

*H  fi  yuyyi  bxbrav  iv  yarrpl  i%ip,  15.  At  vero  mulier  cum  utero  gerit,  etiamsi 
uro  rav  xarapyviav  piij  %upe6yrav  fiarbfe  menses  minime  prodeant,  non  tamen  idcirco 
oir  rovhrai  iri  rb-  atp a.  oii  rapArrerai, \ laborat,  quia  sanguis,  singulis  mensibus, ,oumu- 
dxibv  xara  pfjya  'ixaarov  dXXd  %upisi,  late  exire  solitus  pon  agitatur,  sed  sensim  pau- 
*ieu%ij  ‘  xar'  bXiyov  &v£u  yrbvou  xa6'  i jpipyiv  latimque  quotidie  in  ..uterum  sine  dolore  secedit, 
is  ras  p^rpas  •  xai  rb  ivfov  iv  rijai  pijrpipri  ex  quo  augetur  quod  intro  in  utero  continetur. 

iyeby  abierat.  lia(l'  ijptpiiv  f’  ixdrrifv  roO-  Singulis  autem  diebus  et  non  quolibet  mense 

rou  ivexa  yoipisi ,  d AA’  oii x  is  utra£-  xurd  semel  idcirco  defertur,  quod  genitura,  quae  in 
pijya,  bri  iv  ryjn  p^rpyiri  yj  yov i/  iveoOra  utero  continetur,  semper  aliquid  a  corpore  pro 
iXxet  dxb  rou  a d/iaros  alsi,  Sxas  dv  xai  virium  ratione  trahit,  ad  eundemque  modum 

fuvcc/juos  "d%yi.  TaOry  xai  tj  yrvoVj-  '  xai  rb  etiam  spiratio  se  habet.  Ac  primo  quidem  parva 

/iiv  a-poirov  e/uxpvi  {/  yryovf  ytyverai  xai  rb  est  spiratio,  et  paucus  sanguis  ex  matre  fertur. 


SfriiWrPt 


-  495  — 


.r  Mu»  Xapiet  aro  rij;  pt>irp6;-  bx6rav  Cum  vero  amplior  fit  spiratio,  plus  quoque 
S,  rv0^  frl  rkstov  ylymprai,  piakkov  Sk-  sanguinis  attrahit  et  maiore  copia  in  uterum 
M,ro  alpia  xai  iri  rkelov  xaripxerat  1  i;  descendit.  Iis  vero,  quae  minime  utero  gerunt, 
ri;  tfrpae.  T fn  ii  iv  yaarpl  ptip  i%o6-  ubi  menses  non  prodierint,  eas  ob  causas  dolor 
.giixorav  ra  xarapiijvta  fotj  %opfy,  ita  accedit.  Primum  quidem  quolibet  mense  san- 
r6Ss  6  sr 6vo;  ylyvsrar  rparov  piiv  Tapete-  guis  in  corpore  ex  eo  necessario  agitatur,  quod 
cerai  r6  alpta  iv  rtp  q&ptan  xara  piijva  menses  plurimum  inter  se  frigore  et  calore 
Ixaarov  uro  avctyxtj;  rotijeis-  in  ptipv  pup-  distant,  id  quod  mulier  sensu  percipit,  cum 
v6g  ’  iia0ipsi  roukC)  xal  xara  06%tv  xai  xa-  viro  longe  sit  bumidior.  Ubi  autem  agitatur 
ra  iepputetyfv  xal  roCrou  aledaverat  rip;  yu-  sanguis  et  venas  impleverit,  ex  corpore  deor- 
mM )e  rd  eUpta,  C/yp6repov  yap  iqn  i)  rd  sum  fertur,  id  quod  ei  quodammodo  ab  initio 
rou  ivipo;,  xal  rapayUvTOq  rou  alpiaro;  a  natura  insitum  est.  Quare  si  illo  sanguine 
xal  rkvpp&ravro;  ra;  Qkifia;,  &xip%trat  vacuata  mulier  fuerit,  concipit;  si  vero  is  re- 
ix'  a&rov,  'xal  xa;  rouro  iv  r$  apy%  rpj  dundarit,  minime.  Utero  enim  et  venis  san- 
Qfot  uTijge.  “Clere,  ‘tjv  ptiv  axoxev&rat  guine  vacuis  mulieres  foetus  concipiunt;  cuius 
rou  aiptaro;  if  yovvp,  kapfiam  iv  yaerpl,  rei  causa  est  ea,  quam- supra  dixi.  Quodsi 
Ijv  H  rMipip;  %,  otr  xeve&v  yap  rav  pop-  agitatus  ille  et  secretus  sanguis  minime  foras, 
rpiav  xal  rtov  Qkefiioi/  'yevopiivav  rou.  ai-  sed  in  uterum  feratur,  isque  non  hiarit,  tum 
piaro;,  kaptjiavovai  jr po;  elpa;  al  yuvalxe;  sane  diutius  immorante  sanguine  incalescit  ca- 
roCi;  Talia;-  alnov  ii  ro  elpippihov.  '0x6-  loremque  reliquo  corpori  distribuit  Est  etiam 
rav  ii  rapayfiiv  ro  alpia  xal  iroxpi6iv  pii/  ubi  sanguine  in  venas  corporis  refuso  eae  imple- 
Xapiip  l%u,  iAA’  i;  ra;  piljrpa;,  at  ii  fiij-  tae  dolent  et  tumores  excitant.  Nonnumquam 
rpat  ftvi  yak&st ,  6eppiatv6pievat  Cito  rou  al-  vero  ex  eo  claudicationis  periculum  impendet. 
piaro;  *  xpevl^ovro;  Uppjtapv  r&  S,kkcp  e  Aptari  Quin  etiam  interdum  vesicam  offendunt,  eam- 
r, apixoeer  ’  iqn  i' ire  xal  itaitioum  rou  que  premunt  et  claudunt,  urinaeque  stillicidium 
aiptaro;  i;  ra;  <pk6(ia;  rou  c&piaro; ,  inp  adferunt.  Quandoque  vero  uterus  sanguine  re- 
ai  Qkifie;  rkippeOpievat  xoveuvrat  xal  oli{\-  dundans  in  coxendicem  et  lumbos  procumbit, 
ptara  xapixwri  •  iert  i’  ire  xal  xlviuvo;  ix  doloremque  exhibet.  Quando  vero  sanguis  quin- 
rou  roiourou  Xako$ipvaf  iert  i"  oro  xal  rpo;  que  aut  sex  mensibus  in  utero  immoratur,  ibi 
rijv  xlienv  rpoeleravrai  xal  Tit%ov<si  xal  putrescens  in  pus  vertitur,  quod  quibusdam 
‘xkelouet  rvpv  xOqrtv  xal  erpayyouplyv  Ta-  per  pudendum  extra  fertur.  Nonnullis  etiam 


piyovai  •  iart  S'  ore  '  xai  xMjpug  al/iarog 
louaat  ai  ptfrpai  xpoaxlxrouai  i}  xpdg  iay/a 
i)  vpdg  baQiiv  xai  v6vov  xapi%ovoi-  '  bxdrav 
ii  iyXpotlaip  rd  af/oa  pci/vag  xivrs  v)  it;  iv 
rijai  fiijrpyat ,  navit  xuov  ylyverat  xai '  ivt- 
'yai  /iit  xara  rd  aiiolot  it-ipyerai,  lari  ii 
j?<ri  xara  rdt  /3ouj3Cv«  &g  ‘  (pu/oa  yiynrai 
‘  xaxiivy  ! ruot  ycvd/osvov  dfiJAde-  xai  S,Xka 
vokkd  ‘xaxd  rijai  yvvait-i  roiourdrpova  ’yU 
yterai,.  iv^t  /ii/  &v oxaialpavrai  rk  xara- 
/ctijtta.  'Akka  ri  Sil  Xiyeiv  abra,  it6d.il;  — 
eiptjaerai  yap  it  ro lat  yuvaixstoiai  voajf&aar 
akk'  Wt  kxihxot  xepavia  rdt  \6yot. 

i g' .  ’0x6rat  ii  yivtjrai  .aaptj ,  ol  Ci/civig 
abtgO/iivou  roO  iv  ryai  /i{\r pyai  *  ivs6tr og , 
aDtgOtrai  xai  aitroi  xai  xokvouvrai  xai  y.&- 
h ara  oi  It-aiev  xai  rd  af/oa  xarekidt  rd 
kxd  rijg'  /u/rpi®  '6  n  Ut  t/  aap i;  xviouaa 
IXxCay  'ai oi  ylyvirai  xai  8  n  Ut  /oyj 
Xpt/arbt  ’/#,  ig  roiig  xdkroug  rut  u/iivuv 
dvoxpitcrai  ■  xai  bx6rat  xokvaSioiai  xai  rd 
aT/ia  iitguvrui,  r6r'  tfiy  xakhrai  %6piot. 
Taura  ii  /oot  ig  rouro  eipt/rat. 

/£'.  'H  ii  akp%  ab^opoitt/  uvd  rou  vti6- 
/iurog  ap6pourui  xai  ipyerai  it  “  abrij  Ixa- 
arot  “rd  bpootov  ig  rd  bpoolot ,  rd  xuxvdv  ig 
rd  xuxtbt ,  rd  apaidt  ig  rd  apaidt,  rd  uypdt 
ig  rd  iiypdv  xai  'ixaarot  ip%erai  ig  yfipt/t 
iifyt  xara.  rd  tgvyysvig,  d0'  ou  xai  iy ite¬ 
ro,  xai  itaaa  ”  kvd  xuxvut  iy  ivero  vuxvd 


eiusmodi 


it  tuberculum  oritur,  ibique  in 
foras  prodit;  et  pleraque  alia 
mulieribus  accidunt  ann» 


fluxum  menstruum  non  repurgantur.  Sed  quid 
ea  hoc -loco  recensere  attinet?  De  his  sion  ' 


in  morbis  muliebribus  dicetur.  Verum  eo,  unde 
digressi  sumus,  revertamur. 


16.  Ubi  autem  caro  facta  fuerit,  increscente 
eo,  quod  in  utero  est,  ipsae  quoque  membranae 
augentur  et  in  sinus  extenduntur,  maximeque 
externae.  Et  de  sanguine  qui  a  matre  devenit 
ea  pars,  quam  dum  spirat  caro  attrahit,  au¬ 
gmentum  illi  est,  et  quae  pars  minime  utilis 
devenerit  ad  membranarum  sinus  secernitur; 
et  quum  sinus  formare  coeperint  et  sanguinem 
suscipere,  loci  appellantur.  Ac  de  istis  haeo 

17.  At  vero  caro  dum  increscit  a  spiritu 
discernitur,  in  eaque  simile  quodque  ad  id, 
quod  sibi  simile,  fertur,  densum  ad  densum, 
rarum  ad  rarum,  humidum  ad  humidum,  fer- 
turque  unumquodque  in  proprium  locum,  ad 
id  cum  quo  cognationem  habet  et  ex  quo  etiam 
ortum  est.  Et  quaecumque  ex  densis  orta  sunt, 


—  497  — 


laTl  xal  astra  '  M  vyp&v  uypd'  xal  rdXXa 
mrk  tov  abrbv  Uyov  ylyverai  tv  rij  ab- 
fyei.  K al  Td  barba  axhjpbnTai  usni  rfc 
Up/ate  ryyvOfieva  ■  xal  iij  xal  iiofyuTat  b>g 
Sfyipsov  x ai  ap&povTai  '  dptetvov  xal  rk  slaa 
TOV  akptaTOg  '  xal  rk  i%a-  xal  ij  ts  xsCpab-vj 
yiyvsrai  a0s<rTvjxv1a  kvb  toIv  Hfioiv  xal  oi 
j3pa%loveg  xal  oi  rij%6eg  atri  t&v  rrXeuptw 
xal  ra  tsxbXsa  '  iitararai  kx'  aXX^Xav  xal 
ra  nvpa  sX tiaerai  a/xQl  rkg  Qbtsiag  ruv 
kpbpcov  xal  abrb  ero/aoOrai-  xal  ij  plg  xal 
ra  obara  alplaTarai  iv  Tijtri  tsap^i  xal  rb- 
Tpyrai-  xal  oi  btpbaXpooi  ipcxlxXavTai  vypov 
xabapov-  xal  rb  alSolov  SijXov  yiyvsrai  bxb- 
rspbv  lari  xal  rk  tsxhdyyya  iiapbpovrai  • 
xal  Sv\  xal  roiai  kva  rvjv.  xvoijv  xoiberat  r$ 
rs  BTbpian  xal  rijj  pivl,  xal  ij  re  xoiXfy  0u- 
tsarai  xal  rk  hrspa  xxTaQvak/xeva  xark 
rb  kvabsv  iziXafi^dvsi  rijv :  itk  tov  bfiQa- 
Xop .  xvo^v  xal .  kpaa  Xibvsi  xal  ig  rbv  xOtstsa- 
pov  oibg  ylynrai  kxb  rijg  xoiXhjg  xal  rS>v 
ivrbpav  ?£co  xal  ts  r^v  xOtrnv  oibg  lg@. 
Tobruv  it  iiapbpovrai  bxb  rijg  xvoijg  bxa- 
trra-  Qutr&pxsva  poiv  ykp  iitararai  ^bpoxav- 
ra  xara  j-vyybvetav.  K«i  ykp  el  StXoig  ab- 
Xfaxov  xpotriijtrai  ‘  xpog  xbtrnv  xal  itk  tov 
abXtexov  ipi[3a\eiv  ig  rijv  xCttiv  yi jv  ts  xal 
tpdfifiov  xal  /xoXljkiou  xvtja/xara  'ksxrk  xal 
biap  txi%6ag  Qvaav  iia  tov  abXkxov,  xp&- 
rov  /ah  ixsiva  kva/xs/xi^srai  rip  bian,  f rei- 
ra  M  Xpbvtp  <pwkpt,sva  iXsbtrsrai  '6  ts  pob- 
Xifiiog  ig  rbv  pibXijiiov  xal  ij  0a/xpiog  *  ig 
Tijv  0d/ifiov  xal  ij  yij  ig  ri)v  yijv-  xal  ijv 


densa  sunt  et  quaecumque  ex  humidis,  humida , 
ceteraque  ad  eundem  modum  in  incremento 
(foetus).  Et  calore  condensata  ossa  durescunt, 
atque  ad  instar  arboris  in  ramos  etiam  dividun¬ 
tur,  meliusque  in  membra  tum  corporis  in¬ 
terna,  tum  externa  distinguuntur,  ipsumque 
caput  ab  humerie  distans  oritur,  brachia  item 
et  cubitus  a  costis,  et  crura  inter  se  separan¬ 
tur,  nervique  circa  articulorum  convolvuntur 
iuncturas,  os  deducitur,  nasus  et  aures  in  carne 
eminent  et  perforantur,  oculi  humore  puro  im¬ 
plentur  ,  pudendum  quodnam  sit  manifestum  fit 
et  viscera  ipsa  conspicuo  discernuntur.  Ac  sane 
superioribus  etiam  partibus,  ore  nempe  et  na¬ 
ribus  ,  spiritum  trahit  et  venter  spiritu  inflatur, 
eoque  inflata  intestina  ex  superioribus  spiratio¬ 
nem  per  umbilicum  intercipiunt  et  eam  delent 
et  a  ventre  ac  intestinis  in  podicem,  similiter- 
que  in  vesicam  via  foras  patet.  Atque  horum 
singula  vi  spiritus  distinguuntur.  Spiritu  nam¬ 
que  distenta  omnia  pro  generis  affinitate  distant. 
Quemadmodum  si  ad  vesicam  fistulam  alligaris, 
per  eamque  in  vesicam  terram,  arenam  et  te¬ 
nuia  plumbi  ramenta  inficias,  deinde  aqua  per 
fistulam  aflusa  flatum  immittas;  primum  quidem 
illa  cum  aqua  permiscebuntur ,  deinde  vero  tem¬ 
poris  progressu  flatu  agitata  secedent,  plum¬ 
bumque  ad  plumbum,  arena  ad  arenam  et  terra 
ad  terram  se  conferet.  Ac  si  quis  ea  arescere 
permittat,  disruptaque  vesica  contempletur,  si¬ 
mile  ad  sui  simile  se  contulisse  comperiet.  Ad 
eundem  autem  modum  genitura  et  caro  discer¬ 
nuntur  ,  in  eaque  simile  quodque  ad  sui  simile 


—  408  — 


ng  xiira  xiiavOijvai  idtip  XXl  Kepippijgxg  rt/v 
xiianv  axi^rxi,  etipijeet  adfui/  rd  bfioiov 
ig  rd  bfioiov  ihfXMg-  oiira  Si  xxi  i )  yovif 
xxi  {f  <rkp%  SixpSpoGrxi  xxi  Sp%eTxt  'ixacrrov 
iv  '  xbrig  rd  bfidiov  ig  rd  bfioiov.  Taura  Si 
fiot  ig  rouro  elpifrai. 

i>f'.  Kxl  yiyo ve  ijSp  vraiStov  xxi  ig  rouro 
d<pix vierXi  rd  /iiv  '  SijfAu  fieret  rv/v  rpbr v\v 
jrijgiv  iv  reriepdxovrx  tffrtftm  mi  S6o  rd 
fiaxpirarov,  rd  Si  dprev  iv  rprfxovrx  iffli* 
plptfi  rd  fiaxpfrrarov  ag  ykp  invroukb  %ufi- 
(Satvei  iv  roCrcp  rip  %p6vcp  ij  bMytp  /isiovi 
dklycp  rrX elovi  rxura  Siap$pootr$ai.  Kxl  yxp 
i )  xxSxptrig  yiyverat  rigat  yvvatigi  fiera  ‘rdv 
r6xov  &g  itrl  rd  sroi/Ad,  iri  ptiv  rip  xoOptg 
ijfiipxg  reaaepdxovra  xxi  S6o  *  v)  xpovtardrif 
xxi  reXett/,  dxivSuvog  S'  a>v  eitf  xxi  eixoat  xxi 
erivre  vffiipag  si  xxSxipoiro  ■  iri  Si  rlp  xoOptp 
i;  xdbapxig  yiyverat  ijfiipag  rptifxovra  ‘  g 
Xpovtardnf  xxi  reXefy,  xxivSuvog  <T  civ  eig 
xxi  eixoat  ilfiipxg  el  xabaipoiro  •  r$  S'  bard- 
rtp  ‘xptvQ  i^ayjxrg  xaP&‘  %  xddapatg-  iirl 
fiiv  ryat  veuripyat  ikdaaovag  iffiipxg ,  iri 
Si  r^jat  vrpeafiuripgai  xXeiovag.  MaAfora 
Si’  vroviovrat  xi  yuvxixeg  iv  rtp  r 6xtp  xxi  iv 
roiat  Ao%«Wi  xi  rpcororaxoi  xxi  ai  bkdaau 
rero  xiSixi  rdv  vrkeiu  reroxutia  v  /ixkkov  sro- 
viovrxt.  Ai  Si  xaddpateg  xi  ix  rixou  rigat 


18.  Atque  ortus  iam  est  infans  eoque  per- 
venit  foemina  quidem  post  primam  concretio- 
nem  longissime  intra  dies  quadraginta  et  duos 
mas  vero  longissime  intra  dies  triginta.  Ut 
plurimum  enim  fit  ut  intra  hoc  tempus  aut 
paulo  minus  vel  paulo  maius  eorum  artus  di¬ 
stinguantur.  Fit  enim  mulieribus  purgatio  post 
partum  plerumque  cum  filiam  pepererint  dies 
quadraginta  duos  cum  longissima  est  et  perfe¬ 
cta;  periculo  vero  vacabit  etiam,  si  viginti 
quinque  dies  purgetur;  post  puerum  vero  edi¬ 
tum  purgatio  fit  triginta  dies,  cUm  est  longis¬ 
sima  et  perfecta;  vacabit  autem  periculo  etiam , 
si:  viginti  dies  purgabitur.  Postremo  vero  tem¬ 
pore  minime  copiosa  fit  purgatio ,  in  iunioribus 
pauciores  dies,  in  aetate  provectioribus  plures. 
In  partu  autem  et  puerperii  purgamentis  ma¬ 
xime  laborant  quae  primos  partus  expertae 
sunt  et  quae  minus  frequenter  partum  edide¬ 
runt  magis  laborant,  quam  quae  frequentius. 
At  vero  purgationes  ex  partu  mulieribus  ideo 
aoeidunt,  quod  superiore  tempore  ad  duos  et 


yvmfy  toOtou  eivaxa  yiyvovrca,  ori  iv  ra 
rph  rou  %p6vtp  pi XP‘  rearepaxovra  tjpepiav 
xai  SOo  iri  rg  xo6pV,  iri  Si  rip  xobptp  pi- 
vpi  rpigxovra  gpepiov  iXd%i<srov  aJpa  xa- 
Tiftfrtu  iri  r gv  aij&v  rlp  raiSlip,  rb  S' 
&rt>  robroo  rXeiov  piyjig  dv  rixy  Sai  Si 
Tgv  xdbapsiv  dvraroSobgvai  iv  roin  \o%ei- 
oisi  xal  intimi  Igp  xard  '  Xbyov  r&v  ips- 
plov.  ’A pxg  Si  yiyverai  roigSe  rgrt  yu- 
mQ  rg  iiStvr  ‘rapdaaerai  rb  alpa  xal 
bep priver  ai  ravo  urb  rgg  xivgaiog  rou.  rai- 
Siov  aSevapgg  ioba^g-  r apayfiivrog  Si  rp&- 
rov  piv  ‘ipyerai  £!;a  rb  ratSiov,  pera  Si 
rb  raiSiov  !%(ty  rayjig  alpar&Syg-  xal  btpg- 
yymg iybyero  robr.tp,  foereg  'bSan  iri  r.pa- 
r£fyg‘  ireira  \Si  per '  ixeivov  avd  rarpg 
rdg  gpipag  %apiei  g  xabapsig ,  iag  rou  eU 
'p>ipivoo  xpbvou,  rkijSog  ’A rnxg  xorbXy  SAif 
xal  gpiaeia  rb  rpprov,  Sj  bXiy^rXeiav 
ireira  Si  iXderav  xard  Xbyov  robrou  p£- 
%pig  dv  Xgi-y.  Rapiet  Si  alpp  ojpv  dr,b 
iepeioo,  v)v  .bypthnp  .$  yui $  '  xal  pbXXy  ,byt- 
aiveiv,  xal  ra%b  rgyvurar  ‘  S),v  Si  pg,  %p- 
piet  g  xaSapcig  iXdarav  xal  elSog  rovypo- 
riptf  xal  oh  r.ayu  rgyvurai.  rilS,e  Si  rouro 
£%er  %v  ’n  g  yuvg  iv  yaarpl  l%ouca  vi- 
tsypa  k-U  M  Mvyytviq  ‘ibv  rg  )>,oxely  ,xa- 


quadraginta  dies,  cum  puella  gravida  est  mu¬ 
lier,  ad  triginta  yero  dies  usque,  cum  puerum 
gestat  utero ,  paucissimus  sanguis  ad  pueri  in¬ 
crementum  descendit;  sequenti  vero  tempore  co¬ 
piosior,  donec  partum  ediderit.  Rependi  autem 
oportet  purgationem  iu,  fluxu  post  partum  et 
pro  dierum  ratione  foras  exire.  Principium 
autem  doloris  partus  mulieribus  huiusmodi  est: 
sanguis  conturbatur  et  valde  calefit  e?  pueri 
motu,  quippe  qui  validus  est;  cqmmoto  vero 
sanguine  puer  foras  prodit,  post  puerum  vero 
sanies  crassa  sanguinolenta;  et  ductus  quidam 
huiq  fit  ,  non  secus  atque  aquae  in  mensa,  post 
illaju  yetto  singulis  diebus  prodit  purgatio  usque 
ad  tempus,  quod  dixi,  copia  integrae  heminae 
Atticae  ac  dimidiae  primum,  aut  paulo  maiore, 
dein  vero  minare  pro  huius  copiae  ratione,  do¬ 
nec  cesset.  Effertur  autem  sanguis  qualis  a 
victima,  si  recte  valeat  mulier  et  b^ne  habitura 
sit,  ci.toque  ille  cogitur;  sin  .contra ,  parcior  pro¬ 
dit  purgatio  et  specip ..deterior,  neo,  brevi  tem¬ 
pore  cogitur.,,  Sjc  mutem  se  res  habet.:  si  quo 
morbo  teneatur  ®r»vid,a,  qui  .cum  purgatione 
ex  partu  ..cognationem  non  habet,  pqrit;si  enim 

sana  eat,  siv,e  ici  non  .factum  sit,  sed  purgatio 
iflj  successerit  sive  ..propter  medicamina,  sive 


—  600  — 


Sdpffi,  arbhhurai- p  ykp  0  SamuMfifrM  etiam  sPonte  subito,  prodibit  pro  ratione  earum 
B  rpi  rpbaSev  '  ij/iippri  eii6i/g  kyietvii  iouaa,  dierum,  quibus  non  una  vice  semel  prodit 
ehe  xal  0 ,  tomtij  Si  ol  $  xd&apaig,  ehe  Sin  non  repurgetur  ex  partu  mulier,  morbus 

ujrd  (pappodxav,  ehe  xal  altropearp  ii-al-  magnus  illi  oborietur  et  periculum  erit,  ne  mo- 

Qvyg,  xara  hbyov  r&v  {f/iepiav  %oppei  &v  riatur  nisi  cito  curetur  et  aliquis  purgamenta 
oi>  %apiei  ig  cLra%  •  p  Si  M  iroxaSalpprai  illi  subducat.  Quod  ideo  in  medium  protuli,  ut 
rk  \o%ela  i }  yvvi ) ,  vouaog  abryj  peeydh p  demonstrarem  distinctionem  membrorum  pueris 
Urai  xal  xivSuvebret  drobaveh,  p  fi)  /te-  accidere  longissimo  tempore  in  filia  intra  dies 
heSalvprai  B  rd,%ei  ‘xal  r ig  irdyp  rp  quadraginta  duos,  in  puero  vero  intra  triginta 
xdSapnv.  Taura  S'  elapveyxdfayv  Sia  rouro,  dies;  documento  autem  esse  purgationem  ex 
bxag  droCppu  on  ruv  raiSlav  ylyverai  p  partu,  quae  cum  filia  edita  sit  intra  dies  fit 
Sidxpimg  r&v  fiehinv  if  peaxpordrp  i; ri  piiv  quadraginta  duos,  cum  vero  puer,  intra  dies 
rjj  xoOpy  ‘B  rearepdxovra  xal  Suolv  fjpoi-  triginta,  cum  longissime  durat.  Iam  vero  alte- 
piptri,  iri  Se  rtp  xoOpcp  B  rpipovra  fifbipytrr  rum  perspicuitatis  causa  prolaturus  sum:  affirmo 
hrSpM  S'ij  xdbaptrig  r&v  ko%elav,  '6n  iri  enim  paucissimum  sanguinem,  qui  a  matre  ad 
0»  rv)  xo6p>f  ylyverai  B  retreepdxovra  xal  uterum  et  genituram  in  eo  praesentem  cumfili- 
Suolv  {fpoippai, '  iri  Si  rip  xoOpcp  B  rpHjxortk  olam  gestat  defertur,  rependi  intra  dies  qua- 
tfpiipiptri  vf  xpoviurart f.  MB.hu  ‘Si  rb  SeO-  '  draginta  duos;  nam  in  iis  membra  infantum 
repov  vuv  bvopcdZeiv  rdlppelypg  Bexa  •  (pppii  distinguuntur;  ex  eo  vero  tempore  inde  sensim 
yctp  kvraroSlSorbai  8  n  B  rijai  0r pym  plus  sanguinis  adfluit;  et  cum  pueram  gestarit, 
ivebOmp  rip  yovjj  ihdyysrov  alpca  !p%erai  rursus  pro  ratione  dierum  triginta.  Aliud  vero 
arb  rqg  yuvaixbg  iri  rkg  fippag  Sp.uv  documentum  vera  illa  esse  id  est:  primis  die- 
ybvov  iyoOapq  B  reaaepdxovra  xal  Suolv  bus  cum  genitura  in  uterum  illapsa  fuerit, 
ifrtiptjW  •  B  ykp  raurpri  “  SiapBpourai  rk  paucissimus  sanguis  a  muliere  ad  uterum  fer- 
pcihea  ruv  raiSlav  arb  Si  roOrou  rou  %p6-  tur,  dein  vero  sensim  maior  eius  copia;  quodsi 
vou  iri  rhelov  epyerai  rb  alpca ■  xal  iri  rip  enim  confertim  ac  multus  una  vice  deferretur, 
XoOpcp  rdhiv  xara  \6yov  r&v  rpitjxovra  v/pce-  genitura  spirationem  habere  non  posset,  sed 
picev.  "E repov  'Sllarbpiov  r6Se,  bri  raur'  suffocaretur 'sanguine  multo  adfluente.  Contrario 


—  601  — 


iirrl  aty&ia  •  rlpsi  xp&rtfsi  t&v  iffxepeav  6x6 -  autem  modo  rependitur  in  purgatione :  procedit 
rav  i 'i  yovvi  k  rdg  /xijrpag  ifxrtey ,  i%-  enim  purgatio  ex  partu  primis  diebus  plurima, 
STov  atfxa  epyerat  drb  rtjg  yvvatxbg  ig  fdg  dein  sensim  minor,  donec  cesset.  Multae  vero 
iiirpap,  iretra  Si  iri  srAei ’ov-  ei  yap  d6p6ov  mulieres  iam  puerum  abortu  perdiderunt  paulo 
M\  srdlii  IMoi  k  3,ru%,  obx  dv  SOvatro  {/  ante  triginta  dies  et  membris  destitutus  appa- 
lyopyj  rvovjv  eyetv,  a.}.}.'  dxorviyefy  i h  rou  ruit;  —  qui  vero  post  triginta  dies,  vel  hoc 
xifixrog  lovrog  iroAAou.  ' Avr avroSlSorat  S'  ipso  tempore,  ii  apparuerunt  membra  distincta 
&  r%  Xat6dp<rt  roliVavftov  yapiet  yixp  v;  xd-  habentes;  et  in  filiola  pro  ratione  dierum  qua- 
fapetg  t&v  \o%elm  iv  rijai  rp&Tytrt  r&v  l^xe-  draginta  duarum,  cum  abortu  reiecta  fuit,  ap- 
piuv  rf.ekr/j ,  ena  itr'  iXdaaa,  iag  '  oiv  Mj-  paruit  membrorum  distinctio;  et  sive  puerulus 
£jj.  IIoAAa;  S'  v/fy  yuvalxeg  Sti(p6etpav  xovpov  ante  sive  post  abortione  perdatur,  sic  apparet 
iMyip  rpballev  rprfxovTa.  {//xepiav  xal  dvap-  et  ratiocinio  et  necessitate  distinctio  membro- 
Spov  icpalvero  •  bxbtsa  Si  tiarepov  dpxa  rijTi  rum  facta  in  puella  intra  dies  quadraginta  duas, 
‘rptfixbvra  {jfxipya,  SejpDpupxiva  ilpalvero  in  puero  vero  intra  triginta;  documento  enim 
lovra-  xal  iri  rij  xoupy  xara  A 6yov  t&v  sunt  puerulorum  abortiones  et  purgamenta  ex 
retrtrepdxovra  xal  S6o  {f/xepia v,  ox6rav  Sia-  partu.  Causa  autem  cur  foemina  tardius  coga- 
Qtiapjj,  (palverat  ij  Sidpbpatxig  T&v  pxeMuv  tur  et  membra  in  ea  distinguantur,  haec  est, 
xal  vjv  re  rpbrOev  Qbapij  t6  ratSlov  fjv  re  quod  genitura  femineae  prolis  debilior  et  hu- 
ilarepov,  &Se  Ipalverat  xal  Mytp  xal  dvdyxy  midior  est  quam  masculae;  et  secundum  hanc 
{j  Stdpbpaaiq  ioStra  iri  pxiv  rij  xoupy  iv  rea-  argumentationem  etiam  necesse  est,  ut  tardius 
aepdxevra  xal  S6o  vtfxipipci,  iTl  Si  t $  xoOpcp  cogatur  foeminea  proles  quam  mascula,  ideoque 
iv  Tpitjxovra •  larbpiovai  yap  al  i^apx(SK&-  diuturnior  est  purgatio  post  filiolam  in  lucem 
cteg  t&v  ratStuv  xal  t&v  \o%eiuv  al  xabap-  editam ,  quam  post  puerulum  emissum.  Sed  eo 
trteg.  Ahtov  S' iarl  brt  rd  6ijXu  vr^yvurat  redeundum  mihi  est,  unde  digressus  sum. 
Iharepov  xal  StapOpoOrat,  '6ti  v/  yovij  daSeve- 
cripy  iarl  xal  uyporipy  rijg  6tf\efyg  {j  tou 
dpaevog  •  xal  avayxy  "  xal  xara  toutov  tov 
Uyov  Odrepov  rfyvuaOat  t6  Sijfaj  i)  to  clp- 
aev  xal  fj  xdQapatq  xpoviuripy  toOtou.  ehexev 
iri  rijj  ‘  6>f Xeltp  yty  verat  {j  iri  t$  dptsevt. 

'Ava^aofxai  Si  aS6tg  bxbstx  oOev  avriXivrov. 


16'.  'Oxbrav  Si  StapUpabij  rb  vratStov  tcx  19.  Cum  vero  puer  artus  distinctos  nactus 
elSea  t&v  pxeXiav,  ‘  aiil-o/xivov  aCirou  rd  fuerit,  ipso  crescente  et  ossa  circum  duriora 
re  baria  ivriaxi.^p6rspa  ‘yly verat  xal  xot-  fiunt  et  excavantur;  quae  res  a  spiritu  fiunt; 


—  602  — 


kalverar  xal  rovro  in rd  rov  rveCpiaroq 
ylyvorai •  xolka  ii  iivra  ikxei  ig  eaura 
1  atro  rav  sapxuv  rov  aifta kuroq  ro  '  n6ra- 
rov.  Kal  %p6vq>  iio^ovrai  aSSig  rei  kxpa 
r&v  Atria»-,  Sisrep  iovipiov  ra  kxp6rara 
ilsrara  b^ovrar  xal  oii ra  xal  rov  raiiiov 
iitsravrai  h r’  kKM\kav  oi  idxrvkoi  r&v 
%eip&v-xal  rCtv  roiuv.  'Eri  i'  aS  r&v  cixpav 
oi  8vu%eg  Q601 trat  ■  reXevrlAst  ykp  ai  Qki- 
/3 og  ai  rov  kvApkrov  rdsai  Aq  roiiq  iaxrO- 
kovg  r&v  roi&v  xal  r&v  %oiptiv  xai  ra%A- 
rarai  poiv  elsi  iv  rtp  stipari  QkAQeg  '  ai 
iv  rij  xotpakij,  ireira  ii  ai  iv  rom  sxi- 
Ae ai  xai  rota t  fipa%iosi  xai  roisi  n fassi, 
iv  ii  roTsi  rosi  xal  ryst  %epsi  ksrrArarai 
xai  rvxvirarai  xai  rksisrai  0ki/isg  olsl 
xai  vovpa  kerrirara  xal  rvxvirara  xal 
rkeisra,  xai  bsria  ika%isra  rip  peyiSei- 
rav  '  ii  %eipav  xai  rav  roii h  '  iv  rom  ia- 
xrikoisi  ravra  pdkisrd  isrt.  'Ex  ii  rav 
iaxt rOkav,  ot.ro  ruxva  faAvrav  Atria  spixpk 
xai  iQki/iug  xal  vovpa,  oi  ivv%sg  06ovrai 
A srrol  xal  ruxvoi-  xai  arokapjidvovsi  rHv 
0ks(iuv  ra.  cixpa,  Sisto  pvpoirt  aiitjesSai 
fiy/ii  rpofaeiv  iripijv  kripyq-  Sisto  pij  6av- 
pdf^etv  Ari  oi  Svu%eq  i^ardru i  rov  sa par  og 
rvxviraroi  ei  st. 

x’ .  "Apa  ii  rom  Avv^i  xai  ai  rpfaeg  iv 
r%  xeQakij  pi%ovvrai  ■  fasi  'ii  Hio  ra  kp(pi 


cum  autem  cava  sunt,  ad  se  trahunt  e  car¬ 
nibus  quod  in  sanguine  est  pinguissimum 
Et  temporis  tractu  extrema  ossa  in  ramos 
dein  diducantur,  quemadmodum  arborum  sum¬ 
mae  partes  postremo  in  ramos  excrescunt; 
atque  ita  etiam  in  puero  manuum  et  pedum 
digiti  a  se  invicem  disiunguntur.  Atque  in 
eorum  extremis  dein  ungues  oriuntur;  venae 
enim  omnes  corporis  humani  in  pedum  et  ma¬ 
nuum  digitos  desinunt;  et  crassissimae  corporis 
venae  in  capite  sunt,  deinde  in  cruribus,  bra¬ 
chiis  et  cubitis;  at  in  pedibus  et  manibus  te¬ 
nuissimae,  densissimae  et  plurimae  venae  sunt, 
itemq.ua  nervi  tenuissimi,  densissimi  et  plurimi, 
assaque  magnitudine  minima,  eaque  praecipue 
in  manuum  ac  pedum  digitis.  Ex  •.digitis  autem,' 
nimirum  cum  ossa  densa  et  parva  habeant,  ve¬ 
nas  etiam  ac  nervos  ,  ungues  tenues  et  densi 
oriuntur,  qui  extremas  venas  comprehendunt, 
adeo  .ut  neque  -.ulterius  progrediantur,  neque 
alia  aliam  excedat;  ut  proinde  minime  mirum 
videri  debeat,  si  ungues  exteriore  corporis  parte 
densissimi  sint. 


#0.  Quin  .etiam  mna  eum  unguibus  .pili  in 
capite  radicen  accipiunt,  eorumque  natura  ita 


Rictui  xal  wkslerai,  Swv  roB  Mfiarogii 
TriSeppk  Spaiordrvp  knl‘  xal  oxou  i/  $pi% 
ficrfity  lxpidSa  k  rti v  rpoip^v  £%e i.  K al 
•  Sxov  i}  'inSeppslg  Ssrepov  dpaiij-  yiyverai, 
hxet  Mi  Barepov  ai  rpl%eg  (pOovrat  iri  re 
tlp  yevekp  xal  rij  tj(Zy  xal  ei  rou  dkkoSi. 
"Afia  *  yap  r&  y6vcp>  yiyvoptkip  i)  rdp% 
apxivi  yiyverai  xal  p  inSeppolg  xal  rd  tpki- 
fjia  tsropxoBrai  peakkov  ij  k  rip  rplv  %pivip- 
irtuSl  yctp  iivrt,  '  kerrd v  ruv  Qkefilav  iiv- 
ruv  oiix  ix%up£ei  Si'  adrui/  {/  yovly  xal  rijci 
rapSevomi  repi  r&v  xarapupvtav  ui/rig  kiryog- 
dpoa  Si  6Sdg  'rpotrylyverai  xal  rolci  xara- 
Hpvlomi  xal  rip  ‘ yovijj  xal  rpi%ourai  vj  ij^ 
roB  r aiSbg  xal  rijg  rapOkou,  dpaiijg  rijg 
inSeppilSog  yevopikpg-  xal  dpia  i/  6pli- 
lxpidSa  fierpfy v  k  ‘rvjv  rpt/Qv/v  l%ei  xal  oi/x 
ikdrrova.  Oilru  Si  xal  ‘iri  roB  y eveioo 
tou  dvSpdg  ?%£(•  ipai^  yap  yiyverai  p  irt- 
Seppilg,  xupeoCrpg  k  ai/ri\v  rpg  IxpiaSog 
W  rjs  xeQaktfg-  apia  piiv  yap  ’iv  rijj  ka- 
yvehp,  cipia  Si  xal  k  rip  fiera^i/  %p6vtp  i\ 
fijrif  poerpfyv  k%et  r\ )v  lxpidSa  k  rt/v  rpo0i)v 
rire  pPdkasra,.bx6rav  %p6vog  iyykvprai  rip 
i/ypcp  rip  ari  rqg  xeQakijg  xarajialvovri  k 
r0  kayvelip ,  arl%ovn  ari/  ruv  <mf6iuv ,  iri 
'  ri  ykeiov.  Jjppifiov  Si  '6n  k  roiai  dpaio- 
r dromi  rijg  inSeppilSog  06ovrai  al  rpl%eg- 
ei  ng  iiikot  imxaueui  rvjv  ImSeppilSa  xal 
0k6xraivav  piouvov  roiyrai  xal  'uyidaai,  ru- 
xvi )  yevopikvp  vj  inSeppiig  xard  rvjv  oi/kyjv 


qua  summa  corporis  cuticula  rarissima  est,  et 
ubi  pilus  moderatum  habet  humorem,  quo  nu¬ 
triatur.  Ac  sicubi  summa  cuticula  postea  rara 
evadit,  ibi  postea  quidem  pili  nascuntur,  veluti 
in  mento,  pube,  aliisque  locis.  Nam  simul  ac 
genitale  semen  oritur,  caro  et  extrema  cuticula 
rarior  evadit,  venulaeque  magis  quam  antea 
aperiuntur.  Cum  enim  adhuc  puer  est,  venu¬ 
laeque  tenues  exsistunt,  neque  per  eas  genitura 
ferrf  potest;  eademque  ratio  est  de  mensihus 
virginum.  At  simul  ac  mensibus  et  geniturae 
via  patet,  puero  et  virgini  extrema  cuticula 
rarescente,  pilus  in  pube  nascitur,  simulque 
moderatum,  neque  pauciorem,  quo  alatur,  hu¬ 
morem  habet.  Ad  eundem  modum  de  pilo  in 
viri  mento  se  res  habet:  rarescit  enim  summa 
cuticula,  delato  in  eam  a  capite  humore;  si 
quidem  simul  et  in  coitu  et  intermedio  tempore 
moderatum  humorem,  quo  nutriatur,  pilus  ha¬ 
bet;  tumque  maxime  cum  humor  in  coitu  a 
capite  descendens  in  mento  longe  a  pectore 
restiterit,  ibique  moram  fecerit.  In  rarissimis 
autem  summae  cuticulae  partibus  pilos  enasci 
indicio  est ,  quod  si  inusta  extrema  cuticula  pu¬ 
stulam  solum  excites  eamque  persanaveris,  ubi 
summa  eutis  densior  evaserit,  nullum  ex  cica¬ 
trice  pilum  emittet.  Qui  vero  aetate  puerili 
eunuchi  fiunt,  eam  ob  causam  neque  in  pube 
neque  in  mento  pilos  habent,  levesque  toti 
sunt,  quod  cum  nondum  -via  geniturae  facts 
sit,  nusquam  rarescit  summa  superficiei  cuti- 


—  604  — 

rdg  rp!%ag  obx  '  ixlpCoei.  /Ox6ooi  ii  eiivou-  cula.  Nam  quemadmodum  paulo  ante  a 
%o<  raTieg  iovreg  ylyvovr at,  M  touto  ofirs  dictum  est,  intercepta  est  geniturae  via  iT 
{rfiSoi,  oiirs  yeveitiot ,  Asm/  rs  ylyvovrai,  lieres  autem  mento  et  toto  corpore  giabr*" 
6 Aoi,  Sn  i }  6«?  r#  yovlj  obx  iriyevpfii^  sunt,  quod:  ipsis,  in  actu  venereo  non  perinde 
obx  dpaioi  t{/v  imifpfilia  iri  t$  %Cfiravri  agitatus  humor  ac  viris  summam  cuticulam 
odpoarr  iroXiXarrai  yap  i/  oibg  rij$  yo-  raram  efficere  nequeat.  At  qui  calvescunt  ii 
vi jg,  Siorep  poi  elpyrai  bXlycp  rp6repov.  'K al  sane  pituita  redundant,  quod  per  coitumjn 
ai  yuvalxeg  ii  As? 'ai  ylyvovrai  r6  re  yiveiov  eorum  capite  agitatum  et  incalescens  in  sum- 
xal  'to  ou/ta,  '6ti  iv  ryi  Xayvebf  oQicov  t6  mam  cuticulam  illapsum  pilorum  radices  esu- 
uypiv  ob%  b/eolag  xX ove6/xevov  6>g  to  tou  av-  rit,  ita  ut  pili  effluant.  Eunuchi  autem  eam 
ipog  rvjv  iriieppolia  o£>  roiiei  dparfv.  '0x6-  ob  causam  non  calvescunt,  quod  neque  vehe- 
ooi  ii  QaXaxpol  ylyvovrai ,  oSroi  Hf  QX ey-  mentius  moveantur,  neque  pitqjta  in  coitu  in- 
/iartiisig  sidi'  xal  iv  rijj  xeQaXij  abrdv  a/oa  calescens  pilorum  radices  exurat.  Cani  autem 
ryj  Xayvebf  xXove6poevov  xal  6epfi,aiv6fievov  ob  id  fiunt,  quod  longo  tempore  permeante  in 
rt>  (pXiypoa,  4  rpoorlrrov  rpog  rijv  imiep-  homine  humido,  id  quod  candidissimum  est 
[i!ia  xalei  rav  Tpiypv  ‘  rdg  plf^ag  xal  ixpi-  secernitur  et  in  summam  cuticulam  illabitur, 
ouoi  al  rp!%eg •  ol  ii  ebvouyoi  iia  touto  oii  ita  ut  attracto  candidiore  humore  pilus  quam 
ylyvovrai  (paXaxpoi,  '6ti  O06wv  ob  ylyverai  antea  candidior  evadat,  ipsaque  summa  cuticula 
xlvyatg  lo%vpii,  odii  6ep/oaiv6pt,evov  to  QX iy-  eo  praesertim  loco,  ubi  cani  sunt,  quam  quovis 
/ea  iv  rijj  Xayvely  xalei  tHv  rpiypiv  rdg  p  l-  alio  candidior  exsistit.  Quique  ,  a  prima  origine 
Yag.  Al  ii  roXial  iia,  touto  ylyvovrai,  canos  habent  in  capite,  illis  summa  cuticula 
oti  iv  ‘roXXip  %p6vu  iiixveupcivov  roO  uypoO  ubi  cani  sunt,  quam  alia  quaevis  candidior  est, 
iv  rcp  dvSpdnp ,  droxplverai  rd  Xeuxorarov  quod  illic  albissimus  humor  inest.  Sic  autem 
xal  rlrrei  rpbg  ryv \  imiep  polia  ■  xal  {/  6plt-  se  res  habet.  Qualem  humorem  caro  attraxe- 
XeuxOTipv/v  Ixpodia  iXxouoa  1}  iy  rip  rplv  nt,  sive  album,  sive  flavum,  sive  nigrum,  ta- 
%p6vtp  A euxoripy/  ylyverai  '  xal  v/iriieppoig,  lem  etiam  colorem  capillus  habet.  Ac  .de  hi' 
oxou  al  roXial  eloi,  X euxoriptf  Ttjg  aXXyg  quidem  hactenus.  Deinceps  vero  quod  est  re- 
ytyverai  •  xal  6x6001  ix  yeverijg  roXi6v  ti  liquurn  persequar. 
i%o uoi  iv  ryj  xetpaXyj,  xelvoioi  {/  imieppolg, 

'6xou  at  roXial  eloi,  Xeuxoripy  Tijg  dXXv/g 
’  iorl ■  ixel  ydp  to  Xsux6tutov  byp6v  ioTi. 

”E%£!  ii  xal  r6ie  die-  oxofyv  av  {/  odpi ; 

Ix podia  iXxtj ,  ’ ijv  rs  Xcuxijv  ijv  rs  ruppi\v 
ijv  re  fiiXaivav,  roiadrif  rijv  %poiijv  xal  1 ) 


—  503  — 


sj£  ylyverat.  Taura  Si  fiot  bg  rouro  sl- 
Wrtu.  'Etefaopai  Si  aubtg  bg  rb  'knkivlg 
toO  Uyou. 

m.’.  "Orav  Se  Si/  rit  ixpa  rou  a&fiarog 
rou  xtuSlou' S^aS$  ego  ac*  o!  Zvu%eg  xal  a! 
rpiyeg  pt^aBSat,  rbre  Sii  xal  xtvierat  xal  b 
Xpbvog  bg  rouro  ylyverat  rtp  fik  '  Spem 
rpetg  /xijveg,  rip  Se  Syhefy  ritsaapeg-  hSe  yap 
’  ug  liriTOtrMsrov  ^u/afialvet  •  lar  t  Sb  8.  xal 
rpbsbev  r&v  sratSlav  robrou  roO  %p6vou  ‘  xt¬ 
vierat.  K tvierat  Sb  rpbabev  rb  &pae v  '6n 
lari  ls%upbrepov  rou  &JA eog-  xal  ‘vrpbaBev 
rijyvuTai  rb  Hptsev ,  airb  yap  leyuporipyg 
xal  rcayurlp^g  yovyg,  ylyverat.  'Oxbrav  Sb 
xivt/Oy  rb  l[x(ipu ov,  rbre  Si)  xal  rb  ya\a 
bntnf/xatvei  r  jf  putrpl-  ot  yap  /xatyi  ‘  aelpov- 
rai  xal  a!  QyXal  bpy&ar  rb  Sb  yaXa  oh 
%aplet  •  xal  ryat  pobv  vruxvotscipxoiat  r&v 
yuvatx&v  uarepov  rb  yceka  bxtavifxalvei  xal 
ipyerat,  ri/jai  Sb  &patoaapxotsi  vrpbaSev.  A/’ 
avayxalvjv  Se  rotljvSe  ylyverat  rb  yaka- 
oxbrav  ai  ,/x^rpat  byxypal  boutxat  bxb  rou 
ratSlou  vrt&atn  ri )v  xot\iyv  rijg  yuvatxbg, 
’ri jg  Sb  xothfyg  jtAj 'ipeog  lobayg  b  ‘IxTteafxbg 
y intrat,  *  StvroirtSOet  rb  xtbrarov  arb  re  r&v 
"  jipar&v  xal  r&v  vror&v  e^a  bg  rb  brlrrXoov 
xal  ryv  aapxa ■  Ibatrep  Sip/ia  ei  rtg  ahelipete 
lb.altp  :n>AA£'  xal  iQit  avavrtelv,  xal,  btrijv 
avaitly,  Tti%ot  rb  Sippoa,  "  StamSuot  civ  me- 
Zppt,ivou  rou  Sippiarog  ?£o  rb  eXatov  oilra 
Sb  xal  rfg  xotklqg  rb  mapbv  bv  eaurtp  b%ob- 
ayg  &xb  r&v  fipur&v  xal  r&v  ror&v,  vrte^o- 


21.  Postea  autem  quam  summae  corporis 
pueri  partes  ramos  foras  emiserint,  unguesque 
ae  capilli  radices  egerint,  tunc  sane  etiam  mo¬ 
vetur:  ad  idque  masculo  trium  mensium  tem¬ 
pus  conceditur,  foemellae  vero  quatuor.  Sic 
enim  ut  plurimum  fit,  etsi  etiam  quidam  pueri 
ante  hoc  tempus  moventur.  Prius  autem  mas 
movetur,  quod  foemella  sit  robustior;  prius 
quoque  concrescit  masculus,  cum  ex  validiore 
et  crassiore  genitura  constet.  Cum  autem  foe¬ 
tus  movetur,  etiam  lac  de  se  significationem 
matri  exhibet.  Mammae  enim  attolluntur  et 
papillae  turgescunt,  neque  tamen  lac  prodit. 

■  Et  mulieribus  quidem,  quae  denso  sunt  corpo¬ 
ris  habitu,  tardior  est  lactis  significatio  seri- 
usque  fertur,  citius  vero  his,  quae  rarum  ha¬ 
bent  corporis  habitum.  Lac  autem  hac  de  causa 
necessario  gignitur:  cum  uterus  foetu  intume¬ 
scens  mulieris  ventrem  comprimit,  si  eo  pleno 
compressio  illa  accidat,  quod  in  cibo  et  potu 
est  pinguissimum  foras  in  omentum  et  carnem 
prosilit.  Ac  veluti  si  corium  copioso  oleo  per¬ 
unctum  quis  imbibi  sinat,  eoque  imbibito  co¬ 
rium  premat,  quo  compresso  foras  oleum  pro- 
manaverit,  sic  certe  ubi  venter  pinguedinem  a 
cibis  et  potibus  continet  et  ab  utero  compri¬ 
mitur  ,  quod  pingue  est  in  omentum  et  carnem 
transit.  Atque  si  raro  habitu  mulier  fuerit,  hanc 
exsudationem  facilius  percipit,  sin  minus,  tar- 


—  506  — 

peivyg  uvrb  ruv  puprpkav,  '  SianSOet  rb  ztap  diua.  Quin  et  pecora  ena  Uterum  gerant  '  • 
k  t6  iztrkoov  xal  k  rfv  crdpxa.  ‘Ktjv  morbo  aliquo  laborent,  potu  ciboque  eod"8' 
ipaibaapxog  %  {/  yuvij,  bdtscov  aMdverai  pinguiora  evadunt,  itidemque  mulier.  pu,**, 
tfjs  'SiaZlSbmog-  tjv  Sk  pt,),  llarepov.  Kal  namque  incalescente  et  candido  efifecto,  «md 
to,  iv  yacrpl  lyavra  xrijvea,  tjv  pij  n  vo-  uteri  calore  edulcatum  est  in  mammas  expws- 
<rfy ,  uzb  rov  abrou  rorov  xal  atrov  aribrepa  sum  tendit  et  in  uterum  quoque  exigua  portio 
ytyverai  Sia  rouro-  bpeotag  Sk  xal  q  yuvtj.  per  easdem  venas  fertur.  Ad  mammas  enim  et 
'Azd  ydp  rov  jr tovog  Siabepptaivopiivou  xal  uterum  eaedem  venulae  tendunt  et  similes  aliae 
Aeuxou  ibvrog  rb  ykvxaiv6pt,evov  uzb  rt jg  Up-  Cumque  ad  uterum  pervenerit,  laetis  formam 
MS  rijg  dxb  ruv  fa/rpiav  azoSkifibpievov  habet  eoque  exiguo  puer  fruitur.  Mammae 
kp%erai  k  ro5?  poaZoCg-  xal  k  rug  potjrpaq  vero  ubi  lao  exceperint,  attolluntur  et  impiem 
Sk  bktyov  ipyerai  Sia  rtbv  aiirkav  cpkefSibv  tur.  Atque  ubi  mulier  pepererit,  suborto  tno- 
retvovai  ydp  ig  roiig  piatyi/g  xal  kg  rdg  pt,tj-  tus  initio  lao  in  ipsas  mammas  fertur,  si  pue- 
rpag  (pki(3ia  'raiird  re  xal  srapaxkfaia  rum  lactaverit.  Sic  enim  se  res  habet:  dum 
dkka.  K al  bxbrav  dcpixvjrat  ig  rdg  pitj-  mammae  exsuguntur,  venae,  quae  ad  eas  ten- 
rpag,  ISfyv  fo%ei  rov  ydkaxr  og  xal  rb  zai-  dunt,  ampliores  redduntur  et  ampliores  effectae 
Stov  &z'  abrou  ivravptaxerai  bktyov,  o l  Sk  •  quod  pingue  est  a  ventre  attrahunt  et  in  mam- 
Se%6peevoi  rb  yaka  '  aelpovrai  vripe-  mas  transmittunt  Vir  enim  si  venerem  crebro 
zkdfievot  ■  xal  bxbrav  rixip,  dp%!jg  xivtjnog  exerceat,  ampliores  venae  redditae  semen  magis 
Ovroyevopohyg,  yupiei  rb  ydka  ig  rou?  pea-  attrahunt. 

Zobg,  tjv  bx\&Zi).  ’Tb%et  ydp  oliro-  bvjka- 
Zoptivoiv  roTv  fiaZoTv  ebpo&repa  ytyverai  rd 
^kifiia  ig  roiig  pea^obg-  ebpodrepa  Sk  ye- 
v6poeva  dzb  rljg  xoiktqq  kkxovra  rb  vriapbv 
roTv  paZoIv  SiaSiSoam.  K al' ydp  xal  b  dvijp 
ijv  kayveOip  '  xokkd,  ebpo&repa  yiyvbpeeva 
rd  Qkifiiu  pt.akk.ov  izdyei  rtfv  kayvefyv. 

x(S’.  *E %ei  Sk  xal  rbSe  5 Se  ■  tj  r pocpi/  xal  22.  Quin  etiam  haec  res  se  habet  ad  hunc 
vj  a&^aig  ruv  raiStuv  ytyverai,  bxag  dv  modum,  incrementum  foetuum  fit  pro  ratione 
iv  rijai  fitjr pipat  k  rd  dxb  rtjg  pe>jrp6g •  xal  qua  se  habet  id  quod  a  matre  in  utero  adest 
bxag  ■  dv  tj  pi^rvip  byiefyg  !j  dcSevefyg,  et  prouti  mater  se  habet,  sive  quod  attinet  ad 


—  507  — 


xal  ro  xaiSlov  lyei.  "Slrxep  xal  ra 
I,  Tijj  yijj  0v6pieva  rpb0srai  dxb  rijg  yijg 
xal  'oxus  dv  i )  yij  2%j>,  oiira  xal  ra  0u6- 
jim  2%«  &  ^  r»'  76  ™  ydp  rxbpfia  bxb- 
rav  xaraPtybljj  bg  rb/v  yijv,  Ixpiddog  ‘  xl/x- 
xXarai  ut'  al/rijs  •  2%et  y'ap  bv  huurijj  ij 
iytj  IxfpdSa  xavrotvfv  torre  rpb0eiv  ra  0u6- 
peva'  Ix/xdiog  fb  xtyebbv  ro  rxbppca  0u- 
rdrai  xal  olSbei •  xal  dvayxd^erat  uxb  rijs 
Ix/idSog  §urrpb0e<r6ai  */  dOva/ug,  ij  brn  you- 
Qordrif  bv  rtp  rxbpftan.  Eurrpa0eira  Sb 
{f  iCva/Mg  Oxo  rou  xveO/xarog  xal  rijs  Ixpod- 
Sog,  0bXXa  'ysvo/xkti  p^yvutn  ro  rxbppLa- 
xal  dvar bXXei  ‘  ii-u  xp&rov  ra  06XXa..'A- 
varelXavra  Sb  bxbrav  fiyxin  SCvyrai  rpb- 
0e<r6tu  uxb  ryg  IxptdSog  rijg  bv  rtp  rxbp/ian 
hveobaqg, '  fljy vurai  re  ig  rb  xdru  rb  trxbpfoa 
xal  ^idfxevov  bxb  rtov  06X\wv  /xeblytri  rijg 
Suvdpuog  bg  rb  xdra  i)  bv  abrtp  uxoXetxerai 
Sid  r^v  fbapbr vfra,  xal  ytyvovrai  al  ftZai 
bx  ruv  06XXav  Siarerapobvui.  'Oxbrav  Sb 
xdru  (SejSaiug  rb  0ubv  xal  rbjv  rpo- 

0*iv  uxb  rijs  yijg  xotiyrui,  rbr'  ijfy  i/0d- 
vierai  xdv  xal  av^Xurai  bg  rb  0vhv,  x\bjv 
rou  Xexuplou,  ori  trrepedrarbv  buri-  aung 
Sb  rb  kexOpiov  raxbv  bx  rij  yiji  dStfXov  yU , 
yverar  xpbvtp  Sb  xal  b^ourai  riva  ruv  06X- 
Xuv.  ’E*  axbpptMTog  youv  Sre  d0'  iiypou 
yev6pevov,  eug  /xbv  dxaXbv  btp  xal  {/Saphg, 
ig  abgtjsiv  ’  topfuf/ibvov  xal  bg  rb  xdru  xal 
bg  rb  dvu,  011  SOvarat  rbv  xapxbv  7  bxfidX- 


sanitatem ,  sive  ad  valetudinem  adversam,  ita 
se  habet  etiam  puer.  Quemadmodum  quae  a 
terra  gignuntur  e  terra  nutriuntur,  quae  et 
eodem,  quo  terra,  se  habent  modo.  Semen 
enim  cum  in  terram  demissum  fuerit,  humore 
ab  ipsa  impletur,  cum  cuiusvis  generis  humo¬ 
rem  terra  in  se  contineat,  quo  quae  ex  ea  na¬ 
scuntur  nutrire  possit.  At  semen  humoris  ple¬ 
num  flatu  distenditur  et  intumescit  et  vis,  quae 
in  semine  levissima  est,  ab  humore  cogitur, 
iliaque  vi  spiritus  coaota  et  humore  in  folia 
verso  semen  rumpit  et  primum  folia  foras  emer¬ 
gunt.  Quae  cum  emerserint,  ubi  amplius  ab 
humore,  qui  in  semine  inest,  nutriri  non  pos¬ 
sunt,  semen  versus  inferiora  rumpitur  et  a  foliis 
coactum  partem  facultatis  deorsum  demittit, 
quae  ei  relicta  est  propter  suam  gravitatem,  et 
nascuntur  radices  e  foliis  dependentes.  Ubi 
vero  planta  firmas  radices  in  terram  iecerit,  ex 
eaque  alimentum  sumpserit,  tum  sane  totum 
evanescit  et  in  plantam,  excepto  cortice,  qui 
solidissimus  est,  absumitur.  Qui  rursus  etiam 
in  terra  putrescens  progressu  sane  temporis 
evanescit  et  folia  quaedam  in  ramos  finduntur. 
Ex  semine  igitur,  utpote  ex  humido,  ortum, 
.quamdiu  quidem  molle  et  aquosum  fuerit,  ad 
incrementum  tum  inferiore  tum  superiore  parte 
fertur  et  nullum  fruotum  edere  potest.  Neque 
enim  facultas  valida  et  pinguis  inest,  ut  ex  ea 
semen  cogatur.  Ubi  vero  temporis  successu 
magis  solida  facta  plantuta  fuerit  et  firmiores 


—  508  — 


Xetv  oh  ydp  itrn  aura  Sbvaptig  la%upij  xal 
’  xtetpa ,  it;  ??  rb  trxipfia  t-verpafflirerai. 
'Oxbrav  Si  trrepeaOij  ptaXXov  xal  pi^oStf  rb 
‘ixxeQuxbg  bxb  %p6vov,  t6t'  IjSp  xal  QXi- 
(Sag  h%et  ebpetag  xal  ig  rb  ctva  xal  ig  rb 
xara-  xal  r6re  Svj  ix  rijg  yijg  ikxerat  obx 
in  bSapig,  cikka.  xayOrepov  xal  xtbrepov 
xal  xketov,  8  Stj  6eppt,atv6pievov  bxb  rov  tjktov 
ix^iet  ig  ra,  ctxpa  xal  ytyverai  xapxbg  xar'a 
rb  % vyyevig  it-  bxotov  xal  lyivero.  K al  xo- 
kbg  1%  bktyou  Sia  rbSe  ytyverai,  ori  ekxet 
ixatxrov  r&v  0vopoivav  ix  rijg  yijg  Sbvapuv 
xketova  vj  It-  oti  iy ivero  xal  ix^iet.oh  xara, 
iv,  dkka  xara  xokka-  bxbrav  Se  b  xapxbg 
IxXtrtf,  rpi0erat  bxb  rou  0vopiivov  ikxov 
ycip  rb  0v6pt,evov  axb  rijg  yijg  r$  xapxib 
IxStSacrr  b  Si  ijktog  xitsaet  xal  rrepeol  rbv 
xapxbv,  rb  bSapiararov  xpbg  eoivrbv  ikxuv 
ax'  abrov.  Kai  ravra  fiiv  elpyrat  /. tot  xepl 
ruv  ix  axippcarog  0vo(Uvav  axb  rijg  yijg 
xal  rov  USarog. 

■  xy’.  T<&  S'  ix  (pureuryptav  itxb  SevSptav 
SivSpea  yty  ver  at  rpbxtp  roitpSe •  r plipia  h%et 
b  xkdSog  iv  rtp  ‘xara  rip  xpbg  ripv  yijv, 
%  &xb  rob  SivSpov  ixkdafy,  Mev  al  ft^at 
i iQtevrai.  Tp6xtp  Si  rotobrtp  peeOtevraf  bx6- , 
rav  rb  0vrbv  rb  iv  rip  y%  ivebv  IxpadSa  kd- 
/3jj  axb  rijg  yijg,  olSiet  xal  xvevpia  fo%et, 
rb  Si  bxip  rijg  yijg  obSixa-  rb  Si  xvevpia 
xal  tf  Ixpidg  ^mrpi0atra  iv  rtp  xdra  rov 
0vrov  rv\v  Sbvapitv,  '6<np  tpv  Papvrdrt/,  eppytje 
ig  rb  xara  xal  ytyvovrai.  ilj  ahrijg  /it^at 
dxakat.  'Ox6rav  Si  ig  rb  xara  kdfarat, 
rbre  Sij  Skxet  ix  rijg  fiZppg  IxpiaSa  xal  Sta- 
StSatsi  rtp  bxip  yijg  iivrt  •  xal  ‘r6reaSngrb 


radioea  egerit,  tum  iam  etiam  veuas  amplas 
tum  superiore  tum  inferiore  parte  obtinet 
tunoque  sane  ex  terra  non  amplius  aquosum  at’ 
trahit,  sed  crassius,  pinguius  et  copiosius 
quod  quidem  calefactum  a  sole  in  extrema  effer’ 
vescit  et  fructus  nascitur,  cum  eo  ex  quo  ortum 
est  cognationem  habens.  Multusque  ex  pauco 
oritur,  quod  quae  e  terra  nascuntur  copiosio¬ 
rem  ex  ea  vim  trahunt  quam  ex  quo  orta  sunt 
neque  uno  in  loco,  sed  pluribus  effervescunt! 
Quo  ex  fervore  prodiens  fructus  planta  sua  nu¬ 
tritur,  quae  quicquid  ex  terra  trahit  in  fructum 
transfert.  Sol  autem  ab  ipso  aquosum  ad  se 
alliciens  fructum  coquit  et  solidiorem  reddit. 
Atque  haec  a  me  quidem  dicta  sunt  de  his, 
quae  ex  semine  de  terra  et  aqua  producuntur. 


28.  At  deplantatis  in  terram  surculis  ex  ar¬ 
boribus  aliae  arbores  hunc  in  modum  produ¬ 
cuntur.  Ramus  in  infima  ad  terram  parte,  qua 
ab  arbore  evulsus  est,  vulnus  habet,  unde  ra- 
.  dices  prodeunt,  quod  hac  fit  ratione.  Cum 
planta  in  terram  defixa  ab  ea  humorem  acce¬ 
perit,  intumescit  et  spiritum  concipit,  quod 
non  facit  quod  terrae  supereminet.  Spiritus 
autem  et  humor,  collecta  in  inferiore  plantae 
parte  vi,  efficiunt  ut  quod  gravissimum  est  deor¬ 
sum  erumpat,  ex  eoque  tenerae  radices  oriuntur. 
Cum  autem  inferiore  parte  acceperit,  tunc  sane 
ex  radice  attractum  humorem  ei,  quod  supra 
terram  eminet,  transmittit,  tuncque  rursus  su- 


iw  olfiet  mi  xveO /th  1a%er  xai  baij  S6m- 
m  y  r5>  0vrip  xo60>/  bem,  %varpa0e7aa 
ytyvopibii  jihaardvei  xai  ig  rb  dva 
SS>t  rv\v  aO^aiv  xoiierai  xai  Ig  rb  xdra. 
Obrug  te  rb  ivavrlov  ^vfejiaivei  ?<&/  ruv  ix 
toS  axippiarog  yiyvo/joivav  xai  rcbv  ix  rov 
tpvrevrifpiov  xepl  rov  (iXarrot-  xpSrepovydp 
ix  rov  axippearog  rb  0v\\bv  avariXXei, 
ixetra  ai  ptZai  ig  rb  xdra  d0!evrar  rb 
‘Si  Sivfpov  pifyvrai  xpdrov,  ixetra  0vX- 
Xovrai  Stet  r6Se,  'in  iv  pete  r$  axlp/iart 
abrip  ixpcdfog  xtijfog  beari  xai  iv  rij  yij 
xavri  livn  rpotpv/  evean  rb  xpdrov  rip 
(pik\cp  dpxtovaa,'bbev  rb  06X Aoi/  Spitperat 
/ii%pig  dv  pi^aO^j-  iv  fi  rip  xXdfip  oli  yl- 
yverai,  oh  ydp  yly  verat  1%  iripov  "6Sev  rb 
06\\ov  rb  xparov  rpo0ijv  S^ei,  iAA’  aOrbg 
b  xbdfog  iari  Haxep  xai  ’  rb  Sivfpeov  l%et, 
xai  rouro  6x1  p  yijg  ian  xov\ i/.  Hiare  obx 
dv  SOvairo  6xip  ‘yijg  lxpoafog  xtyaSijvai,  ei 
i av/  ix  rov  xdra  poeyahp  ng  SOvapug  IMovaa 
rip  dva  ixfdaet  ri jg  ix/adfog.  K ai  xp&rov 
rb  0vrevrijptov  dvayxy  iari  iavr$  rpo0i\v 
xotijaaabai  dxb  rijg  yijg  rijjai  /h'£jf07 ,  Ixeira 
o&rag  ‘dxo  rijg  yijg  iXxov  dva  ’  dxofifivai 
xai  (pdAAa  op/xijaat  ig  /3\aar6v  re  xai  aO- 
fraiv. 

xf.  "Orav  fi  atterat  rb  0vrbv,  b^ovrai 
vx’  dvayxipg  roiijafe,  ijv  ipia  ■  oxirav  ixftd- 
Sog  abrip  xkelov  xpoayivifrai  ix  rijg  yijg 
i^xo/iivipg,  uxb  rov  xfyfaog  fflyvvai  %  dv 
xkeianp  %  xai  raCry  b^ovrai  rb  0vr6v. 
Aii-erai  fi  ’ xai  ig  rb  eSpog  xai  ig  rb  dva 
xai  ig  rb  xara  Sia.  r6Se,  '6n  rb  xdra  rijg 
yijg  rov  /iiv  %eipoibvog  Sep/xbv  ian,  rov  fi 
Sipeog  0v%p6v.  T ovro  fi  ftd  rbfe  ian,  '6n 
%  yij  ix/iaMip  lari  rov  yeiyi&vog  6xb  rov 


periore  parte  intumescit,  et  spiritum  concipit 
et  collecta  facultate,  quae  in  planta  levis  inest, 
folia  germinant,  iamque  tam  superiore  quam 
inferiore  parte  incrementum  capessit.  Sic  iam 
contrario  modo  germinant  quae  ex  semine  et 
quae  ex  taleis  in  terram  defixis  proveniunt. 
Prius  enim  ex  semine  folium  oritur,  deinde  ra¬ 
dices  ad  inferiora  demittuntur.  At  arbor  pri¬ 
mum  radices  agit,  deinde  folia  accipit,  quando¬ 
quidem  in  ipso  semine  humoris  copia  inest,  et 
ei,  quod  totum  terra  continetur,  tantum  per  initia 
alimenti  suppetit  quantum  ad  alendum  folium 
satis  sit,  donec  radices  egerit  Quod  in  talea 
non  fit  Neque  enim  ex  alio  nascitur  unde 
folium  primum  alatur,  verum  ramus  ipse  ar¬ 
boris  loco  est  eiusque  magna  pars  supra  terram 
prominet,  ut  proinde  humore  repleri  nequeat, 
nisi  ex  inferioribus  partibus  magna  vis  quae¬ 
dam  proveniat,  quae  ad  superiora  humorem 
transmittat  Et  primum  quidem  necesse  est  ta¬ 
leam  a  terra  sibi  ad  radices  alimentum  submi¬ 
nistrare,  deinde  a  terra  attractum  sursum  trans¬ 
mittere  indeque  folia  erumpere  et  increscere. 


24.  Cum  autem  planta  incrementum  ceperit, 
ista  de  causa  'necessario  ramos  emittit.  Ubi 
magnam  humoris  copiam  e  terra  attraxerit, 
prae  copia  erumpit  qua  parte  abundat,  illicque 
planta  ramos  emittit.  Increscit  autem  et  in 
latum  tum  supra,  tum  infra,  quia  inferiores 
terrae  partes  hieme  calidae  sunt,  aestate  vero 
frigidae.  Quod  ea  de  causa  accidit,  quoniam 
terra  hieme  imbribus  a  coelo  delabentibus 
madet,  iisque  gravioribus  exsistentibus  in  sese 


—  510  — 


Scaros  roO  Ix  roP  oPpavou  rU rrovros  xal 
nl^erai  10'  luury,  dre  ftapvrtpys  loOexs 
rys  IxpcdSos'  ruxvorlpx  Fleri  Prd  roCrou 
xal  oPx  ’l%ei  Siaruoijv  oPSe/ila  ir  oP  ykp  In 
heen  pelya  rp  dpaibv  xal  Sia,  repro  ra 
xctra  rtjs  yijg  rop  %ei/idvos  Peppaiv  leti, 
Kai  yap  i )  x6srpo$  i )  vevaefihx  pii  v  '  IvQep* 
fterlpn  lerl  Sj  p  dpaivf  louea  xal  <2AAac  rk 
fih  IxpcaXla  xal  reneepeha  Prd  eQ&v  ap, 
rav  IxPepixatverai  xal  Iv  ra%ei  xapra  Pro 
Tif e.  PeppcaelxQ  %uyxai6/&$va  rfrerai '  oP  ykp 
’  Sieiei  tq  rvePfia  St'  aprav,  cire  ruxvuv  I6v- 
rcpv  Ijv  SI  fypk  Ii/i  xai  apaicog  xeipceva, 
jtoAA $  i 'ieaa  fapftalverai  xai  e^rerai.  Oura 
SI  xal  r-upol  xal  xpiSal  vorepa  IPyra  xal 
1  Hefivefilm  luQep/p&repa  ien  1}  el  t-xpk  efy 
xal  'pavas  xeipceva’  xal  i/xaria  ^uvSeSe/plva 
xal  xaree0yv&pctya  leyupws  ‘  xaraxaterat 
uri  e0lm  aPrav,’ bs  lyk  %S*f  eTSav,  Hevrep 
Pro  rupis  Ixxalvra •  xal  raXXa  el  ris  6lhoi 
IvOupy&ijvai ,  rdvra  'oea  reriexrai  prb  e0av 
aPrav,  Qeppfrepa  eppljeei  >)  ra  apai&s  xeU 
pceva-  oP  yap  !%«/  ‘  Sidrvoov  <pu%pbv  Pro 
r&v  kvlpcav.  Oura  SI  xal  rijs  yijs  rt 5  xdra, 
rXeiys  loPe^s  xal  aPrys  P0’  eaurijs  rene- 
epclvys,  &re  {Supelys  xal  ruxvys  loPeys  Perl 
rps  IxpdSos,  Seppibv  len  rou  %eip&vos'  oP 
yap  len  ’  aPr %  Stdcrvoes  oPSels  rou  ieppeoP- 


comprimitur  ideoque  densior  evadit  et  nui- 
lam '  prorsus  transspiratiouem  habet,  «en 
enim  amplius  magna  raritas  adest,  ideo™ 
terrae  inferior  pars  hieme  calida  est.’  Nam  et 
fimum  densius  pressum  maiorem  in  se  eaC 
rem  habet  quam  quod  rarum  eat,  praetereaou 
humecta  quidem  et  compressa  per  se  ipsa  haea- 
lesount  et  brevi  a  calore  exusta  putrescunt,  quod 
oum  densa  sint  per  ea  spiritus  permeare  nequit 
Sicca  vero  et  rara  multo  minus  incalescunt  et 
putrescunt.  Sic  etiam  triticum  et  hordeum  tu¬ 
midum  et  coacervatum  multo  citius  incalescit 
quam  si  siccum  fuerit  et  rarum;  quin  et  vestes 
vehementer  colligatae  et  compressae  per  se  exu- 
runtur,  velut  ego  vidi,  non  secus  ac  si  igne 
conflagrarint.  Ao  si  cui  reliqua  in  considera¬ 
tionem  adhibere  placeat,  is  ea  omnia  quae  com¬ 
pressa  sunt  calidiora  ex  se  comperiet,  quam 
quae  laxius  sunt  composita,  eum  perflari  ne¬ 
queant,  Sic  quoque  cum  terrae  inferiora  humore 
plena  sunt  ipsaque,  cum  humore  gravis  sit  et 
densa,  per  se  comprimatur,  per  hiemem  inca¬ 
lescit,  quod  nullam  prorsus  habet  caloris  per- 
spirationem.  Verum  posteaquam  de  ooelo  aqua 
in  ipsam  delapsa  fuerit,  in  eaque  spiritum  ex- 
citarit,  is  ultra  propter  terrae  gravitatem  per¬ 
meare  non  potest,  sed  contra  in  aquam  fertur, 


—  511  — 


bxorav  rbeip  bx  rou  oupavou  rb  uSdp 
ia  abrty,  orto  d*orvfy  bv  r$  y$  dr'  ul>- 
tou,  oh  Metii  rp6ea,  &rt  ruxvtjg  boCetfg 
riji  y?4'  dAA’  i j  it vtjjj  brisa  bg  rb  USap 
lp%erut.  K at  #td  rouro  ‘at  rviyal  6eppt,6- 
repai  ilei  rou  %ttjxMntog  xal  ptfyob  t)  rou 
Bipeog’  iri  drorvbsp  rb  rveupoa  brisa 
bp%erat  bg  rb  iiSup^  are  rijg  yijg  ruxvo- 
rtpyg  boOe^g  xal  ob  Stteiatjg  it'  baurijg  rb 
rveO/ia.  Kosi  ro  USap  itote  bbv  $  &v  'rO- 
yt)  ptjyvuet  xapboyf  xal  oSbv  baurtp  rei¬ 
terat  ebpurbpt/v  Sj  el  bteyov  ehf  •  tb  yap  b$up 
it  rij  yij  ou%  bertfxe,  ’  £AA’  dei  %apbet  hg 
rb  xdravreg-  ei  M  '  Stteivf  toti  xetft&v og  drb 
rou  biarog  rb  rveupca  tj  yij  St'  baurijg, 
IXaesov  rb  bSap  dv  b%dpee  aitrijg  xal 
at  icyyal  oitx  civ  tjttav  rou  %etptCbvog  fieyd- 
kdt.  1  Taura  rdvra  eipyrai  poot  in  rijg  yijg 
rb  xdra  6ep/o6repov  (paiverat  ibv  rou  %et- 
pt&vog  ij  rou  Upeog. 

xe‘.  N5v  S*  bObku  elreJv  St6n  roO  Sbpeog 
rb  xdra  rijg  yijg  tjvuxp6repov  (paiverat  ‘bbv 
ij  rou  %etfi(bvog-  rou  yap  Sbpeog  dpatij  ian 
if  yf  xal  xo6<fni,  &re  rou  ijXiou  c$o$p6re- 
pov  ’  rpoefidWovrog  xal  bkxovrog  dr'  aitrijg 
rpbg  eaurbv  ‘rijg  Ixpcdiog-  cyet  S 'i  ibSap  {j 
yij  ’  bv  eaurij  dei  rXbov  Ij  bteeeov  •  rct  Sb 
mbfiara  tjfiiv  heri  rdvra  d(p'  tiSarog •  roO- 
rou  ii  ”  rbpt  rapa  t;upi(ld\tea$ai ,  'bn  ou- 
rag  l%et,  drb  ydp  rdv  rorapidv  rdvrav 
"  rveupca  xapiet  bxderore  xal  rdv  vetphav , 


tum  calidiores,  tum  copiosiores  sunt.  Excitatus 
namque  spiritus,  cum  propter  terrae  densitatem 
per  eam  permeare  nequeat,  in  aquam  convertitur, 
quae  sua  copia  quocumque  fertur,  eo  prorum¬ 
pit  viamque  sibi  ampliorem  facit  quam  si 
modica  esset.  Neque  enim  aqua  in  terra  con¬ 
sistere  potest,  sed  semper  in  declivem  locum 
fertur.  Quod  si  spiritum  ex  aqua  provenientem 
terra  per  hiemem  transmitteret,  paucior  ex 
ipsa  aqua  prodiret,  neque  per  hiemem  fontes 
increscerent.  Atque  ista  omnia  eo  a  me  dicta 
sunt,  quo  terrae  inferiora  hieme  quam  aestate 
calidiora  esse  constet. 


25.  Nunc  vero  dicendum  est,  cur  t 
feriora  aestate  quam  hieme  frigidiora 
pareat.  Terra  aestate  rara  est  et  levis* 
cum  sol  vehementius  irruat  et  de  ea  i 
morem  attrahat.  Aquam  autem  plus 
terra  semper  in  se  continet.  Spiritus  ve 
nobis  ex  aquis  proveniunt  Hanc  re 
coniicere  licet  ita  se  habere  hinc:  ex 
enim  fluminibus  et  nubibus  semper 
prodit,  sunt  autem  nubes  aqua  in  £ 


—  513  — 


rd  viipea  Pieri  Uup  fytyexig  i». ¥P‘-  Kai  est  et  levis,  aquamque  in  se  continet,  quae  in 
r6re  H)  j).  yij  '  aparf  fari  xal  xottpy  xal  declive  profluit;  eaque  decurrente  alius  ex  alio 
iifup  iv  iaurij  i%ovea-  xal  ro  Sifap  (ttei  ‘  ig  spiritus  inde  semper  excitatur.  Is  autem  spiri- 
,rb  xdravreg.  xnptovrog  fi  rou  iifarog  alel  tus  per  terram  levem  et  raram  fertur  terramque 
dvr orviei  aMSev  irepov  i£  iripou  xveu[ia-  ita  refrigerat,  ut  simul  quoque  aqua  perfrige- 
rb  fi  dxoxvhv  fia  rijg  yijg  2p%erut  xouQyg  retur.  Ita  autem  se  res  habet,  veluti  si  quis 
xal  dpaiyg  ioCeyg  xal  ipu%og  rjf  yy  src uiei  aquam  utre  contentam  .vehementer  premat  et 
xal  aiirb  rb  iifap  ^upuil/byorai.  VE%£/  fi  per  acus  puncturam  vel  paulo  maiorem  aquae 
oilrag  iiexep  e/  ng  iv  dexip  iifap  ivebv  &xo-  perspiramentum  exhibeat,  utremque  in  sublimi 
Xlieeie  lexopag  xal  xapaxvovjv  rip  li fari  xoi-  suspendat;  spiritus  enim  nullus,  sed  aqua  so¬ 
lete  vOyfian  jie\6vvig  J)  fiixpip  [iifyvi  xal  lum  per  foramen  prodibit,  quod  amplum  satis 
rbv  aaxbv  xpefidcag  alupofy,  oitfiv  yap  fiet  spatium  quo  exhalet  aqua  non  habeat  Ad 
roO  rsrpqftivov  xveufia  xaipijaei,  itAA’  !lfap\  eundem  autem  modum  aqua  in  terra  per  hie- 
oii  yap  ?%e/  eiipuxupfyv ,  $  dxoxveCaerai  mem  se  habet.  Sin  utre  sublimi  suspenso  aquae 
‘rb  iifap-  &fe  fi  ixs‘  Ka *  T°v  %oip&vog  rtp  in  eo  contentae  amplius  spatium  concesseris, 
iifan  iv  ryj  yij.  "Hi/  fi  ra  ufan  iv  ra  per  foramen  spiritus  exibit.  Spatium  enim  am- 
&.e xip  ri/v  etipvxtopfyv  vrorfeyg,  xal  xpepidaag  piius,  quo  per  utrem  exeat,  aqua  mota  habet, 
alupotvfg  rdv  dexbv,  rveu/ia  fiaxoptfeei  fid  eamque  ob  causam  per  foramen  spiritus  pervadit. 
rou  rerpiffoovou ,  ebpuxapfy  yap  ien  r$  Sic  autem  per  aestatem  in  terra  aqua  etiam  se 
i rveOfian  dxb  rou  iifarog  ‘  xtveupiivou  fia-  habet.  Amplum  enim  satis  locum.  , ob  terrae 
Xapisiv  fia  roO  dexou ,  xal  fia  roO  rerpiffii-  raritatem  obtinet  et  quod  sol  ab  ea  ad  se  hu- 
vou  ‘rb  xveupea  fid  r6fe  fieier  dfe  fi  ?%£<  morem  attrahit;  ipsaque  terra  quum  rara  et 
xal  rou  Upeog  iv  rij  yyj  rip  ii far r  eiipuxa-  levis  sit,  spiritum  per  se  transmittens,  ideo  fri- 

pfy  yap  ian  aiirip,  Sire  rijg  yijg  dpaiifg  io6-  gida  est  aestate  parte  sua  inferiore;  et  quum 

ayg,  xal ,  roO  ijMou  i\xovrog  av'  afrijg  rv\g  aqua  frigidior  sit  quam  qui  in  terra  inest  spiritus, 
Ixpidfog  xpbg  iaurbv,  'fityai  rb  xveufia,  Sire  eum  in  terram  emittit.  Simul  quoque  aquam, 
ipuxpbv  iov  dxb  rou  iifarog  fi’  iaurijg  dpaiijg  quae  ex  puteo  hauritur,  semper  spiritus  velut 
ioOevig  xal  xoCQyg,  xal  fia  rouro  ipuxpbv  flabellum  agitat,  qui  et  aquae  frigus  inducit. 
ien  aiirijg  rb  xdra  rou  Sipeog,  xal  rb  iifap  Quae  vero  non  hauritur  aestate,  sed  immota 
’ pidi.kov  rou  xveOfiarog  roO  iv  ry  yij  ipuxpbv  manens  densatur,  ea  neque  perinde  ut  illa  spi- 
ibv  xal  aiirb  dtyfyei  axb  iaurou  rb  xveufia  ritum  a  terra ‘in  sese  suscipit,  neque,  ex  sese 

ig  rifv  yi^v.  Kai  Sipoa  rb  dvrkebfievov  iv  in  terram  transmittit,  simulque  a  sole  et  aere 


r2  (ppictTi  dei  Staxiviei  rb  xveupia  Si trrrep 
Suris  xai  i roitei  abrb  ipu% og  rrapiyetv  rtp 
'uSctrr  rb  di  poip  dvrke6poevov  rou  liSarog 
rov  Sipeog,  dkk'  euroos,  ir uxvbv  ibv,,ob% 
bftolas  Siyerat  rb  rrveupia  ig  iaurb  dero  rijg 
yvjs,  k  viff  ytjv  '  der o  iaurou  deroSl- 
Suei  xai  dpj-a  uto  rou  j^rA/oo  xai  tou  iptpog 
oh  extSvapiivou  iv  rip  tppian,  dkkd  aratri- 
/iou  i6vrog,  beppiatverat  rrpcSrov  aitrou  rb 
inrokijg-  ieretra  rb  erepov  itrl  rip  iriptpbg 
rb  xdru  StaSiSatrt  n )v>  beppiatriipv  xai  i id 
roOro  rb  pev\  dvrkebpoevov  bScop  rou  Sipeog 
beppdrepbv  etrrt  tou  dvrkeopiivou.  A?  re  rrtp- 
yal  ai  jbabeiat  pxaka  tou  Sipeog  dei  \pu%pai 
eltrt.  YLai  dputrbev  rb  USap  roO  yetpiCivos  '  ix 
rijs  yijg  Deppeyg  ioCaipg,  '  rb  pcev  rrapaurixa 
Sepptbv  kn,  brav  Si  %p6vog  iyyivyrat,  tpu- 
%p6v  krr  igaepourat  ydp  urrb  tou  dvipcou 
xai  rb  rrveupea  Si'  aitrou  SiqUet-  xaiderep 
xai  rb  dvrke6ptevov  USap  tou  Qipeog,  bxbrav 
dputrby,  tpuypbv  altrixa  itrri,  Oep/ebv  Si.yi- 
y verat  Sta  r6Se ,  'iri  ryg  yijg  dpatijg  kiitrtpg 
xai  rrveOpiarog  ibvrog  iv  aitrij  ippyerat,  'brav 
Si  dputrbivn  %p6vog  iyyivtprat ,  aratripoov 
yiy  verat  xai  beppibv-  Seppoaiverat  ydp  iierb 
rou  ipipog  beppjeou  kvrog,  Sxrirep  xai  rb  pivj 
dvr kebpeevov  USap  k  i  rtp  Cp piari  roO  Bipeog 
‘Sta  touto  beppibv  yiyverat.  Taura  poev  ig 
rourb  piot  elptprat. 

Xg’.  'AvaX^ipoptai  S'  aZDtg  iri  rou  Sipeog 
rb  xdru  rijg.yijg  tpuypdv  itrri,  rou  Si  %et- 
pi&vog  Seppobv,  rb  Si  dva  rljg  yfpg  roitvav- 
rlov  roinou  xai.  Sei  rtp  StvSpei  poti  Suo  depped 
bpoou  erpotrylyvetrbat ,  peySi  SOo  4voxpd  bpxou, 
ijv  peikktp  uytaivetv  dkk'  vjv  piiv  ix  rou  dva- 


per  puteum  minime  dispersae,  sed  'stabilis  ma¬ 
nentis  summa  superficies  primum  incalescit; 
deinde  altera  pars  alteri  ad  imum  usque  calo¬ 
rem  i  commuiiicat.  Eaque  causa  est  cur  aqua, 
quae  aestate  non  hauritur,  sit  calidior.  Quin 
et  fontes  multum  profandi  aestate  semper  fri¬ 
gidi  sunt  et  aqua  ex  iis  per  hiemem  hausta , 
quando  terra  calet,  calida  quidem  est,  interce¬ 
dente  vero’  tempore  frigida  est;  a  vento  quippe 
perflatur  et  per  eam  spiritus  percolatur.  Quem¬ 
admodum  etiam  aqua  per  aestatem  protinus 
ac  hausta  fuerit,  frigida  est,.incalescit  autem 
hac  de  causa,  quod  cum  terra  rara  sit  et  spi¬ 
ritus  ea  contineatur  refrigeratur ;  cum  vero 
tempus  processerit  ,  immota  manet  et  calida  .fit. 
Incalescit  enim  ab  aere  calido,  quemadmodum 
etiam  aqua  non  hausta  in  puteo  aestate  ideo 
calida  redditur.  Atque  illa  quidem  hac  de  re 
a  me  dicta  sunt. 


26.  Rursus  autem  repetam,  quod  inferior 
terrae  pars  aestate  frigida  est,  hieme  vero  ca¬ 
lida,  superior  autem  terrae  pars  contrario  se 
habet  modo;  neque  arbori  opus  est,  si  modo 
valere  debeat,  geminum  simul  calorem  aut  fri¬ 
gus  adesse.  Verum  si  superiore  quidem  parte 


—  614  — 


0£i/  xpooylywirui  Dep/idv,  Ix  rou  xdraOev  Sei  calor  adsit,  inferiore  refrigerari  oportet,  con- 
0v%pov  abrip  xpoayiyifeabai  xal  xakiv  ijv  ex  traque  si  superiore  parte  frigus  accedat’  eam 
rou  dvaSev  xpoaylyvijrai  tpu%pbv,  Ix  rou  xd-  inferiore  parte  incalescere  necesse  est.  Ao  quod- 
rabev  Sei  Sepfibv  '  abrip  xpoaylyveaOat.  A  'Ire  cumque  radices  attraxerint,  id  arbori  eommu- 
fiYai  *8  rt  S.V  ekxbaaai,  rtp  SlvSpei  erpoaSi-  nicant  arborque  radicibus,  sicque  calidi  et  fri- 
Soan  xal  rb  SlvSpeov  ripai  pltyal.  K al  ytyve-  gidi  mutua  fit  dispensatio.  Atque  haud  aliter 
raiobrarafiieltixaltpuxpouxal$£p/iOu-Siaxep  quam  in  homine  ingestis  in  ventrioulum  cibis, 

‘  xal  rip  avbptSnrtp  latbvrav  Ig  rvfv  xoikdt^v  ai-  qui  dum  concoquuntur  calefaciant,  frigus  j 
r(av,  'daaa  sreaabfieva  beppuxtvei,  Se7  tpblgiv  d-  potu  reddi  oportet,  sic  et  in  arbore  mutua 
5r oMSoaOai  dxb  rou'rrbrou,  oliru  xal  ‘ripSlv-  quaedam  retributio  ex  imis  ad  summa  et  con- 
Spe  'i  Sei  dvraxohiSoabai  bx  rou  xc ira  *pbg  rb  tra  fieri  debet.  Ideoque  tum  inferiore,  tum 
uva,  xal  dvdecakiv.  Kal  abierat  rb  SlvSpov  superiore  parte  arbor  increscit,  quod  alimentum 
xal  k  rb  Uva  xal  k  rb  xdra  Sia  rbSe,  Zrt  ex  inferioribus  et  superioribus  partibus  capes- 
ol  rpo0{\  lari  'xal  ix  rou  xdrabev  xal  Ix  rou  sit.  Et  quamdiu  tenella  admodum  fuerit,  frn- 
S. va$ev.  Kal  lag  peev  dv  derakbv  ’  $  aCpbSpa,  ctum  non  profert.  Neque  enim  vis  illi  pinguis 
oii  xapxoQoplet-  ob  ydp  lari  abrip  xieipa  et  crassa  inest,  quae  ad  fructum  satis  esse  pos- 
SOvapotg,  obSl  Tu%e1a,  tjrtg  k  xapxbv  %vpi-  sit.  Procedente  vero  tempore,  tunc  iam  am- 
(SdkkeaClui  ofij  rl  lari  ■  bxbrav  SI  %pbvog  pliores  venae  redditae  in  eam  ex  terra  pinguem 
lyylvvirai,  rbr'  H/Svi  Iv  abrip  al  <pkl(ieg  eb-  et  crassum  humoris  fluxum  deducunt,  quem 
pelai  yevbpievai  eroieuvrai  Iv  abrCp  Ix  rijg  yijg  sol  diffundens  et  cum  levis  sit  fervescentem 
xieipav  xal  Tuyelav  rt )v  fiaiv-  6  SI  Ijkiog  in  summas  partes  educit  fructumque  profert  et 
Siaylav  abrvpv  jroilei  Ix^elv  'dre  x obtyvjv  lou-  ab  eo  tenuem  quidem  humorem  deducit,  cras- 
adv  Ig  ra  cixpu  xal  xapxouaBai-  xal  rvjv  siorem  vero  concoquens  et  calefaciens  condal¬ 
ii/  kerrijv  IxpidSa  diro  rou  xaprou  dtroQl-  cat.  Quae  vero  arbores  fructum  non  ferunt, 
psi ,  rijv  SI  xayj-tav  irlaaav  b  ijkiog  xal  6ep-  non  tantam  habent  in  se  pinguedinem,  quae 
piatvav  ykuxaher  ra  SI  ob  xaperoQoplovra  in  fructum  consumatur.  Quaecnmque  autem 
rav  SevSplav  obx  'lyei  map  Iv  lauroiai,  'baov  arbor  temporis;  spatio  robur  acceperit  et  firmas 
Ig  rbv  xupirbv  IxS&aeaSai.  Ti  Se  erdv  Slv-  radices  egerit,  iam  penitus  omni  ex  parte  ore 
Speov  bxbrav  bxb  xpbvou  arepeaSiji  xal  kd(3vi-  scere  desiit.  At  vero  arbores,  quae  ex  aliarum 
rat  Ix  rou  xdra  rijjai  pi^tpai  rfdty  fiiuiag,  inoculatione  proveniunt,  eae  non  illarum  si- 
vclxaurai  ab%6foevov  ‘xavrtf.  'Oxbaoiat  SI  milem,  in  quas  insitae  sunt,  fructum  ferunt. 
Ig  SlvSpea  d0'  Irlpav  SevSplav  b0bak/j,ol  Quod  hoc  modo  fit.  Principio  quidem  oculus 

IverlOyaav  xal  SlvSpea  ’ yevbpoeva  Iv  rolai  germinare  incipit,  si  quidem  alimentum  habeat, 

SlvSpeai  Zyi  xal  xapxoQoplet  xaprbv  ob%  primum  quidem  ab  arbore,  a  qua  avulsus  est, 
opoolov  otai  lyxel/ieVd  lari,  “rpbsrcp  roiipSe  tum  vero  ab  ea,  in  quam  insitus  est.  Ubi  vero 


—  615  — 


roffro  ylynrai.  Bufiputvet  rcp  b06a\ft4 
rpCiTOV  >sv  jiXaaraveiv,  rpoCpy/v  ykp  el%e 
trp&rov  /aiv  kirb  rou  < hvSpiou,  k0'  oS  Anf- 
Xfy,  freira  iv  $  iveribvj  •  oxdratv  Ji  /3Aa- 
o5rw,  k  rb  SivSpeov  fityg 

ixb  eaurou  Xevrrkg-  xal  vrpurov  *  iraophxe- 
txi  kxd  rvjg  Ix/aaSog  rijg  iv  r$  SevSpia  ive- 
oOcvi;,  iv  $  eyxeirar  dxeira  %p6vou  lyye- 
vo/ievou  iQfyxi  ptfyg  k  rijv  T’?1'  roi:i  iv 
$  ive r£Si)  xai  ixaupkxerai  kxb  rijg  yijg  eX- 
xov  rijv  IxfikSa  xal  rpo0$  abrip  ixeMv  itxrr 
liare  fi)  davpea^eiv  irep6xapxa  eTvat  rk  tu¬ 
bera  rav  SevSpiav,  0  ykp  krb  rijg  yvjg. 
Taura  peoi  elpyraP  repi  rav  SevSpiav  xal 
rav  xapxav  Sik  r6Se,  ori  o&%  ol6v  re  ijv 
pol  rk  ?.6yov  yyiireMa  xaraXixeiv . 

x£'.  'AvaBtjaofiat  S'  avng  oi rica  ou  ehexa 
fiot  Xoyou  rkSe  k/x0i  rHvSe  elpyrai.  ^/el 
ykp  rk  k  rjj  yip  0u6fieva  xavra  tyv  kro 
rijg  yijg  rijg  l xpoaSog  xai  '6xag  Sv  {/  yij  ’e%y 
IxptaSog  iv  iaurjj,  olira  xal  rk  0u6fieva 
ifyeiv  ■  olira  Se  xal  rd  xmStov  axb  rijg 
pafrpkg  iv  rijri  fiijrpfiri  xal  Sxag  kv  v/  /eij- 
rup  uyichfg  i%y,  olira  xal  rb  raiSiov  l%et. 
“Hv  S£  ng  (koCfyrai  ivvoetv  rk  pybkra  k/xQl 
roOrav  i%  ap%ijg  k  riXog,  eiipljcei  r\ )v  06- 
civ  xaaav  xapaxXifiTkfv  iouaav  r&v  re  ix 
rijg  yijg  0uofi£vav  xal  rav  i£-  kvbptbx av. 
Kal  7 -aura  /eoi  ig  rouro  elpyrai. 

x>f'.  To  ; Si  vraiSiov  iv  rjjai  /zijr pytri  ibv 
rk  %£pe  £%ei  rpbg  rijai  y£vum  xal  rijv  xe- 
0atyv  Ttyatov  rotv  sr oSotv  xal  okx  ean 
‘  krpexeii)  xplvai,  oi/S'  kv  ISyg  iv  rijai 
rptpai  rb  naiSiov,  x6repov  r^v  xe0akv1v  ava 


pullulant ,  tenues  ex  se  radices  in  arborem  de¬ 
mittit  primumque  arboris  humore,  in  quem 
insitus  est ,  fruitur.  Deinde  temporis  spatio 
radices  in  terram  demittit  per  eam  in  quam 
insitus  est  et  attracto  e  terra  humore  fruitur 
indeque  alimentum  sumit,  ut  proinde  minime 
mirum  videri  debeat,  si  insitae  arbores  alios 
fructus  proferant,  cum  e  terra  vivant.  Haec 
quidem  de  arboribus  et  fructibus  illam  ob  cau¬ 
sam  dicta  sunt,  quod  imperfecta  oratio  relinqui 
a  me  non  debuerit. 


27.  Nunc  vero  ad  ea  revertar,  quorum  gratia 
illa  a  me  dicta  sunt.  Quae  ex  terra  nascuntur, 
ea  omnia  ex  terrae  humore  vivere  assero  et 
quemadmodum  terrae  humor  habet,  ita  et  se 
habere  quae  ex  ipsa  oriuntur.  Ita  autem  puer 
quoque  in  utero  ex  matre  yivit  et  ut  valet  ma¬ 
ter,  ita  et  puer.  Quodsi  quis  quae  de  istis 
dicta  sunt  ab  initio  ad  finem  usque  secum  re¬ 
putare  volet,  is  eorum  quae  e  terra  nascuntur 
et  hominum  naturam  per  omnia  similem  esse 
comperiet.  Ac  de  his  satis. 


28.  At  vero  puer  ubi  in  utero  exsistit,  ma¬ 
nibus  ad  genua  adhaeret  caputque  pedibus  pro¬ 
ximum  habet,  neque  certo  dignoscere  queas, 
etiamsi  puerum  in  utero  videas,  utrum  ca¬ 
put  sursum  an  deorsum  vergat.  Quae  autem 


—  510  — 


i%ei  1)  xara-  ix  fi  rou  bpc0akoO  rera/iivoi  eum  sustinent  membranae  ex  umbilico  prot 
slal  o!  ufthsg  oi  dvriypvreg  aitrb.  duntur. 

x6'.  Nui-  ii  ipu  n )i/  Stdyvaatv,  Vju  eQyv  29.  Nunc  vero  rationem  eam  explicabo,  quam 

dro0avietv  bktycp  tcpbrepov,  &g  dvuarbv  dv-  paulo  antea  me  demonstraturum  dixi,'  qnae 
Sputrtvy  yv6fiy  ifoQavia  louaav  travrl  rip  quantum  humanum  ingenium  consequi  'potest 
Ukovrt  elSivat  roCrou  tripi,  Srt  ij  re  yovif  aperta  est  iis  omnibus,  qui  ea  de  re  nosse  vo' 
iv  Mpivi  iarl  xal  nara,  fiiaov  abryg  b  6/i-  lent,  quod  genitura  membrana  continetur  et  in 
0ak6g  iart,  xdxelvtp,  vrp&rov  rijv  trvoijv  Zkxet  eius  medio  umbilicus  exstat,  per. quem  primum 
ig  iauri\v  xal  fieUfyat  Zga,  xal  ix  rou  6/i-  spiritum  ad  se  attrahit  et  foras  emittit,  quodque 
Qakou  upciveg  elat-  xal  r^v  dkkyfv  06atv  rou  ex  umbilico  membranae  protenduntur.  Quin  et 
i raiStou,  ‘i )v  elptjxa,  &St  Z%ouaav  eupfaeig  reliquam  pueri  naturam,  velut  a  me  demon- 
tcaaav  poi%piQ  ig  rikog,  '6xag  fioi  iv  rotat  strata  est,  ita  prorsus  se  habere  comperietj  qui 
koyotat  ij rori0avrai^  sl  fi oOkerat  ng  rotat  his  argumentis,  quae  a  me  proferentur,  uti  vo- 
iar  opto  tat,  oxbaoiai  poikka  kiyetv  xpyaBat.  let.  Si  quis  enim  ova  viginti,  aut  etiam  plura 
EI  yap  rtg  * 666X01  ijia  etxoai  xal  xketova,  gallinis  duabus,  aut  pluribus,  ut  excludantur, 
Ixag  *  ixkaaijaerat ,  btroOetvat  ‘  dkexroptai  supponat  et  singulis  diebus  a  secundo  exorsus 
etre  Soal  ‘etre  trketoai  xal  exdaayg  vj/etpyg  ad  ultimum  usque,  quo  pullus  ex  ovo  prodibit, 
atrb  rvfg  Seur tpyg  aplgd/ievog  poi%pt  rijg  varci-  subtrahat  et  frangat,  diligenter  inspiciens  vide- 
ryg,  %  ixkZ0et  rb  $bv ,  bQatpiuv  ’  xarayvu-  bit  in  eo  quo  dixi  modo  omnia  se  habere,  quan- 
vat,  axoxav  eupijaet  Zypvra  vrdvra  xara  rbv  tum  avis  naturam  cum  humana  conferre'  Jicet. 
Ipobv  kbyov,  &g  SpvtSog  ‘  (pCatv  ^u/efiakketv  Ex  umbilico  enim  membranas  protendi  aliaque 
dvbpitTOU  06at.  " Ori  yap  t/fiiveg  slal  ix  rou  omnia,  quae  de  puero  dicta  sunt,  eodem  pror- 
bpo0akou  rerapiivot  mi  rSkka,  oxbaa  elpif-  sus  se  habere  modo  in  ovo  gallinaceo  compe- 
rat  trepi  rou  xaiStou,  olirag  Z%ovra  iv  rip  ries.  Quamquam  qui  haec  nondum  observavit, 
rip  bpvtSelcp  euptjaeig  1%  apxfig  ig  r.tkag  is  in  ovo  gallinaceo  umbilicum  inesse  mirabitur. 
xatroi  st  rtg  poifSiza  etSe ,  Baupodaet  iv  bpvt-  Atque  ista,  quae  a  me  dicta  sunt,  ad  hunc 
Setcp  $$  lve6vra  b/e0ak6v.  ”E xet  Si  SiSe  rctSe  modum  se  habere  conspicient.  .  '  : 

xal  raurd  /toi  &Se  elpyrat. 

X'.  'Oxbrav  Si  ’  yuvatxl  b  r6xog  trapayi-  80.  Quando  vero  mulieri  partus  instat,  tum 
vyrut,  Z-Ufofiatvei  rbre  rip  vratSUp  "  xtveupoivtp  se  movente  puero  et  manibus  et  pedibus  se 
xal  aaxaptfyvn  %epat  re  xal  troai  pijl-at  riva  iactante,  membrana  quaedam  interna  ut  rum- 
rav  upoivav  ruv  ZvSov  ■  paytvrog  S ’ "  evbg  ZjStf  patur  accidit.  Qua  rupta  ceterae  imbecilliores 


—  517  — 


K«i  ol  ixiSvortpv  SCmafiiv  i%ouor  xal 
u/yyvrrai  rp&rov  pt.lv  .ol  xelvou  ly^/oem- 
IxeiTot  6  Horarog.  'Oxbrav  SI  payuai  ol 
w„£S,  t6ts  XOerat  'rou  Seo/xou  rb  lpt,(Spuov 
xai  %ap&‘  -*?«  xA ov^tev  oli  yap  in  £%et 
sUm  r&v  ufiivav  rpoSivrav ,  ol) S'  ai  poyrpat 
SOvavrat  In  rb  xatSlov  loxetv  rav  Cipoivav, 
hs  itpyfv,  rpoSbvrwv  xal  &#eve%6hrav  vrpo o- 
htpjiavovrai  yotp  ol  upiiveg  xal  rdv  piyrplr 
m,  oxbrav  ti.pt.0l  rb  ratSlov  iXlooavrat,  ol) 
iroAAy  Suvtiptt.  'Oxbrav  Si  %ap£ y  rb  trai- 
Stov,  (itdrat  xal  eltpOvet  rag  poijrpag  ii)  rf 
SugoStp,  ti.ro  avraXtig  ioCoag-  %afal  <1  tel 
xe0atyv,  '  Ijv  xarci  06otv  \  ■  (SapCrara  ydp 
ion  alircp  rti  dva  ix  rou  bpc,0a\ou  oraOpte- 
opteva.  ’Ev  Si  rjfci  po^rpipot  *  lov  iyxparlg 
fiaXXov  ylyverat  ig  rav  upiivav  ri^v  xardp- 
pyt-iv  apta  Ssxarcp  ptt ivi ,  ore  6  rbxog  rtp  ptip- 
rpl  vrapaylyverat.  "Hv  Si  (3tatbv  vrdfiypta 
trdOi/i  rb  watSlov,  xal  sr p6oSev  rou  tipiopiivou 
%p6vou  paylvrav  r&v  iipeivav  i££p%erai  •  xal 
fjv  {j  rpoQvj  orpoo&ev  tyt-ip  doro  rijg  po^rpbg 
rtp  xatStip,  xal  oitrn  trpboSev  b  r6xag  rijj  puf- 
Tpl  xapaylyverat  ‘xal  Odooov  Sixa  ptyvtiiv 
i£j£p%erai.  ’AAA’  boat  Svj  iSo^av  orXelova 


sunt,  primumque  rumpuntur  qilae  illam  con¬ 
tingunt,  deinde  postrema.  Ruptis  autem  mem¬ 
branis  tum  foetus  vinculo  exsolvitur  et  agitatus 
foras  prodit;  neque  enim  laxatis  membranis 
robur  amplius  habet,  neque  uterus  puerum 
continere  valet,  ruptis,  uti  dixi,  membranis 
et  avulsis.  Neque  enim  membranae,  cum  pue¬ 
rum  circumplectuntur  admodum  magna  vi  utero 
adhaerescunt.  Cum  vero  puer  prodit,  utero 
dilatato,  qui  mollis  est,  vi  sibi  viam  aperit  et 
in  caput  fertur,  si  secundum  naturam  exeat. 
Gravissimae  enim  illi  sunt  superiores  partes  ex 
umbilico  libratae.  Quamdiu  autem  in  utero 
manet,  validior  semper  evadit,  dum  membranas 
decimo  mense  perrumpat,  quando  matri  partus 
instat.  Quodsi  vero  vis  quaedam  puero  accidat, 
etiam  ante  praefinitum  tempus  ruptis  membrd- 
nis  foras  prodit.  Quin  etiam  si  alimento  a 
matre  prius  destituatur,  sic  quoque  ante  tem¬ 
pus  matri  partus  ingruit  et  ante  decimum  men¬ 
sem  puer  egreditur.  At  vero  si  quae  ultra 
decem  menses  utero  gestare  sibi  visae  sint, 
quod  iam  saepe  audivi,  eae  hoc,  quem  refe¬ 
ram,  modo  falluntur.  Cum  uterus  a  ventre  fla¬ 
tum  suppeditante  spiritu  distenditur  et  intu- 


ypbvov  Stxa  mvBv  l%etv,  —  yap  rouro 
xoXXixtg  ijxoura ,  —  xeivai  '  Ste/bXljfyirav 
rpbxcp  rotipSe,  $  polXXa  ipietv  ox6rav  al 
fifjrpui  aveSpa  Xdfiatrt  ’  ig  <70dg  abrbtg  dro 
rijg  xoiXtyg  (pusav  xapexobrtfg  xal  It-apSob- 
trt ,  — -  yly  verat  yap  rouro ,  —  Soxeoun '  Sv/ 
al  yuvalxeg  rpbg  ocplag  iyetv  r6re ■  xal  Ijv 
rit,  xarafitjvia  fi*l  yuplovra  guarpuQiij  iv 
rft «  pitjrptptri  xal  ip  %pm&tepa,  de!  Stap- 
pet  ig  rdg  fojrpag,  brt  ftiv  Sre  %bv  rtp 
drb  rijg  xot ifc%  xveO/xari ,  brt  <P  '6re  xal 
6eppcaiv6pt,eva,  xal  Sv/  xal  rbre  iv  yarrpl  So- 
xioutrt  i%etv  al  yuvalxeg,  i Ure  r&v  xarafiv/- 
vtav  /ii)  %ape6vrav  xal  rav  (vtprfiav  i/pfti- 
vav  e  Ira  brt  '6re  ra  xara^vta  Ipp&yq 
abripiar  a,  !j  iripav  inxareXSbyrav  dxb  rou 
trtSfiarog  ig  rkg  potjrpag  xal  xareveyxavrair 
ra.  xpbrepa  xal  14  tputra  i^ijXie.  xal  xoX- 
Afjcri  HfStf  ebObg  fierd  rfyv  rStv  xaraptyvtov 
Xbmv  al  poijrpai  i%avov  xal  xarh  rb  alSolov 
brpdQtftrav  xal  rtjvtxaura  [Ltyfielsat  dvSpatn 
IXafiov  xpbg  rtpdg  rbv  ybvov  abSy/xepbv  Sj 
Zfia  bXlypm  %/tiptjpt.  A oyl^ovrat  S’  a!  yu¬ 
valxeg  ai  dxetpoi  robrav  r&v,  X6ya v  xal  r&v 
xp^yptarav  ‘  xar'  ixelvov  rbv  %p6vov  iv  ya- 
arpl  i%etv ,  '6re  ra  xarapoijvta  obx  i%6peov 
abrijjiTi  xal  al  piijrpai  i/p/ilvai  ir6y%avov. 
” Ori  S*  obx  brt  ypovt&repov  Slxa  pt,yvav  iv 
yarrpl  lyetv,  lycb  Cppdtxa •  v/  rpoQij  xal  {/ 
abf-vp Tigj  dxb  rijg  pajrpbg  xartoCra  obx  in 
dpxloutra  r$  xatSltp  'brl,  oxbrav  ol  Sixa 
poyveg  xaplXOam  xal  rb  ifi/Spuov  au^Syj-  IX- 
xet  ydp  dxb  rou  alpoarog  ig  lauro  rb  yXu- 
xurarov,  &pt,a  Se  xal  dxb  rou  yaXaxrog  ixau- 
pttrxerai  bXlyov  bxbrav  S’ abrip  rxavi&repa 


mescit,  —  id  enim  fit,  _  tunc  mulieres  se 
concepisse  existimant.  Et  si  menses  minim 
prodeuntes  in  utero  «illecti  fuerint  longiorem- 
que  moram  fecerint,  subinde  alii  eo  confluunt 
interdum  quidem  flatibus  qui  a  ventre  procet 
dunt  permixti,  interdum  vero  incalescentes. 
Tunc  quoque  sane  non  prodeuntibus  mensibus 
et  in  tumorem  sublato  utero,  mulieres  gravidae 
esse  sibi  videntur.  Deinde  quandoque  menses 
sua  sponte  erumpunt,  aut  cum  alii  insuper  ad 
uterum  e  corpore  ferantur  et  priores  deturbent, 
etiam  flatus  egreditur  ac  multis  iam  statim  post 
menstruam  purgationem  uterus  dehiscit  et  ad 
pudendum  convertitur,  atque  eo  tempore  cum 
viris  congressae,  eodem  ipso  die,  vel  paulo  post 
concipiunt.  Atque  mulieres  harum  rationum 
ac  rerum  ignarae  eo  tempore  se  concepisse  re¬ 
putant,  quo  menses  suppressi  erant  et  uterus 
intumuerat.  Cur  autem  non  longiore  quam  de¬ 
dat  referam.  Post  exactos  decem  menses  ubi 
foetus  grandior  est,  alimentum  et  incrementum, 
quod  a  matre  demittitur,  non  amplius  puero 
sufficere  potest.  Quod  enim  in  sanguine  dul¬ 
cissimum  est  ad  sese  attrahit,  simulque  aliquan¬ 
tula  lactis  portione  fruitur.  Quae  cum  ipsi 
pauciora  sint,  puerque  iam  plenior  factus  plus 
alimenti  quam  adsit  requirat,  ipse  sese  iactans 
membranas  disrumpit.  Idque  frequentius  ex¬ 
periuntur  mulieres,  quae  primum  pariunt.  Ne¬ 
que  enim  pueris  alimentum  ad  decimum  men¬ 
sem  satis  esse  potest.  Quod  hoc  modo  deficit  : 
mulieribus  quibusdam  quidem  menstruae  pur¬ 
gationes  abundantes,  quibusdam  pauciores  ex¬ 
purgantur.  Quod  si  in  natura  et  in  genere 


—  519  — 


'rmra  yly^rai  xai  dSpbv  %  rb  vaiSiov, 
roSCov  rKeiova.  rijg  bvap%o6<nig  rpoQfc,  d- 
ffxapiTei  >“>!  TOVG  Vpsteag  Mywm.  Kal  fi.dK- 
to»  rovro  vde%ovei  ai  rdv  yuvaixuv  ‘vpu- 
nrbxoi-  teiMvei  ydp  roici  vatSiom  i )  rpo- 
q>)  te  rb  dpxteai  '  d%pi  rdv  Stea  ^vdv. 
’Ei riKelvei  Se  Sia.  rpbxov  roi6vSe •  ei  ai  rliv 
•yvvaixdv,  ai  pete  '  dpxbovra  rd  xara^via 
‘  dvoxabaipovrai,  ai  Sb  iKdeeova-  rovro  <P 
’jjv  dei  yiyvqrai  te  ipOm  xai  te  yteei,  pey- 
rp$6v  etpiv  teri  •  ai  Si  rd  xarapet/via  bKtya 
/lebieieat,  alrai  xai  roin  vaiSiom  rou  %p6- 
vov  rb  iteraro v,  Srav  ijSy  dSpbv  rijv 
rpoQili/  avaviurbpyv  vape%oueai,  votteuei 
daxapl^eiv  xai  vpbeSev  rdv  Stea  peijvdv  i%- 
eMeiv  izetyerSai  ■  bKiyov  ‘ydp  der'  aiirtev 
%ap£ei  rb  alpea.  '11?  Se  ivi  rd  vKeiarov 
!-u(i,(ia!vei  xai  dyaKuxroug  ’  pedKKov  sivat 
ra&rag  rdg  yvvaixag,  rdg  bkiya  rd  xara- 
pefyia  peebieieag’  ipvppbrepai  ydp  xai  vvxvoeap- 
xorepai  elai.  T oCrtp  Si  rd  Kbycp,  '6n  ivikei- 
i roiayg  rijg  rpoCpijg  i%ip%erai  rb  tpefSpuov, 
ijv  polj  n  abrip  j3iaiov  vaSypea  vpoevteip, 
"hrbpiov  r6Se  teri.  T b  Spveov  yiyverai  te 
rou  ijioO  rov  %kupov  rpbvip  roiipSe •  teixadi- 
Xofiten ?  rijg  pujrpbg  Seppeaiverai  rb  4 )6v  ■  xai 
"  rb  te  rip  $$  teeoi/  avo  rijg  paprpbg  xtvie- 
rar  dep/xaivbfoevov  Se  vveOpea  ia%ei  rb  te 
rip  ijiip  ivebv  xai  dvnevfi  irepov  ipv%pbv  dvb 
rov  ijipog  Sid  roO  $ou-  rb  ydp  ijibv  dpaio v 
teri  oitrag  ug  vvoijv  ikxopetetjv  dpxioueav 


semper  accidat,  ipsis  maternum  est.  At  quibus 
pauciora  menstrua  effluunt,  hae  pueris  quoque 
suis  postremum  tempus,  ubi  iam  auctiores  fue¬ 
rint,  cum  parcius  alimentum  suppeditant,  eos 
ut  iactentur  cogunt,  et  ut  ante  decimum  men¬ 
sem  prodeant,  compellunt;  paucus  enim  ab  iis 
sanguis  defertur.  Ut  plurimum  vero  quae  pauca 
menstrua  demittunt,  eae  ut  sine  lacte  sint  ac¬ 
cidit;  sicciores  enim  sunt  et  densiore  corporis 
habitu.  Quod  vero  deficiente  alimento  foetus 
exeat,  nisi  vis  quaedam  inferatur,  hoc  argu¬ 
mento  comprobatur.  Avis  ex  ovi  luteo  nascitur 
hoc  modo.  Ubi  mater  insidet,  ovum  incalescit 
et  quod  in  ovo  continetur  a  matre  profectum 
mcwetur  concalefactumque  spiritum  concipit  et 
alium  frigidum  ab  aere  per  ovum  attrahit.  Ovum 
enim  adeo  rarum  est,  ut  attractum  spiritum 
satis  copiosum  ei  quod  inest  transmittat.  Et 
increscit  avis  in  ovo  et  eodem  prorsus  consi- 
milique  modo  in  membra  distinguitur,  velut 
puer,  uti  iam  antea  a  me  dictum  est.  Procre¬ 
atur  autem  avis  ex  ovi  luteo,  alimentum  vero 
et  incrementum  ei  est  ab  albo,  quod  in  ovo 
inest.  Quod  quidem  omnibus,  qui  animum 
adverterint,  conspicuum  esse  potest.  Cum  au¬ 
tem  alimentum  ex  ovo  pullo  deficit,  neque 
satis  ei  suppetit,  unde  vivat,  copiosius  alimen¬ 
tum  postulans  vehementer  movetur  in  ovo  et 
membranae  circumcirca  disrumpuntur.  Et  ubi 
avis  pullum  vehementer  moveri  senserit,  puta¬ 
men  tundendo  frangens  ipsum  excludit.  Atque 


ili heu  r$  hS 'ov  i6vrt.  Kal  aliger  at  rb  bp-  haec  intra  viginti  dies 
nov  iv  xal  StapBpourat  rpbxtp  rip  se  habere  manifestum 

ai)Tip  re  xal  xaparkysUp  '  §xep  xal  rd  icat-  ovi-  te 
Slov,  !bg  peot  ijS>i  «tfrf  xp6repov  elpyrat.  TU  moris 
y verat  Pix  rou  %k apou  '  rou  fyoO,  rpoQvi  quod 
Se  xal  aUgtf&lg  im  bxb  rou  keuxou  rou  iv  cum  pue 
rip  tj>$  he bvrog-  xal  rour'  tfSy  xaet  i/iQa- 
vig  iyivero,  bxbrot  xporir%ov  rbv  v6ov,  ‘  6x6- 
rav  ixtkeixy  i/  rpoQv/  rip  veortstp  ix  rou  £t>3, 
oix  i%av  bpxioutTav,  a(p'  f/g  ftijt 
rai  lr%upHg  iv  r$  ^>$,  ^v/riav  rt  T  , 
ova,  xal  oi  bfiiveg  xeptpp^yvuvrat  xal  6x6- 
rav  vj  Spvtg  ‘  aiatyrat  rbv  veoccbv  xivyMvra 
la%upHg ,  xokbtpaea  igike ipe  ■  xal  raura 
t-upofiafaei  ytyveeOai  iv  elxoet  ifpiipipai.  Kal 
ifitpavig  im  ’6rt  &  Se  £%£<•  6x6rav  ybp  xo- 
Mij/y  rh  Spveov  ixl  roltn  Xexuptom  rou  $ou,  quide 
uypbv  hem  oOSiv  8  rt  xal  SLgtov  X6you  •  l" 
vtjXarat  ybp  ig  rov  veoar6v.  Oilra  Si 
rb  xatSlov,  ox6rav  abgi/6^,  obx  in  SOvarat 
i[  ft^rtip  rpoCpijv  xapi%etv  apxiourav  fyrdov 
oSv  xXelco  rpoQvjv  rijg  xapeoOryg  rb  ipojipuov 
brxapl^ov  pljyvun  robg  b/xivag  xal  Xv6iv 
1  rou  Sea/eou  %apiet  opoou  6%®  ■  xal  raura  yl- 
yverai  h  Sixa  /xtfrl  rb  pt,axp6rarov .  Kal 
xara  rourov  rbv  X6yov  i  xal  roTtrt  xrtfvert 
xal  rofot  Bv/ptotn  b  raxog  xapaytyverat  iv 
Xpovcp,  $  'ixaarov  rixret,  oh  fiaxp6repov /  ixci- 
mp  ybp  rdv  £c 'pav  bvayxy  itrrl  %p6vov  el- 
vai,  iv  $  vj  rpotpbf  cxavtaripip  hrai  rip  ipo- 
j3| o6cp  xal  iriXeit\iei  xal  6  r6xog  xapirrar 
,  xal  rb.  fiiv  iXbtmo  rpoCpvjv  ‘  rom  ipt,(ip6oiri 
i%ovra  Bartrov  rlxret,  rb  Se  xkela  Oarepov. 

Kal  raura  poiv  ig  rourb  pooi  elpyrai. 

ka'.  To  Si  xaiSlovj  'brav^xepippay&si  oi  31.  Pue 


accidere  solent  et  ita  id 
est.  Nam  .  ubi  volucri» 
tam  contundendo  fregit,  nihil  penitus  hu- 
quod  alicuius  sit.  momenti,  in  ea  inest 
otus  in  pullum^  absumptus  est  Sio  etiam 
uer  increverit,  mater  ei  sufficiens  alimen 
e  piius  suppeditare  non  potest.  P1U3  itaque 
alimenti  quam  quod  adsit  foetus  postulans  sese 
.  .  iaotando  membranas  disrumpit,  simulque  vin- 

xivie-  culis  solutus  foras  prodit.  Atque,  ista  ut  lon- 
xkei-  gissime  decimo  mense  accidunt.  Eaque  est  ratio 
'  '  cur  brutis  et  feris  eo  ipso  tempore,  quo  quae- 
que  parere  consuerit,  nec  tardius,  partus  in¬ 
gruat.  Unicuique  enim  animanti  tempus  esse 
necesse  est ,  quo  foetui  parcius  alimentum  sup¬ 
petat  ac  deficiat,  tumque  partio  irikat.  Et  quae 

_  ”  ‘  abmenti  foetui  suppeditant,  ce- 

it-a-  lerius  pariunt,  quae  vero  plus,  tardius.  Ac  de 
£  xal  bis  quidem  hactenus. 


ubi  circumcirca  disruptae 


—  521  — 


viUveg,  t)>  Mv  irixpar^  *l  b*  ip  ™- 

0tUjt>  fo*in  tosto  rl*TSl  $  vuv(r  1*’** 

rXdyiov  '1  iti  *6Se4  Wfifa,  —  ytyoerdi 
yip  ‘  rouro,  '$v  obrag  ii  potij  r&xx  7h°- 
piini,  ‘Ij  tori  dpu%apiifig  ‘ye  r&v  /afr piavj 

j?  Mi  s»i  pfae  to  rv  $*»%£*» 

t6  tpHrov  —  xty  oilra  %apty,  %aXet&^  ri- 
t-srai  tyyuviy  xoXXal  Si  HjSif  Ii  aiirai  ibXov- 
To,  vj  ri  tatSla,  ij  &put  ai  pqrtpeg  xal  r a 
|v  abrijai.  ’Ex  Si  rHv  nxrousav  /edXurra 
tn nipuei  ai  xpuror6xoi  Sia  rv/v  dteipl^v  r&v 
irivuv  xal  roviouei  peiv  xav  ro  rH/ea,  pu i- 
hura  Si  ri[V  btrQCv  re  xal  rtt  layia-  Sit- 
erarai  yap  trtpiav  ra  Iryia  •  ai  Si  /. cdXXov 
i/ixeipoi  rbxav  ^rrov  tovioum  rcbv  xparorb- 
xav,  ai  Si  touXurbxoi  vr&vu  forov  irovioum. 
"Hv  S’  itl  xeCpaXi/v  bp  rb  l/xfipuov,  i j  xeQaty 
tp&rov  e^a  %apisi,  toreira  raXXa  piiXea 
er6pceva,  ilcrrarog  <5^  bbpiQaMg-  lx‘SiToO 
b/iQaXou  rb  %6piov  rera/livov  lari.  Mera 
Si  raura  iiSpaip  ‘dpxerai  aipiartbStig  Chr6  re 
rif?  xeipaXijg  xai  roO  &X\ou  crdfparOQ  dto- 
xpibelq  uxb  (ifyg  re  xai  xbvou  xal  Slppuiq  xal 
bSbv  i/Qiiytiaaro  ry  r&v  Xoxoiav  xabdpai- 
fierk  Si  rijv  IgoSov  rou.lx&poq  v\  xaSapaig 
yiyverai  xpovov  rbv  irpbaUev  elptf/iivov.  Kai 
SI  re  fea^ol  xal  r3,X\a  ’  peiXea  bxbaa  byp6- 
repd  lari  xarapp^yvurai  r&v  yuvaix&v,  ijxi- 
ara  filv  iv  rtp  xp&rcp  rbxip,  exeira  Si,  aq 
8,v  xXeib vav  ereipluvrat  rbxai i  itl  fiaXXov 
xarapp^yvurai  ’  Sid  xevoufj.lv  av  r&v  (fiXefiav 
M  rijg  xaBdpaiog  rav  Xoxeiav.  Taura  Si 
/eoi  lg  rouro  elptfrat. 

Xfi'.  AiSupoa  Si  ‘yiyverai  peiv  a(p'  ivbg 


sunt  membranae,  si  quidem  suo  momento  in 
caput  magis  inclinet,  facile  mulier  parit.  Quodsi 
in  latus  aut  in  pedes  prodeat,  id  enim  fit,  si 
illuc  momentum  vergat,  vel  propter  uteri  am¬ 
plitudinem,  vel  si  mater  in  ipso  partus  dolore 
primum  quiescere  non  potuerit ,  si  sic,  inquam, 
prodeat ,  difficilem  partum  mulier  sentiet.  Iam 
vero  ex  his  plurimae,  vel  ipsi  foetus,  vel  una 
etiam  cum  suis  foetibus  matres  perierunt,  Ex 
puerperis  autem  praecipue  laborant  quae  pri¬ 
mos  partus  experiuntur,  eo  quod  doloribus  non 
assueverint,  et  totum  quidem  corpus  dolor  oc¬ 
cupat,  praecipue  vero  lumbos  et  doxendices, 
quae  ipsis  diducuntur.  Quae  vero  magis  par¬ 
tus  expertae  sunt,  minores  dolores  sentiunt 
quam  quae  primum  pariunt.  At  quae  multo- 
ties  peperere,  omnium  minime  dolent  Quodsi 
foetus  in  caput  feratur,  primum  caput  foras 
prodit,  deinde  reliqua  membra  consequuntur; 
postremus  vero  est  umbilicus,  ex  quo  secundae 
dependent.  Post  haec  humor  exit  cruentus  e 
capite  et  reliquo  corpore  vi  doloris  et  caloris 
secretus,  qui  viam  partus  purgamentis  facit. 
Post  exitum  autem  saniei  purgatio  procedit, 
quo  ante  dictum  est  tempore.  Et  iam  mam¬ 
mae,  tum  aliae  partes  humidiores  mulieribus 
effunduntur,  minimum  quidem  in  ea,  quae  pri¬ 
mum  parit,  ac  in  aliis  deinceps,  quo  plures 
partus  expertae  sunt,  eo  magis  effunduntur  per 
venas  a  puerperii  purgationis  evacuatione  ina¬ 
nitas.  Atque  ista  a  me  hac  de  re  dicta  sunt. 


82.  Gemelli  vero  ex  uno  veneris  complexu 


xoyg  xal  1  ya/xipobg ,  robg  piiv  ry- 

Xoripa,  robg  Si  xhyeiairipu  rou  alSoiov 
xal  rd  rouXOygva  r&y  tyay :  vrXetoug  £%& 
r&v  bXiya  xvebvrav  bpioiag  Si  xal  rd  vrpb- 
(Scvru,  $jpia  re  xal  bpvea.  "Orav  Si  y  yovii 
ruxu  ayprbeitsa  elg  Sdo  xbXxoug  wrmptvy 
xal  ai  peyrpai  S4%uvrai  riiv  yQi^xhU»)  r.oiv 
x6\xoiv  /pySirepog  ,ig  rbv  irepov  xaS-dry, 

'  xupiefetffa  Sii  iv  ixaripcp  xtfAjrp  upoevourai 
xal  £ aoiirai  rg  aiirip  rpbxtp,  $rep  xal  rb  iv 
‘  elpyrat.  "Ori  S'  dQ'  ivog  XaynOfparos  Si- 
Suppa  yiynrai  ierbpiov  rbSe  buri-  xiiuv  xal 
tig  xal  rdXXa  ,£g«,  oirm  dQ'  ivbg  XayveO- 
pLarog  rixrei  xal  S6o  xal  srteiova,  xal  exa- 
argv  r&v  £g«w  iv  ryri  /p^rpyai  iv  xbXvrtp 
xal  bpeivi  iqrl  xal  r aura  abrol  opioptev  yb 
yvb/ieva  xal  raira  rixrei  r$„/xdrfi  iux4py 
T&vra  &g  imtttMfrm  rQSe  Si  xal  ry 
yvvaixi  dirb  ppiyg  flifyog  yiyvbppeva  r.d/vrai- 
Sia  ixdxepov  iv  xbXvrv  xal  xopi.cp  krl,  xal 
rixrei  r-y  abrfrinpbpy  dftfpbrepa  xal  rpbre- 
pcv  bdrepov  %ap4ei  eijco  xal  rb  yflptov  a&roC. 
"Ori  Se  6ijXu  xal  ipaev  SiSv/xa  yiyverai, 

‘  Oypol  iv  ry  yuvaixi  xal  iv  rg  dySpl  xal  iv 
ravri  £g*j  exirrtp  yovyg.iveivai  xai  dr.be- 
vkrepov  xal  \r%upbrepov  xal  -vbx  ig  &vrai- 
XQpiei  ii  yovii,  dXXd  xal  ig  Slg  xal  rplg 
dvroHpdrrerar  xal  obx  dvurrbv  dei  ’  bfpoitvg 
emi  ndy  Isxvpbv,  rb  re  rpbabev  igibv  xal 
rb,  iirreppy.  %g  bxbrepov  S ’  iv  avv  r&v  xbX- 
xav  rO%y  {/  yovii  rayuripx  xal  Irxvporipy 


plures  et  incurvos  habet,  hos  quidem  lomri^ 
distantes,  illos  vero  pudendo  viciniores.  Et  e 
animalibus  quae  plura  gignunt  plures  jinus  U- 
bent  quam  quae  pauca,-  Quod  in  ovibus,  feris 
et  voluoribus  ad  eundem  se  habet  modum 
Cum  autem  genitura  ad  duos  sinus  divisa  per¬ 
venerit,  eamque  uterus  :  receperit,  neque  sinus 
alter  ad  alterum  transmiserit,  ea  utroque  sinu 
separata  membrana  vestitur  vitaihque.  no.  modo, 
accipit,  quo  et  unus  foetus  dictus  est.  Quod 
vero  ex  uno  congressa  gemini  procreantur,  boc 
argumento  constat:  canis,  sus  et  rehqua  ani¬ 
malia,  quae  uno  congressu  duos  et  plures  foe-' 
tus  pariunt,  quorum  quisque  in:  utero  suo  sinu 
et  membraua  conditur.  Atque  haec  ipsi  .fieri 
cernimus  eaque  omnia  eodem  ut  plurimum 
die  parere.  Ad  eundem  quoque  modum  in 
muliere  ex  uno  voneris  complexu  nati  ;gemelliy 
uterque  si»  ■  sinu rei;  membrana  ccmditur  e£;eas 
dem  die-  ih.  :  lucem  iprodit,'  altertonqueupriut 
cum:-.  suo.  involucro''  foras  egreditur.  -'  Quod  ap¬ 
tem  ex  gemellis  unus  mas  sit,  alter  foemina,  id 
ideo  fleri  assevero..  In  muliere  et  in  viro  et  in 
quovis:  •  animalium'  genere  iu  .  unoquoque  i  tum 
imbecillior,  tum  valentior: genitura  ipest,: neque 
unico  impetu  genitura  procedit  sed  et  secunda 
et  tertia  iactatione  emittitur,  neque  fleri  potest 
ut.  quae  prius  et  quae  posterius  exit  eiusdem 
sint  roboris. :  Quemcumque  igitur  sinum  cras, 
sior  .validiorque  genitura  subierit.rin  eo  mas 
procreatur  ,  quemcumque  vero  humidioratque 


—  528  — 


iasUovaa ,  xetSt  cLpetv  ylyverai  ■  kq  bxbrspov 
IT  &v  uyporipii  xal  aabeveaTbpy ,  xefflt  6ij\u 
ytymar  Ijv  S'  iq  apiQ)®  lc%upii  t<si\6y, 
S/i0u  ‘  ipaeva  ylyverai  ■  ijv  Se  SurSev^q  '  iq 
S/tQo,  &pe0®  Sijhea  ytyverai. 

Ouroq  b  Myfq  S>Se  elpypihoq  &xaq  riXoq 
£%«• 


imbecillior,  in  eo  foemella  generatur.  At  si  in 
utrumque  valida  subeat,  ambo  mares  nascun¬ 
tur,  sin  debilis  in  utrumque  ambo  foemellae. 


•  Atque  omnis  ista  oratio  ad  hunc  exposita 
modum  ad  finem  perducta  est. 


xl  habent  C.  ?.  Mare.;  —  b  J’  h  »"■»;  C.  — 

o.  T m JcT-  iT.it!* etl>m  Marc' 1  ~~ >f  omm' 


•tsnog  flliMioo)  oo  ni  .TOiUfewfmi  «OYrctadrtf  -mmtnin  -  12 

'm  {u  '  <>«  <  t, 

,j  w  1  ”*  l£J2 

j  *«*■*  **  ^  ^5j 


aitsta  uizt  alitem  ,wj>JA  ■  ^  ;o>&a^l8  i%®i 

*>  JitowhTMI  msuii  lio  luubom 


rTNAIKEION  TO  IIPQTON. 

xTrrErPAnTAi  Tno  tot  attot  iatpoxomxtot,  t<*>’  ot  to 

nEPI  NOT2D.N  TETAPTON  KAX  TO  HEPI  4>TXI0X  IIAIAIOT 
TOT  EN  TOKM. 


DE  MORBIS  MULIERUM  LIBER  PRIMUS. 


CONSCRIPTUS  EST  AB  EODEM  IATROSOPfflSTA,  A  QUO  DE  MORBIS 
QUARTUS  ET  LIBER  DE  NATURA  PUERI  IN  PARTU. 


OTmi  J  ot  MmaaiATO 

OT  TO  '<I>T  CT0T2I<I>020?TA1  TOTTA  TOT  01  IT  lATHATiaTm 
TOIAIAH  liniZT*  Iian  OT  IAK  H0T1AT3T  WI12T0W  H3R 
.m^OT.xa  tot 


&mi na  H3au  MUflauuM  aianoi  m 


aiaaoM  m  oup  a  .ATsmiosoaTAi  Maaoa  sa  ts&  *  n  iiHoawfljjf 
.omat  m  iHKH  asotiam  aa  swj,  ts  auwiAup  '  M 


rTNAIKEIflN 

'  to  npriTON. 

a.'.  T a  St  yuvaixeldv  voCvav  ‘  USs 

t%eT'"ijpi)]tti  ywt&cit  dToHo^ipCSait^rsTO- 
y.-Jxv  yxXezdrspo-j  xai  Oxccov  xzo  ’  t&j  xa- 
f&jitfjiit&v  Wisiv '  ixirmrty&p  rixy  ,£bpO&- 
rep£  oi  rk['(pXt^i£  turi  ii  ra.  xara^via, 
eipoa  Si  tripi  rroiki  'tf‘  x£6xp<ri;-  xal 

ijy  xarxppxyfi,  rou  edsfMrop  r£  rrtytriafyvra 
pcakurTd  rljf  ri  xoiMyp  xal  r&»  pta^Sv  xx- 
■iapp^yvurill^  xxrappijy  rurat  St  xal  ro  StkXo 
«SjM  •  &rv  8 T£U  St  ytyverai ,  tlpyrat'  ft.ii  'iji 
ri/j 'QCitriiOu  rraiStou  roO  ty  r6xa  ■  xarappx- 
jtivrog  St  tou  a&piaToi,  ivxyxy  tx(  ipXi 
(3ki 1  psakkov  trropopaiai  xaiiiipoaitpds  yU 
yvMset'  tp  T&[  xxrlxfavia  xal  rkp  po^rpai 
fi.Bki.ov  crifioMal  j  ofa  rou  ‘rrxlSiou  %coptj- 
SuVrillf  S1& -S0tcSti:’  MI  (Styi/'  xal‘£6vo'v  ££- 
patr%6vroi;  xal  roOrav  SiSs.  i%6vrav  tx  xa- 
ru/t,ljvia  doafiarirrepov  ‘  utroxaSalpSTXt  v; 
yuvti,  tTv\v  So%elav  ipureipot;  ytv yrai.  Ei 


DE  MORBIS  MULIERUM. 

LIBER  PRIMUS. 

'1.  Morbi  autem  mulierum  ita  se  habent  : 
affirmo  mulierem,  quae  numquam  peperit,  ma¬ 
iore  cum  molestia  et’  'celerius  ex  mensibus  pro¬ 
fluentibus  affici  quam  quae  partum  experta  est. 
Ubi  enim  peperit,  venulae  ei  ad  mensium  de¬ 
scensum  sunt  ampliores;  amplas  autem  ipsis 
reddit  puerpqtiorum  effluxus  ,  qui  cum  deorsum 
erumpit,  corporis  partes,  quae  prope  ventrem 


autem  etiam  'reliquum  corpus.  Quod  quare  fiat, 
a  nobis  est  commemoratum  iu  pueri  natura 
cum  partu  in  lucem  editur.  Corpore  vero  uni- 
versim  effuso  necesse  est  venas  magis  aperiri 
et  ad  mensium  profusionem  ampliores  fieri,  ute¬ 
rumque  magis  patere ,  nimirum  puero  per  eum 
non  sifie  vi  et  dolore .  egresso.  Quibus  ita  con¬ 
stituta  mulier,  quae  puerperii  purgamenta  ex¬ 
perta  fuerit,  cum  minore  labore  purgationem 
menstruam  sustinet.  Quin  si  mulieri,  quae 


;  juftaTss  xxtctppayfvros  cf.  locum  e  flue  §  30.  libri  de 
t.  pueri.  Inde  constat  singulis  locis  re  ipsa  t&  xu/xx, 

i  textus  mittit!  res  in  luce  posita  est.  In  seqqiram  rfc  uMtrne&VTB 
no  sunt  S»  /xUXixrx  C.^Littr.i  —  M  reo  Edd.  antt.,  Parr.  G„ 

^  ^  -o-  L  - - igUbtd  fl  L‘  ^  *** —  ante  Aid.  Parr.  6. 

;  ictua  *c:lm  C.  3.  om.  Lsttr. .  qui  dein  pro  vulgato  xxi  ijV  pro  vulgato  pl!ex  -C.  5.  Littr.;  --  sV*  mihi  prae 

?»  xxrxfpxyf  o  C.  dedit  h  xxTxppxyi,  qttae  'correctio  sine  itxisp  duo  Parr.  —  Vulgo  *a)  'iptx  ripi/z.  sre*M 


s  ... _ 

y*t‘  Tem  —  Pcpty  vulgo:  xfcx  c.f  i 

:  -•  trstfcl  ylvstrte  Littr.  e  (!..  vulgo  yhwMu  ab 
cec;  requiri  puto;  —  »xMfrtt  npioV  «vulgi, 


—  628  — 

Si  xai  n  xathjpa  rij  yuvatxi  yivotro  'rij  iam  peperit,  affectio  aliqua  accidat,  itaut„r 
iji>i  reroxulip,  Viare  '  ra  xarapjvta  pi)  S6-  cedentes  menses  probe  repurgari  nequeant  ° 
variat  iktevra  eS  xa6ap$ijvat,  fairtpog  rbv  facilius  quam  si  numquam  peperisset,  laborem 
jrdvov  ‘ohet  i)  ei  kroxog  'elvp  W&Segyapal  ferat.  Assuefactus  enim  est  uterus  et  corpus 
pvjTpat  mi  rb  ripa  ixirfSetov  xkqpoOriut ,  ad  repletionem  accommodatum,  quippe  uterum 
Sre  iv  yaarpl  '  bxoOstp  eiipu%apbi  xokki/  gestanti  simul  et  magna  est  in  corpore  ampli- 

lari  iv  Ttp  ripart,  'x kelav  Si  xai  ylyverat  «ido  et  maior  etiam  fiet,  cum  pepererit,  cor- 

ixijv  rixy,  oTa  roij  a&parog  xarappayh-  pore  nimirum  deorsum  rumpente;  _  ampli- 

rog,  —  xai  iv  elipuxoplip  ibvrog  roij  aipa-  usque  spatium  cum 'sanguis  sit  nactus,  corpus 

rog  rb  ripa  kxovtbrepov  ylyverat,  ijv  pv/  minus  laborat,  si  venae  supra  modum  non  reple- 
ttxepxtpxk&vrat  al  tpkifSeg  xai  bxepxoviaat.  antur  nec  supra  modum  doleant.  At  vero  ei 
'Arbxtp  SI  lote x  ’rou  akparog  olt  guv^Seog  quae  numquam  peperit,  cum, corpus  ad  reple- 
ibvrog,  ixitv  xk^priij ,  xai  la%uporipoure  tionem  minime  assuefactum  sit,,  et  validius,  so- 
xai  arepeurlpou  xai  xuxvoripov  ibvrog,  ' !)  lidius  et  densius  exsistat,  cum  puerperii  pur- 
el  koyelav  ipxetpog  yivotro,  xai  ruv  pvr  gamenta  nondum  experta,  sit,  uterjque  osculum 
rpiav  haropuripuv  iovatav,  rct  extpijvia  minime  pateat,  maiore  . cum  molestia  menses 
ixtxovaripag  yapiet  xai  ra  xaSjpara  xpoa-  prodeunt  pluresque  affectiones  incidunt,  ut 
xlxret  xkelova,  Viare  rk  xarapfyta  axo-  proinde  menses  intercludantur,  ubi  numquam 
(ppaaaeaSat,  krijv  Sroxog  "E%f /  Si  V>Se,  pepererit.  Atque  ad  hunc  modum  se.  res  habet, 
'Vig  pot  xai  xplv  elpv/rat-  (pv/pi  rv\v  yuvarxa  velut  ante  a  nobis  dictum  ,  est,  mulierem  rari- 
kpatoaapxoripyv  xai  axakarlptjv  etvat  Ij  rbv  ore  et  molliore  carne  esse  quam  virum  censeo. 
clvSpa  ■  xai  robrou  hSe  lyovrog,  kxb  rijg  Quod  cum  ita  se  habeat,  mulieris  corpus  cele- 
xotkfyg  Vkxet  rijv  IxpaSa  xai  ra%tov  “  xai  rius  et  magis  humorem  ex.  ventre  trahit  quam 
pakkov  rb  ripa  rijg  yuvatxog  i?  roij  avSp6g.  viri.  Si  quis  enim  supra  aquam  aut.  locum  hu- 
Kai  ykp  e’l  rtg  uxip  VSarog  "  V)  xai  %ap(ou  midum  per  duos  dies  et  duas  noctes  ianas  pu- 
vSpykou  SOo  {fplpag  xai  S6o  ebtppbvag  6efy  ras  ponat  et  vestimentum  purum  dense  con- 
elpta  xaOapk  xai  elpa  xaSapbv  xai  (Sefivapl-  textum  aequali  cum  lanis  pondere,  iis  sublatis 


—  629  — 


yov  eberabpoag  laiv  rotai  elplorn,  avekicv  ei- 
rfeei  <rr jaag  xokky  fapOrepa  rk  Apia,  I)  rb 
sf/M-  rovro  Sb  ylyverai  '6n  alel  dxoyapiei 
ig  rb  ivexdg  dxb  rov  iiSarog  bv  dyyeltp 
tbpvarSfotp  bovrog,  xal  r'a  ftbv  Apia,  cire 
ipaia  re  xal  fiakQaxd  b6vr a,  avaS£%erai 
rov  i ixo%upbovrog  xkbov,  rb  Sb  ef/oa,  Ure 
exhgpbv  bbv  xal  (be/Svafiivov ,  dxoxhgpdre- 
rai  rb  x okkbv  obx  bxiSe%6pcevov  rov  ’  dxo- 
yppiovrog.  O lira  Sv/  xal  ig  yvv i),  are  ipeu- 
orbpy  boCaa,  Akxvae  '  xkbov  t ixb  rijg  xoikfyg 
r$  adfian  rijg  IxftdSog  xal  Saaaov  lj  o  ivb\p 
xal  Ure  ayakoaapxip  boCaip  rij  yvvaixl ,  bxbjv 
x fa/iSij  rov  alpcarog  rb  a&pca,  Ijv  fitj  dxo- 
%apjoi/i  (fer’  aiirov,  xktfpevpii vuv  ruv  aap- 
xSv  xal  ieppcaivopcbvav  xbvog  ylyverai  ■  8ep- 
pc6repov  ydp  rb  alpca  £%ei  {/  yuvi)  xal  Sid 
'rovro  Bepfiorbpy  barl  rov  dvSpbg-  Ijv  Sb  rb 
xkelov  bxtyevbpeevov  &■. ro%apty,  oii  ytyverai 
‘b  x6vog  xal  vj  SSp/af  cirro  rov  alfiarog.  'O 
Sb  civvip  arepeosapx6repog  bbiv  rige  yvvaixbg 
oilre  iixepxlpcxkarai  rov  alfiarog  bg  rb  Uva 
ri fg  xoikhgg  rbaov,  tbare,  Ijv  ‘fcbjn  dxo%up£i0 
xab'  Ixdarov  fiijva,  xbvov  ylyvecBai,  ekxet 
re  ox6aov  bg  rpoCpijv  ’  rov  a&fia rog,  r6  re 
a&fcci  ’  ol  ol>%  dxakbv  bbv  o!t%  vx epxovbei, 
obS"  vxepBepfialverat  vxb  xkgbtbpgg  &g  rij 
yvvaixl-  pcbya  Sb  ^vfi/Sdkkerai  bg  rovro  rib 
avSpl,  ori  rakaixapbei  fidXkov  rvjg  yvvaixbg- 
*l  yap  raXaixaplg  dxdyei  ’  rijg  lxpidSog. 

fi’.  ’Eti jv  oSv  yvvaixl  arbxcp  boCaip  xpv- 
•pfljj  rd  bxifiljvia  xal  fii/  SCvtgrai  oSdv  £%a 
eiipetv  'vovcog  yly verat,  rovro  Sb  tjvfifial- 


et  appensis  longe  graviores  lanas  quam  vesti¬ 
mentum  oomperiet.  Id  autem  ideo  fit,  quia 
ab  aqua,  quae  in  vase  lati  oris  est,  semper 
sursum  aliquid  decedit,  lanaeque,  cum  rarae 
sint  et  molles,  eius  quod  secedit  maiorem  par¬ 
tem  excipiunt;  vestimentum  autem,  quod  ple¬ 
num  sit  et  confertim  contextum,  explebitur, 
neque  multum  eius  quod  decedit  excipiet.  Ad 
hunc  sane  modum  mulier,  cum  rarior  sit,  am¬ 
pliorem  ex  ventre  in  corpus  humorem  et  citius 
quam  vir  attrahet,  cumque  molli  carne  sit,  ubi 
sanguine  corpus  expletum  fuerit,  nisi  ab  eo 
aliquid  decedat,  carnibus  expletis  et  concale¬ 
factis  dolor  oboritur.  Calidiorem  enim  sangui¬ 
nem  mulier  habet  ideoque  viro  calidior  est. 
Quodsi  plurimum  ex  eo  quod  accedit  secedat, 
neque  dolor,  neque  calor  a  sanguine  oritur. 
Cum  vero  vir  carnis  sit  solidioris  quam  foe- 
mina,  neque  superiore  ventre  ita  sanguine  su¬ 
pra  modum  impletur,  ut  nisi  aliquid  sanguinis 
singulis  mensibus  decedat,  dolorem  suboriri  ne- 
cesse  sit,  trahitque  quantum  sanguinis  satis  esse 
possit  ad  nutritionem,  cumque  corpore  non  sit 
molli,  neque  nimium  dolore  affligitur,  neque 
ut  mulier  ex  plenitudine  supra  modum  incale¬ 
scit.  Ad  id  autem  multum  viro  confert,  quod 
duriter  se  magis  quam  foemina  exerceat.  Ve¬ 
hemens  enim  exercitatio  de  humore  nonnihil 
deducit. 

2.  Postquam  igitur  mulieri,  quae  numquam 
peperit,  menses  delitescunt,  neque  foras  exitum 
invenire  possunt,  morbus  oritur.  Quod  accidit 


_  m  — 


vti,  Sjv  tHv  ^rpiav  to  <tt6/ox  fiepoCxip ,  '  Sj 
ISvu&ij  n  tou  xiSolou’  tyv.yxp  toCtuv  rt 
oit  Sm rfaeTtu  bgofov  nupsu  rx  'srph 

SLv  xi  piijTpxi  ig  t^v  (pOoiv  ri}v  iiyisivtiv  pos- 
txct£uci.  riyvsTxi  'M  ro  ’v6<!>fpox  pcxkioTx 
Txurym ,  '  curivsg  CTSVOUTbpioug  Txg  Tpxt ; 

£%ou< 7i,  i)  rbv  xi>%£vx  rp6 aa  tou  xlSotou  xe(- 
>si/o v  §v  yxp  toCtov  O&Tspov  xxl  pip 
pfoyyTxi  {/  yuvip  Ttp  ivSpl  xxl  xsvaOijj  {p  xot- 
kii i  fixkkov  tou  xxipoO,  &rd  rou  sra%ia rog 
st pbcpovrai  eSuptfjvpm'  ofire  yap  Ixpoxkixt 
Slal  xxrx  sQbxg ,  ofx  pii/  kxyvsuopobvypg ,  eii- 
pu%upfy  r£  sQisl  Isti,  xts  Tipg  > loikltpg  xs- 
varip^Q  ioCsypg,  Sist e  sTp£(pss6xi  Hts  fypOTt- 
pxg  xx l  xouQorbpxg  iobsxg  rou  xxipou.  Kcii 
Isti  '6rs  sTpsCpo/itvwv  sCpbau  ruy%dm  rb 
st6/xx  rp6sa  rxpxsTpxtpsv,  are  rou  xO%£ vog 
tou  xlSoiou  xeipibvou  ■  f)v  ykp  lxpt,xk£xi 
basi  x!  poijTpxi  ’  iixb  k ayvefyg  xx)  ip  xoiXbf 
[iij  xsvutxi,  oi)  faiSlag  sTpiQovrxt.  Tout’ 
ouv  xItiov  yiyvsTxi,  Here  xi/rkg  gvpi/iOeiv , 
olx  poii  kxyvsuopivipg  Ttjg  yuvxix6g.  ’Ei/  M 
Tom  *  Tpfroict  SipisTOv  foh,  ijv  oi  xxtsX$6vtx 
IgaytZyy, j  tx  irpouTrxpypvTx-  si  i U  ptij,  rei- 
sstxi  t£$s-  xvI%  rt  oi  kkkors  xxl  Skkots 
t-UflTSSsfrxl  xxl  TUp  kijipSTai  ’cikkOTS.Xxl 
xkkore  xxl  (ppixif  xxl  bs$6og  akyyfpcx.  Tau¬ 
ra  itslssTxi  £v  T0im  '  TptTOm  Ix-py/viom,  vjv 
oi  bgtip-  £v  <S$  Toi<n  TSTkprom ,  Ijv  po^ 
oi  ‘  s^iovtx  Toitsi  xporbpoisi  bt-oSov  iroitjay, 


si  uteri  os  conclusum  aut  pudendi  para  aiian» 
obtorta  fuerit;  -  ex  his  enim  si  quid  2it 
non  ante  menses  exitum  invenire  poterunt  qWm’ 
uterus  ad  pristinam  sanitatem  redierit.  Hic  vero 
morbus  iis  praecipue  accidit,  quae  uterum  ha- 
bent  angusto  orificio,  aut  cervicem  alte  in  pu. 
dendo  delitescentem.  Horum  enim  alterum  si 
adfuerit,  neque  mulier-  viri  consuetudine  frua. 
tur,  venterque  plus  iusto  vacuetur,  ex  hac  tf. 
fectione  uterus  invertitur.  Neqfie  enim  uterus 
in  se  madesoit,  cum  minime  venerem  experia¬ 
tur,  amplumque  spatium  habet,  ut  pervertatur, 
cum  alvus  plus  quam  conveniat  vacua  sit,  ni¬ 
mirum  cum  ipse  sit  iusto  siccior  et  levior. 
Itaque  perverso  interdum  accidit,  ut  osculum 
alte  distorqueatur,  cum  cervix  alte  in  pudendo 
sita  sit;  si  enim  ex  veneris  usu  madescat  uterus 
et  alvus  minime  vacuetur,  non:  facile  perverti¬ 
tur.  Haec  igitur  causa  est  cur  conniveat,  cum 
nimirum  veneris  usum  mulier  non  experiatur. 
Intra  vero  trium  mensium  spatium  si  ei  decur¬ 
rentes  menses  ea,  quae  prius  inerant,  eduxe¬ 
rint,  optimum  id  erit,  alioqui  in  has  affectiones 
mulier  incurret :  in  suffocationem  subinde  inci¬ 
det,  .febrisque  et  horror  :et  lumborum.;, dolor 
saepe  invadet.  Atque  in  has  affectiones  veniet, 
si  intra  trimestre  spatium  menses  ei  non  pro¬ 
dierint.  Intra  vero  quadrimestre  spatium,  nisi 
progressi  menses  prioribus  viam  fecerint,  tri¬ 
mestres  omnes  affectiones  eam  magis  affligent, 


—  531  — 


<Ti  ptiv  rplra  xov^ard  potv  zdvra  podXX ov 
ro^eet  xai  patera  iv  r $  %pbvtp  r&v  xa- 
Tm/,w,  esretra  faaov,  —  zoXXaxtg  Se  xai 
Soxtei  atrovog  etvat,  Ierat  Se  iri  rotat 
rerdprotat  xai  rdSe  rd a^pia-  obptjaei  re 
xovMi  za%b  dXXbr e  xai  dXXore  xai  ya- 
tm )p  exXxpij  ierat  xai  fit^av  tj  rb  zp6a6ev 
xai  ISp6&i  roiiq  bSivrag  .  xai  axrtrijeei  xai 
aypOzvijeet.  T otavra  zetae rat  liari  rotat  re- 
rdprotai  xarafxyvtoiar  fLeXeSaivofeiv^Sixai 
ix  ro&roiat:uyia!vef  xai  iv  rotat  ztpozntai, 
j)v  /a 'i  o/  xsXka.ra.  iztpo^vtd  xarty  ,  ’b  z6- 
vog  ie%vp6rdpog  zpoaztzrei-  iv  Si  rotat  ix- 
rotet  IjSif  dvlv/rog  ierat, ‘Kai  rd  zp6repd 
puv  av/pitjia  ifiaXXov  zovtfaet,  ‘iziarat  S’  it r’ 
aiirotei  xai  rdSe-  aXCget  re  xai  fitpet  icou- 
ri )»  dXXore  xai  dXXore  xai  Xizodufxljaei  xai 
'iptkrat  QXiypta  xai  Stipa  le %upij  puv  As¬ 
perat  ,  i  dre  'xatopiivvig  rijt ;  xotXhfg  tzb  rdtv 
fiyrpiav  ioveicov  z Xvjpiav.atpiarog,  xai  pau- 
Ofjtivy  dXytfaet  icai  ptdXtara  rb-^rpov  xai 
zvpigei  dXXore  xai  dXXore  b^tag  xai  't$op- 
fiopb^ovai  ai  pii^rpat  dXXore  xai  dXXore, 
'  dre .  rou  aiptarog  iyxXovevpiivov  xai  11  ob 
Sta%apiovrog  iv  abrijjat,  xai  i/  xotXtvf  ob  St- 
a%ap^eet  xard  rp6zovr  obre  i/  xOartg  Stv\- 
fyaet  rb  oupov,  iztfv  oi  ai  pt^rpat  zpoazt- 
aaet  zpbg  rbv  ar6/ea%ov  veup&Sea  ibvra  xai 
Iqrrijv  xot Xlv/v  "  ipifid Xaat  ■  xai  dXyiet  ri\v 


maximeque  quo  tempore  menses  decurrere  con¬ 
sueverant  ,  postea  minus ,  —  saepe  etiam  doloris 
expers  videtur;  —  erunt  etiam  in  quadrimestri 
spatio  haec  indicia:  urinam  copiosam  et  cras¬ 
sam  subinde  reddet,  venter  indurescet  maiorque 
erit  quam  antea,  dentium  stridor  aderit,  cibo¬ 
rum  fastidium  et  insomnia.  Atque  ista  mu¬ 
lieri  accident,  si  intra  quadrimestre  spatium 

his  convalescit.  Ac  intra  quintum  mensem,  nisi 
ei  copiosi  menses  descenderint,  etiam  vehemen- 
tior  dolor  ingruit;  sexto  vero  mense  iam  incu¬ 
rabilis  .  erit.  Ac  priora  signa  magis  eam  affli¬ 
gent ,  deinde,  vero  ad  haec  etiam. illa  accedent: 
anxietate  vexabitur  et  subinde  se  ipsa  iactabit, 
animo  deficiet,  pituitam,  vomitione  reficiet,  ve¬ 
hemens  eam  sitis  corripiet,  incenso  nimirum 
ventre  ab  utero  sanguine  redundante,  ad  con¬ 
tactum  maximeque  circa  infimum  ventrem  do- 
lebit  subindeque  adute' febricitabit,  uterus  fre¬ 
quenter  murmur  edet,  agitato  nimirum  et  per¬ 
meante  in  eo  sanguine,  neque  pro  more  venter 
deficiet,  neque  vesica  urinam  percolabit,  cum 
uterus  ad  eius  orificium  quod  nervosum  est 
irruerit  et  in  ventrem  prociderit.  Et  spinae  et 
totius  dorsi  dolore  vexatur,  lingua  eius  impe¬ 
ditur  et  obscure  loquitur  animoque  linquitur. 
Nonnullis  etiam  vox  deficit,  stomachus  morde¬ 
tur,  bilis  flava  foras  prodit,  spiritus  offensans 


$6%iv  xal  rb  ■ v&rov  '  xav  xal  ’  r$v  yhbaaav 
XahvoOrai  xal  baalpij  ?%«  xal  hxoOu/ilei, 
lari  S’  yai  xal  bCfiavhf,  xal  Sdxverai  rbv 
er6pa%ov  xal  %avMi  %oA :)  Igeiai  xal  xveipa 
xpoaxrahv  xal  bkbei  xal  plxrei  iavr xal 
ipxlxparui.  'Zxv/v  Si  peraartuai  xal  el- 
pCay  {yxOang  rb  Xexrbv  rou  alfiarog  ■  rou 
axb  r&v  po^rpiav,  r6  re  oSpov  Sioupierat 
ipubpbv  xal  xoviet  (tiv  rb  <2A.Ao  <rco pea,  pd- 
hara  Se  rbv  rp&fflhov  xal  rvfv  $&%iv  xal 
n )v  batpiiv,  roOg  re  (Souficbvag  xal  ig  rouro 
iMotay  abrip  i?  re  yaart/p  ‘  aelperai  xal  rb 
axiXea  bxip  rb  %pebv  4  avoiSlaxerui  xal  ai 
xvvjfiat  xal  ol  x6Seg,  xal  ‘bavarog  Ixeiai. 

'  Kai  oiiru  rehurtji  ig  ?£  fiijvag  rb  ixirfvia 
aSykeOfieva.  r lyverai  Se  xal  raura •  lari 
ijjai  r&v  yuvaix&v ,  ixijv  Slfiyva  %  rb  xara- 
piljvia  iv  rfjai  ^rpifai  xoXkb  I6vra,  lp%e- 
rat  'ig  xveb/iova,  xal  ixvjv  ixaveiX^, 
x&ayei  xavra,  axep  iv  (pbivdSi  eipvfrai ,  xal 
oti%  oify  ri  lari  xepielvai.  r lyverai  Si  xal 
r&Se-  lari  tpai  Stdxua  'y lyverai  rb  ixi^via 
Xpovlaavra,  ixi\v  yivyrai  Slpo^va  ’i}  rplpy- 
va-  rouro  Si  fibhara  y  lyverai,  ijv  £-uyxaH 
tixb  roO  10  xupbg.  ’ OSCvai  re  ybp  i/oxlxrouai 
ig  rb  ijrpov  i axapal  xal  aipO^ieg  xal  tpauo- 
piivif  obx  bvix^rai  xa‘  (iehri6vag 

£%£(]/,  fflyvurai  abrijj  rb  ixi pi^via  xarb  rb 
alSolov  xal  xaP^el  7t^0V  xct^  af/xa  ■  "  b^ov  Si 
Xaiplet  ixl  iffiipag  ixrb  i?  bx rb  %  ivvla  •  iv 
Si  rtp  xplv  Xi ibvip  xovierai  ag  elpyrai  Ipoxpo- 
a$e v  ixijv  Si  dxoxaSapby,  bpiarov  fiiv  el 


est,  anxietate  premitur  se  ipsa  iactat  et  inflatur 
Postquam  vero  transmotus  fuerit  uterus  et  v* 
sica  tenuem  ex  eo  sanguinem  attraxerit,  uriua 
effundrtur  rubra  et  reliquum  quidem  corpus 
dolore  afficitur,  potissimumque  spina,  lumbiet 
inguina.  Cumque  eo  devenerit,  venter  attollitur, 
crura  et  tibiae  ac  pedes  plus  aequo  intumescunt 
et  mors  instat.  Et  hunc  quidem  exitum  habent 
menses  sex  mensium  spatio  delitescentes.  Quin 
etiam  haec  accidunt:  nonnullis  mulieribus  cum 
copiosi  menses  duorum  mensium  spatio  in  utero 
adfuerint,  ad  pulmonem  feruntur,  et  postquam 
eo  convoluti  fuerint,  patitur  eadem,  quae  in 
tabe  dicta  sunt,  neque  inde  superesse  potest. 
Sed  et  haec  fiunt:  sunt  quibus  menses  puru¬ 
lenti  evadunt,  ubi  duobus  aut  tribus  mensibus 
moram  fecerint,  idque  praecipue  accidit,  si  a 
febre  exusti  fuerint.  Dolores  enim  ad  imum 
ventrem  irruunt  et  pulsationes  vehementes,  ne¬ 
que  contactum  sustinet.  Quodsi  melius  habi¬ 
tura  sit,  menses  ei  per  pudendum  erumpunt 
pusque  et 'sanguis  fertur,  graveolens  autem  per 
septem  aut  octo  aut  novem  dies  prodit.  Antea 
vero  quo  supra  dictum  est  modo  afficitur.  Ubi 
autem  repurgata  fuerit,  optimum  quidem  si 
nulla  oboriantur  ulcera.  Quodsi  ulcera  rema¬ 
neant,  maiore  opus  erit  curatione,  ut  ne  ulcera 
nimio  humore  diffluant,  et  gravem  odorem  con¬ 
trahant.  Infoecunda  autem  erit,  etiamsi  me¬ 
liuscule  habeat,  si  magna  in  utero  ulcera  orta 
fuerint.  Quodsi  ei  per  pudendum  non  prode¬ 
ant,  futurum  est  ut  menses  in  pus  versi  supra 


—  538  — 


.  y{mT0  iXxea-  i?v  <T  uroXekyrat  SXxea,  inguina  per  lateris  mollitudinem  sine  tuberculo 
rJUovog  fetjret  bepaxytyg  'ixag  rk  SXxea  [zi/  erumpant,  cum  pus  eam  partem  exederit,  et 
uufim  xal  xkxofpza' larat- ityopog  F iarat  per  eam  purulenta  gravis  odoris  procedent. 
>Ll  V  ^  IzeykXa  g  ra  ZXxeu  'r k  Quod  cum  accidit,  minime  superest  mulier,  et 

yevifiew  lv  rya  fztjrpya.  "Hi/  fi  fzij  o  1  si  supersit,  perpetuo  infoecunda  futura  est. 
‘xttra.  rb  alfotov  %ap<j<r y  rk  impot/via  Sta-  Per  hanc  enim  partem  via  facta  in  posterum 
xuct  'yevbfzeva,  ^upz^rerat  tnrip  rou  j3ou-  ei  menses  foras  prodeunt,  cum  hunc  in  locum 
jjUvog  mrk  r^v  Xavapyv  payijvat,  SLrep  uteri  osculum  procubuerit.  Accidit  id  quoque: 
06/zarog,  Ure  rou  xOou  *  ftaCpaybvrog ,  xal  nonnullis,  ubi  bimestres,  aut  trimestres,  aut 
xelvip  %up<jfei  vcu&fea  bffzaXia  ■  xal  tjv  rouro  diuturniores  menses  exstiterint,  et  ad  lateris 
yivyrat,  oli  reptyty  verat  t/  yuvtj’  tjv  fi  xal  mollitudinem  irruperint,  cum  minime  purulenti 
treptyivyrat,  alel  kQopog  iarar  raOry  yap  sint  menses,  supra  inguina  velut  tuberculum 
o/  ri  Xotrbv  y  bfbg  ytyverai  rota  ivnjzyvt-  exoritur  sine  vertice,  magnum  et  rubrum.  Quod 
oia  ?$£0'  rb  yap  ar6/z a  r&v  /zyrpiav  vrpbg  plerique  medici,  quid  esset  ignorantes,  disse- 
rouro  rb  %ap(ov  vrpoariirraxe.  Ttyverat  fi  cuerunt,  eoque  modo  mulieres  in  periculum 
xal  r6fs‘  hn  Jjtrt,  isrijv  ftpzyva  tj  rptfzyva  coniecerunt.  Quod  autem  tuberculi  speciem 
tj  yjpovi&rrepa  y  rk  ixi/ztjvia  xal  vrpoetiiap  refert,  hoc  modo  suboritur:  cum  uteri  osculum 
rpbg  ryv  kardpyv,  fziy  ftavOuv  r&v  xara-  ad  lateris  mollitudinem  incumbat,  caro  sangui- 
fzyvtuv  i6vrav,  kg  (pufia  ytyverai  Civrip  roS  nem  haurit,  impletur,  eoque  oppleta  in  molem 
/fou/i&vog  kxitpaXov,  fziya,  IpuSpbv.  K al  r&v  assurgit.  Quandoque  etiam  ubi  uteri  osculum 
lyrpuv  sroAAol  yfy  obx  elfbreg  rouro  * bxotbv  transmotum  fuerit,  eoque  in  pudendum  con- 
rt  ictn  irapzov  xal  ig  xivfuvov  yyayov  ourag.  verso  per  pudendum  menses  prodierint,  subsi- 
To  fi  kg  cpC/za  yev6/zevov  ytyverai  rpbvctp  det  id,  quod  ad  lateris  mollitudinem  in  tumo- 
roiipfe'  ivr au  plexerat  rou  cd/zarog  y  akp §,  rem  sublatum  fuerat.  In  uterum  enim  trans- 
are  rpoaxei/zivou  rou  er6pzarog  r&v  /zyrpiav  funditur,  qui  postea  foras  emittit.  Quodsi  os 
ry  Xaxdpip,  xal  i/zsrbrXarat  fa’  abrou  xal  uteri  in  pudendum  non  convertatur,  circa  late- 
it-isrurai  kre  •xXypeupzivy  rou  dl/zarog  tj  ris  mollitudinem  pus  colligit,  eaque  parte  men- 
eapt-  •  xal  fert  ore ,  tjv  /zeraery  rb  erbiza  sibus  via  patet  et  in  eadem  pericula  incurrunt, 
r&v  /zyrpiav  xal  yivyrat  xara  rb  alfotov  quae  prius  dicta  sunt.  Vertuntur  etiam  ad  vo- 
xal  ’  xcoptjrijl  ftk  rou  alfolou  rk  xara/ztjvia,  mitum  menses  et  quibusdam  ad  sedem,  quem- 
xaUcrarat  rb  ll-eeryxbg  xara  rijv  Xardpyv,  admodum  a  me  in  virginum  morbis  dictum 
fi aflfot  ykp  ig  rkg  /zijrpug,  a!  fi  'it-a  est  et  signa  et  labores  eosdem  habent,  qui  illic 

Xaeav  Ijv  fi  /zvj  erpaCpy  xara  rb  alfotov  dicti  sunt.  Hanc  autem  viam  minus  in  mulie¬ 
ri  eri/za  r&v  /zyrpiav,  '  ftaxuiet  xara  rijv  ribus  quam  virginibus  menstrua  affectant. 

A axapyv  xal  raOry  bfbg  y(y verat  rota  xa- 
ra/zyvtoia  xal  ol  xtvfuvoi  ol  aiirot  eia  ol  xal 


—  534  — 


rpisbev  elpyfiivoi.  Tpirerai  Si  xal  ig  ifie- 
rov  ■  iart  S'  tjn  xal  xara  ri\v  SSpyv,  Siarep 
pioi  eJpv/rai  iv  ryn  rapSevtyd  voOroiat,  xal 

xal  rbvoug  roiig-aiiroitg  Selxvva  froTh'  - 
xelbi  elpyfiivom-  firaw  Si  ra&ryv  rv\v  oSbv 
roiierai  ra  ivrifiijvla  rjjt fi  yvvaigl  $  rijjd 
rapOivoun. 

y.  'O xbrav  '  Si  rct  iripijvia  xpu06ij ,  3.  Cum  menses  in  occulto  latent,  dolor  in- 

bSOn;  'i%ei  r^v  veiaipav  yarripa  xal  Soxiei  fimum  ventrem  infestat  et  pondus  quoddam 
rt  iyxelrQai  fidpo:  xal  rhg  i l-6ag  ixr&yXag  incumbere  videtur,  lumbi  et  laterum  inanitates 
roviei  xa 't  rbiis  xeve&vag.  "Hv  Si  ra,  in pL^-  stupendum  in  modum  dolent.  Si  vero  menses 
via  ravrcLraci  '  fii/  ylyvyrai  Cirb  voSrov ,  i)  nullo  modo  prodeunt  propter  morbum,  aut 
ra%ia  ‘  xal  yXhypa  ty,  i rp&rov  %p$  rt/v  crassi  et  lenti  feruntur,  primum  venter  sursum 
xotXlijv  xaSvjpai  avos  re  xal  xara-  ireira  ac  deorsum  repurgandus  est,  deinde  uterus 
riig  iaripag  rpor6trip,  u0’  oti  af/xa  xabai-  medicamento  subdititio,  ex  quo  sanguis  pur- 
perai  xal  StaXireTv  xal  velasti  u0'  'irou  aipta  gatur,  et  intermissione  facta  bibendum  aliquod 
<j ;•  nvira  Si  xal  xp^bptov  iv  ohip  r$  aveb  medicamentum,  ex  quo  sanguis  prodeat;  bibat 
SaiSog.  "Hi i  ‘  St  oi  J6og  piii  ytyvyrai ,  ’  brai  praeterea  crethmum  ex  vino  taedaceo.  Quodsi 
fiffjfe  Soxteiv  iyxCptqva  ehat  xal  puayopttvii  nulla  ei  fluxio  accidat,  fiet  ut  praegnans  esse 
dvSpl  1  aXyiei  xal  fipWog  iv  r%  yaarpl  iyyi-  videatur  et  in  viri  congressu  dolet  et  pondus 
yverai  xal  {/  yarrvip  vcpoxelrai  xal  Iptetperai  aliquod  in  ventre  oritur,  isque  prominet  et  de- 
tySeXtpHTpivag  &g  iv  yatJTplixowaxalxap-  sideriis  tentatur,  perinde  ac  si  uterum  gesta- 
SiSxeaei,  ir^v  vifiipui  vrevrtfxovra  ptaXitera  ret,  oris  ventriculi  morsu  afficitur  praecipueque 
emt,  xal  r6voq  ctXXore  xal  aXXore  rijq  post  quinquagesimum  diem,  et  ventrem  subinde 
yarrpbg  rb  ‘  xeira  roC  bpiQctXou  rbv  re  rpa-  dolor  detinet  infra  umbilicum  et  cervicem  et 
yyjXov  xal  roiig  /Sou/SUvag  xal  r^v  'oc06v.  inguina  et  lumbos.  Interdum  etiam  post  duos 
Kcti  irvjv  pijveg  SOo  rpelg  ytvavrai ,  ian  aut  tres  menses  exactos  ei  per  pudendum 
ore  ippayvj  ol  xara  rb  alSohv  ra,  i cara/ttjvia  menses  confertim  erumpunt,  quique  prodeunt 


—  686  — 


iSpoa  xal  doxiei  liffzep  aapxia  e7vai  rd  dzi- 
iJra  d;  ix  dia$6opfc  xal  '  pikava.  "Ean 
yfai  xal  Mxea  y(y  verat  iv  rijjtri  •/tfrptpiri 
xal  dederat  rposd%£tv  rij  faeUrt).  Udk^at 
Si  %vpt,f}alm  &o re  doxdetv  $%  ftijvae  ’d%etv 
•iv  yaarpl  i)  xal  dMycp  iXaccova  %p6vov  xal 
lj  yacrvfp  zpdxetrat  xal  rdXXa  oi  doxdet  yU 
yveeSai  'tis  iv  yaarpi  i%o6<ry  'dzetra  isri 
'fiev  %<n  ‘dtdzua  ippdytf  inrip  roO  fiouflu- 
vos  irdpMTTlp  ,tj  ixrcp  (itfvl  xal  bdbv 

‘raOnp  irotdjcaro-  brt  di  xal  eXxea 
iyylyverat  iv  rijtTi  Ii jidjrpyv/  xal  xivduvetiaet 
dzoSavetv ,-  vjv  di.  xal  zepty.dvtirai ,  dQopog 
Serat.  "Eert  d"i  tpat  "  xard  rb  aldotov  ptfyvu^ 
rat  xal  %apdet  aiirytn  aetsyrbra  ’  re  xal 
stv&dea  xal  dzb  robrav  IXxea  iyyty  verat 
”  rjjav  | u,djrpip<Ti  xal  xtvduveCeet,  "dXXd%pvj, 
'6xag  [avj  rd  eXxea  zaXatd  ydvyrat ,  lij- 
rpeOetv  zpo<Td%0Vra‘  cUpopog  di  xal ■■  a&nf 
yfynrcu ,  ijv  ye  “  xal  ’'Hv,  di  :[t,(j  ol 
”  xarappayy  rd  xara/xdjvta  “  dtevep%6dvra 
poijvas,  zeta  erat  zdvra,  ' dzep  “  %  drbxtp 
"  ioOaip  rd  xarapcvjvia  bdbv  obx ifdCvaro 
iQevpetv  •  xal  ijv  piiv  6epazeu6ijj ,  dyiijg  iarar 
Ijv  di.  fov/,  dtapxdaaaa  xal  it;  bxr&.  flijvag 
“  dzoOvdjaxet.  TloXXijjat  di  ytyverat ,  Ijv  "rd 
xarafodjvta.  (pXeypoarddea  "xapdtp,  izl  zo\- 
Xbv  %p.6vov  "%updeiv  xal  iXdaaova  “  Uvat 
r&v  irytyp&v  •  Ctytfc  di  ytyverat  ”  iv  xbapo cp 
bjietaa. 


carunculas  referre  videntur,  velut  ex  foetus 
corruptione,  et  nigra  sunt.  Nonnullis  vero  ul¬ 
cera  quoque  in  utero  oriuntur,  tumque  diligen¬ 
ter  animum  ad  curam  intendere  oportebit.  Ple- 
risque  etiam  accidit,  ut  se  sexto  mense,  aut 
etiam  paulo  breviore  tempore  uterum  gestare 
existiment;  venter  prominet,  reliquaque  ei  eve¬ 
nire  videntur,  quae  utero  gerenti;  postea  qui¬ 
busdam  simul  atque  quintus  aut  sextus  mensis 
advenerit,  in  pus  versi  supra  inguen  erupe¬ 
runt,  eaque  parte  sibi  viam  fecerunt.  In  qui¬ 
busdam  autem  ulcera  in  utero  oriuntur  et  de 
vita  periclitantur,  ao  si-  evaserint ,  steriles  erunt. 
Nonnullis  vero  per  pudendum  erumpunt  et 
purulenti  ao  putrefacti  prodeunt,  ab  iisque  ul¬ 
cera  iu  utero  excitantur  et  periculum  immine¬ 
bit,  sed  ut  ne  inveterascant  diligenti  curatione 
incumbere  oportet.  Haec  vero  quoque,  etiamsi 
curata  fuerit,  sterilis  fit.  Quodsi  menses  ei  non 
erumpant  sex  mensibus  coerciti,  omnia  illi  ac¬ 
cident,  quae  ei,  quae  numquam  peperit,  cum 
menses  exitum  invenire  nequeunt.  Ac  si  qui¬ 
dem  curata  fuerit,  convalescet,  sin- minus  ad 
octavum  etiam  mensem  perdurans  moritur.  Mul¬ 
tis  vero  accidit,  si;  pituitosi  ;menses  prodeant, 
bos  longo  tempore  procedere  et  minore  . quam 
sanos  copia  ferri;  sana  autem  evadit,  si  probe 
curetur. 


—  586  — 


i'.  "Hv  ii  rk  isapidjvia  yuvaixl^  %apdip  4.  Quodsi  menses  mulieri  quidem  prodeant 
piiv,  ikdaeova  ii  rou  idovrog,  1  are  rou  verum  pauciores  quam  conveniat  ferantur' 

< erdptarog  ri cv  pufrpdav  aapaxexkipidvou  bk(-  osculo  nimirum  uteri  paulum  a  pudendo  de^ 
yov  rou  aliofou  1)  ippiol  piepiuxdrog  ig  rou-  flectente,  aut  exacte  ad  ipsum  accumbente  ac 
ro,  Siere  %apdeiv  piiv,  daotppaeeeeBai  i’  clauso,  ita  ut  procedant  quidem  menses  sed 
dr’  abriov  rdg  Hioug  rctg  aepaioOeag ,  occludantur  viae  ab  ipso  utero  eos  transmitten- 
iaipv  ’  aapdkby  ig  rdg  pidprpag,  Ure  roO  tes,  postquam  pervenerint  ad  uterum,  quippe 
alpiarog  ixixeipidvou  rtj>  er 6 piari  ale),  apo-  sanguine  semper  osculo  incumbente,  paulatim 
dp%erat  ii/  xar ’  ikfyo»’  ‘dsreira  ii  iaijv  prodeunt;  dein  vero  postquam  dies  praeterie- 
al  vppidpai  xapdktoei,  iv  fjei  xaBatpeeSai  pie-  rint,  in  quibus  purgari  consuevit,  et  concluda¬ 
mus,  xal  ip%Bij  rb  a! pia  iv  rijei  /i^rpip-  tur  sanguis  relictus  in  utero  neque  eum  depel- 
ei  rb  CixokeiCpBiv  xal  'drepa  iaixan6vra  iai-  lant  menses  alii  postea  descendentes,  sed  sem- 
p idpvia  pivl  i^obijj  rb  alpia  rb  ip%6iv  ikk’  per  sensim  gravent  uterum,  mulier  ita  se  ha- 
ale)  fiapCvipi  ‘  xar’  bklyov ,  ierat  ry  yuvaixl  bebit,  ut  primos  menses  rem  non  magnopere 
Siere  roi/g  piiv  apdroug  piipvag  pii )  ixateiv  sentiat;  postquam  vero  plures  menses  facti  fue- 
xdpra •  laijv  id  ol  piijveg  akdoveg  ydvavrat,  rint,  sensim  magis  dolebit,  neque  in  utero  con- 
‘  ia)  piakkov  aovdpeerai,-  xal  ‘  ol>%  l%ei  iv  cipiet  quamdiu  ita  se  habeat  et  febris  eam  pre- 
yaerpl  pid%pig  dv  ourag  i%ip,  xa)  aup  k{j-  hendet  levis  iis  praecipue  diebus,  quibus  pur- 
t peraS  piiv  pidkiera  ’  rdg  vp pidpag,  iv  tjet  gari  consuerit.  Ipsam  autem  intermedio  quoque 
xaBalpeeOai  piepidBipxe,  ipaiiavdv  elxbg  id  tempore  febricitare  et  inhorrescere  et  stomachi 
ien  xal  iv  rtp  pieetpyb  %p6vcp  auperaiveiv  morsu  laborare  est  vero  simile  et  plerumque 
xal  (ppteeeiv  xal  xapiideeeiv  xal  dkydeiv  quotidie  dolere :  et  subinde  corpus  dolor  occu- 
irl  rb  akijSog  dvd  aaeav  ipp idpnpv  xal  dk-  pat,  praecipueque  lumbos  et  spinam  et  inguina 
ydei  dkkore  xal  dkkore  rb  elbfia  xal  pia-  manuumque  et  pedum  articulos.  Neque  haeo 
kiera  rvjv  beQiiv  xal  ryjv  f>dyiv  xal  roug  simul  dolent,  sed  alia  pars  alio  tempore,  prout 
(dovfiuvag  ra  re  apbpa  rov  %eipav  xal  rov  sanguis  secretus  neque  in  utero  procedere  va- 
aoi&v.  'Taura  ii  ou%  bpiou  akydet,  '  akk’  lens,  suo  pondere  inclinarit,  quaque  se  corpo- 
akkore  SLkko,  Ssry  dv  fipteipp  rb  afpia  rb  ris  parte  firmarit,  ea  intumescet  et  articulorum 


—  587  — 


droxexpi/eivov  xa!  /ei)  SuvcL/eevov  Uvai  iv  corporis  vehemens  oboritur  convulsio  ex  aliisque 
rim  /eijrpyei  xa 1  aTyIP%V  ToS  tr<5'  ante  commemoratis  signis  aliud  alias  ei  appa- 

„aro?)  oiSy/ea  bn  bre  ylyverai  xa!  era-  ret.  Haec  si  quidem  convenienti  modo  curetur, 
e/ik  le%vpbg  r&v  dpSpav  rou  ed/earop  xa!  convalescit,  alioqui  morbus  in  septimum  men- 
rfo  SXXav  'Si  ey/eetav  ruv  rpoeipy/ehuv  sem,  aut  etiam  longius  protractus  letalis  eva- 
( pulvera !  ol  dXXore  ’ aXXo  ien  ore.  Aury  serit,  eamve  aliquo  articulo  mutilaverit,  aut 
Ijv  /eiv  6epareu6y  xara  rp6rov,  Ciyiijs  lerar  aliquas  partes  ad  motionem  impotentes  reddi¬ 
ti  Se  /ei),  i)  voueop  erra/ev/vop  vj  ' xa!  %po-  derit,  si  sanguis  pro  rigore  et  cibi  fastidio, 
vmripv/  yevo/eivy  '  iavar&eete  dv,  vj  %uX e6-  quemcumque  in  locum  irruperit,  circa  nervos 
eeie,  v)  dxparia  riva  ruv  /eeXiav  roiijeeie,  concretionem  habuerit.  Hic  vero  morbus  iis, 
Ijv  brb  piyeop  xa!  ieirlyp  rb  af/ea,  ivba  quae  sine  viro  sunt,  magis  accidit.  At  si  morbi 
dv  '  ur£X6y ,  rijgiv  ie%y  repi  r a,  veupa.  iam  commemorati,  aut  de  quibus  dicetur,  in 
Touro  Se  rb  vbey/ea  ylyverai  /eaXXov  rijei  muherem  iam  partum  expertam  inciderint, 
dvavSpoier  Ijv  Si  ‘  i/ereipor6xcp  ra  voetj/ea-  longiores  erunt  minusque  molesti.  Eadem  autem 
ra  i/eriey  ra  elpy/eiva  !j  aeea  /eiXXei  el-  indicia  iidemque  exitus  accidunt  tum  ei,  quae 
pijeeebai,  rouXuypovi&repd  re  eerai  xa!  ye-  numquam  peperit,  tum  ei,  quae  puerperii  pur- 
troi'  irlrova •  ree  Si  ey/eela  rabra  xa!  reXeural  gamenta  experta  est,  nisi  curetur ;  confestim 
ai  abra!  yiyvovrai  rip  re  drbxip  xal.rip  vero  curationem  adhibere  oportet,  alioqui  sta- 
Xo%elav  i/eretpcp,  ijv  /ei)  Beparebuvrai4  %fij  tim  se  morbi  produnt. 

Si  abrlxa  rijv  Oeparplv/v  roiieebai  ■  el  Si 
/ei\  j  iriQaiverai  ’  abrlxa  rd  voelj/eara. 

e'.  "Hv  Si  rd  im/eijviu  rXiova  rou  Stov-  5.  At  vero,  si  menses  copiosiores  quam  par 
rop  %up£p  xa!  ra%Crepa,  'oTa  rou  eib/edrbp  sit  et  crassiores  prodeant,  cum  nimirum  cor- 
re  Cpbei  ebpbou  Mvrog  xa!  rou  erb/earop  rav  pus  natura  fluxum  et  uteri  os  prope  pudendum 
pyrp&av  rXyefov  rou  alSotou  xei/eivou  xa!  situm  sit,  et  ad  haec  etiam  viri  consuetudine 
Iri  roOroiei  dvSpl  re  ’  $-uvly  xa!  eba%iy-  utatur  et  liberaliter  epuletur,  semel  omnino 
rat,  ieara^  “rore  roXXd  aX£a  xareX-  aliquando  confertim  copiose  delati  et  cumulate 
66vra  xa!  %opeuvra  fSbfyv  ireupbvet  /eciX-  prodeuntes  uteri  os  vi  sua  magis  dilatant.  Quod 
Xov  rb  erb/ea  rav  /eprpiav  fiit/edpeva-  xa!  si  ad  haec  nulla  accedat  vasorum  inanitio,  sed 
tjv  iri  robroiei  /ei)  inriey  xeveayyetv/,  &.XX'  rursus  multa  et  crebra  ferantur,  quae  os  am- 
a56ip  roXXd  hf  a.X£a  xa!  rb  er 6/ea  ebpb  pium  reddunt,  cumque  mulier  nimirum  libera- 


—  888  — 


miG)  xal  rb  aSbpa,  Sire  eltaxto, aivyg  xal  liter  convivetur,  veneremque  appetat  viri 
ipetpopivtfg  re  xal  guvioiaijq  ivS.pl ,  eupoov  consuetudine  perfruatur,  corpus  ad  uterum^fe 
$  iri  rig  p^rpag  xal  atAa  irityiptfrai,  cile  fluxionem  faciat,  confertaque  deferantur" 
St%po6g  re  ierat  , piyjptg  SLv  obrag  ?%jj,  xal  decolor  erit,  quoad  sie  affecta  fuerit  et  si  post^ 
ijv  '  o/  Herepbv  rt  vbetfpa  ij  rdbypa  irtrie/p  illi  morbus  aut  affectio  aliqua  accidat,  qua  cor 
Siere  rpv%u6ijvxt  rb  eti/px,  bpolag  a'l  re  pus  'conficiatur,  simili  modo  uterus  pro  consue- 
pijrpat  xara  rd  elabbg  eipCeropol  elet  xal  tudine  os  amplum  habet,  corpusque  ad  eum 
ri  crfij pa  eilpoov  ir ’  aOrdg  iert  •  xal  pera  facile  fluxionem  demittit ,  posteaque  febris  de- 

raura  rup  i%et  xal  detriei  xal  '  akbet  xal  tinet,  ciborum  fastidio  et  anxietate  premitur 

\erri\  xal  apevyvij  ‘  yiyverat  ix  rav  in-  tenuis  est  et  debilis  ex  mensium  fluxu  et  lum- 
pvfvlav  xal  rijl/  beCpi/v  rovijeet  xal  rpoUvrog  borum  dolor  aderit  temporeque  procedente,  nisi 
rou  %p6vov,  ijv  pij  6epareu6 ravra  piv  curatio  adhibeatur,  intermedio  tempore  omni 

pt.at.kov  rovijeet  iv  rtp  peragi/  XP&V  xa‘  m0^°  quidem  magis  laborabit  et  periculum  erit, 

o!  ierat  xlvSuvog  *  aQbptp  yeviebat  Ij  r/ju%m-  ne  sterilis  evadat,  aut  ne  temporis  longinquitate 
fafojf  i/rb  xp6mu  r£  Ka*  voieou,  Ijv  ri  et  morbo  confecta,  si  quis  alius  morbus  acci- 
ol  guprieip  xal  akko  vbe/ppa,  iri  roOrtp  dat,  ex  eo  moriatur. 

‘  Savetv. 

<?'.  Xdpiet  Si  ra.  xarapljvta  ra%brepa  .  6.  Prodeunt  autem  menses  crassiores  et  co- 
xal  rXetova  rC/v  v/pepiav  ‘rijjeiiv  pira,  piosiores  intermediis  diebus,  pauciores  vero  et 
ipXbpeva  Si  xal  reXeur&vra  ikdeeova  xal  tenuiores,  cum  incipiunt,  vel  desinunt  In 
kerrbrepa.  M irpia  S°  ierl  rdeip  ’ yuvatxl ,  omni  autem  muliere  si  sana  sit,  euntes  menses 
Ijv  Ciytalvip ,  ri,  irtp{\vta  it&bvra  bxbeov  moderata  copia  prodeunt  ad  duarum  Atticarum 
xoruXai  Sio  'Arrixal  i)  bXiytp  rkiova  Sj  heminarum  mensuram  aut  paulo  plures,  aut 
ikaeeova,  raura  S'  l(p'  ifpipag  S6o  ij  rpelg •  pauciores  idque  ad  biduum,  vel  triduum.  Lon- 
6  Si  rXelav  xP^vog ,  0)  ikdeeav,  .*  irlvoeog  gius  autem  tempus,  aut  brevius,  morbum  aut 
xal  atpopbg  iert.  Texp atpeeOai  Si  XPV  £S  sterilitatem  portendit.  Respicientem  vero  mu¬ 
ri  e&pa  ri jg  yvvaixbg  ’  dipopiovra  xal  ipa-  lieris  corpus  considerare  oportet  et  interrogare 
rdv  rpbg  "ra  rp6repov  gupfiakkopevov ,  ei-  e  superioribus  coniectura  facta,  num  morbosi 
re  11  irivoea  %  eire  pij  irivoea -  Ijv  ydp  prodeant,  an  non  morbosi.  Si  enim  paucioribus 
ikaeeovag  !j  rXiovag  ijpipag  rou  pdbeog  aut  pluribus  solito  diebus  defluant,  aut  pauci- 


■  Qoirdy,  i ?  abra  dkdaaova  t)  rketova  'bf, 
dxtvoad  dari,  ijv  fivj  $  06sig  aliTf/  voaypii 
M1  dQopog  $•  Ijv  id  rouro  %  xal  fieOtary- 
Ttti  diri  rb  byivipdrepov ,  dfieivcv.  Xupdei 
id  aifia  oTov  diro  lepetou  xai  ’  ra%b  irtjyvu- 
rai,:tjv  byiatvy  vf  yvvtf.  Hiat  id  dv  0Oai 
dari  rkdovag  xaOatpeabai  reaadpav  {j/aepdav 
xal  irokkd  xdpra  yppdei  rd  dxifid\via ,  al¬ 
mi  kex ral  ytyvovrai  xal  rd  Ipefipua  ab- 
rdasv  kerrd  xal  ipoaXiOverai  H  Tai  id  rpi&v 
i/piepdav  ’ dkdaauv  v/  xdSapaig  ytyverai,  Ij 
bktya  %updei,  alrai  xa%etat  re  xal  eb%pooi 
dvipixat  re,  ob  fin/atroxoi  id  eltri,  obid 
xutaxovrai. 

"Hi/  id  m >0;  irpoari)  dl-airtvyg,  ytyve- 
rai  id  pidhara  ripai  poij  S-uviobayat  avipdai 
xal  ri/jai  yepuirdpyai  podkkov  ij  ri)ai  vea- 
rdpyar  xov06repai  ydp  al  piijrput  a0duv 
elat-  ytyverai  id  fidkiaru  • ita  rbie-  irijv 
> ceveayytjaip  xal  rakauraptjaip  sr kdov  rijg  pia- 
$^aiog,  abavBetaai  al  peijrpat  bxb  rijg  ra- 
kaixapbfg  arpd0ovrai,  dre  xeveal  douaai  xal 
xoO0at •  ebpu%upt>i  ydp  a0tv  dari  liare  arpd- 
QeaSai ,  dre  rijg  xoikiyg  xeveijg  dobav\g  •  arpe- 
06/xevai  id  dxifidkkouai  r$  vjxan  xal  opeoO 
yiyvovrai  xal  dg  rd  UT0%6vipia  dpefidkkou- 
ar  bdouai  ydp  xal  dp%ovrai  dva  irpbg  rd/v 
Ix/idia,  dre  uirb  rijg  rakaixupfyg  pav - 
tielaai  /xdkkov  rov  xaipov-  rb  id  vjxap  Ix- 
fiakdov  dari-  lsn)v  id  !  bxifZdkaat  rip  ijxan, 
xvtya  iroidovai  d^airtvyg  dirika/xjidvouaat 
rbv  iidirvoov  rov  irepl  n )v  xoiktyv.  Kai  dpia 
re  apxovrai  dari  r6re  xpoafiakkeiv  irpbg  rb 


ores  aut  copiosiores  ferantur,  morbosi  sunt, 
nisi  natura  morbosa  et  sterilis  ipsa  sit.  Quod 
si  sit  et  mulier  ad  meliorem  permutetur  vale¬ 
tudinem,  satius  est.  Prodit  autem  sanguis,  qua¬ 
lis  e  victima,  citoque  concrescit,  si  modo  mulier 
valet.  At  quibus  a  natura  inest  ut  pluribus 
quam  quatuor  diebus  purgentur  et  admodum 
copiosi  menses  ferantur,  eae  tenues  redduntur, 
earumque  foetus  tenues  sunt  et  languidi  tabe¬ 
scunt.  Quibus  vero  minus  quam  tribus  diebus 
purgatio  fit  paucique  menses  prodeunt,  eae 
crassae  sunt,  bene  coloratae,  virilesque,  sed 
neque  partus  meminerunt,  et  ne  concipiunt 

7.  At  vero  si  repente  suffocatio  urgeat,  quae 
iis  potissimum  accidit,  quae  viri  consuetudine 
minime  fruuntur  et  senioribus  potius  quam  iu- 
nioribus,  cum  earum  uterus  levior  exsistat;  — 
id  vero  tum  maxime  fit,  ubi  magna  vasorum 
inanitio,  aut  solito  vehementior  labor  accesse¬ 
rit,  —  vehementi  labore  resiccatus  uterus  con¬ 
vertitur,  cum  sit  vacuus  et  levis;  —  amplum 
etiam  locum  qno  convertatur  nactus  est,  vacuo 
nimirum  ventre;  —  conversus  vero  iecur  ap¬ 
petit,  ei  adhaerescit  et  ad  praecordia  impetum 
facit;  vehementiore  enim  labore  plus  quam  par 
est  resiccatus  ad  humorem,  qui  sursum  est, 
concurrit  ac  fertur;  ieeur  autem  humidum  est; 
ubi  vero  hepar  appetiverit,  strangulatum  affert, 
perspirationem,  quae  circa  ventrem  est,  inter¬ 
cipiens.  Interdum  etiam  simul  atque  uterus 
hepar  appetere  coeperit,  pituita  a  capite  ad 
praecordia  defluit;  nonnumquam  etiam  una  cum 


—  640  — 


faap  xal  aro  rijg  xe0ak!jg  0kkypa  xa-  pituitae  defluxu  ab  hepate  in  locum  suum  f 
rappket  k  ™  uro%6yfpia,  xal  lari  '6re  apa  tur  suffocatioque  cessat.  Descendit  autem  hu 
rij  xarappOct  rou  0k6yparog  kp%ovrat  k  more  attracto  eoque  gravatas.  Stridor  autem 
xfiw  drrb  roC  Sjrrarog  xal  rraCerat  ij  irvi%.  ab  ipso  concitatur,  ubi  ad  suam  sedem  fertur 
K arip%onat  M  '  xakkxOcaaat  IxpaSa  'xal  quo  cum  venerit,  post  illa  interdum  venter 
fiapuvfclaar  rpucpbg  S'  arr'  adrdav  ytyve-  bumidior  quam  par  est  redditur;  iam  enim 
Tat,  &rrd\v  yppiaci  k  MjnfV.  n)»  c0d av  ad-  caput  in  ventrem  pituitae  partem  demittit.  Ubi 
riav-  krty  Si  xardUuai,  ecrrt  oro  ij  yacri/p  vero  circa  hepar  et  praecordia  uterus  fuerit, 
/aer'  ixelva  bypordpyj  ytyverat  J)  h  rlp  rph  strangulatumque  faciat,  oculorum  alba  sursum 
%p6v a-  %akqi  ydp  vfdfy  ^  x£0ak)  rou  Qkky-  convertit  mulier  et  frigida  redditur,  nonnullae 
parog  k  r$y  xotklyfv.  'Errtjv  $k  xpbg  rip  etiam  livescunt  tandem  et  dentibus  strident, 
ijrart  duci  at  pyrpat  xal  rotet  bnoyfivSpl-  saliva  in  os  confluit  et  similes  iis  fiunt,  qui 
otat  'xal  rryiyuct,  ra  ksuxd  rav  b0$akpuv  morbo  Herculeo  detinentur.  Quodsi uterus  circa 
ctyaQakket  xal  tpu%pti  ytyverur  eltrl  S 'k  ‘xal  hepar  ac  praecordia  diutius  immoretur,  mulier 
a'l  irektSv.al  ylyvovrat  vf&y  ■  xal  robi;  b$6v-  suffocatur.  Interdum  etiam  ubi  mulier  vasorum 
rag  (dpb%£‘ ,  xal  claka  irrl  '  rb  arbpa  piat  inanitionem  passa  fuerit  vehementerque  labora- 
xal  ioixaet  rolct  ‘fero  ryg  v/paxkefyg  PoCcou  rit,  uterus  ad  vesicam  conversus  in  eius.oscu- 
'  lyopAvotct.  "Hi/  Si  %pov(cact  al  pijrpat  rrpbg  lum  impingit  et  stranguriam  inducit;  nullum 
rip  ijiruri  xal  rotet  i>T.o%ov$ptoiei,  ixomtye-  autem  aliud  habet  malum  et  si.  curatio  adbibe¬ 
rat  >i  toih  <f.  ”Eert  S'  Ito  ,  krijv  xeveayyfeip  atur,  brevi  convalescit,  nonnumquam  etiam 
yj  yuvij  xal  inrakatrrop^eip ,  al  pijrpat  sponte.  Quibusdam  vero  ex  nimio  labore  et 
erpe06pevat  rrpbg  rijg  xCertog  rbv  er6pa%ov  inedia  ad  lumbos  et  coxas  irruens  dolores  ex- 
yrpoerrtTrrouei  xal  erpayyovpfyv  reo tiouei,  citat.  . 

akko  (T  oi/Sky  xaxbv  te%et  xal  k  rayjPi  uyt- 
atvet  6eparrevopdv>i ,  iert  S'  8re  xal  aiiro- 
pdry.  "Ei m  S'  ijjet  ix  Takairraptyg  *  xal 
deirty/g  rpdg-be0bv,  tj  rrpbg  lc%ta,  rpoerre- 
coueat  rrbvoog  rapd%ouei. 

>j'.  "Hv  «Jle  yuvii  rb  cupa  0ka6pag  8.  At  si  mulier  sit  corpore  male  affecto  et 

xal  ’hf  %ok&Sea  ra  xaraptfvta ,  e&yvaera  menses  biliosi  defluant,  ex  hoc  facile  dignoscun- 
icn  'ripie-  pkkava  iart  xdpra,  teri  S’ore  tur;  admodum  nigri  sunt,  interdum  vero  nigri 


—  541 


flavet  '  xal  kapaicpd  xal  xar'  bkiyov  ipye- 
rm  xal  raxOruTa  rfyvurai  xal  6  ybvog 
iputkSbverai  djitpolv,  roo  re  dpaevog  xal 
rou  (rijkeog,  xal  obx  h%ei  iv  yaarpl  xal 
ipyo/e^g  .fiiv  rtjg  voCaov  xa$alperai  rdg 
tHitpag,  dg  fiefidbt/xe,  oh  Tkiovag-  rpoibv- 
rav  Si  ruv  ixi^vlav ,  crkiovdg  re  v/fiipag 
xaSatperat  xal  ikdaaova  ree  xara/itfvia  xa6’ 
exdarviv  yi/iepyv  (palverai ,  tu  pero!  re  ixt- 
yiymrai  Tkavyrai  bgieg  %bv  Qplxip  xal 
aairly  dkk ore  xal  dkkore,  Xal  xapSioy pibg, 
xal  Tovijaet  jidkiara  iir ’  sr kyaidfy  rd  xa- 
ra/iijvia.  abrij •  iTt/v  Se  dxoxa&apt)ifi ,  fataet 
It'  bklyov  %p6vov  xpbaOev,  ea-etra 

Si  aSng  ig  rabro  xaruarPyserai  •  poekeSai- 
vopeivy  Si  iv  rd%ei  bytalvei.  "Hv  Si-  fiij  6e- 
paTebiprai  xal  b  %p6vog  Tpoty,  Tavra  puv 
fiakkov  TOvPjaci  rd  ’  TpbaSev  elpif/iiva  xal 
bSOvvi  fytperat  rori  fiiv  rijg,  yaarpbg  rb 
xar a  roS  bfiCpakou,  rori  Si  robg  /3ou/3 cbvag^ 
rori  Si  ri\v  de06v  re  xal  xo%dvifv  5  rore 
Si  rdv  rpdyyjkov ,  rori  Si  tvI^  TpoaTeael- 
rai  lexup*l  xal  *pS  rdv .  bQOakfidv  ^6(pog 
iarai  ol  xal  Stvcg,  ofa  rijg  xaSdpaiog  dvaarek- 
ko/iin/g  xal  dviobmfg.  "Hv  ydp  rb  adjici 
0ka6pag  %%y,  yuvaixl  rd  xarafipfvia  ikda- 
aova  ylyverai  xal  ijjot  Sv  rb  aufia  efiTkeav 
$,  ‘rd  xarafiijvia  ra&npai  rXiova  ion-  r ijj 
Si  %oMSe!  rd  xarafi^via  ijv  ’  Ipyifrai ,  oki- 
yoipux/y  ifinforei  xal  dxoairtvi  dXkore  '  xal 
akkore,  xal  dkuapibg  xal  dypuxvfy,  xal 
ipvyyaveibafuvd,  xal  obxiUkei  xepixarieiv, 
xal  ddufiiei,  xal  ififikiTetv  oh  Soxiei,  xal 
SiSie.  K al  vjv  fiekeSalvvfrai,  ix  robrav  byiijg 


et  splendidi,  paulatimque  feruntur  et  citissime 
concrescunt,  amborumque  semen  tum  maris 
tum  feminae  languidum  evanescit,  neque  utero 
concipit.  Per  morbi  quidem  exordia  purgatur 
diebus,  quibus  consuevit,  non  pluribus.  Pro¬ 
cedentibus  autem  mensibus  pluribus  diebus 
purgatur  et  singulis  diebus  minore  copia  men¬ 
ses  apparent.  Febres  quoque  errantes  acutae 
accedunt  cum  horrore  et  cibi  fastidio  subin- 
deque  oris  ventriculi  morsus,  tuneque  maxime 
vexabitur,  ubi  ei  in  propinquo  menses  fuerint. 
Postquam  autem  repurgata  fuerit,  paulo  melius 
se  habebit  quam  antea,  postea  rursus  ad  eun¬ 
dem  relabetur  statum,  brevi  tamen  convalescit, 
si  diligens  cura  adhibeatur.  At  nisi  curetur, 
progressu  temporis  tum  commemorata  omnia 
magis  affligent,  et  dolor  modo  quidem  ventris 
partem  umbilico  inferiorem  invadet,  modo. in¬ 
guina,  quandoque  etiam  lumbos  et  nates,  modo 
cervicem;  interdum  quoque  vehemens  oboritur 
strangulatus,  eique  ante  ooulos  caligo  obversa¬ 
bitur  et  vertigo,  purgatione  sursum  missa  et 
•adseendente.  Corporo  enim  male  affecto  mu¬ 
lieri  pauciores  menses  fluunt,  quibus  vero  cor¬ 
pus  plenum  fuerit,  his  copiosiores  menses  fe¬ 
runtur.  Biliosae  vero  cum  menses  prodeunt, 
animi  deiectio  accidit  et  subinde  cibi  fastidium, 
anxietas,  insomnia,  frequens  ructus,  obambulare 
nequit,  animum  despondet,  neque  adspicere  vi¬ 
detur  et  metuit.  Quodsi  curatio  adhibeatur, 
ex  his  convalescit,  alioqui  vero  procedente  tem¬ 
pore  magis  semper  affligetur.  Optime  autem 
cum  ea  agetur,  si  biliosa  accedat  vomitio,  vel 
alvus  non  vehementer  perturbetur  et-  biliosa 


—  m  — 


errat ■  ijv  'Si  b  xt>6voq  rpoty,  'iri  piakkov 
rovtjffer  %up(3at>f  S"  kv  dpirra,  tjv  Ipieroq 
Xoki iSipq  ixiyivt/rai,  Sj  v;  xoikty  rapax^ 
piv\  Isxopwq  xal  urii/  xok&fcct,  ‘ij  p6oq  itri- 
yivvprai  uOri/j  pevi  hr%up6g-  ijv  peiv  ydp  n 
robruv  Ixnc&sy  1  <r%upov  ire l  rtipjia  rerpu%u- 
poivov,  xivSvvebrer  ijv  Si  {ppepialuq  dxoxa- 
Qatpyrai  rov  %ok6$e6e  n,  !j  vrdv  rb  kwriov, 
Ciyiijq  ytyverai.  "Hi/  <5®  pijre  piekeSatvyrai, 
peijre  | wvpSiv  robrav  yivtfrai,  '  dtroSvtfsxei  % 
yvvij  ■  itq  S'  irrl  rb  irketarov  %vpi{Satvei  pbov 
ipotrltrretv  %ok&!?ea  ix  roiobrov  vorfpearoq. 
Kijv  pooq  yivvprai,  rd  fliv  trptbra  bktya  oi 
rd  (paivbpeeva  irrai,  dvd  vrdaaq  Si  rdq 
{jpoipaq  dq  iarlvrav  vrkiova  i-uptfiatvei-  bxbrav 
Si  b  %p6voq  trpotip,  dq  itrtrotrkiov  xal  i/ 
vovroq  bi-ia  ytyverai  xal  al  pivprpai  Sdxvov- 
rai  tncb  rijq  !  xaOdpmoq  ri jq  %o\&Seoq  %a- 
peoOcyq  xal  ikxovvrai.  ”E n  Si  xal  iv  robrip 
uyiatvei  pjoekeSaivopeivy ,  ijv  oi  ipx^  b  $6oq- 
ijv  Si  Cpkeyfiatvaci  ai  fiijrpai ,  varo  ruv  ek- 
xiuv  'in  bfyirtpy  '  oi  i/  vovroq  Irrui ,  xal 
xokkd  re  xal  bSpoakia  xal  vrv&Sea  ikeure* 
rai  dtr'  abrtav  rdv  piyrpiav  OjSif  dvribvra, 
xal  ixdarore  olo v  atro  xpedv  ’l%dp,  xal  rd 
rp6repov  elpypiiva  dvravrd  puv  piakkov  m- 
vtjrei  xal  rd  ikxeu  iarl  piakkov  dypidrepa 
irrui,  pei%piq  dv  piiv  dxevetxv)-  ‘ijv  Si  xal 
■hpSjj;  dpopoq  irrai  dtrb  r&v  obkiav. 

6'.  "Hv  Si  yvvvi  r b  rupea  Cpkaupuq  iyip 
’  xal  (pkeypiardSyq  $,--rd  ivrijiipvia  xapfoei 
oi  QkeypiurdSeu ■  yvurrbv  Si  irrr  vpievd- 
Sed  re  ydp  (patverai  xal  Strtrep  dpdxvia  iv- 


subeant,  vel  muliebre  profluvium,  non  tamen 
vehemens,  ei  superveniat.  Horum  enim  si  qilid 
vehemens  in  corpus  confeotum  inciderit,  inpe. 
riculo  versabitur.  Quodsi  biliosi  humoris  ali¬ 
quid,  aut  id  totum,  quod  molestum  est,  sensim 
repurgetur,  sana  evadit.  Si  vero  neque  cure¬ 
tur,  neque  horum  quicquam  contingat,  mulier 
moritur.  Plerumque  vero  ex  hoc  morbo  mu¬ 
liebre  profluvium  biliosum  consequitur.  Quod 
si  eveniat,  primis  quidem  diebus  ei  pauca  ap¬ 
parebunt,  per  singulos  autem  dies  copiosiora 
feruntur.  Cum  vero  tempus  processerit,  fere 
semper  gravis  morbus  evadit,  biliosaque  pur¬ 
gatione  prodeunte  uterus  mordetur  et  ulceratur. 
Ex  eo  autem  etiam  diligenti  adhibita  curatione 
convalescit,  si  ei  profluvium  coerceatur.  At  si 

longe  acutior  morbus  erit  et  copiosa  graveo¬ 
lentia  ac  purulenta  erunt,  quae  ab  utero  prodi¬ 
bunt,  et  continenter  tanquam  sanies  a  carnibus 
effluet,  omniaque  prius  commemorata  patietur, 
efferataque  sensim  magis  ulcera  reddentur,  do¬ 
nec  eam  conficiant.  Quodsi  etiam  curetur,  ste¬ 
rilis  erit  propter  cicatrices.  i  :  1 


9.  At  si  mulier  male  affecta  et  pituitosa  sit, 
menses  ei  pituitosi  fluent;  quod  cognosci  potest: 
pelliculosi  enim  ei  apparent  et  velut  araneorum 
telae  distenti ,  aliquantumque  subalbicant.  Id 


—  548  — 


Siareivsrai  xai  brbksuxd  ion.  T outo  te 
ylyvsrai ,  1  ijv  oi  rb  oZfia  xai  $  xe0aty 
(pkiy/xarog  rerJappaiptita  $  xai  rouro  p) 
for oxabaipvtrai  rfre  xard  rag  fivag,  fiijre 
xara  r^v  iSp^v,  pojrs  xar'  obp^Sp^v ,  dkk' 
iv  rotoi  xara^vioioi  xai  iv  rip  rapdypp  rou 
xi/iarog  %bv  r*i  xabdpoi  i%a  'i >•  xai  i }y 
raura  &te  l%i0,  iri  fdv  SOo  (j  rpetg  ptqvag 
•  obx  iratci  ■  irifv  te  6  %p6vog  tMov  yivti- 
tui  xai  fiti  pekeSahyrai,  podkkov  arovijosi 
xai  roperbg  irik^srai  xk&vog  xai  'aoirf\- 
m  dkkon  xai  akkors  xai  xapte&l-ei,  xai 
irovijosi  pidkiora  irijv  oi  xkyoidfy  rd  in- 
/iijvia  •  bxbrav  te  airoxubapbip ,  fal^si  ixr’ 
bUyov  %p6vov  ocpbg  ra.  xpbobsv,  iirsira  ig 
rubrb  xabiorarat,  xai  tyv  poti  jaekeMvyrui 
'xai  b  %p6vog  irpoty,  yevtfoerai  rdvb'  ‘boa 
rsp  si  xok&tea  i%ibps£  ra.  xara/i^via,  aypig 
ol  b  pbog  oi  el%sro.  ’  “Etsitu  te  xai  p6og 
(pkeypcardbtjg  ylyvsrai,  i)  dkka  aaoa  iyb> 
ipia  bkiycp  borspov  xai  *  {jv  pbog'  rrpoosn- 
yivyrai ,  alsi  oropsbsrai  uva  vdoag  rdg  tjfU- 
pag,  bri  f oh  d6p6a,  bri  te  bkiya,  xai  ion 
'ore  oTov  Sa rb  xpsuv  SSap  %opiei,  ori  te  olov 
iyhp  xai  iv  abrip  6p6/tfiot  srokkoi  aipcarog 
tyyiyvovrat  xai  i-bet  r)v  yijv  Iboarsp  S%og 
xai  idxvsi  rijg  yuvatxbg  %  SLv  im^aboy  xai 
skxoi  rdg  /aijrpag.  K ai  ikOouoa  ig  rouro 
oh  fiev  dkka  vao%si  ’  ra  abra  ug  ij  tpo- 


autem  ei  accidit  cum  corpus  et  caput  pituita 
oppleta  fuerint,  neque  ea  per  nares,  nec  per 
sedem,  neque  per  urinae  viam  subducatur,  sed 
in  mensium  fluxu  et  sanguinis  perturbatione 
uua  ,  cum  purgatione  foras  exeat.  Atque  cum 
haec  ita  se  habeant,  ad  duos  aut  tres  etiam 
menses  non  advertit,  longioijp  vero  temporis 
progressu,  nisi  diligens  cura  adhibeatur ,  magis 
affligetur  et  febris  errabunda  prehendet,  cibi 
fastidio  subinde  et  oris  ventriculi  morsu  vexa¬ 
bitur,  praecipueque  affligetur  cum  mensium 
tempus  instabit.  Cum  autem  repurgata  fuerit, 
pauco  tempore  habita  superiorum  ratione  me¬ 
liuscule  habebit,  postea  ad  eundem  statum  re¬ 
dit.  Quodsi  minime  curetur,  et  temporis  pro¬ 
gressus  fiat,  omnia  illi  accident,  quae  cui  biliosi 
menses  ferebantur,  quoad  ei  fluxus  reprimatur. 
Postea  vero  fere  profluvium  fit  pituitosum,  aut 
alia,  quae  paulo  post  explicabo.  Quodsi  fluxio 
superveniat,  quotidie  decurrunt  modo  quidem 
conferta,  modo  vero  pauca.  Quandoque  vero 
velut  carnium  lotura  prodit,  quandoque  velut 
sanies,  in  eoque  multi  sanguinis  grumi  insunt 
et  tanquam  acetum  terram  abradit  et  quacum¬ 
que  mulierem  contigerit,  mordet  uterumque 
exulcerat.  Quo  cum  devenerit,  in  ceteris  qui¬ 
dem  velut  prior  afficitur,  minus  tamen  quam 
illi  caput  dolebit,  neque  huic  ulcera  fiunt  tam 
turpia,  neque  tam  magna,  neque  purulenta, 


ripy,  fysov  Si  r)v  xeQatyv  ixeivtfp  rov^rei 
xal  ra.  SXxea  oSre  SuaeiSea,  oiire  /leydka, 
oiire  rudSea,  oiire  iSpaXia  i/aotae  xetvy 
'ytyverai-  iripeeXeSaivo/eivii  Si  byiatvei’  xal 
rpoek^hibut^Q  ri fe  voOoou  xal  ob  piaka  dro- 
Ov^sxei,  (popis  Si  ob  Sbvarai  ehai  hSe 
iyouaa.  . 

'Ox6<sat  Si  '  guvoixeu/rai  f oyj  SOvavrai 
iv  yaarpl  i%e iv,  ruUtrOat  %pij  ei  fftpiv  in- 
Qatverai  rct  xarape^via  '!j  xal  el  aiirlxa 
arem  v/  yo  v)  !)  rij  barepabp ,  })  rij  Hxry ,  1) 
ry  i/SSifiip.  ”Hv  poiv  ouv  <pyfr  airixu  dnivai 
irav  tpuveuvaa&tf ,  ri  ar6pia  obx  ip66v  ian 
rys  /x^rpy/s,  dXX'  ISvourai  xal  ob  X&Qurai 
rv/v  yovijv  (Ji/  Si  Qy  Seuripy  i)  rplrip,  ‘i 'f 
btrripy  i^vyparfiivtf  iorl  xal  i/  yovif  ixrXO- 
verar  Jfv  Si  Ixrip  xal  e/3  S6fiip,  v/  yovtf  xa- 
raoyjrerai,  xararareira  Si  dripyerat.  T ou 
fiiv  oS v  dpyftv  piv/  rpoaSiyecdai  rv\v  yovijv 
rijs  usripys  ri  <rr6fea  Oepareuriov  rp&rov, 
oxas  ip$iv  irrai  •  rou  Si  xararkbveaOai  Seu- 
repaitp  xal  rpnaiy  {/  brripy  xal  yj  xeQaXtj- 
rou  Si  xararfreobai  re  xal  dripyeatai , 
xal  if  uaripy\  xal  ri  cupa  drav  Ivuypov  ov. 
ToOrav  Sxarra  yiyvtbrxeiv  USe  yp(j. 

ta'.  'Oxotyje  Si  °%p^ei  xaidpaiog,  'yviiaei 
£ Se-  'orav  rd  impervia  ytyvyraiypdxog  rrb- 
%as  '6rov  <rri6a/zljg,  inravbrai  iri  croSiviv 
Xerrijv  •  xdreira  roiieiv  !  &g  iri  rouro  irip- 
puijj  rd  dn6vra  •  eivai  Si  Sbo  rd  rpuyfa 
*  yaplg  ixdrepa ,  "  ro  pee6'  {j/tipy/v  re  xal 


neque  tam  graveolentia.  Diligenti  autem  cura 
adhibita  convalescit,  etiamsi  longius  morbus 
processerit,  neque  fere  moritur.  Verum  sic 
affecta  foecunda  esse  nequeat. 


10.  At  vero  quae  viri  consuetudine  perfruuu- 
tur.et  nequeunt  uterum  gestare,  interrogandae 
sunt  an  illis  menses  appareant,  an  non  et  num 
protinus  genitura  effluat,  an  postridie,  an  pe- 
rendie,  aut  sexto,  aut  septimo  die.  Itaque  si  con- 
festim  post  congressum  exire  respondeat,  uteri 
osculum  rectum  non  est,  sed  obliquatur ,  neque 
genituram  prehendit.  Quod  si  dixerit  postero 
die,  aut  tertio,  uterus  nimio  humore  madet, 
quo  genitura  diluitur.  Sin  sexto  et  septimo, 
genitura  computrescit,  putrefactaque  exsilit.  Si 
igitur  omnino  non  recipiatur  genitura,  inprimis 
os  uteri  curandum  est,  ut  rectum  sit;  si  vero 
postero  et  tertio  die  diluatur,  uterus  et  caput 
curanda  sunt.  At  si  computrescat  et  exsiliat, 
et  uterus  et  corpus  universum  nimio  humore 
madens  procurandum.  Atque  haec  singula  ad 
hunc  modum  dignoscere  oportet. 

11.  Cuiusmodi  autem  purgatione  opus  habeat, 
cognosces  hoc  modo:  cum  menses  eunt,  lin- 

in  tenui  cinere  extendito,  deih  ut  in  hoc  deflu¬ 
ant  quae  decurrunt,  curato.  Sint  autem  lintea 
duo,  seorsim  Utrumque  diurnum  quidem  et  no- 


—  545  — 


vixrop'  X*i  jte&  $**)«$«*  srAdven/  XP>I  oturnum.  Et  diurna  quidem  postero  die  eluere 
Ta  farepafy ,  ra,  ii  vOxrap,  bxbrav  aiirolai  oportet,  nocturna  vero,  ubi  per  diem  et  noctem 
xal  ‘vui-  ytvyrai  ir)  '  rjj  rxoSiij  xet-  in'  cinere  iaouerint.  In  ablutione  autem  consi- 
/jUvotai  ■  tv  Se  ‘  rf  xkbai  axbxrerSat  bxola  derandum  qualia  sint  detrita  lintea,  ubi  in  sole 
Usa»  ‘iyfy»trdl  rd  pdxea  xkubtvra ,  brav  resiccata  fuerint,  quod  tamen  umbratili  loco 
.  ^lip  ripffrM  ■  xpdnarov  S'  tv  oxoraltp  fieri  optimum  fuerit.  Si  igitur  pituita  impedi- 
vupfo.  ”Hv  fih  ouv  (pkty/xx  %  rb  xakuov,  mento  fuerit,  mucosa  erunt  lintea  detrita.  Sin 
rd  pdxea  I area-  !jv  St  Si'  dk/alfV  propter  salsuginem  et  bilem  accidat,  tum  fulva, 
re  xal  %oh ]v,  xupp&  re  xaibxoxtkiSva.  tum  sublivida  erunt.  Quibus  perspectis  et  ao- 
Txur'  ouv  isiStm  xal  yvdfiip  sxe6p%i  Paravi-  curata  mentis  acie  exploratis,  universum  quoque 
mp,  bkov  rb capta  dOphiv,  V\v  rexokkijp  corpus  inspicito,  multane  purgatione  indigere 
xaSapnog  Soxi y  Selrbi xiySjv  re  pit/,  dxoaxe-  videatur,  nec  ne,  ad  colorem  intentus ,  aetatem , 
■J/dfievop  ip  rtjv  %poit[V  xal  r^v  ijkixfyv  xal  virium  robur,  anni  tempestatem,  et. victus  ra- 
p&MV  xal  fcpyvixal  alySialry  %ptovrar  lv/-  tionem,  qua  utuntur.  .Curatio  vero  recte  insti- 
rpelt/  St,  xal.ro u  adfexrog  xavrbp  xpovoel-  tuitur  ,  si  .  ubi' universo  corpori' consultum  fuerit, 
r$ai  xal  rdp  urrtpap  xal  rb.itTbpod  lijaSar  utero  etiam  et  osculo  curationem  adhibeas ,  quod 
xal  Ijv  /itv  fie/iuxop  jj,  dvorro/ddaai,  Ijv  St  si  conniveat,  aperiendum,  sin  uterus  in  obli- 
kotpaStum,  tt;t66veiv  %ptj-  Ijv  iiiuypal  lari,  quum  versus  fuerit,  dirigendus;  sin  humidus 
abalveiv  xal  rcLkka  Spdv  tvavrlov.  l.yeSbv.  sit  ,  resiccandus,  reliquaque  per  contraria  prae- 
St  xdryn  vj  sroAAi}  Sepaxeltf  {/  aurlj  trrr,  standa.  At  vero  omnibus  propemodum  eadem 
rktjv  rou  xararxdrat  rd  txipitjvia-  bryn  curatio  adhibenda,  nisi  cum  menstrua  detra- 
ydp  ylyverai,  oi/Stv  SS.  raOnpn  xararxdv,  henda  sunt:  Quibus  enim  eunt,  iis  nihil  de- 
aAA’  5  n  xaxov  tv  roln  txifi,^vlom  ivi ,  trahendum ,  sed  quidquid  inest  in  mensibus 
ro uro  dlpatpeetv  %pv),  'brav  <pkey/aardSea  vitii,  id  summovendum,  si  tum  pituitosi,  tum 
re  xal  upceviiSea  Stp  xal  %ok(bSed  xal  l%app-.  pelliculosi.  fluunt  et  biliosi. .  et  sanie  perfusi, 
eiSta  xal  Asari,  !j  keuxd  xal  Spo/xPoeiSta,  tenues,  aut’ albi,  si  grumosi  atque  etiam  nigri, 
xal  'brav  jatkavd  re  xal  MpaxibSex,  ij  %o-..  ac  carbunculosi,  aut  caliginosi,  aut  acres ,  salsi, 
< poeiSta ,  !j  Spi/xta,  dk/xupd,  Sokepd,  xu&Sea.  returbidi,  purulenti;  hae  omnes  causae,  quod 
A tirai  xdrat  al  xpoQdnep  i/xe^aipertar  uteri  conceptum  impediant,  penitus  tollendae. 
jc«A5own  ydp  A apifiavetv  iv  yarrpl.  "Oxb-  Quibus  igitur  pituitosi  et  membranosi  menses 
ffjfci  fiev  oSv  (pkey/tar&Sea  re  xal  b/aevoei-  sunt,  cum  ipsae,  carne  abundant,  os  valde  .hu- 
Sta  ’  rd  ixifiljvtd  tari  xal  abrai  rapxdSetp  midum  est,  sputum  copiosum  et  glutinosum. 


—  546  — 


elai,  '  raOrtpat  rb  arlpea  l^vypov  xal  rrO-  Si  quod  vel  acidum,  vel  aere  degustarint  oria 
akov  roukii  xal  ykta%pov  ■  tui  ijv  oi-log  yeO-  saliva  liquidior  et  insulsa  erit  et  ad  quodvjs 
yjTai  ij  Spipelog,  rb  rrOakov  Iv  rtp  arlpturt  cibi  aut  potionis  genus  turbatio  consequitur 
'  rkaSap&replv  re  lar  at  xal  cLvakrov  xal  venter  bis  attollitur,  nausea  adest  et  multa 
r pbg  : rav,  8  n  dv  0dyaat  ij  rlwat,  8%Ao«  corporis  iactatio;  ex  capite  fluxio  demittitur  et 
rpoatararat  aurijat  xal  aetperai  if  xotMij  xal  omnia  obducuntur  et  magnam  adducit  humoris 
vcutaty  xal  dkuapobg  rouMg-  dr6  re  xeQakijg  copiam  et  partes  sub  oculis  lividae  sunt  et  flatu 
jeupea  xarapplet  xal  *  rdvr'  Iptrkdaaerat,  distentae.  His  toto  corpora  fotus  adhibendus 
xal  rokM\v  i 'jypaatyv  irdyerat ,  xal  rd  uro-  et  a  eibo  et  ieiunis  frequens  vomitus  ciendus, 
08dkpt,ta  rekiSvd  xal  re0 uatfpelva.  Taura?  quin  etiam  inferna  alvus  mollienda,  sed  levibus 
Xp{/  okag  rupiav  xal  ruxvd  l/aleiv  xal  drb  omnino  medicamentis  et  quae  minimum  bilem 
rtriav  xal  drb  vv/arefyg’  ptakdaaetv  SI  rjv  educant.  Semel  ,  tantum  cibus  sumendus,  fre- 
xdrtp  xotktyv  0apfiaxom  rdpirav  xo60otat,  quentique  exercitatione  utendum  et  in  victus 
'oxoaa  ijxtara  x°Mv  dyet,  xal  piovoatrletv,  ratione  siccissimo  cibo  et  potu- parcissimo  me- 
xal  yupivd^eaBai  au%vd,  xal  &g  porarip  raciore.  Praestiterit  autem  ut  alvus  servetur, 
rpoQj  StairdaBat,  xal  rortp  lXa%tartp  dxpti-  quae  facile  solvatur.  At  vero  uterum,  si  huic 
rearlptp •  xotkfy  ii  ebhirog  dpaeivav  Sta0u-  victus  rationi  non  cesserit,  medicamentis  sub- 
kdaaeaBai.  Tdg  S'  itari pag  %pij ,  ijv  pe)  ditidis  minime  mordacibus  purgare  oportet. 
irp.bg  raOr^v  rjv  Siatrav  IvaxoOaat,  xaBatpetv  Semper  autem  ante  purgationes  praemittendum 
aSjxroiat  rpoablroiat  ■  rporuptdv  St  rpb  fomentum,  primo  quidem  loco  fomentum  ex 
rav  xaBapalav  alel,  rpbrepov  peev  rij  ru-  foeniculis,  deinde  quod  sit  per  aromatum  suffi- 
pltp  rij  Ix  r&v  peapdBpuv,  Iretra  Se  rij  ix  tum.  Fotus  autem  et  medicamenta  subditicia 
rav  Supeuppearav.  Tdg  SI  rupiag  rotleaSat  admoveto  ea  consideratione  adhibita,  ut  omnia 
xal  rdg  rpoaBlatag  rex/iatplpievov  bxag  S,-  recte  et  convenienter  fiant,  quo  tempore  men- 
ravra  rerotjaerai  xal  xar'a  rp6rov  lar  at,  ses  eunt.  Si  igitur  pura,  sincera  et  sanguinea 
iv  £  xplvcp  rd  Impervia  it},  "Hv  pilv  ouv  appareant,  tum  virum  adeat  incipiente  mensium 
xaBapd  re  xal  axpai0vla  xal  Ivatpea  ylv tp-  fluxu;  praestat  tamen  desinente,  sed  potius  ad- 
rat ,  oitrag  ira  rapa  rbv  dvSpa  dpxflfilvav  huc  eunte  quam  cum  cessaverit.  Cum  autem 
rav  Impetpviav,  iptarov  SI  droketrlvr av  xal  ad  virum  accessura  est,  suffitum  aliquem  ad- 

Irt  llvrav  pidkkov  ij  aQavluv.  "Orav  SI  hibeat  ex  odoratis  adstringentibus,  quae  in  hanc 

pelkhp  llvat  rapa  rbv  dvSpa ,  itraBu/ujaBa  rem  parantur,  idque  per  ollae  operculum  et 
rt  ruv  '  Bupuvipedrav  rav  arumxav  ■  Bopu-  arundinem  adhibeat,  asperso  in  cinerem  cali- 
jaBa  SI  Sta  rou  '  xavlou  xal  rou  xakdpeou  dum  medicamento.  Quo  asperso  operculum  et 


—  547  — 


fyfi  cxoSiyv  6ep /iijv  kmxarsovaa  rd  Qap- 
actxov  'irav  Sk  '  kxiTcust} ,  xal  rd  xaveov 
gcpideivai  xal  rdv  xaka/iov  ’  xal  xaBs^o/ik- 
vp  avpiijadai.  'Oxdrav  te  tey  adrviv  Bv- 
ptijeBai,  rtp  fiohfitecp  XpfoSu,  &i  kvsay- 
fiivtp  rtp  err6/aan  Bvpuijrar  eTra  Irav  kvi '- 
<srv\ra\,  x&ko  kv  rjj  xUvy  v posBkrBa  rd 
poklBSiov  etra  ii(pekofikv>i  'ai/rixa  gvveu- 
vaVkBa  rcp  kvSpl  xal ,  ijv  rk  kxd  rov  kv- 
Sp6$  fiij  SijSa.  ol  %,  kxrstvara  rk  axkSsa 
xal  kxaXXa^aaa  ijpefielra.  Nyorefy  S’S<pe- 
Xop  iv  ratsnp  rf  fj/tip$r  jtA^v  xvxedva, 
Ijv  i$tSy,  kvaXrov  kQ'  tiSarr  rovro  te 
‘«•sito,  oxdrav  /lk AAjf  Bu/uijaBai.  ”Hi/  te 
gvyyevopkv vj  r$  kvSpl  xara <r%jf  rijj  Cteripip 
rvi v  yovijv ,  4  pvfte  k  r^v  irtpijv  *  ariip 
v/fikpyv,  nriav  pckv  kipysaBai  xal  A ovrpdv, 
rtveiv  te  3.X (pirov  kv  tiSari  SLvaXrov  xal  ' Sii 
xal  rpli  rtjp  ijpikpifl}! [  Atini  Sk  i )  Slatra  kara 
v/, ttipag  e%,  ’  kpisivov  Sk  xal  ixrk,  ijv  /ivi 
kvrtip  rk  iri  rov  kvSpbiy  tirav  guyykvyrai. 
'Akovrekru  Sk  xavra  rdv  %p6vov  xal  axivtf- 
rkeiv  kvrirvjSsvkra-  ijv  Sk  fdoOkyfrat  repixa- 
rs Iv,  vrepirarekrui  kv  iaaka  %ap(tp  xal  ketcp, 
rpbg  kvavrsi  Sk  ‘  fo^SapiSp ,  piySk  xarav rep- 
xattfyriai  te  ifrl  ‘/lakBaxcp,  ijv  %vM.d(dr 
rt jv  S’  kXkv/v  Siairav  rijv  abrvjv  ProtkeeBai 
pkxpii  ifflepkuv  rprfxovra.  'Akovrskra  Sk, 
ij  xal,  '6re  teof,  kouftjvai  dkfycp  ml  flij  kfyv 
Beppbip-  r ijv  Sk  xsCpakijv  fiij jSpiXuv.  tnkiai 
Sk  xal  kproiat  xal  fiaty,  ijv  ys 


arundinem  circumponito,  eamque  sedentem  suf¬ 
fito.  Cumque  suffitum  capere  opus  erit,  plum¬ 
bea  fistula  utendum,  quo  adaperto  osculo  suf¬ 
fitus  excipiatur.  Deinde  postquam  surrexerit, 
rursus  in  lecto  plumbea  fistula  subdatur,  qua 
deinde  subtracta  cum  viro  congrediatur.  Quodsi 
quae  a  viro  emittuntur  non  sint  ei  manifesta, 
cruribus  distentis  et  alternatim  positis  quiescat. 
Ieiuna  autem  esse  debet  eo  ipso  die,  nisi  cyce- 
onem  insulsum  ex  aqua  sumere  velit.  Quod 
faciendum,  cum  suffitum  adbibere  volet.  Post 
autem  viri  congressum,  si  mulier  utero  genitu¬ 
ram  continuerit,  neque  altero  die  exciderit,  a 
cibis  et  balneis  arcenda.  Polentam  autem  in¬ 
sulsam  ex  aqua  bis  terque  bibat.  Eaque  victus 
ratio  sex  diebus,  aut  quod  praestiterit,  septem 
servanda,  si  quae  a  viro  emittuntur  non  exci¬ 
derint  post  congressum,  totoque  tempore  illota 
maneat  et  studiose  motum  vitet.  Quodsi  de¬ 
ambulare  volet,  loco  adaequato  et  plano,  non 
acclivi,  neque  declivi  obambulet.  Mulier  etiam 
molliter  desideat,  si  conceperit,  reliquamque 
eandem  vietus  rationem  ad  dies  triginta  obser¬ 
vet.  Balneo  autem  abstineat  ,  aut  si  quando 
lotione  opus  fuerit,  pauca  eaque  non  admodum 
calida  utatur,  caput  tamen  ne  madefaciat.  In 
cibo  panibus  utatur  et  maza,  si  volet,  ex  car¬ 
nibus,  palumbo  et  similibus,  marinis  vero,  quae 
alvum  sistant.  Inhibendus  autem  olerum  acrium 


usus.  '  Vino  utatur  nigro  et  carnibus  assis  potius 
quam  elixis,  et  cicurum  potius  quam  ferarum. 


—  .548  — 


(SoOkyrat-  xpeuv  Si  0deetp  xal  rolat  rapa- 
rkyaipttst,  bakaeelwSi  bx6ea  xotkfyv  irruet- 
eipyeebat  Si  \a%avav  Sptfiiav  ■  olvtp  Si  piikavt 
Xpeia&a,  xpiaet  Si  drrom  fiakkov  ij  iQUotat 
xal  r&v  >ifitpuvy!j  rtcv  byptuv. 

t/S'.  K al  ravra  fiiv ,  ijv  %vkkcL(b>fi  •  ijv  Si 
fivi  %vkk6fStfi,  dk A’  olxyrai  Sevrepala  ij  r pi¬ 
rata  ra  rov  dvSpdg  peSpeeva  x-afixSkkip  irypa- 
rltjt,  Sijkov  '6rj,,;iyp6xepx( .  elexal  ieripat. 
QepareCeiy  o vv:  xpvj  xara  rov  iiQyytifiivov 
rp6rov.,  'ptAxW  $v  &Pah!yivm™‘'  oxorav 


12.  Atque  ista  quidem  si  conceperit, 
sin  non  conceperit,  sed  postero  aut  t 


quae 

Pro* 


ant,  uterum  humidiorem  esse  cons 
exposito  modo  curare  oportet, 
evadant;  Cum  vero  siccus  esse  ' 


Si  Soxiaet  fypal  eftat,  hjrpeCeebat  1  dpterov  opt: 
< pappeaxotei ,  fiakbaxrtfpiotet  xarorlv  re  xal  pos 
ig  rob/avr poebev ,  dxp‘i  ‘  »5  xara  06atv  yi-  ad 
vavrfu  xal\atSrtg  Ira  xapa  rbv  &,vSpa,'6rav  viri 
ra  ivrifitjvia  ptyxin  xokka  hp,  akk' '  bklya  et  ' 
xal  eiixpoa  xal  bpyfi.  Kai  iy  rytrt  akkyct  dan 
tipiipyai  "tfjte pavebat  XP*I>  ijv  S,  pier  a  aet  diei 
at  veripat.  "Orxv  Si  ipvyyivyrat  iy  ripet  rus 
pipipyGi  .rpet  elpyfitv ipet,,  ijv  elirpexteQuet  al  Viri 
vexipat  '  xal  xardeXi/  iXy/y  yovtjv,  ijfpepiav  par 
Sixa  Hj  SuoxatSexa  /e)  Uvat  &g  rbv  EvSpa.  dec 
"Hv  Si  ftij  tgvkka(Sip,  trytieg  Si  'euet  al  fifj-  At 
rpat,  —  ylyverat  ydp  Si/  xal  rovro  troA-  leal 
Ajjcri,  —  iretSav  ctxtSval  at  /aijrpat ,  ‘  eOrpo-  bec 
( pot  ioveat,  pvrb  vrdbeog  ySmvrat  ij  inrb  Qxp-  ctic 
fiaxefyg  re  xal  tryplifg  vroKkyjg,  oit  SOvavrat  dic 
0ipetv  ri jy  yovijv  vrplv  ij  ibctSeg  yivuvrat  xal  feri 


diebus  in  venerem  pronam  esse  oportet 
rus  bene  habeat.  Ubi  autem  praedictis 
viri  complexum  experta  fuerit,  si  comm 
paratus  uterus  fuerit  et  genituram,  coni 
decem  aut.  duodecim  diebus  ,  virum  .n 
At  si  non  conceperit,  uterus  autem  ben 


tw3cilj.ua  uterus,  ceterum  bene  nutritus,  ex  afi 
ctione  aliqua  fuerit,  aut  propter  frequens  m 
dicamentum,  aut  fotum,  r 
ferre  queat  quam  in  consuetudinem  veneri 


nmimimm 


—  549  — 


i eypaer  yvaarby,  Si  roiaiS’  'lari'  bxbrav 
oi,  —  &xew  SI  Sevrepaly  i}  xai  rpiraiy 
Ml  in  ivaripa,  —  A* Spxerai  xa%ia  re 
■Mi  guvearetira,  oloy'  (SMvva,  v)v  /i)  xaxbv 
ti  $  xai  Sia  vourov  eripy/v  vcrepiav  ,$  yovvi 
IxabAdcsyrai.  "Orav  oSv  roiaura  ‘  yiyii: 
rai,  tepeunfbn  pev  'obx  dx6%p>i  iarepiav 
to3  S' SLWov  adpoarog  ixipiXeiav  i%eiv,  Sii 
efalofy  roiaury  oi  i>g  ^uveara^fiivov  re 
apia  rb  rufia  elvai  xai  euoy xov,  \ovr poiai 
bUyoin,  xbvoim  xpy/in  fMotrl-  Sptpiiav  xai 
aXfLupu v  tlpyeabai  •  ipoiroicri  %pijc6ai  xpb 
r&y  ifpiepiav,  &y  poepodOv/xe  rb.  ixipitfvia  y(- 
yveabai  xai  aung  hf&oxroveeaOxi  xai  r&XXa 
ixireXely  &<ssa  eipyrai.  Aiirif  piiv  tf  Sepa- 
ryty  ccpiQl  ruvSe. 

ty1.  "Ocyai  Si,  8 rav  i-uyyivuvrai,  aiirlxa 
Siappiei  rk  dxb  rou  avSpbg,  raOryin.  rb 
prbfxa  rav  urrepiav ,  x pbCpaaig.  ;  QepaxeOeiy 
Si  Sei  ourwg-  yjv  fiey.  xQSSpa  .pief&vxbg  f, 
avaaropiarai  roln  SaiSiom  xai  rolm  pio/.i- 
.jSSlqirr  vrupiijv  Si  fiaMaxi)  xopiip,  r j?  ix  rou 
feapuSpou  xai  xabalpeiv  xporUrousi ,  Ira  \e- 
ycrOvei  rkg  uaripag  xai  ig  ‘;16ii  xa6fcrii<rr 
fierk  Si  rkg  xabdpaidg  re  xai  rdg  vruplag 
xXGj^eiy  roirlSe,  Hara  ivayria  rijj  xpoCpari. 
"Qeyai  Si  xo  cr 6poa  axearpapopedvov  iarl  xai 
xponresrraxbg  xpbg  rb  \a%kv ,  —  ylyverai 


aut  robur  acquisiverit.  Quod  his  signis  co¬ 
gnoscitur:  cum  mulieri  genitura  exciderit,  quod 
fit  postero  die  aut  tertio  aut  etiam  prius,  erassa 
et  velut  mucus  coacta  exeunt,  nisi  vitium  ali¬ 
quod  subsit,  aut  propter  alium  uteri  morbum 
genitura  dimittatur.  Cum  igitur  talia  fiuut, 
uterum  quidem  curare  non  satis  est,  sed  reliqui 
corporis  cura  habenda  est,  quo  ei  landabilis 
huiusmodi  habitus  comparetur ,  ut  corpus  sit 
compactum  et  iusta  mole  praeditum,  balneis 
paucis,  multis  vero  laboribus  levibus;  ab  acri¬ 
bus  et  salsis  abstinendum;  vomitionibus  utatur 
ante  dies,  quibus  menses  fluere  consueverunt, 
et  rursus  omnimodam  abstinentiam  adhibeat, 
ac  reliqua,  quae  commemorata  sunt,  perficiat. 
Ea  quidem  his  curatio  convenit. 

18.  At  quibus  statim  a  viri  amplexu  effluunt 
quae  a  viro  immissa  sunt,  his  uteri  os  in  causa 
est.  Cui  ad  hunc  modum  curatio  adhiberi  de¬ 
bet:  si  quidem  admodum  conniveat,  fistulis  tae- 
daceis  aut  plumbeis  aperiendum,  mollis  quoque 
fotus  ex  foeniculo  . admovendus;  per  subditicia 
medicamenta  etiam  purgandum,  quae  uterum 
attenuent  et  directum  constituapt.  Post  pur¬ 
gationes  autem  et  fotus  infundenda  quae  cau¬ 
sam  oppugnent.  Quibus  vero  qs  distortum  in 
coxendicem  prolapsum  est,  eiusmodi  enim  quae¬ 
dam  fiunt  quae  uterum  impediunt,  quo  minus 


yfoiz  yUerictl .  vXeion  St  Spiptwi»  nat  ttXpvpuv  tlpysabcu 
D.  Q.',  SuXiittm  C.:  —  lyir om  [St]  Lind.:  —  nam- 


—  566  — 


yctp  xai  roiaura,  SiaxaMovra  ry\v  Cisripytv  genituram  suscipiat;  —  cum  igitur  tale  qu' 
rijv  ybvijv  rpatrSiyja&at,  —  '6tav  ouv  tl  rot-  piam  acciderit,  fotus  ex  odoratis  admovendus 
outov  %Dp(Sij,  rupiijv  xpvf  rijri  eb&Sea  'rSv  Post  fotum  autem  immisso  digito  leniter  con- 
Tuptuv  perii  Sk  rty  Tupfyv  ‘  xapaQarctpi-  trectata  muliere  a  coxa  avellendum.  Quod  cum" 
vyv  rlp  Saxtb \cp  oLToaxav  rov  hytou'  'brctv  abductum  fuerit,  taedaceis  et  plumbeis  fistulis 
S'  ll-op6ouv  ftfit  SatSiom  xai  iuxta  praedictam  rationem  dirigendum.  Cum 

pdhfiSla  xara  rbv  iprporbev  Hyov  autem  directus  et  apertus  fuerit  uterus,  per 
'6rav  Sk  kgupSapival  re  xai  Siverropapimi  emollientia  subditicia  medicamenta  repurgandus, 
yivavrai ,  xpotiitOUtl  paXaxom  xaSatpeiv  reliquaque  iuxta  praescriptum  modum  facienda 
xai  rSXKa  rodeiv  xarct  rbv  btyyyypivov  Cum  autem  uterus  plus  aequo  apertus  fuerit, 

rpixov.  ”0 rav  S'  ivearopapivai  paWov  purgatione  indiget;  post  purgationes  vero  operae 

toij  SiovrOQ  ai  baripai  lacri,  xaBapnop  Si-  pretium  est  collutiones  et  suffitus  ex  aromatis 
ovtai  •  fler  ii  Sk  rea;  xaOdpnai;  *  xhl&pfiv  xai  adhibere.  Si  vero  propius  accesserit  quam  con- 
6vpi>ip& rcov.  "Hv  S'  kyyCrepov  im n  rou  Si-  veniat,  vomitionibus  et  suffitibus  ex  rebus  gra- 
ovTOi,  kpirav  Siovrat  ai  imtipat  xai  sr vplttQ  veolentibus  indiget,  quoad  adscenderit,  cum 
SvrtiiSeog,  * pi%pti; S.v  hva%utpi\ra<n-  brav  vero  in  locum  suum  redierit,  praescripta  vi- 
yfipxy  IMuiri,  ry  Siairifi  ‘r%  b<pyy>l-  Ctus  ratione  utendum.  At  si  osculum  prae- 
piiviji  ypycSai.  "Hi/  Sk  ro  tsr&pa  inpeXdSep  pingue  sit  et  crassum  eamque  ob  causam  non 
%  xai  myp  xai  Siil  rouro  pii  xufoxyrat,  concipiat,  sinapi  coctum  ieiuna  edat  et  vinum 
vaeru  itpibv  laSleiv  vvjcrnv  xai  Hxptfrov  kxi-  merum  superbibat.  Nitrum  etiam  rubrum  in 
erheiv  xpocUrOa  Sk  virpov  kpubpbv  xai  x6-  subditicio  medicamento  adponat  cum  cumino 
pivov  xai  farivyv,  Apmrov  'S'  kv  b&mity*  ij  et  resina,  optime  autem  fiet  in  linteo;  vel  ni- 
vkpov  %bv  rpOpvy  xai  farlvy 1  xai  xapivp  xai  trum  cum  myrrha  et  resina  et  cumino  et  un- 
pOptp  kevx§-  i)  k\d(p  ou  xipag  xaCttai  xai  guento  albo.  Aut  cornu  cervi  urendum  et  hor- 

pl^ai  &pifkuaiv  SifrXaahiv  'kv  oivip . deaceam  farinam  crudam  duplici  copia  in  vino 

"Hi/  Sk  pii  srjofg**  iipeiv  xai  SipQixa-  admiscendum .  Quodsi  bis  non  iuvetur, 

M^eedur  i)  tpiiydv  rpi(3oura  xpocrriiiaOa-  porris  decoctis  insideat,  aut  fagum  contritam  in 
exipoSSi.  re  rpiiyeiv '  veapk ,  xai  peXlxpvjrov  subditicio  apponat  et  allia  recentia  comedat  et 
irirhoura  kpeira.  aqua  mulsa  superbibita  vomat. 


iS'.  "O  emi  Sk  kppivet  xai  hatoerai  xai  14.  Quibus  autem  genitura  in  utero  immo- 


Iv^ov  xotisi,  aSpaQdfrog  fcypm  xapxov  ij  ratur,  ibique  putri 
%uMv  ‘iv  fiikirt  i-iiv  xupslvcp  ixksiXTOv  Si-  atriplicis  agrestis  s 
ibvai.  cum  cum*n0  ^e*'r 

is'.  "Otuv  Si  SOtroS/ia  It)  usti  pu )  xutsxy-  15.  Cum  vero  y 
rxi,  ’ &vSpaypp  xal  %yvbp  'iXatov  ‘  go/i/i/ff-  concipiat,  portulaca 
y«i/  xai  xpoCTibivai.  misceto  et  in  subdi 

"Oaipsi  Si  ixTula  xal  i^Sopidia  ra  16.  At  quibus  qu; 
atri)  toO  avSpbg  xaTacvpxiptjSva  %aphi,  rati-  vel  septimo  die  pul 
rya  elxbg  yiyvstvSat  Sx'  dpstyolv  ‘ixjppoijg,  dere  probabile  est 
%oX(j g  ts  xal  Sk/atpg-  SspaxsCsiv  Si  ‘xA  humoris  et  bilis,  af 
ikks/36ptp  ij  xai  axap/xuiify  xal  Xsirklcp-  xa-  per  veratrum,  vel 
Sdpwtri  'yap  dvu  ts  xal  xaru  Qkiypsa  ts  peplium;  haec  enin 
xal  yptyv  xal  (pbffag  dysv  xpb  Si  tuv  xa-  pituitam  bilemque 
Sapxluv  Tijjtn  xupfysi  xpyjaSai .  Tjjai  ix  t&v  Ante  purgationes 
Hv/juyfidrcm-  orav  SixupitjtTi/iPyXaSalpsiv  xpotr-  utendum  et  post  1 
Mrotai  rbv  aitrbv  rpbxov  ug  iv  Tolat  xpb-  eodem  quo  in  supei 


fia\6axT>fplot<ji  ’  %pa  xal  Tcp  ix  Ttjg  ticio  merourialem,  artemisiam  herba 
Sertos  xpnateTtp  xal  dprspwsl^g  xofyg  monem  veratrumque  album  aut  nigi 
tsfL&Wjq  xal  ikksfibpov  ksvxoij  ij  /aika-  nito.  Ac  curatio  per  medicamenta  hi 
[•£  piiv  tuv  Qapfiaxyiuv  TaOripffi  ‘fi Se:  victus  vero  rationem  habita  totius  coi 


%pij  Si  Ttjv  Statrav  ScxocxsxTbpLSVOv  rijg  liebris  ratione  ad  id  accommodare  oportet, 
avOp&xou  ig  t6  r6Xov  a&psa  xoiisiv,  ijv  ts  illa  siccior,  sive  carnosior  videatur.  Quae 
au%fUjpOTiptf  Soxty  slvai,  ijv  ts  aapxu-  dem  si  aridior  fuerit,  pluribus  balneis,  ops 
SsTTiptf  •  xijv  /aiv  ai/x/xyporipif,  XovTpoftn  omnibus  elixis,  tum  marinis,  tum  carni 
xksfatn  xal  iQSom  xdtn  Toltn  Stpoiai,  s’Its  vino  etiam  aquoso,  oleribus  coctis  et  pingi 
taiamkm  shs  xpiaai ,  olvq  Si  uSapii,  quibusque  ac  dulcibus  utatur.  Haec  enim 
kaxavom  eQSofat  xai  Xixaprnm  xdai  xal  humoris  abundantiam  tum  reliquo  corpori, 
ykuxivt  •  TauTa  yfip  fig  ixiroxouMi  xoiisi  utero  conciliant.  Sin  vero  humidior  fuerit 
iiypySSya  shai  xal  iv  Ttp  '  dkkcp  afiptaTi  xal  affectus  uterus  horum  nullo  indiget,  sed  co 


>52  — 


iv  r$<n  iieripytsi.  "H>/  Si  Sypovipij  $,  Si- 
ovrai  al  rotaOrar  iiaripat  roCirav  oiiSevbg, 
dXXd  rdvavria  '  od  %pij  tpaOeaOat  oiiSe 
xMQedai  veoyji&g  obSi  BvpuyeOai 1  r pdg 
ydp  rb  '  xiveiipeevov  (piXhi  Hiat.  K al  Ijv 
ii-uyparUuni  pedXXov  rijg  $6aiog ,  Svj 
gypaivetv  xcu  bupuijv  •  Ijv  Si  x^dSea  ty  iri 
i Tlpiag,  8  r,t  x°^v  xaSalpet  SiSbvar  Ijv  Si 
dXpivpdSea,  ydXa  bveiov  xal  ohov  xal  rdXXa 
itefarfoiu. 

i*Q.  Xpi)  Si  exsil/dpcevov  rtiv  vompiedrav 
rdg  Suvupuag  xal  CiQipyeO/Jievov  rdg  rpoQd- 
nag  dg  XP k  Mi  a‘  vovcror  ylyvovrat ,  L 
'SiSe  iri  rd  dXXa  livai  xal  rd  dpeCpl  rd 
Xupla  ItjeOm.  ‘K al  Zeai  pciv  Sid  rtjv  rtiv 
eropedruv  rp6(panv  SiaxuXOovrai  fti/  ?c%£/i/ 
iv  yarrpl,  roCrav  eiirperl^eiv  rd  ar6fiara, 
dg  ebxpivia  %.  ‘"Oeav  Si  |  dypySdv  elpyei, 
raOrtyv  iaopdv  dg  pilj  SiaxaXOy,  <rxerr6/ee- 
vov  ig  '6Xa  rd  rpijypeara  ruv  yvvatxuv  Ijv 
re  ii;  dravrog  rou  rdpearog  Soxiip  n  xivi- 
erSai,  Ijv  re  dr'  abriuv  ruv  barepiuv,  Ijv 
re  dr'  d/iQotv.  Tdg  Si  mripag  3 Se  pee- 
XeSatveiv ,  oxdg  peljr e  irypal  euri ,  pt-Ppre  Xitpv 
‘aSar  'dXXd  rdg  peiv  gtjporipag  eiixSXug, 
ortp  '  ai>xwp6repa'i  eln,  roiaOry  IxpidSi,  dg 
naXiai  pidXXov  iaovrat  !j  hxvaXiai  ■  rdg 
Se  iguypucfiivag  xal  Stafip6xoug  fypaiven 
iiroXetrdpeevov  ivtxpiovg  elvai  xal  piv/  Xlv/v 
drei-ypavbar  ai  ydp  urepfioXairoCruv  ravu 
Qeyxriai.  Aapifidvei  Se  iv  yaarpi  cure  y 


neque  baec  attrectare,  neque  recenter  lavare 
neque  suffitum  adhibere  oportet;  nam  ad  com’ 
motam  partem  fluxus  fieri  solet.  Et  si  firsto 
humidior  fuerit,  siccare  sane  et  suffitum  ad¬ 
movere  oportebit.  Quodsi  biliosa  ad  uterum 
confluant,  medicamentum,  quod  bilem  purget 
exhibendum;  sin  salsuginosa,  lac  asininum  et 
vinum  ac  reliqua  praesidia. 


17.  Oportet  autem  consideratis  morborum 
viribus  et  explicatis,  ut  decet,  causis,  ex  qui¬ 
bus  morbi,  oriuntur  ,  ad  reliqua  hac  via  proce¬ 
dere  et  eorum,  quae  sunt  in  locis,  curationem 
instituere.  Et  quae  quidem  osculorum  nimis 
patentium  causa  a  conceptu  prohibentur,  in  his 
oscula,  recte  apparare  oportet,  ut  probe  sint 
explicata.  Cum  vero  nimia  humoris  abundantia 
prohibuerit,  in  hanc  intentum  esse  oportet;  ut 
ne  impediat,  mulierum  rebus  omnibus  diligen¬ 
ter  expensis,  sive  quid  ex  toto  corpore  agitari 
videatur,  sive  ex  ipso  utero,  sive’  ab  utroque. 
Utero  autem  ea  cura  adhibenda,  ut  neque  hu- 
midus  sit,  neque  admodum-  exarescat.  Sed 

habeat,  quo  aridior  exsistit,  ut  per  huiusmodi 
humorem  pinguis  potius  quam  macilentus  eva¬ 
dat.  Humore  vero  nimio  redundans  et  madidus 

tur,  quo  perfundatur,  neque  nimis  resiccetur, 
cum  nimirum  nimia  horum  exuberantia  valde 


—  553 


hymSSva  i%ovca,  drdp  ovSi  ij  adaivo/ain/ ,  vitanda  sit.  Sed  neque  concipit,  quae  nimio 
t,  /i<j  n  iv  rjj  &p%alV  rouro  <p6n  J.  Ti-  humore  redundat,  neque  quae  siccior  evaserit, 
m  'Si  %py  vrapa  riv  civSpa,  orav  ra  dxd  nisi  ad  pristinum  statum  id  restitutum  sit.  Ad 
rljg  ispavrsti/g  1  xaXUg  2%{J,  tyyivruv  Ij  ip-  virum  autem  eam  accedere  oportet,  curatione 
yp/iivov  r&v  iM/d/vlav •  '  iptarov  Si  xal  ivrijv  bono  successu  gaudente,  desinentibus  aut  in- 
x afafrar  /iciXiara  Si  iv  ra&npsi  rijaii//ai-  cipientibus  mensibus,  praestiterit  tamen  etiam 
ptpm  xsipi/Sijvai,  el  SOvarai  xutaxsaSai-  alrai  ubi  desierint!  Atque  his  praesertim  diebus 
yap  xOpiirarai.  "Hv  Si  /aij  altr (xa  §uA-  faciendum  est  periculum  an  concipere  possit; 
Mfa,  rd/J.a  Si  xa\ag  l%i0,  o&Siv  ra  xa-  cum  sint  ii  maxime  opportuni.  Quodsi  non 
XtJov  iv  rijci  a>J.yci  r&v  iffisplav  gvviivai  statim  concipiat,  cetera  belle  habeant,  nihil  ve- 
r ip  avSpi-  TpoOu/ii ijv  yap  rtpiri  miiei  {]  /as-  tat,  quominus  aliis  etiam  diebus  cum  viro  con- 
A8r>j  xal  dva%a>.drai  ra  QXi/iia  xal  ijv  rd  grediatur.  Haec  enim  exercitatio  propensiores 
ari  tou  avSpbg  avn6vra  o/aoppotii/j  xar'  l^iv  quodammodo  ad  id  eas  facit,  venulaeque  laxi- 
dica  rij?  yuvaixitg,  rayfirspov  xvtjeer  xal  ores  fiunt.  Ao  si  quae  a  viro  prodeunt  una 
ydp  roSs  ainov  hn  ijcrt,  Ijv  ts  aiirlxa,  Ijv  cum  eo,  quod  a  muliere  emittitur,  recta  con- 
ts  iv  Ciaripcp  %p6vcp  uvrfy.  Taura  /tiv  d/ilpl  currerint,  citius  concipit.  Nam  haec  quoque 
toCtuv  XiXsxrai.  nonnullis  causa  est  (sterilitatis)  sive  statim ,  sive 

longo  post  tempore  genitura  effluat.  Ac  de  iis 
quidem  haec  dicta  sunto. 

ii/'.  ’’Hv  Si  uyp6rspov  ij  ri  rrS/aa  rav  18.  Si  vero  humidum  uteri  os  fuerit,  attrahere 
drrspiav,  o it  SCvavrat  slpOtrai  rdv  y6vov  genituram  non  potest.  Subter'  autem  suppo- 
irporUromi  Si  %pie<r6ui  SptpUri  ■  Si/%6elg  ydp  sitis  acribus  utendum.  Compunctus  enim  et  in- 
xai  (p\ey/itfvag  6  ar6pt,a%og  rrsppbg  hrt  census  stomachus  interdum  firmus  redditur; 
'6re  ylyvsrar  xar  a  Si  n  i/Si^Qierai  xal  quodammodo  autem  cum  his  coniunctum  est 
ijv  axippaiiaai  ■  dpsiov  'yap  rd  Spt/tia  icpaa-  quoque  si  scirrhum  contraxerit;  praestiterit  enim 
TiSivat  ■  '  bSagavra  ydp,  xal  A erra  xal  acria  in  subdititio  apponere;  morsu  enim  suo, 
rupdSsa  ibvra,  rav  rxippov  Sia%isf  Ijv  Si  quum  et  tenuia  sunt  et  ignea ,  scirrhum  liquant. 
laraySvj  6  cxlppog,  pcaMaxofot  lijrBat  xal  At  si  callus  emollitus  fuerit,  emollientibus  cu- 
8  n  / si/  '  Sjijsrai.  rato  et  tali  remedio,  quod  minime  mordeat 

i6'.  ”Hv  Si  Sid  toKmu  /ai/  xutaxt/rai  rav  19.  Quodsi  ex  longo  intervallo  non  conci- 


—  554  — 


xarupet/vta v  '  ivriQaivofiivuv ,  'ira v  tj  rpirafy 
Sj  reraprafy,  arwmipfyv  kefyv  rptyag,  Stel^ 
pU/pcp,  elplcp  avaanoyyityv  npoartiei  xal 
£%£ra  vipiipag  rpeig-  rijj  Si  rerdpry,  %otyv 
fioig  adifv  iv  ikalcp  dvaTiaag  xal  dyyyv 
dvaSeCaag  'npiaieg-  rjj  <T  isrepati)  igekiaSu 
xal  rip  dvSpl  guvlro. 

x’.  "Hi/  Si  ’  rijv  yovijV  pe)  Siy/rai  i/  yuv i) 
rav  yuvaixvftav  xard  (piriv  ip%ofiivuv,  >?- 
vi ininpoaUv  larr  ylyverai  Si  xal  £% 
dkkav  yvdm  Si,  rip  SaxrOktp  ‘  el  atpei 
roO  Trpo^pMTop.  'Pyr/io/i/  xal  avOog  yak- 
xoO  iv  fiikin  ‘Sielg,  iiiviov  dpSakdaag, 
np6c6eg  pdfipa  ixSijaag  £x  roO  dxpou  dg 
irardrar  'irav  Si  igekxit rtpg  ’  fwpatvyv  iv 
oivcp  dQiipav  rip  oiv<p  %kiep$  Siavi^iaSa- 
[nepiektfv  Si  rbv  %irdva  dpeeivov.] 
xa' .  El<rt  Si  yuvaixeg,  alrtveg  kaplidvouat 
piiv  falSlag  iv  yaarpl,  igeveyxetv  Si  o£>  SO- 
vavrai,  dkkd  alpiav  rd  naiSla  Sia06eipo  v- 
rai  dfia  riprptrcp  pcijvl  '  Sj  rerdprtp,  oiiSe- 
peiijg  '  (Sfyg  imyevofiivtip,  obSi  (iopijg  dve- 
nirySeiou.  “  Kai  ra&npai  ainiv  ian  iv  r&v 
dpy/iivwv  ■  xal  fidktcra  ini)  v  "  napufteiiatn 
rijg  "  ali^p  rip  IpcfipOcp  ai  peijrpai,  ij  xoikfy 
aQiv  rapdcaerai  xal  daSiveia  xal  nuperis 
aipoSpog  xal  dairfy  ipintrrei  rip  xpivcp  ro6- 
rtp,  $  dv  ra.  naiSia  (pSelpaai.  "Ern  Si  xa! 


piat,  mensibus  apparentibus  tertio  aut  qUttrt„ 
die,  alumen  tenuiter  tritum,  unguento  ditatum 
veUere  exceptum  subdito,  quod  per  triduum 
contineat.  Quarto  vero  die  fel  bubulum  aridum 
oleo  fervefactum,  eoque  tenuem  lanuginem  im’ 
butam  in  subdititio  apponito,  quo  postridie 
exempto  cum  viro  congrediatur. 

.  20.  Sin  vero  mulier  genituram  non  recipiat 


brana  praetenditur,  fit  tamen  etiam  ex  aliis  cau- 
sis;  cognosces  autem,  cum  digito  quod  obten¬ 
ditur  contigeris.  Resinam  et  aeris  florem  meile 
macerato  eoque  linteolum  infectum  quam  ma¬ 
xime  intro  apponito,  eius  extremo  fllo  alligato. 
Quod  cum  eduxeris,  tepido  vino,  in  quo  myr¬ 
tus  decocta  sit,  mulier  abluatur.  [Praestiterit 
autem  membranam  undequaque  abscindere] 

21.  At  vero  nonnullae  mulieres  facile  concipi¬ 
unt,  foetus  tamen  perferre  nequeunt,  sed  statim 
sub  tertium  aut  quartum  mensem  perduntur , 
nulla  vi,  neque  cibo  minime  idoneo  accedente. 
Biusque  rei  unum  aliquod  praediotorum  m 
causa  est ,  maximeque  cum  uterus  puero  incre¬ 
mentum  subducit,  venter  illis  turbatur  et  de¬ 
bilitas  et  febris  gravis  et  cibi  aversatio  accidit 
quo  tempore  foetus  perdunt.  Ad  id  haec  quo¬ 
que  causa  accedit,  si  uterus  aut  a  natura,  aut 
ex  ulceribus  in  eo  obortis  lubricus  fuerit.  Si 


—  555  — 

r6Se  alrtov,  Ijv  a!  ptprpat  iaet  kelat  Ij  <p6et  enim  uterus  levis  fuerit,  interdum  membranae 
jj  ekxiav  'aurpet  iyyevo/iivav  Ijv  ycip  kelat  foetum  circumdantes  ab  illo  abscedunt,  quippe 
faci,  een  ore  oi  uftiveg  di r’  abriav  d(pt-  minus  quam  oportet  utero  adhaerentes,  quum 
aravrat,  isrtjv  rb  ratSlov  cLpyprat  xtvieeBat,  levis  sit.  Quae  singula  is  agnoscat,  qui  in  haec 
ai  repite%ovreg  aiirb,  ars  IfeeSvag  i%6/xsvot  sedulo  inquirat.  De  laevore  autem  constabit,  si 
r&v  feyrpiav  Ij  dg  Sei,  &re  kelav  ioueiuv.  mulier  alia  uterum  dum  vacuus  est,  contrectarit; 
E ISefy  S’ &v  rtg  ra&rav  ixaera,  el  iporfa  neque  enim  statim  de  re  certior  fias.  Quodsi 
arpexiag  Taura-  repi  Se  rijg  ketbrprog,  el  iis  menses  eant,  confertim  feruntur.  Quibusdam 
eripv\  yuvvf  \pa6eete  rav  poprpiav  xeveav  iou-  etiam  contingit,  ut  foeta  maturos  ferant;  di- 
eiav,  o&i  ydp  *  appeoi  StdSpkov  ylyverat.  ligens  vero  adhibita  cura  sperabilem  partionem 
”Hv  Si  ‘iy  ra  xarafoijvia  raCripet,  ctkia  fecit.  Ac  de  his  sic  quidem  se  res  habet. 
lp%erat.  “Kert  S’  abriai /  ipsi  ylyverai.  Siere 
ixQipetv  ra  epifipua  •  ftekeSatvofiSvyei  Si  ik- 
rlSeg  ‘  elel  rixou.  ‘  ’A pt,(pl  rdvSe  &Se  l%et. 

x/3'.  ‘"Hv  yuvaixa  fiv/  Suvapclvpv  rexelv  22.  Si  mulierem,  quae  antea  non  poterat, 
roxfjeeeav  iBiktpg  ylyveeBat,  %pij  ra  inpcij-  puerperam  fieri  voles,  menses  spectandi,  an  pi- 
via  exiipaeBat,  ijv  re  (pkey/aari&Sea  iju  re  tuitosi  sint,  an  vero  biliosi.  Inde  autem  nosces : 
Xok&Sea  ip.  Tv&eet  Si  'rtpSe-  -Jjdfifiov  ’bror  arena  tenui  et  sicca  dum  menses  feruntur  sup- 
/ 3akelv  kerrijv  xal  gppijv,  brav  oi  ra  in-  posita,  m  sole  sanguinis  aliquid  infundito  et 
/tjvia  ytyvprat,  'xal  iv  rtpv)kltp  im%iat  rau  siccari  permittito.  Quodsi  quidem  biliosa  fue- 
alfiarog  xal  iav  “ aiiauBijvaf  xal  Jjv  (liv  %or  rit.,  siccatus  in  arena  sanguis  pallidus  erit,  sin 
kCiSpg  jj,  iv  rjj  ijjdpt,picp  gifpatvbfievov  rb  pituitosa,  ad  instar  muci.  Horum  quodcumque 
afpea  %kapov  Serat,  Ijv  Si  QkeypearuSifg  jjf,  fuerit,  ventrem  purgato  sive  sursum  opus  erit, 
ofov  fi6%ai.  "  Tourav  bxbrepov  dv  %,  xa6ij-  sive  deorsum,  postea  uterum  purgato. 
pat  rljv  xotMtfv,  ijv  re  &va  “Sitp  Ijvre  xdra- 
intra  rag  beripag  xaBalpetv. 


xy'.  "Hv  S'  iUkspg  gukka/Selv,  rau  xteeou  23.  Si  vero  voles  ut  concipiat,  hederae  grana 
erra  xaxxaug,  Ij  rav  06kkav  xard  parva  septem  aut  foliorum  succum ,  singulis  mensibus 


xlvetv  iv  ohcp  irabtiQ  xavo/ilvav  r&v  imt ay- 
vlav-  ‘5  atSlov  i^aaq'  lv  oh tp  eb&Sef  axpjrtp 
xal  HaXxvov  ‘  xoijaag ,  xpoabehai  Ig  re  /ie- 
evuifiptyv  i)  arvxrypfyv  Ktyuxrfyv  rpfyag 
h-tyv,  ig  elpiov  htyeag  xpoarlbeabat ,  [Jjpog 
F  fjbog  SOvip]  elra  ’  aQeho/ihy  Stavi^iaba 
ohtp  edtiSei-  toiieiv  Si  raOra  xauo/iivuv  r&v 
iri/ii/vlav. 

x8‘.  ”E %ei  Se  xal  r6Se  ollrag-  '  laijv  dsro- 
xabapUaat  al  yuvalxeg,  peabara  h  yaarpl 
Xa/ifiavovai  ipiepabelaai  xal  b  ybvog  atytai 
p&vvvrat,  ijv  8rs  %pij  /iiyiaai,  xal  b  rop 
dvSpbg  faiSlog  /ilayerat,  xal  ijv  inxpa- 
rljay,  ‘  rlpSe  i/SikQiorar  r6re  yhp  /la¬ 
bara  ro  arb/ia  r&v  fiv/rpiav  xi%\/ve  xal 
reravbv  tari  xai  al  (pb 0eg  rij v  yovijv 
avr&ar  ei/,  ’<$£  r$  vrplv  %p6vip  r6  re  ar6- 
/ia  r&v  /iv/rpiav  /li/iuxe  fiuMov  xal  al 
(pb0eg  a:\tai  al/Larog  iouaai  oi/%  b/iolag 
avr&ai  rvjv  yovjv.  “Hi/  Si  b  ybvog  axoppfy, 
Siiirerjg  xal  puv  M/Oifi,  ol>  /ilayerat  ciaxa- 
alag  rip  civSpl,  obSi  xutaxerai  xal  al  ItjOeg 
ivr&Sovot  xal  rOp  ? yei  (Sh/ypbv  xal  aSuva/ih/ 
xai  *  &il/u%l>i‘  xal  iari  8 re  al  liari pat  iv  rij 
oQiav  abriav  /ivj  elal  iSpip.  ”H;/  /iiv  0S1 1 
bxb  rXyapiovjg  ’hp,.iav  apiaroi/  •  ijv  S"  i/ 
uaripy/  ypK&a  j,  Staira  %6vSpog,  xpiag  ileiov 


desinentibus  menstruis  ex  vino  vetere  potui  dato 
Ex  malicorio  etiam  in  vino  odorato  meraco  coi 
cto  glandem  efformatam,  ad  meridiem  usque 
subdito,  aut  alumen  Aegyptium  tenuiter  tritum 
in  vellere  ligatum  supponito.  Quo  deinde  [simul 
ac  sol  occiderit]  detracto,  vino  odorato  eluatur 
Haec  autem  cessantibus  mensibus  facienda 

24.  Sed  et  haec  sic  se  res  habet:  ubi  repur¬ 
gatae  mulieres  fuerint,  tum  potissimum  conci¬ 
piunt  viri  congressu  potitae  et  genitura  robur 
acquirit,  si  tempestive  concubuerint  cum  viro, 
virique  semen  facile  commiscetur  et  si  superius 
evaserit,  cum  eo  coniunctum  est.  Tunc  enim 
maxime  uteri  os  apertum  est  et  distentum  ve¬ 
naeque  genituram  attrahunt.  At  contra  prius 
tum  os  uteri  connivet,  tum  sanguinis  copia 
magis  refertae  '  venae  .genituram  non  aeque 
trahunt.  Quodsi  genitura  deorsum  defluat, 
neque  eam  sentiat,  non  lubenter  cum  viro 
congreditur,  neque  concipit  et  lumbi  dolent 
et  febris  lenis  detinet  et  debilitas  et'  animi 
deliquium;  interdumque  uterus  in  sede  sua 
non  mansit.  Si  igitur  prae  copia  effluat,  prae¬ 
stat  rem  sibi  permittere;  sin  uterus  laxatus 
sit,  in  victus  ratione  alica  utatur,  carne  suilla, 
aut  palumbo,  vinoque  nigro,  potionibus  autem 


—  557  — 


,  Qfoaqi;,  '  olvoq  /iflii;,  tot tj/iuTU  S'  dou  his,  quae  adversus  muliebre  profluvium  deseri- 
tfie-f  6ov.:tyeyfd^Ta‘.  bentur. 

xe'.  Nt/v  Si  ipio  afiQi  vom^xuTuv  tuv  iv  25.  Nunc  vero  de  praegnantium  morbis  di- 
yaerpl  l%oueiwy.  ‘rvvutxl  iv  yasrpl  £%o0m$  cendum,  si  mulieri  foetum  duorum  aut  trium 
Sl/ujW  H/  TplfUjvov  xul  TEpuiTipa  ijv  tu  ivrt-  mensium,  aut  grandiorem  utero  gerenti  menses 
uftia  %opty  cara  ftijvu  Sxuarov,  foiuyxtj  singulis  mensibus  prodeant,  ea  ut  tum  extenue- 
tezr<jv  Ti  puv  yeviaOui  xul  tbtrSsviu-  etti  tur ,  tum  debilis  reddatur  necesse  est.  Interdum 
f  'ire  xul  * vp  Ixihtfcfiiva  ‘  tus  ijfiipus  iaq  etiam  quamdiu  menses  prodeunt,  febris  corri- 
3,v  yppty  tu  iriftijviu  xul  iri/v  %up£f  xul  pit,  cumque  fluunt;  —  et  ubi  effluxerint  ex 
/istu  tv\v  %6pyi<m  xXap^yiy vetui,' %upiei  virore  pallescit,  —  parce  autem  fluunt.  Ubi 
£  5A lyu.  TuOTtfdi  xEyfivuci  ul  /lijTptu  pouK-  enim  mulier  uterum  gerit,  sensim  a  toto  cor- 
}j>v  tov  xuipov,  ’  xui  nupuiisMuai  '  Tijs  uti-  pore  sanguis  ad  uterum  defertur  et  velut  in 
fyq  tov  IfzPpuov  xurdp%STui  yup,  irvjv  iy  orbem  id,  quod  in  utero  est,  circumsistens 
yuorpl  ?%y  i 'i  yvvv) ,  uH  tuvt6s  tov  sis-  ipsum  auget.  Si  autem  uterus  plus  aequo  de- 
fiuTOQ  ufpou  ixl  tus  fit/Tpug  xut'  iMyov  hiscat  et  partem  sanguinis  effluere  sinat  singu- 
xul  TsptiCTupiEvov  xCxktp  repi  t6  iv  Tij<rt  lis  mensibus,  sicuti  prodire  consuevit,  id  etiam 
litjTpytri  v  uO^ei  xeIvo  ■  ijv  Si  %ctvaoi  ui  quod  in  utero  continetur  tenue  et  debile  evadit. 
/lijrpui  /zukkov  tov  xuipov,  TupupLsStum  tov  Verum  si  diligens  cura  adhibeatur,  tum  mulier 
uipcuTOs  xuru  fiijvu ,  iixnrep  slaSi  %ap&£LV ,  tum  foetus  melius  habet.  Sin  nulla  adhibeatur, 
xul  to  iv  rtf&i  fi^rpipat  id  v  \ett6v  te  xul  foetus  corrumpitur;  quin  etiam  ipsa  in  pericu- 
aaOEviq  yiyvETUi.  M£i.sSaivofi4v>fs  Si  Ttjq  lum  venit  ne  diuturno  morbo  teneatur,  si  ei 
yvvuixbq,  ijiEivov  t6  te  ifi/Spvov  ”i%£i  xul  longior  quam  conveniat  purgatio  prodeat,  post 
uI/t)  $  yvvtj-  Ijv  Se  (iy  (ueXeSuiv^tui  ,  Q6st-  corruptionem  partus,  utero  nimirum  magis 
pETUi  to  ipc/Spvov,  xivSvveOei  Si  xul  uiiTif  aperto.  Si  vero  mulieri  utero  gerenti  caput 
to  v6&ifiu  %p6viov  %xs,v>  *l  xdtapatQ  pituita  redundet,  ea  acris  de  capite  descendit 

"  srAs/ioj/  tov  Siovroq  xupty  foETU  tv)v  Siu-  et  ventris  fluxum  facit  et  febris  eam  prehendit 
(pBopvjv,  oju  tHv  povirpiav  pouXXov  "iaTopoa-  lenis,  quibusdam  etiam  palpitationes,  quae  ali- 
/livav.  ”Hv  Si  yvvuixl  iv  yuoTpl  ixoOuip  v/  quantum  exsolvuntur,  ubi  increscunt  graves 
XEtyuty  Qhsy/tuT&Stis  % ,  xuTufiuivEi  t6  sunt.  Quodsi  etiam  appetitus  deiectio  et  imbe- 


—  658  — 


(pXbyfia  'fyifiit  dxb  rfc  xeQaXfc  xal  xa-  cillitas  detineat,  periculum  est,  ne  brevi  foet, 
rappljffaet  ri}v  xoiXlyv,  xal  rup  ‘  fiiv  bxiXap-  corrumpatur  ipsaque  nisi  sedulo  curetur  °nwi 
fiam  fity%p6v  xal  xaXpiol  bffri  jf«  Me-  abortionem  in  'periculum  vitae  veniet,  alvo  ' 
vbep,  dx exMptvoi,  ixamMSomt; ,  bgdei}'  mirum  facile  fluente;  sed  statim  eius  curato> 
!jv  Se  xal  foirh)  iyy  xal  ctSuvafllif,  xlvSiivof  nem  suscipere  oportet.  Multa  quoque  sunt 
bv  rd%e'i  QSapijvai  r b  bpfipuov  xal  ad h  alia,  ex  quibus  foetus  corruptionis  periculum 
x  ivSCvcp  carat  ’ dxeve%6ijvat ,  Sjv  pc$  pete  Sai-  impendet;  nempe  si  quae  utero  gerit,  aegrota- 
vtfTat,  bxi)v  'dxo06ytp,  cire  rfc  *0iA%  ei-  rit,  invalida  sit,  aut  onus  vi  sustulerit,  aut 
p6ou  boCatfg,  ‘dAA’  aMxa  M,  xaraXapefid-  plagam  acceperit,  aut  saltant,  aut  inedia  labo. 
veiv.  IloAAoi  de  xal  akkoi  elui  xtvSuvoi,  rarit,  aut  animo  defecerit,  si  copiosius,  aut 

‘  ofat  rd  ipefipva  .0Qeipovrar  xal  ykp  i)  parcius  alimentum  sumpserit,  aut  metu  correpta 

yw i)  bv  yaa.rpl  eyouaa  voa^atp  xal  ’  Mevijg  et  consternato,  animo  fuerit,  aut  vociferetur, 
5,  9  aySop  ‘fittp  ielpip,  1}  x\ yy#,  Ij  v ^fft),  aut  intemperanter  vivat;  est  enim  etiam  cibus 
t)  dmufafr*  }j:  A/rofo,a%  'lay^rat,  1)  xkbova  et  potus  copiosior  corruptionis  causa  Quin  et 
?  bliyvpi  rpotpljv  Xa/ifiavip,  ?)  SeStaffyrai  ipse  uterus  ita  a  natura  est  comparatus  ut  abor- 
xal  rrCpyrat.  xexpayy  !j  d-xpartyaty  ‘xal  tionem  faciat,  si  ftatulentus,  densus,  rarus, 
yap  xal  rpo0i)  alxltf  06opijt;  xal  xbpt,a  xouXb.  magnus,  parvus  sit,  aliisque  similibus  affecti. 
K«1  aiiral  Sb  al  /xtjrpat  eyfioat  Quetat;,  tjifft  onibus  laborarit.  Si  mulier,  quae  uterum  ge- 
l^apifi  Xberai boOaat  xvevpiar&Seet; ,  xuxi -  stat,  ventris  aut  lumborum  dolore  conflictetur, 
ml,  "  peaval,  neyaXaiy  a/itxpal,  xal  cSXAa  metus  est  ne  ruptis  membranis^  quae  foetum 
offa  botxe.  ”Hv  yovvi  bv  yaarpl  ’b%ouffa  ri^v  circumdant,  abortione  buno  eiiciat.  Sunt  au. 
XQtXfyv.  $  rbjv  oa0uv  "xovitp,  bppaSeetv  %pv\  tem,  quae  si  acre  quiddam  aut  amarum  praeter 
rb  b/ifipi/op  ai&fiXuffat ,  jjaybvrav  r&v  S/ib*  consuetudinem  ederint ,  cum  adhuc  tenellus  pu- 
vav,  o'l  aOro  x epibyouai.  Elffi  Sb  a'l  "  Sia-  ellua  exsistat,  foetus  perdunt  Si  quid  enim 
QBelpouffi  ra  l/zfipvu,  “  Ijv  SpipuCt  n  yj  xtxpbv  puero,  praeter  consuetudinem  accidat,  idque  si 
0 ayaai  xapd  rb  Uog  ij  xiuui ,  vvfxiou  rov  parvulus  adhuc  fuerit,  moritur.  Et  si  mulier 
xatSlou  “  b6vrop-  y)v  ydp  rijt  xatSlcp  xapd  rb  talia  edat  aut  bibat,  quibus  venter  valde  con¬ 
tos  n  ybvyraiy"  xal  apuxpbv  bn  yfr,  Svtjaxei  turbetur,  cum  puer  adhuc  tenellus  sit;  ute- 
xal  Ijv  rotaura  0dyf/  yj  l.‘ xltp  v/  yvvvf,  liare  rus  enim  sentit  fluxionem  e  ventre  demissam. 


—  550  — 


w'  isvupug  rapa%$vjvai  rijv  xotMyv ,  wfsr /ou  Quodsi  mulier  plus  sequo  laborarit,  eique  ven- 
roC  ! raiSlou-  tmtmri  ykp  al  ftijrpai  ter  coarctetur,  sut  dilatetur,  sic  quoque  foetus 
nu  peipuarog  1  rou  yapiovrog  ix  rtjg  xotXibfg.  perit,  eum  nimirum  a  nimio  labore  incalescat 
Kai  Dv  ntinurcpptfai  i/  yuv^  aXiova  rou  et  a  ventre  comprimatur.  Plerumque  enim, 
xaipou  xai  ‘  o/  if  xoiXhi  ?  xal  fieyaXy  cum  admodum  sunt  exigui,  invalidi  exsistunt. 

yivtfrai,  kroylyverai  xal  oiira  rd  xaiSlov  Quin  et  grandiusculi  foetus  etiam  corrumpun- 
ofa  Sia6epfia»6iv  ivi  rfjg  raXairuptyg  xal  tur,  ut  proinde  mulieres  mirari  non  debeant, 
nef6peevov  uri  tfjg  xoiXlyg-  xapra  ykp  rk  si  nolentes  foetum  corrumpant.  Summa  enim 
roXXk,  Gfuxpk  iivra,  lari  ayuia.  T a  Sk  cura  providentiaque  opus  est,  ut  in  utero  foe- 
ml  feeyaXa  (pklperat  acatSta-  liare  oi  %p{f  tum  perferant  et  enutriant,  isque  in  partu  sal- 
iatufi&^eni  rkg  yuvalxag ,  'ire  Sia(p6elpouGi  VUs  in  lucem  emittatur. 
ixouaar  (puXaxtfg  ykp  xal  ivrmr^g  rroX- 
kijg  Sei  ig  r.i  Sieveyxelv  xal  *  ixipiipai  rd 
raiSlov  iv  rijtn  pefirpyGi  xal  airoQuyelv  airi 
iv  r$  rixcp. 

xg'.  EI  Sk  yuvii  iv  yaarpl  eyouGa  rd  Ga-  20.  Si  vero  quae  utero  gerat  adversa  utatur 
fiu  (pXaOpag  i%oi  xal  efy  %oXC>Syg  xal  iri-  corporis  valetudine,  fueritque  biliosa  et  dolori- 
mvog  xal  auperafaoi  kXXore  xal  aXXore  xal  bus  divexetur,  subindeque  febricitet,  et  os 
ri  ari/ia  ixmxp&Xoiro xal  yX&aaa  %Xap*i,  amarescat,  lingua  e  virore  ait  pallida,  octili 
ipopoara  IxrepkSea,  ivu%eg  %oX{ iSeeg,  oSpov  velut  morbo  regio  suffusi,  ungues  biliosi  et 
Spifiii ,  kXXag  re  xal  el  ‘  ruperalvoi ,  raCrip  acris  urina,  maximeque  si  febricitet,  huic  ac- 
gufi&jGerai ,  iarv\v  rixip,  r^v  xaiapGiv  %o>  cidel,  ut  postquam  pepererit,  purgatio  sit  bi- 
XkSea  eTvai  xal  ri  iraiSlov  aabevig ■  xal  ij  liosa  et  foetus  debilis;  et  purgatio  ex  partu 
ypX&Sea  ra  Xo%e1a  !j  fikXavd  lari  xkpra  vel  biliosa  est  vel  admodum  nigra,  et  in  su- 
xal  ima: oXtfg  Xlvrog  inytyverai  xal  lp%erai  perficie  pinguedo  oboritur  et  paulatim  fluit  nec 
xar'  iXlyov  xal  ol>  rayp  irijyvurat  •  xal  riv  celeriter  cogitur;  ac  primo  quidem  tempore 
fiev  z-pSrov  ypivov  fyiripag  ilaei ,  ixetra  facilius  feret,  dein  difficilius,  et  insuper  pur- 
XaXea-drepov  xal  imxaialperai  IXaGGOva  rou  gatio  iusto  parcior  fiet:  nam  si  corpore  aegro- 
Siovrog-  Ijv  ykp  ri  oapta  QXaipag  ’d%y,  xal  tet,  etiam  partus  purgatio  illi  minor  fluet  et 
rk  Xoyeld  ‘ol  iXkGGOva  yfiptiaei  xal  Tovyp6-  molestior  erit.  Eadem  autem  omnia  etiam  pa- 
repa.  Tletrerai  Si  rabrk  rdvra  xal  rk  tietur,  cui  menses  fluunt  biliosi,  minus  longum 
xarapi^via  %ap£et  %oXkSea,  iXaGGOva  Si  vero  tempus  aegrotabit,  eademque  pericula 


Xpbvov  voffijrei  xal  xlvMvoug  robg  alvroiig  Sl-et 
{j  vouboq  xa 1  mj/itfa,  xal  poeraXXayag-  i) 
yap  ipterog  raC ryn  %ok&^g  if  xarct,  n )v 
xoiXtvjv  x&Qapng  'ytyverai  xal  eXxouvrai  al 
piijrpat.  $vXaxijg  fb  xoXXfjg  Skrai  vfyuvij, 

’  '6rav  toiovt6v  n  ybvyrat ,  bxug  fiij  Savetrai 
’  <J  i Zcpopog  forat.  "Hv  Ad  ptt tfb  roCruv  yi- 
vyrat  xal  pt.ii  pteXe&atvyrat,  aXkd  ol  ra  Ao- 
%sTa  xpuQQi/j,  Svtjrxei  iv  rpitjxovra  xal  ptty 
{fpiPpym  &g  brtrorouXO.  T aCrvfv  Qappiaxov 
vrirat  xfifoiybv  xal  aytftrov  oiptjyei  xal  foa 
Ig  o&ptpnr  bptfotv  Ai  xal  ISpurag  ctyetv  xal 
rb/v  xoiXtyv  xXb^eiv  %u\cp  rrt crdvifg  xal  fit- 
Am  ‘i}  Spotn-xal  pt,aXa%yg  uSan. 

Bibi  ‘iv  yatrrpl  J%o6cy<rt  repi  rbv 
SfiSopiov  Pi  byioov  piijva  i^artvifg  rb  jrA^- 
pupia  ‘  rijg  yatsrpbg  ^ufixtirrei  xal  ol  fia^ol 
’  b^iB%vatvovrai  xal  rb  ydXa  pti)  Cpatverai , 
(pdvat  rb  raiStov  V)  rebvtfxog  ehat  $  tyetv 
re  xal  ehat  ifreiavbv. 

xy’.  "'Orytst  IxoCutprt  iv  yacrpl  imtpat- 
verat  ra  impervia,  rpar/iol  ytyvovrai,  {ji/ 
rXtova  ltp  xal  xdxoSpia ,  ’  tj  vor&Sea  ra,  ipt,- 
(3pua  ytyverai. 

x6'.  "Hv  yovb\  li/  yatrrpl  ?%owa  QXey- 
fiar&Syg  %,  xal  rijv  xetyatyv  aXyitg  xal 
ruperatvtp  dXXore  xal  dXXore,  ly  rtji  xetpaXijj 
elXierat  rb,(pXtypia  xal  fidpog  i%£/  xal  tp6- 
i-tg  xal  bg  rb  rupta  Staxaphl  xal  ig  r&g 
(pXt[iag,'6rav  i/  xeQaXvi  $  jrA tjpvjg-  ytyverai 
As  xal  pooXtpdtp  .rvjv  XP°^V  IxeXog  xal  ipitei 


muiuus  aoieret  et  signa  et  mutationes- 
emm  vomitus  his  fit  biliosus,  aut  per  ventrem 
biliosa  purgantur  et  uterus  ulceratur.  Multe 
vero  cura  mulieri  opus  erit,  si  quid  eiusmodi 
fiat,  ne  moriatur  aut  sterilis  evadat.  Sin  ho¬ 
rum  nihil  accidat,  neque  curatio  diligens  ad¬ 
hibeatur,  sed  purgatio  ex  partu  illi  deficiat, 
moritur  intra  dies  triginta  et  unum  plerumque 
Huic  medicamentum  dandum  est,  quod  bilem 
educat,  et  anethum  quoque  Juvat  et  quaecum¬ 
que  urinam  pellunt;  —  vomat  vero  etsudorea 
moveantur,  ventremque  subluere  oportet  succo 
ptisanae  et  meile,  vel  ovis  et  malvae  decocto. 

27.  Quibus  uterum  gerentibus  ad  septimum 
aut  octavum  mensem  ventris  plenitudo  dere¬ 
pente  subsidet  mammaeque  extenuantur  et  lac 
non  apparet,  puerum  aut  periisse,  aut  vivere 
et  debilem  esse  asserendum. 

28.  Quibus  uterum  gerentibus  menses  appa¬ 
rent,  abortiones  fiunt,  si  copiosi  et  graveolentes 
fuerint,  aut  morbosi  foetus  redduntur. 

29.  Si  mulier  utero  gerens  pituitosa  fuerit, 
et  capite  doleat,  et  subinde  febricitet,  pituita 
in  capite  volvitur  et  gravitatis  sensus  detinet 
et  frigus  et  ad  corpus  pervadit  et  venas,  cum 
caput  repletum  sit;  plumbi  etiam  colorem  refert 
et  vomitione  pituitam  reddit,  lingua  exalbescit 
et  urina,  ventris  albida,  frigida  conturbatio  fit, 


—  561  — 


QXty/ia ,  yA Cteea  Xeuxif  xai  oiipi/eig,  xot -  aegre  movetur.  Ubi  autem  pepererit,  purgatio 
Mviq  ixXeuxog  4'u%pvl  rdpagtg,  iuexm/efy.  pituitosa  procedet  et  in  qua  membranulae  et 
’Ein)v  di  rixt/,  xai()<i<T£i  oiij  xdOapetg  QXey-  veluti  araneorum  telae  distentae  apparebunt, 
/lardiw  xai  tpavevrat  b/ievdiv/t;  xal  Sterep  iisdemque  quidem  omnibus  afficietur,  quibus 
ipiyyia,  itarera/iiva  iv  '  aitryt  ierat-  xal  ea,  cui  menstrua  pituitosa  ferebantur,  minus 
tceieerat  /liv  rd  abra  xdvra  xal  f  rd  xa-  tamen  diu  aegrotabit  morbusque  eadem  peri- 
ra/iijvta  i%d>pet  $A eypiartiiea,  iXdeeova  ii  cula,  signa  et  commutationes  habebit;  accidet 
yji6vov  voeijeei  xal  xtviOvovg  roup  aiiroug  {j  enim  illi  vomitus  pituitosus  et  eaedem  affectio- 
voOeop  eget  xal  eti/i^ia  xal  fieraXXaydg-  nes  quae  superiori,  sed  longiores.  Eadem  emm 
gv/i/iijeerai  '  ydp  aitr^j  i/ierov  yevieBai  ratione  dependent  puerperii  purgamenta  et  men- 
< piey/iardiea  xal  xa6<jfiara  b/iota  '  xeivtp  ses  pituitosi,  sed  minus  longum  tempus  ma- 
ypovieavra.  'TS.g<ipri/rat  ydp  rtp  aiiry  rp6-  nent  quam  menses.  Ac  nisi  purgatio ,  quae  diu 
rtp  ra  Xo%e7u  xal  ra  xara/iijvta  ra  (pkey-  moram  traxit,  affatim  ei  erumpat,  intra  quinque 
/lardiea,  iXdeeova  ii  %p6vev  ’ /livet  r&v  et  quadraginta  dies  perit.  Quodsi  puerperii 
xara/ixyiav.  Kal  Ijv .  /iv/i.pay^  abry  i \  xa-  purgatio  pituitosa  ei  prodierit,  minus  longum 
bapetg  xpovieBeiea,  Bvi/exet  iv  vrivre  xal  ree-  tempus  prodibit,  diligenti  tamen  curatione  ad- 
eapdxovra  i j/iiptpet  ■  xal  ijv  oi  CpXey/iardiv/g  bibita  mulier  convalescet ,  sed  statim  flatu  dis- 
vi  A o%£%  xdBapetg  ' yjstpiv),  iXdeeova  rav  tendetur,  donec  sana  evaserit;  gravis  enim  est 
vyiv/pHv  %cop^eet,  fieXeiaivc/ibvvj  ii  ^yvvvi  morbus,.  Huic  medicamentum,  quod  pituitam 
uyttjg  ierat  xal  (puet/Btjeerat  ig  dpyy,Q  "  fib-  educit,  exhibendum  et  lac  caprinum  coctum  cum 
XPtg  dv  uytaeBij  ■  %«A£t6v  ydp.  T aBrtp  meile  superbibendum.  Quibus  oblatis  si  non 
itiovat  (pdp/iaxov ,  8  n  CpXiy/ia  dyet  cedat,  nasturtium  exhibendum,  aut  carthamum, 
xal  ’ ivrmivetv  ydXa  iQBbv  alyetov  gi/v  /ii-  aut  cneorum,  aut  polypodium,  aut  serum,  aut 
A  in  •  ijv  ’  ii  fiij  ieaxoCtp ,  xdpia/iov  ij  xvij-  ex  multis  compositum  medicamentum  et  quae- 
xov  ■ij  xviapov  .ij  trovXvxbitov  ij  bppbv,  ij  rb  cumque  pituitam  laxant  et  foras  educunt. 

'aveo  sroAAiov  gwnBi/ievoy  itilvat  xal  lea 
QXiy/ia  xptXfi  re  xal  dyet. 

A'.  ”Hi/  ii  yvv$  iv  yaerpl  ?% ouea  erXi/-  30.  Sed  si  mulier,  quae  utero  gerit,  lienosa 
vdivfg  %  uvrb  iraBy/idruv,  Siv  eipv/rat  iv  fuerit  ex  affectionibus  commemoratis  in  ea, 
vj)  “ra  Xara/iijvia  rd  uipuvroetiia  xai  cui  menses  aquosi  et  pituitosi  fluunt,  purga- 
(ftXey/iaroetiia  d<pie!etp,  rd  A o%e/a  xaPfoei  tio  puerperii  aquosa  prodibit,  ac  feretur  alias 
bipteroetiia ,  xai  ikeOeerai  ori  ptiv  vroXXd,  multa,  alias  parca  et  fit  interdum  quasi  aqua 


brt  St  bklya  xal  ylyverat  1  ori  fit  v  &axep 
dxb  xpeuv  ‘SSup,  brt  St  '  bklytp  irayjjrepa 
xal  oh  xtjyvvrai.  Kal  reiterat  rabrd  rdvra 
xal  y  ra  xardpiijvia  ra  bSaroeiSta  ‘  i%dpee 
xal  xivSOvoug  robg  abrobg  i j  voucog  Iget  xal 
/israkkaydg-  ^ufifS^aerai  ydp  ol  $6ov  ye- 
vtadai  bSardSea,  ij  xpu06ijvat  rv/v  xdSapmv 
xal  rpuriaOat  ‘  rpbg  rt/v  xoiklyv  xal  ra  axt- 
kea  ij  tg  rb  i rrtpvov  i j  n  robrav  xal  xivSuvoi 
hovrai  ol  abrol,  o'l  xal  rpbaSev  elpyvrai. 

"Hi/  xbouaa  olSty,  xvlSyg  xaprbv  ag 
rkeirrov  xal  pttki  xal  oivov  xexpyfitvov  ebtb- 
Sea  StS&vai  rorbv  Slg  rijg  yfiipyg.  “Hr  xb- 
ovrav  yoXtf  hirty,  rnadvyg  yukbv  StSou, 
I l6ov  irtrdaaav  rbv  tpvSpov  Ij  rbv  tx  rijg 
auxafiivou,  0u%pbv  St  po0etra  xal  xara- 
artfaerat.  • 

k(S'.  "Hi/  St  rvlt;  rpoartay  il-arivyg 
typOcy  tv  yaarpl,  ylyverat  St  rouro  pod- 
kasra  trtfv  ti  yuvij  *  rakairapfoy  xal  dat- 
rtjay,  BeppiavBeiteav  rtbv  piyrptav  urb  rijg 
rakatrapiyg  xal  ikaatsovog  rijg  Ix/idSog  ye- 
vopitvyg  rip  tpifipbcp,  Ure  1  xevearipyg  rijg 
xoiMyg  roO  xaipou  iobayg,  I66et  rb  t/ijSpuov 
rpbg  ro  ijrap  xal  ra,  bro%6vSpia ,  *  'dre  Ix- 
fiahta  ibvra ,  xal  rviya  ’  rottet  laypjpijv 
t^arivyg.  %rika/i(idvet  ydp  rbv  Stdrvoov 
rbv  dpi0l  rijv  xotkiyv,  xal  dvavSiy  h%et  rijv 
yovalxa  xal  ra.  keuxd  avafidkket  ruv  o0- 
Bakpidv  xal  rdkka  rda%ei  rdvra  '6<sa  rep 


a  carnibus  lotis,  interdum  paulo  crassior,  neque 
cogitur.  Et  patietur  eadem  omnia,  quae  <nd 
menses  aquosi  fluebant,  eademque  pericula  ej 
demque  mutationes  morbus  habebit  Accidet 
illi  enim  fluxus  aquosus,  aut  occultabitur  pur¬ 
gatio  et  vertetur  ad  ventrem  et  crura,  aut  ad 
pectus,  simileve  aliud,  eademque  erunt  peri- 
cula,  quae  etiam  ante  dicta  sunt. 


81.  Si  gravida  intumescat,  urticae  semen 
quam  plurimum  cum  meile  et  vino  odorato 
temperato  bis  die  in  potu  exhibendum.  Si 
praegnantem  bilis  molestia  afficiat,  ptisanae 
succum  exhibeto,  rhoe  rubro  aut  ex  moro  ar¬ 
bore  asperso;  frigidum  autem  sorbendum  dato 
et  conquiescet. 

82.  Si  suffocatio  derepente  in  utero  gerenti 
accidat,  quod  fit  potissimum  ubi  mulier  vehe¬ 
menti  labore  et  inedia  confecta  fuerit,  eum 
per  vehementem  exercitationem  uterus  incale¬ 
scat  et  paucior  foetui  suppetat  humor,  quippe 
ventre  magis  quam  oportet  vacuo,  foetus  ad 
hepar  et  praecordia,  humore  nempe  scatentia, 
recta  fertur  vehementemque  derepente  suffoca¬ 
tionem  affert.  Perspirationem  enim,  quae  circa 
ventrem  fit,  intercipit  et  loquendi  impotentia 
mulierem  detinet,  ooulorum  partes  albas  sur¬ 
sum  convertit,  reliquaque  universa  patitur,  quae 
mulier,  quam  uterum  suffocare  dixi,  et  simul 


'  Smtiu,  ijv  nvu  etpwa  xdg  rfrpug  xviyeiv, 
Ml  S/ou  dpyjTui  re  ij  xvl%  yiyveabui  rf 
yuerpl  l%o6<!y  yvvuixl  xul  dxb  Tijg  xe- 
QaJujt  xuTuppei  0kdy/iU  Zg  tu  UToyiv- 
ipia,  oh  tov  cdfiuTOg  /ii/  SvvufoZvov  tv/v 
dvaxvovivlZkxeiv.  K al  ijv  /iZv  u/tu  toC  0kZy- 
putTOt;  rij  xuTekevai  ty  ri  i/tppuo»  k  yfiPW 
rijv  itciiTOU ,  ‘ofu  rvj-J  IxpouSu  ikxicuv  xul 
•  atreveyfil»  Curo  tov  0kZypiuTog,  uyik  yt- 
yvETUi  #  yvvij-  Tpvspibg  dB  yiyverui  ‘  dxi- 
bvrog  TOV  ZpefSpOov  k  X&ffl»  «$*  Zuutov  xul 
tf  yuiXT^ip  vypij  ylyveTut  ug  krl  Tb  xkeiov 
Tijg  yvvuixdg.  " Hi/  SZ  ‘poij  ty  rb  iptfipow  Zv 
Tu%ei  k  %6pw  Tvfv  Zuvtov,  £6 o  ijSif  yly ve¬ 
tui  Td  xovZovtu  Tb  Z/ufipuov,  ro  0kiypiu 
rb  xaTekSbv  dxb  Tijg  xetpukvjg,  (bupCvei  re 
ydp  xul  tpCxei  ‘  Zxiyevbpoevov,  xul  ^d^ciu 
tov  ytoptoo  ■  xul  xivSuveOasi,  ei  ye  /uifiTig  Zv 
ru%£i  ZxiTySeiOTZpag  SiuiTfa’  dx.oxvtyeiy 
ydp  dv  >i  yvvij.<  ’  Kai  dfiQL/uZv  roOruv  hSe 
Z%ei. 

ky‘.  "Hi/  SZ  yvvuixl  Zv  ymrpl  ZypOtnp  6 
%p6vog  ijSy  tov  t6xov  xupjj,  xul  ZiSlg  £%j?  , 
xul  Zxl  xokkbv  %p6vov  dxo0vyeiv  if  yvv i} 
tov  xuiSlov  oiy  ts  f,  ug  Zxlxuv  Zpxerui 
xk&yiov  \{j  Zxl  x6Sug,  'xpeid  S'  Zxl  xe0uki/v 
%upkiv.  rilSe  SZ  ylryvSTUt  rb  xdOypiu' 
tboxep  ei  Tig  Zg  kijxvSov  TfiixpicTOfiov  xv- 
pijvu  Zfifiukoi,  oZix  el>0vZg  Zt-ekeiii  xkuyiou- 
poevov,  ovTiti  ’  Si)  xul  Ty  yvvuixl  %«A exbv 
xubypiu  to  ZpojSpvov,  ZxeiSuv  “  kof-aSy-  obx 
Zigeun  yup.  Xukexbv  SZ  xul  ijv  Zxl  x 6Sug 
XupPjuy  xul  xbkkdxig  Sj  ut  poyrZpeg  dx&- 


sufifooatio  fieri  incipit  mulieri  gravidae  et  a 
capite  pituita  defluit  in  praecordia,  corpore  ni¬ 
mirum  spiritum  trahere  non  valente.  Quodsi 
una  cum  pituitae  descensu  foetus  in  suum  lo¬ 
cum  venerit,  quippe  attracto  humore  et  a  pituita 
delatus,  mulier  convalescit.  Excitatur  autem 
stridor  dum  foetus,  locum  suum  deserit,  mulie¬ 
risque  venter  fere  fluidus  redditur.  Sed  si  brevi 
ad  suum  locum  foetus  non  veniat,  duo  foetui 
molestiam  afferunt,  pituita,  quae  a  capite  deor¬ 
sum  delata  ipsum  superveniens  gravat  et  refri¬ 
gerat,  et  loci  insolentia.  Tumque  is  periclita¬ 
bitur,  nisi  quis  brevi  magis  accommodatam  victus 
rationem  adhibuerit;  nam  mulier  suffocabitur. 
Ac  de  his  quidem  sic  se  res  habet. 


88.  Si  vero  mulieri  uterum  gerenti  iam  pa- 
riendi  tempus  instet,  ac  partus  dolores  deti¬ 
neant,  diuque  in  enitendo  laboret,  foetus  trans¬ 
versus,  aut  in  pedes  fere  exit,  in  caput  autem 
prodire  debet.  Sic  autem  affectio  oritur:  pe¬ 
rinde  ac  si  quis  in  ampullam  oleariam  angusti 
oris  olivae  nucleum  immittat ,  hic  non  facile 
eximitur  transversus,  ita  etiam  mulieri  difficilis 
affectio  est  si  foetus  transversus  siri  neque  enim 
exibit.  Grave  vero  etiam  est,  si  in  pedes  pro¬ 
deat,  et  plerumque  aut  matres,  aut  puelli,  aut 
ambo  etiam  perierunt.  Id  quoque  magnopere 


—  564  — 


Xovro,  fj  rb  ratita,  vj  xal  dpitpa.  ”E<m  is 
xal  rois  ptiya  atTioy  tou  pt.ii  faiitag  animi, 
}jv  vsxpbv  y  dr6r\v\XT0v  Ij  itrXiov  >j. 

A  i'.  'TLrijv  iv  yaaxpl  i?  yuvi/  iypp,  %Xapii 
ylyvsrat  raaa,  iri  '  tou  amaros  alet  rb 
axpatQveg  xa6'  v/pfyw  ’  uroXeifierat  ix  tou 
at ifiarog  xal  xaripysrat  iri  rb  i/J,(ipoov 
xal  aii^tf  ot  ylyvsrat,  xal  iXdaaovog  tou 
alptarog  iivrog  iv  rtp  a  Aptari  dvdyxvi  sJvat 
%\apijv,  xal  iptslpsrat  aXXoxirav  alsi  (ipa- 
pt,drav‘xal  dodrar  xal  aa6svsarfp>i  yly ve¬ 
rat,  Uri  to  alpta  puvOist.  ‘<Je  yuvalxa 

i )v  irlrsg  tji,  rvsuptu  ruxvbv  aQtivat  xal  ijv 
*  tf  xdhapatg  S,pyy\rat,  %  xoiXly  rXijptu  iarl 
xal  6sppt.ii  rts^optivyf.  MaXtara  i'  dvarvist 
ruxtvbv,  irijv  rixou  rsX dfy  xal  ri/v  batpiiv 
r6rs  ptaXtara  rovisrar  ‘  (pXdrat  ybp  xal 
v)  oa0i/g  brb  tou  ipt,[3p6oo-  xapit&aast  is  iv 
rip  poetari)  ^upiravrt  %p6vcp  aXXors  xal  a\- 
Xors,  ars  ryg  xotXltu  rspiaTsXXop,iv>n  &/101 
to  spofipuov ,  ptaXiara  ii  ri)i  baripyg.  Kai 
ijv  1  rsxoOatf  if  uariptp  i^avsptaiif,  IjrapBog 
ij  alybi  ig  ri0pyv  xpOtpat  xal  pisTirstra 
itpstv  xal  Xaptfiavsiv  xal  otvov,  Ijv  pt.fi  rt 
xakutp ,  jr Imv,  ^apbrspov  raXatbv  iri  riaT 
aapap.  xftipag,  ijv  roppafipa  x,  aro  rSjg 
Ttfroi.  ’Hi/  is  r'ai  tyag  dXyitp,  dvyoav 
xal  xOpuvov.  Alitor  txbv  mu  ira  xal  *  Bsppitp 
A ouiaOa.  "Hv  i"  aabpta  Xatyrat,  Mou  baov. 


in  causa  est  cur  non  facile  exeat,  si  mortuus 
aut  sideratus,  aut  duplicatus  foetus  fuerit 


34.  Ubi.  uterum  gestat  mulier,  tota  pallida 
redditur,  quia  pura  pars  sanguinis  semper  quo- 


fertur  eique  in  alimentum  cedit,  cumque  pau- 
cus  in.  corpore  sanguis  exsistat,  eam  pallidam 


petit  et  -  vomituritione  laborat,  et  debilior  etiam 
redditur,  quod  sanguis  imminuitur.  Mea  autem 
sententia  mulier,  ubi  partui  vicina  est,  crebrum 
spiritum  emittit,  sique  purgatio  incipiat,  venter 
plenus  est  et  calidus  cum  comprimitur.  Tum 
vero  potissimum  crebrum  spiritum  ducit,  ubi 
partui  proxima  est,  tumque  praecipue  lumbo¬ 
rum  dolore  affligitur;  lumbi  enim  a  foetu  col¬ 
liduntur.  Toto  vero  intermedio  tempore  oris 
ventriculi,  dolore  subinde  premitur,  cum  nimi¬ 
rum  venter,  ac  praecipue:  uterus,  foetum  undi¬ 
que  complectatur  et  comprimat.  At  si  puerpe¬ 
rae  uterus  flatu  impleatur,  ovis  aut  caprae  iecur 


sumendum,  et  vinum  vetus  meracius,  si  nihi 
prohibeat,  per  dies  quatuor  bibendum,  si  lor 
gius,  absit  a.  partu..  Quodsi  lumborum:  dolor 
conflictetur ,  anethum  et  cuminum  Aethiopicui 
bibat  et  calida,  lavet.  :Si  'vero  frequens  anh< 


tcm  recipiam  simulque  1/tiitiTXi  scribo  pro  ceterorum  om¬ 
nium  scriptura  l/ulpirim.  —  In  seqq.  «iteMer/po  ytyimi 

tpn/il  Si  yvmixz  —  vulgo,  J*f«l 

5  C,  cod.  Serv.,  Cord.,  Lind.,  Littr.;  —  h  ante  vdta/rK 

5T  autem'  S^t-^2  » 

&  riM  Um.  0,-r,^ 

C.  Littr.,  rexoCms  vulg.,  sed  cod.  A.  om.  participium ,  n 
ante  itrri»  eu  C.  dedit  Littr.;  -  It-am/mt*  tnr^,  mulo 
tamen  Parr.  recte  scriptum  ferunt;  —  §i-nieftuvv i  eoa.  o. 
in  marg.  «urt  rov  IxSvvcciAwfy,  quod  tamen  nullius  pretii, 

°  bsTrUi  Mih  J.pro«Ay<e;  —  Aotfo-Sftfood-*- 

l  «CTt  .Tp/te  vulgo,  r, ii» 


—  666  — 

,  0]/  .Mi  xapSapodpoov  "aov  xal  mpyavou  cardamomi,  rutae  et  cumini  Aethiopici  parem 
Mi  xu/ilvov  AMio-nxov  rpl\pag  xal  Stelg  modum,  haec  trita  vino  macerata,  ieiunae  potui 
rfyp  SISov  mstv  vljari  '  vnjxivk  xal  otrtav  exhibeto  frequenter  et  cibis  abstineat.  Si  in  partu 
“H>  iv  roxcp  xdSapaig  h)  drok-  purgatio  copiosa  decurrat ,  uterus  contrahitur  et 
«  {j  tortpi  %w£kxserpU'  xal  v/  xbtmg  xal  vesica  et  intestinum  et  neque  stercus  neque  uri- 
rblnepov  xal  obre  rb  kbxptov  xari%omi  nam  continent,  sed  emittunt.  Ova  igitur  sorbenda 
oiiTe  rd  oSpov,  «r  potevrai  Si-  $  a,  ouv  poQrtv  dato  et  panem  subcineritium  edendum  et  quae 
Sffou  xal  kprov  iyxputytyv  rpdfsiv  xal  oio -<xa  scripta  sunt  reliqua.  Si  quae  adhuc  in  partu 
Xoira  yiypa-rrai.  "Hv  Si  §  iv  r 6xtp  iouaa  est,  sicca  fuerit,  nec  nisi  aegre  humectetur, 
xal  S6<rixfiog,  ikaiov  i rtveiv  xal  xar-  oleum  hibendum  et  loci  oleo  calido  perfun¬ 
do;,,»,  r'a  %apta  ikaicp  6epfiip,  Ij  poakd-  dendi  aut  malvae  decocto  et  cerato  liquido  illi- 
ytfg  liSan,  xy pary  re  uypijj  Sia%pkiv  xal  nendi,  adeps  etiam  anserinus  cum  oleo  infunda- 
ly%UT0v  ypivop  akaQa  %iiv  ikatcp.  *Hv  Si  tur.  Sin  autem  parere  nequeat,  resinam  aut  cu- 
fiyj  SCnfTai  rtxreiv,  bxoSufita  farlvifv  Ij  x6-  minum,  aut  pini  corticem  ad  suffitum  adhibeto. 
/tivov  Ij  rlruog  ’  Qkoiiv.  "Ama  Si  olS^poaru  Qui  in  partu,  aut  ex  partu  uteri  tumores  fiunt, 
ylyvsrai  uarepixd  iv  -rdxcp  Ij  ix  v6vou,  ob  eos,  uti  medici  faciunt,  constringere  non  opor- 
%pij  arCQeiv,  oia  olhpfpol  xoiiouar  '  (pdppa-  tet;  verum'  haeo  medicamenta  sunt  praestantis! 
xa  Si  rdSt  dpiara  n poaQipetv,  xC/uvov  sima,  quae  adhibeantur:  cumini  Aethiopici  quan- 
AlOlomxbv,  Strov  r  olat  rpial  SaxrCkouri  xal  tum  tribus  digitis  continetur,  et  anethi  et 
' dvijaou  xal  asaihog,  ykuxuaiStfg  yyipapoi-  seselios,  radicis  paeoniae,  aut  etiam  seminis 
Sog  {jpiim  rijg  plfyg,  Ij  xal  rou  axippiaTOg,  concham  testae  maioris  dimidiam.  Haec  ex  vino 
ravra  iv  ohtp  ksuxip  l)Su6Sficp  pidkiaTayljim  albo  grati  odoris  ieiunae  praecipue  exhibeto. 
SiSSvar  I)  SaOxov  plfyv  A Wiomxou,  aitreki,  Aut  dauci  Aethiopici  radicem,  seseli,  paeoniae 
ykuxvalSifg  pl^av  rov  airrbv  rp6 vrov  ■  Ij  It-  radicem  ad  eundem  modum.  Aut  hipposelini 
mtreklvou,  Ij  Sauxou  AWiotixcu  xapvrbv  cbcaO-  aut  dauci  Aethiopici  semen  eodem  modo,  aut 
Tug  • xptjb/aou  plTav,  Ij  xupolvou  AlSioon-  crethmi  radicem,  aut  cumini  Aethiopici  qua- 
xou  'At nxbv  rerpd(3okov,  Ij  trirepi,  dvqoov,  tuor  Atticorum  obolorum  pondus.  Aut  piper, 
Savxov,  dxriijg,  ykuxudSyg  ‘ pl^av  iv  oivtp  anethum,  daucum,  sambuci,  paeoniae  radicem, 
Tpljieiv  xal  SiSivat  rlveiv  Ij  ptupriSdvou  xka-  haec  ex  vino  albo  trita  propinato;  aut  myrti- 
vla  S6o  i)  rpla  xal  xOpuvov  AlSi onxov,  yku-  dani  duos  vel  tres  surculos  et  cuminum  Aethio- 
xuslSifg  pl^av ,  Ij  xal  klvou  ‘axip/ia,  8  xal  picum  et  paeoniae  radicem,  aut  etiam  lini  se- 


—  566  — 


rk  xatSla  fflttcdtra  ipapil^oucri,  giiv  i ’pov  men,  quod  etiam  tussientibus  pueris  in  cibo 
bxrou  Xsxtfa  %bv  mprdpo cp  xeQpuy/iivtp.  "Hy  exhibent,  cum  ovi  assati  vitello  et  sesamo  torre- 
'  sr aiSoOraip  aQ$gt  rcc  alSbta,  ApoCySaXa  facto.  Si  puerperae  pudenda  ulcere  superfi. 
rptyag  xal  (lobq  fMeXbv  Iv  Mari  tyeiv  xal  ciario  laborent,  amygdalas  tritas  et  medullam 
aXvjrou  ipifiaXdv  a/iixpbv  Siaypkiv  ra  alSola  bubulam  aqua  decoquito  paucaque  farina  iu. 
xal  SiaxXOYmv  rfp  Mari  rcp  Axb  rav  piOprav.  iecta  pudenda  illinito  ao  myrtillorum  decocto 
eluito. 

Ae'.  Nuy  <F  ipta  ApiQl  Xoyeiav  xal  rav  85.  Iam  vero  de  puerperii  purgamentis  et 
puri  rbv  '  r bxov  Wiirav.  "Orav  yuvaixl  lj  quae  post  partum  prodire  solent,  nobis  est  di¬ 
ra  Ao%£i *  ptij  xaOapby,  i)  r'a  ixipiljvia  ptij  cendum.  Ubi  mulieri  aut  puerperii  purgamenta 
”j>,  9  xal  fj  iiaript/  exfypij'  bSbvtf  Z%ei  non  expurgantur,  aut  menses  non  eunt,  aut 
rijv  belpi/v,  xal  robi;  piiv  xeve&vag  xal  (Sou-  induratur  uterus,  lumborum  dolor  adest  et 
jJ lava;  xal  pjuppobg  xal  x 6Sag  AXytsi  xixp&g  laterum  quidem  inanitates,  inguina,  femora  et 
xal  i )  yaarvjp  ixalpsrat  xal  <pp7xai  Sia  roS  pedes  acerbe  dolent,  venter  attollitur  et  hor- 
c&puvrog  Siataroun,  ix  <52  ruy  rotobrav  xu-  rores  per  corpus,  cum  impetu  erumpunt,  ex 
psrol  yiyvovrai  b%teg.  'Tadri pv,  !jv  piiv  dxu-  his  vero  febres  acutae  oriuntur,  Hanc,  siqui- 
pog  J,  Siairdv  kourpom,  A ixalvsiv  St  xal  dem  febris  expers  sit,  balneis  curato,  caputque 
rv/v  xsQaXijv  tXata  Av6w$  ■  UlpBiv  St  piaXa-  oleo  anethino  illinito.  Malvae  decoctum  et  in 
yyv,  xal  iXaiov  xCxpivov  tg  rb  Map  iy%t-  id  affusum  oleum  cyprinum  ad  insessum  do- 
eiv  xal  iyxaMQMat  xapyyoptx 5>g  ■  h  xd-  loris  leniendi  gratia  adhibeto.  In  omnibus  au- 
<T{ pai  Si  rijjri  voCaOiai,  itp’  &v  xupfy  Apljyet,  tem  morbis,  in  quibus  fotus  conducit,  praesti- 
dpostvov  Mrspov  yptsMai  •  Xtxa  ■  fjv  Si  xOp  terit  post  fotum  pingui  aliquo  perungi  At  si 
£%{),  A ourpav  Axt%ea6ai-  ‘  xuptdv  Si  xal  febris  detineat,  a  balneo  abstinendum,  fotibus 
%A tdepcari  rv\v  vsiaipav  yaaripa  xal  rijv  autem  et  tepefacientibus  imus  venter  et  lumbi 
brCpbv  SepaxeOeiv  ■  SiSbvai  Si  xIvbiv  rav  Qap-  curandi.  Ex  medicamentis  autem,  quae  ad  ute- 
pidxuv  rav  uerspixuv,  xapapdtsyovra  fj  rijg  rum  faciunt,  quaedam  potui  sunt  exhibenda, 
avfxyg  rav  ipav  !j  rou  ‘  xaar oplou  •  pisrci  ’  Si  admixtis  sepiae  ovis  et  castorio.  Deinde  fari- 
poQisiv  SiS6vat  dXtprov  %bv  xv/ydvip  ilpSbv  nam  cum  ruta  coctam  aut  ptisanae  succum 
i)  xnadvtpg  %vX 6v.  sorbendum  dato. 

Xq'.  ”Hy  Si  yovaixl  pura  rou  xatStov  iv  86.  Si  vero  mulieri  una  cum  puero  in  partu 
rip  r6xcp  pti)  ty  rb  iiypdv  dg  %ptp,  aXXa  humor,  ut  convenit,  non  effluat,  sed  minus, 


—  567  — 


u£ov,  /ti»  &  T\ ?  xs0ct^  £%»  Sypiv 
*rj  UfMi  elpuaBiv,  iv  r6xep  xal  orplv  iXt- 
ys'  *i0*A*Ay$«/  ■  fr'  #'%'■  rty  ™Mt* 
&},%}  ivreiSdv  euQijj,  ‘Siarapdgei  ai>- 
T^y  mi  oii%l  rSppa.  T iptapieiv  Si  &?  fti) 
ix  toOtou  Sidppota  imysvoftivif  adputrt  0\aS- 
pap  Z%ovti  xovijrsi  puv.  "Hi/  Si  ivti  xe0a- 
AS?  iMi»  T°  pti/JM  ii  ri/v  A oyefyv  xdOap- 
m  rpary  xal  sroAAd  cuSfo  fytfief  tjv  Si 
jUov  rou  /terpiou,  /tefaSaiveiv  ■  ijv  Si  ii 
rt\v  XQiiJtfv ,  fairipy  dv  ij  igoSoi  rtp  xai- 
Siip  yivotro.  Ei  Si  i j  xdSaprii  rij  yuvaixi 
iSlytp  yopiet,  *6voi  kdQrai  Icyiiphi  'reti 
}^(mi  ro  xal  riv  a/tCpl  rd  alSota  vcdvra 
%dpov  xal  olSisi  xal  oi  pufpol  vriftvrpavrai 
xal  ix  rou  cr6/taroi  xal  ix  r&v  pivtiv  piet 
Qkiy/ta  ’  uSapii  xal  dA yiet  xeQahijv  xal 
rvp  £%£i  xal  Qptxyt  xal  ‘oi  iSdvrei  fipO- 
%outn  *  xal  dif/u%£ei  xal  y  yaarijp  oi 
trsyvii  lorat  xal  ij  xOrrti  xal  r&ft/tara 
ivaSiviet  xal  FoQoeiSii  opft.  Yuvaixi  Si  ix 
rixou  ioCatp  'jjv  i j  xdSaprii,  ivrijv  itp,  ’  ft) 
sii/tapiai  xapiip,  o  Ia  r&v  /tyrpiav  iv  QAo- 
yitip  yevoftivuv  xal  rou  trrd/taroi  r (piav 
pJisavroi,  —  vreptiSvourai  Si  6  <rr6fta%0i 
rou  alSoiou  fterd  rd  vratSCov  TOrftrarSai  rijv 
iK%<Apwiii ,  —  ‘ijv  Si  ro&rav  n  Jj,  ot>  %o- 
pfaet  oi  v/  xdSapaii •  *  Ijv  Si  ptip  xaptip, 
Iju/tlifoerai  Siars  puv  iruperaimv  xal  0pl- 
V  lyoiv  xal  rijv  yarripa  pisyd^v  sTvai  ■ 
9*  Si  “0a6<jyi,  akyiti  vrdv  rd  c&pta,  ptd- 


Litt ~  ’rn^n‘  f«*0  *wfa)  vulg. ,  imim  C.  t. 


si  quidem  caput  in  se  humorem  calore  attra¬ 
ctum  contineat,  in  partu  et  paulo  ante  caput 
ei  dolebit;  quodsi  cumulatus  in  ventrem  ve¬ 
niat,  ubi  commotus  fuerit,  ipsum  conturbabit, 
nihilque  amplius.  Succurrendum  autem  ut  ne 
corpore  male  affecto  succedens  inde  alvi  pro¬ 
fluvium  ipsam  affligat.  Quodsi  ex  capite  delata 
fluxio  ad  puerperii  purgationem  se  convertat, 
multaque  defluant,  melius  habet;  si  vero  plus 
aequo,  diligentem  curam  adhibeto;  sin  ad  ven¬ 
trem  se  convertat,  facilior  utique  puello  ex¬ 
itus.  At  si  parca  purgatio  mulieri  procedat, 
vehemens  dolor  lumbos  occupat,  omnesque  par¬ 
tes  pudenda  complectentes  et  caput  intume¬ 
scunt  femoraque  inflantur,  ex  ore  et  naribus 
pituita  aquosa  effluit,  caput  dolef,  febris  et 
horror  detinet,  dentes  fremunt,  animo  linqui¬ 
tur,  venter  et  vesica  ei  constringuntur,  ocu¬ 
los  obvertit  et  caliginosa  cernit.  Mulieri  vero 
si  ex  partu  purgatio  cum  fluat  non  facile  proce¬ 
dat,  quippe  utero  incenso  eiusque  osculo  clau¬ 
so,  —  contorquetur  autem  pudendi  orificium 
postquam  foetus  egressus  sit;  —  si  quid  horum 
acciderit,  purgatio  ei  non  procedet;  —  quodsi 
non  fluat,  fiet  ut  febricitet  et  horreat  et  venter 
magnus  fit;  —  quodsi  eam  attingas,  dolet  toto 
corpore,  praecipue  vero  si  ventrem  attingas,  in- 
terdumque  oris  ventriculi  morsu  tentatur  et 
lumbis  dolet  et  cibi  aversatio  et  vigiliae  et 
corporis  compunctio  infestant  Deinde  quinto 
aut  septimo  die  quandoque  venter  conturbatur 


—  568  — 

ktsra  S'vjv  'rif?  yasrpog  tpafoys,  xai  xap-  et  nigra  snbindeque  admodum  graveolentia  de- 
Sidaaei  dkkors  xai  dkkore  mi  ‘n )v  beCpiiv  mittit  et  urina  qualis  asinina  redditur;  quae  si 
srovfo;  mi  W*  mi  dypuervip  mi  vuyp.bg.  subeant,  melius  illi  esse  videtur  curaque  adhi. 
"E reira  $pdpv  rtpx r»  I)  tfiSbpn  i™  brs  bita  brevi  convalescit,  alioqui  in  periculum 
ij  xoikip  rapdaaerai  mi  iiTO%aptei  ptkava  veniet  ne  vehemens  alvi  profluvium  succedat, 
mi  xdxoSpa  xdpra  akkore  mi  dkkors  et  puerperii  purgamenta  in  occulto  delitescant. 
mi  dg.bveiov  oSpov,  xai- ijv  &r iMf,  Soxtei  At  si  venter  ei  non  conturbetur,  neque  pur- 
oi  fytrepov-  eheu  xai  *  pckeSaivoptvp  iv  rd-  gatio  sponte  prodeat,  neque  ei  cito  convenientia 
%ei  Ciyii/g  ylyverar  tjv  Si  pvi,  xivSuveiaei  adhibeantur  remedia,  tempus  autem  procedat, 
Siappofyg  ai/Tij  }<7%uppg  !  'bruntmOmK  mi  rd  a  multis  commemoratis  affligetur,  quibus  aece- 
koyjld  oi  ‘  xexpO^etoai.  "Hi/  Si  t/  xotkfy  det  ut  in  periculum  veniat,  ne  ’velut  plumbum 
oi  p)  Tft-pdamfrcu  potit  ij  xdbapoig  %ap ir)  livescat ' et  in  aquam  intercutem  incidat  eique 
abroparp,  p*lSt  pi  xpoafptpprai  iv  rd%ei  umbilicus  ab  utero  sublatus  prominebit  et 
rd  imrijSeia,  o  Si  %p6vog  ecpotip,  nigrior  quam  circumambientes  partes  evadet 

Tokkd  rd  a-poeippptva  xai  ieri  roOroisi  xiv-  Quae  ubi  evenerint,  superesse  mulier. non  po- 
SuveOau  xekiSvvi  ysvitoat  ug  pbkifiSog,  mi  terit;  pereunt  autem  aliae  alio  tempore,  prout 
tiSepuSijvai  xai  6  bp<pakbg  '  ixrrijaerai,  dei-  corpus  et  affectio  se  habet;  plerumque. tamen 
pbpevog  uerb  rdv  pp rptov  xai  fora;  pekdv-  primum  ac  vigesimum  diem  non  excedunt.  At 
repog  tuv.  x £pi%.  Kai  ivrijv  raura  ytvprai,  si  illi  vel  per  medicamentum,  vel  sponte,  pur- 
bi>%  oiy  re  ‘  hrai  repiyevtaSai  p  yuv tp  6vtf-  gatio  eruperit,  —  id  enim  etiam  usu  venire 
axoufft  Si  akkat  akkcp  %p6vo> ,  'bxag  '  dv  solet,  ubi  uterus  a  sanguine  cum  impetu  dere- 
xai  rd  rou  a&parog  i%aai  xai  ra.  rifc  vrd-  pente  confertim  delato  os  relaxarit,  —  graveo- 
6pg,-  '  piav  Si  xai  eixoai  tjpipag  oi/%  i/erep-  lentia  et  purulenta  repurgantur  interdumque 
tddkkoum  dg  iri  rb  1  wkiov.  "H v  St  oi  jayijj  etiam  nigra,  tumque  melius  erit  et  adhibita 
ij  xdOaprtg  eire  xai  berb.  0appdxav ,  e’ire  cura  convalescit.  Ulcera  autem  in  utero  etiam 
xai  abrofidrp ,  —  ylyverai  ydp  xai  rouro,  oriuntur,  putrefactis  nimirum  puerperii  purga- 
ijv  %akdsan  rb  tsrbpa  ai  pprpai  "  (Siatoel-  mentis.  Quae  si  oboriantur,  maior  cura  adhi- 
aat.  bxb  rou  alparog  dktag  i^aerivpg  m-  benda  erit,  ne  ulcera  illa  increscant  et  com- 
rektovrog,  —  deroxabaipsrai  SOaoSpa  mi  putrescant;  periculum  enim  est  ne  moriatur  aut 
erudSea,  for;  S'.'6re  xai  ptkava,  xai  fatre-  sterilis  evadat.  Si  vero,  ulcera  in  utero  sint, 
pov  fora;  xai  pskeSavSeiaa  ‘‘ uyiaivsi.  Tiyve-  haec  signa  sunt:  cum  procedit  purgatio,  velut 


rai  Si  xai  ?Axs«  iv  rijffl  p^rpip trt,  oTa  rav 
Aovfto  saxivrav  xai  ijv  yivt/rai,  x Movop 
JkeS&m  Seijeerai,  bxap  pj  oi  r a  'ikxsa 
utycika  mi  ayxsSovtiSea  irrar  xivSuvop 
<yap  ixobaveh,  ij  H0opov  yeviaScu.  Zypijia 
$  rxura  ytyverai  ijv  ikxea  ivijj  •  ixi/v  %a>- 
pty  ij  xabaprip ,  Soxiei  &p  ixavbia  Sik  reo v 
pyrpiav  livat  xai  xOp  piv  Xci^erai  ’  xai  rijv 
xoikbjv  akyiet  ixa0afc.il/>)  ro  xar a  rou  bp- 
(fa\oO,  iip  O-xiop  xaSapoZ  veup&Seoi  si  6U 
yoi;'  ixeira  bSCvai  iryupal  cLkkore  xai  SLk- 
Xots  ipxixrovm  ip  rap  p<\rpap  xai  xopsrbt 
hri  '6ts  xpbp  %eipa  fSXyxpbp,  ml  SLXXote 
xai  cIXXotc  uxoxaxoijbea  %apiei  ra  Ao %eia  , 
xo&Sia,  SOaoSpa-  raura  rk  Otjftfpt  iert, 
tjt  ekxea  y  iv  rym  pijrpyn,  xai  Sierat 
xokkyt  ‘  pekeSkvyp.  "Hi/  Si  >)  xdSapaip  i) 
Ao%£%  rap  piv  xp&rap  ifpipap  rpslp  Ij  ric- 
eapap  yjapyoy ,  ixeira  '  S'  axokijrai  iga- 
xlvyp,  xk<s%et  xabffpara  ry  xporipy  kSek- 
0ia ,  ijocova  Si  ■  xai  Hjv  ptraxlxry  i)  vou- 
eop,  ip  riiurb  peraxereTrat  ■  %povty  Si  xai 
^XifXporipy  larai  ryp  xpcriptji.  A mrapivy 
Si  i)  yvvlj  xepiyiyverai  {jv  kppoi  psksSal- 
njrai.  ‘ ' Ap0i  raCryp  rvfp  voCaou  &Se  l%si. 

A£'.  "Hv  Si  ix  *  rixou  pi,  xaSapSy,  oUiei 
i ')  yaari\p  xai  b  rxki/v  xai  rk  rxikea  xai 
xup  l%si  xai  $iy  op  kap/Savsi  xai  bSOvai  ata- 
ffO utsi  xpbp  rap  lipiap,  iari  S"  bre  xai  xpbp 
ra  cxkky%va  xai  ’  axo0O%si  re  xai  Ru¬ 


spinae  uterum  pervadere  videntur  et  febris 
eam  prehendit  et  ad  tactum  venter  dolet  parte, 

in  nervo  contigeris.  Deinde  vehementes  in  ute¬ 
rum  dolores  subinde  incidunt  interdumque  fe¬ 
bris  ad  manum  mitis  et  quandoque  deferuntur 
puerperii  purgamenta  maligna,  purulenta  et  gra¬ 
viter  olentia.  Istaque  signa  se  produnt,  si  ul¬ 
cera  in  utero  fuerint,  magnaque  cura  indigent. 
Quodsi  puerperii  purgatio ,  primis  quidem  tribus 
aut  quatuor  diebus  prodierit,  deinde  derepente 
supprimatur ,  m  similes ,  sed  minojes  quam  su¬ 
perior  affectiones  incidit  eandemque  morbus 
subit  commutationem,  diuturnus  tamen  et  pri¬ 
ore  lenior  erit.  Recte  autem  instituta  victus 
ratione  mulier  superest,  si  cito  eius  cura  susci¬ 
piatur.  Ac  de  hoc  morbo  sic  se  res  habet. 


37.  Si  vero  ex  partu  non  purgetur,  venter 
intumescit  et  lien  et  crura,  tum  febris  detinet 
et  rigor  prehendit,  dolores  ad  lumbos  irrumpunt 
interdumque  etiam  ad  viscera  et  animo  linqui¬ 
tur,  pulsus  debiles  sunt,  interdum  vero  etiam 


—  570  — 


ypol  Pbi%pol,  ZanS^ire  xal  igteg,  <2AA or' 
aeip6pcem,  <7AAor’  iWelxovreg.  Taura  xd- 
<*%ei  apxophw  rijg  '  vofaou  ■  vjv  Si  xpoti y 
tou  %p6vou,  '  oi  x0x\ oi  rou  xpoa&xou  IpuOpol 
ylyvovrai.  " Orav  &Se  SiSSvat  xouQa 
Siria-  x!ji/  hpya,  Qdp/jcaxov  xlaai  xdra- 
yjv  ptiv  %oAcMV«  J,  8  n  %oAjv  xaialpei,  Ij» 
Si  0\eypi*ar&Syg ,  8  n  (phiypia  ■  /aera  *  Si 
xupiijcat  rag  bcrtpag  eO&Seai  xal  xpoaSelvai 
fta\6axr^ptov  ry/v  tuxipyv.  "Hv  Si  arepeiv 
y  rd  crdpea,  xupiyjv  axaaav  iipiipyv  xal  rd 
/xaXSaxrtfpia  xpocndivai  ■  ixeira  koucat  6ep- 
pccp  uSan  xal  ivnUvai  roi/g  fioM(iSoug  ■  peer- 
ixeira  Si  akbg  %8i /Spoug  xal  aptOpvav  ig 
rpuxlov  axoSfjcag  xal  ry/v  xlcaau  ri/v  i06iiv 
iv  elplcp,  y/SOcpiara  gupifilgag,  laov  ixdcrou, 
i roiisiv  laov  ‘  xv/xlSt  cpuxpij-  xpoaxelada  Si 
i/fiipiv  xal  ed0p6vifv-  perci  '  Si  Siafaxelv 
tffiipag  rpelg  xal  xupiyjaai  rolai  aiirolar 
xpoanSivai  Si  xal  xdxxoug  ixhitpag  daov 
S6o  xdciag  *  xexipiog  rp(0ag  A  eia,  xapapl- 
%ag  ?A aiov  AlyOxnov  A euxdv  xal  pcOci  &g 
xdWiarov, '  ipxX&aag  iv  elplcp,  *  xepiei.1% ag 
xepl  xrepdv,  '  xpoarMvai  iipipifv  xal  ei>0p6- 
vyi i,  xal  tfv  coi  Soxit)  xsxaddpdai,  dpeivov 
idv  Hjv  Si  Soxiy  "in  Sieo&ai  xa6dpaiog, 
SOo  ij/iipag  Siai-ixelv  xal  aung  rd  i-iiv  rij 
cixOif  i\pipv\v  xal  ei>0p6v>fv  xpoon&tvar  xd- 
xeira  viraxov  xal  pdStvov  'ikam  ag  edaSi- 
crarov  xal  ikdQou  criap  rv/t^ag  iv  elplcp 
xpoanUvai  plav  yjpcipyv  xal  XoCetv  xoXXcp 


acuti,  modo  elati,  modo  deficientes.  Haec 
ineunte  morbo  patitur,  procedente  autem  tem¬ 
pore  genae  rubescunt.  Quibus  ita  habentibus 
cibos  leves  exhibeto  et  si  quidem  turgeat,  me¬ 
dicamentum  per  inferiora  purgans  propinato 
si  biliosa  quidem  fuerit,  quod  bilem  purget” 
sin  autem  pituitosa,  quod  pituitam;  post  vero 
utero  fomentum  ex  odoratis  adhibendum  et  in- 
terdiu  emolliens  in  subdititio  apponendum.  At 
si  durum  fuerit  osculum,  per  totum  diem  fo¬ 
vendum  et  emollientia  supponenda,  dein  calida 
lavandum  et  fistulae  plumbeae  imponendae.  Post 
haec  vero  salis  grana  et  myrrham  in  pannicu¬ 
lum  lacerum  illigatam  et  picem  coctam  in  vel¬ 
lere  exceptam  admistis  aromatis,  ita  ut  par 
cuiusque  sit  modus  et  parvae  gallae  magnitu¬ 
dinem  aequet,  per  diem  et  noctem  supponito. 
Deinde  vero  intermissis  tribus  diebus  ex  iisdem 
foveto.  In  subdititio  vero  etiam  decorticata  grana 
peperios,  quantum  ad  duas  potiones  satis  erit, 
tenuissime  trita,  oleo  Aegyptio  albo  et  meile 
quam  optimo  admistis;  hoc  lana  obductum  et 
circum  pennam  involutum  toto  die  ac  nocte 
supponito.  Et  si  tibi  purgata  videatur,  sinere 
praestiterit;  sin  adhuc  purgatione  etiam  indigere 
videatur,  duobus  intermissis  diebus  rursus  me¬ 
dicamentum  ex  cucumere  sylvestri  per  diem  et 
noctem  supponito;  deinde  netopum,  rosaceum 
odoratissimum  et  cervi  adipem  liquatum  per 
diem  unum  in  vellere  subiicito  et  calida  co¬ 
piosa  quam  blandissime  fieri  poterit  lavato. 


-  571  — 


touf,  £>g  oT6v  re  %  ‘  ebpevicrarov  ■  xaSap- 
JpldCi  Si  abrixa  xai  $ep/i$  xatypuphy  r d 
i/t0)  'rd  sr oveC/ieva  %apia  ivaXet0ic6 S> 
rbcrbpea  r&v  paprpiav  %v\ vekp  erian  xal 
epUipvy  xal  farivy  %hapip  xal  QdXreiv-  x\6- 
fera  Si  rdg  ucrtpaq  '  ohcp  xal  rtp  vapxic- 
slvcp  iXaitp  r$  ucrepafy-  Sjv  Si  fiit  $  vapxle- 
sim,  olvcp  pedvcp-  raura  bxag  coi  npb  rS>v 
in^viav  yfiipip  fuy  npdcSev  rez-oifjcerui. 
’Eari ]v  Si  rd  impervia  ytvyrai,  rdg  peiv  iv 
i ip%ijt  tf/iipag  'rpeig  rpifiouca  ‘  fiiXav  rb  x6- 
rpiov  xxi  di.bg  %6vSpov  im%taoa  elpicp  dva- 
0op6t;xr  ‘rouro  iv  rCp  crb/zan  i%i ra  in' 
bSJyov  xxi  vijcrtg  ohov  axpt/rov  eiidSea  itrip- 
poQetru.  'En^v  Si  naCc^rai  ra.  impiijvia, 
n )v  ijpeSpyv  rb  tpiiv  ry  yX<j%avi  ’  npocndeica 
srpbg  rbv  dvSpa  ha-  xljv  iv  yacrpl  c%%,' 
iryivig  ylyverat.  J.irlom  Si  %p^c6a  iv  r\ j? 
xaddpci.  Upbg  roOrom  dpijyei  tyeiv  rv/v  Xi- 
iib^acnv  xal  %u/x(t,(cyeiv  xpaaa  xal  cxdpoSa 
xal  xpdpo/Sttv  xfjxxavd.  re  xal  rbv  yukbv  po- 
Qeira-  rolci  S’  dXXoici,  SaXaccioici  pcaXXov 
!)  xptaci  xpfcSu  •  ruv  Si  yXoxdav  elpydcOa 
xai  iXaiypuv  xiveiv  Si  alel  vvjcrtv  rb  dnb 
ryg  SaiSog,  icr ’  dv  xadaipyrai ,  iv  Si  roTci 
irifiyviotci  pidXa  mvira. 


Xy’.  "Hk  ii  bXiya  iXaccova  rov  Siovrog 
XuPfay  ’  rd  Xo%e1a,  ofa  r&v  pujrpduv  cre- 


Simul  atque  vero  purgatoriis  et  calida  circum 
partes  affectas  expurgata  fuerit,  anserino  adipe 
et  myrrha  et  resina  tepida  uteri  osculum  illi¬ 
nendum  et  fovendum.  Postero  vero  die  vino 
et  oleo  narcissino  uterum  eluat;  quodsi  narcis¬ 
sinum  desit,  vino  solo.  Haec  autem  uno  die 
ante  mensium  decursum  tibi  facienda.  Ubi  au¬ 
tem  menses  decurrerint,  primis  quidem  diebus 
nigrum  aeris  tritum  affuso  salis  grano  lana 
exceptum  osculo  uteri  paulum  contineat  et  vi¬ 
num  merum  odoratum  ieiuna  insuper  sorbeat. 
Uno  autem  post  mensium  cessationem  die,  sup¬ 
posito  medicamento,  quod  ex  pulegio  confici¬ 
tur,  virum  adeat  et  si  conceperit,  convalescit. 
Cibis  autem  in  purgatione  utatur.  Insuper  pro¬ 
dest  mercurialem  coquere  et  admiscere  porrum 
et  allium  et  brassicam  et  granum;  et  succum 
sorbeat.  Reliquis  vero  marinis  potius  quam 
carnibus  utatur;  dulcibus  vero  et  oleosis  absti¬ 
neat.  Ieiunae  autem  semper  bibendum  quod 
ex  taeda  comparatur,  donec  expurgetur,  idque 
profluentibus  mensibus  multum  bibat. 


88.  At  si  mulieri  paulo  parciora  quam  con¬ 
veniat  puerperii  purgamenta  ferantur,  quippe 


—  872  — 


vo<sr6pav  iouoiav  xal  xapearpappivav ,  i)  angustiore  uteri  osculo  et  perverso  utero,  aut 
tou  alSolou  ixipepux6T0g  xdpra  6x6  0Xey-  aliqua  pudendi  parte  propter  inflammationem 
pactys,  i  yuvi/  xupeTalvei  igiag  xal  xap-  valde  connivente,  graviter  febricitat,  oris  ven- 
Stfaaei  xal  dXyiei  rd  o&pa  srav  xal  o(pa-  triouli  morsu  et  totius  corporis  dolore  vexatur 
Sd^ei,  xal  is  Tct  &p&pa  T&v  %eipdv  xal  tuv  et  prae  angore  stare  loco  nescit,  ad  brachii 
sxeXiav  xal  Tijg  it vQCog  i )  iSuvvf  QoiTp,  xal  rum,  crurum  et  lumborum  articulos  dolor  in- 
riv  ipQl  T)jv  Seip^v  '  yfipov  xal  pd%iv  xal  gruit,  isque  loca  quae  sunt  circa  cervicem  et 
fdoufSCivag  iXyijaei,  xal  axparia  riva  ruv  spinam  et  inguina  infestabit  et  nonnulla  cor- 
f teXiav  tou  a&paTOg  yevijaerar  SxeiTa  xup  poris  membra  ad  motum  impotentia  reddentur, 
i faepatov,  (pplxij  xctvu  Qaveptj'  ipiouai  Si  Deinde  remissa  febris  et  horror  admodmmma- 
xal  QXeyfiar&Sea,  xixpd,  Spipia.  K al  dp0l  nifestus.  Vomitione  autem  etiam  pituitosa,  amara 
rvjtrSe  &Se  e%er  xal  ol  gopPitreTai,  ijv  pe-  et  acria  reiicient.  Et  haec  quidem  ita  se  ha- 
XeSalvjTai,  uyiia  yeviciar  l)v  Si  pi[,  %a-  bet;  eique  continget,  si  ei  diligens  cura  adhi- 
tyv  xal  axparia  ruv  peXiav  yevioiai  tou  beatur,  ut  ipsa  convalescat,  alioqui  ut  claudicet 
a&paTOS ,  —  clQopog  ‘Si  o£>  xdvu.  "Hv  ‘Si  et  corporis  partes  ad  motum  impotentes  red- 
al  pvjTpai  iXxaUam  xal  T&  \o%ela  pi  sr a-  dantur;  —  sterilis  vero  non  facile  fiet.  Si 
pf %pi,  xdvTa  piv  xovijaei  xal  ijv  pii  -  ulceratus  quidem  uterus  fuerit,  neque  puerperii 
peyaXaij  TaiXxea,  peXeSaivopivy  iv  T&%ei  purgamenta,  ut  decet,  procedant,  omnia  eam 
uyialvei.  Xpii  Si  n)v  piv  peXlTv/v  clt pexius  affligent  et  nisi  magna  ulcera  fuerint,  cura 
xoieeoSai  4  t&v  eXxiav  T&v  iv  rijoi  p^rpyei  •  adhibita  brevi  sanitatem  recipit.  Ulceribus  au- 
&re,  ydp  iv  axaXtp  iivTa  xal  eiexaioS^Ttp  tem  in  utero  obortis  exacta  et  diligens  cura 
xal  ’  veup&Set,  —  xoXX.d  Si  Ta  xotvuviovra,  adhibenda  est,  quippe  cum  in  molli  parte  et 
Ppiypa,  aTipayog,  yv&py, —  aitf-eTai  xal  bene  sensili  et  nervosa  exsistant,  multaeque 
xaxOTpoxiet  xal  ol>  faiStug  iMXet  tjuviivai.  cum  ea  partes  consensionem  habeant,  sinciput, 
EI  Si  ol  al  pijTpat  TTevioTOpoi  yevolaTO  stomachus,  mens,  —  augentur,  pravam  indolem 
xal  pii  xapayaX&oaoi  Ti/v  Xoyefyv  xaiap-  induunt,  nec  facile  sanescunt.  At  si  mulieri 
siv  xal  QXeypljvcm,  !jv  pi)  peXeSalvyTai  angustum  uteri  osculum  fuerit,  neque  puerpe- 
iv  Ta%ei,  xdvTa  piv  pdXXov  xovipsei  xal  rorum  purgationem  demiserit,  et  inflammetur, 
iSpi  xovv/pi  xal  olSluxerai  i  il-oSog  •  xal  omnia  eam  magis  affligent;  nisi  brevi  diligenter 
ijv  pi  (pXeypyvQOi  ai  pyrpai,  aMparov  curetur  et  teter  odor  inde  promanat  exitusque 
iijeiai  xax&g  ’  i^ov  xal  sr eXiSviv  iiv  I)  ’  ixo-  intumescit.  Quodsi  uterus  inflammatione  ten- 
peXaviov  SpopfioeiSig  xal  i\  yuvif  xafjalpexai  tatus  non  fuerit,  suapte  sponte  malum  exit 


673  — 


ri  Xo%ela '  few  S'  bre  obx  l%em,  dXXct 
rs  yuvaixl  Mvarov  cyfialvet,  e i  nq  iv 

ri%ei  QMfa  ™P01  $  T ^  ftaXBa- 

tei£-  Spteivov  Se  ‘xai  > iXucpibv  xoiijcar  (jv 
%  ebtjpteroq  v),  xai  iq  Ipterov  iyeiv  xpiccov 
$  ftoupieiv  xai  ISletv  rofrruv  Se  xaipbq, 
5«  Slot,  Sptcroq. 


M'.  ”Hi/  Sk  ix  r6xou  yuvi)  xabapSjj  bXlyip 
rUova  £>v%pi),  —  ylyverai  yap  xai  rouro, 
ei  al  re  piijrpai  ebpbcroptoi  yevolaro  xai 
tHv  <pXe/3tiv  Tiveq  xarappayiaci ,  ai  rel- 
vouct  ‘ix 1  rctq  ptijrpaq,  uxb  (Sfyq  rijq  l%6- 
Sou  rou  ept(Sp6ou,  'xuperbq  igsi  abrijv  Xe- 
xtbq,  Glppty  re  Sivit  xdv  ro  alipta,  hn 
Sore  xai  (pplxy  xai  acirlvf  xai  (SSeXCtjerai 
xdpxav  ‘xai  Xei rrij  ‘ierat  xai  dcOevvjq  xai 
%Xapi\  xai  ‘olSaX(oq,  xai  aair(sr  ijv  Si  rt 
tpayijl,  ij  s rlip ,  o !>  xiccerai  •  ivlyai  Se  xai 
xoiXly  xai  xijcnq  xarappjyvurai  xai  Qplxij 
eyjei  ptdXXov.  'AftQi  Se  raurtfq  SiSe  ?%£(. 

pt’.  ”Hv  S'  Ix  rbxou  *  ioOatp  gu/jtQpa%Sijj 
rt  rou  aiSolou,  —  i5<3ty  Se  xai  rouro  eTSov, 
tjv  kXxuUij  rb  cripta  rou  ’  aiSolou  iv  r6xtp 
jiixcbev  uxb  rijq  ij-iSov  rou  xaiSlou, —  ly li¬ 
vero  heX6v  n  <7tJ%  xai  icpXiypty ve  xcipra 
xai  ra  %elXea  uxb  rijq  QXey  ptdvcioq  i-uvi- 
xece  xpoq  cLXXyXa  xai  iXa(iero  ctXXjXav, 
&re  {/Xxaptiva  i6vra.  Kcti  ’  6lj-iq  ylyverai 
xai  '  ptbxyq ,  oq  clfiQa  ra  %e(Xea  "  l%ei  l-uv- 
Sljcaq ,  Ure  rijq  xatiapcioq  ctxoXeXaptptlv^q  ■ 


graveolens  et  lividum  aut  snbnigrioans  et  gru- 
mosum  exsistit  et  mulier  a  puerperii  purga¬ 
tione  expurgatur.  Interdum  vero  minime  exibit, 
verum  id  mulieri  exitium  portendit,  nisi  quis 
celeriter  venam  incidat,  aut  alvum  emolliat. 
Praestat  etiam  alvum  per  infusum  eluere. 
Quodsi  facile  vomere  soleat,  etiam  vomitus 
ciendus.  Satius  etiam  urinam  et  sudorem-  pro¬ 
vocare.  Atque  horum,  cum  res  postularit,  oc¬ 
casio  optima  est. 

89.  Quodsi  mulier  a  partu  paulo  amplius 
quam  par  sit  purgata  fuerit,  —  id  enim  etiam 
accidit,  si  uterus  lato  ore  fuerit,  'aut  ex  his 
venis,  quae  ad  uterum  tendunt,  quaedam  ex 
violente  foetus  egressu  perruptae  fuerint,  febris 
eam  levis  prehendit  et  calor  toto  corpore,  non¬ 
numquam  etiam  horror  et  cibi  fastidium  et 
in  totum  execrabitur,  extenuabitur,^  debilis 
erit,  ex  virore  pallescet,  intumescet  et  cavum 
nullum  capit;  si  quid  vero  comedat  aut  bibat, 
non  coquitur.  Quibusdam  autem  etiam  alvus 
et  vesica  cum  impetu  effunditur  et  horror  ma¬ 
gis  detinet  Ac  de  his  sic  se  res  habet 

40.  Si  vero  puerperae  pudendum  aliqua  ex 
parte  obturatum  fuerit,  —  quod  etiam  ipse  vidi,’ 
ubi  os  pudendi  ulceratum  fuerit  in  partu  per 
vim  egresso  puero,  —  aliquid  exoritur  super¬ 
ficiario  ulceri  simile,  .valdeque  inflammatur  et 
labia  ex  inflammatione,  cum  nimirum  exulce¬ 
rata  essent,  in  sese  concidunt,  et  mutuo  co¬ 
haerent.  Et  contactus  fit  mutuus  et  fungus 
utrumque  labium  occupat  et  connectit,  deficiente 
nempe  purgatione,  quae  si  procederet,  ulcera 


40.  5»  S’  -  llv «.]  S'  cod.  Si  nfci  -  Mx  cod. 
9.  Lite.,  hine  vul*.;  —  IrQwxM  J.;  —  ceteri  ijv  sA- 


_  574  — 


el  Si  l%6pee  tj  xaSapctg  oCtx  cLv  l/iuxASi]  r'a 
eXxea  •  vuv  Si  ixippzi  xal  m%6uerai  dX- 
Xoxbrtp  ■  capxt.  "lija&ai  oSv  dg  ra  iv  t$ 
dXXtp  cdpeart  xal  ig  itretXdg  otyeiv  ro  Si 
%aplov  Xetov  hra  xal  '  b/i6%poov.  K a\ 
(ppovrlcip,  sxa<r%e  v\  yuvij  rabrd  trdvra, 
&  mdcxouci  'at  ptvj  xa6aip6/aevai  rd  Ao %ela 
xal  irrl  roCrotct  tyXyet  to  dlSolov  xal  lpy- 
Xalpuaa  iyva  brt  ol  ^vverriCppaxro-  xal  el 
£0pace,  ‘ /ieXeSatvoft,£v>i  drrexaB^parb  re  xal 
Ce yti/g  iy ivero  xal  0op6g-  el  Si  /ai)  ipceXe- 
SMy,  fiySi  ol  {/  xdSapctg  ippdyv/  aCiToped- 
ry ,  ro  iXxog  ptiTov  irroivftse  dv  xal  feti 
dvetca  ixtySbveuce  dv  xapxtvo(tyvai,rcc  tXxea. 

pta'. '  ’E1  i'  bpwiefy  yuvatxl  %  Xo%£(if  xd- 
Sapctg  ’  ig  xe0aXviv  O&ptfxd  re  xal  vrveOpto- 
va,  —  ytyverat.  ydp  '  xal  rouro,  —  Bvtjcxavci 
troXX dxtg  aCirtxa,  Ijv  tcxyraf  el  Si  %t opiot 
xard  cripta  fivag  xaXug,  i^dvryg  y ty ve¬ 
rat  •  el  Si  bXlyov  v/  voucog  xPovla’r^P*t‘  V&- 
votro ,  xatsxot  dv  v\  yvvi/  bxota  elpyrat  d/iCpl 
rijg  rrapUvov,  fird  ’  hmptfyta  rrp&rov  (pat- 
vipeva  Ibpouce  dva  •  i Si  yuvi/  rrXiova  xpS- 
vov  vrepticrai  rijg  vrapShou  xal  /3Ai ixpSrepa 
ra  mS^feara  iterat  o i,  fidxP‘4  '  °  ^eeO- 

fiav  Stdrruog  yiyt/rat.  "Hv  Si  /ti/.  Xaffy  ol' 
> 'i  A oxeii  xdSapmg  ’ xard  rb  cripta,  dXX' 
dva  bppu^Bilca  rpdvryrai,  xexpbiperat  ra.  A o- 
XeXa  xal-  oit  %apijcei  xard  ye  Sixv\v  xal 
InroX^erat  xal  "  dcBpta  xal  vrXtjpov[i£- 


fungo  non  obtegerentur,  qui  iam  adfluit  et  alie, 
na  carne  incrassescunt.  Ea  igitur  velut  quae  in 
reliquo  sunt  corpore  sananda  et  ad  cicatricem 
perducenda.  Locus  autem  levis  sit  et  aequabilem 
habeat  superficiem.  Ac  si  animum  adverterit 
mulier  omnia  passa  est,  quae  patiuntur  quibus 
purgatio  ex  partu  defuit;  atque  insuper  pu. 
dendum  doluit  et  attingens  cognovit  occlusum 
esse;  et  si  edixerit,  cura  diligenter  adhibita 
repurgatur  et  convalescit  et  fertilis  redditur. 
Sin  non  curata  sit,  nec  sponte  purgatio  illi 
eruperit,  ulcus  maius  fiet,  et  nisi  in  meliorem 
conditionem  deveniat,  periculum  erit,  ne  car¬ 
cinoma  contrahant  ulcera. 

41.  Si  vero  in  muliere  puerperii  purgatio  ad 
caput  irruat,  thoracemque  et  pulmones,  —  .id 
enim  etiam  fieri  solet,  —  plerumque  confestim 
moriuntur,  si  illic-  detineatur;  at  si  per  os  aut 
nares  probe  prodeat,  incolumis  evadit.  Quodsi 
morbus  paulo  diuturnior  reddatur,  eadem  uti¬ 
que  mulieri  eveniunt,  quae  de  virgine  sunt 
commemorata,  cui  cum  primum  menses  com- 
paruerint  ad  superiora  cum  impetu  prosilierunt, 
sed:  mulier  diutius  supererit  quam  virgo,  eique 
leviores  erunt  affectiones,  quoad  pulmo  puru¬ 
lentus  evadat.  Si  vero  ei  per  os  non  prodeat 
puerperii  purgatio,  sed  cum  impetu  delata  sur¬ 
sum  vertatur,  puerperii  purgatio  in  occulto  de¬ 
litescet,  nec  pro  ratione  procedet,  tussis  et 
crebra  spiratio  eam  corripient  oppletoque  a  san- 


—  575  — 

u  toO  zvsi/iovog  i)zb  rou  aifiarog  zovfoei  guine  pulmone  latus  et  dorsum  magno  dolore 
*  j  zXeupbv  xdpra  xal  rb  pisrdQpevov  xal  affligetur,  et  cum  tussit,  sicca  tussis  erit,  alias 
8r«v  ‘ '&n&itse,->  ^Xore  Si  vero  spumosum  exspuetur  et  progressu  tem- 

tQp&Seg  zrbcsrar  rou  Si  %p6vou  zpoUvrog  poris  sputum  subnigrum  et  turbidum  appa- 
fr6at.ov  IziQaivSTai  iizoposXdvsov  xal  fio  As-  rebit,  et  pectus  calor  maior  quam  reliquum 
m\  TS  cTtjtisu  zvp  ’i%ei  toO  clXXou  <sd-  corpus  detinet,  cum  nimirum  ipsum  sanguis 
/utro;  ’zXtov,  ofa  rou  aifiarog  tisppoijvavrog  calefaciat.  Mulier  etiam  febricitat,  eique  alvus 
air6-  xal  zupsraivsi  i]  yovvj  xal  tf  yaatijp  adstringetur,  cibum  aversabitur,  insomnio  et 
oi  creyvvi  lar at  xal  folttjaei  xal  dypuzviSj-  fastidio  torquebitur,  neque  supererit,  sed  ut 
ce,  xal  pSsMZerai  xal  oi)  zepiylyverai ,  plurimum  intra  unum  et  viginti  dies  moritur. 


i\Xa  Oaveirai  ii/  fii0  xal  eixotu  vifitpycri  £>g 
ra  zoXXct.  "Hv  St  ol  i/  xdtiapcig  ’  &va  bp/xv/- 
tisica,  xara  rb  arbpoa  poti  iXOip ,  pot/S’  ig  rbv 
zvsopoovu  Tp&zyrai,  rpi^srai  ol  ig  ro  zp6a- 
mov  rd  \o%eia  xal  ierat  tpuSpbv  xdpra 
xal  1 1  xeQaty  (Sapta,  oiiSi  xtvyeai  aiirviv 
larat  z6vav  irsp  xal  oi  b06aXfiol  ipotipol 
xdpra  icovrat  xal  tx  a Qtav  aTpoa  psOasrat 
Xszrbv  •  xal  tx  ruv  jSiv£v  hn  fyct  alpoa 
fite,  xal  S\v  rovro  ty,  &Ss  ypovtortpy  f) 
vouaog  ylyvsrar  ro «r/  re  oilacri  oiix  igtug 
‘  iaaxoOst  tx  rijg  voOtrou  •  xal  xapSt&eesi 
xal  ‘  ipsOysrat  xal  dWoQdeast  xal  zapd- 
voiai  ytyvovrat  poavtdSssg'  ian  S’ fici  ’  6dp- 
aog  opopodrav  IKXlpStuv  xal  rdXXa  zdvra 
zovijast,  '6xag  xal  ig  rbv  zvsOppova,  Stg  si- 
pyrat,  tyv  v)  xdtiapctg  'rpiz^rat,  ztyv  ol> 
oW8  zruesrat  rotaora,  oi/St  ro  poe- 
rdfypsvov  aXytjosi  bpooiag.  'K al  fisXeSatvo- 
ptvtf  poiv  ijSe  uyiatver  oi)  zoXXal  S’ iXziSeg 
elal  zsptysvietiar  !jv  S'  dpa  xal  zspiytvvjrai. 


Quodsi  purgatio  impetu  sursum  delata  per  os 
non  exeat,  neque  ad  pulmonem  vertatur,  ei 
ad  faciem  puerperii  purgatio  vertetur,  quae  ad¬ 
modum  rubicunda  erit  et  caput  ingravescet, 
neque  id  citra  dolorem  dimovere  poterit;  et 
oculi  valde  rubicundi  erunt  ex  iiSque  tenuis 
sanguis  effluet,  et  nonnullis  e  naribus  sanguis 
prorumpet,  qui  si  effundatur,  hoc  modo  diu¬ 
turnior  morbus  evadit;  auribusque  ex  hoc  morbo 
non  acute  audiet  et  oris  ventriculi  morsu  ten- 
tatur,  eructat,  et  mente  alienatae  deliria  sunt 
furiosa.  Quibusdam  vero  perversorum  oculorum 
ferocia  adest  et  reliqua  omnia  patietur,  quae, 
quemadmodum  dictum  est ,  cui  purgatio  ad 
pulmonem  vertatur,  excepto  quod  non  tussiet, 
neque  talia  exspuentur,  neque  dorsum  similiter 
dolebit.  Et  cura  quidem  diligenti  adhibita  haec 
convalescit;  nec  tamen  magna  spes  est  eam 
superfuturam  esse;  quin  si  supersit,  fere  visu 
audituve  privabitur.  Hic  morbus  ita  se  habet. 


-  676  - 


x&Qm rtg  '  itrrat  o/  ^  ruQkutrtg  rb  irrlrrav. 

'A/xCpl  rvjtrSe  rijg  voutrou  5>Se  1  i%ei. 

fi&'.  ”Hv  'flx  rbxou  p6og  kafiBdvip  xalrd  42.  Si  a  partu  profluvium  corripiat,  neqne 
atria  iv  ry  '  yatrrpl  /u)  Ip/iety,  dtrraCplSa  cibaria  in  ventre  maneant,  uvam  passam  nigram 
‘  piikatvav  xal  pofig  ykuxefyg  rb  hSov  ‘  rpl-  et  mali  punioi  dulcis  granula  trita,  mellei  coloris 
tpag,  diva  Stelg  ’  fiefox/4,  rupbv  im^Ctrag  vino  diluta  administra  caseo  caprino  deraso  et 

alyeiov  xal  dkQtra  rrOptva  rretppuypiiva  polenta  triticea  torrefacta  aspersa,  eaque  tepida 

’  imxdtrag  ePxpyprov  StSou.  dato. 

pay'.  “Hj/  Si  aJpia  ix  rbxou  ’  ipiitrip.,  rou  43.  Quodsi  a  partu  sanguinem  vomitione  reii- 
pxarog  6pl%  rirparai  xal  bSOyt/  rrpbg  ra  ciat,  hepatis  venula  vulnerata  est  et  dolor  ad 
i rxkdy%m  “(potrpi  xal  rvjv  xapSfyv,  xal  trx a-  viscera  pertingit  et  ad  cor,  et  convellitur.  Hanc 
rat.  T aOryv  k oCctv  xokktp  6ep/i$,  xal  calida  copiosa  lavare  oportet  et  quae  maxime 
r&v  %kiatrpidroiv  &  pidkitrra  xpotrSi%erat  feret  tepefacientia  adhibere,  lacque  asininum 
xpotrnOivat  xal  xtxltrxe tv  bvou  ydka  ixl  {fpii-  diebus  quinque  propinare,  post  autem  lac  vaccae 
pag  xivre-  pier  &  "Si  xtrltrxetv  (Soog  piekal-  nigrae  ieiunae,  si  ferre  possit,  ad  dies  quadra- 
vt/g  ydka  "  dtrtrov  ioutrav,  el  oly  re  afy,  ginta  propinandum;  vesperi  autem  sesamum 
i )[iipag  retrtrapdxovra ,  ,  -ig  Si  r)v  htrxipyv  contritum.  Hic  vero  morbus  periculo  non  caret. 
tr^trapoov  rptxrbv  xtxltrxetv.  'H  Si  voutrog 
xivSuv&Syg. 

i u,S'.  T6  Si  ydka  bxag  "ylynrat,  dlpq-  44.  Quonam  autem  pacto  lac  gignatur,  a  me 
rat  pioi  iv  r$  "  (putri  rou  xatSlou  rou  iv  dictum  est  in  puelli  generatione  in  parttu  — 
r6xtp.  —  "Hi/  "Si  rb  ydka  tr$ttr()%,  irp d-  Quodsi  lac  deficiat,  porra  trita  et  aqua  ma¬ 
cra  rplipag,  “ Stelg  uSart,  SISou  xtelv •  xal  cerata  potui  exhibeto,  calida  lavet  et  porra 
Seppitp  kouitrba  "xal  x patra  xal  xpdpiByv  et  brassicam  comedat;  cytisi  autem  folia  in- 
itrOiiru-  guviipeiv  Si  xal  xurltrou  Qpkka  coquito  et  decoctum  sorbeat;  propinandum 
xal  rou  %ukou  poQietv  xixltrxetv  Si  “■ rou  etiam  foeniculi  fructum  et  radicem  et  hor- 
pia pdDpou  rbv  xapxbv  xal  rdg  pPQag  xal  deum  decorticatum;  una  cum  butyro  coctum 


—  577  — 

gfe  farriapiimq  xal  jSoOrupov  i-^esag  hfiou  et  refrigeratum  potui  exhibeto.  Insuper  etiam 
x«i  ipS^ag,  SiSou  xbwn  ’A ya$ov  St  xal  rb  conducit  hippomarathrum  et  bipposelinum  et 
ItctrofidpaSpov  xal  rb  Iriroetfavov  xal  x&nrog,  cytisus,  quae  omnia  simul  danda;  lac  enim 
hiioO  '  returet  rc&vra  ■  xal  ydp  y&ka  touXi/  multum  faciunt  etiam  capris  Scyriis.  Iuvat  etiam 
m£si  xal  rfai  al%l  rijai 'Z.xuptytrr  ctyabbv  St  salviam  coquere,  et  aut  iuniperi  baccis  aut 
iutl  rbv  tteMaQaxov  iipsiv,  xal  !j  dpxevMSav  cedri  fructu  iniecto,  succum  effundat  et  super- 
I)  xsSpiSav  '  trapsfifiaXoura ,  Stxoyioura  rbv  fuso  vino  bibat  et  ad  reliqua  oleo  adfuso, 
yuMv  xal  oJm  imytourd  vnvtra  xal.tg  rd  baec  comedat.  Ab  acribus  vero  salsis,  acidis 
torna  tXaiov  '  itn%iaea  itsMra  •  xal  ruv  Spi -  et  oleribus  omnibus  crudis  arceatur.  Cardamum 
fitav  xal  rav  a^ptupuv  xal  bgtav  xal  iifiuv  vero  ex  vino  potum  bonum  est;  nam  lac  etiam 
A a%&vav  trdvrav  elpytaSa.  Td  St  xdpSaptov  expurgat;  calida  etiam  lavet  et  a  calido  balneo 
h  ohgi  xivbptmv  Styabbv  ■  xal  ydp  rb  ydhx.  bibat.  Viticis  etiam  semen  ex  vino  potui  prae- 
xabalpor  xal  ‘  iepfiip  XouitsSa  xal  ‘  dtrb  Sep-  beto.  Quin  et  betae  succus  propinatus  lac  co- 
ptou  tnvtra.  ‘K ai  ctyvou  xaprrbv  tv  ohep  S1S6-  piosum  facit  et  sesami  non  loti  et  hordei  tri¬ 
vi/ rfrs/rxaiyiifox  trouku  troiia  xal  erebrXou  mestris  in  pilam  coniecti  ac  triti  succum  per 
yy\bg  xal  cvtrdptou  atrUrou  xal  xpMav  rpt-  linteum  expressum  admixto  meile  vel  amame- 
[iifviutuv,  ipijSakdv  if  Suetav ,  rpt 'ipag  travra,  lidis  ex  vino  nigro  bibendum  praebe. 

SC  idovlov  '  tx%vX(aaq ,  trapaptlgag  fit Ai  (j 
daafix/JSag ,  etra  it r'  ohep  pit\avi  SiSbvat 


fie’.  "Or»  ywij  rfej)  xal  roC  bsripw  45.  Cum  mulier  pepererit  et  secundis  libe» 


'  draXXayyi,  Sitevai  apteivov  ii(p'  Z>v  fii- 
Xiara  xabalperai  rct  Xo%eta,  sxbpoSa  i06& 
ij  currit  iv  olvip  xal  iXalcp  pterd  xovXvxoilav 
xai  n/tnteov ,  ex'  dvBpdxuv  te  8  n  Mv  (io6- 
Xyrai  roCrav  •  xdsropa  te  tp  vdptev  *  ivi* 
to  ■  xlveiv  te  xal  rfyavov  iv  olvcp  ptiXavi 
yXvxii  yifdr/s,  i)  cLveu  olvou 1  ijv  tepiv/  y/W- 
xi/g  o  olvog  yi,  apteivov  ptiXi  Xapaptiayetv  • 

'  xal  xpd/tfav  iQtyv  optOu  Xifydvtp  xal  A(- 
vo^dari  xal  rdv  exepptarciv  n  xlveiv  r&v 
CiGtspixi&v.  "Hr  te  bpopt^abij  xal  xbvog  iv 
niuipy  rijj  yacrpi  yivyrai,  tetevai  xpaaa 
eQ6u  xal  bra  dypia  xal  vjftepa  ■  Xixapd  te 
TOiieiv  'dxavra-  XoCerSai  te  xal  Sict  rplrvpq 
viptipipg  iv  ebteip,  rb  yap  0ij%og  '  r  abripui 
ivavrlov  xai  'pterd  rb  Xovrpbv  uxaXeiQeiv 
aptem v  xal  /tip  roXXip  Sep/tip  %piju$at. 

ptg'.  "Orav  rb  Darepov  ptv\  aiirixa  axip 
pterii  rov  rbxov,  rvpg  veiafpvpg  yaurpbg  yl- 
yvovrai  x6voi  ‘  xal  iv  xeveuui  xal  jityea  xal 
ruperat-  xljv  dxaXXduayrat  rb  iiurepov, 
iiyiatvsi  xal  ip  yuv^  •  a  iprerai  ‘  <J’  ferf  rb  xoO- 
XO-  dxaXXduuerai  te  exrafy  ij  efiteptaUp  i } 
‘xal  dvaripa  iri.  roiaOryp  %ptp  Sitevat 
(pdp/iaxa,  &v  &v  iyd  ypdipa,  xal  xveupta 
xari%eiv  ■  dpiurov  ’  te  rdvrav  aprepiiatyp 
(ioravip  xal  Stxrapivov  '  xal  Xeiixotou  cLvbog  • 
xal  ‘  bxbg  aiXfytou  xpdnurov  iv  Uteri  Xiv6- 
ptevog  baov  x6a ptog  'EXXtpvix6g.  Kal  vpv  rd 
uarepa  ptvp  tevprai  diroQuyetv,  auirieiv- 
xdxeira  xiraXa  rijjf  dyvou  rpttpag  iv  ahcp 


fata  fuerit,  ea  dare  praestiterit,  quibus  puer- 
perii  purgamenta  potissimum  expurgantur,  allia 
cocta  aut  assa  ex  vino  et  oleo  cum  parvis  po- 
lypis  et  sepiolis,  —  in  prunis  vero  quidquid 
horum  voluerit,  Castorium  autem  aut  nardum 
bibat.  Rutam  etiam  ieiunae  ex  vino  nigro  dulci 
bibendum,  aut  sine  vino;  quod  si  vinum  non 
sit  dulce,  mei  admiscere  commodius.  Brassicam 
etiam  una  cum  ruta  et  mercuriali  decoctam 
sumat  et  ex  seminibus  Utero  utilibus  aliqnod 
bibat.  At  si  puerperia  in  grumos  concrescant 
et  dolor  in  infimo  ventre  oboriatur,  porra  cocta 
exhibeto  et  quaecumque  silvestria  et  sativa  erunt; 
pinguia  autem  omnia  facito.  Tertio  vero  etiam 
quoque  die  clementiore  coelo  lavandum  ;■  iis 
enim  frigus  est  adversum;  et  post  balneum 
inungere  praestat,  neque  multa  calida  uti. 

46.  Si  secundae  statim  a  partu  non  decesse¬ 
rint,  imi  ventris  dolores  et  laterum  inanitatum 
suboriuntur  et  rigores  ac  febres.  Quodsi  secun¬ 
dae  exierint,  mulier  etiam  sanescit.  Plerumque 
vero  putrescunt,  sexto  tamen  aut  septimo  die, 
aut  prius  etiam  exeunt.  Huic  medicamenta, 
quae  praescribam,  exhibere  oportet  et  spiritum 
continere.  Omnibus  autem  praestat  artemisia 
herba  et  dictamnus  ac  albae  violae  flores.  Et 
laseris  succus  ad  fabae  Graecae  quantitatem  ex 
aqua  potus  praestantissime  valet.  Quodsi  his 
secundae  excludi  nequeant,  cibis  abstinendum, 
deinde  agni  casti  folia  ex  vino  et  meile  trita 
et  affuso  oleo  tepefacta  ad  heminae  mensuram 


—  579  — 


itui  ftikin  xal  ikaiov  inyiag,  y^i^vag,  potui  exhibeto  et  foras  prodibunt.  At  si  mulieri 
SiSov  irim*  ftt»  xorOk yjv,  xal  ii-eisi.  nHv  in  utero  partus  involucrum  relictum  fuerit,  — 
$  'yvvaixi  rb  %opiov  ikkei06jj  iv  ry m  quod  fit  ubi  .vi  abruptus  umbilicus  fuerit,  aut 

+T 5M«,  roOro  Si  yiyverai  'vjv  payij  ubi  per  imprudentiam  eius,  quae  umbilicum 

^  b  bfiQakdg,  ij  apiabiy  iixordfLip  ‘ %  bfi-  secat,  prius  quam  foetus  involucrum  ex  utero 
0xkyr 6/iog  rbv  o/iQakbv  rou  xaiSiov  ‘  xpb-  prodierit  sectus  fuerit,  uterus  3eoundas,  ni- 
s-to  ij  rd  %6piov  i^iivai  ix  rCiv  foyjrpiuv,  —  mirum  lubricas  et  madentes,  sursum  attrahit 
fiijrpai  kvarxibri  rb  iirrepov  etva,  are  et  arctissime  complectitur.  JFoetus  enim  invo- 
tfaafUjpbv  ibv  xal  %e6/aevov  xal  xarte%ou<7i  lucrum  ex  puelli  umbilico  protenditur  et  ex 
iv  lavTijm.  ■  *  rixar ai  yap  rd  ybpiov  ix  rou  utero  postremo  exit  umbilicus.  Si  enim  primo 
b/Kpakou  rou  rniSiou  xal  iirrepog  Zgem  b  loco  exiret,  non  utique  per  ipsum  ad  puellum 
b/ttpxkbe  ix  r&v  fiyrpbav  ,ijv  yap  irp6repog  alimentum  permearet,  cum  ex  eo  propendeat. 
Igfj/,  Si  abrou  obx  au  Siikboi  r$  iraiSiip  ij 
rpoQvj,  In  ifypryrai  ig  aurou. 

pfT.  "Orau  Si  iv  yaarpl  e%ovra  ’  Sia-  47.  Quum  vero  quae  praegnans  est  corrumpat 
QSeipy  rb  ipifipuov  pujvialov  i)  Sipajviaiov  ’ ibv  foetum  menstruum,  aut  bimestrem,  isque  pro- 
xal  it-ibvai  peij  Sbvv/rat,  y  Si  kesrri),  ‘  %pij  d}re  nequeat,  ipsa  autem  extenuata  sit,  corpus 
abrixa  xabijpai  rb  od/ia  xal  mavai  ■  oii  yap  statim  purgare  et  opimum  reddere  oportet.  Neque 
irpbrepov  i^ein  ra  epo/Spua  traxivra,  ijv  poij  enim  putrefacti  foetus  exeunt,  nisi  uterus  ro- 
leyppai  ai  poijrpat  Mari  xal  eiimjyieg.  bustus  et  bene  compactus  fuerit. 

”Hv  Si  yuvaixl  rb  %6piov  ikkeiQbijj ,  48.  Si  vero  mulieri  foetus  involucrum  intus 

ijv  “piij  ebpOtrropooi  “ai  poyrpxi  iam,  %apiei  remanserit,  nisi  uterus  amplo  ore  fuerit,  par- 
>1  xabapaiq  ikdrcav  rou  xuipou  xal  ij  yacrijp  cior  quam  conveniat  purgatio  prodit,  venter 
“mkyfpvj  yiyverai  xal  pieyakij  “xal  xepiipu-  durus  et  magnus  evadit,  frigus  oritur  et  febris 
yiyverai  xal  iruperbq  bt-i/i;  xal  xbvog  acuta,  dolor  totum  corpus, ^praecipue  vero  . ven- 
xab'  &irav  rb  r&fta,  yaarpbg  Si  rb  xarb i-  tris  partem  umbilico  inferiorem,  occupat,  pon- 
repov  rou  b/xCpakou,  xal  fSpWog  yiyverai  iv  dusque  in  utero  ac  tormina  non  aliter  quam 
rifci  /itjrpyn  xal  rrpoQij ,  big  ipcfipuov  ibv-  foetu  praesente  sentiuntur.  Diligenti  tamen  cura 
rog,  xal  peekeSavbeiaa  ixfidkkei  rb  %6pm  adhibita  brevi  putrefactum  foetus  involucrum 
ir  rd%ei  aemjxbg  xal  “vyiaivet.  reiicit  sanaque  evadit 

fi6'.  "Hv  “S*  ix  rbxou  ij  /xijrpyj  ikxabij ,  49.  Si  ex  partu  ulceratus  uterus  fuerit,  ro- 

pbStvv  “dvSel  lijcbar  Staxku^irba  Si  xal  sarum  floribus -medenduuf,  quin  etiam  adstrin- 


—  580  — 


srpu0voisi.  ”Hi/  S'  iX xa6$  rb  sr 6[ia  xal 
^Xeypodjvip,  spoupvav  xal  sriap  yfiveiov  xai 
xtfpbv  Xeuxbv  xal  XifSavurbv  Xaytpyat  Opii ;l 
rijjsi  unb  'rijii  yasripa  poisyeiv  xal  nposn- 
6ivai  Iv  elptcp  Xeia  noieuvra. 

v/  “Hi/  S'  ix  rbxou  (pXeypstjvasi  ai  usri- 
pai,  nuperis  ’ta%ei  ro  supa  (SXy%pbs  xai 
i i%X6g-  bx  Si  rfs  xoikfys  Minore  IxXelnei 
rb  nup'  xal  Supfr  xal  ra  ls%la  dXyiei  xal 
olSiei  rviv  yasripa  rty  velatpav  ls%upug  xal 
i )  xoiXfy  rapas serar  unoyfip^poa  Si  '  xaxbv 
xal  xax&s  bfyv,  xal  Xd^erai  rb  nup  sQo- 
Spbv,  xal  asiriyj  e%ei,  xal  xarct  rb  jipiyfia 
bSOvvf,  xal  ob  SOvarai  elpOsai  rijs  xotXfyg  o 
sr6/ia%og  nor  a.  xal  siria , .  xal  dSuvariei 
nissetv  xal  pvj\  Sepanebav.rai  eSSiag,  di 
nXeisrai  6v(jsxoust,  if  xoiXitf  Se  alrip.  Tijg 
dxrvjg  ’  otiv  ra  QCXXa  &g  dnaXdrara  di/ 
nupdv  xpi/ivotst  itjvijsas  ‘syravUev,  &xpo%Xie- 
pov  poQietv ,  SiSbvai  ‘Se  xal  fieXixpii rov  xal 
ohov  uSapiu  xal  ro  ijrpov  xaranXdsseiv 
roisi  0uxnxolsi,  siriov  Si  &g  iXdypsrov 
‘  nposQipeiv  xal  rv/v  yasripa  isravai  xal 
rvjv  xeQaXijv  lys&ai,  xal  rb  unoyjbvSpiov  .Si 
’  xaranXdsseiv.  xal  rbv  riSv  pi^rpiav  rbnov. 

va' .  'Oxbrav  aXyivp  ryv  'iSpvjV  {j  SLXXo 
n,  apxeubou  xapnbv  jj  ‘  Xlvou  snip/aa  xal 
xvlSyg  rplfieiv  xal  SiSbvai  niveiv.  "Hv  ix 
rbxou  aXyiy,  fartvyv  reppuvMvviv  xal  pciXi 
xal  ohov  yXtepov  SiSbvai  po0ieiv  xal  ijv 


gentium  decocto  colluendus.  At  si  os  ulcer 
tum  et  inflammatione  tentatum  fuerit,  myrrham 
adipem  anserinum,  ceram  albam, 'thus  cum 
pilis  leporinis,  qui  sub  ventre  sunt,  mixta  et 
laeviter  trita  in  vellere  subdito. 

50.  Si  ex  partu  uterus  inflammationem  con¬ 
ceperit,  febris  levis  corpus  detinet  et  oculorum 
caligo  adest.  Ventrem  autem  incendium  num- 
quam  deserit,  siti  et  coxendicum  dolore  vexatur, 
imus  venter  vehementer.- intumescit  ■ -et  alvus 
turbatur,  deiectio  mala  est  et  graveolens-  ve¬ 
hemens  febris  invadit,  cibi  fastidium  detinet 
et  ad  sinciput  dolor  pertingit,  neque  ventriculi 
stomachus  potus  et  cibos  attrahere,  neque  etiam 
coquere,  potest.  Ac  nisi  confestim  curentur, 
plurimae  intereunt;  venter  autem  in  causa  est. 
Sambuci  igitur  folia  quam  tenerrima,  in  farina 
crassiore  tritici  sitanii  decocta ,  perquam  tepida 
sorbenda  dato;  tum  vero  aquam  mulsam  vi¬ 
numque  aquosum  exhibeto.  Ad  imum  ventrem 
cataplasmata  refrigerantia  imponenti»  et  cibus 
quam  paucissimus  sumendus,  venter  sistendus 
et  capiti  medendum.  Ad  praecordia  quoque 
et  uteri  sedem  cataplasmata  adhibenda. 

51.  Cum  sedes,  aut  alia  quaedam  pars  do- 
luerit,  iuniperi  baccas  aut  lini  et  urticae  semen 
terito  et  potui  exhibeto;  sin  ex  partu  dolor  sit, 
resinam  terebinthinam,  mei  et  vinum  tepidum 
sorbitione  exhibeto;  quodsi  uterus  inflammatione 


—  581  — 


QteyftijvaiTi  ai  poijrpai,  touto  xaCcet.  '  "Hv 
fi  fayiyf  rdv  TU  v  pvjTpiav  roxov ,  dpuySd- 
^  rptydg  xix ipkg  xai  '  ikdtvjg  ra  axaka. 
q,6kka  xai  xOpivov  xai  Sd0ntg  xapxov  vj 
T&  06kka,  xai  SLvyaov  xai  ipOtripov  Xai  bp(- 
yavdv  xai  virpov , .  Taura .  p!t-  ag  xai  Tptyag 
Mia,  xokkoOpia  xoiieiv  pv/rpiav.  "Hv  Si 
(pkeyiiijvaai  xai  iSOvtj  l%ip,  j>6Sav  06kka, 
xivdpapov,  xaaaivj v  rpiipag  iv  r$  abrip  keia, 
ln%£w  vtruxov  xai  mitjaag  068 taxovg  '6<yov 
Spa%pta!ovg,  barpdxivov  xutipiSw  xatvbv  Sid- 
rupov  roitjaag,  xspixadiaag  xai  xtpiaroikag 
ipariom,  Oupitjv.  ‘Touto  rkg  ig  rag  pt 'i- 
rpag  bS6vag.  xaueei. 

v/i'.  ”Hv  S'  ix  rbxou  ai  uaripat  xovijruri, 
fikxxpbv  l%et  rd  xup,  hSobev  Si  v;  xotkt V 
ij  veiaipa  x upi0k£yi$vjg  iarl  xai  ig  rb  lo%iov 
iviore  kxoiSim  xai  bS(m\  fo%ei  rvpv  vslatpav 
yacripa  xai  ig  robg  xeve&vag,  xai  ra  uxo- 
%cop£uvra  %ok&Sea  xai  xixoSpa-  xai  ijn  pv/ 
araOy  tj  XoiMy,  i%at0vvfg  6v<j<rxet.  "O rav 
ouv  S>fe  £%y,  %pij  0C%£iv  rijv  xotkivjv ,  0u- 
kaTn6p£vov  8xag  pii)  0pi%y  xivdra  Si,-  iji/ 
pvj  forvjrai ,  rd  dxd  tou  *  xplpvou  xai  rpa- 
yira  dprov,  vj  dkyrov  po0ieiv  Si,  —  aiSvjg 
oh&Seog  rov  %ukbv  xspdaag  OSart,  ixixaaas 
'  ktxiSov  0axuv  xai  stpe,  ptayav  0axbv  xai 
xipivov  xai  ctkag  xai  ikaiov  xai  8t;dg,  — 


laboret,  id  sedabit.  Quodsi  ex  uteri  parte 
dolor  est,  amygdalas  amaras  terito  et  oleae 
tenera  folia  et  cyminum  et  lauri  baceas  aut 
folia  et  anethum  et  erysimum  et  origanum  et 
nitrum:  ex  his  mixtis  et  ad  laevorem  tritis 
uteri  collyria  conficito.  At  si  inflammatio  cum 
dolore  detinuerit,  ad  rosarum  folia,  cinnamomum, 
cassiam,  in  unum  ad  laevorem  trita,  netopum 
adfundito  et  pastillis  drachmae  unius  pondere 
confectis,  ollae  fictili  recenti  igne  candenti, 
superinsidente  muliere  et  vestimentis  contecta, 
in  uterum  suffitum  immittito,  hoc  uteri  dolores 
sedabit, 

52.  Si  vero  uterus  ex  paftu  laboraverit,  fe¬ 
bris  levis  detinet,  interiore  autem  parte  imus 
venter  velut  igne  accensus  est,  interdumque 
ad  coxam  usque  intumescit,  dolor  etiam  infi¬ 
mum  ventrem  et  laterum  inanitates  occupat. 
Quae  per  alvum  secedunt  biliosa  sunt  et  gra¬ 
veolentia,  ao  nisi  sistatur,  derepente  perit.  Sic 
igitur  affectae  alvum  refrigerare  oportet,  ea 
cautione ,  ut  ne  perhorrescat.  Bibat  autem,  si 
non  sistatur,  farinae  crassioris  decoctum,  et  pa¬ 
nem  edat,  aut  farinam.  Sorbeat  autem  hoc: 
mali  punici  vinosi  succo  aqua  temperato  in¬ 
sperge  lentium  farinam,  eumque  coque  admi¬ 
scens  lentem  et  cyminum  et  sal  et  oleum  et 


—  582  — 


'  SMvai  ipv%pov,  —  xal  0axijv  bgtav  xal 
imvlveiv  olvov  olv&Sea  Upd/imov  •  rSv  S'  dk- 
kav  mriav  dvixeubai  '  %pi)  &rr'-clv  b  vvpe- 
rt>?  AuSjj  •  i)v  Si  Soxiy,  xal  koohSw  Ijv 
S’  dfrfc%  viveiv  vukyv  dktpkav,  tfv 
S' dxiSvoripip  jj,  iv  USan  tpu%P$'  M 
vpo<T0ipeaf)xi  xoC0ov  ,  5  Ti  fit/  1 vfoerai,  ’orav 
ri  vvp  pteil  'H  Si  voucog  6%£a  re  xal 
bavar&Sytp. 

*y'.  ”H v  Si  (pkeypirfjifam  ai Cieripai  ke%ot, 
vipovparai  ij  xoikfy  xal  poeydk y  yiyverat 
xal  *y)%  i%eu  "Orat  his  i%y,  xaravkac- 
aeiv  (SpOcp  rip  Sakamrtcp,  8  iri  robi  l%66ap 
IvifSdkkovm,  x60at  Si  ii/  okpicp-  xal  %upi- 
ftfoysiv  &ptfkvmt  xal  avo Siijv  xkypiarivyv , 
xal  khov  <p6t-uvra  ‘dktiv  raura  xal  dva- 
0op6%ai  iSt-ei  xal  ikaicp ,  voiieiv  Si  otov  xo- 
xeava  va%6v-  r aura  i0ew  ‘iap  clv  olo v 
ariap  yhyrai  xal  robnp  xaravkdmreiv  S>q 
Oepfiorarip  xal,  vjv  xtfZy,  *  iyxu6ivv6a&a. 

vS'.  ”Hv  Si  keyfit  tpkey fi^vam  ai  barri- 
pai,  OlSiOUfr  xal  •bxiraii  rk  ko%eia  ipifieii/y 
xpb/SSyv,  reivovrar  ’  ytyverai  Si  ivypv  vu- 
xvuQiam  uvi  06%eog.  Tabrym  $v  piiv  ivi- 
■06%wvrai,  '&kea!veiv  Sjv  Si  vupi0keyiei 
eam  xal  'ri  0v%Oi  ‘&0ij,  vpfoberov  voiieiv 
o  rt  0keyaat!vj  ivavriovrai  xal  koOeiv  xal 
Vupidv  xal  0dp[iaxa  vpomS.ym,  Z>v  <$i/  iyc i) 


acetum;  —  frigidum  dato,  —  et  lenticulam 
aceto  conditam  et  superbibat  vinum  Pramnium 
generosum.  Aliis  autem  cibis  abstinendum 
quoad  febris  soluta  fuerit.  Quodsi  visum  fu* 
rit,  etiam  lavet  Si  vero  imbecilla  fuerit,  po¬ 
lentam  bibendum  dato,  sique  debilior,  ex  aqua 
frigida.  Cibus  offerendus  levis,  qui  minime 
vacuet,  ubi  febris  remiserit.  Hic  autem  morbus 
acutus  est  et  letalis. 

58.  At  si  recens  enixae  uterus  inflammatione 
laboret,  venter  inflatur  et  intumescit  et  suffo¬ 
catio  detinet.  Sic  affeotae  muscum  marinum, 
quem  piscibus  inserant',  in  pila  contusum  fa¬ 
rina  hordeacea  cruda  admixta;  -sarmentitio  ci¬ 
nere  et  M «emine  tosto,  hisque  molitis  et  aceto 
oleoque  subactis,  in  mixturam  crassam  redigito 
eaque  donec  vehit  in  farinae  massam  coeant 
coquito.  Hoc  quam  calidissimum  in  cataplas¬ 
mate  apponito  et,  ei  opus  est,  ad  insessum 
adhibeto. 

54,.  Si  «eoens  puerperae  uterus  inflammatio¬ 
nem  conceperit,  intumescit  et  cum  puerperii 
purgamenta  intus  occulta  manserint,  tenditur; 
quod  fit  cum  frigore  densatus  fuerit.  His  si 
uterus  refrigeratus  fuerit,  eum  calefacere  opor¬ 
tet;  sin  conflagrarit  et  frigus  dimiserit,  medi¬ 
camentum  subdititium  ,  quod  inflammationi  ad¬ 
versetur,  subiiciendum  et  lavandum  et  fotu 


—  S83  — 


ypfya,  Skxeiy  re  drpelia  ig  ti  trrbpca  xal 
ig  rdg  fimi- 

ve'.  ”Hv  <58  nvfyati,  (pmoi/g  itpetu  iv  Ztgei 
M)  ikl  xal  bpiy&vcp  rrokkip  xal  bkx^y  mi- 
esbar  xal  tv/v  kivo^atrTiv  itrOiiru,  xal  iv 
rQ  %ukip  kerrrbv  SLkqTOv  /ioQefru. 

vg'.  '  "Orav  ii  rdyurra  rixip,  xplv  ri/v 
bibvifv  !%«v,  rrpirepov  iiiovai  r&v  Qapped- 
xav,  Ira  t ag  ixrripag  rabet  rfg  bibvyg  xal 
stria  Siaxapyrixct.  rpotr0epis6u.  '  "Hv  <58  i/ 
yasrijp  (kppealvtfTai,  uroxkb^eiv  'ori  rd%og. 

y£'.  "Hv  '  <S”  ai  piyTpui  ‘  (pkiyfiarog  ipt.- 
rhftrUatri,  (putrui  iyylyvovrai  iv  rijjiri  tiari- 
ptpsi,  xal  tu  impervia  rpo£p%erui  ik dtrtro- 
va,  keuxu,  Qkey pear/Hea  •  lari  S’  '6te 
‘0kiy/m  kerrbv,  &xpai0vig,  upiivav  i ivci- 
rkeav  xal  i-trn  ijtri  xupxavarai  xal  rplg  rou 
/u/vdg  in0alverm  xal  rcp  avipl  iirb  rijg 
iiyp6r>iT0g  otox  ibikei  psltryetrSai ,  ol/i'  ’  bpytji 
xal  kerrrvi  ytyuerat  •  biuvuTai  ii  ti )v  velat- 
pav  yatrrlpa  '  xal  rdg  Ityag  xal  roiig  (3ov- 
ptbvag  ■  xal  el  iaxvot  rb  jiiov  xal  ikxol  ‘  tu 
ipt,0liea,  %p6vtov  0uvat  rb  peupea.  Kal  tjv 
mukb  Itp,  0dxtov  i-iu/  ikkefiSptp  iouvat  ipci- 
<rar  iretra  ig  rag  plvag  iyyjat  xal  0dp- 
putxov  mira  i  xira  •  trirlav  ii  elpyicba  ipt- 
P&ar  H  Papim/rat  xal  ip6%>fTai  xal  vdpx  y 
£%>),  yaka  itibvat  xal  ohov  eu&iea  •  mvira 
ii  vijtrriq  ureptxbv,  klvov  trripfia,  ikekl- 


utendum  et  medicamenta,  quae  describam,  ad¬ 
hibenda,  vaporque  in  os  et  nares  attrahendus. 

56.  Quodsi  strangulatus  accesserit,  lentes 
cum  aceto,  sale,  et  origano  multo  decoquito 
et  ut  appositi  medicamenti  nidorem  attrahat, 
facito  Mercurialem  etiam  comedat  et  in  eius 
succo  coctam  farinam  sorbeat. 

66.  Statim  autem  postquam  pepererit  et  an¬ 
tequam  dolor  detineat,  medicamenta  exhibeto, 
quae  uteri  dolorem  sedent,  et  cibi  alvum  sub¬ 
ducentes  assumendi  et,  si  venter  incalescat, 
quam  citissime  per*infusum  subluendus. 

67.  At  si  uterus  pituita  redundet,  flatus  in 
eo  suboritur  et  menses  prodeunt  pauciores,  albi, 
pituitosi,  interdumque  pituita  tenuis,  pura, 
membranis  plena;  nonnullis  etiam  conturban¬ 
tur  terque  mense  comparent,  neque  prae  nimio 
humore  viri  congressum  expetit,  neque  ad  ve¬ 
nerem  exercendam  incitatur,  et  extenuatur.  Do¬ 
lor  autem  imum  ventrem,  lumbos  et  inguina 
occupat:  quodsi  quod  effluit  mordeat  et  sum¬ 
mas  osculi  uteri  oras  ulceret,  diuturnam  fore 
fluxionem  asserendum.  Ac  multa  si  fluxio  sit, 
lenticulae  decoctum  cum  veratro,  ut  vomat, 
exhibendum;  deinde  in  nares  infundito  et  me¬ 
dicamentum  deorsum  purgans  propinato  et  cibis 
acribus  .  abstineat  Quodsi  gravitate  et  frigore 
prematur  et  torpor  detineat,  lac'  et  vinum  odo¬ 
ratum  exhibeto.  Hypericum  autem,  lini  semen, 
et  salviam  ex  vino  odorato  aquoso  ieiuna  bibat 


—  584  — 


fftpaxo v  iv  oh/tp  eii&Se 'i  biapii’  xai  xXuaai 
raq  bvrtpaq  tu  %bv  T0  rpvyi-  xai  ijv  ‘fit/ 
ijXxuphai  ium,  iiaXirbvra  tfjx.ipaq  ibo  !) 
rpeiq  xXbtrai  ’t£3  %bv  rcp  xbxxtp •  pcsra  ii 
touto  crpvtpvofor  tjv  ii  yXxa/iivai  ium, 
vlrreubai  t%>  aro  rijp  pivpalvyQ  xai  id0vviq 
&Qeil/<ipt.ari  xai  iyypiiabu  rcp  gbv  r$  dpyu- 
pitp  £v$£i.  'H  ii  voutroq  xaXarij  xai  bXtyai 
ixfysbyovtri. 

vy'.  "H v'Fai  xoroXyibvei;  QXiypiaroc;  r£- 
plrXeat  Ium,  rd  impervia  ylyvovrai  iXda- 
uova  xai  'iV  yaarpl  fiatpSefpei, 

irsiidv  lT%bp6r£pov  rb  ipofipuov  yivv/rar  ob 
ydp  jMwvrat,  dXX'  droppet  Vvofyg  S'  &v 
ripi £■  bypi)  ytyverai  xai  rd  i iroppiov  pivgu- 
isq  xai  yXlaxpov,  ofa  &ro  xoiXfyg-  (piperat, 
xai  ob  idxv£t  xai  iv  roTai  irtptyvfom ,  irbiv 
rabayrai .  rou  aHpcaroq  xaOuipofitvy,  xai  < Mo 
tffiipaq  xai  rpetq  fcXivvai  ’la<si  ix  rSv  bore- 
piav  xai  Qplxy  i%£i  xai  Mpw  °bx  b%£a , 
aXX'  obx  ixXetra.  T abrtpj  xXbaai  rip  drb 
tuv  dXbvOav  xai  b(p’  &v  biop  xabalperat 
xai  ilq  xai  rplq •  irt/v  ii  xatlapbij,  crpv- 
CpvoTm  to  Xoirbv  xpfabu-  rpombivai  ii 
ra  piaXClaxa ,  bcp'  &v  i  xaSatperai  (pXiypa 
xai  rupidv  i  ruq  btrripuq  rcp  gbv  r$  icityvy 
xai  xXb^siv  rcp  %bv  rip  Sgei'  xai  flupuai/, 
irv/v  rat/cyrui  tu  impervia,  roltn  &p6pi,utrr 
x&rur'  amrteiv  %pij  xai  &X ourdetv,  —  f vvtru 
ii  rcp  eivipl  i  — ■  xai  tsiTiu  xai  olvoVbXlya  Xafi- 
fSumv  xai  aXoahetv  xai  ‘  pijvtxag_ipiCpl  tu, 
crxiXoa  tXkroiv  xai  iXalcp  aXetyen/. 


v6'.  "Hv  ii  biepoq  iv  Tyre  fitjrpytTi  iy- 
yiv^rai,  ra  inpi^via  iXdmrom  xai  rowipit. 


et  uterum  remedio  eum  faece  parato  el 
Quodsi  non  ulceratus  fuerit  uterus,  duobus 
aut  tribus  diebus  intermissis  remedio  cum  grano 
Cnidio  parato  eluito,  post  haec  vero  astrin¬ 
gentibus.  Sin  ulceratus  fuerit,  myrti  et  lauri 
decocto  colluito  et  medicamento  ex  argenti  flore 
illinatur.  Gravis  autem  hic  morbus  est  pau- 
caeque  ex  eo  evadunt. 

68.,  Si  uteri  acetabula  pituita  oppleta  fuerint, 
menses  pauciores  fluunt,  et  si  uterum  gestet! 
ubi  foetus  robustior  evaserit,  eum  corrumpit 
Neque  enim  confirmatur,  sed  elabitur.  Inde 
autem  id  cognoscas, ,  quod  humida  redditur, 
quodque  effluit  mucosum,  et  viscidum. sit,  qua¬ 
lia  ex  alvo  feruntur,  nec  mordeat  et  in  men¬ 
sium  fluxu,  ubi  sanguis  purgari  desierit,  per 
duos,  aut  tres  dies  mucosa  ex  utero  prodeunt, 
horrorque  et  calor  minime  acutus  detinet,  sed 
qui  non  intermittit.  Hanc  grossorum  decocto 
et  remediis,  quibus  aqua  depurgatur ,.  bis  vel 
ter  colluito.  Ubi  autem  purgata  fuerit,  deinceps 
adstringentibus  utatur.  Mollia  subdititia  medi¬ 
camenta,  ex  quibus  pituita  purgatur ,  supponito 
et  uterum  lauri  decocto  foveto,  decoctoque  cum 
aceto  colluito,'  et  cum  menses  cesserint,  suffi¬ 
tum  ex  aromatis  adhibeto.  Postea  cibo  et  bal¬ 
neo  abstinendum...  Mulier  autem  virum  adeat 
et  cibos  vinumque .  parce  assumat,  calide  se 
contineat,  laneis  tegumentis,  crura  obvolvat, 
oleoque  illinat. 


59.  Quodsi  hydrops  in  utero  oriatur,  menses 
pauciores  et  pravi  fluunt  et  ante  hydropis  or- 


—  585  — 


y fynrat  v.ai  rrpoarroXefoet,  xai  i }  velatpa  tum  deficiunt.  Imus  venter  intumescit  et  mam- 
vxcrtip  ‘  ktravoiSiet ,  xai  oi  fia^oi  ‘  trreppo i  mae  solidae  fiunt  et  reliqua  omnia  prava,  et 
yfymrat,  xai  ra.  r'  &XXa  rrovypa  xai  Soxiet  utero  gestare  videtur;  ac  his  quidem  signis  hy- 
yairrpl  i%£tv ,  xai  ro&rottri  yvSxret  'brt  dropem  esse  cognoveris ,  sed  sui  signum  etiam 
diep6p  terr  trtj/xalvei  Sk  xai  kv  rip  ar6[iari  praebet  in  osculo  uteri,  ad  contactum  enim 
’T1 u  torim,  ipauoiiaiji  ydp  i<r%vbv  xai  Crypbv  gracile  apparet  et  humidum;  rigorque  et  febns 
fiwerar  xai  fiyop  xal  rup  Xa/ifidvet.  "Otrtp  invadit.  Quoque  longius  tempus  processerit  , 
S" 8.V  b  %p6vog  rrkeiav  yivv\rat,  bSSvtj  l%et  dolor  imum  ventrem,  lumbos,  laterum  inani- 
rviv  veiaipav  yarripa  xai  rdg  i^Oag  xai  roiig  tates  et  inguina  occupat.  Morbus  bic  ex  abor- 
xeve&vag  xai  roug  (Soufiavag.  Aury  q  voutrog  tione  accidit  et  aliis  de  causis,  cumque  menses 
ix  rpmaou  yiyverat  xai  dXXav  Sk  rpo-  debtuerint.  Hanc  copiosa  calida  lavato  et,  si 
0ac'tav  xai  '6rav  ra  kmfiijvia  xpuQCiip.  A oO-  dolor  detineat,  tepefacientia  admoveto.  Ubi 
Stv  %pvj'  rroXXip  xai  Oepfitp  .  xai  %Xidrfxara  autem  quieverit,  medicamentum  deorsum  pur- 
rpotrrMvat ,  ijv  4  ij  iSSvtj  lyjf-  irt/v  Sk  rraO-  gans  propinandum  et  uterus  medicamento  ex 
rtfrat,  (pdptxaxov  %py  tricat  xdrco  xai  rrupt-  stercore  bubulo  fovendus,  dein  medicamentum 
vjm  rip  %>v  rip  QoXlrtp  rdg  Curri pag ■  irretra  ex  cantharide  in  subdititio  apponendum  et  bi- 
rcpotrbetvai  *  rh  £-i>v  rip  xavSaptSt  xai  StaXeC-  duum  aut  triduum  intermittendum  et,  si  robur 
trav  S6o  ijftipag  ij  rpeig ■  xai  ijv  jit iptij  itsyjfi,  adsit,  netopo  uterus  colluendus.  Quodsi  venter 
ver&xtp  :  xXCtrat  ■  xai  ijv  ij  yatrrijp  Xarrapvj  mollis  reddatur,  febres  cessent  et  pro  ratione 
yivyjrat  xai  oi  rrvperoi  rraOavrat  xai  rd  xa-  menses  procedant,  cum  viro  dormiat  et  diebus, 
ra/xijvia  rrpo%apiip  xard  X6yov,  ‘  rS>  dvSpi  qui  suppositoriis  sunt  intermedii,  bibat  crethmi 
t-uyxoipeaaQu  ‘xal.rijjei  /xetrtjyi/  r$tv  xpoabi-  corticem  et  paeoniae  grana  nigra  quinque ,  sam- 
rav  yjfUptptst  mvira  xptjSfxou  (pXotov,  yXv-t  bucique  fructum  ex  vino  ieiuna  bibat,  mercu- 
xtxsiSxg  roiig.fpiXavag  xixxoug  rrivre,  ‘dxrijg  rialem  quamplurimam  alliaque  cruda  et  cocta 
xaprrov  kv  ohcp .  vijrtig  ■  xai  yijv  XivSQxariv  comedat.  Et  opsoniis  mollibus,  polypis  aliisque 
(trSiira  dg  rrX efaryv  xai  trxbpoSa  Cifid  xai  mollibus  utiatur,  marinis  potius  quam  carnibus. 
£<pSa,  ‘xai  rotat  piaXSaxoitrt  xfSjaSa,  Quodsi  pepererit,  sana  evadit. 

rrpvXOrroct  xai  rom  dkXom  pt,aX6axoHtrt ,  6a- 
Xtuspigttsi  ptdXXov  ij  xpiatrt ■  xai  ijv  rix y, 
i/ytYjg  yty  ver  at. , 


—  686  — 


”Hv  S’iiSpa-0  yiviprai  iv  rippci  piiptpifn, 
ra  ixiptfpvia  iXdcea  yiyverat  xai  > laxta  xal 
Sia.  xXkvog  %p6vov  xai  x6 si  Slpoipvov  ij  pu- 
xptp  xXkv  ■  xai  oiSki  vp  xoiXfy  xai  rd  ixi- 
xriviov  xal  ai  xvijpiai  xal  ip  ic06g  ■  ixeiSdv 
Si  av%vbg  %p6vog  yiviprai  xai  iv  yacrpl 
£%>jl,  SiaQSelpet  xai  ixfidWei,  xai  iiSap  %iiv 
aCiTip  '  lx%krai,  xai  yp  yuvvp  Sv^cxei  ug  ixl 
rd  xovXO-  to  'yap  alpta  QSetperat  xai  iSe- 
pourai.  Tafrnpv  %p*i  yaXaxroxorkiv  xai  rSv 
ptypxiivav  xlveiv,  icr'  av  rd  ipifipuov  xivkcSat 
Sivyprai-  £n  Si  '  xpb  roCirov  &g  ixiroxouS.ii 
Sia06elperat  xai  '  it-api(SXfcxerai  xai  al/ta- 
rog  xai  uSarog  piouci  ai  ptijrpar  raura  Si 
xaayei  oitSk  n  ptdXXov  ix  xivou  ij  SXXag. 
ToCrcp  S"  &v  yvofyg  ori  ilSpanp  icrl ,  ei  &<paa- 
cav  r$  SaxrOXcp  1  Sipei  ri  cripta  aiiriav 
ic%vbv  xai  xept xXeav  irypaalvpg.  ‘“Hi/  S'iv 
airijci  rd  ipofipuov  ptvp  xar'  &p% dg,  dXX' 
ypSvp  Stpapvov  Sia06elptpral  re  xai  dxoxviyy- 
rai,  ij!  re  yaaripp  yp  veiaipa  ixavoiSki  xai 
dxropiktp  aXyki  Sig  iXxog,  xai  xuperig  pii- 
yag  aurvpv  xai  (Spuyptog  XapojSdvee  xal  &Suv>p 
lc%op)  rou  alSoiou,  xal  rvpv  velaipav  yacripa 
xai  rag  l%Oag  xal  rodg  xevefivag  xal  ripv 
6<t0'jv,  ogia  re  xal  <xxep%vlj.  "Orav  oiirug 
e%iji ,  Xoieiv  re  ad ripv  Seppecp,  ijv  ’  ip  oSivip 
£%y,  xal  %hacptara  xpocdyeiv,  xetpaipoe- 
vov  8  n  Siv  ptdXisra  xpocS£%>prai  xal  0dp- 
ptaxov  'SiS6vai  xaiaprljpiov  xdra •  SiaXtxeiv 


60.  Si  vero  hydrops  in  utero  oriati 
fiunt  pauciores  et  deteriores  et  rarioi 
menses  vel  paulo  diutius  utero  gerit 
quaeque  supra  pubem  sunt,  tibiae 
intumescunt.  Ubi  autem  longum  ii 


pitur  et  aquosus  fit.  Huic  quoad  foetus  mo¬ 
veri  possit,  lae  et  pepli  infusum  potui  exhibeto. 
Ut  plurimum  autem  etiam  ante  hoc  tempus 
corrumpitur  et  abortione  reficitur,  uterusque 
sanguine  et  aqua  diffluit.  Haec  autem  nihilo 
frequentius  ex  labore  quam  aliis  de  causis  ac¬ 
cidunt.  Hoc  autem  signo  dignosces  hydropem 
esse,  si  digito  ad  contrectandum  immisso  oscu¬ 
lum  eius  et  gracile  et  humore  redundans  de¬ 
prehendas.  Quodsi  in  eo  foetus  non  circa  ini¬ 
tia,  sed  iam  bimestris  tum  corrumpatur  tum 
suffocetur,  venter  imus  in  tumorem  attolbtur  et 
ad  contactum  velut  ulcus  dolet,,  ingensque  fe¬ 
bris  eam  et  dentium  fremitus  invadit  et  dolor 
vehemens  pudendi  et  acutus  et  assiduus  dolor 


—  587  — 


'icov  dv  coi  Soxby  ixavb;  eluat,  xai  subactum  tenui  linteo  exceptum  uteri  ori  sub- 
xUicat  xai  xvptijcat ,  xai  rijv  xuxXdpivov  ’  iv  dito  et  cupressi  ramenta  aqua  madefacta  eodem 
paxei  pibXiTi  SsCav  vrpocSelvai  trpb;  rt>  <tt6-  modo  supponito,  quod  quo  plus  mordeat  aut 
aa  r&v  | uifTptcov  xai  rij;  xuvraplccou  xa-  laceret  eo  breviore  tempore  et  longioribus  in- 
‘t atpbca;  xai  riyt-a;  iv  SiSan  xpoaSelvai  tervallis  faciendum.  Et  parato  specillo  stanneo 
bcabru;,  '  ikdcca  Se  %p6vav  xai  Sia  ‘  vrXi-  immittendum,  digitoque  simili  modo.  Potiones 
ovo;,  bcip  pcakkov  Saxvei  xai  i-alvet,  xai  etiam  quasoumque 'maxime  approbat  propinato 
irffoiv  xoDjcdpevo;  xacaiTeplniv  iyxadihai  et  opportunitate  maxime  oaptata  cum  viro  dor- 
xai  Ttp  SaXrOXip  &<to6tu;,i  ‘  xai  8  -rt  dv  fid-  miat.  Si  enita'  genituram:  comprehenderit  et 
Atcra  vrpoclvjTai  jrwr/ir xstv,  'xai vyxoipdeba  praegnans  fuerit  et  pepererit,  quae  etiam  intus 
avSpl  d;  pdXicra  rfivixalpobv  crapbvrav  inerant  una  cum  partus  purgamentis  delata  per 
Ijv  ydp  tpv\Xd(Sif  rijv  yovyv  xai  xut/cy  ‘xai  inferiora  expurgabuntur  eaque  praecipue  rati- 
t ixy,  bTT.exxabalperat  xai  ra  *  vrpbeSev  bvrs-  one  convalescere  poterit. 

6vra  %bv  aiiTofoi.yxal  ibura;  dv  piakicra 
iryt i);  ybvoiro. 

%a'.  "Hv.Sb  yuvi)  uSpaTt^aip,  'rou  csrKij-  61.  Si  vero  mulier  hydrope  laboret,  quum 
vd;  iiSardSeo;  xai  pceydXou  ‘  ol  bbvto;,  —  lien  illi  aquosus  sit  et  magnus,  «*•  fit  autem 
yfynfcu  M  6  cvrXvjv bSaT&Sv\;  dvrb  rouSe-  lien  aquosus  ex  hac  affectione:  cum  febris  ara- 
tou  KdOtjpaTO;,  ixtfv  vrup  &%!)  xai  pij  dQly  lierem  detineat,  neque  dimittat  et  sitis  vehe- 
Ttjv  dvOpm tov  xai.  Sfya  piv  Xapfidvtj;  xap-  mens  eam  prehendat  et  bibat,  neque  vomue¬ 
re^  xai  sriVjj  xai  pvj  dcrepimp-  rb  pev.ydp  rit;  —  quod  enim  ad  vesicam  pervadit  cum 
rv[V  xCutiv  SieXbbv  Stoupierai j  ro  Xoirbv  urina  effertur,  reliquam  vero  partem  lien  a 
M  b  TxXijv  ’  Ikxei  i;  hauTbv.dvrb  rtj;  xoi-  ventre  ad  se  trahit,  quippe  qui  rarus  est  et 
ktvi;,  ars  dpaib;  b&y  xai  cxoyyosiSijg  xelpie-  spongiae  similis  et  ad  ventrem  situs;  —  et  si 
v6;  re  xard  rvjv  xoiXfyv.  xai  Sjv  ro&rav  oil-  his  ita  se  habentibus  non  sudaverit,  neque 
ra;  i%bvrav  p)  iSpdcip,  pj/Si  ol  vj  xOan;  vesica  percolet,  neque  venter  dimittat,  lien  in 
«Mft  *l  xbikfy  %«Ap ,  Sialperai  o  avrXvjv  tumorem  attollitur  ex  potu,  idque  magis  si  is 
uirb  rou  xotou  xai  pdXXov  Ijv  USap  Ijj  rb  aqua  fuerit,  et  si  quis  eum  contrectet,  mollis 
(roror,  xai  piv  eln;  bcrafpdaaiTO,  paXBaxb;  est  veluti  lanugo,  interdum  vero  durus  et  re- 
h;  yyou;  icrt,  ‘icn  S'r6re  dvriTUTeCpevo;-  nitens;  in  tumorem  autem  sublatus  et  supra 
depBei;  Sb  xai  "  iivrepvriprXdpevo;  bxSiSol  modum  repletus  per  venas  ad  corpus  transmit- 
xara  rd;  <pX$a;  r$  cdpar i,  xai  pdXicra  tit,  ac  praecipue  ad  omentum  et  loca  circa 
b;  rb  ivclvcXoov  xai  rofoi  dptpi  rvjv  xOiXlv/v  ventrem  et  crura;  alia  enim  pars  ad  aliam  in 
loutri  xaplomi  xai  roiai  irxbXeo Srepov  ykp  corpore  transmittit,  idque  maxime  cum  singu- 


—  588  — 


iripcp  StexStSol  iv  rijt  adpean,  'xal  fidXtcra 
fav/v  vrXiov  ixdartp  rou  xatpou  J  xai  ^  $6- 
miTcti  xart%eiv.  'Eiriytyverat  fi  arb'ro6- 
rou  uSpaip  ale!,  ixijv  fidbj/  o  <mXv\v  iXxetv 
ig  iaurov  <p6at  dpatog  hv  xal  fiav6g.  T iyve- 
rat  'Flari  Ijjirt  dp rigg  voCaou  xal  drep 
z-uperou,  Ijv  fii)  xauped  n  ry  xoiXtip  imrf 
'  QXly  par og  ig  aiirv/v  xartovrog,  xal  rijv 
Stipav  fiij  dviyj) ,  ptfF  ij  xOtsrtg  ptf S'  y  xot- 
Xtif  S^Uaat  oup6v  re  xal  xbvrpov  xard.ye 
Stxv/v,  pyS'  ‘ixirviSiiji  Siairtp  xpiyrai.  "Hr 
S’  CiSpuToeiivig  ipyerai  rd  xarapijvia  ’bri 
fjeev  xoXXd  ii-airln/g,  bri  Si  bXlya  xal  yU 
y verat  bri  piv  dg  dvrb  xpeuv  ’8Sop,  bri 
fi  bXlytp  lr%up6repa,  xal  oh  rtfyvurai,  xal 
dtabpa  ptv  Xap/idvet,  vrplv  tj  rd  xarapfyta 
%apieiv,  xal  bSCvij  iv  r tp  axXtfvl,  xal  paXXov 
ixijv  n  yXuxii  (J Idyyi,  xal  v;  yaarijp  'if-aet- 
perai  xal  f eey&faf  iarr  xal  bxijv  ■zXiova 
rou  fidbeog  (pdyifi,  xovlei  re  rvfv  yacripa 
xal  rty  bffCpiiv  dXyiet  dXXore  xal  cLXXore 
xal  arup  fiiv  imXapfidvei  St'  bXtyou.  ’Eti)v 
Si  dvroxabap&y,  ’  pdtov  Soxiei  l %eiv  vcpbgrd 
rpbaSev,  Ixeira  ig  rwbrb  xaUararat  xal  ijv 
peXefalvyrai,  &g  %pii,  uytifg  larar  tjv  Si 
pevj',  xal  o  p6og  ixiQavetrai  xal  Sid  xavrbg 
rou  xpovou  alet  peCcerat  xar'  bXlyov  ofov 


lis  plus  iusto  insit,  neque  continere  valeant 
Inde  autem  semper  hydrops  exoritur,  quum 
lien  quippe  natura  rarus  et  laxus  ad  se  at. 
trahere  consuevit.  Morbi  autem  principium 
nonnullis  ;  etiam  accidit  sine  febre,  nisi  ardor 
quidam  ventri  insit,’  pituita  ad  eum  devecta, 
et  sitim  non  ferat,  neque  vesica,  neque  venter 
urinam,  et  stercus  ut  oportet  dimittant,  neque 
idonea  victus  ratione:  mulier  utatur.  Quodsi 
hydropica  sit,  alias  menses  derepente  copiose 
fluere,  incipiunt,  alias  pauci  et  interdum  sunt 
similes  aquae  a  carnibus,  interdum  vero  cras¬ 
siores,  neque  coguntur  et  frequens  anhelatio 
eam  prehendit,  priusquam  menses  fluant,  et 
dolor  in  liene  idque  magis  postquam  dulce 
aliquid  comederit  et  venter  in  tumorem  attol¬ 
litur  et  magnus  est  et  postquam  plura  quam 
soleat  comederit  ventre  dolet  et  lumbis  inter¬ 
dum  et  brevi  tempore  febris  eam  corripit.  Post¬ 
quam  autem  purgata  sit,  melius  se  habere  vi¬ 
detur  pro  superioribus  malis,  dein  ad  idem 
res  redit  et  si  diligenter,  ut  oportet,  curetur, 
convalescit;  sin  contra,  cum  fluxus  superveniet, 
tum  semper  sine  intermissione  fluet  paulatim 

curanda  est.  Quodsi  vero  fluxus  non  superve¬ 
nerit,  sed  uterus  ex  superioribus  affectibus  in 


—  589  — 


hf&f  bm/ietefyg  xkelovog  Sierat.  "Hv 
fl  'o  poog  bxiybvprai,  aXK'  ai  fzijrpai 
fab  t&v  xp6a6ev  xaSp/xarav  depbelaai  pe i) 
yaHaaai  r'a  bxipiijvia ,  ij  re  yaarijp  oi 
peyakvi  earai  xal  fipWoq  Ivearai  &g  bv  ya- 
arpi  byobaip,  xat  Soxbei  dael  xatblov  bv  rp 
yaCTpi  xivbcabai,  'dre  rdv  piprpbav  iiSarog 
'xkbav  boualav  xpCl  rou  IiSarog  xiveopelvou, 
&p.kore  yap  xal  dkkore  '  xkoSd^erat  rb 
biap  &g  bv  daxcp'  xal  dkyet  0avo/xbvp  rb 
xctTQ  rou  ofi0akou,  xai  ai  xkpTSeg  xai  o 
jwppt;  xal  rb  xpbaaxov  xai  ra  bpepeara  xa- 
rakexrOverat,  xal  ai  Spkal  h&elpovmi.  "Ei rn 
Ffjtri  pcbv  {j  re  xoikip  xai  rd  axbkea  rkijOei 
IiSarog ,  *  ipsi  Sb  bdrepov  roOrav  •  xal  ijv  pibv 
d/i(pa  xhpabij,  obSepeia  bkxlg  xepiyevbaSat 
rv\v  dvbpaxov  ’  lari-  ijv  Sb  bdrepov  roCruv, 
bkxiSeq  bklyat,  ij v  peekeSaivqrat  xal  piij  klpv 
rer pvyjxpxbvp  f.  .  Xpovfy  fi  aiirp  p  vovaog. 

.  f  /3'.  Tiyverai  *  Sb  xdvra  piakkov  pebv  rijai 
drbxoiai,  ylyverai  Sb  xokkdxiq  xai  rtjjrn  rs- 
roxuhpai-  bxixivSuva  f  bcrrl,  £>q  eipprai,  xal 
rb  xoukb  blqba  xal  peeydka  xal  yakexa 
tjvvibvai,  Sia.  rou6’  ori  ai  yuvaixeg  peerb- 
%ovai  rdv  voOaav  xai  la6'  ilre  obS'  abral 
iaaai  S  n  voalouai,  xplv  ij  Ipexeipoi  voCaav 
ybvuvrat  dxb  xarapepviav  xal  Iceai  yepaire- 
pai  ■  r6re  Sb  aCpbag  ij  re  dvdyxp  xal  o  %p6- 
vog  SiSdaxei  rb  airiov  rav  voOaav,  xai  lari 
ore  rijai  peij  yiyvaaxobaipai  ’6<p’  brou  voaoOai 
QSdvei  rd  voaljpoara  avipra  yiyvbpxeva,  xplv 
dv  SiSayfiijvai  rbv  Iprpov  bpSug  Oxb  rijg  vo- 
aeobaipg  &0'  brou  vbabei  -  xdl  ycip  alSlovrat 


tumorem  sublatus  menses  non  dimittat,  venter 
illi  magnus  erit  et  pondus  illi  inerit,  quasi 
gravidae  mulieri  et  videtur  quasi  foetus  in  ven¬ 
tre  moveri,  utero  nimirum  aqua  pleno  eaque 
mota,  interdum  enim  aqua  velut  in  utre  flu¬ 
ctuat.  Et  si  contrectetur,  dolet  locus  infra  um¬ 
bilicum  et  claviculae  et  thorax  et  vultus  et 
oculi  attenuantur  et  pupillae  attolluntur.  Non¬ 
nullis  quidem  venter  et  crura  aqua  redundant, 
aliis  horum  alterutrum,  et  si  utraque  repleta 
fuerint,  nulla  spes  est  mulierem  superfuturam. 
Sin  horum  alterutrum,  exigua  spes  est,  si  dili¬ 
genter  curetur,  neque  valde  confecta'  sit.  Est 
autem  hic  morbus  diuturnus. 


62.  Haec  autem  omnia  his,  quae  nondum 
pepererunt  magis  accidunt,  accidunt  autem  saepe 
etiam  iis,  quae  partum  expertae  sunt.  Sunt 
autem,  ut  dictum  est,  periculo  proxima  et  fere 
acuta  et  gravia,  quaeque  ideo  quis  non  facile 
intelligat,  quod  mulieres  morbo  affliguntur  et 
interdum  ipsae  ignorant  quo  morbo  laborent, 
priusquam  seniores  morbos,  qui  a  mensibus 
pendent,  expertae  fuerint.  Tum  vero  et  neces¬ 
sitas  et  temporis  diuturnitas  iis  morborum  cau¬ 
sam  declarat.  Atque  adeo  nonnumquam,  dum 
non  intelligunt  quanam  ex  causa  aegrotent,  im¬ 
medicabiles  morbi  evadunt ,  priusquam  medicus 
ab  aegrotante  recte  morbi  causam  ediscat.  Eas 


lilO  tl 


tppd^eiv,  xijv  effici,  xai  c0iv  Soxiouct  dl- 
cypbv  ehai  M  dxeiplt/g  xai  dvexicrxpiocbvxg- 
"Apia  Si  xai  o i  lyrpoi  dpiaprdvouci  obx  dr pe- 
xthcg  xuvQavipimi  rty  ,frp6Quctv  rijgvoCcou, 
dAA’  ug  rd  dvSpixd  vorf/iara  idpievor  xai 
ttoX Xdg  eJSov  SteQQappiivag  i 'ffi  ferd  1  r&v 
roioOrav  yrabypidrav.  ’AAA d  ypy  dvepardv 
aiirixa  i irpexiag  rb  afoiov:  Siatyipet  ydp-ip 
'tycig  ’  jtoAAoi/  r&v  yvmixytav  vocyf/idruv  xai 
r&v  *  dvSpyluv. 

i-y'.  "Hv  ‘S'al  pivjrpat  eX xulliuci,  alpia 
xai  ttuov  xaSalperai  xai  bSpibi  fiapea  yiy ve- 
,  xai  bSCyy  b$-ia  Xapifidvei  rdg  l%6ag 
roiig  (Sovfiavag  xai  rviv  niaipav  yacri- 
xai  ava  Qotrp  yp  bSOvy  ig  roiig  xevefivag 
ig  rdg  rrX eupdg  xai  ig  rdg  dpLOTrXdrag , 
re  Si  xai  ig  rdg  xXyTSag  dlpixvierai, 
Sdxyerai  xai  xeCpaXypv  dX yeei  c<poSp&g, 
yrapavoel •  rip  Si  Xpbvcp  dvoiSlcxerai  Tra¬ 
ga,  xai  dcSiveid  pav  XapifSayei  xai  difyUX‘X 
xai  iruperbg  Xerrbg-xai  Treptyvfaig-  olSicxe- 
rat  Si  pidXtcra  rd  cx(Xea.  'H  Si  voucog 
Xapi(idvei  ix rpuc/ioC,  >j  ng  dv  SiaQSapefca 
rb  TraiStov  byxaracarriv  piij  ixxaDapbij,  xai 
rb  caput,  rrav,  rrvp  S%er  Xapifidvei  Si  xai  ix 
ruv  pbcpv  xai  ?v  eri  cCpiag  Spipifa  ‘  ty  xal 
XoXdSea,  d  Sdxvei.  "Hv  oiirag  i%o6ctf  im- 
ruyydvtjig,  ixypv  piivai  bSOvat  i%wci,  A oCeiv 
re  troAA#  xai  beppiip  xai  %hdcpiara  xpoc- 
nBiyai,  bxou  an  X  bSCvy  foy  xal  fy  piiv 


quam  viriles  curant  et  multas  vidi  ab  eiusmodi 
affectionibus  consumptas.  Veram  confestim  ex¬ 
acte  morborum  causa  pervestiganda  est;  multam 
enim  muliebres  et  viriles  morbi  curatione  dis- 

63.  Si  vero  uterus  ulceratus  fuerit,  una  cum 
pure  sanguis  expurgatur,  gravis  odor  oritur  et 
dolor  acutus  lumbos,  inguina  et  infimum  ven¬ 
trem  invadit,  isque  sursum  ad  laterum  inani¬ 
tates,  costas  et  scapulas  pervenit,  interdum 
quoad  iugulum  pertinet,  morsumqne  percipit 
et  vehementem  capitis  dolorem,  mensque  alie¬ 
natur.  Temporis  autem  successu  tota  intume¬ 
scit,  eamque  debilitas;  animi  deliquium;  febris 
levis  et  perfrigeratio  occupat.  Praecipue  vero 
crura  “intumescunt..  Morbus  hic:  ex  abortu  pre¬ 
hendit,  si  qua,  porrupto  et  intus  putrescente 
puello,  non  expurgata  fuerit,  totumque  corpus 
incendium  occupat  Invadit  etiam  ex  fluoribus 
muliebribus,  sique  ad  eum  acria  et  biliosa 
confluxerint,  quae  mordent.  Si  ita  se  habere 
offenderis,  cum  dolores  quidem  detinent,  multa 
eaque  calida  lavare  oportet,  et  tepefacientia 
qua  parte  dolor  detinet  admovere.  Quod  si 
dolor  ad  superiores  partes  pertingit,  validaque 


—  591  — 


.^8  ai  oSivai  luat,  xai  'i/  yovi/  jf, 

rua^o-a/  8A*v  xai  Qdpftctxov  douva;  xira 
•„£&•  xai  Ari}*  &M  $  tou  ?r£0«  ippbv  AQi- 
Jjw  SiSovat  lxm'vsiv  ijftipas  ntvre,  *jv  Su- 
n rif  r  tjv  Si  M  *'«'  r<*Aa  iifxiv 

Ml  SiS6mi  ximv  iipipaq  rpeiq  !j  risaepaq- 
pira  Si  rijv  yaXaxroxoafyv ,  USari  *  draxo- 
^/ira;  adr^v  xai  ttiriotn  imrtjSeioKti ,  xpiaai 
pfketmsii  ixaXoitn,  viom  xai  ipyiBeloiei, 
xai  asOrXcp  xai  xoXoxOvBy  ctxe%ir6a  Si 
t&v  aAfiupav  xai  Sptpciwv  xai  r&v  BaXaraiav 
rdvrav  xai  xpsciv  %oipelw  xai  /Soeiav  xai 
ttlyelav  £prouq  Si  ioBtira-  Si  'dt|/0%fa; 
lypci  xai  fi)  l<x%6y  xai  xepi^Ox^rai ,  /58- 
Qijfia  XapiSamv.  Ei<rt  Si  rtvsq,  oi  ra&npci 
xeipatyv  dXyeoOatpiyi  xixiaxovci  ydXa ,  3r; 
xeQaXijv  dXyiovai,  oi  Si  iiSap ,  ori  XtxoOv- 
fiiovar  rdvavrta  Si,  ‘  olopiai,  el  xe(paXi)v 
dXyioun  xai  Qpevcbv  efy  Siptq,  "  &pfi6«ei 
BSap,  '6re  Si  Sdxverai  xai  Spifiia  iffrl,  yd¬ 
Xa  raOripci  sd/xsvtg.  'JLxijv  Si  aoi  Soxiy 
\a%6siv,  xXC^etv  ’  rdq  iirripaq ,  xp&ra  piiv 
’r$  dxd  rijq  rpvyoq,  posrd  Si  ravra  Sia- 
A ixiiv  y/fiipag  rpelq  j}  riaaspaq  xXC^siv  rtp 
fi*  rip  xpapofilip  %Xiep$,  xai  auriq  SiaXi- 
riiv  iffiipaq  rpetq  xXioai  r$  fw  rp  nxe- 
pkp-  xai  i)v  raora  roifpswxri  iiyid^avrai  ai 
iiaripai,  xXCaat  rlp  %i/v  rCp  mSitp-  iri  Si 
ri  IXxea  irtypietv  ipyipsov  dvSoq,  xai  xy- 
xiSa  xai  epOpvav  xai  Xifiavariv,  xai  rov 
Myvxriov  dxdvBoo  rbv  xapxov,  xai  'olvavOifv 
arypfyv,  xai  %pveox6XXyv  ,■  xai  Xs xtSa 
xai  Xarou  xpia/iara,  xai  xp6xov  xai  arv- 
rrifpfyv  Aiyuxritfv  xaraxexavpitv>iv  ■  roOrav 
Si  hru  hov  ixdrrou,  ri)v  Si  trrurr>ipfyv 


sit  mulier,  totam  foveto,  eique  medicamentum 
deorsum  purgans  bibendum  exhibeto.  Et  si 
anni  tempestas  tulerit,  serum  lactis  decoctum 
quinque  diebus,  si  ferre  possit,  superbibendum 
dato.  Sin  serum  desit,  lac  asininum  coctum 
per  tres  aut  quatuor  dies  potui  pradbeto.  Post 
lactis  potum  eam  aqua  et  cibis  accommodatis 
reficito,  carnibus  ovillis  tenellis  iuvenibus  et 
aviculis,  betaque  et  cucurbita.  Abstineat  au¬ 
tem  salsis ,  acribus  et  marinis  omnibus ,  itemque 
porcinis  carnibus,  bubulis  et  caprinis.  Panes 
autem  comedat.  Quodsi  animi  deliquia  detine¬ 
ant,  neque  sit  valida’  et  perfrigeretur,  sorbitio¬ 
nem  assumat.  Nonnulli  vero  sic  capite  dolen¬ 
tibus  lac  propinant,  quod  capitis  dolore  vexentur, 
quidam  vero  aquam,  quod  animo  linquantur. 
Ego  contra,  si  capite  doleant,  et  mentis  laesio 
adsit,  congruere  aquam  existimo ,  cum  vero  mor¬ 
sus  et  acrimonia  inest,  his  lac  prodest.  Cum 
vero  tibi  validior  esse  videbitur,  uterum  col¬ 
luito,  primum  quidem  medicamento  ex  faece, 
post  haec  tribus  aut  quatuor  intermissis  diebus, 
brassicae  decocto  tepido  colluito,  ac  rursus 
tribus  intermissis  diebus  decocto  cum  butyro. 
Quodsi  his  factis  uterus  sanitati  restituatur, 
medicamento,  quod  ex  malicorio  paratur,  col¬ 
luito.  Ulcera  autem  argenti  flore,  galla,  myr- 
rha,  thure,  spinae  Aegyptiae  fructu,  oenanthe 
sylvestri,  chrysocolla,  squama  aeris,  loti  ra¬ 
mento,  croco  et  alumine  Aegyptio  usto  illinito. 
Quorum  singulorum  una  sit,  aequalis  portio, 
alumen  autem  et  galla  et  crocus  omnium  por¬ 
tionem  aequent.  Trita  vero  et  ad  laevorem 
permixta  omnia  vino  albo  dulci  diluito,  deinde 
ad  mellis  crassitudinem  decoquito.  Hoc  ut  illi- 


xai  rv\v  xvfxiia  xai  rdv  xp6xov  xoiijaat  petav 
faolpav  ‘xdvrav-  rpiipag  ii  xai  %v/a/al%ag 
xavra  kela  iieivui  '  ohtp  A euxip  'yhjxii- 
ixeira  Itpetv,  hr'  iv  xayp  y iverat  oldv 
x ep  peiki  ■  '  rouro  ii  imketyeiv  ilg  ri fe  ii/at- 
pyg  iiidvat  vn l/a/phy  Hiari  %kiep0-  iipeiy 
i’  iv  T(p  Hiari  xai  xusbdv  xai  ikeXtafpaxov. 
Kai  ixfy  aoi  ioxfy  raura  x oiiovn  patav 
eivai,  xpoxislv  %p)  ydXa  iCpQbv  alyeiov  fplav 
{tfiipyv,  ixeira  iiidvai  ydXa  (36eiov  rdv  ai- 
rdv  rp6xov  '  ofdv  xep  h ri  rijri  xporipyai  ■  /ae¬ 
ra  ii  ri\y  yaXaxroxocfyv  xayyvai  mrtom 
&g  /adkiara  xai  ‘  xoitsiv  oxag  tv’yaarpi  tyy- 
uyivig  yap  ‘  yevijeerai.  '£lg  ii  ra  xokka. 
ix  ryg  voHaou  raHrvfg  ixQe&youei  xai  droxoi 
yiyvovrai-  ‘a!  ii  yepairepai  o i/  x&m  ri. 
Tliveiv  ii  “ /aera  ra  (pap/aaxa  klvov  rxippta 
“  vretpaa/ahov,  xai  tsficapiov ,  xai  xviiv/g  xap- 
xpv  xai  ykuxviyliYig,  pi^av  ryiy  xixpiiv  rpitiav 
iv  oivcp  eiidiiei  /aikavi  xexpyfityip. 

%i'.  "Hv  "i ai  /ayrpai  ekxaUaai,  af/ca 
xai ;  xvov  piei  xai  i %&p  •  mpn/tiim  y&p  r&v 
/xyrpiav,  v6mfpt,a  &x'  ai/reav  yiyverai^  xai 
vi  yauri/p  v/  veiaipa  ixaeiperai,  xai  ksxryi 
yiyverai,  xai  akyiei  ^apo/c&H  <&«  «Axos  xai 
xup  £%ei  xai  “  fdpvy pidg  xai  di6vy  b%£a  xai 
cxepxvii  eg  re  ra  aiiota  xai  ig  rd,  ixireiov, 
xai  ig  rijv.  yaartpa  rv/v  veiaipav,  xai  ig  rdv 
xeveuva,  xai  ig  rag  tf-6ag  ■  {;  ii  vourog  ka/a- 
(Zavei  /cdkiara  piiv  ix  .rdxou,  ijv  adrijttiri 
iiaxyaiadiv  paaxif,  xipj,  ix  rpaa/ipv  xpii  S,k- 
kag  axd  radro/idrou.  T aCripn  Jj v  ixiruy- 
%dvyg,  kodeiv  Hiari  xokktp  xai  Qep/itp,  xai 


natur  bis  quotidie  exhibendum,  ubi  prius  aqua 
tepida  lota  fuerit,  in  qua  cisthum  et  salv^u 
decoxeris.  Ex  quibus  ubi  tibi  melius  habere 
videbitur,  die  uno  lao  caprilium  coctum  pro¬ 
pinandum,  deinde  lac  bubulum  eodem  quo  iu 
superioribus  modo  exhibendum.  Post  lactis  po¬ 
tum  ,  cibis .  quam  maxime  incrassandum  et  ut 
concipiat  procurandum,  sanitati  enim  restitue¬ 
tur.  Fere  autem  ex  hoc  morbo  evadunt  et  ste¬ 
riles  redduntur;  seniores  vero  natu  raro.  Post 
ea  medicamenta  lini  semen  torrefactum,  sesa¬ 
mum,  urticae  semen,  paeoniae  radicem  amaram 
tritam,  ex  ;vino,  odorato  nigro  aqua  temperato 
bibat. . 


64.  Si  autem  uterus  ulceratus  fuerit,  sanguis 
cum  pure  et  sanie  effluit ;  putrefacto  enim  utero 
morbus  ab  eo  oritur  et  venter  imus  intume¬ 
scit  et  mulier  extenuatur, ,  contactuque  * velut 
ulcus  dolet,  febris  et  dentium  stridor  eam  de¬ 
tinet,  dolorque  acutus  et  assiduus  ad  pudenda; 
pubem,  infimum  ventrem,  lateris  inanitatem 
et  lumbos  urget.  Morbus  autem  praecipue  qui¬ 
dem  ex  partu  invadit,  si  quid  in  utero  dila¬ 
niatum  computruerit,  itemque  im.abortione  et 
alias  sua  sponte.  Sic  affectas :  ubi-  nactus  fueris, 
multa  calida  lavato  . et  qua  parte  dolor  deti¬ 
nuerit,  tepefactoria  et  spongiam  ex  aqua  calida 


—  598  — 


Uw  &  *l  'T'a  xpoe- 

atevxi  xal  ex6yyov  i%  viaret;  '  bep/zov, 
wu  xM>%eiv  tuv  ipi/ziav  xal  tcoj /  er pv0vSbv 
ixE%6foovov  r&v  ii  poaXaxaripav  itdfueye 
Sxui  &v  i°xfy  sot  xaipbg  elvar  rov  eeMvov 
rbv  xapxdv  x60ag  xal  r!jg  dxryg,  gupifotgag 
ii  iv  fiifan  xal  xorfeag  Qdppiaxov,  roOrtp 
yjfi  ■  hoveov  ii  biari  6sppt,ip  xal  *  <rx byyov 
ktfihv  9  elpiov  poaXbaxbv  (idxn ov  ig  Ssp/ebv 
uSap  -iiaxabaipe  rei  re  aliata  xal  rd  Si.xea- 
sira  ig  oTvov  SLxpyrov  i/ofidxrav  xaXiv  rbv 
ex6yyov  1)  rb  clpiov  rbv  ai/rbv  rp6xov  %pS>- 
heira  r§  (pappidxip  robrip  ivdXeipe  oxoedxig 
h  ioxiy  eoi  xaipbg  ilvai  ■  ixeira  farim/v  xal 
criap  iioiov  fit^ag  bfiou  rep  Qappodxcp,  '  iia- 
XslQeiv  xoXXdxig  pisb'  v/pipt/v  xal  rijg  vuxr6g- 
fiera  ii  A Ivov  exippia  Qd %ag  xal  xbipag 
xal  e<teag,  /xtfxuvu  A svxijv  xoipai  iv  «A Qt- 
roiei  xal  eyeat,  xal  rvpbv  atysiov  bxrdv  xe- 
pi^Ceag  rb  fixog  xal  ritv  aXpittv,  xal  rb 
'xixiptov  t-upfitgai  xal  ‘  xaXvjV  dXQtrov,  elra 
'iv  rov  (papfidxov  piirpov  xal  rov  rupov  xal 
rov  aXtplrov  xotijeai,  xal  rovro  iiibvai  xlveiv 
1%  i )ovg  v{\en  ix'  olvip  auerypip  xsxptfpoivcp- 
sg  ii  r*iv  iexipvtv  poteyav  xal  xaybv  xvxe- 
ava  iiibvai  xal  ’  ruv  yvvaixelav  o  n  dv  pia- 
A lera  '  xpoeiiyptrai  xixtexeiv.  K al  poiypi 
tiiv  av  rb  aTfia  xovXi/  piy ,  xal  biCvai  b%iai 
fyaei  xal  bXtyov  ypbvov  iiaXstxuei,  ravra 
roikiv  ixijv  ii  ro  eXxog  HXaeeov  %  xal  biO- 
vai  (bXyypal  xpoeXa/zfidvaei  xal  iid  xMovog 
Xpbvou ,  ipdppiaxa  xixtexeiv,  Siv  fiiXXsi 
xabatpeeSai  xdra  pidXKov  ij  dva,  iiaXetxav 
Xpbvov  bx6t tov  dv  ioxiy  xaipbg  elvar  xal  xu- 
pidv  Ptyxpyei  xvplyet,  dvaxabt^ovra  v^bi 


supponito,  et  acria  et  acerba  vitando  eluito, 
emollientibus  vero  admixtis,  prouti  opportunum 
tibi  videbitur.  Et  lini  semine  contuso  et  sam¬ 
buci  fructu  admixto,  medicamento  ex  bis  con¬ 
fecto  utere.  Lava  autem  calida  et  spongia  vel 
lana  molli  sumpta  et  aquae  calidae  intincta 
perpurga  pudenda  et  ulcera  Postea  spongia 
vel  lana  vino  mero  rursus  immissa  eodem 
modo  utere.  Deinde  medicamento  illo  inunge, 
quoties  opportunum  tibi  videbitur.  Postea  re¬ 
sina  et  pinguedine  porcina  una  cum  medica¬ 
mento  mixtis  saepe  interdiu  et  noctu  perunge. 
Porro  lini  semine  torrefacto  et  contuso  et  cri¬ 
brato,  peplum  album  contunde  in  polenta  et 
cribra,  et  caseum  caprilium  sorde  et  salsugine 
derasa  et  butyrum  admisce  et  polentae  pollen. 
Deinde  autem  medicamenti  portionem  et  casei 
et  polentae  sub  auroram  ieiunae  ex  vino  austero 
temperato  propinato;  vesperi  vero  admixtum 
cyceonem  crassum  exhibeto  et  ex  muliebribus 
potionibus  quamcumque  lubens  admiserit  pro¬ 
pinato.  Et  ista  quidem  tantisper  dum  copiosior 
sanguis  effluet  et  acuti  dolores  detinuerint,  pau- 
lumque  intermiserint  facito.  Ubi  autem  ulcus 
imminutum  fuerit,  et  dolores  leves  longiore 
intervallo  occupent ,  medicamenta  ex  quibus  per 
inferiora  potius  quam  per  superiora  expurgari 
debeat,  propinato,  intermisso  tanto  tempore, 
quantum  necessarium  videatur.  Mulierque  in 
alta  sella  reclinata  lenibus  fomentis  fovenda  est, 
quoties  occasio  postulare  videbitur.  Quibus 
factis  sana  evadit.  Hic  autem  morbus  lentior 
est  et  letalis,  et  ex  quo  paucae  evadunt. 


rff  cod.  6.,  Littr.;  —  vulgo  autem  post  av  Soxty  legi- 


—  594  — 


'  tmarore,  Ijv  ioxiy  xaipbg  ehai.  Taura 
x oiiouaa  uyii/g  yiyver/tr  ^  ii  voOcog  (Ikif- 
Xporipif  xal  Qavar&ivjg  xal  SiaQeCyoua '  aii- 


§£'.  "Hi/  ii  ekxuMaa  c(po ip&g,  alpea  xal  66.  At  si  vehementer  ulceratus  fuerit,  san- 
x uov  xaBalperai  xal  bi/iv/  ylyverai  Qapia  guis  cum  pure  expurgatur  et  gravis  odor  ex- 
xal  ox6rav  f/  biCvy  xpocki/3i/i,  ig  iixb  iit-  oritur.  Cumque  dolor  prehenderit,  plerumque 
vog  ra  xepl  rbv  piov  ylyverai,  xal  bxirav  quae  circa  profluvium  fiunt,  velut  partus  dolo- 
‘  oi  %p6vog  y,  ra  cxikea  xal  ol  xiieg  olii-  res  affigunt,  temporisque  successu  crura  et 
oua  xal  ‘  l&vrai  ol  hprpol  ig  llipaxa  ■  rb  ii  pedes  intumescunt.  Ac  huic  tanquam  hydropi 
!  oiix  icn  roiourov.  Taurpv  fy  kifii/ig,  koO-  medici  medelam  adhibent,  cum  tamen  non  sit 
eiv  xpura  Qepfiif  xal  ykiaivm  xal  xkiTeiv  eiusmodi.  Huius  curam  cum  susceperis,  inpri- 
ipipeici  xal  peakBaxola  xal  cr puCpvola,  Hiari  mis  calida  lavato  et  calefacito,  acribusque  et 
re  xal  ohtp  •  xal  xoukOxapxov  xal  xoukOxvy-  emollientibus  et  adstringentibus  ex  aqua  et  vino 
peov  xal  pikl  iipav  opeou ,  elra  elpiov  ig  rouro  colluito.  Tum  crataeogoni  et  polycnemi  cum 
fiaxruv,  iia%pieiv  ra  alioia,  xal  far Ivyv  xal  meile  decoctis  lana  imbuta  pudenda  perlinenda 
piiki  xal  cubg  ikaiov  iy%pleiv-  xal  x ixlcxeiv  et  resina  cum  meile  et  adipe  suillo  illinenda 
klvou  xapxbv  xal  ctjcapeov  (pit-ag  xal  ’  /io6-  Propinandum  etiam  lini  semen  et  sesamum 
rupov  xal  rupbv  alyeiov  xal  ikQirov  i(p ’  torrefactum  cum  caseo  caprillo  et  polenta  omni- 
axaa  xixlcxeiv  iv  ohtp  vijcnv,  ’  ig  icxlpyv  bus  admixta.  Haec  autem  ieiunae  ex  vinopro- 
ii  peiki  ixi%£av  xoukC-  xal  iag  fiev  clv  ro  pinanda.  Ad  vesperem  autem  magna  mellis 
afpoa  xaBalpprai  xal  biOvai  b^iai  i%atst  xal  copia  adfundenda,  istaque,  quoad  sanguis  pur- 
’  oklyov  iiakelxaci,  rouro  xoiieiv  brav  ii  gabitur.et  dolores  acuti  detinuerint,  usurpanda. 
ol  ikaccov  hp  xal  biCvai  (ikyxpbrepai  laxatu  Cum  vero  parcius  prodierit,  et  dolores  leviores 
ita.  xkiovog  xpbv bu,  Qippiaxov  xixltsxetv  xi-  diutius  detinuerint,  sed  aliquantulum  intermi- 
ra  xal  '  iiakelxeiv.  Taura  xoiiouca  iryiifg  serint,  medicamentum  deorsum  purgans  ex  in- 
yiyverat  •  yevevi  ii  obx  ivi.  termissione  propinandum.  Quibus  factis  con¬ 

valescit,  generationis  tamen  spes  nulla  adest 

£•?'.  "0< ra  i' ikxtUpiara  yiyverai  iv  ripa  66.  Quae  in  utero  exulcerationes  ex  abor- 
ucripya  axb  rpacpeou  ”  ux'  ikkou  rou,  tione  aut  alia  de  causa  oriuntur,  eae  omnes 
raura  ypq  axocxexr6peevov  ig  ro  Zkov  rupea  quocumque  curationis  genere  opus  esse  videa- 
Bepaxeueiv  xivra,  bxofyg  iv  ioxiy  HecBai  tur,  habita  totius  corporis  ratione  curandae 
Sepaxefyg,  ijv  ri  coi  ioxiy  i%  ixavrog  rou  sunt,  sive  ex  toto  mulieris  corpore  petendam 
cipiarog  Bepaxeuriy  elvai ,  ijv  re  ax'  abriuv.  eBse  curationem  existimaveris,  sive  ex  ipso  utero. 


rv&eei  ia”  aurto  rfiv  Oarepiav  iari 
'hSe-  ra  /eiv  dr'  adreav  ruv  &xo/idrw 
rto  xdSapaiv  rapi%ei  eruoeiSia  re  xal  gws- 
cmxuTuv,  rk  Si  /ivj  aer'  aiiriuv  Xearr^v  re 
m!  ixapoeiSia.  ‘"Oaipai  peiv  oSv  iarl  ra 
\erra  rdv  peupedruv,  raOrag  /eiv  %pvi  6e- 
paiceOeiv  (papfiaxcp  xal  SiSdvai  ‘  i exi  SLvu  xal 
xdra,  xptirov  S'  kvn-  xal  Sjv  fiiv  peerk  ti\v 
Quppaxefyv  ra  peO/xura  iXdaaa  yiyvyrai 
xal  eiixeriarepa  ijj,  SiaXebrovru  aSSig  (pap- 
paxeOeiv  rdv  abrov  rpdvrov,  /aera  Si  rifv  (pap- 
paxettfv  Siairdv  Stalry  roiaCrip ,  '  o xoiy  av 
ehf  pedhara  fypordry  earai  Si,  ijv  ai/r^v 
mpifa  Si'  i/( peipvpg  rptryg  %  rerdpryg  okov 
ri  rupea  xal  ipetroug  TOiiipg  ix  rdv  xupiiav 
ebdOg  ■  pcerk  Si  roiig  ipeiroog  xal  r'ag  xuplag 
Siairdv  khouafyal  re  xal  dXiyoroalipai  xal 
kproairhjiar  ‘vrorip  piiv  piySevl,  kKX'  ij  o’ivcp 
kxpijrcp  pci\avi,  Xayjdvip  Si  pafSevl-  orav 
‘Si  rdv  ipeerov  Tupaoxevdfyg,  r6re  ’  %pyj 
i.a%dvav  xoKh&v  xal  Spipeiav  ipLmrkdvai 
xal  airluv  sroAAfiv  xal  Sipov,  bxotou  kv  (So6- 
A avrat,  xal  oh ov  sroAAou  ipevrivrXdvai  bSa- 
piog  xal  A o6eiv  ix  rdv  vrupidv  sroAAfi  OeppeQ. 
A&ry  fih  t/  SepaTefy  rdv  roiooror pdtruiv  peu- 
fidruv  dpteivov  Si  dpiQu,  (pap/iaxeCeiv  'xd- 
ru  xal  ipeietv  xal  ava  iXxeiv-  Slaira  Si  fy- 
pavnxil  xpiaaav  'xal  aXovoty.  Tkg  S’ bari- 
pag  %pij  Oepatredeiv  &Se-  vrpdra  piiv  vrupiav 
liSari  axrijg  kCpitpovra  ra  CpCXXa-  'ivreira 
feerk  rty  avpfyv  xXC^eiv  ix  r!jg  IXOog  rip 


An  vero  ab  ipso  utero,  hoc  pacto  dignosces. 
Quae  quidem  ab  ipso  ulcerationes  sunt  puru¬ 
lentam  et  consistentem  purgationem  reddunt, 
quae  vero  non  ab  ipso,  tenuem  et  sanie  per¬ 
mixtam.  In  quibus  igitur  fluxiones  sunt  tenues, 
eas  quidem  medicamento  curare  oportet,  et  ex¬ 
hibere  quod  sursum  et  deorsum  purget,  inprimis 
vero  sursum.  Quodsi  quidem  post  medicamen¬ 
tum  fluxiones  pauciores  et  mitiores  fuerint,  aut 
intermittant,  rursus  ad  eundem  modum  medi¬ 
camentum  purgans  exhibeto.  Post  medicatio¬ 
nem  autem  eam  victus  rationem  praescribito, 
ex  qua  maxime  sicca  mulier  evadat.  Quod  fiet, 
si  tertio  vel  quarto  quoque  die  toti  corpori 
fotas  adhibueris,  et  ab  iis  confestim  vomitiones 
citaveris.  Post  vomitiones  autem  et  fotus  victus 
rationem  instituito,  ut  illota  permaneat,  parco 
potu  et  pane  in  cibo  utatur,  potu  quidem  nullo 
praeterquam  vino  nigro  meraciore,  olere  etiam 
nullo.  Cum  vero  vomitionem  paras,  tum  mul¬ 
tis  et  acribus  oleribus  eam  implere  oportet, 
multis  etiam  cibis  et  opsonio  quodeumque  li¬ 
buerit,  nec  non  etiam  vino  aquoso  copioso 
impleas  et  a  potu  multa  calida  lavet.  Atque 
hac  curatione  ad  huiusmodi  fluxiones  utendum. 
Praestat  tamen  in  utrisque  medicamenti  deor¬ 
sum  purgantis  potione  uti;  et  vomitiones  ciere 
et  sursum  attrahere.  Melior  quoque  desiccans 
victus  ratio  sine  ullo  balnei  usu.  Ad  uterum 
vero  hanc  curationem  adhibeto.  Primum  qui¬ 
dem  aqua,  in  qua  sambuci  folia  incoxeris  fo- 


—  596  — 


i fjl^yparr  ijv  fikv  ayvreidv  iv  rolm  iXxem  veto,  deinde  post  fotum  smegmate  ex  vini  faece 
$  xal  rd  dvcibvra  iuadiea  y  dxpyresripip  rip  colluito.  Si  quidem  putredo  in  ulceribus  ad- 
0-, u^ypan-  iyv  pyikv  '  $  roiourov,  biape-  fuerit  et  quae  prodeunt  graveolentia  sint,  smev- 
artpcp-  /aera  di  ri/v  IXbv  Viari  ■  £v  di  rip  mate  meraciore,  sin  nihil  tale  adsit,  dilutiore 
hiari  ivatptyeiv  /wpalvyv  '  xal  iatpvxv  xai  Post  fotum  autem  aqua,  in  qua  myrtum  et 
kXsXlaQaxov  /ierit  di  rouro  oivip  xXO^eiv  laurum  et  salviam  incoquito.  Post  hoc  vino 
dxp^rcp  \eux$  %Xiepcp.  'Ox6rav  di  idxvyrai  mero,  albo,  tepido  colluito.  Cum  vero  a  coi- 
‘uri  ruv  xXvr/adrav ,  rore  ifiy  xabapd  irn  lutiouibus  mordetur,  tum  pura  reddita  iam 
rd  kXxea-  xXV^eiv  oSv  %p)  uiapeartpy rijj  sunt  ulcera.  Faece  igitur  vini  dilutiore  et  vino 
iMt  'xal  oivtp  /akXavr  /aera,  di  rbv  ohov  nigro  colluere  oportet.  Post  vinum  adipem 
m/ieXi/v  bbg  r^avra  veapyv,  kXaiov  vrapa-  suillum  recentem  liquefacito,  anseris  pinguedi- 
pigavra,  ffr.pb  y,  %yvi>g,  !jv  di  /ay,  cLX-  nem,  si  adsit,'  admisceto,  sin  minus  aliam 
Aoo  rou,  paXiara  Spvibot;,  el  di  /m),  rd  £x  quamdam  praecipueque  gallinaceam."  Quae  si 
rcov  i  A  aicbv  iraXatdv,  robrep  %Xiepcp  xXu^etv,  non  adfuerit,  vetustam  aliquam  pinguedinem 
/aera  ie‘rip  olvip-4g  Vrepov  xXmrypa  £y%k-  sumito,  eaque  tepida  colluito.  Post  haec  autem 
avra-  i?  *  iii.rb  trr6fta,  xijv  vy  i/Xxaphov,  vinum  per  alteram  collutionem  infundito.  Ad 
xvjv  jefo  /loroiig  ’  vroieuvra  rdv  /auXOaxry-  osculum  uteri  vero  sive  ulceratum  sit,  sive  non, 
piav  vrporriUvai  xal  tyv  xavpca  vrapi%aci  penicillos  ex  emollientibus  factos  subdito.  At 
vrpoexsipcevoi ,  '  d0eXo/ievyv  xeXeCetv  vitpacBat  si  admoti  ardorem  excitarint,  detrahere  iussae 
Viaxi  %Xiep6>  roiobrip.  o'(cp  vrep  ixXOfiero.  "Hv  mulieri,  ut  aqua  tepida  lavet,  quali  collueba- 
de  sr/id?  rijv  iiairav  rf/vie  rd  pebpara  pvj  tur,  impera.  At  si  ad  hanc  victus  rationem 
draXXdwyrai,  kXdcm  ’  de  yiyvyrai  xal  fluxiones  minime  decedant,  minores  tamen  sint, 
idxvyrat  e(poip5>t;,  'Xal  rd  dvcopptovra  %oXtf  et  vehementer  mordeant,  quaeque  effluunt,  bi- 
re  ’iy  xal  dXpy  xal  /ivj  fiovov  rd  hiov,  liosa  fuerint  et  salsa,  neque  interiora  tantum, 
dAAi  xal  rd  sgu  iXxol,  pera/3dXXeiv  %py  sed  etiam  exteriora  ulcerent,  commutata  victus 
ryv  iiairav  xal  i^uypaiveiv  vrdaav ,  5jrm?  rd  ratione  toto  corpore  humectanda  erit,  quo  flu- 
i kbpara  "  uiapiarara  esrai  xal  {jxtara  xiones  quam  dilutissimae  et  quam  minimum 

iyxrixd,  Xourpofoi  beppofoi  r.oXXodri,  pdfy,  mordaces  evadant,  balneis  multis  calidis,  ma- 
Xa%dvoici  £(p6ofat  vrdai  Xivrapoim ,  lyjiiici  za,  oleribus  coctis  pinguibus  omnibus,  pisci- 
ronn  <reXd%e<ri,  "  %i>v  .xpoppCoiai.  xal  trxop6-  bus  cartilaginei  generis  cum  cepa  et  allio  in 
iomi  lipovra  £v  dXpy  yXuxeiy,  frpsiv  is  A/-  muria' dulci  coctis  utatur;  cum  pinguedine  au- 
vrapug,  xpian  kipboici  irdai,  vrtyv  fiobt;  xai  tem  multa  coquendi  sunt.  Carnibus  omnis  ge- 


tttote,  ‘Sit06oin  iv  avfra  xai  papaOp tp, 
otm  peh%p6p,  ’xtpp$,  uSapti,  «Movi,  ya- 
Uxronocly  per'  ohov  yhtxboq-  rct  S'  a\\a 
repl  rHv  xb.urpd.rav  xoiieiv  xard  rov  C/Qy- 
yyptm  b.6yov.  Aiiry  fiiv  oSv  ‘  rSv  roidvSe 
i!  fcpxxeltt.  "Oriprt  Si  vruoeiSia  re  xai  %uv- 
csr&ra  dvreiri,  roOrcuv  rb  piv  3 Aoi/  r&pa 
obSev  Sei  xivieiv ,  xAO^eiv  Se  xai  axb  roOrav 
rijv  Sepatrefyv  vcdrav  vroiierOai,  xMgeiu-fi 
roltn  aiiroln  xkurpan,  ofn  rpSrOev  eipyrai 
rbi  abrbv  rpbrov.  Veypdtperat  Si  xai  $AAa 
xbirpara.  —  'YAxiav  'l^riq-  ib.di pou  rrdap 
%\apbv  '  xpbrBerov  •  xXOf^eiv  Si  ai/rixa 
olvcp  tnpalcp  •  xpdnrrov  Se  ijvipullla,  Hjv  £'A xea 
jj,  xai  ibjzlcp  vapxirrlvp-  ntloiri  Se  paXBa- 
xardroin  xpijcOat  xai  pii  Spipirt.  ”Hv  Si 
‘ippurapiva  jji  xai  vipyrui  xai  rdv  vrebjt- 
rrdra  %&pov  Siaxvabp,  xaBalpeiv,  xai  viyv 
rdpxa  '  QOetv  xai  ii  hreib-dq  SLyeiv  rb/v  rdp- 
xa,  fatSIai  ydp  ’  dvaxab.fi  re  xai  xaxobjOea 
ylyverar  xai  A oCeui  <td%vc3 q. 


"Hi/  Si  yuvbj  ix  rpcorpov  rp&pa  bj,(iy 
'piya,  i)  ■  TporSiroin  Spipin  eb.xa6ij  rdq 
pb/rpaq,  ola  jroAAi  yuvalxeq  diei  Spari  re 
xai  rtytaq  iyrpeCovn,  xalrd  ep/Spuov  (pdapijj , 
xai  pvi  xaBalpyrai  v\  yuvbj, db.\d  ol  a!  pyrpai 
<pb,eypbjvari  irxupdq  xai  pepCxax n  xai  rijv 
x&Sapnv  irapapeSidvai  ’  pbj  oTal  re  ian,  ei  pb/ 
rb  Tp&rov  "  dpa  rp  Ip/SpOp ,  aiirvi  iji/  piv 


neris,  excepta  bubula  et  caprina,  eum  anetho 
vero  et  foeniculo  percoctis.  Vino  mellito,  fulvo, 
aquoso,  liberaliore  lactis  potione  cum  vino  dulci. 
In  reliquis,  quae  ad  collutiones  spectant  iuxta 
commemoratam  rationem  facienda.  Atque  haec 
'igitur  huiusmodi  fluxionum  curatio  est.  In  qui¬ 
bus  autem  purulenta  et  compacta  defluunt,  in 
his  quidem  totum  corpus  nullo  modo  movere 
oportet,  sed  collutionibus  uti,  et  ex  his  totam 
curationem  instituere.  Ex  collutionibus  autem 
eaedem,  quae  antea  dictae  sunt,  nunc  perfi¬ 
ciendae  eodemque  modo.  Describentur  vero 
etiam  a  nobis  aliae  paulo  post.  —  Ulcerum  me¬ 
dicatio.  Cervinus  adeps  recens  in  subdititio 
appositus.  Colluere  tamen  quam  primum  sapa 
oportet.  Optimum  etiam  cerussam  affundere 
si  ulcera  adsunt  et  narcissinum  oleum.  Cibis 
etiam  mollissimis  et  minime  acribus  utendum. 
Quodsi  sordida  fuerint  et  serpant,  proximumque 
locum  mordeant,  purgato,  carnemque  novam 
producito,  eamque  ad  cicatricem  perducito, 
facile  enim  relaxantur  et  ad  malignitatem  de¬ 
veniunt,  crebroque  lavato. 

67.  At  si  mulier  ex  abortione  vulnus  ma¬ 
gnum  accipiat,  aut  ex  acribus  subdititiis  me¬ 
dicamentis  exulceretur  uterus,  qualia  multa 
mulieres  semper  faciunt  dum  sibi  medentur, 
foetusque  corruptus  fuerit,  neque  mulier  ex¬ 
purgetur,  sed  uterus  ei  vehementi  inflammati¬ 
one  laboret  et  conniveat,  neque  purgationem 
nisi  simul  cum  foetu  dimittere  queat,  haec  si 


”Hv  Si  ol  payij  aMptura  ri  \o%eia  xai 
rd  ikxea  irytasSij,  xai  SiSe  dCpopog  israt. 
"Hv  Si  ol  i 'i  | ah  xdSapstg  yivyrat,  r&  Se 
ikxea  po)  piekeSaimprat,  xivSuvog  syxeSov&Sea 
ytyvesSai.  ”Hv  Si  ol  {;  xdSapstg  'itp  rerpu- 
%apcivip ,  Svijsxet.  1 K ipv  iv  tu  rdxtp  xdpra 
ikxaSiast  ai  fiijrpai  rou  ipifipOou  povi  xarct 
(pus iv  idvrog,  xeisovrat  ra  aiircc  rij  ix  Sta- 
<p6opipg  ikxaSeistp  rag  potfrpag,  xai  pterak- 
kaydg  rctg  airdg  xai  rekeurag  voGsog 
is%et ,  ijv  re  ix  SiatpOopijg,  >j v  re  ix  r6xou 
al  piyrpai  ikxaSust  ■  xai  ’  si  ra  \o%e1a  xdvra 
'  xap^isav ,  Zjssov  xov^set ,  ei  pi i)  poeyaka  ra 
ikxea  ehp,  xai  poekeSaivoptivtp  iv  r&yei  uyi- 
aivet.  Xpij  Si  4  ry  pukirtp  xposiyeiv  iv  rd- 
%e'i,  vjv  ikxea  iv  r|  /otprpip  ivf-  dre  yctp 
iivra  iv  dxakip  ra%ij  abierat  xai  saxpd 
ra%it  ylyverai.  'lipsSat  Si  .ra  Skxea,  ag 
xai  rct  iv  r§  dkktp  s&piari  '  xai  dQkiy- 
pouvra  xpif.  xotieiv  xai  dvaxaiaipeiv  xai  dva- 
xtpoxkdvai  xai  ig  dretkdg  cLyetv  SiSovai 
Si  " ilSap ,  oTvov  Si  pt),  stria  d0aup6repa, 
xokkd  Si  pt(j. 


Ifr'.  'Ox6sat  Si  Tpaspi&v  ytyvopiivuv  pi>p 
dxukkdsses&at  SGvavrat  poeYivav  Skuv  re 
xai  rdv  ptekiwv  rdv  ipofipOav  iivrav ,  Hj  ikas- 
s6vav  xai  xkaylav  xai  dSuvdrav  1  it-tivai,  l)v 
piiv  xut a  (pustv  ‘Itji,  SiSSvat  rdv  (pappcdxuv 
*  Tfy  &v  iyii  0pdsa,  xpokoOsavra  Seppicp  xapo- 
x6kky  x!jv  iUkovra  xpoiivai  ptvj  eitkOrag 


est.  Quodsi  ei  sponte  puerperii  purgamenta 
eruperint,  ulceraque  curata  fuerint,  sio  quoque 
sterilis  erit.  Si  vero  illi  purgatio  quidem  fiat. 


morbo  attritae  purgatio  continenter  eat,  mori¬ 
tur.  Quodsi  in  partu  foetu  non  secundum 
naturam  prodeunte  uterus  etiam  vehementer 
exulceratus  fuerit,  eadem  patietur,  quae  illa, 
cui  ex  foetus  corruptione  uterus  exulceratus 
fuerit.  Sique  ex  foetus  corruptione,  aut  ex 
partu  uterus  ulceratus  fuerit,  easdem  commu¬ 
tationes  eosdemque  exitus  morbus  habet.  At¬ 
que  si  omnia  puerperii  purgamenta  pertrans- 
ierint,  minor  labor  erit,  nisi  grandia  ulcera 
fuerint.  Quodsi  diligenter  curetur,  brevi  con¬ 
valescit.  Ad  curationem  autem  cito  animum 
attendere  oportet,  si  ulcera  in  utero  fuerint; 
nam  cum  tenello  loco  adsint,  celeriter  incre¬ 
scunt  brevique  putrescunt.  Ulcera  vero  curato 


repurgentur,  impleantur  et  ad  cicatricem  perdu¬ 
cantur.  Aqua  autem  non  vinum  praebendum, 
cibique  pauci,  non  multi  exhibendi. 

68.  Quae  vero  abortione  facta  liberari  non 
possunt  integris  foetibus  et  foetuum  partibus 
maioribus  iusto,  aut  minoribus,  sed  transversis 
et  qui  exire  nequeunt,  his,  si  quidem  secun¬ 
dum  naturam  foetus  procedat,  remedium  aliquod 
est  dandum  ex  iis,  quae  dicam,  postquam  antea 
multa  calida  laveris.  Quodsi  exitu  affectato  non 


—  599  — 


isr/jj  06aiv  Mvtu,  ryai  roiaOryai  roC  facile  discedant,  cum  eant  secundum  naturam, 
xrapflixou  xpoaQipetv,  ixikapPdveiv  Si  rbv  iis  sic  habentibus  sternutatorium  aliquod  ad- 
wxrijpa  xal  xrapvuadai  xal  rb  arbpca  rii-  hibeto.  Naribus  autem  apprehensis  et  ore  corn¬ 
ea  S) ccog  b  xrapptbg  '  bn  pidktara  ivep -  presso  sternutandum,  quo  quam  maxime  fieri 
<y{jcei.  Xptjabai  Si  xal  aeiapxaiai  ■  aetoig  S'  av  poterit ,  efficax  sternutatio  reddatur.  Concussi- 
$Se-  xktvyv  ka/ielv  uipykijv  're  xal  jiapiaM vpv  onibus  etiam  utendum,  quas  hoe  modo  parare 
xai  bxoaropiaavra  dmxktveiv  r\ )v  yvvaixa  possis.  Lecto  alto  firmo  et  substrato  mulierem 
rriyfv,  '  rd  Si  ari/Sea  xalrdg  peaa%dkag  supinam  reclinato.  Pectus  autem  et  axillas  et 
ml  rdg  %e1pag  xpoaxarakapi(idveiv  raivly  i)  brachia  fascia  aut  loro  lato  et  molli  velut  cin- 
ipavn  xXarii  piakbaxCs  jr pbg  rvpv  xklvyv  xal  gulo  comprehensa  ad  lectum  alligato  et  crura 
fwvbetv  xal  rd  axikea  iguyxd/aipai  xal  xar-  recurvata  malleolis  vinculis  iniectis  contineto. 

Tolv  a0upoiv-  '6rav  Si  ebrpexlayg,  Quae  cum  adornaveris,  mollium  virgultorum 
Qpi/yavav  (paxekov  piakSaxiiv  i/j  n  rtpSe  ioi-  aridorum  fascem,  aut*aliquid  huius  persimile, 
xbg  ebtpexlQtv  'baov  rbpv  xklvyv  ob  xepibiperat  tam  belle  disponito  ut  lectum  in  terram  pro¬ 
bri  Tyjv  y(jv  pixropiivyv,  liare  i pauaai  roiai  iectum  non  sinat  pedibus,  qui  ad  caput  sunt, 
rpbg  xeQatyv  x oal  rvjg  ytjg-  xal  xekeOeiv  terram  attingere.  Tum  eam  manibus  lectum 
stiiryv  ka/iiaiai  ryai  %epal  ‘ryg  xklvyg  xal  apprehendere  iubeto  et  lectum  a  capite  subli- 
periupov  xpbg  xetyatyv  rijv  xktvyv  fyjtv ,  mem  habere,  ut  in  pedes  propendeat,  ea  cau- 
dg  xurappoxog  iy  ixl  x6Sag,  0vkaaa6/j.svog  tione  adhibita,  ut  ne  mulier  praeceps  feratur. 
bxag  fiij  xpoxeryg  Morar  '6rav  Si  ravra  Haec  autem  dum  ita  parata  fuerint  et  lectus 
ivepyyrai  xal  paerdpaiog  y  i )  x k(vy,  ix  r&v  in  sublime  erectus,  a  posteriore  parte  virgulta 
bxiabev  bxoQelvai  rd  Qp&yavu,  xaropSovoSat  arida  ponenda  et  quam  maxime  dirigenda,  ut 
Si  dg  p&dkiora,  ‘bxag  oi  s r6Seg  fiv/  ‘0a6-  dum  lectus  proiicitur,  pedes  terram  minime 
covst  ryg  yyg,  pixro/aivyg  ryg  xktvyg ,  xal  attingant,  sed  intra  virgulta  arida  continean- 
t£3v  0pvyavuv  Maabev  ia ovrai ,  alpeiv  S"  ii;  tur.  Ab  utroque  vero  pede  hinc  et  illinc  vir 
ixaripou  rou  xoSdg  dvSpa  rySe  xal  rySe,  unus  eam  attollat,  ut  lectus  recte  decidat  plano 
dg  xar ’  2®  xeaelfai  i/  xklyy  bptak tbg,  xal  et  aequabili  momento,  ne  quid  in  ea  divellatur. 
laag  xal  pcij  axaapi.bg  y-  aeleiv  Si  ciptx  ry  Concutiendum  autem  maxime  simulae  partionis 
’  dSivi  pidkiora-  xal  tjv  ptiv  ixakkaaayrai,  dolores  urgent.  Quodsi  foetus  quidem  deces- 
abrlxa  xexavoOai,  el  Si  fii/ ,  Siakafibvra  serit,  eonfestim  cessandum,  alioqui  per  inter- 
aeleiv  xal  alapisw  ixl  ‘  ryg  xktvyg  0epopii-  valla  concutienda  et  suspensa  in  lecto  conti- 
vyv-  Taura  paiv  oSv  obra  '  x otierai,  yv  op$d  nenda.  Haec  igitur  ad  hunc  modum  facienda. 


re  xal  xara  Qbeiv  dxaWdra^rai.  Xpij  fi 
xifparjj  uypijj  xpo%pteiv  exi  xdvrav  fi  robv 
ape(pl  ry/v  mripyv ,  roi&vfe  xaOtav  kptcrov 
rbfe  xal  pai.d%yi  ufap  xaraiovav  xal  (iou- 
xipai,  '  Sj  xnrdvyi  xupivvji  paWov  %u\6i- 
Xpij  fi  &%P‘  Poujiavoi  ifpyv  re  xal  alfoiov 
xupidv  xal  iv/^erSai  fi,  brav  al  hflvei  a<p6- 
fpa  b%\iasi  paXtrra  xal  ptjfiv  iv  v6tp  ire- 
pov  i%eiv.  Tijv  fi  l^r pebourav  ra  tsrbpara 
’  paMax&i  i^avofyeiv  xal  ifpifM  rouro  fpav, 
’  rbv  opCpaMv  fi  £juve(pib.xec8ai  rcjS  ipjipOip. 


graeci  decoctum  ad  perfundendum, 
ptisanae  triticeae  cremor;  fovere  e 
et  pudendum  ad  inguina  usque  opi 
sessus  parandi,  idque  tum  vel  mi 
vehementes  parturiendi  dolores  urg< 
que  aliud  animo  agitandum.  Eam 
manus  medicas  adhibet,  oscula  e: 
dilatare  oportet  idque  sensim  facere 


%6'.  "O <sa  fi  fixru%a  xrbraerai  xal  ty- 
xierat  iv  r$  erbpan  rcbv  barepiav,  raura 
ijv  re  ^dovra  ijv  re  redveH ra  ijj,  xpo&ravra 
bxttra  xaXiv  arpi(peiv,  oxui  xark  ipbnv  ‘h) 
ixl  xeQatyv.  "Orav  fi  axaSieiv  /3oi%  ij 
<rr piQeiv ,  kvax\ivavra  %pi/ 1  uxrfyv  bxb  ra 
layja  bxorropirai  n  paXbaxiv  •  xal  bxb  robi 
x bfag  riji  x\ivm,  bxap  bijvv/b.6repoi  Urovrai 
ol  x pbp  xofav  xbfeg  ru%vip,  bxorMvai  %p$ 
n ■  xal  avaripu  fi  ra  lr%ta  riji  xe(pa\yi 
hra,  xpoexeipakaiov  fi  pujfiv  bxicra  rij 
xeQaXij  ■  ‘  xpopybebpevoi  fi  .  raura  ‘  Srav 
kxdmpi  re  ro  ipfipuov  xal  xeptfivtjrai  rijjfe 
xal  rijjfe,  xara  (pbcriv .  xaSirravai  xal  rijv 
xKtvijv  xal  ra  la%ta  uxejjekuv  ra  bxb  robi 
xofai  rij  i  '  xMvtfi  xal  rb  bxb  ruv  l<s%h ov  ■ 
‘  xpoaxe(pk\aiov  fi  bxoSetvai  uxb  rijv  xeQa- 
tyv  •  ra  roiaura  roCrtp  r$  rpbxip  bepaxebeiv. 
"Ora  fi  £co vra  r&v  i/ifipOav  rijv  %e1pa  ij  rb 


69.  Qui  vero  conduplicantur  foetus  et  in 
uteri  osculum  incumbunt,  eos  sive  vivos,  sive 
mortuos  retropulsos  iterum  vertere  oportet,  ut 
in  caput  prodeant  secundum  naturam.  Cum 
autem  retro  protrudere  aut  vertere  voles,  su¬ 
pinae  reclinatae  molle  quiddam  coxis  subster¬ 
nere  oportet,  atque  etiam  lecti  pedibus  aliquid 
supponere,  quo  altiores  a  pedibus  decumbentis 
esse  queant.  Verum  etiam  coxae  capite  sint 
altiores;  nullum  vero  capiti  cervical  subsit.  His 
prospectis  cum  retro  protrusus  foetus  huc  et 
illuc  circumagatur,  sublatis  iis,  quae  sub  lecti 
pedibus  et  quod  sub  coxis  suppositum  fuit  et 
lectum  et  coxas  in  pristinum  statum  restituito, 
capitique  pulvinar  supponito;  istaque  ad  hunc 
modum  curato.  At  vero  qui  brachium,  aut 
crus,  aut  utrumque  vivi  foetus  emittunt,  eos 
oportet  simul  ac  significationem  sui  praebue¬ 
rint  ,  prius  commemorato  modo  intro  retrudere, 


—  601  — 


ex4Xoi  ega  xpo/idXXerai  Sj  xal  dpKpu,  Taura 
Irav  ra%itrra  '  xpoatifi^tp,  eia  a  dxa- 
Ms,v  r$  xpoetp^pbtp  rpbxtp  xal  arpbQetv 
|;r/  'xeQaXi )v  xal  ip  bSbv  dyetv.  K al  '6aa 
xrOaaerat  rdv  tpi(lp6av  xexr^6ra  %  ip  rbv 
xeveibm,  ij  k  layjo-j  iv  rcp  r6x(p,  XP*I  raura 
ixopSouabat  xal  arpiQtetv  xal  ’  xpoaxabivvu- 
cQat.k  'uSap  beppebv,  &XP1P  dv  lahyrat. 

o'.  'Oxbaa  ‘Si  reOvedra  r&v  ipp(ip6ov  (\ 
to  axiXop  !)  tv/v  %etpa ,  l%«,  raura 

dptarov  , aiv,  i)v  oT6v  re,  ‘  dxdaavra  ha  ixl 
xe0aXi)v  arpi0etv  !jv  Si  pt,vi  oTbv  re  §,  avot- 
Shxyrai  Se ,  rdfiveiv  rtpSe  rip  rpbxtp  ■  ayj- 
aavra  r)v  xe0aX$v  fiaxaipfy  ipU[e0Xdaat , 
Iva  feti  bpabatp,  rip  xtiarpcp  xal  rd  barba 
IXxetv  bareoXbytp,  ‘  xal  r$  iXxuarypt,  xapd 
ri/v  xXtfTSa  xaraSbvra,  &>p  SLv  IX- 

xeiv,  fiij  xard  xouXi/,  dXXd  xar ’  bXtyov, 
i^aviivra  xal  aSnp  ^tdpeevov.  "Orav  7  Se 
raura  poiv,  iga  elpOatpp,  ivSbv  Se  rotai  H/iotat 
1  it),  rdptvetv  rdp  x^P“?  dp0u  iv  rotai  dp- 
bpotat  pierd  rtiv  ibpcav  xal  'brav  raura  xo- 
fiiatpp ,  Ijv  ptiv  oTbv  re  %  livat,  xal  rdXXa 
eiixeriap  eXxetv  fjv  Se  pei)  ivaxoCt j,  rb  artj- 
6op  x dv  /abxpt  ruv  a0ayiav  ayjiteiv,  0u- 
XaaaeaSat  Se  &p  pii)  xard  rty  yaaripa  rd- 
pupp  xal  iptX&ayp  rt  rou  i/ifhpbou,  laetat 
yctp  i/  yaarijp  xal  rd  ivrepa  xal  xbxpop- 
ijv  M  rt  roOrav  ixxiay ,  xpayptaroetSiare- 
pov  i^St/  ytyverat-  gupiipXdaat  Si  rd  xXeupd 
xal  rdp  SipooxXdrap  ’  guvayayetv  xal  .  fat- 
Slup  pterd  raura  xaPfoet  rb  Xotxbv  Ipe&puov, 
?»  pii  >jSif  olSaXkv  %  rbjv  x otXltfv  i)v  yhp 
%  rt  rotourov,  apeeivov.  r>jv  yaaripa  rou 


in  caput  obvertere  et  in  viam  adducere.  Nec 
non  eos  foetus,  qui  complicati  in  partu  in  la- 

rigere  ac  convertere  oportet,  praetereaque  in 
aqua  calida  sedeat  mulier,  donec  incalescat. 


70.  Quibus  vero  mortuis  aut  crus  aut  bra¬ 
chium  foras  prominet,  haec  quidem  optimum 
fuerit  intro,  si  fieri  possit,  retrudere  et  utraque 
in  caput  convertere.  Sin  minus  hoc  fieri  pos¬ 
sit,  sed  intumescant,  ad  hunc  modum  secato, 
Caput  gladiolo  dissectum  instrumento  quod 
confringat,  sr tearpov  dicitur,  comminuito  et 
ossicula  per  ossium  volsellam  extrahito  et 
unco  attractorio  ad  claviculam,  uti  firmiter  ad¬ 
haereat,  immisso  non  confestim,  sed  paulatim 
remittendo  et  rursus  adurgendo  extrahito.  Ubi 
haec  foras  extraxeris  et  humeri  adhuc  intus 
sint,  utraque  brachia  cum  humeris  ad  ipsos  ar¬ 
ticulos  secato,  Cumque  ea  abstuleris,  si  quidem 
fieri  possit  ut  exeant,  reliqua  etiam  prompte 
extrahito.  Quodsi  nihil  oedit,  pectus  totum  ad 
iugulum  usque  dissecato,  ea  tantum  cautione 
ut  ne  ad  Ventrem  sectione  penetres  et  aliquam 
in  foetu  eius  partem  denudes.  Excidit  enim 
ventriculus  et  intestina  atque  etiam  stercus.  Et 
si  quid  horum  excidit,  magis  etiam  negotium 
facessit.  Costas  autem  contundito  posteaque 
reliquus  foetus  facile  prodibit,  nisi  iam  circa 


ventrem  intumescat.  Si  quid  enim  eiusmodi 
evenerit,  foetus  ventrem  leviter  perforare  prae¬ 
stiterit.  Elatus  enim  tantum  ex  ventre  erumpit 


i/Ljipbou  rtftrai  srptitai,  ’i%sm  yap  Quaa  atque  ita  facile  prodibit.  At  si  mortui  foeto, 
/louvov  1  ix  rije  yadTpbg  xal  sbterias  oilra  brachium  aut  crus  foras  exciderit,  utraque  si 
yupfjdsi.  ”Hv  ic  ixrsrT&xtp  ij  %elp  S)  rd  fieri  quidem  possit,  intro  retrudito  et  foetum 
dxikog  tsSvs&top  roO  ipofipCou,  Ijv  fiiv  Su-  recte  constituito,  idque  mihi  videtur  Optimum. 
varbv  J,  efoa  arcbdai  i/LCpa,  xal  sbTperldat  Sin  fieri  nequeat,  quidquid  foras  prominet,  quam 
rb  ipijipvov  ■  —  Taura  '  apidra  ■  —  Ijv  Si  fivj  penitissime  fieri  poterit  resecato  et  reliquum 
o!6v'ts  $  touto  roitjdai,  aroTapivstv  8  n  av  manu  alte  immissa  protrudito  et  foetum  in  ca- 
?»  &v  SbvtjTai  &vututu,  xal  rourl-  put  vertito.  Cum  autem  puellum  invertere  aut 
\oirov  itsiMdi.fLS.mv  rpoSsdat  xal  GTpitpat  rb  exscindere  voles,  ungues  e  tuis  manibus  rese- 
ifL@puov  ‘iri  xeQakljv ■  brav  , Ii  arpitysiv  fj  cato.  Gladiolus  autem,  quo  exscindes,  incurvus 
xaraTafLvsiv  fi£b.b.yt;  rb  raiSlov  rap  ISlap  sit  potius  quam  rectus.  Cuius  caput  circumte- 
yslpap  %pij  drovu%t<sats6at ,  rb  fi  fLayal-  gito  digito  indice  leniter  pertractando  eumque 
piov,  $  iv  ‘  xaraTapivipg ,  xapt-ruXCtrepov  praemittendo,  veritus  ne  uterum  attingas. 

Itsra  Ij  ISbrspov,  xal  touto  xara.  xs0aM\v 
i/LQixakbrretv  rip  h%avtp  SaxrOXtp ,  sidfia- 
edfisvov  xal  bSv/yeuvra  xal  bppaSiov ra,  brap 
foij  ipabdipp  rijp  bdriptip. 

o a'.  'MdAif?  Si  xuljdiog  t6Ss  alrtov  irijv  71.  At  molae  conceptus  haec  causa  est;  Ubi 
rokXSiv  Tcbv  irifLtfvlav  16vrav  ’  yovijv  bkiyyjv  copiosi  menses  exstiterint  et  paucum  et  mor- 
xal  vod&Ssa  %ub.\a[3uot ,  ob  n  xbtffLa  16a-  bosum  semen  uterus  conceperit,  minime  genui- 
ysvip  ytyvsrai  ‘  Ij  ts  yaarijp  rMfpvfp  Ibdrsp  nus  conceptus  gignitur  et  venter  tanquam  utero 
xuobdv/p,  xivisrat  S'  obSiv  iv  rij  yaorpl ,  obSi  gerentis  impletur.  Nihil  autem  in  ventre  mo- 
yaXa  iv  toIoi  titBoIgi  iyylyvsrai,  cQpiypi  vetur,  neque  in  mammis  lac  innascitur,  sed 
Si  robp  Tirbobp.  Abrif  oSv  S6o  irsa,  ro\-  turgescunt.  Haec  igitur  biennium,  saepe  etiam 
haxip  Si  xal  Tpla  obTap  iyst.  Kai  Ijv  fiiv  triennium  sio  affecta  est.  Et  si  quidem  una 
/. da  aapl;  yivyrai,  ij  yuvlj  ar6khiTai-  ‘oii  caro  nascatur,  mulier  perit.  Neque  enim  su- 
yip  oty  di  idTi  rspiyevidbar  Ijv  Si  roXkal,  peresse  potest.  Sin  vero  multae,  copiosus  ei 
pljyvuTai  abrij  xara,  Tb  alSolov  “  aifia  roub.it  sanguis  et  carnosus  per  pudendum  erumpit. 
xal  dapxSSsg ■  xal  Ijv  "  fliv  fiSTpiify,  dii^s-  Quodsi  id  moderate  fiat,  servatur;  alioquipro- 
Tar  Ijv  Si  pcij,  urb  /5 6ou  dkoutsa  drbkkurai.  fluvio  correpta  perit.  Atque  ea  quidem  est 
Td  fiiv  vbdiffia  toioutSv  Igti  ■  xplvsdbat  Si  huius  morbi  conditio.  Discernere  autem  oportet 
Xpv/  Ttp  rktj p&fMTi  xal  'bn  ob  xivisrat  iv  plenitudine,  quodque  in  ventre  non  movetur. 
Tif  yadTpl ■  to  /Lh‘  yap  oLpdsv  TplfLtjvov,  Tb  Mas  enim  tertio  mense,  foemina  vero  quarto 


—  603  — 


$  6!j>.u  rerpdpyvov  Tijv  xtmim  i%er  ixvfv  motionem  habere  consuevit.  Ubi  igitur  elapso 
ovv  rou  %p6vou  xdpeXtevrog  ftif  xtvfyrai,  tempore  non  movetur,  profecto  morbus  est. 
SvpXovbri  rourb  idri’  Irri  Si  '  xal  r6Se  re-  Est  autem  hoc  quoque  magnum  indicium ,  quod 
xpPjpiov  poiya  ■  iv  rotai  nrbom  ydXa  odx  lac  in  mammis  non  gignitur.  Hanc  non  cu- 
{yytyverat.  Ta&npv  fidXirra  pciv  ' p)  lij-  rare  praestat;  sin  facias,  praedicens  id  facito. 
0-0«; •  d  Si  pvi,  xposixbvra  lijaOcer  xal  xp&ra  Ac  primum  quidem  totum  corpus  foveto,  dein 
fiev  xupfyrov  r6Xov  rb  rdpia,  Ixura  xard  per  infusum  sedem  eluito,  quo  copiosus  sanguis 
Tp  Upyv  xXurov ,  Ixaq  alpia  xarappayy  erumpat.  Fortasse  enim  si  sublueris,  foetum, 
«tvW-  ’ xal  ydp  Iraq  xXuraq  xivijreiag  dv  qui  inesse  videtur,  commoveris,  muliere  ex 
rt  Ipfipuov  rb  Soxiov  eivai,  Siatep/xavtetrtpq  medicamento  percalefacta.  Quin  etiam  per  in- 
riji  yovaixbq  dxb  roC  Qappodxou-  xXb^siv  fusum  uterum  eluito,  quo  sanguinem  educas. 
Si  xal  xard  rdq  /xijrpaq,  Sxag  *  dv  a* pia  Sin  minus,  subdititiis  medicamentis  vehemen- 
‘  dxaydyyq  -  e 1  Si  /x> },  x porter  oin  %ptjr6ai  tissimis  ex  bupresti  utitor  et  dictamnum  Cre- 
rolat  dxb  rfc  (dooxp^rnoq  lr%opordroin  ticum  ex  vino  propinato,  alioqui  vero  castoris 
xal  xixirxeiv  rb  Sixrapovov  rb  K pt/rtxbv  iv  etiam  testem.  Eique  cucurbitulam  parte  postica 
o?yijr  d  Si  /a ),  ‘r bv  xarr6piov  bp%iv  xal  ad  laterum  inanitatem  admoveto  copiosumque 
bxirtev  abrij  nxfyv  xporfidXXsiv  xpbq  roii q  sanguinem  detrahito.  Admoveto  autem  quam 
xevedvaq,  xal  d0aip£eiv  6n  xXelrrov  af/aa •  maxime  habita  uteri  ratione. 
xp6r[iaXXe  Si  xal  8 rt  pidXirra  rcxpt,aip6pte- 
voq  ’  xard  rdq  pitjrpaq. 

0/5'.  Kai  rorovrov  /ah  xepl  rdv  vorvppidrav  72.  Atque  haec  quidem  de  morbis  ex  puer- 
rSsv  dxb  Xoyj-iav  ytyvopaivav  dlpyrai •  elrl  periorum  purgamentis  obortis  dicta  sunt;  in 
S *  ol  xhSuvoi  iv  aiirotn  oh  apuxpoi-  b^ba  quibus  non  parva  insunt  pericula.  Acuti  enim 
ydp  irrt  xal  ‘  rayp  pieraXXarrovra  xal  sunt  et  qui  cito  transmutantur,  graviusque  la- 
fidXXov  xoviovrai  ai  xparorbxoi  tj  alriviq  borant  quae  primum  pariunt  quam  quae  iam 
dn  ipoxeipoi  rbxav.  Xaptei  Si  rd  Ao  %dfa  partionem  expertae  sunt  Feruntur  autem  puer- 
rjf  byiypij  yuvaixl  ixavbv  Srov  ’ Arnxvi  xo-  perii  purgamenta  mulieri,  quae  prospera  fruitur 
rOhp  '  xal  ijfclrsia  rb  xparov,  j}  bXtycp  xXi-  valetudine,  satis  abunde,  primum  Atticae  he- 
ova,  ixeira  ixl  “  iX arrov  xard  X&yov  ro6-  minae  et  dimidiae  mensura,  aut  paulo  copiosi- 
rov,  poiypiq  dv  xaCrv/rar  %w piei  Si  olov  ora,  deinde  ad  huius  rationem  pauciora,  quoad 
alpia  dxb  iepeiav,  ijv  Syiypi),  &q  I0ifv,  >1  desinant;  feruntur  autem  velut  sanguis  e  victima 
yovij  §  xal  piiXXy  tiytatveiv,  xal  rayh  xlp-  si  sana  est  mulier,  ut  diximus,  et  sana  futura 
yvorai.  K al  "  xabaiperdat  pierd  rbv  rbxov  est,  citoque  concrescit  Ac  fit  plerumque  ut 


—  604  — 


dq  izri  rd  irXiov  '  rvjv  Cryiifpijv  S-u/tfiatm 
iz ri  /xiv  ry  xobpip  tj/oipaq  reooepdxovra  xal 
S6o  rfv  %poviurdrv/v  xdQapoiv,  axlvSuvoq  Si 
lori  xal  elxooi  ‘xal  zrivre  ii/xipaq  xabaipo- 
/xivv/‘  izrl  Si  roO  xobpou  ij/iipaq  rprfxovra 
i xdtiapotq  ylyverai  i \  %poviarip>/,  dxlvSu- 
voq  Si  ion  xal  elxo.oi  ijfxipaq  yevo/xivy.  K al 
rdv  Sta06apeioiav  rd  i/x(Spua  xard  'kiryov 
ij  xdHupoiq  yiy verat  robrav  ruv  {//xepiav, 
xal  ixl  roioi  vearipoioi  06ape7oi  iXdooovaq 
vj/iipaq,’  ixl  Si  '  roloi  yepairipom  x\ iovaq. 
Tla&tj/xara  Si  ‘rd  abra,  ion  xepl  A o%elav 
06apeloip  rs  rd  i/i(ipuov  xal  rexoboy ,  Sjv 
‘  pcvi  vf/xtov  0tielpip  rd  xaiSlov  xal  xivSuveb- 
ouoi  *  Si  a!  06elpouoat  /xdWov  al  ydp  0$o- 
,pal  rHv  rdxav  %akexdrepal  elor  ob  ydp 
ion  /X i/  ob  (Sialaq  06ap!jvai  ro  i/x(ipuov  (j 
0ap/xdxtp  lj  xory  ij  0par$  Sj  xpoodiroiot  1) 
d\Xip  rivi-  (Shf  Si  xovi/pdv  ion  •  iv  ydp  r$ 
rotobrcp  xlvSuvdq  ion  rdq  /i^rpaq  ikxcoSijvat 
i}  0A ey/ifjvar  roOro  Si  ion  ixixivSuvov. 

oy'.  ’Td  Si  ydha  'Sxaq  ylyverai,  elpt/rat 
/xoi  iv  rij  06oi  roO  xaiSlou  rou  iv  rdxip- 
ixv/v  Si  xutoxv/rai  {/  yuvi ),  xara/i^vtu  ob 
/id\a  xcopict,  ’  xXv/v  ion  Sjjot  oXIya •  rpi- 
zrerai  ’  ydp  iq  robq  /xaobobq  ro  yhvxbrarov 
rou  uypou  dxd  re  ruv  oirlav  xal  rdv  xo- 
rdv  xal  "  ixdv/XdXerai  ■  xal  dydyxy  iorl  "  rd 
aAAo  ou/xa  xexevuoOai  /lakXov  xal  Jjooov 
-  xXSj  peq  ylyveoSat  rou  a'1/xaroq •  rouro  oli  no 
ylyverai.  Elol  Si  ahiveq  06oi  dydXaxrol 
elot,  xal  o0iaq  ixiXelxei  ri  ydXa  xpd  rou 


post  partum  mulier  sana  purgetur,  si  pueuam 
in  lucem  emiserit,  dies  quadraginta  duos,  8i 
diutissime  purgetur;  periculo  tamen  etiam ’va- 
eat  si  viginti  quinque  dies  purgetur;  sin  pue. 
rum  pepererit  diuturna  maxime  purgatio  fit 
dies  triginta;  vacat  tamen  periculo  si  per  vi¬ 
ginti  dies  fiat.  Et  earum,  quae  foetus  corru¬ 
perunt,  pro  ratione  horum  dierum  purgatio  fit, 
idque  in  iis,  quae  iuniores  foetus  perdiderunt! 
pauciores  dies,  in  iis  vero,  quae  grandiores! 
plures.  Eaedem  autem  sunt  puerperii  purga¬ 
mentorum  affectiones  tum  ei,  quae  foetum  cor¬ 
rupit,  tum  ei,  quae  peperit,  nisi  admodum 
parvum  foetum  corrumpat;  tum  vero  ex  abor¬ 
tione  magis  periclitantur.  Neque  enim  citra 
violentiam  abortio  fit,  sive  ex  medicamento, 
sive  potione,  vel  cibo,  vel  subdititiis  medica¬ 
mentis,  vel  ex  re  alia  quapiam  accidat.  Vis 
autem  mala  est.  Hoc  enim  casu  periculum 
est  ne  uterus  ulceretur,  aut  inflammationem 
contrahat,  quod  est  periculi  plenissimum. 

73.  Lac  autem  quomodo  gignatur  a  nobis 
dictum  est  in  puelli  natura,  qui  partu ^ editur. 
Ubi  autem  praegnans  est  mulier,  ei  fere  men¬ 
ses  prodire  non  solent,  praeterquam  nonnullis 
pauci.  Quod  enim  ex  cibo  et  potione  in  san¬ 
guine  est  dulcissimum  ad  mammas  vertitur  et 
velut  exsugendo  trahitur.  Reliquumque  cor¬ 
pus  magis  vacuari  minusque  sanguine  redun¬ 
dare  necesse  est;  quod  hoc  modo  fit.  Sunt 
autem  quaedam,  quae  natura  lac  non  habent 
easque  lac  ante  tempus  deficit.  Eaeque  a  na- 


—  605  — 


xeupoC'  aurea  (piic/  areppai  elffi  xal  xvxvb-  tura  solidam  et  densam  carnem  habent,  ideo- 
capx.01  xal  ita  rouro  ot>  8i£p%erai  '  iri  robg  que  cum  via  densa  sit,  neque  ex  ventre  ad 
parotis  ipxiavaa  lxft,ag  arb  rfg  xoiXfyg,  mammas  satis  humoris  defertur. 
rvxvijp  rijg  oSoC  iofoqg. 


oS’.  'Extrfvia  xaratra-daat.  —  'EXartiplou  74.  Remedia  ut  menses  detrahantur.  Elatem 
860  'xomg,  gtfi/ueye  M  xal  artap  ’6'iog  quantum  ad  duas  potiones  satis  sit;  admisce 
axb  r&v  veQpCbv  Serov  rb  bXar^ptov  8ia-  oviculae  adeps  ex  renibus  tali  copia  ut  ne  ela- 
QpOtmaUt,  roitetv  Sh  860  irp6<y6era.  —  "H  terium  imbecille  reddatur;  duas  autem  glandes 
puXavliov  rd  ix  rcbi/  xup&v  rplipxg  bSan  subdititias  ex  iis  parato.  Aut  melanthium  ex 
0op6l;ai  Xal  frp6<r0sra  860  ‘  rot&iv. —  Xlpoa-  tritico  terito,  aqua  subigito  et  glandes  duas 
rMvai  ‘ie  trpb  rcbv  {/fieptav,  %tri  °pUXXei,  subdititias  conficito.  Haec  autem  suppone  ante 
*■  oiist  8b  1 ttyea  xal  rupsToCg.  dies  quibus  menses  prodituri  sunt,  quibus  vero 

rigores  et  febres  faciunt. 

M aXSaxa,  £<p’  Sv  xaSalperai  ’  S8ap  xal  Emollientia,  ex  quibus  aqua  et  sanies  subcru- 
1%&P  VQaif&og-  kysi  xal  ixi^via,  ijv  /iij  enta  purgatur,  menses  etiam,  nisi  diutius  re- 
roXv%p6via  %,  xal  rb  arbfLa  fiaXSdc rasi.  —  stiterint,  educunt  et  uteri  ostium  emolliunt. 
'Napxhaivov,  SfiCpvav,  xdpiivov,  * Xifiavarbv,  Narcissini'  unguenti,  myrrhae,  cumini,  thuris, 
&tplv6iov,  xCrepov,  Tcov  exdarou,  *  vapxiaat-  absinthii,  cyperi,  singulorum  aequales  portio- 
vou  8i  piolpag  riaaepag,  ixixTimv  Sipiov  XI-  nes,  narcissini  vero  quadruplum,  quibus  lini 
vou  l-uptfttgag, Tpil3eiv  bpiydvou  {jip^fiivou  crudi  lanuginem  pectini  insidentem  admiscueris, 
§5i/  H8an  xal  z-oitsw  fidXavov  xal  xpoarM-  cum  origani  decocto  terito;  glandem  effingito 
vai.  —  "H  xal  xvxXa/tlvou  /liysSog  oaov  et  supponito.  Aut  etiam  cyclaminum  ad  astra- 
isTp&yaXov  xal  &v6og  %aXxou  beov  xCafxov  gali  magnitudinem  et  aeris  florem  ad  fabae 
Tplipag,  fxdXirt  Ssucat  xal  x-oiijaai  (idXavov  quantitatem  tritum  meile  excipito,  glandem  ef- 
xal  rpoenUvai.  —  ”H  yX^yam ,  "  a/iOpmv,  formato  et  supponito.  Aut  pulegium,  myrrham, 
XiQavurbv,  dbg  %oXi)v  xal  (iobg  " %bv  piiXtri  -  thus,  suillum  fel  et  bubulum  cum  meile  agita- 
avaTapdeeeiv  xal  dvaxXdsaeiv  (idXavov .  tum  in  glandulam  effingito. 


rk  bri^via  pt,vj  ylyvyrai,  ytfvbg  Si  menses  non  eant,  anseris  adipem,  neto- 


—  606  — 


xal  vkaxov  xal  faTlvyv  tjufipifoyovira 
1  rpotrUsirda,  elptcp  &va\a(iov<ra. 

*  TIp6ix6sTov  xxSdprfpiov  fia\6ax6v.  'le%ci$a 
\a(Zbv  Me(p6ov  voiimv  xal  aTOXiinag  rplfisiv 
og  fatorctryfv  •  elra  ‘  srp6a6eg  Iv  elpltp  t-itv 
foSivtp  /i6ptp. 

‘  Apipib.  Kpdfi/itfg ,  fnfydvov ,  bxaripou 
ij/uau  Tptyag  rbv  aitrbv  rp6xov  '  %p&. 

‘Ma\6ax6v.  X> jvbg  /wsMv  1)  jiobg,  i)  i\ d- 
Qov  8ow  xdapcov,  rapayj-ovra  piUpo v  piiivov 
xal  yaka  yvmixbg,  'rplfieiv  elra  haXd- 
(psiv  tb  ori 5/ia  Tljg  /itjTptjg. 

*"E Tepov  /xaX6ax6v.  Xtjvbg  puisM v,  'itrov 
xdpvov,  xypbv  'btrov  xOapov,  fartvyg  <F%tv(vw 
$  1  reppuvdlvtjs  btfov  xOa/nov,  —  "rtft-ag  %iiv 
fiCpcp  poMvtp  M  rvpbg  /xaMaxou  \xotyaov 
£>g  xypwtfv  —  "eira]  %hep$  ivaMQetv 
rb  <xt6/m  Tijg  fdjrfte  xal  rbv  xrha  xara- 

0{hw- 

"'Erspov  xallapr ixbv.  AXeupov  ayTdiitov, 
crpiOpi/yg  rpi&fioXov,  xp6xov  rb  Imv,  xaero- 
plou  b(3o\bv,  —  “  rptyxg  t;i>v  pCpcp  Iptvcp  irpoc- 
TiShai.  —  ”H  xvISyu :  xaprbv  xal  fi,a\dy^g 
%uAoi/  xal  yyvbg  uriap  '&pia  gvpifilgavTa 
irpoctemai. 


pnm,  resinam,  simul  permixta  et  lana  excepta 
mulier  in  subdititio  apponat. 

Medicamentum  subdititium  purgans  et  emol- 
liens.  Caricas  probe  percoctas  et  expressas  lae- 
vissime  terito,  deinde  in  vellere  cum  unguento 
rosaceo  subdito. 

Acre.  Brassicae  et  rutae,  utriusque  dimi,u„ 
trito  ad  eundem  modum  utaris. 

Emolliens.  Anseris  aut  bovis  aut  cervi  me¬ 
dullae  ad  fabae  magnitudinem,  unguentum  ro¬ 
saceum  et  lac  muliebre  affundito;  terito ;  dein 
uteri  osculum  eo  inungito. 

Aliud  emolliens.  Anseris  medulla  nucis  quan¬ 
titate,  cera  fabae  magnitudine,  resinae  lenti¬ 
scinae  et  terebinthinae  fabae  magnitudine,  his 
cum  unguento  rosaceo  lento  igne  liquatis  te¬ 
pidis  os  uteri  inungito,  pubem  perfundito. 


Aliud  purgans.  Farinam  sitaniam,  myrrhae 
obolos  tres,  croci  tantundem,  castorii  obolum,— 
ex  unguento  irino  trita  in  subdititio  apponito. 
Aut  urticae  semen  et  malvae  succum  cum  adipe 
anserino  simul  permixta  supponito. 


n p6a6erov  &k ko  xadaprixov,  (jvrayuvai- 
ma  p>j  0atmjrai.  ZrCpxxa  xal  bplyavov 
rftyag  keior  xal  ^upi^ag ,  ixiyee  %i fvi« 
iktiov  xal  trpoarlSei. 

"Erepor  xaSaprtxov  xpdaiero v,  liare  pilj- 
rpxg  ixxaSalpeiv  xal  ai  pia  ixxerouv.  'Aipir- 
jlou  jltyv  rpltpag  kefyv,  piiktn  xal  ikalcp 
'•fflube  pei^ap  xpoartOet. 

" Erepov  xp6a6erov  xa6apnx6v.  Bouxp^- 
anop  dtpekelv  xetpakijv  xal  x6Sag  xal  xre- 
pa-  ra  S'  akka  ’  rplfieiv  xal  gupipilayeiv  rou 
auxov  rb  IvSov  Stxkdaiov  St  ’  rd  xlov  tara. 

•  4>t«r£  rdg  uartpag  xal  rijai  '  axauS&ayai 
ipiarov.  —  ’'H  hivotyanot;  td  (pukka  Asii* 
rpbaOera  xoiteir-  —  ‘  kexri )v  cLyei  xal  %o- 
k&Sea  xfflapaiv.  —  Kstl  i/  apre/iialt)  xoitei 
i ig  y  kivSf^aaris  xal  xaOatpei  cLpieivov.  —  ’EA- 
kifiopoq  pitkag  As/04  h  USart  ’  afyei  otov  dxb 
xpeuv  liSap.  —  K al  ‘  {j  aruxrtiphp  Si  xal  rj 
farlrrt  radrd  Sppi.  —  KOxepog,  & \ptv6iov, 
iptarokoyfa,  xS/iivor,  akeg,  piikt,  ’  raura 
xdvra  tv  rabrip  rpl/Seiv  xal  xpoanMvai.  *— 
K  al  ikkt/Sopov  tv  oha  ykuxti,  “  alp&v  dkeu- 
pov  xal  xOpivov  fitkin  (puptiaag,  iv  slpltp 


Aliutt  subdititium  purgans,  si  menses  n< 
appareant.  Ad  styracem  et  c  t  t 

trita  et  permixta  anseris  adipem  aflundito 
supponito. 

Aliud  subdititium  purgans,  quod  tum  uteru 
purgat,  tum  sanguinem  vacuat.  Absinthii  ra< 
cem  tenuiter  tritam  cum  meile  et  anseri 
adipe  mixtam  in  pesso  apponito. 

Aliud  subdititium  purgans.  Detractis  a  1 
presti  capit®,  pedibus  et  alis,  quod  est  reliqui 
terito  et  ficus  iuteriorem  partem  admisceto, 
autem  duplum  quod  in  ficu  pingue  est.  Uteri 
inflat  et  viribus  defectis  est  optimum.  —  A 
mercUrialis  folia  ad  laevorem  trita  in  pe; 
supponito.  Hoc  tenuem  et  biliosam  purgat 
nem  educit.  —  Idem  etiam  artemisia  qu 
mercurialis  praestat  et  efficacius  purgat.  —  1 
ratrum  nigrum  ex  aqua  tenuiter  tritum  aqu 
velut  a  carnibus  educit.  —  Et  vero  alumen 
resina  hoc  idem  efficit.  —  Cyperus,  absinthiu 
aristolochia,  cuminum,  sal,  mei,  —  haec  om 
simul  trita  in  pesso  subdito.  —  Veratrum  eti 
ex  vino  dulci  cum  farina  lolii  et  tritici  mi 
subactum  in  vellere  subiicito. 


—  608  — 


'Up6ff6eT«.  Spt/qia  clyovra  afput.'  K avia-  Subdititia  medicamenta  acria  sanguinem  d 
p(Saq  irivre,  rXi/v-  ruv  troSlb v  xal  Trrstpuv  centia.  Cantharidas  quinque  exceptis  pedibl 
xal  xeQaXfc  xal  epiOpvav  xal  Xfiavurbv.  et  alis  et  capite  et  myrrham  et  thus  simul 
'dpocp  gupipileyetv  xal  ’  piiXt ,  Ireira  /3 dtpaea  commisceto  meile  addito.  Deinde  oleo  rosaceo 
iq  dXatpa  poStvov  i}  ASyOxrm  rptottifa  aut  Aegyptio  intinctum  per  diem  supponat  et 

rijv  ijfitpyv,  xal  Ifriiv  Sdxvtf,  *  dCpatpsieGar  ubi  morsum  senserit  detrahendum  rursusque  in 

xal  (idTTSiv  naXiti  iq  ydX a  yuvatxbq  xal  lac  muliebre  et  unguentum  Aegyptium  immer- 

'poOpov  AlyOxnov,  —  '  'xpoerifeafixi  Si  iq  gendum.  Hoc  autem  per  noctem  supponendum 

vOxra  xal  Siavt^eeOai  ilSart  eit&Sei,  ‘  xpoe-  et  aqua  odorata  perluendum  et  adeps ....  sup- 

rtdeeOai  Si  eriap . —  'A pfqS^oi  S'  dv  ponendus.  —  Conveniet  et  buprestis,  si  parva 

'  xal  (SoCTptftmq,  {jv  /aiv  ept,txpi\  $ ,  aveu  yrre-  fuerit,  defractis  alis,  pedibus  et  capite;  sin 
puv.xal  troSuv  xal  xstpaX^q’  yjv  Si  pisyaXy,  magna  sit,  dimidia,  admiscenda  vero  eadem 
rb  Ij pcteo,  poleystv  Si  rd  aCird  S.  xal  rijet  quae  cantharidibus  et  similiter  in  pesso  admo- 
xai/Gaplet  xal  xpoanMw  bpootuq,  —  ”Hv  Si  venda.  —  Quodsi  leniore .  opus  fuerit,  ad  bu- 
piaXOaxuripou  Siyrai,  rij  (Soexp^en  fti$;ai  prestin  vinum  admisceto  et  cuminum  Aethiopi- 
olvov  xal  xOpotvov  A IStOTtxbv,  deraiplSa  re  cum,  tum  uvam  passam,  tum  anethi  et  seseleos 
xal  xdXyv  eeeiXtoq  xal  dvijeou  xal  dva^ieat’  pollinem  ex  vino  fervefacto  effnsoque  tenuiter 
rbv  olvov  droyiaq  Si  rpfyat  Xetov  xal  nXd-  tritum  in  pastillos  drachmae  unius  pondere 
eat  QOotexovq  '6eov  Spa%/uutoOq •  —  roCrav  effingito  et  his  myrrha  et  thure  admixtis,  sub- 
trpoeriSivat  efiOpvav  xal  XtfSavurbv  fileyov-  dititia  medicamenta  supponito.  Eodem  autem 
ra,  trotistv  Si  rbv  ai/rbv  rpbrov,  'bvnep  ii r!  modo,  quo  cum  cantharidibus,  faciendum.— 
rijei  xavbapiet.  —  "H  rb  fisXdvGtov  rb  ix  Aut  melanthium  ex  tritico  tenuiter  tritum  cum 
rcov  rrvpdv  rpl/Sovra  Xetov  ’  %{jv  /eiXtrt,  vrot-  meile  in  glandem  effingito,  circum  pennam  vero 
ietv  o!o  v  (bdXavov  xreptp  Si  xepteXaeee.  obducito. 

I lp6e6erov  ivepybv.  'Oxbv  poavSpaybpou  Medicamentum  subdititium  efficax.  Mandra- 
xal  xoXoxMyq  aypfyq  tqbv  yaXaxn  yuvat-  gorae  et  cucurbitae  agrestis  succum  cum  lacte 
xelcp  xpbeSeq,  —  "H  rpuya  Sypviv  i£j  olvou  muliebri  in  pesso  subiicito.  —  Aut  vini  albi 
raXatou  Xeuxou  xaletv  xal  ojvip  efiieai.  —  'veteris:  faecem  siccam  ustam  et  vino  restin- 
Kal  '  xoXoxOvBy  dyptif,  Xtv6^aertq,  vtrpov  ctam.  —  Cucurbita  etiam  agrestis,  mercuri- 
xal  ipCeipeov  Gaeeov  xaraexip.,  —  K«1  ptay-  alis,  nitrum  et  erysimum  citius  detrahit.  — 
Spaybpov  pl^a,  xxvSaplq ,  iptruXXoq,  SdCpyifq  Et  mandragorae  radix,  cantharis,  serpyllum, 


Mfxbg,  (ibpov  Ipivov,  SdQvivov.  —  T itopid- 
Xou  rbv  bxbv  potrysiv  xal  ivaxivhiv  xal  rbv 
)tfo  AQaiptw  '  SiS6vai  Sb  'brov  bpofiov  xal 
xp6r6erov  xoiijrai  cLpirrov-  —  sl  Sb  x-X bov 
hi,  ohrp  'poaxhi^Mo.  —  ”H  drrou  %aX- 
m  bxStslg,  %Xiepbv  ‘  dvttXaPetv  elptcp  xal 
xporrMvai. 

oe'.  K vqrtjpm.  K eSpfyg  b/aPd0iov,  rrba- 
rog  IZostoo  Spaxpsdg  rbrrspag,  —  Xeta  rpt- 
fyag  xal  bg  rutro  ‘p&tgag,  xerrotgxoibuv 
xporrtbsi  v^rn  xal  ‘xpbrxetpobvav  bxvyrreu- 
ira  ryv  Sfftiptp'  xporn6br6u  Sb  Slg.,  xput 
xal  SstXyg,  /isra  rct  xarapifyia  -  xalpssr k  rb 
Ssmov  Xo6r6u  xal  xoipidr$u  %bv  ru  AvSct.  — 
”H  \fisXdv6m  QXdrai  xal  bg  jidxog  bvSijrat 
xal  %v/vbg  hXaiov  bpsPaXstvxal  Souvai  repor-. 
Ucbai. 

•'  PuxalxarSepaxeurai ,  &rrs  ^uXXafietv  bv 
yaarpt. —  OSpov  Xa($&v  xaXaibv  xal  nStf- 
pou  exaptyv,  ' 'br yv,  SixdXairra  6pOpi.pi.aTa, 
Ixsira  xaBtrag  rvp/  yvvalxa  bxhStQpou  ‘xal 
i-uyxaXCipag  xai.rb  rupsa  xal  rbixsxetpaXijv, 


lauri  baccae,  unguentum  irinum,  laurinuiD.  — 
Tithymali  succum  permisceto  et  agitato  et  visco 
detracto  ad  orobi  magnitudinem  exhibeto;  — 
optimum  etiam  ut  subdititium  medicamentum 
conficias ;  —  quodsi  copiosius  profluat ,  vino  per 
se  proluat.  —  Aut  aeris  usti  aliquantum  dilu¬ 
tum,  tepidum  lana  exceptum  in  pesso  subdito. 

■75.  Conceptum  iuvans.  Cedriae  acetabulum, 
adipis  bubuli  drachmas  quatuor,  tere  tenuiter 
et  una  misce,  pessos  conficito,  ieiunae  subdito 
et  dum  appositus  sit  ieiuna  toto  die  perma¬ 
neat.  Bis  autem  supponantur,  mane  et  vesperi, 
post  mensium  cursum,, et  post  coenam  lavet  et 
cum  viro  dormiat.  —  Aut  melanthium  contu¬ 
sum  in  linteo  ligatum,  anserino  adipe  iniecto 
supponendum  dato. 

Curandi  methodus  ut  mulier  concipiat,  — 
Sume  urinam  veterem  et  ferri  scoriam,  quan¬ 
tam  frusta  duarum  palmarum;  postea  muliere 
in  sella  collocata,  toto  corpore  et  capite  obte¬ 
cta  et  pelvi  supposita  iniice  tria  singulis  vi- 


—  610  — 


oo-ov  %ovg-  'rom  Si  gOfisraai  xuptdv  boov  fotum  parato.  Postquam  vero  fomentum  adhi- 

rpitjxovra ■  irvjv  Si  mp4<!)^y  rty  bueris,  urina  caput  confricato,  quae  ad  fotum 

xetpa At)v  reo  oilptp,  #  iv  rupiybijj ,  ivaro-  usurpata  fuerit,  rursus  lapides  in  ea  exstin- 
a(SevvCa v  xdXiv  robg  Xttoug  xal  rt/v  nupfyv  guens  et  fotu  rursus  calefacto.  Post  haec  autem 
rdkiv  beppitjvag  ■  pura.  '  Si  raura  Aous  xetret  caput  plurima  aqua  lavato ,  aquae  incoctis  polio 
xetpaAijg  ug  srAs/orp ,  iipuv  iv  rip  HSxri  et  viticis  foliis  multis.  Quod  per  septem  dies 
srdA/ov  ml  rijg  dyvou  &g  rXetara-  raura  faciendum;  ter  vero  suffitum  adhibe  singulis 
Si  rotes  vfpLepag  irrd-  rpig  Si  ‘i/roSufoidv  diebus,  antequam  confricetur;  post  balneum 
ixdo rtpg  ytfiippfp  rpi  rou  rpc^xcrSai  •  %piMa  vero  oleo  laurino  inungatur.  Post  coenam  vero 
S'ix  rou  \ourpou  ikatcp  Satpvtvy.  Msrd  Si  ubi  cepas  melli  intinctas  comederit,' et  mul- 
rb  Setrvov  Cpayouaa  xp6 pt.pi.ua,  ipitbdrrouaa  sam  tepidam  ad  quatuor  heminas  biberit  at- 
ig  poih,  xal  /uhtxpyrov  yXiepov  bsov  xoru-  que  deinde  paulum  continuerit,  vomitione  re- 
Kag  riaaapag  nouaa,  'ireira  irv\v  tpdyip,  iiciat,  supinaque  reclinata  rutam  in  auribus 
apitxpbv  irta%ouca,  drspieira-  xal  dvaxAt-  et  naribus  contineat.  Panem  quoque  fermen- 
6efoa  urrlip  rou  ryydvou  i%£ra  xal  iv  ro“m  tatum  ad  sextam  choenicis  partem  ex  ium 
iial  xal  iv  rSjei  piat-  xal  dprov  ^upitryv ,  galli  gallinacei,  quod  apii  chemam  habeat,  con- 
'btsov  ixrov  poipog  %otvixog  ig  Xapt,bv  ‘  ivOpO-  tritum  in  cibum  offerto  et  rursus  tantundem 
tpaaa  SpviSog,  lyavra  o-sA tvou  'iaov  %^/ufv,  in  coena  dato,  idemque  per  septem  dies  facito. 
rpoatpepiaSa-  xal  rdXiv  SISou  rb  ‘laov  iri  Deinde  vero  alvum  ex  infuso  per  dies  septem 
rip  Sotrv.cp-  rciiird  Si  ‘rotes  rdg  irrd  f/pAt  eluito.  Constet  autem  infusum  ex  drachmis 
pag.  "Eretra  Si  rv\v  xotkfyv  xkO^e  i/p itpag  quatuor  resinae,  mellis  acetabulo  lato,  olei  pari 
irrd  ■  Itsrv  Si  xXCapoa  farfav/g  Spa%fial  riff-  mensura,  tritici  sitanii  cremore,  nitri  spuma  et 
aspeg,  pii  far  og  b^ufiaipov  ruv  rfaxriuv,  ovis  septem.  Infusi  autem  sint  heminae  octo, 
*£A aiov  'laov,  rupuv  cnpravtm  %oMg,  vtrpou  ex  his  tres  cremoris  ptisanae.  In  latus  autem 
dtppbg,  ipd  'irrd-  xorukai  Si  bxrbi  rou  decumbenti  infusum  adhibeto,  pareaque  aqua 
xMapiarog,  roOrav  al  rpetg  rrtadvvjg  %u-  lavato.  Septem  vero  glandes  interdiu  subdito, 
Aou  ■  *  xfaj^e  Si  rkaytqv  xal  Aous  bfaycp.  easque  quoad  colliquescant  contineat.  Constent 
XlpoanSiaSa  Si  xal  fiakdvoug  'irrd,  rvjg  autem  thure,  nitro,  galbano  et  meile  cocto. 
ilfitpxg,  xarsxtra  Si  ig  r'  dv  xararaxij-  Cibo  vero  eodem  utatur.  Suffitum  autem  ex 
iaraaav  “  S'  ix  fajidvou,  vtrpou,  xakPdvtpg,  asini  pilis,  stercore  lupi  adhibeto.  Ex  quibus 


atkTOQ  ItpSoO-  mrtp  Si  %f<jc6u  rS  auri},. 
"t*o6opt,ta  Si  Svou  rpty/tg,  'XOxou  x6vpov,  — 
IrlfiaXXe  Si  &g  xXeltmv  in r'  Mpaxit)v  xal 
ttpixattsag  airl/v  xal  nrepicrrelXag  Su/lla, 
0vXaca6pt,evog  ^  xaraxaCsijig. 

*Hv  St  yuvfi  pc)  SOvyral  rlxrsiv  xp6<r8sv 
•reroxvta,  vtrpov  xal  fyrktpt  xal  a^Opvav 
xal  xuptivov  AlSionnxdv  xal  piCpov  rptfieiv  iv 
rubrip  xal  TpoarWesBat.  —  ’’H  <yty%ava 
fypijti  ii i  bSovtcp  xponTidMa  •  '  xal  nvira  Si 
riji/  y\<i%um,  inrifv  eliSeiv  fiiXXip. 

"E repov  xvyr<ipiov.  Aiairav  Sei  t^v  yv- 
mxa  vitii;  Sierat  xufatog  xal  StS6mi  uiiTij 
&xep  \e%o1  xal  itrMeiv  xal  nrfaetv,  rip  Si 
ivSpl  rfjg  yvvaixbg  raXXa  nrXv\v  <rxop6Sou 
xal  xpoppeOov  xal  irvoug  xal  iirou  &iX(piou, 
xal  l<sa  (pvdjTtxa'  roOrov  Si  &TS%i<Tdcii. 

*E yyyrov  xttifrijpUjv.  TaXa  yvvaixbg  xov- 
porpSQov,  slStfS  veapyg  roiig  xixxovg  rpitpag 
xal  ixnriieag  rov  %vX6v  xal  %eX&vyfQ  SaXatr- 
efyg  rbv  nrepiveov  xaraxaucag,  rpltpag,  iy- 
%tai  ig  rb  alSoiov. 

'"'EyxuTOv  xuifrtjpiov  fivj  xvoOay.  TaXa 
xal  ptfrivijv  xal  aiSyg  yXvxefyg  %oX6v,  ‘  i-£iv 
f tiXin  pelt-ag  '  iy%eiv. 

’  Kv^rlppiov.  B&X0H&  rov  Xeuxou  xaptrdv 
ij  rb  Mog  'rpfyaaa  %bv  ptiXirt,  ili  elpitp 
bXltgaea  nrpocbiaSu  nrpbg  rijv  fiijrpviv  vjiiipag 
rpeig-  rip  Si  rerapry  [iaXaxyv  aypi^v  rvjv 


magnam  copiam  in  prunas  iniicito  St  mulieri 
in  sella  collocatae  et  ciroumtectae  suffitum  ad¬ 
ministra,  ea  cautione  ut  ne  aduras. 


Si  quae  prius  peperit  parere  nequeat,  nitrum, 
resinam,  myrrham,  cuminum  Aethiopicum  et 
unguentum  simul  trita  in  pesso  supponito.  — 
Aut  pulegium  siccuta  in  linteo  supponito;  sed 
et  pulegium  bibat,  cum  dormire  VClet. 

Aliud  conceptum  iuvans.  Mulieri,  quae  con¬ 
ceptionis  indiget,  victus  ratio  praescribenda, 
eique  eadem  in  Cibo  et  in  potu  praebenda,  quae 
puerperae;  mulieris  autem  viro  cetera  quaeque 
exhibeto,  praeter  allia,  cepas,  legumina  fresa, 
laseris  succum  et  ea,  quae  flatum  gignunt;  ab 
his  vero  abstineat. 

Infusum  conceptum  iuvans.  Lac  mulieris 
marem  lactantis,  mali  punici  recentis  grana 
tria  et  expressum  succum  et  testudinis  marinae 
penem  adustum  tritum  in  pudendum  infundito. 

Infusum  conceptum  iuvans  non  concipienti. 
Lac,  resinam  et  dulcis  mali  punici  succum  cum 
meile  permixta  infundito. 

Ad  conceptum  faciens.  Bulbi  albi  semen 
aut  florem  ex  meile  tritum  vellere  circumvolu¬ 
tum  per  triduum  supponat.  Quarto  vero  die 
malvam  agrestem,  quae  lato  est  folio,  cum  lacte 


—  612  — 


srXarbQvXXov  '  rptyara,  pl^at  yuvaixbg  yd- 
Xaxn  xal  ig  elpiov  iXi^ara  xpocteabu-  elra 
xoipdcbu  perci  ’  rou  dvSpbg  •  xpoppoQeira  Si 
yXtjyoiva  isr'  dXeOpoin  itpOijv  xal  xiviru 
'yX^yava  iv  olvcp  Xecrrtjv.  "Hv  te  roOrou 
pv/  iraxobip ,  '  Xafioura  xbvu^av  eboSpov , 
guyxdipatya  xal  ixSXttpaoa  rbv  %uXov  xal 
1  {-vppit-aaa  ohip  cnvira  '  vijcng. 

"Erepov  xvyrfaiov.  'Arxapdyou  xapvrbv 
iriviru  iv  o’lvtp. 

" Erepov  xuyrijpiov.  X6piov  yuvaixbg  xal 

rftv  ebXtav  rdg  xeCpaXcig  rphpara, . 

Sietra  rruxrpip^v  Alyuvrrfyv '  Xiy.bg  artari, 
iv  elptip  rrpoabtatko  rrpbg  rb  arbpa  rijg  p^rptfg. 

"Erepov  icrl  rou  abrou.  'Iov,  %aXxoO  dv- 
Hog,  ifpiafibXtov  ixartpou,  *  Xifiavorbv  dpae- 
va,  GruTrypiyv  a%iari\v,  olvdvtyv  apriXou, 
xyxtSo i,  cpOpvav,  alSiov,  farlvyv,  crbXiov, 
'ojioXbv  ex&arou,  iv  ptXin  '  xptyatra  crpoa- 
6£<t$u  icrl  rpetg  v/ pipat;  Sio  rijg  ijptpw  ty. 
“  <Te  Spipbrepov  f ,  xupapteyeiv  xivbs  artap, 
xal  vtrpov  bxr6v  ■  SiSbvai  Si  oJvov ,  QeCyovra 
rd  iv  abrlp  ptvog. 

" Erepov  xuyrijpiov.  EuXijv,  "  ijng ,  r^v  xtp- 
xov  £%ei,  XaliiPv  rcelg  i)  rtarecag  poipag  xal 
optyavov  Xerrijv,  rptipag  iv  potevip  pOpp.,. 
“  xp6tsbeg  vrpbg  rb  arbpa  rijg  pjrpyg. 

"Erepov  xuqrjpiov.  'A vSpax>yv  rptyag  pe¬ 
ra  artarog  Xivbg  xal  apbpvyg  xal  xpdtsou 
arcipparog  xal  (iobg  %oXijg  iv  elpkp  iveXt£-ag 
''  xpoanUvai  nrpbg  rb  arbpa  rljg  ptjrpyg. 


muliebri  tritam  et  lana  convolutam  supponat 
deinde  cum  viro  dormiat.  Ante  autem  pu]e! 
gium  cum  farina  coctum  sorbeat  et  pulegium 
tenue  ex  vino  bibat.  Quod  si  his  non  obse¬ 
quatur,  conyzae  odoratae  contusae  succum  ex¬ 
pressum  et  vino  mixtum  ieiuna  bibat. 


Aliud,  conceptum  iuvans.  Asparagi  semen  ex 
vino  bibat. 

Locus  integer  non  est:  vide  adnn. 


Aliud  ad  idem.  .  Aeruginem,  aeris  florem 
utriusque  semiobolum,  thuris  masculi,  aluminis 
scissilis,  fructus  vitis  agrestis,  gallae,  myrrhae, 
malicorii,  resinae,  polii,  singulorum  obolum  ex 
meile  tritum  per  triduum  bis  die  supponat. 
Quodsi  iusto  acrius  fuerit,  anserinum  adipem 
et  nitrum  tostum  admisceto,  vinumque  eius 
robore  vitato  exhibeto. 

Aliud  conceptum  iuvans.  Vermium  ex  car¬ 
nibus,  quae  caudam  habent,  tres  aut  quatuor 
partes  sumito  et  origanum  ex  rosaceo  unguento 
laevissime  tritum  ad  uteri  os  apponito,  ,  . 

Aliud  ad  conceptum.  Portulacam  tritam  cum 
adipe  anserino,  myrrha,  porri  semine  et  felle 
bubulo,  lana  convolutam  ad  uteri  os  apponito, 


—  613  — 


*H„  rct  | xiv  xxrx^vix  ylyvyrxi  roXX a, 
p)  %uXXxp($dvy  SI,  yxXxou  'Move  30o- 
XoCi«  «o  xxl  vrmrntptig  0-%(orifc  baxOrag, 
r.ptyxex  Ae/i  iv-^iXin,  el rx  slplcp  xvxrroy- 
ylaxax,  ivStiaxax  rb  tlpiov  ii  b66mv  XlvQ 
jr poaUeia  ug  ixxrxra-  rb  Si  Xlvov  urepe- 
yira’  el6'  'irxv  xxXug  ’  droxxbxpbij ,  &0c- 
Ha&u  xxl  olvov  xvx^faxxx  e&iASex ,  (wp<sivyg~ 
06X;Xai  <  ifxfixXouax  <  ro&np  rpocxXuaxrOu 
xxl  Ira  rpog  rbv  civSpx. 

Kuyrfpiov  rpbrBsrov.  —  M£A<,  rfiOpvxv, 
pvplxw  ‘rbv  xxprbv,  fartv^v  i/ypijv,  %yvbg 
3.Xsi0x,  rptyxt tx  S.xxvtx  '  iv  r$  xiirip,  el- 
ptcp  ivcXl^xxx  rpoariQMa. 

Kuyrijpw  rpbxOsrov  a06Spx  '  dvxcrofiSxxi 
rvfv  /x^rpt/v,  '6rxv  fteptOxiji  xxl  fiv/  SOvyrxt 
xuijaxr.xxl  HSxp  ixxxSijpxi .  —  Axfbbiv  <r%e- 
SidSx  8  rvjv  pixptjv  xxl  ayjvav  xxl  xOpuvov 
xxl  xCrepov  xxhxypfyv  xoXoxtivfyv  xxl  vlrpov 
IpuSpbv,  xxl  xXxg  AlyCrnov  xxl  aytSixSa 
rvjv  /xsyxXv/v,  —  rxvrx  rxvrx  Aries  ro ifj- 
axi.  St’  bSovlov  SiySijxxi  •  Xxfibiv  Si  piiXi 
101/erov  iri  rupi  fxxXSxxip ■  ireiSxv  Si  £it tt), 
rxpdfiitpov  xypov  ’  xxl  farlvyv-  ireirx  i-v/i- 
ptt-xg  rxvrx  iXxiov  iriybxg,  ’  &0e Xhv,  %Xi- 
fvxg,  ’  elptcp  iveXtgxg  rpotrrlbsi  rij  fiijrpy, 
fiiypig  dv  xxSxpSfj. 


Si  menses  quidem  copiosi  eant,  neque  tamen 
concipiat,  floris  aeris  obolos  duos  et  aluminis 
scissilis  tantumdem  ex  meile  laevissime  tritos, 
deinde  lana  exceptos ,  lana  in  linteo  fili  ope  de¬ 
ligata,  sibi  penitissime  subdat,  sic  tamen  ut 
filum  foras  emineat.  Deinde  ubi  probe  pur¬ 
gata  fuerit,  abstrahat  et  vino  odorato,  in  quo 
myrti  folia  decocta  sint,  proluatur  et  virum 
adeat. 

Subdititium  ad  conceptum.  Mei,  myrrham, 
myricae  fructum,  resinam  liquidam,  anserinum 
adipem,  omnia  simul  trita  in  vellere  convoluta 
sibi  subiiciat. 

Subdititium  ad  conceptum,  quo  uterus,  si 
quando  conniveat,  neque  concipere  queat,  valde 
dilatetur  et  aqua  expurgetur.  Anchusam  par¬ 
vam  sumito,  lentiscum,  cuminum,  cyperum, 
cucumerem  agrestem,  nitrum  rubrum,  sal  Ae¬ 
gyptium,  et  anchusam  magnam ;  —  quae  omnia 
laevissime  trita  linteo  cernito.  Mei  sumito,  leni 
igne  decoquito  et  ubi  deferbuerit,  ceram  et  re¬ 
sinam  admisceto.  Deinde'  commistis  omnibus 
oleum  affundito  et  ab  igne  detractum,  tepidum, 
vellere  involve  et,  quoad  purgata  fuerit,  utero 
subdito. 


—  614  — 


"Erepo»  xu^piov.  —  !'Hv  yuvxlxx  (Sob ky  Aliud  conceptum  iuvans.  Si  velis  ut  mul' 
xuv/rxt,  'rofoi  xxbxpryptoiai  vtjar ig  ‘  %pfa6u  concipiat,  purgatoriis  ieiuna  utatur  et  si  vir  i* 
xxi  Ij»  Siip  rpbg  rbv  kvSpx  Hveu,  SxQvlSxg  adire  oporteat,  decem  lauri  baccas  nigras,  thu- 
pekxhxg  Sixx,  ki/Savarou  SpxyjdSctg  rpelg  ris  pugillos  tres  et  cumini  pusillum  ex  melte 
xxl  xbpuvov  bktyov  rpbpxcx  iv  [tifart,  bg  trita,  lana  sordida  convoluta,  semel  die  sibi 
elpiov  5r/ vaSeg  ’  byxvktowx,  8,xx%  rijg  ‘  jjtj tefr  subiiciat  semelque  auferat  per  dies  quatuor  iis- 
/JJjlfi  xrpoxTiUabo  xxi  &Qxipefo$a  xTxt;  ‘  {fpib-  demque  cibo  sibi,  temperet. 
pxg  rbcaepxg  xxl  xairetra  ‘rag  xbrdg. 

oq'.  'Arbxiov.  "Hv  ’  Sb  fit/  Sii)  xvfoxeeSxt,  76.  Conceptum  praepediens.  Si  concipere 
pctffuog  '6<rov  xbapoov  Sielg  HSxrt  *  mei»  Souvxi  •  non  conveniat ,  misyos  fabae  quantitatem  aqua 
xxi  bvixurbv,  &>g  lirog  eltretv,  ob  xufoerxi.  dilutam  potui  exhibeto  et  per  annum  pene  dixe¬ 
rim  non  concipiet. 

0%.  'Slxurbxtx  Svaroxobay.  AxQvyg  pl^xv  77.  Aegre  parienti  partum  accelerans.  Lauri 
%bcxg  !j  robg  *  x6poug  Siro»  ijftieu  6£jv[3dQou,  radicem  derasam,  aut  ramulos  ad  dimidium  ace- 
iCp'  HSxri  Sbg  meh  beppobjvxg.  tabulum  concalefactos  ex  aqua  potui  exhibeto. 

'Slxurbxiov.  Aixrdpwou  3<rov  Sbo  bfiokobg  Partum  accelerans.  Dictamnum  ad  duos  obo- 

rpitpxg  h  bSxn  bepfitp  ”  rheiv  SISov.  —  "H  los  tritum  ex  aqua  calida  bibendum  praebe. _ 

xfcporbvou  Spx%fibjv  xxl  xeSptSxg  "  xxi  oLv^cov  Aut  abrotoni  drachmam  et  cedri  baccas  et  ane- 
bvrptyxg  bv  ykuxbog  oho»  “vxkxiou  xuabcp,  thum  ex. vini  dulcis  veteris  cyatho  trita,  affuso 
mpx%bxg  HSxrog  xbxbov,  Sbg  "bxmav.  xx-  aquae  cyatho,  potui  exhibeto.  Prodest,  si  ante 
kbv,  i)v  xpb  r&v  biSlvav  Sobij.  —  ”H  Sixrd-  partus  dolores  exhibeatur.  —  Aut  dictamni 
pivov  "bfiokb»,  qpbpvyg  bfiokbv,  cwvjsou  Sbo  obolum,  myrrhae  obolum,  anethi  obolos  duos, 
bfiokobg,  vlrpou  bfiokbv  —  "rptyxg  k elx,  nitri  obolum  ex  vino  dulci  laeviter  trita  afluso 
ykuxbog  ohou  bmybxg  xbxbov  xxl  bSxrog  cyatho  et  aquae  calidae  cyathis  duobus  potui 
Sepfiou  xuxboug  Sbo,  Sbg  “bxmeh,  e7rx  A ou-  exhibeto,  deinde  calida  lavato.  : 


<sov  Seppiip. 


—  615  — 


'£Ikut6mv.  'Eyrlvyv  rcpfilvStvtfv ,  fiih, 
Ibuoy  'ittrk&ew,  olvov  eiiUiea  &>$  {jiiarov, 

’  t-u/i/tlt-as,  % a<iJk«$,  iiiovai  'ixmelv  vrXeo- 
ydxiQ.  '  xaraar^mi  ii  xal  rfe  pjrpag,  ijv 
Qkiytilvaoi. 

"E repov  bxurSxiov.  T ou  tsixOou  rou  iyplov, 
'iuriQ  ‘  av  ijfy  keuxig  %,  rdv  xaptrbv  ipiirhd- 
sxi  xifpv  ilptip  iviXi^ag  Qoivixicp  trepl- 
uipov  tripi  rv/v  baQOv. 

’Hv  ii  '  xvovcra  xoukiiv  %p6vov  ixiffirat 
xal  fiij  iuvtfrat  rexiTv ,  akX'  iiilvip  irXehug 
i 'i/iipxg,  vfy  'Fiy  xal  xoui.6atfiog , '  rapoviiv 
raq  iv  ro“m  aQvpolm  0U(iag  xal  aQaipktv 
roO  alpoarog  rpog  rv;v  iOva/uv  bpiuv-  xai 
pera  raura  'kaursai  ‘  iepptp ,  aq  utri  Seppoou 
iix0Muvrai  •  vnelv  ii  iovvai  clyvou  xapvrbv 
xal  iixrapvov  Kpifrixdv  It tov  ixaripou  iv  ohcp 
teuxcp  ij  iv  Hiari-  —  xpMerov  ii  trorfeag 
"xpitrOeg  %ai.(idv>fv  xal  ia0vliag  xal  (iiiivov 
ikaiov,  “  iv  elplcp  iveiXt£-aq. 

’n.xuT6xioy.  Tijq  ”  ipuovrripiioq  r^v  flTav 
rpltpaq  iv  ohcp  Soq  ncTv.  —  ”H  xal  aitav- 
rov  “rpl&eiv  xal  iovvai  vniiv  iv  olvtp  axpljrip. 

ovi.  "  A eyfii  ra  Xoyfia  xaSalpuv.  XeAu- 
»K  Oakaarfyg  Ijtrap  %A apdv  in  £t5<n^  iv 
“  ydkaxn  yvvaixelcp  rplfieiv  xal  “  iptvcp  xal 
ohtp  ivaievrai  xal  vrpoarMvai.  —  "H  hv6- 


Partura  facilem  reddens.  Resinam  terebin¬ 
thinam,  mei,  oleum  ad  duplam  portionem,  vi¬ 
num  odoratum  quam  suavissimum,  simul  mixta 
tepida  crebro  bibenda  dato.  Restituet  etiam 
uterum,  si  inflammatus  fuerit. 

Aliud  facilem  partum  faciens.  Cucumeris 
agrestis,  cum  albus  factus  sit,  fructum  cera 
obductum ,  deinde  lana  punicea  convolutum  ad 
lumbos  alligato. 

Quodsi  praegnans  diutius  immoretur  et  pa¬ 
rere  non  possit,  sed  pluribus  diebus  partus 
doloribus  discrucietur,  sit  autem  iuvenis  et  san¬ 
guinis  plena,  venas  in  malleolis  secare  oportet 
et  virium  habita  ratione  sanguinem  detrahere. 
Post  haec  calida  lavanda  ut  abunde  ea  perluan¬ 
tur;  et  viticis  semen  ei  dictamnum  Creticum 
utrumque  pari  portione  ex  vino  albo  aut  aqua 
potui  exhibeto.  —  Subdititium  vero  medicamen¬ 
tum  parato  et  galbanum,  lanri  baccas  et  oleum 
rosaceum  lana  involuta  in  pesso  subdito; 

Partum  accelerans.  Trilicis  quernae  radicem 
ex  vino  tritam  propinato.  —  Aut  adiantum 
contere  et  ex  vino  mero  potui  exhibeto; 

78.  Quod  puerperae  puerperii  purgamenta 
repurget.  Testudinis  marinae  adhuc  viventis 
iecur  recens  in  lacte  muliebri  tritum,  unguento 
irino  et  vino  subactum  in  subdititio  apponito.  — 


—  616  — 


^uirriv  TpixTv\v  dv  elpitp  xp6a6es.  — '  "H  ap-  Aut  mercurialem  tritam  in. vellere  aubdito  — 
refiiefyv  '  rplfiav  dy  elptip  zpp$rMw-  —  ”'H  Aut  artemisiam  tritam  ex  lana  supponito  - 
XmZ&anos  xal  cixtys  bXiyov  rpftpas  oJyip  Aut  mereurialis  et  cucumeris  agrpstis  pauxil 
re  xal  podXin  Meat;  x pwrtijhtu.  Ium  tritum  vino  et  meile  %  subactum  in  pesso 

admoveto. 


’Ex  t6xou  xaBaprfoiov  Xo%eUov.  Tlvpoiit; 
rpipiv/viatous  dpeixeiv  Zcov  ijppisu  %ohixos, 
‘di peiv  di  dv  dSaros  xorOXipn  rdaaepai-  '6ruv 
Se  £&•{( ,  Sis  ?  rpk  Souvai  puQyaai. 

"E repov.  Ti is  i ixrijs  ru  06XXa  dipljeas 
dv USar i  axoydai  .  xal  x hem  ‘  SiS6vai:,  r.pa- 
ydra  Se  ‘  xpapofias  e(p6as  xal  xpaaa  xal 
/adpaSpov  xal  avvpov  xal  xouXCxoSas  xal 
xapdfious.  —  ’'H  roij ,  pou  r&  06XXa  xal 
dpOaipoov,  dv  ,olv.ip  y.S,X0ira  ‘  dxixaXOvav,  Sou¬ 
vai  xtveiv.  —  ’  H  ’  pcfcuos  Zoov  SCo  b/SoXois 
Tptyas  dv  ohcp  (popinas  xpoanSdvat. 

K aBaprdjptov  dxi/pijviav,  xal ,  Xo%etav  ftaXt- 
cra  xal  ilSap  &yei  ’  xal  ra  dXXa.  Erpov- 
6lou  fi^av  Xefyv  xexo/ipidvviv ,  Zaoy  rom  rpial 
SaxrCXoiai  pcdXin  SeOaas  xpoaQetvai.  [$6erai 
di  dv  "AvSpcp  dv  roiat  alyiaXoTn.] 

"E repov  xabapr^piov.  ‘EpCmpoov  S0eiv  dv 
SSari  xal  dxi%betv  .dXaiov  'orav  ayafiXOyi  xal 
\p6%eiv  xal  uxoBupiiav.  ■  —  liyaQbv  Se  xal  rbv 
yuXbv  xlveiv  xal  ctrlom  poaXBaxofri  xpijoBat. 

A o%efa  xabalpeiv.  ’E puoipiov  rplfie  tie6%as 
xal  dvaQuaav  *  rb  xdXvQos'  Zrav  Sd  xaBu- 


Puerpern  purgamenta  ex  partu  expurgans 
Triticum  trimestre  detracto  cortice  fractum  ad 
dimidiam  choenicem  in  aquae  heminis  quatuor 
decoquito;  cum  autem  deferbuerit,  bis  aut  ter 
in  sorbitione  exhibeto.  .... 

Aliud.  Sambuci  foliis  in  aqua  decoctis  ef¬ 
funde  aquam  et  in  potu  exhibe.  Brassicas  autem 
coctas  edat,  porra,  foeniculum,  anethum,  po¬ 
lypos  et  carabos.  —  Aut  rhois  folia  et  erysimum 
ex  vinci  polenta  aspersa  in  potum  dato.  —  Aut 
misyos  obolos  duos  tritos  ex  vino  maceratos  in 
pesso  subdito. 

Quod  menses  et  puerperii  purgamenta  prae¬ 
cipue  expurgat  et  aquam  et  alia  educit.  Stru¬ 
thii  radicem  laeviter  contusam  ad  pugillum 
unum,  meile  subactum  in  pesso  supponito. 
[Crescit  autem  in  Andri  insulae  littoribus.] 
Aliud  purgans.  Erysimum  in  aqua  decoquito 
et  ubi  efferbuerit,  oleum  affundito  et  refrige¬ 
rato,  ex  eoqne  suffitum  adhibeto.  Conducit 
etiam  succum  bibere  et  mollibus -cibis  uti.  , 
Quo  puerperii  purgamenta  expurgentur.  Ery¬ 
simum  leniter  terito  et  corticem  flatu  expellito, 


—  617  — 


«Si/  roi^q,  r pl/isiv  Xeiov  xai  Sfap  vrapa- 
er&Qiv  xai  aXaq  xai  ifouov  fihystv  orav 
y  triraaipq  cLXifra,  'tye  xai  pvQelra. 

“Hv  , ai/  xarhp  1  {/  xd&apstq  $  Xo  %efy  Xa- 
fjini  nxtnfq  ivrepi6v>jq  '  '6rov  rpi&i 3oXov  xai 
iprefitahfv  trofyv  xai  Xifiavurou  ooov  bfioXbv, 
rplipaq,  ’  fit  fori  fii^aq,  tq  eUpiov  imfogaq, 
rpbefcq  rpbq  rb  orbfia  rijq  fiijrpyfq  vuxrbq 
kei  xai  vffitpifq  cL%piq  v/fieptuv  vrtvrs.  —  “H 
rb  kfirifoov  rpifieiv  %Xupbv  xai  fitXin  fil- 
cywv  tq  elpia  tveiXlgaq,  vrporrMvai  rbv  ab- 
rbv  rpbxov.  —  “H  rijq  xuvraplaaou  rbv  xap- 
rbv  xai  Xifbavurbv  rptyaq  tv  rip  abrip,  fo- 
Slvcp  iteiq  xai  fit fori,  tq  sUpiov  tvsifoi-aq, 
‘  xpbtrSsq.  —  “H  afipbrovov  'baov  Sp&yjiyv  xai 
aixOyfq  tvrspi&vyv  'btrov  bfioXbv  rphpaq  tv  fit- 
for i,  tq  eipiov  tvmXl^aq  rpornStvai.  — •  "H 
tXarvfpiou  bfioXbv  xai  Cfibpvvfq  rptyaq  tv  fit- 
fon  tq  t-lpiov  tveifogag  ‘  TpboOsq.  —  "H  xu- 
xaphcou  xapvrbv  xai  nxOifq  tvrepitivifv  xai 
A(/3 avarbv  fitfon  fit^aq  tv  eiphp  rpbcSeq. 

KaSapr^piov.  “Hv  tx  r6xov  fiij  xaSapb jj, 
rou  rpiQbXXou  tv  ohtp' Xeuxfp  vrlvetv  xai  rei 
xaru/i^via  xarapptjyvuoi  'rubri  xpbcOsrov 
xai  tfijipuov  txfidXXei. 

Myrptav  xaOaprtxbv,  orav  rou  vraiStou  tva- 
robavbvroq  aJfia  tfifietvip.  KoXoxbv6>fv  kypbfv 
’  rphliusa  tv  fitXin  Xet%tru ,  !j  '  qrpoaStaba. 


cum  autem  purum  reddideris,  ad  laevorem  te¬ 
rito  et  instillata  aqua  salem  et  oleum  ammi- 
seeto  et  farina  aspersa  decoquito  et  sorbendum 
exhibeto. 

Si  partus  purgamenta  non  descendant,  bucu- 
meris  agrestis  interiorem  partem  ad  tres  obolos 
sumito,  artemisiae  herbae  et  thuris  obolum, 
haec  trita  ex  meile  admixto,  lana  involuta  in 
subdititio  ad  uteri  osculum  apponito,  idque 
noctu  semper  et  interdiu  dierum  quinque  spa¬ 
tio.  —  Aut  vitis  pampinum  recentem  tritum, 
cum  meile  mixtum,  lana  involutum  ad  eundem 
modum  in  pesso  subdito.  —  Aut  cupressi  fru¬ 
ctum  et  thus  tritum,  simulque  rosaceo  et  meile 
subactum,  lana  convolutum  in  subdititio  ap¬ 
ponas.  —  Aut  abrotoni  drachmam  et  cucumeris 
agrestis  interiorem  partem  oboli  pondere  trita 
ex  meile,  lana  involuta  in  pesso  subdito.  — 
Aut  elaterii  obolum  et  myrrhae  tantumdem  ex 
meile  trita,  lana  convoluta  in  subdititio  appo¬ 
nat.  —  Aut  cupressi  fructum  et  cucumeris 
agrestis  interiorem  partem  et  thus  cum  meile 
trita,  lana  convoluta  in  pesso  subiice. 

Medicamentum  purgans.  Si  ex  partu  non 
purgetur,  trifolium  ex  vino  albo  potui  exhi¬ 
bendum;  —  idem  etiam  in  subdititio  appositum 
menses  ut  erumpant  efficit  et  foetum  expellit. 

Uteri  purgans,  cum  exstincto  puero,  sanguis 
intus  remanserit.  Cucumerem  agrestem  tritum 
ex  meile  delingat;  aut  iu  subdititio  apponat. 


—  618  — 


A o%stx,  !jv  /mv)  xaXug  'ty,  ipbeipoov  iipeti/ 
xal  dXQirov  xal  iXaiov  ixi%itu:  'brrav  S' 
iQ6b>,  jSutpeiTa  xal  gitIoigi  big  /iaXbaxard- 
TOiGt  xpsMa.  — .  "H  exapi/uovliiv  rptyag 
in  ydXaxrt  yuvaixelcp,  elplcp  dvaGxoyyleag 
sr poabelvai.  —  "H  Tijg  yXuxuplfyg  pciXiTi 
SsOeaea  xal  foSlvtp  ptbpcp  {j  AJyusrrlcp  iv  elplcp 
'  xpoeUeba.  —  ”H  dXyrov  xXvrbv  opcolag 
’  jtpocrMtt»  ■  mvira  Si  xptjb/xov  xaprbv  xal 
GSGiXiog  xal  sr> jyavou  xaprbv,  ixderou  b(So- 
Xoi/g  Sbo  rpl/Seiv  optou  xal  in  dxpljrcp,  i)v  fo$ 
ruperaivip,  SiS6vai. 

Xlpbaberov  ix/SdXXov  %6piov  ScxoXeXeifipti- 
vov.  T ijg  dxrfg  rb  tpuXXbv  ‘  xpoxopiav  Si 
xal  xpoGTiSivai  rb  %iiv  rj)  xavbaplSi  touto 
xal  'bea  '  ipxeSava-  ijv  Si  dpcOGG^Tai  xal  Sd- 
xvtp ,  ainlxa  cUpaipbetv .  xal  ig  pbStvov  elpiov 
dcrofidrTOUGa  xpoebieba. 

HpheSerov  Suvdfievov  %6piov  i^ayayelv  xal 
impervia  xaraeraGai  xal  i/j,(3puov  dxbcrXif- 
xrov.  KavSaplSag  x ivre  axorlXag  rd  xrepd 
xal  tcc  exiXea  xal  t^v  xeQaM/v,  etrd  rpl- 
(3 oXov  xapabaXaeatov  xbifnag  i-i/v  ryj  jilfy 
xal  rotai  (pbXXotet  'beo v  xbyxw  xal  rb  ebdv- 
depeov  xal  GeXlvou  er. ippta  rb  Igov  xal  Gyxfyg 
ipa  ‘  xevrexalSexa  iv  olvcp  yXoxii  xexpypoivcp 
xpoe&elvai  xal  ix^v  bSOnj  ixVt  &  VSan  bep- 
(itp  xatyabu  xal  /oeXlxptfTOV  uSapig  xivira  xal 


Si  puerperii  purgamenta  non  procedant  recte 
erysimum  affusa  polenta  et  oleo  decoquito;  ubi 
decoctum  fuerit,  sorbitione  accipiat  et  'cibis 
quam  mollissimis  utatur.  —  Aut  scammonium 
ex  laete  muliebri  tritum,  vellere  exceptum  in 
pesso  subdito.  —  Aut  glycyrrhiiam  meile  sub¬ 
actam  cum  unguento  rosaceo  aut  Aegyptio  in 
vellere  supponat.  —  Aut  farinam  lotam  simili 
modo  in  subdititio  apponat;  —  bibat  autem 
crethmi  semen  et  seselios  ac  rutae  semen,  ita  ut 
singulorum  obolos  duos  simul  tritos  ex  vino 
meraco  exhibeas,  si  non  febricitet. 

Locus  convotus,  cf.  adn. 


Haec  formula  aliis  locis  melius  descripta  est. 


—  619  — 


olm  yXuxiiv  xai  roO  rerpi/i/itvou  '6aov  ara- 
rijpa  Alyivalov  iv  ohtp  rivem  yhixti'  1  iri;v 
Si  dS6v>f  ?%jf,  Xeuxoiig-  ipefilvSoug  xai  araQl- 
Sag  eipljaag  iv  USari  4/C^ai  xai  SiSovai  xl- 
yeir  'xai  irav  $  arpayyovply  £%{j,  'ivOSari 
%hep$  lyxafyaOu. 

'ExfSShov  Saripav.  XixOou  &yplou  r6v  brbv 
lngp.aXj.ov  'xXdaaaa  rpoarlSeaSai  xpovu/areO- 
attaa  iri  S6o  ‘  ypiipag. 

Tleiptfrljpiov.  M  khiXav  axop6Sov  ixo^taag 
trpoaSelvai. 

"E repov  xeipt/r^piov.  Nirccxov  bXlyov  el- 
plcp  iveXlt-ag  XpoaSetmt  xai  bpijv  el  Sia  roC 
arb/xarog  ’  b^ei. 

Hp6a6sra.  Exoprlou  OaXaaalou  rfjv  %o- 
Kiiv  '  iv  elphp  ^tip^vag  iv  axiij  xpoarWei.  — 
"H  yXifyava  '  typljvag,  Keltfv  xoitjaag,  pihri 
SeCaag,  iv  '  elplip  xpoanOivai.  —  "H  ctvQog 
%a\xou  iv  plhn  ig  &66viov  ivStfaag  xpox- 
Stivat.  —  “H  aixOou  axippa  xai  Sarp&xov 
xaraxaOaag  ”  o’lvtp  re  SeCaag  iv  XayQyai 
Opitgl  t)  elplip  xpoarMvai. 


"AXXo  xp6a$erov.  Erurnjpfyv  AlyurrlijV 
iv  elplip  "  xareXl^ag  xpoaSelvai.  —  "H  xav- 


Hoo  seoundas  expellit.  Cucumeris  agrestis 
succum  in  mazam  subactum  in  subdititio  appo¬ 
nito,  ubi  prius  per  biduum  cibo  abstinuerit. 

Medicamentum  ad  explorandam  foecundita- 
tem.  —  Allium  caput  habens  unicum  decoctum 
apponito. 

Aliud  foecunditatem  explorans.  Netopi  mo¬ 
dicum  lana  convolutum  in  pesso  subiicito  et 
videto  num  eius  odor  ad  os  perveniat. 

Subdititia  medicamenta.  —  Fel  scorpii  marini 
lana  exceptum  in  umbra  siccatum  in  pesso  sub¬ 
dito.  —  Aut  pulegium  siccatum  tritum  et  meile 
subactum  in  vellere  subiicito.  —  Aut  aeris  flo¬ 
rem  cum  meile -linteo  illigatum  in  subdititio 
apponito.  —  Aut  cucumeris  agrestis  semen  et 
testam  combustam  ex  vino  subactum  in  pilis 
leporis,  aut  in  vellere  supponito. 


Aliud  subdititium.  —  Alumen  Aegyptium  lana 
exceptum  in  subdititio  apponito.  —  Aut  can- 


—  620  — 


Hapliag  rplif/ag  olvtp  re  ieOcag  '  iv  elpltp  vcpoa-  tharidas  tritas  vinoque  subactas  in  vellere  au 
rWet.  —  ”'H  rip>  dprepual^v  irolifv  olvtp  ie6-  ponito.  —  Aut  artemisiam  herbam  vino  mam 
rag  vrporrlSei.  —  "H  fie\dv$tov  rptyctg  iv  ratam  in  subdititio  apponito.  —  Aut  melanthium 
olvtp  iv  elpltp  xporrttei.  —  "H  (36\[iiov  rb  ix  ex  vino  contritum  in  vellere  subdito.  —  Aut 
rdv  xup&v  rplt^ag  olvtp  re  ieCrag  bv  elpitp  bulbulum  ex  tritico  tritum  vinoque  subactum 
vrporrlSet.  —  "H  olvou  rahaiou  \euxoo  rv/v  in  vellere  adpone.  —  Aut  vini  albi  veteris  fae- 
rpOya  xaraxaurai  xal  xararfiirut  olvtp  Aso-  cem  combustam,  vinoque  albo  restinctam  et 
xlp  xal  Tpltpxi  xal  vrporOetvai  Iv  bSovltp.  —  tritam  in  linteo  supponito.  —  Aut  galbanum  et 
"H  ya^dw/v  xal  viravrov  xal  filru  iv  po-  netopum  et  misy  ex  unguento  rosaceo  in  linteo 
ilvtp  ptOptp  ‘iv  bbovltp  vrporSelvat.  subdito. 

”AAAo  rpbr&erov.  ‘‘EXaryplou  ibo  irbnag  Aliud  subdititium.  Elaterii  quantum  duae 
'xal  xyplov  iv  olvtp  i?  bOovlou  rporrttei.  —  potiones  et  favum  ex  vino  in  linteo  subdito.  — 
"H  (ioOropov  xal  rrovrrtfpl^v  peiXin  ‘  ie6-  Aut  butyrum  et  alumen  meile  subactum.  — 
i rag.  —  ”H  bvrbv  rxaptfeavltfg  xal  rrlap  iv  Aut  scammonii  succum  et  adipem  in  mazam 
pidfy  %u(ipt,l%ag  olvtp  re  ieCrag  ii'  bSovlov  commista  vinoque  subacta  ex  linteo  introducito. 
vrpordyetv. 

II  ora  %6piov  rb  xparyDev  iv  rlj  filjrpiji  Potiones  quibus  secundae  utero  detentae  edu- 
i^ayayelv.  KoA oxuvtilSog  dyplyg  rphpagrb  cantur.  —  Colocynthidis  agrestis  partem  inte¬ 
ndor  iv  ydMxn  yuvaixeltp  iv  bbovltp  '  xpor-  riorem  ex  lacte  muliebri  tritum  in  linteo  sub- 
rM  r6a.  dito. 

’E 7rl  rou  aiirou.  ‘  £ih(ptou  Srov  xbaptov  Ad  idem.  Silphium  fabae  quantitate  ex  vino 
iv  olvtp  iiiovai  vrlveiv.  propinato. 

"Erepov  ix(}6faov.  'Tiro  rag  ptaryjdXag  Aa-  Aliud  foetum  etiam  excludens.  Mulierem  ex 
fiipv  cteleiv  lr%op5tg.  noni  ii  itiovca  dyvou  axillis  comprehensam  vehementer  concutito.  In 
vriraXa  iv  olvtp.  "H  7  iixrdptvoo  K pt/nxov  potu  vero  agni- casti  folia  ex  vino  dato;  aut 
(Seror  bfioXbv  iv  biart  rpl/ietv  xal  iiiovai.  dictamni  Cretici  obolum  ex  aqua  tritum  exhi- 
"H  xovCtyg  ryg  ivrbifiov  ’6rov  %elpa  vrktyv  beto.  —  Aut  conyzae  foetidae  manipulum  porri 
iielvai  xpdaoo  %uA$,  xal  virutrov,  orov  yfj-  succo  dilutum  netopo  ad  plenae  chemae  men- 
/etp>'  aipljv ■  —  raura  iv  olvtp'  ioOvat  vrtelv  suram  addito;  —  haec  leviter'  trita  ex  vino 


—  621 


r ptyavra  Asia.  —  "H  SpiSa  xiordrqv  %uv 
y  texti  ohcp  sipstv  Inx^ecg  ocov  rpEig  xudboug 
Mtl  %aX(iav yv  '  Scrov  rpid/SoXov  xai  GfiOpvav 
fyijc rag,  ixsiSdv  x ayp  yivyrac,  Sbg  xisiv 
y\iepov.  —  "H  xpdoou  %v\bv  xai  rpcupvav 
xal  ohov  yXuxi/v  bpcou.  —  "H  avSpayyyg 
xapcrov  A iatvs,  ScSou  Si  iv  ohcp  A sux$  xa- 
Xaicp.  —  "H  aiyslpou  Kptjrixijg  xoxxoug  ivvia 
•  rpi-^aaa  i»  o&9>  1 rtvira.  —  ”H  ’  (Sarpayjou 
tou  06XXou  xai  rou  dvSsog  rErpifipcivou  8< rov 
Spaxpcv/v  Alyivafyv  i v  ohcp  xlvsiv  yXuxii. 

*Hv  S*  iviyyrai  rd  %6piov,  XejitfplSogioGOv 
6j8oA6v  rplfisiv  iv  ohcp  xai  xfcai.  —  ”H  <re- 
Ai 'vou  /Si^av  xai  pcOpra  itpita,  xIveiv  Si  {/fii- 
pag  riraspag.  —  "H  xOpuvov  Al&ioxixbv  xai 
rb  xarrdpcov  oxbco v  b(SoXbv  xai  xavSapiSog 
spuxpbv  *  iv  ohcp  SiSbmi  xlvsiv.  —  ”H  poapd- 
bpou  pl£av  iv  ohcp  xai  iXalcp  xai  pciXin  dva- 
XiaavTa  xixlaxeiv. 

"Hy  rb  %6piov.  Sxoxapiip,  xbvu^av  rpl- 
ipag.iv  Eipl <p  xpbrbEg-  xheiv  Si  cipcEtvov.  — 
”H  xovtifyg  Scrov  %avSdvEi  %£ty>  xp&aou  te 
%«A bv  xai  viruxov  ^u/ipu^at  'baov  yMpapri- 
Sa •  —  raura  iv  ohcp  xivira. 

Xbptov  igdyet  xai  ixtfiijvia  xaratrxp  xai 
ipifipuov  tipUepyov  eXxsi.  K avbaplSag  xivrs 
axorcXag  rd  xrspct  xai  rd  exiXsa.xai  rv/v 
xE0aXv/v,  slra  rptfioXov  to  xapaSaXdcmov 
x60ag  igi/v  ry  xai  rotai  0OXXocgi,  'baov 
x6yx>iv,  xai  ‘  tou  eitavMfiou  rb  %Xupbv  rp7- 
0ov  faov  xXijSog,  xai  asXhou  axippca  xai  <r jj- 
*%  ipd  XEVTSxatSsxa  iv  ohcp  yXuxii  xsxpv\- 
fitvcp,  —  raura  bpcou  xai  ixsiSdv  bSiivij  , 
xheiv  xai  iv  SSari  Sepficp  lymOi^iefe 1,  xi- 
vira  Si  posXlxp^rov  CiSapig  xai  yXuxbv  oJvov 


propinato.  —  Aut  taedam  pinguissimam  vino 
dulci  ad  tres  cyathos  affuso  decoquito,  addito 
galbano  ad  tres  obolos  et  myrrha.  Decoctum, 
ubi  crassitudinem  acceperit,  tepidum  potui  ex¬ 
hibeto.  —  Aut  porri  succum  et  myrrham  cum 
vino  dulci  simul.  —  Aut  portulacae  semen  ad 
laevorem  terito,  ex  vino  autem  albo  veteri  ex¬ 
hibeto.  Aut  populi  nigrae  Creticae  grana  no¬ 
vem  ex  vino "  nigro  bibat,  —  Aut  ranunculi 
herbae  folii  et  floris  triti  drachmae  Aeginensis 
pondus  ex  vino  dulci  bibendum. 

Quodsi  secunda  intus  haeserit,  membranae 
vernationis  anguinae  obolum  ex  vino  tritum 
propinato.  —  Aut  apii  radicem  et  myrti  baccas 
decoctas  per  dies  quatuor  in  potu  assumat.  — 
Aut  cuminum  Aethiopicum  et  castoreum  oboli 
pondere  et  cantharidis  parum  ex  vino  bibenda 
exhibeto.  —  Aut  foeniculi  radicem  ex  vino  cum 
oleo  et  meile  fervefactam  propinato. 

Si.  secunda  non  decedat,  conyzam  tritam  in 
vellere  - subiicito;  —  bibere  autem  praestat.  — 
Aut  conyzae  quantum  manus  capit,  porri  succo 
et  netopo  conchae  maioris  quantitate  admixto, 
haec  ex  vino  bibat. 

Hoc  secundam  educit,  menses  deturbat,  et 
foetum  imperfectum  extrahit.  Cantharidas  quin¬ 
que,  alis,  cruribus  et  capite  avulsis,  deinde  tri¬ 
buli  marini  cum  radice  et  foliis  contusi  conchae 
quantitatem  et  anthemidos  floris  partem  flavam 
tritam  aequali  copia,  apii  semen  et  ova  sepiae 
quindecim,  haec  omnia  ex  vino  dulci  diluto 
permixta,  cum  primum  dolor  detinuerit ,  potui 
exhibenda.  Tum  in  aqua  calida  desideat,  aquam 
vero  mulsam  dilutam  et  vinum  dulce  album 
bibat. 


"Ttrepov  '  ixfidkku.  'OkoxavirlSog  ri ]g 
yAujcefyc  *  /Sf^av,  —  Tplfieiv  iv  ohtp  xal  < h- 
Sovai  x Ivm,  /iiv  jj  fffaxpvj,  S6o,  Hjv  Si 

piei^av,  pita  upxter  xapa/alaystv  Si  t&v 
arepiidrwv  xii/iivov  Albioxixbv  xal  xtcefa 
Mxwufourixbv ,  tj  (pdAAoi/  ri  Aifiuxbv  §if- 
pov,  —  i]fM%ott)lxm  i-hv  ohou  xorOk^ai  rpml 
liptiv  xal  dyeiv  ig  rb  ijiucrv  '  xal  xiviTa. 

"AAAo.  AOyou  xapxbv,  '  aeaihog,  aptip- 
vtfg  hov  rpt/ieiv  bfiou  xal  %bv  08 'an  8i86vat 
xlvetv. 

’Ex[i6ha.  'Ayvou  ksox^g  '  v(yg  8<rov  b%6- 
fiatpo v  iv  ohtp  keux$  ei>6Sei  Sbg  xitfv  rpfyag 
ketov. 

"Hrepov.  K aaropiou  v\  cayaxljvou  bfiokbv, 
dtvCpdkrov  Spa%fiiiv  priav,  vtrpou  860 ,  xdvta 
rptipag  iv  yhixii  olvtp  xal  ikatip,  ’  'baov  iipu- 
xoruklcp ,  Sbg  xielv  vtjeri  b/iokoiig  860  xal  A  ou- 
acv  bepfiip  xak&g. 

"AAAo.  'Exfrou?  bakaaatovg  rpelg  rptyag 
8A oug  kelovg  iv  o’!vip  eb&Sei  Sbg  xtetv. 

"AAAo.  M/i rtyg  Setr/ilSa  trfuxpijv  xal  xy- 
ydvov  xal  xopidvvou  xal  xiSpoo  {)  xvxaphaov 
1  xptafiara  iv  ohtp  sbtbSei  Sbg  xietv  •  xal  r&v 
i%tvuv,  ijv  i% yg,  jloQeiru  ixi  rb  xkelaTOv 
ixstra  koutrov  Sep/itp. 

”AAA 0..  ”A vyaov,  ‘  xsSptSag ,  aeklvou  xap¬ 
xbv,  AWioxixbv  xOpuvov,  aiueh,  ixdorou 


Hoc  secundam  expellit.  Holoconitidos  dulcis 
radicem  ex  vino  tritam  potui  exhibeto;  quaesi 
exigua  fuerit,  duae  exhibendae,  sin  maiuscula 
una  satis  est.  Ex  seminibus  autem  cuminum 
Aethiopicum  et  seseli  Massiliense  admisceto- 
aut  folium  Libycum  siccum  ad  dimidiam  cho& 
nicem  ex'  vini  cyathis  tribus  decoquito  et  ad 
dimidium  redige  et  hoc  bibat. 

Aliud.  Viticis  semen,  seselios  etmyrrhae 
aequalem  portionem  simul  trita  ex  aqua  potui 

Quae  foetus  expellunt.  Agnum  album  recen¬ 
tem  acetabuli  quantitate,  ex  vino  albo  grati 
odoris  laeviter  tritum  potui  exhibeto. , 

Aliud.  Castorii  aut  sagapeni  obolum,  bitu¬ 
minis  drachmam  unam,  nitri  duas,  haec  omnia 
ex  vino  dulci  trita  et  olei  hemina  dimidia  ieiu- 
nae  ad  duos  obolos  bibenda  exhibeto  et  calida 
probe  lavato. 

Aliud.  Echinos  marinos  tres  integros  ex  vino 
grati  odoris  laeviter  tritos  potui  exhibeto.  I 

Aliud.  Menthae  parvum  fasciculum;  rutae, 
coriandri  et  cedri  aut  cypressi  frustula  ex  vino 
odorato  potui  exhibeto;  et  ex  echinis,  si  ha¬ 
beas,  saepiuscule  sorbitionem  accipiat;  deinde 
calida  lavet. 

Aliud.  Anisum,  cedri  bacoas,  apii  semen, 
cuminum  Aethiopicum,  seseli,  cuiusque  aceta- 


q/uei)  bt-ufialpov  Sk  bxxielv  ohtp  keux$  rpi- 
keiov. 

"Akko.  Aixrdfxvou  SefffilSa  xal  SauxoO 
xxpxov  $pa%iMQ  SCo  xal  [xek&vSiov  foov  iv 
ohip  kevxtp  rptyas  keiov,  Sbq  '  ixxielv  xal 
\ovoov  Seppcip  xokktp-  StS6vai  '  Se  rpk 
lc%6v. 

"Akko.  Xakfiavyv  '6<rov  ikafyv  ‘rplipaea 
iv  xeSpIvcp  ikalcp  orpooSioSa-  —  ‘  touto  Si- 
aQSetpei  xal  IxfMkkei  rd  va%ekk- 

"Akko  £x(S6kiov,  iyxjjTOv  Sorepicov,  Irav 
tarij  vexpaSiv  1  bxb  i p6%eot;.  K p6xov  rplipag 
keiov  'ioov  ’  Spaxfxvjv  iv  x*1vk  arian  i<y- 
%iat  xal  idv  vrkelorov  %p6vov. 

’Uot6v.  KSvu^av  rlfv  v/SOooptov,  rpkpxs 
kefyv  iv  olvcp  etnHiSei,  tj  iv  oup/xafy,  ‘  Sou vat 
nelv  xal  koutrai  Sep/xip. 

"Akko  vrorbv  tou  vraiSlou  xal  r&v  iv6v rav 
'xaxuv.  'Ibv  %akxoO  gvvrplipas  %bv  /xikin 
xal  tsvpiLaiy  Sk  vrielv. 

"Akko  rp6<r6erov.  Xakxou  "  pivtjpiar a  iv- 
Selp  k  &66viov  fiakSaxbv  xp6ck$  orpk  rb 
erbfxa  r&v  “pufrpiav. 

“"Akko  x-p6o6erov.  " Oorpaxov  viov  xal 
ortap  x^iiov  rphpaoa  vrpoa6t<rtu. 

"Akko  xp6o$erov.  Nlrpov  iijvtjSai  %bv  fa- 
tIvi/i  xal  vrorfoag  (Sdkavov  fidorTciv  k  bpviSoi; 
oriap  xpoarWei. 

"Akko  Tp6o$erov.  Xdpiev  rb  iirovofiaty- 


buli  dimidium  ex  vino  albo  leviter  tritum  bi¬ 
bendum  dato. 

Aliud.  Dictamni  fasciculum,  seminis  dauci 
drachmas  duas  et  melanthii  tantumdem  ex  vino 
albo  laeviter  tritum  ebibendum  dato  et  calida 
multa  lavato.  Dandum  autem  ita  ut  roboris 
mulieris  rationem  habeas. 

Aliud.  Galbanum  olivae  magnitudine  ex  oleo 
cedrino  tritum  in  subdititio  apponat.  Hoc  foe¬ 
tum  perdit  et  secundam  morantem  eiicit. 

Aliud;  uteri  infusum  foetum  eiiciens  cum 
computruerit  ex  frigore  mortuus.  Crocum  lae¬ 
viter  tritum  drachmae  pondere  ex  anserino  adipe 
in  uterum  infundito,  ibique  diutissime  sinito. 

Potio.  Conyzam  grati  odoris  laeviter  tritam 
ex  vino  odorato,  aut  syrmaeo  potui  exhibeto 
et  calida  lavato. 

Alia  potio  ad  puerum  et  vitia,  quae  intus 
sunt,  eiicienda.  Aeruginem  tritam  cum  meile 
et  syrmaea  potui  exhibeto. 

Aliud  subdititium.  Aeris  limatam  scobem 
molli  linteo  exceptam  ad  os  uteri  apponito. 

Aliud  subdititium.  Testam  recentem  cum 
adipe  anserino  tritam  sibi  supponat. 

Aliud  subdititium.  Nitrum  cum  resina  de¬ 
coctum,  in  glandem  efformatum,  gallinaceo 
adipi  intinctum  in  subdititio  apponito. 

Locus  incertae  lectionis,  cf.  admt. 


—  024 


fievo  v  roSrou  fifyv  ; rpbg  rbv  ifiQuMv  srpits- 
6eg  fiv)  srouXitv  %p6vov. 

"AAAo.  'Ayplv/v  xo\ox6v$ifv  xal  fivuv  &sr6- 
srarov  rpfipag  A  eia  rpotsrWei. 

"AAAo  iriSerov.  'P v)t(vi)v  xal  HpviOog  tsriap 
'  rptyatsx  &[ia  xal  '  filt-aea  esriSvjtsdisSa  iri 
rov  bfitpukdv  xal  ri)v  yatsripa. 

"AAAo.  rp6<s6erov.  Tou  xitsisov  rov  heuxou 
rbv  xaprbv  xal  xiSpov  ‘•xpfc/iara  rptyatsa , 
(iaXdvia  srotfaatsa  '  rpoaiieia. 

"AAAo.  XeX&vyg  ba\aatsi\)g  rbv  lyxi0a- 
Aoi/  xal  KlyOxnov  virpov  xal  3,Xag  rpl0ag 
xal  f-v/c/itt-ag  sroiieiv  (SaXavoug  xal  srpots- 
6i<s0a. 

'Kx[S6\iov  ‘  Su/ifyfia  xal  aT/aa  yatsrpbg  e%e- 
Xdtsai.  'Iriv/g  06\\a  stI  srijp  isnbelg  Qufitfv 
xal  sreptxadltsag  tv)v  ybvalxa' idv  &%pig  dv 
6  xasrvbg  £g  rvjv  [i^rpi/v  *  ivSCvip. 

Tlepl  Idtsiog  ixrpats/iou.  "Orav  yovi)  £x- 
TpdxTiji  xal  rb  rniSlov  /ii)  tgfy ,  ijv  re  cavi} 
’  ijv  re  xal  olSljcry,  v)  &X\o  n  srdSy  roiou- 
rov,  srpdisa  xal  tsbfova  £x6X (ipag  rbv  %uMv 
Sia  fidxeog  d/i0oripuv ,  '  isnnvd^ag  poSivou 
ibatou  xor6\v)v  xal,% yvdg  tsriap  'btsov  rerap- 
ry/iipiov,  pjjrhv)S  re  bfioXoiig  rpelg  xarari/- 
%ag  £v  iXaicp,  xal  xoii/tsug  srpbg  sroSav  b0>j- 
Xoripyv  ’ly%£ai  ig  rag  /i^rpag,  xal  l%ira 
xei/tiv. )  xpivov  ori  srAeiaror  hreira  xdSitrov 
v/fiipag  ritstsepag  xal  k^ipyerai  r 6  vijr oaa,srh 


AUud  Cucurbitam  agrestem  et  murium 
stercus  laeviter  contrita  in  subdititio  apponito. 

Aliud  quod  alligatur.  Resinam  et  gallina- 
ceum  adipem  simul  trita  et  mixta  ad  umbilicum 
et  ventrem  alliget. 

Aliud  subdititium.  Hederae  albae  fructum 
et  cedri  scobem  tritam  et  in  glandulas  effor- 
matam  sibi  supponat. 

Aliud.  Testudinis  marinae  cerebrum  cum 
nitro  Aegyptio  et  sale  Aegyptio  tritum  et  com¬ 
mixtum  in  glandes  formatum  sibi  supponat. 


Suffitus  foetum  eiioiens  et  e  ventre  sangui¬ 
nem  educens.  Salicis  foliis  in  ignem  coniectis 
suffitum  parato  et  cucum  locatam  mulierem 
tantisper  sinito,  dum  fumus  ad  uterum  pene- 
trarit. 

De  abortionis  curatione.  Ubi  mulier  aborti¬ 
onem  fecerit,  neque  puer  exierit,  sive  compu¬ 
truerit,  sive  intumuerit;  Sive  aliud  quid  tale 
acciderit,  porri  et  apii  succum  per  linteum 
expressum,  superincussa  olei  rosacei  hemina, 
adipis  anserini  quadrante,  resinae  obolis  tri¬ 
bus  in  oleo  liquatis,  haec  omnia  mulieri  pe¬ 
dibus  altius  positis  in  uterum  infundito  et 
ut  decumbens  quam  diutissime  contineat  iu- 
beto;  deinde  per  quatuor  dies  in  sella  collocato 
et  puer  putrefactus  foras  prodit.  Sin  minus, 


ialSior  ?v  Si  fii),  Xa/idv  ciXaq  Alyuxrtooq 
xal  xoXox6v6yv  aypfyv  %Xap)v,  /tiXirt  pl- 
‘rplipaq,  SoCvat  xara0ayetv  xa l  iri/v 
Qayy,  xtveiaSa  mtjSe  xal  rijSe. 

'Ex[36Xiov  xpdaOerov.  "AA aq  AlyoxrloOq 
xal  [iv6%oSa  xal  itypfyv  xoXoxbvbyv  xal  fiiXi- 
roq  'baov  zeraprwiipiw,  —  lxi%otv  ij(ile(p6 ov 
•  xal  Xafbhv  pyrlvyq  Spay^v  plav  i/a/iaXs  iq 
rd  fiiXt  xal  rvfv  xoXoxCvSifv  xal  rk  piu6%oSa- 
’  t-uvrplipuq  xavra  xaX&q  xal  xotfaaq  fiaXa- 
vovq  trpbq  ^rp^v  ‘xp6a6eq,  Uaq  S.v  Soxiy 
xatpbq  slvat. 

‘Tlorov,  o  rb  xatSlov  (bXtfrdv  yev6pievov 
ixfidXXsi.  'EX^lvtfv  ii/  oivtp  rptyaq  xtaail: 

‘"Ertpov  xorbv,  8  rb  xaiStov  ixfidXXtt  xe- 
XtSviv.  T ov  Ixrbptou  raq  pl^aq  rptyag  ’  raq 
Xexraq,  'Saov  rotat  rptal  SaxrCXotai  xal 
apt,6pvyq  '6aov  ’  xOapiov  iv  oivtp  yXvxii  xlxtaxe. 

'Ex(S6Xiov.  K oplavov  fi/i/  r*,  ”  xal  vt- 
rpov  xal  viraxov  rpoaSeptdvy  xeptxarelra. 

"Ey%vrov  lpc(lpvov,  ijv  ivaxoSdvip,  IxfidX- 
Xtiv.  Kpbxov  rpl0aq  ix l%ee  %tfvbq  iXaiov 
xal  StyOijaag  ?y%££  iq  raq  fitjrpqg  xal  xa- 
raXlpxave  &q  xXstarov  %p6vov. 

"Ept/ipuov  axtnirov  06stpai  xal  ixfiaXetv. 
XrvxTvipiviq  o%taryg  Spa%ftviv  pitav,  OfiOpvyq 
laov,  kXXefMpov  ptiXavoq  rpi&fioXov  rptyaq 
X m  iv  oivtp  ptiXavt  (iaXavta  xotistv  xal  xpoa- 
rtbivat  $%ptq  3.V  xar'  bXlyov  axoXoOy. 


salem  Aegyptium  sumito  et  cucurbitam  agre¬ 
stem  viridem  ex  meile  commixtam  et  tritam 
devorandam  praebeto,  qua  sumpta  iu  hanc  et 
illam  partem  commoveatur. 

Aliud  subdititium.  Salem  Aegyptium  et  mu¬ 
rium  stercus,  cucurbitam  agrestem,  mellis  se¬ 
micocti  quadrante  affuso,  resinae  drachmam 
unam  in  mei  immitte  et  cucurbitam  et  murium 
stercus,  omnibusque  ufc 'decet  contritis ,  glandes 
efformatas  ad  uterum,  quamdiu  tempestivum 
videbitur,  apponito. 

Potio,  quae  puerum  [sideratum  eiicit.  Helxi- 
nam  ex  vino  tritam  propinato. 

Alia  potio  puerum  lividum  factum  eiiciens. 
Radicum  veratri  nigri  tenuium  quantum  tribus 
digitis  tollas  et  myrrhae  fabae  quantitatem  ex 
vino  dulci  propinato. 

Remedium  foetum  expellens.  Coriandrum 
cum  radice  et  netopum  ubi  in  subdititio  sibi 
apposuerit,  deambulet. 

Infusum  ut  foetus  cum  in  utero  sit  mortuus 
eiiciatur.  Crocum  tritum  affuso  adipe  anserino 
et  colatum  in  uterum  infundito  et  quam  diu¬ 
tissime  relinquito. 

Ad  foetum  immotum  corrumpendum  et  eii- 
ciendum.  Aluminis  scissilis  drachmam  unam, 
myrrhae  tantundem  *  veratri  nigri  obolos  tres  ex 
vino  nigro  tenuiter  trita  in  glandulas  efformato 
et  apponito  donec  sensim  dissolvatur. 


—  626  — 

K kvefiol  xaSuprtxol  fiyrpiav,  S)v  ix  rdxou  Collutiones  uterum  purgantes,’ si  ex  part 
ekxaSiaei  Ij  Qkeyftaehiq.  'OkbvSoug  %eifie-  aut  inflammatione  exulceratus  fuerit.  Grossi» 
pivobg  liSap  br i%tag  xul^teag,  < iQeimi,  xal  hibernas  affusa  aqua  •  decoctas  excolato  et  de- 
'  idv  xaraerijvat,  elra  ikaiov  ixi%iai  %kie-  ponito,  deinde  oleum  tepidum  affundito  et  per¬ 
edi/  xal  fugat  ■  xkbeat  Si  S6o  xOTOkyei  rb  misceto.  Duabus  autem  ad  summum  heminis 
’  rkeier ov.  ’  ”H  elSia  xal  ftavvyv  b  ohtp  colluito.  Aut  malicorium  et  mannam  in  vino 
fiikuvt  ubcrtipy  '  iiptf eov,  elra  &xo%£ag  rbv  nigro  austero  incoquito,  dein  vino  diffuso  coi- 
ohov  ‘  xkb^e.  luito. 

"Akkoq  xkuGfibq.  TpOya  ohou  xaraxab-  Alia  collutio.  Ustam  vini  faecem  aqua  lique- 
eag  ‘  rtjgov  b  USan  xal  xkbaov  elra  clSia,  facito  eaque  colluito;  deinde  malicorium,  myrti 
/lOpra,  e%o7vov  eb&Seu,  0axobg  itpljeag  iv  baccas,  iuncum  odoratum  et  lentes  in  vino 
o’lvcp,  &xo%iag  rb  oTi/ov,  xkb^e.  decoquito,  vinoque  diffuso  colluito.  -. 

“Akkog  xkut Tfi6g.  BoOrupov,  kifiuvurb,  Alia  collutio.  Butyrum,  thus,  resinam  cum 
farbip,  fcikin  ’  [ilt-ag  iv  rS>  abrip,  olvbv  re  meile  una  misce,  vinum  affunde  tepidoque  col- 
ixi%iag  xkb^e  %kiepip.  —  "H  dxrljg  xap-  luito.  —  Aut  sambuci  fructum  in  aqua  deco- 
xb  itpljeag  b  SSun,  i lxo%iag  rd  llSap,  quito,  in  eaque  percolata  apium,  myrrham, 
'rptipug  b  abrip  eikivov,  apobpvav,  ch/tfeoii,  anethum,  thus  terito ,  vinoque  odorato  pari  cum 
ki/Savarb,  ixiyiag  ’  ohov  Stg  ebaS&rarov  aqua  mensura  affuso  et  per  linteum  excolato, 
foov  rip  uSan ,  SitfStftrag  Si'  bSoviou,  %A i<jvag  tepido  eluito. 

'““Akkog.  Kpdpifitiv  xal  kivb^aenv  xal  Alia.  Brassicam,  mercurialem,  lini  semen  et 
A Ivov  exip/ia,  "~%kapb  rb  klvov  it p^eag  b  ipsum  linum  viride  in  aqua  decoquito,  eaque 
USan,  axt/S^eag  xkbeai  rtp  USan.  "  ’’H  fiup -  percolata  eluito.  —  Aut  foliorum  myrti  acetabu- 
elvtfg  r&v  06kkav  bt-6fia0ov,  c/xOpinig,  avtj-  lum,  myrrham,  anethum,  mei,  resinam,  ungu- 
eou,  fiih,  fariniv,  pobpov  Alybxnov,  rpl-  entum  Aegyptium,  —  contritis  omnibus  vinique 
tpag  “xuvru  ig  rubri,  ixi%eag  ohou  keuxou  albi  quam  odoratissimi  heminis  duabus  affusis, 
ug  ebaSeerdrou  xorOkag  Sbo ,  SitfSijeag,  percolato,  tepido  eluito.  —  Aut  baccis  et  pu- 
%k rfi/ug,  “xkbaov.  —  "H  Sd0vtig  xapxbv  legio  in  aqua  decocto  et  unguento  rosaceo  af- 
xal  ykijyava  itptjaag  b  USan  pibpov  re  fi6-  fuso;  eo  tepido  eluito.  —  Aut  anserino  adipi 


—  627  — 


i,yov  bn%iaf,  '  xXi^e  %Xifyag.  —  "H  %>?- 
y'og  trriap  farhy  k  rairi,  fai%£ag 

olvov  xal  X^fag  xXitsai. 

‘A XXog.  Bo&rupov  xal  xdSptvov  iXaiov 
'piXin  bXiycp  %upt,fil%ag,  xXtjvag ,  xXi- 
mi.  _  ”H  piXt,  (Soirupov,  ayphov,  xdXa- 
pov  eS&Ssa,  fipiov  OaXaatnov  '  tyijaai  Iv 
oivcp,  s7fa  iyry/Sijfai  xal  '  olira  xXitrai.  — 
*H  trsXlvou  xxprk,  ’  cdcsXi,  cpCpvav,  ctnt- 
o tov,  fieXdv&M  Iv  ohtp  tyfactg,  isr^tfag  tov 
oivov  xXitsai.  —  "H  xdSpo  v  sipijtrag  iv  ohtp, 
xXitsai  Ttp  ohtp.  —  ”H  xtt rodi/  ttpfjilttg  iv 
Wa.fi  xXitsai  rip  BSan.  —  "H  iX aryplov, 
bxitsov  Sio  sritsiag  t-ipsiv  iv  BSarog  Btsov  Sio 
xOTiXiptsi  xal  xXitsai  %Xts —  "H  vuttyt 
’  ivrspxbvtfv  ’6tsov  ’  SiSaxruXov  iip^tsag  iv  BSa- 
rog  xoTiXytsi  Sio,  iss i.ri  6 Sap  isn%£ag  fiiXi 
xal  tXaiov, "  xXitsai.  —  "H  Baiphfg  fiZyg  otsov 
Sio  sritsiag  rpipag  Xslov,  isn%£ag  ts  foiXi 
xal  iXaiov,  Sislg  BSan  %Xieptp  otsov  Sutshxo- 
riXytsi ,  xXitsai. —  "H  iXXe/Sipou  fiiXavog, 
Btsov  Sio  sr btsiag  Sislg  ohtp  yXuxii  xal  BSan 
xXi^eiv.  —  "H  xixxoug  KviStoog  Btsov  tt-j- 
xovra  rpltpag  Xsloog,  isri%£ag  re  /xiXi  xal 
iXaiov  xal  BSap  xXitsai. 

■  KXvts/xdg  xparuvrtjpiog  IjvJXxea  {?  xaSapd. 
’0X iviovg  %eipt,eptvoiig  rpl/isiv  xal  £ti%£siv 
B Sap,  (ipsl-ov  S ’  tSXqv  {iftipvjv  xal  iXxoiov  "issU 
X£ai  xal  xXitsai.  —  "H  tsiSioitsi  xal  Xarou 
rpttsfiatsi  iv  ohtp  Ss  fiiXavi  iipsiv. 


et  resinae  mixtis  una  adfunde  vinum  et  tepido 
colluito. 

Alia.  Butyrum  et  oleum  cedrinum  cum  pauco 
meile  misceto  tepefaotisque  eluito.  —  Aut  mei, 
butyrum,  iuneum,  calamum  odoratum,  muscum 
marinum  in  vino  decoquito,  dein  excola,  vino- 
que  eluito.  —  Aut  apii  semen,  seseli,  myrrham, 
anethum,  melanthium  in  vino  decoquito,  vinum 
percolatum  per  infusum  immittito.  —  Aut  ce¬ 
dro  in  vino  decocto,  vino  eluito.  —  Aut  hedera 
in  aqua  decocta,  decocto  eluito.  —  Aut  elaterii 
quantum  ad  duas  potiones  satis  est  in  aqua 
decoquito  et  decocti  tepentis  duabus  heminis 
eluito.  —  Aut  cucumeris  agrestis  interiore  parte 
ad  digitorum  duorum  magnitudinem  in  aquae 
duabus  heminis  decocta,  affuso  ad  aquam  meile 
et  oleo,  ex  eo  colluito.  —  Aut  radicis  thapsiae 
tfuantum  ad  duas  potiones  satis  est,  leviter  trita 
et  affuso:  meile  et  oleo,  aquae  duabus  heminis 
diluto,  tepido  colluito.  —  Aut  veratro  nigro, 
quantum  ad  duas  potiones  satis  sit,,  vino  dulci 
et  aqua  dissoluto  colluito.  —  Aut  granis  Cnidiis 
circiter  sexaginta  laeviter  tritis,  affuso  meile, 
oleo  et  aqua  colluito. 

Collutio  corroborans,  si  ulcera  pura  fuerint. 
Grossos  hibernas  terito  et  affusa  aqua  per  diem 
totam  macerato  et  oleo  affuso  colluito.  —  Aut 
malicorio  et  loti  arboris  ramentis  in  vino  nigro 


—  628  — 


"Orav  Sh  &x66apra  '  ij ,  rp&ya  xaleiv  xal 
ohcp  xal  ESan  xXO^eiv.  —  ”H  aiSlcp,  pbcp  (iup- 
trofeipixfj,  fiupc r(vyji;  tpOXXonsi  xai  (2drov  — 
ev  ‘ohcp  pciXavi  Ecpeiv  xal  xXHYeiv. 

K-XCapiara  rpbq  '  xaXaik  eXxea.  XvXlp 
xpapcfii/g  iftpiffcivifp  xXE^eiv  xal  XivSj^aariv 
'xal  vlrpov  xapdpinrye  bXtyov  ipuSpbv.  — 
Z/iOpvypg it-O/iaipovi  Xcfiavarbv,  sheXi,  i foy- 
aov,  aeXhoucrxlp/aa,  virubrovi  farhyv,  'jx£- 
X t,  %4jveiov  ariap ,  ‘  b^og  Xeuxbv,  pcOpov  Al- 
yCxrtov,  ’  £v  rubrcp  rplfieiv  hov  exdrroo 
Xeta,  eha  ohou  ciieig  XeuxoO  xorOXyci  fucrl, 

‘  %Xi spS  x Xb^eiv.  —  "H  Xivb^aorcv  Hipetv  iv 
ESan  xal  acrytietv.  —  "H  ofcOpvyQ  b^OfSatpov, 
XifSavurdv,  ‘cbaeXi,  vlraxov,  faov  ixdcrrow 
"  %Xtepu  xXb^ecv.  —  "H  IXeXlaCpaxov  xal  bxe- 
pixdv  iv  ESan  £cj/tj<rag  xXEYeiv  rlp  E Sari.  — 
"H  ixrijg  xapxdv  xal  SalpvtSag,  hxartpav  “rb 
foov,  Iv  ohcp  eipe,  erra  rtp  ohcp  xX6^e.  —  ”H 
yX^xuvog  rcp  ESa.pt  xXlEeov.  —  ”H  x^vbg 
i-Xaiov  "  farhip  ^vvrlj^ag ,  xbSpivov  EXaiov  x a- 
pax^ag  bXlyov  xal  "  pibXi,  Siarijl-UQ  xXti^eiv 
xXceptp.  —  "H  apyOpoo  civQos  h  ohcp  xal 
pobXin  xal  xyptp  TtfXTlp  xal  xExepov  xal  oxot- 
vov  xal  xdXa/jcov,  8.  riva  “Sijig  pcbpov  poU 
ay erat,  xal ‘tpiv,  (ip6pu,.ivUohcp  gipav  xX6- 
%eiv.  —  "H  aeXtvou  xapxbv,  .clvyaov,  aitseXi 


-  *X$n K*Mf  (£  Msvwra  omm.  C.«.;- 


Cum  autem  impura  fueriut,  faece  vini  mta 
ex  vino  et  aqua  colluito.  —  Aut  malicorio,  rhoe 
conaria,  myrti  et  rubi  foliis  in  vino  nigro  de. 
coctis  colluito. 

Collutiones  ad  inveterata  ulcera.  Brassicae 
succo  decocto  eluito;  et  mercurialem  et  nitri  ru¬ 
bri  pauxillum  admisce.  —  Myrrhae  acetabulum, 
thus,  seseli,  anethum,  apii  semen,  netopum’ 
resinam,  mei,  adipem  anserinum,  acetum  al¬ 
bum  et  unguentum  Aegyptium;  singulorum 
parem  quantitatem  una  leviter  terito,  deinde 
vini  albi  duabus  heminis  diluito  et  tepido  col¬ 
luito.  —  Aut  mercurialem  in  aqua  decoquito 
et  percolato.  —  Aut  myrrhae  acetabulum,  thus, 
seseli,  netopum,  cuiusque  pari  portione  addita, 
tepido  colluito.  —  Aut  salvia  et  hyperico  in 
aqua  decoctis,  ex  ea  colluito.  —  Aut  sambuci 
fructum  et  lauri  baccas,  utrorumque  pares  por¬ 
tiones  in  vino  decoquito,  quo  dein  colluito. — 
Aut  pulegii  decocto  eluito.  —  Aut  adipe  anse¬ 
rino  cum  resina  liquato,  cedrini  olei  modico 
affuso  et  meile,  liquefacito  et  tepido  colluito. 

Sequentia  incertae  lectionis  sunt. 


'trpibpvuv,  peXuvbiov  iv  ohtp  i^trui,  i)  xi- 
ipov  K pyirixyiv  iv  ohtp  tyeiv  ; cui  '  xXb^eiv 
jj  w<sb v  Kpynxbv  iv  biuri  rubro  ippit- — 
’H  i%irpueiv  xui  trptbpvuv  iieiq  iv  biuri  xXb- 
m,  _  "H  iXuri/ptov  btrov  ibo  rrfxriuq  iv  biuri 
xXbtrui.  —  ’1H  ‘  xoXoxvvBiiuq  uyptuq  ibo  iv 
ohtp  ?  iv  yuXuxn  iCpbip  irrofipi^uq  btrov 
ritrtrepuq  xorbXuq  UmiBieiv  xui  xXb^ei v.  — 
"H  trixbyq  ivrepibmf v  btrov  sruXuurri^v  itfv^- 
truq  iv  biuroq  xorbXytri  ritr treptri  pUXi  re 
xul  iXuiov  im%iuvru  ivepyeiv.  — •  ”H  rijq 
faipfyq  fifyq  btrov  ibo  rr briuq  iv  ohtp  yXu- 
xii,  iieiq  ‘biuroq  xorbXiptri  ibo,  xXbtrui 
%Xiepij>.  —  "H  iXXifiopov  btrov  ibo  rr6triuq  iv 
ohcp  yXuxii  iieiq  £>q  ibo  xorbXiptri,  §  BXu- 
trnoq  btrov  it-b(iu(pov  '  fliXi  rrupuyjiuq,  biuri 
iieiq  btrov  ibo  xorbXiptri,  %pS  %Xieptp.  —  "H 
c nxb^q  btrov  rruXuitrrviv  xui  xvetbpou  btrov  pcfuv 
rrbtriv  itptftruq  ’  iv  biuroq  xorbXiptri  rrivre, 
■  pciXi  rupuyluq  xui  iXuiov  xXbtrui.  —  "H  x6x- 
xouq  Kviilouq  btrov  i^xovru ,  pciXi ,  ’  iXuiov, 
biuri  iieiq,  xXbtrui. 

*Hv  i’  ix  rbxov  iiuppofy  X>fQ6ip,  rrtviru 
UtrruCpliu  pciXuivuv  ‘xui  trliiu  xui  yXuxefyq 
poiijq  ro  eviov  xui  mrbyv  ipicpoo,  —  ruuru 
iieiq  ohtp  fiiXuvi  xui  rupbv  uiyeiov  ‘  irri^btruq 
xui  cLXCpiru  rrbpivu  ”  irrirrutrtruv  iiiovui  rrlveiv 
roi/q  rrvpobq  ii  irr‘  bXiyov  <pu%ui. 


Aut  bryoniam  albam  et  myrrham  aqua  di¬ 
luito  ,  et  colluito.  —  Aut  elaterii  potiones  duas 
ex  aqua  infundito.  —  Aut  cucurbitas  agrestes 
duas  in  vino  aut  lacte  cocto  ad  quatuor  hemi¬ 
nas  maceratas ,  percolatas  infundito.  —  Aut  cu¬ 
cumeris  agrestis  parte  interiore  palmae  magni¬ 
tudine  in  aquae  heminis  quatuor  decocta,  meile 
et  oleo  affuso,  opus  illud  efficito.  —  Aut  tha- 
psiae  radice,  quantum  ad  duas  potiones  satis 
sit ,  in  vino  dulci,  duabus  heminis  aquae  diluto 
tepido  colluito.  —  Aut  veratri  quantum  ad  duas 
potiones  satis  sit  in  vini  dulcis  heminis  duabus 
diluito,  —  aut  thlaspios  acetabulum  unum  af¬ 
fuso  meile,  aqua  dilutum  tepidum  administra.  — 
Aut  cucumeris  agrestis  palmae  magnitudine  et 
cneori  quantum  una  potione  satis  sit  in  aquae 
heminis  quinque  decoquito  et  meile  atque  oleo 
affuso  colluito.  —  Aut  granis  Cnidiis  circiter 
sexaginta  ex  meile  et  oleo  aqua  dilutis  perluito. 

Sin  autem  ex  partu  alvi  profluvio  correpta 
fuerit,  uvam  passam  nigram  bibat  et  malicorium 
et  internam  partem  mali  punici  dulcis  et  hoedi 
coagulum;  haec  vino  nigro  diluta  et  caseo  ca¬ 
prino  deraso  polentaque  triticea  conspersa  potui 
exhibeto;  —  triticum  autem  leviter  torrefacito. 


—  630  — 


"Hv  <T  ix  t6xou  uT/ta  '  i/iiip ,  xivtra  ydka  At  si  ex  partu  sanguinem  vomitione  reiickt 
ovou,  foeira  fiobg,  ‘ei  ebpapbt;,  rewepdxov-  lao  asininum  bibat,  deinde  bubulum  si  e'  ’ 
ra  t/fiipap  xal  atjaafiov  rpixr6v  S%ptg  &v  copia  sit,  per  dies  quadraginta,  item  sesa- 
eS  xivira  rb  ydka  vyjffrtp.  mum  tritum.  Quoad  bene  habeat  lao  iein 

bibat. 

"Hi/  S'  ex  r6xou  rtjv  Wpyv  dkyiip,  ipxeO-  Si  ex  partu  sedes  doleat,  iuniperi  baccas  et 
6ou  xapirbv,  kfaou  '  (Htyv  lipeiv  xal  rivetv  lini  radicem  decoquito,  decoctum  quatuor  die- 
i ) pipat ;  Tiatsepap-  xal  QplSaxop  girippa  'rpl-  bus  bibendum  dato.  Lactucae  etiam  semen  cum 
tpaea  %iiv  %yvet(p  dkeltyaTi  iaStsiv.  adipe  anserino  contritum  comedat.  j 

”Hv  <5”  ix  r6xou  at  ptjrpai  (pkeyptjvum ,  Quodsi  ex  partu  uterus  inflammationem  con- 
<srp6%vou  %ukbv  iy%ieiv,  1)  aeOrkov,  tj  pdpvou.  ceperit,  solani  succum  aut  betae  aut  rhamni 
per  infusum  immittito. 

"Hi/  '  S'  ix  rdxou  rd  axikop.  uxb  uarspiav  At  si  ex  partu  crus  claudum  ab  utero  red- 
%uku6ijj,  avhraatlat  Si  ’  p j)  SOvyrai-  jrtvsiv  ditum  fuerit,  neque  recte  stare  queat,  hyoscy- 
Cioexuapou  ’  xaprou  laov  yyppaptSa  b  oivcp  ami  semen  conchae  maioris  mensura  ex  vino 
pikavi  ijpipag  rpelp  •  sr apatpiptrai  Si  6  srf-  nigro  tribus  diebus  bibat.  Levem  autem  mentis 
vav  kOaig^  ydkaxrop  dvetou  mtsai  'ieov  x6-  emotionem,  quae  ex  eius  potu  oritur,  solvit 
kixa,  ireira  *  Qappuxov ,  u<p'  ol  ‘  (pkiypa  lactis  asinini  calix  in  potum  exhibitus,  deinde 
xaOatpSTai  ■  cavSxpaxy  Si  xal  xyparij  xal  medicamentum ,  ex  quo  pituita  expurgatur. 
kayaou  6pt^l  8upide6u  rpeTf  tfptpaq.  Suffitus  autem  per  triduum  paretur  ex  sanda- 

racba,  cerato  et  pilis  leporis.  Ji  ->k* 

"Hi/  “S’  ix  t6xou  Qkeyptjvam  ai  baripai,  Si  vero  ex  partu  uterus  inflammationem  con- 
ffmp6%vou  yukov  iyyiai  alSotav  iaa,  tj  as-  ceperit,  solani  succum  intra  pudenda  perinfu- 
ktvov,  tj  f&pvou,  tj  se&rkou,  tj  xokoxijvOtfi;  sum  immittito,  aut  apii,  aut  rhamni,  aut  betae, 
Xukov  ixmieaq  "iy%iar  tj  dxrijq  rb  pii-  aut  cucurbitae  succum  ipsum  expressum.  Aut 
aw  xal  amktiruTOv  aspi^tgaq  paxpbv  h-  sambuci  partem  mediam  eamque  tenerrimam  in 
6eg.  "H  "  diptvOiov  iv  ilSan  rplfisiv,  elptcp  longitudinem  derasam  indito.  Aut  absinthium 
"S'  ivaairoyyl^eiv ,  tjv  Si  (ppl^t/l,  atyaipkiv.  ex  aqua  tritum  et  lana  exceptum;  si  vero  in- 


—  681  — 


"H  amp&ifMfiOS  xa^  X&b»  ?4'£“'  *•  horrescat,  auferto.  Aut  umbilici  veneris  folia  et 

nv/xiv  xpifivoiai  •  ekaiov  '  tn%tag,  SiSou.  porra  ex  crassiore  tritici  farina  decoquito,  ole¬ 
oque  insuper  affuso  exhibeto. 

00'.  XoAifc  xaBaprixa,  tx  pitjrp*i<;.  ZtxC w  79.  Quae  bilem  ex  utero  purgant.  Cucume- 

rjp  ivTtpi&vy».  kefyv  rpixpag  xal  /xtkin  0u-  ris  agrestis  partem  internam  laeviter  tritam, 
ptjGUQ ,  jSdkxvov  roitav  rpoariBei  •  (pdppcaxov  meile  subactam  et  in  glandem  efformatam  sub¬ 
de  %M  d/ddrai  xal  &va  xal  xdra  xadaipeiv  dito.  Medicamento  autem  exhibito  sursum  et 
xtti  kodeiv  Sepfilp,  rpoanOtmi  Sk  &vyaov  Sj  deorsum  purgare  oportet  et  calida  lavare.  Ane- 
/iekdv6iov.  —  "H  xokoxuvBiSog  'dyptyg  rb  thum  vero  et  melanthium  in  subdititio  appo- 
IvSov  keiov  roiteiv  xal  fitkin  Qupyv  xal  nito.  —  Aut  colocynthidos  agrestis  interiorem 
rpoartUvai.  —  '”H  kkarvfpiou  8(701/  rtaiag  partem  laevigatam  et  meile  subactam  in  pesso 
rtaaepag,  t-u/ifiigag  artap  %<jveiov  i}  aiiyeiov,  subdito.  —  Aut  elaterii  quantum  ad  quatuor 
(idkaw  eb^xeartpn v  roiteiv  xal  rpoanBt-  potiones  satis  sit,  adipe  anserino,  aut  caprillo 
uai.  —  "H  virpov  xal  xO/xivov  xal  ax6poSov  admixto  in  oblongiorem  glandem  efformatum 
xal  aOxoi/,  ‘Xela  roitjaag  xal  pitkin  SeCaag,  supponito.  —  Aut  nitrum,  cuminum,  allium, 
‘  rpoanBtvai  •  Bepfiip  Sk  koutaSa  xal  '  cLrb  ficum,  laeviter  trita  et  meile  subacta  in  sub- 
Sep/aou  nvtra.  ■ —  "H  Bkdanv  keitfv  r oitav  dititio  apponito.  Calida  autem  lavet  et  a  balneo 
xal  /itkin  <pvp8v  rpoanOtvai.  —  "H  aCxou  bibat.  —  Aut  thlaspin  laeviter  tritam  meile 
rakaiovrb  rtov  %6aag,  gufi/tiayeiv  rtaiag  subactam  in  pesso  apponito.  —  Aut  veteris 
kkarypiou  S 60  xal  virpov,  8001/  rb  kkartipiov-  ficus  abrasam  pinguedinem  cum  elaterio  quan- 
/zthn  SeOaag  rpoarlBsi.  —  "H  reuxeSdvou  tum  ad  duas  potiones  satis  sit  misceto  et 
0x800 v  rpelg  xudBoug  SiSou  rieiv.  —  ’  "H  ctvy-  pari  cum  elaterio  nitri  portione  meile  subacta 
001/  xal  fiekdvBiov  Sielg  '  olvcp  SiSou  rieiv.  —  in  subdititio  apponito.  —  Aut  peucedanum  ad 
*  "H  kkarypiou  rbaiag  rtaaapag  (ligat  artari  tres  cyathos  potui  exhibeto.  —  Aut  anethum 
/i^keiip,  a(peko[itv^  Sk  Siavi^taBu  OSari  eti-  et  melanthium  vino  macerata  bibenda  dato.  — 
dSsi  i/pt/ia  arC0ovn.  —  "H  kkarifpiou  r6-  Aut  elaterium  quantum  ad  potiones  quatuor 
aiag  rpelg  %i/v  /av/kelip  artari ,  (Sdkavov  re-  satis  sit,  ovillo  adipe  ammixto  sibi  supponat, 
pirrepov  roiteiv-  ijv  S'  dQtktfrai,  Siavi^taBo  quod  ubi  detraxerit,  aqua  odorata  eluatur,  quae 
Mari  eS  ixav$.  —  "H  "  Bkdanog  8001/  rtaiv  leviter  adstringat.  —  Aut  elaterium,  quantum 
tgbv  fitkin  SiSou.  ad  tres  potiones  satis  sit,  cum  adipe  ovillo  circum 

pennam  in  glandem  componito,  eaque  detracta 
aqua  sufficienti  bene  eluatur.  —  Aut  thlaspis 
quantum  potione  datur  cum  meile  exhibeto. 

r’.  K kuapibg  f)v  %oAi iSijg  ijj.  'EXa rtjptov,  80.  Collutio,  si  biliosa  fuerit.  Elaterio,  quan- 


gffov  SOo  trbmag,  OSart  Sielg,  i*i%6ai  ikaiov 
vapxteowv  xal  xkO^eiv  ykteptp.  —  "H  xoko- 
xuvMSag  dyplag  SOo  dr ofipigag  iv  bveltp  yd- 
kaxn  iQStp,  btsov  'rfoeepffi  xorOkyoi,  pilav 
aTytiteiv  xal  i-opopilayetv  ikaiov  vapxtaaivov 
xal  xkO^eiv. 

”A kkog  xkuapobg  '%ok& S^g  xal  <pk eypta- 
r&Syg.  hxOyg  ivrepi&vyg  baov  trakaitrrijv 
iip^trag  iv  OSart  trorip,  —  riscapn  xorO- 
kyci,  —  xal  ptiki  ’  ijv/ipiti-ag  xal  ikaiov 
dvStvov  xkOXeiv. 

&kiypoa  xal  %okviv  xaSatpeiv.  KOxxoug 

'K viStovg  i^xovra  iv  OSan . ,  fiikt 

re  xal  ikaiov  ‘  dvOivov  t-u/aplgat;  xkOXeiv.  — 
”H  xvijrrpov  iipljrag  iv  OSan  erortp,  'bcov 
vctvre  xbrOkipri,  dvroyjiag  SOo  xorOkag,  t-u/a- 
pitt-ui  peiki  xal  ikaiov  dvOivov  t-Ov  vapxitwtvip 
xal  xkOrai. 

Kkurfeol  xaSaprfaioi.  * OkuvSoi  %eif oeptvol 
xauSivreg  xal  (hpa%ivreg  iv  OSan  ■  ‘  dvro%£ai 
Se  rb  OSap  xal  ikaiov  fi i/x/ilayeiv  xal  xk6- 
^eiv-  ’ /eeraxkO^eiv  Si  aiStoim,  xyxtSi,  ka- 
rou  rp(a/Mt?i,  —  iv  ohtp  SI  poikavt  xpv/ 

eijveiv.  —  "H  rpdya  xaiav . r$  ‘OSart 

xkOXeiv,  pteraxkO^eiv  Si  *  rom  rijg  [auptrhyg 
(pOkkoiat  xal  p6cp  “rfj  (iupeoSetpix ijj,  —  iipeiv 
Si  "  iv  ohtp  poikavi  eOdSer  fieraxkO^eiv  Si 
" xal  ayjvau  (pOkka  xal  Orepixbv  xal  ikeki- 
aCpaxo v  itpfoavra  ^Ov  ohtp  flikavi  edibSei •  ij 
xpdpiPyg  OSan  xdv  ripSe  iijveiv  kivO^aenv, 


tum  ad  duas  potiones  satis  sit,  aqua  macerato 
oleum  narcissinum  affundito  et  tepido  colluito  J 
Aut  colocynthides  agrestes  duas  ubi  lacte  asinino 
cocto  ad  quatuor  circiter  heminas  maceraveris 
unam  quidem  percolato  et  ammixto  oleo  nar¬ 
cissino  colluito. 

Alia  collutio  biliosa  et  pituitosa.  Cucumeris 
interiore  parte  palmi  magnitudine  aquae  pota- 
bilis  quatuor  heminis  decocta,  meile  et  oleo 
atfthino  ammixto,  ex  ea  colluito. 

Pituita  et  bilis  ut  expurgentur.  Grana  Cnidia 

sexaginta  in  aqua . meile  et  oleo  an- 

thino  admixto,  colluito.  —  Aut  cnestro  in  quin¬ 
que  aquae  potabilis  heminis  decocto,  duabus 
percolatis  meile  et  oleo  anthino  cum  narcissino 
admixto  colluito. 


Cpllutiones  purgantes.  Grossis  hibernis  ustis 
et  aqua  maceratis  ad  aquam  excolatam  oleo 
ammixto  colluito.  Postea  vero  malicorio,  galla, 
loti  ramentis  perluito,  quae  in  vino  nigro  deco¬ 
quere  oportet.  —  Aut  vini  faecem  ustam . 

aqua  collue.  Deinde  hisce:  myrti  foliis  et  rhoe 
coriaria  in  vino  nigro  odorato'  decoctis.  — 
Postea  etiam  lentisci  foliis,  hyperico,  salvia,  in 
vino  nigro  odorato  decoctis  colluito ;  aut  bras¬ 
sicam  aqua  decoquito,  in  eaque  mercurialem  et 
nitri  rubri  exiguum  decoquito,  et  aqua  per¬ 
luito.  —  Aut  elaterium  quantum  ad  unam  po- 


vlrpov  ipvOpou  iXlyov  xai  xXOQiv.  —  ”H 
iXaryplov  'iaov  vritng,  giiv  vapxieclvtp  iXalcp 
j)  ivitvcp  'xal  xXOaai  %X «/>$. 

"Hv  Si  ypXSiSyg  J, 1  xoXoxvvSISag  Suo  dro- 
fipigai  iv  y&Xaxn  bveltp  i06S> ,  Saov  riaaepat 
xorOXyct,  xal  ’  dtr^travra  xXOaai,  %vpcfcl- 
gai  Si  IXaiov  vapxlatstvov  ^  dvSivov.  —  ‘”H 
gtxtjffp  rvjg  ivrepi&vtfg  btrov  oraXaicr^v  iipeiv 
iv  iiSan  totq,  rtqcapci  xorO Xyat,  xal  piiXi 
vcapayjtai  xal  iXaiov  avSivov  ■  —  olrog  b  x\u- 
cpt,ig  QXeypiartoSet  xal  %oX<bSei  t-uptfpipei. 

K \6typca  eXxov  0X iypia.  Koxxov  rptfciv 
xal  ‘  tou  pcavSpayipou  %iiv  OSart. 

jra’.  KdOaptrig  '  raporiXXvp  re  xal  rav rofy 
imi  toOtou  ylyverai.  LxopiSov  pttSXu^av,  vl¬ 
rpov,  trCxov  ri  hSov  ri  rilov,  hov  ixdarov  rpl- 
■0ag  Asia ,  oxiaov  xv\xlSa  xoiieiv  ri  pciyeUog 
xal  vrpotyriMvat.  —  "H  xvpelvou  06XXa  iv  olvip 
rpl0ag  ’  iv  elpltp  rpicOeg.  —  ’'H  ytjg  A euxijg 
otrov  r6tnv.  —  "H  Xevxijv  pl^av  rplfieiv  Xefyv 
xal  ptifa  im%tag  xal  ava^irag,  (SdXav6v 
re  rorftrag  r potrrlSei.  —  "H  iri  v  tnX0(ou 
/aera  aOxav  fiaXd&aiiv  xai  fidXavov  roiteiv- 
dyaSiv  Si  xal  tnxOtfg  crrippia  rptfieiv.  — 
”'H  xoXv/v  raOpou  xal  vlrpov  ipvOpiv  xal 
virarov  xal  xvxXdpuvov ,  roOrcov  otrov  xtfxl- 
Sa,  rijg  Si  xvxXapdvou  rrXiova  piolpuv  pot- 
A in  *  ^ufifol^aaa  rpoantecBa. 

Up6tr6erov.  Kux.Xapt.lvou  rijv  xeQaXi/v  "  na¬ 


tionem  sit  satis  cum  oleo  narcissino  aut  anthino 
tepidum  per  infusum  immittito. 

Quodsi  biliosa  fuerit,  colocynthides  duas  in 
lactis  asinini-  decocti  quatuor  heminis  macerato , 
deinde  oleo  narcissino  aut  anthino  ammixto  col¬ 
luito.  —  Aut  cucumeris  agrestis  interiorem  par¬ 
tem  palmi  magnitudine  aquae  potabilis  heminis 
quatuor  decoquito,  mei  et  oleum  anthinum  af¬ 
fundito.  Haec  collutio  pituitosae  et  biliosae 
contulerit. 

Collutio  pituitam  detrahens.  Granum  Cnidium 
cum  mandragorae  decocto  terito. 

81.  Copiosa  tt  varia  purgatio  hinc  fit:  allii 
caput  unicum,  nitrum,  ficus  interiorem  partem 
pinguem ,  haec  aequis  portionibus  laeviter  trita 
in  glandem  gallae  magnitudine  efformata  sup¬ 
ponito.  —  Aut  cumini  folia  ex  vino  trita  in  vel¬ 
lere  subdito. 

Loci  incertae  lectionis,  cf.  adn. 

Aut  laseris  succum  cum  ficis  emollito  et  glan¬ 
dem  efformato;  —  profuerit  etiam  cucumeris 
agrestis  semen  tritum.  —  Aut  fel  tauri ,  nitrum 
rubrum,  netopum,  cyclaminum,  horum  gallae 
magnitudinem,  cyclamini  vero  maiorem  portio- 

Subdititium.  Locus  incertae  tectionis. 


—  084  — 


baSpeiv,  iv  Viari  rplcpai  xal  iq  a% vyv  dva- 
Qoptii-avra  rpocrnUvai.  — -  "H  rpctipvav,  dXaq, 
xtipuvov,  x°Mv  ratipou  gtiv  '  pciXtri.  —  "H 
x6 xxouq  ixXiipag  laov  rpetq'rou  'Ivtitxoii  Qap- 
pcdxou,  roti  rui/  d06aXpiuv,  o  xaXierai  ‘  Ti¬ 
re  pl,  xal  roii  arpoyytiXov,  rpta  r aura  Xela 
rptfieiv  xal  ohcp  r aXaicp  %Xispip  tiielq,  fia- 
Xdviov  repi  r repdv  tipvitioq  nUvai  xal  Zitie 
rpocrctyeiv.  —  "H  ritiupidXXou  brbv  ptiXiri 
dvatieticaq  %  csxlXX^q  ‘  fi^av  tictov  i^atidxru- 
Xov  iXlgaq  titio  SaxrtiXouq  iv  elplcp  rpbtrtieq.  — 

"H  atirviv  ri )v  crxlXXav  dveu  fttyq  rplfietv 
‘ xal  iXJaaeiv  iv  elplcp,  elra  rpooritiivai. 

jt/3'.  KXuttf&bq  f)v  0keypoartiSyq  yuvij  §.  82.  Collutio,  ubi  mulier  pituitosa  fuerit.  Ve- 

’ EXXe(i6pou  titio  r6ctiaq  ohcp  Sielvai  yXuxii  ratrum  quantum  ad  duas  potiones  satis  sit, 
'ticrov  titio  xortiXtpm  xal  xXti^etv  pihyovra.  vini  dulcis  duabus  heminis  dissolvito  et  per¬ 
mixto  colluito. 

"Hi/  x atidpttioq  Styrai,  ir pacta  “  lipeiv  xal  Si  purgatione  indigeat,  porrum  coquere  opor- 
dxrijq  xaprbv,  dv^ttov,’  Xi(iavurbv,  epitip-  tet,  et  sambuci  fructum,  aut  anethum,  thus, 
vav  iv  ohcp  rplfieiv  xal  rcp  %uX$  xXti^etv.  —  myrrham  in  vino  conterito  et  succo  colluito.  — 
"H  xpdfifitfv  iiptjeaq  iv  titiari  iv  'rcp  %oA$  lipe  Aut  brassica  in  aqua  decocta  in  eius  deco- 
Xivti^aoriv  xal  itptixpbv  aro%iaq  xXti^e.  —  cto  mercurialem  incoquito  et  pauco  percolato 
"H  xvforpou  rticsiv  iv  fiiXin  Sielg  ivdvai.  eluito.  —  Locus  incertae  lectionis;  vide  §  83. 


in  fine. 

ry'.  Hxirrecttiai  tii  %pi)  r d  impcljvia  ij v  83.  Spectandi  autem  menses  sunt,  num  Mi¬ 
re  %oXdtiea,  ijv  re  QXeypiar&Sea  %•  cpdpc-  osi,  aut  pituitosi  fuerint.  Arenam  tenuem,  sic- 


—  685  — 


BOV  k  rbv  (jkov  bxofidkkEiv  keXTVjV,  ^pijv, 
Ml  l rav  r'a  xarap^via  ly,  rou  a/parof  Ixi- 
x{<u  xai  lav  fypavtojvat  ■  xai  ijv  plv  %ok&- 
fca  J,  ‘firt  ry  Wm  &paiv6ptvo v  rb  afpa 
xkapbv  ytyvsTar  tyv  SI  (pkeyparASsa,  ohv 
'pbga-  !)v  o5v  (pksypar&SEa  %,  xvfarpov 
oeov  r6<nv  ‘SieTvat  psktxp^rou  xoTCkip  xai 
xkbaai. 

xf.  KaSapnxbv  pak6ax6v  ■  SSap  i lysi  xai 
Slppara  xai  i%&pa  !0aipov  xai  xarapjvia 
xxrai Txp,  fjv  pij  xouku%p6vta  %,  xai  tdTEp&v 
tsrbpa  pakbactEi.  MOpov  vapxfoaivov  xai 
xbpivov.  o  Isiisrai,  apOpvav  ‘te  xai  kifiava- 
rbv,  dtplvSiov,  xOrpiov'  dkag,  jibSivov  ’  dket- 
0a,  ro&rav  rb  icon  rav  akkuv  ixdorou, 
toO  p  vapxieaivov  rlssapati  peptSae,  Ivnxrl- 
viov  '  bpou  kivou  gupplt-as,  xdvra  rpfyov 
xai  xofycov  fiakavov  xepforepov  '  xai  pdxog 
ksxrbv  xspiOsif,  xaraSijaai  xai  lp/3dtpai  k 
akeiQa  keuxbv  AlyOxnov  xai  xposnMvat 
xai  lav  bkifv  rt}v  ijplpyv  koucaplvy  SI  xai 
aQatpEvphy  Siavi^hSa  rQ  iiSan  r$  etidSei. 

"Erspov  xaSaprixbv  iiSap  dysi  xai  Slp- 
para  xai  pCgas  xai  iyfipa  VCpaipov.  — 
Ipbpvav ,  Zkap,  xOpivov ,  xotyv  raOpou, 
'  gupplgai;  xai  ptkin  (pupfaag  xai  1$  pcixo ; 
ivfcis  rpoaSstvai,  vjplpnv  SI  bkifv  “lav,  eTra 
kovauplvvi  xai  d0ekoplv>f  SiaviTkSa  iiSan 
r$  eluSSei. 


“Akkc.  "Akap,  xOpivov,  %otyv  raOpou 


—  iav  C.  Littr. ;  —  oTjv  Ittj&i  SpS>vT«<  vulgo,  sed 


cam,  loco  soli  exposito  substernito  et  ubi  men¬ 
ses  defluent,  sanguinem  affundito  et  resicoari 
sinito.  Et  si  quidem  biliosi  fuerint,  sanguis  in 
arena  siccatus  pallidus  redditur;  sin  pituitosi, 
velut  mucus  fit.  Si  igitur  pituitosi  fuerint, 
cnestrum  quantum  ad  potionem  unam  satis 
sit,  aquae  mulsae  hemina  dissolvito  et  ea  col¬ 
luito. 

84’.  Medicamentum  purgans  emolliens:  aquam 
et  pelliculas  educit  et  subcruentam  saniem;  men¬ 
ses  etiam  detrahit,  nisi  diuturniores  fuerint,  et 
uteri  osculum  emollit.  Unguentum  narcissi¬ 
num,  cuminum  esculentum,  myrrham,  thus, 
absinthium,  sal  cyprium,  unguentum  rosaceum, 
horum  cuiusque  pares  portiones,  narcissini  vero 
quadruplum.  Haec  omnia  terito  admixta  tenui 
lini  crudi  lanugine,  quae  pectini  adhaerescit, 
et  circum  pennam  glandem  efformato  et  tenui 
linteo  circumdato  deligato,  et  in  Oleum  album 
Aegyptium  intinctam  supponito  et  tota  die  si¬ 
nito.  Ubi  vero  laverit  et  detraxerit,  aqua  grati 
odoris  perluatur. 

Aliud  purgans;  aquam  educit  et  pelliculas  et 
mucum  et  subcruentam  saniem.  Myrrham,  sa¬ 
lem,  cuminum,  fel  tauri,  haec  simul  mixta  et 
meile  subacta,  tenui  linteo  imposita,  subiicito, 
totumqoe  diem  sinito,  deinde  ubi  laverit,  eo 
ablato  aqua  odorata  perluatur. 


Aliud.  Salem,  cuminum,  fel  tauri  meile  sub- 


fiiXirt  'dva0upa v  xal  irpoaribkvai  ■  ’  b.oucra-  igito  et  subiicito;  postquam  laverit,  auferat 
phy,  cMpaipeo/thij  rtp  elt&fei  rt  Stavt-  aqua  odorata  perluito.  —  Aut  silphium  eum 
—  ”'H  dX0tov  aCxtp  fugat  xal  xpoc-  fico,  misceto  et  supponito,  deinde  unguento  ro- 
rlSeciat,  tlr a  $iavl0a<s&ai  fi6pcp  foStva.  —  saoeo  perfundito.  —  Aut  grana  Cnidia  cortice 
"H  xbxxotig  ix^tpavra  ‘  St pstv  xal  fidXavov  purgata  coquito  et  glandem  parato,  postquam 
roikiv,  Ix-viv  F  aQtfyrai,  xpoarMaba  j56-  vero  abstulerit,  unguentum  rosaceum  sibi  sup- 
ftvov.  —  ”H  axbpoiov  xal  vlrpov  kpvDpdv  xal  ponat.  —  Aut  allium,  nitrum  rubrum  et  6cum, 
auxov,  roCrav  kxdarov  taov  fctgag  ftkhn,  cuiusque  pares  portiones  meile  ammixto  in  pesso 
iouvat  xpoarMeeOai ,  x&ireiSkv.  atpiXyrui ,  subiicienda  dato  et  ubi  detraicerit,  cervinum 
kkdQov  arkap  sr poarlSeaSat ,  ‘  rtjgaad  kv  adipem  vino  liquatum  supponito.  —  Aut  piperis 
orvqo.  —  "H  vrex&ptog  x6xxoug  i rkvre  t-iiv  grana  quinque  cum  pauco  elaterio,  muliebri 
iXaryptip  bXiyip  ‘  put-ai,  mpaard^etv  Sk  yv-  lacte  paulatim  instillato  in  vellere  unguento  in- 
vatxbg  yaha •  kv  elpiip  kg  ptOpov  dvrofidtpai,  tincto  subiicito,  detrahito.  —  Aut  quod  in  ficu 
rpoimUvat  ik  xal  ’  i i(ps\ew.  —  "H  atixw  est  pinguissimum  et  elaterium  ad  potionem 
r o  xtbrarov  k-iiv  kXarvjpiov  priat  xal  virpov  unam  et  nitri  rubri  cum  meile  aequalem  porti- 
kpvOpou  rb  "taov  xal  fikhtr og  ’hov.  —  "H  %o-  onem.  —  Aut  fel  tauri,  nitrum  rubrum,  neto- 
b.vjv  raupou  xal  virpov  kpuSpbv ,  viraveov,  xu-  pum,  cyclaminum  gallae  magnitudine  in  meile,— 
xXapibou  baov  xyxlia  kv  /. liXin.  —  ”H  %ok,i)v  Aut  fel  tauri  oleo  Aegyptio  intinctum  supponat 

raOpgu  kg  Alyumov  Sktatov  (idtpaaa  xpoan-  et,  cum  detraxerit,  oleo  rosaceo. .  Aut 

MaQo  xal  aQshopikvvi  poiivep . —  "H  cucumeris  agrestis  longi  exempto  semine  inte- 

atxOiig  rijg  /xaxpfc  rt/v  kvrept&vvfv  rb  avrkpfia  riorem  partem  ex  lacte  mulieris  masculum  alen- 
kgek&v  i;i/v  ydXaxrt  yuvatxbg  xouporpbcpou  tis  et  myrrham  puram,  mellis  exiguum  et  un- 
xal  tspoupvav  cLxpyrov  xal  pikfo  bMyov  xal  guentum  Aegyptium  terito  et  supponito.  —  Aut 
fiOpov  Alyfonov  rplfistv  xal  vrpoarMvat.  —  cucumeris  agrestis  partem  interiorem  desiccatam 
"H  rv\v  kvrspi&vyv  rijg  atxOv/g  auijvat,  xotpai  absque  semine  contundito  et  iniecto  meile  co- 
ik  dveu  rou  airkppiarog  xal  /xtfa  k^jiaXeiv  quito  et  glandem  oblongam  effingito,  et  oleo 

xal  dva^ktsai  xal  fiaXavov  vrotkeiv  ski/a^xea  albo  intingens .  Aut  cucurbitam  agre- 

xal  flda-Tuv  kg  SXatov  Aevxbv . ”H  stem  ad  eundem  modum . Aut  elaterii 

rv\ v  &ypl*/v  xoXoxOvfyv  &aa6rag.  ‘  "H  kXa-  quantum  ad  tres  potiones  satis  sit,  cum  farina 
rt iptou  rptig  xbatag  kv  aratri  rplfistv  xal  aqua  subacta  terito  et  in  glandem  efformato. 


—  637  — 


rfw,  xai  *si»XM  *al  * P °°- 

flfaSzi'  '£&*»  dXei0a.  ; 

XlpSgieTmuxdSapTlxbv. ;  }a%upbv  USap  &yeiv 
■mi  ftugag  xal  •  Stppara  pcdXXov  tuv  vp6- 
rfev.  —  ’  flarf pio?  xbxxoug  rhcapag  r&v  fie- 
yicruv,  'lj  SUa  TUV  pUXp&V,  tXaTtjpiOU  ‘  5TOU1 
%u/ipu%ag  Tpl(Se  Xela,  jt apacTa^uv  yuvatxog 
yaXa  xal  fitXi  bXiyov,  &va0vpfaag  ‘  I?  «?- 
p/oi/  peaXSaxbv  :  xubupav  repi  XTspbv  vepieXt- 
gag  ‘pdxsi  xuTaXa&uv  irpoarMvai ,  ig  Xeu- 
xiv  3,Xei0a  AlytiTTiov  (Suxtuv  ■  rpoaxetedu 
Se  yfitpv  xal  ireiSav  dQSXt/Tai,  Tpb/STi- 
6Mu  ’  vTiup  iXdQou. 

„:Ilp6t!6eT0v  xaOapTixbv,  tyv  ftij  <  tu  toto. 
xuHatpy.  Aiv6^uttiv  Tplipag  xal ■  apiOpvav 

mpoaTiMmt. 

KaSapnxov  %6piov  ixfSaXXeiv  xal  xaTapetj- 
via  xaTUTTuv  xal  ipefipuov  Itgdyeiv  atrbrXti- 
xtov,  KavSaplSag  ttSvtc  cltrOTlXag  xal  Tcl 
TTepa  xal:  rk  miXea  xal  tv/v  xe0aXviv,  efoa 
rplfioXov  TrapaSaXdamov  x60ag  ’  %i/v  t> J 
xal  Toftn  tyOXXoici  xal  “  el/avMpeou  tou  %Xu- 
pou  tou  Stu  Tpfyai  l°i  foov  xal  ceXhov  sarip^ 
peuTOg  xal  mfTfyg  cjik  zevTexatSexa  iv  olvip 


ad  potionis  quantitatem,  decoquat,  mei  affundat 
et  sibi  supponat,  posteaque  oleum  rosaceum. 

Medicamentum  subdititium  valide  purgans; 
quo  aqua  educatur  et  mucus  et  pelliculae  ma¬ 
gis  quam  superioribus.  Piperis  grana  maiuscula 
quatuor,  aut  parva  decem,  ad  elaterii  potionem 
admixta  laeviter  terito  et  lacte  muhebri  in¬ 
stillato  cum  pauco  meile  subactum  in  molli 
lana  pura  circum  pennam  volvito  et  tenui  lin¬ 
teo  cirfcumdatum  appone  unguento  albo  Aegy¬ 
ptio  ‘  intinctum.  Per  diem  autem  inhaereat , 
deinde  ubi  detractum  fuerit,  cervinum  adipem 
subdat. 

Subdititium  purgans,  si  potiones  non  pur¬ 
gent.  Mercurialem  cum  myrrha  tritam  in  pesso 
supponito. 

Medicamentum  purgans;  quo  secundae  eiici- 
antur  et  menses  detrahantur  et  foetus  sidera¬ 
tus  foras  propellatur.  Cantharidas  quinque  alis 
avulsis,  cruribus  et  capite,  deinde  tribulum 
iuxta  mare  nascentem  cum  radice .  et  foliis 
tundito  et  euanthemi  floris  interiorem  partem 
flavam  cttm  pari  seminis  apii  copia  terito  additis 
sepiae  ovis  quindecim  ex  vino  dulci  diluto.  In 


—  688  — 

yhixti  xexpypivtp  ■  1  > tal  iv  VSari  Qepfiip  xa-  aqua  calida  desideat  et  aquam  mulsam  aquosam 
6ivv6s6a  xal  /McXlxpyjrov  uSapiq  mvira  xal  bibat  vinumque  dulee.  Et  intriti  stateris  A.egi- 
oivov  yhuxiiv  xal  rou  Terptpvpihou  csov  ara-  nensis  pondus  ex  vino  dulci  bibat.  Ubi  vero 
Ttjpa  Alyivatov  iv  ohtp  ‘yXuxir  ivrijV.Si  dolor  detinuerit,  cicerum  alborum  et  passula- 
iSOn/  i%y ,  '  A euxoiig  ipefitvdoug  xal  aera-  rum  ex  aqua  decoctum  refrigeratum  propinato 
<ptSag  i-^cag  iv  liSari  xal  if/tli-ag  SiSSvai  Cum  vero  stranguria  prehenderit,  in  aqua  calida 
vcislv  '6rav  Si  ffpayyoupfy  ?%jj,  iv  uSan  %Aie-  desideat  et  vinum  dulce  bibat. 
ptp  xatHjaQu  xal  oTvov  vnvira  yhvxOv. 

Xldsvjg  vo6i rou,  Suvdfievov  xal  avasTOptu-  Quod  in  omni  morbo  aperire  et  purgare  po- 
< mt  xal  xaSijpai.  Xfivpvav  iMyyv  xdl  dAs-  tens  est.  Myrrha  modica,  salvia  et  anetho  con- 
Af vtpaxov  xal  dvysov  rpl\pag  %pi 5.  tritis  utitor. 

vrs'.  K aSapnxbv  i Iroxov  xaSijpai,  fjv  r6  85.  Purgans  medicamentum,  quo  infoecunda 
'  stS/jm  ipOSg  i%y.  Xluptijv  (S6\itov  ^piv  purgetur,  si  osoulum  recte  -habuerit.  Fotum  ex 
xdipag  xal  Siasijsag  1  oaov  riaaepag  %olvixag,  stercore  bubulo  sicco,  tuso  et  excusso  ad  qua- 
S^oug  Si  xorOXag  Sixa  xal  oilpou  fioelou  ire-  tuor  choenicas  exhibeto.  Aceti  autem  heminas 
pov  tosoCtov  xal  ‘  QaXdaayg  xorOXag  e’lxosi,  decem  addito  et  urinae  bubulae  tantumdem  et 
Tupiijv  Si  '  fSXyxpGig  srouAie/  %p6vov,  eTra  aquae  marinae  heminas  viginti.  Hoc  diutius 
\ovaapiivy  tpdxiov  ■ziourva  xal  piO.1  xal  St-og  leniter  foveto.  Deinde  ubi  elota  fuerit,  ex  len- 
’  gu/A/iit-asa  ifiesdra  xal  poQieiv  dteupov  ticulae  decocto  epoto  et  meile  cum. aceto  ad- 
SoOvai  xal  ivtimelv  ohov  eiidSea  ’  vraXaibv  mixto  vomat;  et  pro  sorbitione  farinam  exhi- 
i%>f6piaept,ivov,  afrou  Si  pj,v\  yeuesSa  " ri/j  beto,  vinumque  vetus  sereno  coelo  per  noctem 
i/pipy  raCTiji,  r #  Si  Seuripip  x6xxov  Sovvai  expositum  insuper  bibendum.  Cibo  vero  eo  die 

xardvrorov,  Tij  Si  rplry  "  Siovpyrtxdv .  abstineat.  Postero  autem  die  granum  Cnidium 

daratyiSag  xal  ipe/SlvOoug  heuxobg,  SOo  "%oU  devorandum  exhibeto  et  tertio  die  medicaroen- 

vixag  r&v  ipe(Stv$av ,  yofvixa  Si  rav  a<sra-  tum  quod  urinam  ciet . passulas  et  ci- 

(plSav,  im%iai  Si  bSarog  rpla  ijftiyfid.  Cera  alba  ad  duas  choenices,  affusis  aquae  tri- 
ivreira  “  dmyjiag  vrphg  ri\v  alSpfyv  Setvai  xal  bus  semicongiis.  Deinde  percolatum  sereno 
uerepafy  vrlveiv  "  xipTct  tusi  vrposOiTOtsi  coelo  per  noctem  exponito  et  postero  die  bi- 
XpiesBai.  bendum  dato;  ac  postea  subdititiis  medicamen- 


tis  utitor. 


—  639  — 


xq'.  Ka6a, orixbv  xarapyviuv.  BdAirov  srAa- 
eai  1  otov  axa0lia,  0upav  te  gupplay  ai/  xu- 
xxplssou  v pia  par  a,  i-ijpaimv  te  iv  rtp  i\Mtp 
M i  tg  rouro  ra  Suprfpara  ip&ftiAeiv. 

'Eyxurov  xuOapnxbv,  '  t)v  p)  fy  ra 
xarapijvia.  'Axdvtyg  heuxijq  ra  0OXXa  rpi '- 
.^«S  xal  ifyBljaag  *  xal  iy%teiv. 

irif'.  YLaraxpicrov  xaSaprtxbv  ptfjfpag  Ix- 
xaSaipeiv.  Upaaou  axippa  xal  ‘  xapSdpou 
rptyag  &  ofvp  re  teelg  ‘  xal  ydAaxn  i00ip 
imxpleiv  r^v  veiatpav  ymripa. 

Kardxp‘^o^  paMaxrijpiov ,  !i$ap  te  &yei 
xal  ptfgag  xal  teppara  xal  Ao%£/(8  xal  o&x 
i\xot  X.pe6pvii g  ag  i.piarv\g  {jpiau  xal  db.bg 
'%6v$pov  xal  xiaaav  ifSuurifv  0\daag,  pi- 
t-ag  re  Aera,  —  lura  te  ’  rijg  api 'jpvyg  rb 
Ijfiiau  rou  db.bg  xal  rijg  xlaaifg,  —  bp(iab.etv 
‘  te  bg  (Jaxos  rijg  xe0baapbvifg  '  riaayg  pi- 
yeSo 5  8<roi»  xyxida  peydfyv  $6o  te  iara, 
“rb  pbv  iipipyg  lxslv>  fi  eO0p6vifg,  fer’ 
&v  xararaxijj-  A ovbaBcg  te  Beppip,  etra  d0ai- 
pbouaa  Siavi^taba  Udari  eudtei. 

x6'.  KaBapnxbv  droxov  xaBijpai,  Sjv  rb 
arbpa  bpB&g  ’'Hv  droxov  Bepaxeutgg , 


86.  Remedium,  quod  menses  expurgat.  Ster¬ 
cus  bubulum  in  conchae  maioris  formam  effin¬ 
gito,  cupressi  ramenta  commisceto  ac  subigito; 
in  sole  siccato;  in  id  suffimenta  iniicito. 

87.  Infusum  purgans,  si  menses  non  fluant. 
Spinae  albae  contrita  folia  et  percolata  ac  tepida 
infundito. 

88.  Linimentum  purgans,  quo  uterus  expur¬ 
getur.  Porri  et  nasturtii  semen  tritum  vino  et 
lacte  cocto  maceratum,  imo  ventri  illinito. 

Emolliens  linimentum:  aquam  autem  mucum 
et  pelliculas  et  puerperii  purgamenta  educit, 
neque  exulcerat.  —  Myrrhae  optimae  partem 
dimidiam  et  salis  granum  et  picem  aromatis 
conditam  laeviter  contusa  commisceto.  Sit  au¬ 
tem  myrrha  ad  salem  et  picem’  dimidia.  Hanc 
contusam  in  tenue  linteum  ad  gallae  magnae 
quantitatem  iniicito.  Sint  autem  duo  lintea, 
unum  interdiu,  alterum  noctu  continendum, 
quoad  colliquescat.  Calida  autem  lavetur,  deinde, 
ubi  detraxerit,  perluatur  aqua  odorata. 

89.  Medicamentum  infoecundam  purgans,  si 
osculum  bene  habeat.  Si  infoecundam  cures. 


—  640  — 


/3 6Xirov  aSov  ‘  &0'  t/Xfou  diarljrag  brov  rta- 
capdg  %olvixat ;  'Arnxdf,  H^ovq  dkxorCXai; 
dtxa  xal  bpofilou  %ohixa  *  xal  daXarts^  xo- 
rCXai;  elxoai  irupiijrai  akia  irouXiiv  %p6vov 
dretra  (puxiov  troii jtrcii  xa 1  /akXi  xal  l tifo$ 

’  fil^ai  xal  kfiekra  xal  po0Ura  SAyrov  xal 
ivriyrivira  oJvov  eO&dea-  atrou  de  fiv/  &xr&- 
r$a  ra&np  rij  ilfikpy  'rjj  d' uarepaiip  x6x- 
xov  doOvai  xardrorov  ■  rjf  M  Vffolh  diovpyn- 
xbv,  kdv  de  ‘/3 oOXy,  Xeuxi/v  rra0lda  xal 
Ipi&MovQ  Xeuxoi ig,  d6o  %olvixa ?,  lzi%iaq 
lidaroQ  i  pia  y/tixoa,  atyeXelv  de  ro  yjpeim, 
elra  i(  rv/v  alQpfyv  Selvai,  xal  rij  irrepabp 
5 rtveiv  ix  TOtlrou  xar ’  ,6A lyov  xal  rotai  rrpor- 
Urom  xpteaSai. 

"Hv  /3odA#  yuvalxa  xvytsai ,  xaOijpai  aiirv\v 
xal  ra$  pitfrpau;,  hreira  dldou  SXy/rov  ieMeiV' 
vtjirri  xal  oTvov  bxisrtveiv  cLxpyrov  xal  vrpor- 
nUvai  virpov  ipuSpov  ’  xal  xOpeivov  xal  pyrl- 
yv\v  (jJkiTi  defaai;  bv  bSovlip  a-pbrdef  xal  orav 
rd  lidap  axoppuy  [roi/g  /tbXavai;  7reraoup\ 
TporriSkrdcn  /iaXOaxrljpiov  xal  rtp  avdpl  %uv- 
evvdrda. 

”Hv  de  rb  rr6/ia  piept,6xtp ,  xpoanbbado  xal 
bxbv  truxfc  /pdxptg  8,v  dvarropiabyj  ■  xal  Udari 
abrlxa  dirovl^erbar  Hptfxog  de  Ittpodov  rpl- 
(ieiv  Iv  ohcp  yXvxfi  xal  jr /veiv  vijffriv  xal 
’  aiirlxa  guvevvaf^Mu  r$  avdpl.  ■ —  "H  bx6- 
rav  rct  xar  a  fluvia  itabyrai,  x^vaA(5rfxo« 
£(podov  iv  podlvtp  piCpcp  rpljbetv  xal  rb  aldolov 
XpfecQat  xal  ^uveuvd^erbai. 

”Hv  iXxea  %  dpi/tba  xal  Ijy  ^Xeyfualvtp, 


stercus  bubulum  sole  exsiccatum  et  excussum 
ad  quatuor  choenicas  Atticas,  adiectis  aceti 
heminis  decem,  ervi  farinae  choenice  et  aquae 
marinae  heminis  viginti,  haec  tepida  diu  in  potu 
adhibeto,  deinde  lenticulae,  decocto  propinato  et 
meile  atque  aceto  admixto  vomat,  farinam  sor¬ 
bitione  sumat  et  vinum  odoratum  insuper  bibat 
Cibo  autem  eo  die  abstineat,  postero/vero  die 
grana  Cnidia  devoranda .  dato,  tertio  vero  die 
medicamentum  urinam  ciens.  Si  vero  voles  • 
vinum  album  et  cicera  alba  ad  duas  choenices, 
affusis  tribus  aquae  semicongiis.  Ex  eo  detracto 
dimidio,  reliquum,  coelo  sereno  noctu  exponen¬ 
dum  et  sequenti  die  paulatim  bibendum  et  sub- 
dititiis  medicamentis  utendum. 

Si  voles  ut  mulier  concipiat,  ipsam  et  ute¬ 
rum  purgato,  deinde  ieiunae  farinam  edendam 
et  vinum  meracum  insuper  bibendum  exhibeto, 
nitrumque  rubrum  in  subdititio  admoveto.  Et 
cuminum  ac  resinam  meile  subactum  ex  linteo 
supponito.  Cumque  aqua  effluxerit ,  [subdititios 
talos  nigros]  emolliens  subiicito  et  VirO  'con¬ 
dormiat. 

Quodsi  os  conniveat,  fici  quoque  succum  in 
subdititio  sibi  supponat,  quoad  reseratum  fue¬ 
rit,  et  protinus  aqua  eluatur.  Accipitris  vero 
stercus  ex  vino  dulci  tritum  ieiuna  bibat,  ac 
statim  cum  viro  condormiat.  —  Aut  ubi  men¬ 
strua  desierint,  vulpanseris  stercore  et  rosaceo 
unguento  trito  pudendum  illiniat  et  viro  con¬ 
dormiat. 

90.  Si  ulcera  acria  fuerint  et  si  ex  inflamma- 


—  641  — 


. 5  xXuafii, 5.  Xijvoj  lAa/ov  xai  (fy-  tione  laboret,  hac  collutione  utitor.  Anserinum 

ilviiy  iiiaye  xai  Sielg  iiSan  %ht£p$  xXOaat. —  adipem  et  resinam  misce,  iisque  aqua  dilutis 
*H  p&eri  (bourupov  fligas  rijgai  xai  xXO-  colluito.  —  Aut  meile  cum  butyro  mixto  lique- 
acu.  —  "H  ixirpdmos  gCaai  'bcov  axatyiSa  facto  colluito.  —  Aut  bryoniae  albae  radicis 
■gMxpyjv,  —  xai  HfiOpvvfv  xa i  '  piiXl  Sieivat  derasa  conchae  minoris  quantitate  cum  myrrha  et 
oiiicp  fiixan  elXbSii  xai  xXC^siv  '  %hep$.  meile  vino  nigro  odorato  solutis,  tepidis  colluito. 

»Hv  eXxabij,  9  QtoxTatvlbii  avaxXea  $  Iv  Si  dum  purgatio  fertur  summa  labra  exulce¬ 
ra  xaSdpai  axpa  t£  %e/Aea,  adpxa  /3o 6«  rata  et  pustulis  referta  fuerint,  carnis  bubulae 
'XaPkv,  i }  xixipiov,  tj  x^vsiov  dXsipa,  xai  frustum  sumito,  butyrum  aut  anserinum  adi- 
ii/tfeoi/,  i}  xpbxov,  Ij  tsxoSbv  Kurpitfv,  —  ‘  rpt  pem,  anethum,  aut. crocum,  aut  spodium  Cy- 
tytu  xai  xspiaXetyat  ri/i >  adpxa  xai  ‘  xpoa-  priuni  terito  et  carnem  iis  obductam  in  pesso 
rMvai.  subdito. 

"Hi/  iXxea  yhtyrai  xai  bSagarat,  (3obs  Si  ulcera  oriantur  et  mordeant,  carnem  bu- 
Smpxi  crbap  ixaXettpsiv  xai  r ijv  adpxa  xpoa-  bulam  adipe  oblitam  supponito;  si  sordida  fue- 
rMvai  xai  ’  bxxXb^siv.  ijv  purapd  %  xai  xv-  rint,  elue  et  fomentum  ex  mori  radice  adhibeto; 

piav  auxvfs  dxo  pitys  xai  fierbxeira  ’  *  xai  deinde  etiam . 

iribus  iv  yXuxbi  xivira. 

"Hv  Iv  roiai  alSoioun  ’  SXxsa  yivvfTai,  (36-  Si  in  pudendis  ulcera  oriantur,  bubulo  adipe 
siov.  arbap  IxaXeifatv  xai  “ /lupcivqv  iv  oivip  linito  aut  myrto  in  vino  decocta,  vino  colluat, 
dtpfyuv  SiaxXu^ra  oivcp,  V)  iXatyg  Q6X-  aut  oleae  et  rubi  et  mali  punici  foliis  decoctis; 
Xa  xai  (3arou  xai  "  poiifs '  raiird  Si  xoibsi  eadem  autem  efficiunt  quoque  perseae  folia  et 
xai  xspctyg  "QOXXa  xai  olvog  Tlpdfiveiog,  rct  vinum  Pramnium;  folia  laeviter  terenda  sunt  et 
QiiXXa  rpJifjai  Xsta  xai  xpbg  aiSota  “xpoa-  ad  pudenda  apponenda.  —  Aut  anethi  et  apii 
ti Uvai.  —  ”H  “  dv^aou  xapxbv  xai  csXivov  semen  contritum  illinito. 
rptyas  Ixixpte.,. 


—  642  — 


/3od«  wtre)  S6o  rdXaicr&v  rb  ftijxOe,  xa%OQ  ad  hunc  modum  curare  oportet.  Carnem  bu- 
te  iicsl '  arsiXaibv,  irpoiriQMa  ftiypig  icici-  bulatn  longitudinis  fere  duarum  palmarum  et 
pyg,  rijv  te  vOxra  alpeiv •  r$  Fforspitfy  sra-  crassitudinis  manubrii  ad  vesperem  usque  ih 
A iv  irpocrlteaQai  fi(%pi  /tsffi/ fifipfyt;  xal  ivri-  pessb  subdito,  sub  noctem  tollito.  Postero  vero 
Tivirco  ohov  yX uxiiv ,  /xiXiri  rbv  ohov  gupt,-  die  rursbs  ad  meridiem  Usque  subdito  et  vinum 
falayouaa.  (Julce,  cui  mei  admixtum  sit,  insuper  bibat. 

KXtitr/aa,  !jv  vjXxafiivai  laai  ai  piijrpai  xal  ,  Collutio  ad  ulceratum  uterum  et  si  stranguria 
vjv  arpayyovpivj  irtXdfbip.  lipdcra ,  iixryg  prehenderit.  Porrum,  sambuci  fructum,  seseli, 
xupvrbv,  ffiaeXi,  t ivvfaov,  Xifiavatbv,  a/iCpvaV  anethum,  thus,  myrrha  et  vinum  aequali  ad 
xal  oivov  iffoy  rcp  %oAw  roCrav  ’  fligat;  xal  horum  decoctum  mensura,  his  mixtis  et  ferve- 
Hvd^iadg  ip6%etv  '  /aerpiag  xal  xXO^siv.  —  factis  et  modice  refrigeratis  colluito.  —  Aut 
"H  pciXi,  (io&ropov,  /ausXbv  xal  xv/pbv  'iviivat.  mei,  butyrum,  medullam,  et  ceram  intromittito. 

"Ama  iv  alteicp  eXxea  ivi  xal  QCerat.  Ad  ulcera,  quae  in  pudendis  sunt  et  pullu- 
4>oAAa  iXatyg  xal  /iciTOU  xal  xirnoij  xal  lant.  Oleae,  rubi,  hederae  et  mali  Punini  dul- 
poiyg  yXuxehfG  rplfaiv  Ae& ;  Sielg  te  oivcp  r a-  cis  folia,  laeviter  trita  vino  veteri  diluta  in  vel- 
A aicp,  iv  elplcp  vrpoarWeabai  '  rijv  vOxta  rpbg  Iere  noctu  pudendis  apponito  et  cataplasmate 
ra  alSola  xal  ‘  xaraxX&meiv  ■  orav  te  vifxip^  admoveto.  Cum  vero  dies  illuxerit,  detrahito 
yhyrai,  slpOadi,  d(p£\peiv  te  pcOpra  iv  ohcp  et  myrti  baccis  vino  decoctis  colluat  —  Aut 
xal  diaxXC^seOat.  —  "H  X' jvbg  iXaiov  xal  anserino  adipe  et  resina  liquefaotis  colluito.  — 
pyrlvyv  rtjijai  xal  xXOaat.  —  "H  fiotirupov  Aut  butyro  et  cedrino  oleo  cum  pauco  meile 
xal  xsSpivbv  iXaiov,  ’  pUXi  vrapa/itayeiv  apu-  admixto  colluito. 
xpbv  xal  xXCQiv. 

"EXxea  iv  'ar6pcari  dvrofypalvetv.  'ApyO-  Ad  osculi  uteri  ulcera  exsiccanda.  Argenti 
pou  dvSog  iv  ohcp  rptyai  xal  xXuaai.  —  "H  florem  ex  vino  terito  et  colluito;  aut  butyro 
fioCrupov  [oera  piiXirog  xXCaai.  — ■  ”H  l%£-  cum  meile.  Aut  bryoniam  albam  et  myrrham 
rpaaiv  xal  cpcOpvav  xal  pciXt  oivcp  Sielvai  cum  vino  meile  macerato,  vino  vero  nigro  te- 
dlv&tei  pdXavi  %Xtepcp  xal  *  xXO^eiv  ry  pido  colluito.  Lentisci  vero  foliis  in  aqua  de- 
vartpahfi  te  ayjvoo  (pOXXa  iijjijaag  iv  bian  coctis,  postero  die  dein  colluito. 


fieraxXO^eiv. 

“AXXo,  ijviXxcoS^j  rb  trrb/ta  "ruv  fufrpiuv.  Aliud  ad  uteri  os  ulceratum.  Butyrum,  thus, 


tofrupov,  Mmtrte*  mtm,  fcrfatuP»-  myrrha, resina,  medulla  cervi,  — ex  his  colluito. 

“  ^0£,o5,  _  toOtoici  xMQiv.  —  "H  Aut  lenticulam  in  aqua  decoquito  percolataque 

&»  ftfcri,,  xtd '  dumaku  *Mfyk  **r  colluito.  Cum  vero  aqua  ex  utero  fluxerit,  et 
•Or«V  df  & faP  fa  r$Y  baTeptw  pfy  mt  e  A-  ulcera  morsum  attulerint,  anserino  adipe  et  ovo 
ni#  %  xxl  S&xntreu,  %pli«  'er far  t  xal  $$  illinito.  ^ —  Aut  ovillum  adipem  et  suillum  et 
SmXPiwfo «•  —  "H  *?W  erfap,  <?  eubg  xal  lentem  ex  vino  coquito  et  ex  eo  pari  aqua 
Qccxdv  b  ohtp  1  Srfrm  wmtov  hv  rQ  temperato  colluito. 
tifm  xMZ*- 

T*  f  ZhxM  '  olnp  xxraiOr  Ulcere  vero  in  pudendo  vino  perfundenda.  In- 

v&r  fair«eeeiv  $&  pvayvuv,  fiarov,  sr kwg  spergere  autem  oportet  mannam  thuris,  rubum, 
Qfoiiy  xc(I  Tifi  '  !i  fari  Vi \jvde6a.  et  pini  corticem;  —  horum  vero  decocto  colluatur. 

Zx'.‘Atex[i6faov,  ijv  bcfroSaviji  rb  Ipc/ipvov.  91.  Medicamentum  foetum  mortuum  eiiciens. 
X«A|8a^«  btrov  IXalyv  ’  beMgaay  k  oflbviov  Galbanum  olivae  magnitudine  linteo  convolu- 
‘Is  xifpiov  ,  irpoeTiUeOa  wp&qrb  tum,  oleo  eedrinp  intincturi)  ad  os  uteji  in 

nfa»  Tijs  Arpyfi.  subdititio  apponito. 

'%T£pov.  Kdhxfioy  ‘  rov  s&tbfeft  xui  eix6>ig  Aliud.  Calamum  pdoratnm  et  cucumeris 
Imptiw  rpfyai  b  Xyvelcp  erfan >  ivrltyeov  agrestis  interiorem  partem  ex  adipe  anserino 
ti  “vrpbg  rbv  bpvCpaXbv  xa\  rb  fjrpor  Wt  terito,  ad  umbilicum  vero  et  imum  ventrem 
e/iixpbv  ber&gvr*  k  dfptox  “  xtwttefa  rpbq  obligato  et  exiguum  in  lanam  instillatum  ad 
rb  arblW  Tiis  pfrw  uMl  Wtf'  Wy-M  fa  uteri  os  in  subdititio  apponat  et  paulatin)  prp- 
%stxi.  dibit- 

VAA Ao.  'Epeullefyyby  Aliud.  Rubiam  tusam  et  cedri  ramenta, 

WtfotMtrf*  Sfat  r$  fa*Xfas  "  Sis  8$  ti jv  aqua  affusa  coelo  sereno  nocte  exponito ,  deinde 
«ifyfyi/,  efr*  rpaff  Sbg  srpbq  rag  «.‘kyySbyxq.  sub  auroram  ad  dolores  exhibeto. 

”AAAo.  XiXcplou  bxbaov  tpa%/ii)v  pvlav  xal  Aliud.  Laseris  drachmae  unius  quantitatem 
icptiaw,  %uhb  bxbrov  b%(i@#(pov,  vrapxpvf^ag  et  succi  porri  acetabulum,  cedrini  olei  dimidio 
H$piVt)v .  'ifofiqy ,  ifoMeu  xyabou  e/xixpoS,  Sbg  cyatho  parvo  admisto  potui  exhibeto. 


—  644  — 


”AAAo.  T abpou  %oAi)i/  osov  6/ZoMv,  fafu- 
ufi6foov,  1  rpl/iav  bv  dlvip  S6g-  tj  sratrl  Ve- 
pirrX&sstbV  xaraxtelv  SlSou. 

VAAA o.  Kxpxboug  irorufilovg  irtore  xal 
XaadSou  xal  snjyiivou  fifyv  xal  idt&kp 
rou  'IsrvoO  rpltpasa  bpiou  '  x&vra  bv  fiefa- 
xpbjn p,  iiirufflpiov  his  a  xivira  ‘vysrtg. 

"AAA o.  ?.tx6yg  bvrept&vifv  ‘  rpltpasa  Ae/Vv 
bv  xeSpIvy  rtssy  bg  elptov  bveXIgasa,  vrpos- 
Sifsasa  sr pbg  rb  irrepto  Mvtp,  xposhsbu 
Usu-  rou  Se  i rrepov  rb  sxXypbv  trp0e%bra 
spuxpbv  iga  bx  roO  elplou-  'brav  Sb  af/ia 
(pxvij,  otCpetesUa. 

”AAAo.  ’EAAe/3 6pou  fibXavog  kafibiv  $a- 
(ZMov  bsov  bgxSdxruXov  vreptelfagov  elplcp',  rb 
Sb  dxpov  ia  ipi\bv  eTvat,  elra  TposhsSa 
ira  ori  fi&hsra  ■  brav  Se  a!fia%6ifj  rb  dxpov, 
<40eA bsSco. 

”AAAo.  ’EAA bjiopov  /iiXava  xal  xxvbapl- 
Sdg  xal  xbvu^av  rpltpag  bv  Si lari  xal  roibj- 
sag  ‘  (idkavov  fia\baxbv,  'bsov  bgaSdxrvXov, 
gtypctiito-  xciTeiSot v  sxhfpbv  ybvyrat,  elpltp  re- 
pie\igasa  vrposhsS®,  rb  Sb  cixpov  ’  xeSpla 
Xpisarco  xal  isra  tptMv  ■  brav  Sb  affla  (pavif, 
StCpeXbsba. 

’Exj3<5A»i/,  Ijv  ipifipuov  reSvebg  hSov  J,  lj 
dxbrhyxrm.  Bar pa%tov  xal  bXaryplau  sfit- 
xpto  'fligat  bv  bget  edxpijrtp  xal  SoOvat  m- 


Aliud:  Pel  tauri  oboli  aut  dimidii  oboli  po„ 
dere  ex  vino  tritum  exhibeto,  aut  farina  aqua 
macerata  obductum  devorandum  dato.  H 
Aliud.  Cancros  fluviatiles  quinque,  lapathi 
et  rutae  radicem  et  furni  fuliginem,  omnia 
simul  trita  et  aqua  mulsa  permista  et  coelo  se¬ 
reno  per  noctem  exposita  ieiuna  bibat. 

Aliud.  Cucumeris  agrestis  partem  interiorem 
laeviter  tritam,  cedrina  pice  Subactam ,  lana  con¬ 
volutam  filo  circa  pennam  deligatam  intro  sibi 
subdat.  Pars  autem  pennae  dura  foris  ex  lana 
paulum  promineat;  ubi  vero  sanguis  apparuerit, 
sibi  detrahat. 

Aliud.  Veratri  nigri  surculum  sex  digitos 
longum,  lana  obvolutum,  ita  ut  eius  extremum 
nudum  relinquatur,  deinde  intro  quam  peni¬ 
tissime  sibi  supponat,  cum  vero  extremum  san¬ 
guine  infectum  fuerit,  sibi  detrahat 
Aliud.  Veratrum  nigrum ,  cantharidas  et  co¬ 
nyzam  ex  aqua  terito  et  In  glandem  mollem 
sex  fere  digitos  longam  efiormata  siccato  et 
ubi  induruerit  lana  obvolutam  supponat;’  ex¬ 
tremum  vero  cedria  illinatur  et  nudum  maneat, 
cumque  sanguis  apparuerit,  sibi  detrahat  '»^ 


Remedium  foetum,  si  intus  sit  mortuum, 
aut  sideratum,  eiiciens.  Ranunculum  et  elaterii 
exiguum  ex  aceto  tepido  commixtum  potui  ex- 


—  645  — 


£j,#  _  "H  xpdfifirfS  arcakbg  xaukog  xata.  rb  hibeto.  —  Aut  brassicae  tener  cauliculus  ex- 
ixpov  ver&inp  %pi6pievog  IpifSakMa.  trema  parte  netopo  illitus  intromittatur. 


5(3'.  xaiSlou.  Qaipfyv  ir’  akQt- 

rom  4>apit^etv. 

" Erepov .  £1 Ibv  brTfouvra,  t>)v  kixrtov  i%e- 
\6vta  rp7{f/itf  xal  rfira/iov  keuxbv  rrsippv- 
ypitvov  xal  akag  iv  piikin  ixketypiv. 

Tyjt/  xolktv/v  kuaxi  xaiSiou.  Elpiov  drrku- 
rov  ig  (idipag  IvBetvai.  —  "Hi/  Si  ye- 
pufrepov  ijj ,  xpopipiOav  rd  eaaSev  rpfyag  iv- 
riDivai.  "Hi/  Si  pii),  xkOtrat  ydkaxn  alybg) 
Ipupipilgag  piikr  ictv  Si  ydka  pii)  jj,  atjTa- 
viov  aksupov  IxrrkCvag,  piikt  xal  ikatov  i-vpi- 
/it%xg ,  %kiep$  xkfoai. 

’Ao6piarog  rraiSiou.  Aifiavurbv  iv  ofocp 
ykuxii',  dkovett). 

Ka6apTl)piov.  EakavlSag  rotieiv,  xorltkvpv 
piikirog,  avfoou  bgCfiaQov,  ciatpdXrov  Suo 
Spaypidg,  yokyg  (Sobg,  cpiipv t)g  rpetg  Spa- 
Xfidg,  t6civ  ikartfpiou-  Itpeiv  iv  yakxip, 
pilayeiv  S'  ikaiov  yypvbg,  xal  '6rav  piikkyg 
Xpyahai,  akeltpeiv  rag  fSakavovg  xyveitp 
fiakaxtp  ■  ilpicp  Si  %p!j<r6at  Tip  bicp ,  ikalcp  Si 
cytvhcp,  ToCrcp  pibysiv  xtvvdfiapi. 

gy'.  "E, tisTov  k6et.  ’£1  xipiou  %vkbg  iv  olvcp 
ksuxtp.  " Erepov .  'AM\tou  apraviou  xe%vkt- 
o/iivou  ro  OSap,  v)  foikg  ykuxelag  xal  o^slag 
Szoxuk&sag,  itra  piiktri  piti-ag . 


92.  Tussis  infantuli  remedium.  Thapsiam 
cum  polenta  in  os  indito. 

Aliud.  Ovi  assati  exemptum  vitellum  cum 
sesamo  albo  tosto,  sale  et  meile  delingendum 

Ad  pueri  alvum  solvendam.  Lanam  succi¬ 
dam  melli  intinctam  indito.  Quodsi  adultior 
iam  fuerit,  ceparum  interiores  partes  ex  meile 
tritas  indito;  Sin  minus ,  sublue  lacte  oaprino 
meile  admixto.  Si  lae  deficiat,  farinam  sitaniam 
elotam ,  meile,  oleo  aminixto,  tepidam  infundito. 

Ad  asthma  pueri.  Formula  lacunosa  esse 
videtur. 

Medicamentum,  quod  purget.  —  Glandulas 
conficito  ex  mellis  hemina,  anethi  acetabulo, 
bituminis  drachmis  duabus,  fellis  bubuli,  myr- 
rhae  drachmis  tribus,  Claterio  quantum  ad  po¬ 
tionem  satis  sit.  Haec  admixto  anserino  adipe 
aeneo  vase  coquito.  Atque  ubi  uti  voles,  glan¬ 
des  illinito . 

93.  Vomitum  tollit  ocimi  succus  ex  vino 

albo.  Aliud.  Farinae  sitaneae  percolatum  de¬ 
coctum,  aut  mali  Punici  dulcis  et  acidi  expres¬ 
sus  succus,  postea  meile  ammixto . 


id.  —  i*l%us  vulgo,  Si/ji/* 

—  XTOrffi*(l.]  i  ...  . 

t°  orn”.  ^E^W5cod.T,%AA!f  TOlg.7— 

m  m  oi  m  i t  ~ 

Lind.  scripsit:  0*A ilmvt  r $  zwsUp  S  Tjj  itu,  eiplp  Si 
putAtmp?,  iA«!«  u.  r.  A.  —  Dubium  non  est,  quin 
vulgata  corrupta  sit  ^et  quin  partim  jerum^viderit  Lind.; 

M AAr?  zpwini,  itettpav  rif  PnA^rour  IXulyw^iV 
IthycvTB  xindPxfi '  ilpU/  SI  xfirtxi  fi«Ate«S. 


—  646  — 


qS'.  Td  ayTTtxbv  USe  sr oiderai.  ’EAAd/3o- 
pop  fiiXup,  auvSa.pa.xy ,  Asiri?  %a\xoC,  hov 
ixdarov  rpl/Seiv  %aplp-  '6rav  Si  Xeiov 
Tupuptl^ut  puap  pcepiSop  StvcXdmv  tituvov 
xal  dvuSeCaap  xeSptvtp  -%p£. 

qe\  ’ Ottov  (pdp/xuxov  &Se  vroidsTut.  “ Av - 
bop  xexauptivo v  xaBapdp,  &%pi?  oti  (poi vixouv 
yivyTai,  Tptyap  Ae/ov  %p&. 

qq'.  To  , uiXuv  (pdpptaxov.  A srlp,  dvSop, 
%aplp  rpifim  ixdrspov  Ituv  Si  AeJov  rpl- 
4>ys  oiira  pUayeiv-  vrotisiv  S6o  vj  rplu  eUy 
rou  Qap/idxou,  rb  fiiv  }<r%vp6raTOv  to  &v- 
Sop  rpiTypcbptov  Typ  XevrlSop,  rb  Si  Sefrrepov , 
rerupTyiubpiov,  rb  Si  rplrov  vrept,Tryp6piov 
[ touto  to  (pdpfiaxov  itrfoav  dppeb^ei.] 
q AtdXetwTOv  vrpbp  Tyv  %ovdy%yv.  Kd- 
%pvq,  dcTUlplg  aypiu,  dtptvhov,  iXarfpiov, 
/xiXt. 

qy'.  ’Ev  Tolai  aroSuypixom  bSuv^ptuat  tu 
itpiTTdfievu  aXl  xuTuxXdaaeiv  SlSuTi  pupu v- 
Ta  Xefov  xal  pt.ii  XoOeiv  rptuv  ypoepiav-  '6rav 
Si  XoOayp,  aSSip  vhpov  biptbv  TpltpuvTU  xal 
psiXi  bXiyov,  roOrtp  Sxnrep  r$  dXl  %piea6at 
rbv  hov  xpbvov.  ™  ip  xOSpuv  ctkup  ipi(3dX- 
Xav  Xslovp  eha  aruTTyptyv  bXlyyv  imrdaap 
Ttbivai  tu  %«Ax£M!  xal  aSOip  itnvrdacreiv  robp 
uXup  xal  ri/v  aTUTTyplyv ,  eha.  xaTuXefpug 
iiTOxdeiv  vuxtu  xal  ifptipyv. 


94.  Medicamentum,  quod  exedit,  sic  confi- 
citur.  Veratrum  nigrum,  sandaracham,  aeris 
squamam,  singula  aequali  portione  seorsim  te¬ 
rito.  Ubi  autem  laeviter  tritum  fuerit,  ad  unam 
partem  dupla  calce  admista,  cedrino  oleo  sub¬ 
acta,  adhibe. 

96 . Aeris  flore  sincere  com¬ 

busto,  quoad  ruber  evadat,  laeviter  trito  utitor. 

96.  Nigrum  medicamentum.  Squamam,  aeris 
florem,  utrumque  seorsim  terito;  laeviter  tri¬ 
tum  permisceto.  Duo  aut  tria  huius  medica¬ 
menti  genera  conficito :  unum  quidem  vehemen- 
simum,  quod  aeris  florem  ad  squamam  tertiam 
habet  partem,  alterum  quod  quartam  habet 
partem,  tertium  vero  quod  quintam. 

97.  Medicamentum,  quod  illinitur  ad  angi¬ 
nam.  Formulae  pars  tantum  esae  videtur. 

98.  In  podagricis  doloribus  tumores  sal?  lae¬ 
viter  trito,  aqua  subacto,  velut  cataplasmate 
obducito,  nec  tribus  diebus,  lavato.  Cum  vero 
laveris,  rursus  nitrum  crudum  et  mellis  pau¬ 
xillum  laeviter  tritum,  quemadmodum  sal,  pari 
temporis  intervallo  adhibeto.  —  Loews  corruptus. 


—  047  — 


sb'.  Tljy  2Apv,t  ipfidXksit.  'AnraCptAi  Aefy 
rer pippity  uxaXeiifteit  rv/t  SApt/t. 
p'.  T a  xerapcopita  Aia%et  ‘LatAapdxtft 


ptt'.  QpiAaxoq  rijq  ipudpfc  bxbq  bAOtyt  XOei 
ratsav  it  AAan- orabpbq  vipiufibfoov  'Amx6t. 

pfj'.  'OQdahpixd.  XaLxbq  xexaupitoq, 
}op,  nptipva,  ;alybq-  opou  rpitpaq  Leia 
oivtp  Airftai  \euxip-  oira  i-ypamt  xpbq  rbv 
tjfaov  it  %a\xdtp-  sxetra  iq  xaXapov  ip- 
lixbAv,  &pip  ypijndai. 

py'.  “Epxaorov.  M inu  xaraxaOnaq  rpifie 
it  ’iySt)  •  i-upptnyeiv  A’  abrip  nroAbv  ypuni- 
tiv  xexhipivyv  ■  inra  Ai  rijq  nxoAou  rpia 
ptftt  rou  pinuoq  h-  rb  pinu  xurdxaie  iq 
pd£uy,  <pu\ann6pevoq  bxaq  pi\  ixpuij ■  [isrrtf- 
psvov  yctp  i^uypaiverai  •]  Urat  Ai  xaAuq 
bxrbv  >j,  (poivixeov  yiyvsrai. 

"Epxanrot.  'VtpAdiov  rbv  adrbv  rpbrov 
punybpevot  T<p  pinui  Cmryptvtp  Zsnxep  it  ry 
XpuninAi  nxoAip  rb  pinu  yiyvsrai. 

"Erepat  'ipxanrov  ln%up6repov  rofrrou. 
XxoAbq  Kuxpfy  ix  rou  un(i6b.ou  xsxXupiv^ 
xxi  \pip6$iov  xal  pinu  bxrbv '  slvat  Ai  AsT  A6o 
poipia  ryq  rnroAou  xal  roS  ipipudiou,  it  rou 


pA'.  'Typ6v.  'Ayep&vyq  ra.  <pu\b.a  x6- 


99.  Remedium  ut  anus  prolapsus  restituatur. 
Uva  passa  trita  anum  sublinere  oportet. 

100.  Callosas  durities  discutit.  Sandaracam 
in  farinae  massa  .... 

101.  Lactucae  rubrae  succus  in  aqua  quem¬ 
vis  dolorem  solvit,  pondere  oboli  Attici  dimidii. 

102.  Ophthalmica  medicamenta.  Aes  ustum , 
aeruginem,  myrrham,  fel  caprae,  una  laeviter 
trita  vino  albo  diluere  oportet;  dein  ad  solem 
siccare  in  vase  aeneo.  Postea  in  arundinem 
iniecto  sicco  remedio  utendum. 

103.  Remedium,  quod  pulvere  inspergitur. 
Misy  ustum  in  pila  terito ,  admisceto  vero  chry- 
sitidis  cinerem  lotum.  Sint  autem  cineris  partes 
tres,  misyos  una;  —  ure  misy,  ut  maza  fiat, 
cavens  ne  effluat,  [liquescit  enim  dum  torretur;] 
cum  vero  probe  ustum  sit,  punicei  fit  coloris. 

Remedium  pulveris  forma  inspergendum. 

Locus  integer  non  est. 

Aliud  pulveris  forma  inspergendum  illo  for¬ 
tius.  Spodium  Cyprium  ex  fuligine  lotum,  ce- 
rusa  et  misy  ustum.  Sint  autem  duae  spodii 
partes  et  eerusae,  una  misyos. 


104.  Liquidum  remedium.  Anemones  folia 


—  648  — 


0avra  ixxiiaai  xai  1$  rbv  ijkiov  belvai  iv  contunde  et  exprime  et  in  aeris  rubri  vase  ad 
XakxSi  ipvbpip  xaraxakGtpavra,  oxag  {Lv/Siv  solem  exponito,  cooperto  ne  quid  incidat.  Cum 
i/Lxeoehar  'brav  Si  myp  J,  Siaxkdooeiv  vero  crassum  factum  fuerit,  pastillos  formato 
<p$6eii,  eira  gypalveiv  orav  St  l-ypavOig,  deinde  siccato.  Cum  vero  desiccatum  fuerit,' 
xaraxaleiv  ai  Suvarbv  {Lallarer  eira  h rei-  quam  maxime  poteris,  urito.  .Deinde  refrige- 
Sdv'  iPv%6$,  rplfieiv  kela  xal  pclayeiv  axoSbv  ratos  laeviter  terito  et  ad  parem  spodii  ex  fu- 
xexku[Lin{V  n )v  ix  rou  dafibkou  hv\v  5 rpbi  ligine  loti  portionem  parem  eius  admisceto. 
hov,  ena  xapaard^av  ver&xou  a/Ltxpbv  rpl-  Deinde  netopi  instillato  pauxillo  terito,  dein 
fieiv,  ena  /Likni  Sielvar  eira  gifptjvai,  ii  meile  diluito.  Deinde  siccato,  in  capsulam  ae- 
%akx vjv  xiarlSa  ipfitkh»  %/>S>.  neam  iniicito  et  utitor. 

B ypbv  {Lakbaxbv.  ZxoSdv  Kurpfyv  %ukx1-  Aridum  molle.  Spodium  Cyprium,  chalciti- 
riv  dxkurov,  xai  otvSoi  %akxov,  ha  [Lia-  dem  illotam,  et  aeris  florem  aequalibus  porti- 
yeiv  xai  rplfietv  leta.  onibus  misceto  et  laeviter  terito. 

"Erepov  £>/ pbv .  LxoSoi  Kuxpy,  %akanii  Locus  integer  non  est.  cf.  adn. 

A  eia  rerpt/LiLiiiy  xai  axoSbi  xpualrti  dxku- 
roi,  [fi/  $  dtpiif/erai  rd  xpvalov,]  ha  dkktj- 
A oii  kela  rplfieiv. 

"E rspov  i-ypov.  LxoSbi  xexk u/Livy,  %pv-  Aliud  aridum.  Spodium  lotum,  chrysitis  et 
ahii  xal  &0poi  yakxov  ha ;  kela.  aeris  spuma  aequalibus  portionibus  laevigata. 

"E repov.  -  ”0 {L0axoi  %ukbi  mi  axoSbi  Aliud.  Uvae  immaturae  succus  et  spodium 
Kuxply  vijv  Sfitpaxa  ax/Ld^ouaav  XP^I  ^x-  Cyprium.  Uvae  immaturae  grandioris  succum 
xiiaai  SP  bSovlou  ii  %ukxelov  ipuOpbv  xai  ex  linteo  in  vase  aeris  rubri  exprimito,  aceti 
[ u£-at  8%eoi  rplrov  piipoi  A euxou  £>i  bgvrd-  albi  acerrimi  tertia  parte  admixta,  sicque  in 
rou  xai  oilra  xabiipeiv  iv  r$  tjklcp  xai  dva-  sole  decoquito  et  quinquies  die  versato.  Cum 
rapdaaetv  xevrdxig  riji  fj/Lipifi •  '6rav  Si  xa-  vero  crassus  succus  evaserit,  Cyprium  cinerem 
Xpi  yivyrai  b  %uk bi,  axoSbv  rijv  VLuxpfyv  cbalcitidis  laeviter  tritum  iniicito  et  permisceto. 
riji  %akxlnSoi  kefyv  ipcfidkkeiv  xai  avafu-  Ita  autem  cinerem  iniicere  oportet,  ut  cum  per 
§ac  ifL/Sakkeiv  Si  r^v  axoSbv,  orav  ixraloi  sex  septemve  dies  succus  soli  expositus  fuerit, 
i)  i/SSo/ialai  b  %oAos  iv  ra  v/klip  xel/Levoi  ad  heminam  Atticam  succi,  cineris  drachmas 
—  ii  xorGki/v  'Arnxijv  rou  %ukou  riji  octo  iniicias.  Quodsi  acrius  voles,  cineris  mi- 
axoSou  Spa%pi,di  bxrd-  idv  Si  fiohky  SpipeO-  nus,  sin  lenius,  plus  adiicito.  Post  haec  resic- 
repov  elvai,  ikdaaa  rijv  axoSov  idv  Si /Lak-  cato,  quoad  pastilli  formari  queant.  Deinde 


—  649  — 


tax&rspov,  rhia-  fiera  fi  raura  typalnu, 
lXP‘i  ol  fvvxrdv  fiarhdaai  066tug-  elra 
tyfypmveiv,  xpepcdeag  Sva  urip  xarvou  xal 
oSrn  fypatmv  pci%pig  ol  borpax&feg  yivy- 
rai,  Curre  rpi/Hpcevov  pev\  %vcrrpi0e<r6ai,  el6' 
ovTing  %p&'  xeMu  fi  oxou  Ixpedfa  fivj  eget. 

pe'.  "Erepov  gypiv.  Lrofbg  %ttMrtg  bgei 
rt(pvpfitv>!  heuxip,  elrct  Q66eig  roti/irag  gy- 
pijvur  brav  fi  gypavOijj,  hetov  rptfieiv. 

"Trahetyeiv  b06ahpo6v.  Mihi  ug  xdhhi- 
crov  xal  olvov  rahaibv  yhuxini  S0eu/  bfiou. 

Xlpbg  Spyepiov.  Alyetpou  faxpuov,  ydha 
yvmxetov  pdgag  %pG>. 

’E ctv  60 iahpibg  faxpCy  xal  bfuvy  i%y. 
foiijg  yhuxettfg  ib v  %uhbv  ixnitrag  iv  %ah- 
xelip  Sipeiv  rupi  pcahtiaxy,  fJ,i%pi  ol  raybg 
yivyrai  xal  peihag  Curre p  rttrtra •  idv  fi  6ipog 
$,  ig  rov  ijhiov  nSiyai •  elra  uyp$  urahe(0eiv. 

’Eav  fi  faxpOy  xal  yhapcupog  %  6  606ah- 
/i6g.  " Orav  vj  <rra0uh^  %  faux)  rireipog 
l<r%updg  xal  hr%vi\  iri  rip  dporihcp  y,  fpiipag 
i&Mjoai,  elra  gypaheiv  iv  rip  yhtcp-  '6rav 
fi  gypbv  drogioai,  pugai  fi  'lou  ypcia(36- 
hio v  'ArTixtp  trra$flp'  elra  Crahet0eiv. 

Uapdratrrov.  MShififog  xexaupeivog  xal 
irrofbg,  ha,  jrpeOpvyg  fixa  tov  poipog,  drou 
fflxavog  tr/uxpdv,  olvog  rahaibg-  gypk  rpt- 
0ag  xpa.  —  Lxthha  xal  trrofou  xal  tpi/tu- 
fl/ou  rptrov  pipog  %dprou  xexavpcivou,  pcipog 
ftxarov  trfiOpvyg. 


ad  fumum  intus  suspensum  tamdiu  resiccato, 
quoad  testaceum  evadat,  ne  cum  teritur  in 
sese  coeat;  mox  sic  utitor  et  loco  minime  hu- 
mido  exponito. 


105.  Locus  integer  non  est. 


Ad  albuginem.  Populi  nigrae  lacrymam  et 
lac  muliebre  misceto  et  utitor. 

Ad  oculi  lacrymam  et  dolorem.  Mali  Punici 
dulcis  expressum  succum  in  vase  aeneo  coquito 
leni  igne  quoad  crassus  fiat  et  niger  instar  pi¬ 
cis.  Quodsi  aestatis  tempus  sit,  soli  exponito, 
deinde  liquido  sublinito. 

Si  lacrymabundus  et  lippus  oculus  fuerit. 
Cum  uva  alba  valde  matura  et  gracilis  in  vite 
fuerit,  decerptam  excolato,  deinde  in  sole  sic¬ 
cato.  Cum  siccum  fuerit,  deradito,  aeruginis 
semioboli  Attici  pondus  admisceto,  postea  sub- 

Hoc  oculis  inspergitur.  Plumbum  ustum  et 
spodium  aequis  portionibus,  myrrbae  decima 
pars,  papaveris  succi  exiguum,  vinum  vetus;  — 
aridis  tritis  utitor.  —  Formula  non  est  integra. 


yivuTui  solus  4.  fert  et  recepit  LittriSus  yhurm  scri- 
[™KT»]e,nkT#  Lmd°e— r%v  ‘lS  cod.  40'Lte.,Tulgo  Si 


—  650  — 


pg'.  Ei  (SoCXa  ix  rou  eUpcarog  rplyjag 
ansXde at.  A axpCcp  apcniXou  aXei0stv  iXaltp- 
}jv  Si  xal  rhv  b06aXpct>ii  fioCty,  ccnoSptyag 
iXei0av.  —  ’A Xxu6vtov  xaraxaOeag  inara 
rpl0ag  Xetov,  oivtp  Sislg,  •  inaXet0av  xal 
Unem  git v  Xenrip  Siphari  xal  ierat  ipvbpdg 
xal  eii%poog. 

pV.  Aeievrepfyg.  <E >axoiig,  nupoiig  eyravl- 
ovg  '6 eov  S6o  %ohtxag  fipigag,  inetSav  pcaX- 
Saxol  5 et  &g  StarpaySpcevot,  le%upZg  notfeat 
Xetcvg  iv  8A pt,cp  i i  it/  Quely  inara  int%iat 
tiSarog  xorOXag  xal  avaxtvijeat  le%up&g- 
'6  n  S'  S.v  axiXbtp  iy%iag:  ig  yOrpav  S0av, 
fiiXt  6Xlyov  nupayj-ag-  inetSav  Si  i06bv 
leyup&g  yivyrat ,  0p6$-ag  StS6vat  iebtsiv  ro6- 
rou  ■  Ijv  Si  Supft ,  ohov  ntvira  ug  nuXatora- 
rov-  %pfe6a  ci%ptg  cLv  £y%  yhyrat. 

py'.  ”Hi/  Si  xipti^a  i%tp,  e/iCpvav  rpltpag 
Xetav  xal  peiXtri  fd^ag ,  666vtov  Uvanotljeag 
rag  jttvag  rplfiav. 

p$\  KXuefiig  (pXiypia  Styav.  Oatpfyg 
srietv,  ij  aera0tSog  '6eov  reeeapAxovra  x6x- 
xo ug,  tj  K vtSfou  n6etv,  Ij  xvtjerpou  ■  pdeystv  Si 
pciXtrog  ijpuxorCXiov,  iXatou  hov,  Stdvat  6a- 
Xaeetjt ,  ntrupa  iva0e0tjeag  ij  nrtean/ v,  pti- 
%ptg  oti  Xtnapayivtfrar  ij  eriarog,  yj  esCrXou 
%uXip  pcoOvtp,  Ij  yaXaxn  i06cp,  {j  ixrijg 
%uX(p,  !j  A mX&enog  ytjXijr  mpapdeystv  Si 
vlrpov  8 eov  Sixa  Spa%pt,otg,  Sj  aXbg  rpvfiXtov, 
nXijii  ig  baXaeeav. 


106.  Locus  integer  non  est.  cf<  adfm. 


-  107i  -Ad'laevitat'em;  intestinorum.  -Lente  et 
triticum  setanium  ad  duas  choenices  aqna  . ma¬ 
cerato,  deinde.lcum-  veluti  manddeata.  trfillia 
evaserint  in  pila  aut  mortario  laevigata,  postea 
aquae  heminis  sex  affusis,  vehementer  agitato. 
Quod  a  rutro  discedet  in  ollam;  effundito,;  meile 
pauco  affuso  coquito;  ubi  vehementer  coetum 
fuerit;  torrefactum  edendum  dato.  Quodsi  si¬ 
tiat,  vinum  quam  vetustissimum  bibat;  eo  uta¬ 
tur,  quoad  convalescat. 

108.  Si  quis  gravedine  detineatur;  myrrham 
laeviter  tritam  -meile  .  admixto  lintee  excipito, 
nares  confricato; 


109.  Alvi  infusura  pituitam  educens/  'Locus 
corruptus. 


"Hv  ii  MhjtQ  XoWv  Syeiv,,  toounsrfatv, 
ihtrvfploO  [oXxijv  ' xai}n!ipu<ru ,  xoXoxuvMiog 
rpfyai  tfPXri''  aTaCifiov  •  iiem,  iir.r. tug 
xurolQtohiJxal^rpfrepol/. 

,."Hv  tetmQtffimwn  «*% 

irreptAnfi  •■'riaeepxg  ipayjLdg  g.xo(ipi%agiv 
v£aTiQfy*!ftMO>mtklo> ,  xXCtrar  xal  lav  igsMi» 
fanti) ,  ‘ptetrdxXuaai  \xT«tdv>ig-  %uXq. 

"Ers/iov.  ■v’Ji*»-xaAiJ!KTO'i0#'6i/£^j!?  &> 
geOrXoo  %uA$  [r/wtrf  aorbAa/?]  dxofipixeiv 
rty  IvTepi&vyv,  xapa/xfoyetv  H  &Xag  xal 
/i4Xi  xal  iXaiov,  furaxXi^eiv  ii  XTiadvrig 

. . 

*Erej&Jv.  KoAoiuiWo;  ipa%[ivjii  rptyccg 
xal  rpojipitpag  h[  yaKaxTt  dvefcp  j  [tttfstv. 

'"  "I&ipi)v.  ;!Sb 

xiaiv^&X 6g  bcrov  roia  rpixl  iaxtOXom, 
piiXi,iXaiov.r. iiewai  (tuXdsoy. 

'  :;"Hy.  .  UXy.g  dyafi7i/t‘pt3$ 

mv  <f>dpfeax6vyyrom<iii  dXXotxi  %p&. ‘  1  " 

A vaevTeplyg  xXvxfi 6g.  ’Ev  ohtp  oliia  poiyg 
yXvxel^g  tyijaai  ag  xX smroi/,  & psii/,  ii  fti- 
%pig  oS  rd  ij /xixu  MitpDijj ,  polsysiv  ii  fiiXt, 
iXaiov,  rerapr)ifi6piov  xotO Xv/g  ixaripou. 

T stntrfiov.  Aifiavarou  rixo epag  ipa%pt,ag, 
liOpou  foilvou  tipotxorOXiov,  .xTiadvyg  %uXbg, 
SdXaaxa  iQfy.  —  'JZXXe/36pou  iCa  x6<nag 
rptipag,  iiiuTOg  iielg  iipiixOTvXJcp,  iXatou  latp. 


Quodsi  bilem  educere  voles,  succi  laseris 
quantum  una  potione  satis  sit,  elaterii  dimi¬ 
dium,  colocynthidis  agrestis  drachmae  pondus 
terito,  et  iisdem,. quibus  prius,  diluito. 

.  Si:  vero  vehementius  ducere  voles,  cucumeris 
agrestis  interiorem  partem /ad  drachmae  qua¬ 
drantem;  aquae  dimidia  hemina  maceratam  in 
alvum;  infundito  et  si  in  exitu  mordeat,  postea 
ptisanae  cremore  nolluito. 

Aliud.  In  lacte  asinino  cocto ,  aut  in  Succo 
betae,  icucnmeris  agrestis  interiorem  partem'  ma¬ 
cerato.  sale  admixto,  meile  et  oleo;  postea  vero 
ptisanae  cremore  colluito. 

Aliud.  Cucurbitae  agrestis  drachmam  iritam 
et  prius  lacte  asinino  maceratam  misceto. 

Aliud.  Cucumeris  agrestis  interioris  partis 
drachmam ,  elaterii  quantum  una  potione  satis  sit, 
salis  pugillum,  mei,  oleum,  aqUa  marina;  diluito. 

,At  si  stercus  educere ;  voles  y  nullum  medica¬ 
mentum  •  propinato ,  verum  reliquis  utitor. 

Ad  intestinorum  difficultatem  infusum.  Mali 
Punici  dulcis  cortices  in  vino  plurimum  deco¬ 
quito,  quoad  dimidium  remaneat,  admisce  vero 
mei,  oleum,  singulorum  heminae  quadrantem. 

Ad  inanem  desidendi  cupiditatem.  Formula 
integra  non  est. 

Veratri  quantum  ad  duas  potiones  satis  sit, 
terito,  aquae  hemina  dimidia,  olei  aequali 


xMQiv  tu  %uku.  "Ti Vap  iy%£ag  ig  axa- 
<p($a,  /tijha  KoSdvta  xarurdpimv  xal  lav 
ixfip£xea6ai  ■  izeiSav  Si  t6  bSap  t^v  itr^v 
£%y,  SiSSval  ximv.  "H  imadvyg  MxiSov 
ififiaXi >v  ig  %o£a  rou  'SSarog,  iipe  pi%pig 
dv  Xiirapig  ytvyrcu,  rpOgag  Si  rd  fiijka  xa- 
Tard[iveiv,  xyplov  Si  xara/3p££ai  iv  r$  Iit teri 
xal  a(M  Tplfietv  &tt’  dv  uriyXvxv  jj,  xal  St- 
qStjrag  i/t0dXheiv  tseiSvou  Cp6i.Xa. 

"E repdv.  'AtrraQlSa  heux^v  ig  USap  i/i- 
(3aS.dv,  xahtphQyv  Sj  xoplo v  dvarpl/istv  ig 
SSup  i>z6yhixv. 


portione  diluito,  succoque  colluito.  Aqua  in 
scaphulam  infusa  conscinde  mala  Cydonia  et 
macerari  sinito;  postquam  vero  aqua  odorem 
contraxerit,  potui  exhibeto.  —  Aut  ptisanae 
lomentum  in  aquae  congium  immissum  deco¬ 
quito,  donec  pingue  evadat;  refrigerato  humore 
mala  conscinde  et  mellis  favum  in  aqua  ma¬ 
cerato  et  simul  terito,  donec  subdulcis  fiat  et 
colatae  iniice  apii  folia. 

Aliud.  Formula  non  est  integra. 


IIEPI  AOOPQN. 

AnOSnAIMA  E2TI  TOT  ATTOT  BIBAIOT  IIAAAIOT  OT  MEP02 
MEIZON  TO  UTNAIKEIXIN  nPftTON. 


DE  MULIERIBUS  STERILIBUS. 

FRAGMENTUM  EST  EIUSDEM  LIBRI  ANTIQUI,  CUIUS  PARS  MAIOR 
LIBER  PRIMUS  DE  MORBIS  MULIERUM. 


DE  STERILIBUS. 


I1EPI  A<3?0Pfl.N. 


mulieribus 
nte  quidem 


a'.  n£,o2  ftev.  rtiv  yiyuapii/av  ryai  yuvait-l  1.  Ac  de  hi 
i(j)'  ixduroiai  ,t,uv  TraBy/xdrui/  vpirspov  sipy-  affectionibus  aci 
rar  ywi  Si  arotyavia,  S?  ag  airtag  aQopot  nunc  autem  qi 
VjffljS fxgp.  rd  xapoxav  '  xal  Si6ti  oO  tixtouti  sint  steriles,  ai 
rplv  bfiiaai.  Wlf&  i  $  T°uro  «Sriov  elvtu ■  —  parere  nequeant 


<taro  TOu  alSofou,  ’  oi>  xvfoxirar  ob  ydp  Si-  pudendo  prorsus  aversum  fuer 
XQVTtu  ai  fivjrpai  riji/  yovjjv,  aAA’  igu  ab-  unt;  neque  enim  uterus  genitui 
rixa  ipXerat.  Tiyvsrai  Si  touto  xal  {jv  confestim  foras  prodit.  ,  Quod 
d^iyqv  mpaarpaCpy  ri.  9r6fM.r&»  barspia»  uteri  praeter  naturam  paulum 
dare  roij  alSofou  rapa  (pbtriv  xal  ijv  /oepCxy  Quodsi  prorsus  conniveat  uten 
ri,  <tr6fia  r&v  pyr piav  x&paxav ,  obS'  oiira  genituram  recipit,  neque  si  [j 
Si%ovrai,  obS1  ijv  appioi  pepiOxy  [fidXXov’ )}  veniat]  recens  conniveat.  Pate 
1*0.  A?Aov  Si  to6tuv  ixacrfa  iapri^uv  el-  quodque  eorum,  quae  dicta  s 
pif/ii vuv  iji/  /ih  yap  da-earpa/a/zivov  ’  jj  prorsus  aversum  aut  connivem 
x&pxav ,  tj  /oe/xuxdg,  rct,  xara/iijyia  oiix  ip-  nullo  modo,  vel  non  nisi  vii 
%er<w  to  araparav ,  yj  ip%erai  [Staiag  t-iiv  morbo  prodeunt,  si  sanguis  r 
vobinp ,  *  iji/  (ZiacyTut  rd  afpoa  ‘  rag  po^Tpag  in  directum  vertatur.  Atque  i 
srpaQyvat  xar'  ‘  16ia  ■  xijv  droxaSapOij  %  gata  fuerit,  interdum  rursus  uti 
yuvij,  hn  Sts  aurtg  axoarpitpSTai  to  trr6-  avertitur.  Quodsi  paulum  decl 
/ia  tuv  MTpiuv  agro  r ou  alSoiov  yjv  Si  oAf-  conniveat,  menses  quidem  pro 
yov  mpaxexKifihov  f,  tj  ap/aoT  fiepCxy,  vi  et  paulatim  per  multos  di 
Xa P&‘  ipi»  ri  xara/iijvia,  %uptei  Si  fiiaiag  omnia,  num  ita  se  habeant, 
xal  xar'  Wyov  iarl  noMag  i 'ffiipag.  Taura  stant  mulieri  contrectanti  et  si 


pudendo 


Si  rana.  SijXa  yiy  verat,  el  08 raq  l%et, 
•^Xatydrip  •  xal  ijv  rodrav  n  %,  peXeSav- 
beiru  i 'i  yvvij  (popbg  yiyverai  •  fari  Si  xal 
'ire  abropodr^.  Toirav  Si  ixarrov  Siin 
yiyverai  '  elpyrai  iv  roin  yuvaixeioin  vo- 
rij/mri.  "Hv  Si  Xeiai  fari  ’  ai  ptfrpai,  — 
yiyverai  Si  rouro  xal  (pOn  iviyri  xal  ijv 
SXxea  iyyevbpceva  poeydXag  0C1X1 ig  iyxara- 
Xixip ,  —  oii  Xapifidvei  iv  yarrpi-  ri\v  yccp 
yovijv  Si%ovrai  poiv  ai  pijrpat,  ijv  peij  n 
dlnov  cLXXo  %,  i-uXXafo(idvovri  Si  oii,  dXX' 
i%a  yaXdn.  AijXov  Si  ipyXaptiry  xal  el- 
popiiv y  ei  xore  iv  ryn  /o^rpiprt  iXxed  oi 
iyivovro.  Ta  Si  xarafityia  Pyiv/pag  /liv 
iv  roOrip  r$  vorij/xart  %ap(et-  '  dvitfrog  Si 
yiyverai  ug  'iri  rb  rXiov  i/  roiaOrvf.  Vi- 
yverai  Si  xal  roCro  ainov  roO  pi,^  ijuXXupi- 
(Sdveiv  iv  yarrpi,  ijv  iXxog  yivyrui  iv  rijjri 
fitjrpipri  tiro  xab^fiarbg  nvog  rdv  elpypievav 
xal  pei)  rayp  '  iiyiarbij ,  i iXXd  poXvvSijj.  Tla- 
pa/iivet  ydp  rb  HXxog  ixl  xoviiiiv  %p6vov, 
ibrxep  xal  rb  iv  &r l  ibv,  xal  8£ei  xovypbv  v/ 
yvvij,  xal  fari  'ire  l%cbp  jiiei  aiirij  ix  rou 
alSoiov  xdxoS/oog,  xal  ‘  fii%ptg  &v  e%tp  rb 
'iXxog ,  oh  Xapo/Savei  iv  yarrpi •  oii  ydp  gvX- 
XafijSdvoun  ai  fiijrpai  rv/v  yovijv.  TaOrtp 
rd  xarapeijvia  yapiei  CiynjpSg  ■  ’  -^Xaipijri 
Si  podXirra  yiyverai  SijXov  xal  ipurijri  xepl 
rtSv  elpiffiivav-  /teXeSavbetra  Si  Qopbg  yiyve¬ 
rai-  bXiyai  S"  iXxiSeg  elrl.  "Hv  Si  rdv  xa- 
rapoijviuv  iXXeitpUv  n  Iv  rijjrt  poijrpipri  expy- 
igiv  i%ip,  6epfiav6iv  Si  xal  avng  i\iv%nDiv 


ciderit,  cura  adhibita  muher  foecunda  redditur 
idque  etiam  quandoque  sponte.  Quae  singula 
cur  aeeidant,  in  morbis  muliebribus  dictum 
est.  Si  vero  uterus  lubricus  fuerit,  —  quod 
etiam  ex  natura  sua  nonnullis  accidit  et  si 
ulcera  in  utero  nata  magnas  cicatrices  relique- 
rint,  —  non  concipit.  Genituram  enim  uterus 
quidem  excipit,  nisi  alia  quaedam  causa  subsit, 
non  tamen  concipit,  sed  foras  elabi  sinit.  Hoc 
autem  contrectanti  manifestum  fit  et  roganti 
num  aliquando  in  utero  ei  ulcera  innata  fuerint. 
Menses  vero  boc  in  morbo  non  aliter  quidem 
ac  sanis  prodeunt,  sed  ut  plurimum  eiusmodi 
mulier  incurabilis  est.  At  hoc  quoque  in  causa 
est  cur  non  concipiat  muher,  si  ulcus  in  utero 
nascatur  ex  affectione  aliqua  earum,  quae  dictae 
sunt,  nec  cito  sanescat,  sed  sordidum  factum 
fuerit.  Longo  enim  tempore  ulcus  permanet, 
velut  quod  in  aure  exsistit,  et  prave  olet  mulier 
eique  interdum  ex  pudendis  sanies  graveolens 
effluit,  neque  quamdiu  ulcus  detinuerit  utero 
concipit,  quod  uterus  genituram  non  retineat. 
Huic  menses  non  secus  ac  sanis  prodeunt;  ex 
contactu  autem  et  interrogatione  maxime  de 
praedictis  constat.  Cura  vero  adbibita,  etsi 
parva  spes  est,  foecunda  tamen  evadit.  Si  vero 
ex  mensibus  aliquid  relictum  in  utero 'eruperit, 
sed  calefactum  ac  rursus  refrigeratum  cgca  os 
aut  paulo  interius . neque  sic  conci¬ 

pit.  Hoc  enim  incumbens  impedimento  est, 
quo  minus  genitura  quo  opus  est  perveniat. 
Quodsi  per  initia  quidem  curetur,  convalescit 


repi  rb  arbput,  5  bklyov  ivSoripa . 

M'  oiirce  ka/ifidvet  iv  yaorpi-  Ipypia  ydp 
rouro  hrixeifievov  ob  xaptyat  rfjv  yovbjv  Uvat 
Uou  Sei  K*i  ijv  feiv  er&p%vpeheSzhyTai, 
ty, alvei  re. xai  Cpopbg  ylyverat-  ijv  SI  %p6- 
vos  iyyivyrat,  d^opoq  peivet ■  Sijkov  Si  rb 
rd6>h aa  '  iptjkaQijot  jiakicrd  ion,  oxhjpbv 
yip  Tt  '  iy  ylyverat.  K ai  ijv  %dvatri  pedk- 
lov.roi  xatpou  ai  /xyrpai,  obS'  oiirco  xutoxe- 
rar  ob  ydp  i-ukkajjtfbdvovtn  ai  jj.ijrpai'rv\v 
yovljv  Sijkov  Si  lorat  xai  rouro  'ipvikaCpijof 
xai  rd  xara/xijvia  ip%erat  ‘  dkia  xai  ii r’ 
bkiyag  ijjiipag-  ylyverat  Sixal  (pboirb  vrd- 
bjjia  rouro -xai  bvro  voovjfidrovruv  eipy/ii- 
vuv.  K  ijv  jciv  Qbot  [#j,  avltprog  vj  vouoof  ijv 
Si  /ii),  ‘ob,-  ”Hv  Si  fivi  uyiv/pd  %apiy  r'a 
mraji^vta,  eia  rtjq  yuvatxbg  fiij  uyojpijt; 
ioboipg,  obS'.oura  xuioxerar  ob  ydp  xijyt/u- 
rat  utro  rou  ai pearog  vooepou  .ibvroq ,  dkkd 
'.StoppoT  ri\v  yoyifv  rb  alpea  rb  xanbv  dvrb 
rou  oS>pt,arog.-,vooepbv.-i6v StoppaOeloa  Si  i j 
yovij  ii-tpxerai  |g«  r<p  yjbvtp  i)  bklytp  *  ij 
rokkip  gbv  ixtipi-  Aijkov  Si  ion  rip  od/aari 
rtjq  yuvatxog  xai  rolot  xarafitjvlotoi  ■ 
oet  ydp  rd  xarajifjvta  abrijj  ola  eipvjrat,  ijv 
re  xoMSyg,  ijv  re  ..Qkeypcar&Sijq,  ijv  re 
uSptcroeiSijg  %•  iy  r&xei '  Si  /aekeSavkloa 
”  (popbg  ylyverat-  ijv  Si  pivi,  o ii.  "Hv  Si  yu- 
vaixi  fpij  xaPfy  Td  xarafjfvjvia  "  Traporav,  eire 
Q601,  e’ire  uvrb  x-a6ij/j.ar6g  rtvoq  r&v  eipvjpti- 
vav,  xai  obrag  ob  %ukkapt(3dver  ai  ydp  Qki- 
(beg  rou  dljiaroq  vrkSjpetg  iouoat  rijv  yovijv 


et  foecunda  redditur;  sin  tempus  accesserit,  in- 
foecunda  manet.  Ex  contactu  autem  potissimum 
affectio  patet;  durum  enim  quiddam  innascitur. 
Ac  si  plus  aequo .  uterus  dehiscat ,  neque  sic 
concipit;  neque  enim  semen  uterus  retinet;  sed 
et  hoc  quoque  ad  contactum  manifestum  fiet 
mensesque  conferti  et  paucis  diebus  prodeunt. 
Haec  affectio  vero  et  natura  et  ex  relatis  mor¬ 
bis  accidit;  et  si  quidem  a  natura  fuerit,  in¬ 
curabilis  est  morbus;  sin  minus,  non.  Si  vero 
menses  minime  sani  prodeunt,  cum  nimirum 
mulier  sana  non  sit ,  neque  sic  concipit.  Neque 
enim  a  sanguine  morboso  concrescit,  verum 
sanguis  morbosus  ex  corpore  delatus  genituram 
serosam  reddit,  quae  serosa  reddita  tempore 
modico  vel  multo  una  cum  sanie  foras  egredi¬ 
tur.  Id  autem  ex  mulieris  corpore  et  mensibus 
patet.  Menses  enim  ei  quales  dicti  sunt  ferun¬ 
tur,  sive  bile,  sive  pituita,  sive  aqueo  humore 
abundarit.  Brevi  autem  cura  adhibita  foecun- 
ditati  restituitur;  alioqui  minime.  Si  vero  mu¬ 
lieri  menses  omnino  non  prodeunt,  sive  natura, 
sive  propter  aliquam  e  praedictis  affectionibus, 
neque  sic  concipit.  Neque  enim  venae  sanguine 
refertae  genituram  excipiunt  et  in  utero  aliquid 
inveterati  sanguinis  inesse  necehse  est,  quod 
genituram  nutriri  prohibet.  Quodsi  pauciores 
quam  conveniat  menses  prodeant,  neque  sio 
concipit,  propter  causas  in  priore  morbo  com¬ 
memoratas,  quod  ex  percontatione  patet.  Et  si 
quidem  natura  pauci  menses  prodeant,  incura¬ 
bilis  exsistit;  sin  ex  aliqua  commemoratarum 


—  6B8  — 


oii  Siyovrat  xal  iv  rijet  fi^rpipei  difiarog  affectionum,  cura  adhibita  brevi  foecunda  erit 
ivetval  n  ypovlou  xdea  fiVf%av\ J,  '6  n  dxo-  Et  si  plures  quam  conveniat  mulieri  menses 
xakiet  rvfv  yovijv  rpilpoeSat.  ”Hv  <Td  ikdeea  prodeant,  neque  sic  utero  concipit;  neque  enim 
ra  xarapoljvtu  yjapitp  rou  Siovrog,  oiS"  oiira  uterus  evacuato  sanguine  propter  imbecillitatem 
xWlexorur  airta  Si  rd  iv  rp  xporip #  voCetp  genituram  apprehendit,  quin  etiamsi  apprehen- 
xpootpqfiiva  •  Sijkov  Si  xal  rouro  'rjj  ipa-  dat,  copiosus  sanguis  ad  mulieris  uterum  de- 
rijet.  Kijv  fiiv  06et  bklya  yapit)  rd  nara-  repente  delatus  genituram  suffocat  Id  autem 
pitjvix,  '  dvfyrog  ytyvsraf  tjv  S'uxi  xatifj-  etiam  ex  mensibus,  qui  copiosi  prodibunt,  ma- 
fiarog  roOrav  nvig  r&v  et ptfpiivuv  fiekeSav-  nifestum  est.  Et  si  quidem  natura  copiosos 
ieiea  di/  rd%ei  0opbg  ierat.  Kal  ijv  xkelova  menses  mulier  demittat,  infoecunda  redditur. 
rou  Siovrog  %api tp  rjf  yuvatxl  ra  xara/ilj-  At  si  non  natura,  sed  ex  aliqua  e  commemo- 
vt a,  oiiS'  oiirag  iv  yaerpl  '  kafifidvet  •  ai  ratis  affectionibus,  cura  adhibita  brevi  foecunda 
yap  fiijrpat  xexevaflivou  *  rou  ul/iarog,  ou  erit.  Et  si  uteri  os  extra  pudenda  exciderit, 
^ukkxfifidvouet  rtjv  yovijv  uxi  aetievefyg'  neque  sic  utero  concipit.  08  enim  duram  ef- 
‘  i)v  S'  apa  xal  i-ukkdjSuet,  xarekbiv  ri  ai-  ficitur,  neque  genituram  excipit  et  intumescit, 
fia  xokkbv  i^axivyg  dari  rdg  filjrpag  rijg  ideoque  infoecunda  prorsus  redditur.  Quam  ob 
yuvatxig  dxoxvlyet  rvjv  yovljv.  A ijkov  Si  causam  autem  haec  affectio  accidat,  manifestum 
xal  riSe  rotet  ixtfMfvtoiei ,  'deea  xokkd  %o-  est.  Et  si  menses  minime  ut  convenit  prode- 
pljeet  •  xal  Hjv  fiiv  0uet  ij  yuvij  xokkd  %aktji  ant ,  sed  deorsum  ad  sedem  cum  impetu  feran- 
rcl  xara/iljvia,  d0opog  *  yiyverat ■  ijv  Si  fili  tur,  neque  sic  utero  concipit  Os  enim  uteri 
06et,  ctkk'  uxo  xaSiffiarig  nvog  r&v  elptf-  a  pudendo  aversum  esse,  aut  connivere  patet. 
fiivav,  fiekeSavSetea  iv  rd%el  0opig  ierat.  Quodsi  utero  in  sedem  obverso  aut  connivehl* 
K a)  Ijv  ri  erifia  r&v  fiv\rpiav  ixxiey  rou  cura  adhibita  fuerit,  foecunda  redditur.  Utrum- 
alSolou ,  oitS’  oiira  kxft(3dvei  iv  yaerpi'  r6  que  vero  ex  percontatione  et  responsione  ma- 
re  yap  erifia  exktfp&v  yiyverat  xal  o!t  Si -  nifestum  fit  Si  enim  menses  semper  sic  fluant, 
yerat  rv\v  yovvjv  xal  olSiet  xal  raCrtfi  £00-  his  morbum  itt  causa  esse  manifestum  est 
pog  yiyverat  ri  xapixav  Sijkov  Si  ri  srd-  Atque  istae  eiusmodique  causae  in  mulieribus 
totfM.  rouro  Stiri  yiyverat.  K  ai  ijv  /«J  sunt,  ob  quas,  nisi  curentur,  non  pariuntet 
%apltp  rd  xarafidfvta  xara  ri  xpoeijxov ,  ex  quibus  prorsus  infoecundae  redduntur,  ut 
dkkd  xara  ’  opfigi  ig  rijv  iSptpv,  oiS'  oiira  proinde  mirari  mulieres  minime  oporteat,  si 
kaptfidvet  iv  yaerpl ■  Sijkov  yap  in  ri  erifia  sint,  quae  saepe  non  pariant. 
ruv  fiyrpiav  ixrirpaxrat  dxi  rou  alSotou, 
ij  f ilfiuxe ■  ‘xal  Ijv  fiiv  xara  rv/v  iSptfv  ijj 
ierpa/ifiivov  ri  erifia ,  ij  fiefiixtj ,  jiokoSav- 


659  — 


0£«ra  Qoptis  ylyverar  Sijkov  SI  ixarep6v 
Itri  r$  ipcorljffi  xal  bnxplar  ijv  'yap  ra 
MTXfi^ta  ixdmore  *  Me  hp ,  i \  vouffog  raO- 
ripci  Sijkov  In  alriy  imi.  *  T mtafta  xal 
nimTit  Tfjai  yuvaig!  imi ,  Si  b  ob  rixromi 
rpiv  bv  hfSiaai,  xal  Si  Usa  bipopoi  yiyvov- 
rai  ri  rbpcrav  bme  Saupea^eiv  r'ap  yuvai- 
xap  ob  %pij  ori  elixi  a'l  ob  tIxtouui  xrok.k.axip. 

p,  ‘Xleippri/pia  Si  bv  S^ourai  i/  yuvi/  el  2.  Tentamenta,  quibus  exploratur  in  muliere 
xvijeei.  —  Tuvalxa  Ijv  6i\fip  yvuvai  ‘el  xuy  conceptus.  —  Si  nosse  velis  an  mulier  conceptui 
eei.  B obropov  xal  ydha  yuvatxdp  xouporpC-  sit  idonea,  butyrum  et  lao  mulieris  puerum 
$ou  StSovai  xrlveiv  ‘  vijmt  xal  ijv  ipeOy^Tai, '  lactantis  ieiunae  potui  exbibeto  et  si  eructave- 
‘xvljtxet’  el  Si  /ii/,  oii. —  *  "AAAo.  .  N&wov  rit,  concipiet;  sin  minus,  minime.  —  Aliud. 
lUym  ’  rpomiUtxSa  in  elpitp  ivekjgaixa,  xcL-  Netopum  modicum  lana  convolutum  subter  ap- 
reera  ia$ev  exisjjatxOai  ijv  VQp  Sia  tou  m 6-  ponito,  deinde  mane  spectato  num  odor  ad  os 
fiarop-  xijv  ptiv  Sfy,  xvfoer  "Ijv  Si  ftij,  pervenerit;  quodsi  sic,  concipiet;  sin  minus, 
ofi.  — "  "jirepov  sreipyri/ptov  iri  tou  abroii.  non.  —  Aliud  tentamentum  ad  idem.  Si  cui 
'H(  tivi  bv  yuvaixl  aro  rbv  xrpotxSiruv  fip  mulieri  ex  subdititiis  non  admodum  vehemen- 
Afyi/  lix%upuv  iSvruv  "  bSuvai  ip  rb  bp6pa  tibus  dolores  ad  articulos  pervenerint  et  den- 
bQtxavrat  xal  fipuypubp  i%p  xal  exopStvty-  tium  stridor,  tenebricosa  vertigo  et  oscitatio 
rai  xal  ‘‘  %ac/j,arat,  ikrlp  “  rabnp  xuijixai  detinuerit,  huic  concipiendi  maior  spes  adest 
pt.ak.Xov  ij  {jnp  toOtuv  pupSiv  ratx%ei.  —  quam  cui  nihil  horum  accidit.  —  Aliud.  Al- 
11  vAAAo.  M«5A u%av  trxopSSou  repixaSIjpavTa  lium  caput  unicum  habens  capite  depurgato  et 
ryjv  xe0aXijv,  axoxvijtxavra,  “  xpotxieivai  xrpbp  deraso  in  uterum  subdito  et  postridie  spectato, 
ri jv  bmipifv  xal  " bpciv  rp  umepaip,  Ijv  Sfy  num  odor  ad  os  perveniat;  quodsi  sic,  conci- 
Sib  "to0  aro/aarop-  xal  ijv  SQp,  xutjtxer  Ijv  piet;  sin  minus,  minime.  —  Si  mulier  nosse 
Si  pt.il,  oii.  —  "”Hv  6ik.fi  yvbvat  t/  yuvvi  el  velit,  an  conceptura  sit,  anisum  ex  aqua  quam 
xinjaei,  nvira  bvptxov  rerpipc/iivov  iv  iiSan  tenuissime  tritum  bibat  et  dormiat;  quodsi  qui- 


iip  A eiSrarov  xal  ebSir a,  xal  Ijv  poiv  xv^a/ibg 
ka/alSavip  repi  rbv  dfitpakdv,  xutjaer  ijv  Si 
ftif,  oli. 

y' KCoutrav  yuvalxa,  el  fii)  'clkkag,  oSni 
yv&eei  •  —  ol  bQSakpool  eikxuirfeboi  xal  xoi- 
k6r epoi  xai  rcl  keuxd  ruv  d(p$ak/iuv  oiix 
l%et  rijv  <p6m  rfc  keux&rvtrop,  akka.  re- 
ki&repa  Qafaerai.  'Ox6trai  b  yaarpl  i%ovai, 
itpifkiv  iri  tou  rpoe&rov  le%ouai  xal  &p%6- 
fievat  t-ukkafifidveiv  pihoivoi  ylyvovtai  xal 
xax6<n toi  xal  xapSiuy/ioO  poearal  xal  rrua- 
kt?>ov". 

Mtki  xal  dvyaov  rpfyat  kei6rara,  elra 
’  USari  Sielvai  xal  nelv  Souvai  xal  iaaai 
urvuoai-  xal  ijv  pcb  arpbcpog  ‘ylyvyral  ol 
repi  rb  d/i(pakbv,  xOer  ijv  SI  pcij  ‘ylyv y- 
rai,  oh  x6ei.  Jldvrav  St  roCirav  harepov 
rlveiv  akyrov  xab  pclkt  xal  bplyavov  b  ohcp 
xal  ikalcp. 

S1.  'Ox6aat  b  yatrrpl  i%ouaat  icptfkiv  iri 
rou  rpoa&rou  foyouei,  ‘&JAu  xOoum-  '6<rai 
Si  eiixpooueai  Siafibouiri,  ‘  dppev  &q  ir itor 
roukb  xComi.  "Hv  a!  fykal  dva  luat  iarpapc- 
(ohai ,  apaev  xOei-  ijv  Si  xdra,  6qku.  A a- 
(Siiv  ’  rou  ydkaxTOi;  tpupijaai  aktprov  xal 
rotijaai  Scprltsxov  brrdv  Si  iri  rupdg  pak-' 
Saxou-  xal  I)  v  fih  xaraxavbjj,  dppev  xOer 
ijv  Si  Siayjdvy,  Oijku.  Td  abrb  touto  n- 
ruki%ap  ‘  (pOkkoun  ipav  xal  Ijv  piiv  snfyvO- 
vjrai,  '  Sppev  xOer  ijv  Si  Std%u$ijj,  $>jku. 


dem  pruritus  circa  umbilicum  corripiat,  conci 
8.  Praegnantem  mulierem,  nisi  aliter,  ex  hoc 

cognosces:  oculi  contracti  et  magis  cavi  sunt 
neque  eorum  candidum  nativam  habet  albedi' 
nem,  verum  lividius  cernitur.  Quae  utero  ge¬ 
runt,  in  facie  maculam  habent,  quam  ?<JtyAir 

vocant,  ubique  concipere  coeperint,  vinum  odio 
habent  et  cibos  aversantur,  oris  ventriculi  morsu 
torquentur  et  os  frequenti  salivatione  redundat. 

Mei  et  anisum  tenuissime  tritum,  deinde  aqua 
dilutum  exhibeto  et  dormire  sinito  et  si  ei  tor¬ 
mina  circa  umbilicum  suboriantur,  praegnans 
estj  alioqui  minime.  Post  haec  autem  omnia 
farinam,  mei  et  origanum  ex  vino  et  oleo  bibat. 


4.  Quae  utero  gerentes  maculam  in  facie, 
(ICpifkiv  vocant)  habent,  eae  foemeUam  gestant; 
quae  vero  bene  coloratae  permanent,  marem 
plerumque.  Si  papillae  sursum  conversae  fue¬ 
rint,  marem  gestant;  sin  deorsum,  foeminam; 
Sumptam  lactis  portionem  cum  farina  subigito 
et  in  pastillum  formato  et  levi  igne  torrefacito 
et  si  quidem,  exuratur,  marem  gestat;  sin  dif¬ 
fundatur,  foemellam.  Hoc  idem  ipsum  foliis 
agitato  et  inspicito;  ac  si  quidem  cogatur  ma¬ 
sculum  gestat,  sin  diffundatur,  foemellam. 


5.  Inscriptio  capitis  corrupta  est. 


e'.  '  Qeparreiai  xujatog  rreipyriipioi  xai  rrai- 
Soyorfyg,  £?  *'Ta'  xai  &Te>lv0S  xai 

xvtjcaea  iouaa  Se  ctrexvo g.  ’Esri}v  o  aro- 
u,a%6s  axXitpdg  ?»  2A 05  yjdxpog,  Ij  %up,/ie- 
iwxy,  S  M  "opto?  h  *V>®S  T<i 

Arear papcp-ivog  rb  trepov,  yj  tg  rbv  ap%bv 
xexbtpy,  [if  avear axip  tuurb v,  y/  rb  %eiXog 
‘tnficcXy  rou  oro/xdx00  10'  05r<Sfiev 

ouv]  ?  rpIfXiifrij  xai  rerap.ap.tvog ,  [t/cAi^o? 
$ :  yiyverai  xai  ano  guppSaiog  xai  Arb 
‘rupdaiog,  raOripai]  ra  inptjvia  0!)  0aive- 
r ai,  yj  [0aherai\  ‘  roXXip  iXdaoova  rou  Si-, 
ovrog  xai  xuxtova  xai  SiA  rXelovog  %p6vou 
tn0alverai.  *  "Est/  :Sti  jjai  ra,  piv  impervia 
xaS  Cryleiav  rou  a&parog  xai  rtbv  pyjrptav 
riiv  It-oSov  ei/piaxerai  xard  re  rb  f  6p0urov 
xai.rb  Slxaiov  [xai]  . irb  Btppy/g  xai  byptry- 
rog  rtbv  tnpyjvtav,  'rou  aropd%ou  pv\  xdpra 
’  [iefiXapptvou  ■  rtp>.  St  yovi/v  [rd A/i/]  oi> 
Si%erat  Sia,  rty  (iXd/lijv,  yjng  ctv  ‘xuXSyj 
rou  <sr opd%ou  pif  xaX&g  i%ovrog  St%ea6ai. 
Ta6ry  %pvi  ruprfoavra  rb  adpa  '6X011  neiv 
Souvai  0dppaxov  xai  xdOapaiv  r oitjaaaOai  rou 
adparog  rptbrov,  %v  re  dva  xai  xdra,  jjv 
re  xdra  pouvov  xai  !jv  ptv,  dva  StSipg  rb 
0dppaxov,  pv\  "  ruptav  rpirepov  rijg  xaSdp- 
tsiog-y  [iAA’  Harepov^  rupitjaag  St  perariaai 
xa.ru-  vjv  St  ptj  Soxtq  Sefobai  avarepixou  > 
rporupitjaag  xdra  riaai-  'brav  St  Soxttp  xa- 
Xug  l%eiv  rb  atbpa,  rupidv  tyxaSl^uv  rdg 


TJbi  uteri  stomachus  totus,  aut  extrema  sui 
parte  durus,  aut  connivens,  aut  non  rectus  fue¬ 
rit,  sed  in  alteram  coxendicem  conversas,  aut 
in  rectum  intestinum  procubuerit,  aut  asper 
fuerit  et  callosus,  —  his  menses  minime,  aut 
longe  pauciores  quam  conveniat,  aut  deteriores 
et  per  longius  tempus  apparent.  Et  menses  qui¬ 
dem  nonnullis  pro  corporis  et  uteri  valetudine 
exitum  habent  secundum  connatum  et  iustum 
modum  ob  calorem  et  humiditatem  menstruo¬ 
rum,  cum  stomachus  non  admodum  offensus 
fuerit;  genituram  autem  non  recipit  propter 
noxam,  quae  stomacho  non  recte  habente  quo¬ 
minus  recipiat  prohibeat.  Huic  post  fotum  uni¬ 
verso  corpori  adhibitum  medicamentum  purgans 
bibendum  exhibere  oportet,  facta  primum  cor¬ 
poris  purgatione  sive  sursum  et  deorsum,  sive 
deorsum  solum.  Et  si  quidem  sursum  purgans 
medicamentum  exhibeas,  ante  purgationem  fo¬ 
mentum  non  admovendum.  At  fomento  adhi¬ 
bito  deinde  medicamentum  deorsum  purgans 
exhibendum.  Quodsi  sursum  purgante  medi¬ 
camento ,  minime  opus  esse  videatur,  fomento 
ante  admoto  per  inferiora  purgans  bibendum 
exhibeto.  Ubi  autem 'corpus  bene  habere  vi¬ 
sum  fuerit,  crebro  in  eo  fotu,  quicumque  tan¬ 
dem  conducere  videbitur,  insidendo  utero  ipsi 
fomentum  admoveto.  In  fotum  autem  cupressi 


—  662  — 


pi^rpap  aiirdp  vrvxvd  brcp  dv  Soxiip  gvpQd- 
psiv  iTi/Sdkkeiv  Si  ip  rk  xuprfpara  xvra- 
plstrou  rrpkpara  ‘  xal  Sd0vyp  0dAAa  xexop- 
pedva  xal  koCeiv  sroAAp  xal  6epp$  sroA k&xip- 
bxbrav  Si  vebkovrop  xal  veotruptyrop  %,  aveu- 
pOveiv  rb  <sr6pa  r!jp  pjrptfp  j  xaaai- 
replvip  xal  kvopiovv  bpoO,  'ikv  Sierat,  [i) 

'  pohfiSlvy ,]  apt-dpevop  ix  kexrijp ,  dira 
Ta%vripy,  Ijv  xapaSdxyrai ,  'dup  &v  Soxfy 
xakup  d%e iv  (Sdvrreiv  Se  xal  r ijv  ptfbfV  h 
rivi  ruv  paXbaxTtjph ov  tkveipdvcp ,  8  rt  Soxdei 
guvofoeiv,  uyl )bv  roiijaap4  rkp  Si  pdjkap  roi- 
deiv  SnaSev  'xoikap,  dira  repi  %v\q<pionri 
paxpoiai  repiappdaai  xal  oftra  %pij<x6ai  •  rbv 
Si  %p6vov  rourov  iipoura  iv  oivcp  keuxfi  &p 
ijSforcp  yhixii  SaiSa  mvdru  *  moraryv  xa- 
Taayjaana  kerra,  xal  creA/j iou  xaprbv  x6tpa<ra 
xal  xopivou  A WiotixoO  xaprbv,  xal  ki(Savurbv 
&p  xdkkiarov-  rodiroo  rivdru  vijarip  bxbcov 
Soxdei  pdrpiov  elvai  rkijOop ,  i/pdpap  bxbaap 
av  Soxiip  xak &p  ?%£»,  xal  isbidru  cxvkaxia 
aiakdSea  SieCpba  xal  rovkSroSa  iv  ohip  ityibv 
ykvxvrdrtp,  xal  rov  FafioO  mviro,  *  xal  xpdp- 
fi tfv  b(p6viv  xal  olvt/v  mvxbv  irinvira,  xal  pv\ 
’  Snjvdjru,  xal  A oudaQu  Slp  rijp  fjpdppp4  tnriwv 
Si  dxexdaiu  rovrov  rov  XP^v.  Meri  Si , 
vjv  piv  rpo%upfoip  xara  rbv  arbpaxov  xal 
Qaivy  nvk  xaSapaiv  ’d^a,  '  riveiv  r'in  roO 
r bparop  {jfidptfv  plav  2}  S6o  xal  rijjai  pdjkyai 
radiaaaSai  xp^bpevov,  xal  reipaaPai  xabaipeiv 
rap  p^rpap  rpoaUroun.  rH(  nvt  Si  rov  aro- 
paxw  bpHov  xal  pakSaxov  xal  tiytdop  ibvrop 


ramenta  et  lauri  folia  tusa  immittito  et  copiosa 
calida  frequenter  lavato.  Recens  vero  lotae  et 
fotae  os  uteri  specillo  stanneo  diducito,  simnl- 
que,  si  opus  fuerit,  dirigito,  initio  a  tenui  ducto, 
deinde  crassiore,  si  admiserit,  admoto,  quoad 
probe  habere  videatur.  Specillum  autem  emol¬ 
liente,  quodcumque  conducere  videbitur,  dis¬ 
soluto  et  liquido  reddito  intingito.  Specilla  vero 
posteriore  parte  cava  conficito,  deinde  parvulis 
lignis  oblongis  accommodatis  utitor.  Hoc  vero 
tempore  taedam  pinguissimam  in  tenuia  frustula 
dissectam  ex  vino  albo  dulci  quam  suavissimo 
decoctam  bibat  et  apii  quminique  Aethiopici 
semen  contusum  et  thus  probatissimum.  Ex 
hoc  moderata  quantitate  bibat  tot  diebus, 
quot  recte  habere  videbitur ,  et  catulinas  carnes 
pingues  percoctas  edat,  et  polypum  ex  vino 
dulcissimo  coctum  et  lusculum  bibat;  brassicam 
quoque  coctam,  vinumque  album  superbibat; 
ne  sitiat  et  bis  die  lavet;  cibis  vero  per  hoc 
tempus  abstineat.  Postea  si  per  stomachum  pro¬ 
cesserit  et  quandam  foras  purgationem  ostendes 
rit,  uno  aut  altero  die  de  potione  adhuc  ali¬ 
quantum  bibat ,  sed  a  specillorum  usu  desistito 
et  uterum  subdititiis  medicamentis  purgare  ten- 
tato.  Cui  vero  cum  stomachus  rectus  sit  et 
mollis  et  sanus  beneque  habeat  et  convenienti 
loco  situs  sit,  menses  nullo  modo  aut  paucio¬ 
res  et  longiore  tempore  apparent,  minimeque 
sani,  ubi  perscrutatus  fueris  quonam  morbo 
uterus  laboret  et  num  corpus  aliquid  conferat, 
inventa  causa  ex  qua  non  concipit,  convenien- 


—  668  — 


xaX&p  1%ovto<;  xai  iv  rip  Siovn  xEipUvou 
ra  ivi/a<jvia  fi)  '  Qalvsrai  vdfivav,  {j  iXda- 
mya  xai  Sii  vXslovop  xp6vou  xal >$  tya/fii, 
rijy  iioStrov  ivEvp&v  {jvnva  i%ouai  al  fiijrpai, 
jjy  te  xai  rb  ts&fta  %upL^iXXy\rai  ti,  O-eu- 
piiy  rb  alnov  'iivd  oteou  oO  xufcxsrai,  rijv 
lifsiv  voiisirBai  vporQipuv  'rb  Siov,  dp%6- 
fiEvop  1%  i<y%i>p&v,  bxap  dv  Soxty  xaipop  sl- 
yai,  teXsut&v  Si  '  ip  piaXOaxdrEpa,  'iup  dv 
Soxiip  xaXdp  £%eiv  xaBdpaiop  f/  rfrpyi  xai  b 
ar6/ia%ot;  xabsaravai.  "Hr  S'  ivb  'rou  (pap- 
jidxou  xai  ivi)  rou  vorou  ’  /ii)  rpo%aprfcriji , 
ptfSs  vivobrifp  %p6vov  rbv  pairpiov,  rouro  /aiv , 
vabaaaQai  rou  vbpaarop  ■  brav  Si  xaXdp  ixv 
rou  ivh  rav  fitfXiuv  ipyou,  fiaXBitpai  rbv 
<sr6[caxov  xai  vorfrai  bxap  '  ivaxavstrai  h 
bSbv  ’  rtp  Vpoatertp  iv6  te  tHv  Suputfr&v  xal 
"rav  paaXBdxr^plav.  'Oxbrav  Si  Soxitp  xa- 
Xdp  ?%£»  piaXBd^iop  xal  bupuljinop ,  vporn- 
telp  Qdpfiaxa  xdSapnv  voiisrBai  ryp  poljrptfp, 
eap  dv  Soxit)  xa\ ap  f%£/v,  ap%6/a£vop  ix 
poaXOaxuv  ip  laxupbrspa ,  rEXsurftv  Si  aunp 
ip  poaXBaxi  EiiiSea ■  ruv  yip  lexup&v  ra 
vXeItt a  IXxoi  rbv  rrb/aaxov  xal  sipysi  rou 
xaSEtrrdvai  ip  bpSbv  [ xal  byid  xaXdp  £%omis 
vpbp  Tijp  yovijp  rijv  uvoSoxvtv ]  xal  rv/v  [tj- 

m* 

"Hi/  Si  rip  yuyyj  Soxiy  rip  pi^rpap  uvb  vi  - 
laiXtfP  fislSXdipBai  ip  ri)v  xOtfnv,  XevtOveiv 
up  fidkiara  xal  lrxvalvEiv  vpbp  roiai  dXXotri. 


tem  curationem  adhibeto,  id  quod  necessarium 
est  obferens,  initio  a  validioribus,  prout  oppor¬ 
tunum  videbitur,  ducto  et  in  leviora  desinens, 
quoad  uterus  bene  a  purgatione  habere  et  sto¬ 
machus  ad  pristinum  statum  rediisse  videatur. 
Quodsi  a  medicamento  et  potione  non  proces¬ 
serit,  neque  si  moderato  tempore  biberit,  pri- 

specillorum  usu  bene  habuerit,  os  emollito  et 
ut  dehiscat  viamque  subdititio  praebeat,  per  me¬ 
dicamenta  tum  ad  suffitum ,  tum  ad  emolliendum 
accommodata  efficito.  Cum  autem  ex  emolli- 
tione  et  suffitu  bene  habere  videbitur  ,  per  sub- 
dititia  uteri  purgationem,  quoad  bene  habere 
videatur,  efficito  progressu  a  levibus  ad  vehe- 
mentiora  facto,  rursus  autem  in  levia  odorata 
desinens.  Medicamenta  enim  valentia  fere  sto¬ 
machum  exulcerant  et  quominus  recto  loco 
consistat  impediunt  et  uterum  siccum  reddunt. 


Si  vero  mulieri  uterus  ad  conceptum  ex  pin¬ 
guedine  offensus  esse  videatur,  eam  quam  ma¬ 
xime  extenuato  et  praeter  alia  gracilem  reddito. 


—  664  — 


"il/ni  Si  iapivif  xparlffryf  xufoiog-  6  S'  6.  Vernum  autem  tempus  ad  conceptum  prae- 

dvijp  fivi  1  peiwxiaOu ,  pySi  oivov  Xsuxbv  m-  stantissimum.  Vir  vero  minime  inebrietur,  neque 

vira,  dXX-  S>g  'IcyopiraTOv  xal  dxpy/Tiora-  vinum  album,  sed  valentissimum  et  meracius 
tov,  xal  ania  eneiaba  layppbTaTa,  xal  pij  bibat,  cibos  edat  valentissimos,  neque  calida 
SEppoXoOTsira ,  xal  xal  uyiatvira,  lavet,  viribus  valeat,  et  sanus  sit  et  cibis  ad 

xal  ciriav  dmyjiaba  r&v  pii  i-vp(pep6vTav  hanc  rem  minime  conducentibus  abstineat. 
tS  vp^ypari. 

*  'O xorav  Si  Soxiip  if  yuvij  ixxexabdp-  7.  Quando  vero  mulier  expurgata  videbitur 
6at  xal  rbv  cr6pa%ov  xaXdg  i%eiv  rijg  p<i-  et  uteri  stomachus  bene  habere,  caput  lavet  et 
rpyg,  Xovaciaba  xal  ap^&aba  ri/v  xeQaXijv  defricet  et  nullo  prorsus  medicamento  illinatur, 
xal  pi/  dXsiipdrtla  pySevt-  iveira  bSSviov  deinde  linteo  inodoro  loto- capillis  circumposito, 
dvoSpov  vepibilca  srepl  rdg  rpt%ag  sr£i rXvpi-  reticulo  nihil  olente  loto  deliget,  primum  sub- 
vov  1  xsxpuipdXcp  vsvXupivip  pySevbg  ‘b^ovrt  dito  linteo,  postea  galbano  ad  ignem  aut  solem 
xaraSijcai,  rt)  b&6viov  bvoSefaa  TpuTOv,  iret-  calefacto  et  probe  emollito  ad  stomachum  in 
ra  ’  dvavaoiaba  vpoaSspivvi  %aX[bdv>fV  vpbg  subdititio  apposito  quiescat.  Deinde  matutino 
rbv  sr6pa%ov,  Beppvjvasa  vpbg  vup  ij  vpbg  tempore  soluto  reticulo  et  linteo,  caput  olfa- 
ijXiov  xal  paXb&^ara  eu-  ivsira  rpu?  avo-  ciendum  alicui  praebeat  et  si.  probe  purgata 
Xhaara  ’rov  xexp60a Xov  xal  ’  rb  b$6viov,  'fuerit,  olet;  alioqui  non  olet.  Haec  autem 
b<r0paiv£a6ai  vapaayJ-TQ  rivi  iaurijg  ri/v  x£-  ieiuna  faciat.  Quodsi  ei,  quae  non  parit,  sub- 
(paXijv  xal  d^ei,  ijv  xakug  i%y  ripg  xabap-  dideris,  numquam  neque. purgata,  neque  aliter 
tttog-  ‘  el  Si  pvj,  obx  S^ei-  dairog  Si  raura  olebit;  neque  si  praegnanti  supposueris,  olebit. 
“  voiieiv.  ’’Hv  Si  pi)  "  TCxvoOacip  vpoabipg ,  Quae  vero  crebro  praegnans  est  et  facile  con- 
oiiSizore  oOre  xaSatpopivy,  obre  cLX-  cipit  et  bona  valetudine  fruitur,  si  etiam  non 

Xag-  obS'  jjv  xuoOoy  vpoebijjg,  obS'  "  ofirta  purgatae  subdideris,  ei  vertex  olebit,  alioqui 
b^tror  ijng  Si  xiifoxorai  voXXd  xal  dpixO-  non. 
ptnv  lari  xal  byiaiv£i,  ijv  vpotrbijjg  pij  xabif- 
pae,  hYlati  “abrfg  rijg  xopu0ijg,  cLXXag 
Si  ou. 

v/’.  "Orav  Si  yv&g  xaXag  i%£iv,  vapa,  8.  Cum  vero  bene  habere  cognoveris,  ad 
rbv  SLvSpa  xiXeue  Uvai ,  xal  ^  piv  yw^ Sat-  virum  adeat  iubeto.  :•  Et  mulier  quidem  cibis 
rog  lura,  b  S'aviip  abdpyxTOg,  0v%p<p  Si  abstineat,  vir  autem  minime  temulentus,  sed 
XsXoupivog  xal  epaxfipbog  Siria  bXtya  %6p-  frigida  lotus  et  qui  paucos  et  conferentes  cibos 


—  665  — 

Qopa-  Kai  i 'i  ywyi,  yvV  guXXa/Souca  rifu  in  convivio  sumpserit.  Quodsi  mulier  se  geni- 
voviiv  M  IXSira  rapa  riv  dvSpa  rou  trpd-  turam  concepisse  noverit,  primo  tempore  ne 
roo  %povov,  dXX'  i/<ru%a^ro-  yvdasrai  Si,  virum  adeat,  sed  quiescat.  Noscet  autem,  si 
jjy  1  o  /liv  dvyp  <p$j  d0timi ,  y/  Si  yuvij  ayvo^j  vir  se  emisisse  dixerit,  mulier  vero  propter 
imi  frportfTOt;.  "Hv  Si  droStp  rdXiv  ii  pt^-  siccitatem  ignoret.  Quodsi  rursus  eadem  die 
r/nf  rijv  yov*lv  TW  Wpis »  ’  Tal  Uterus  genituram  reddiderit ,  humida  erit,  quo 

typi/,  mi  Sjv  ytvyrai  uypyj,  auriq  puyvMu  casu  rursus  cum  viro  congrediatur,  quoad  con- 
7$  ivSpi  Sv  ^uXXdfStp.  cipiat. 

6'.  '  "AXX-p  Qeparety.  Tlupiijaap  ri  aupta  9.  Alia  curatio.  Post  fomentum  universo 
Uov,  xa$ijpai  dva  xai  x dra,  olra  ‘  Smov  corpori  adhibitum  sursum  et  deorsum  purgato , 
ydXct  pierariaap  truptyi/  rctp  ft<jrpaq  ‘  Si ’  deinde  lacte  asinino  postea  epoto,  uterum  du- 
xbXou,  S6o  fliv  *l/x£paq  oiipcp  yovaixstcp  tra-  obus  diebus  per  fistulam  urina  muliebri  putrida 
, rpQ  mi  '  vlrpov  iptfidXXeiv ,  rij  Si  rplrt)  nitro  immisso  foveto,  tertio  vero  urina  bubula. 
fioelip  oiipip-  rvji  Si  reraprip  xal  ripirrip  rpt-  Quarto  autem  et  quinto  die  foeniculi  semen 
■0ap  piapdBpov  arippta  xai  dxrijp  0uXXa  xai  tritum,  sambuci  folia,  laurum  et  cupressi  ra- 
Sd0!>p  xai  xvxapfocoo  rpfoptara ,  ’  i^ifaai  menta  aqua  affusa  decoquito.  Post  fomentum 
Uap  im%iaq'  Ss7  Si  /isto,  rp  ruptam  Xou-  vero  ubi  copiosa  calida  laverit,  statim  a  fo- 
mftivp  roXXip  Ssppttp  rpoarlBsaSat  ariap  mento  adipem  aromatibus  conditum  sub  noctem 
IjSvvTov  ix  Tfo>  Z!Upl*IG  bSSiip  xal  ip  v6xra-  subdere  oportet.  Postea  myrrham  stacten,  bu- 
p,em  Si  ajiCpvyv  araxrijy  xai .  (io&rupov  xal  tyrum ,  anserinum  adipem ,  cervi  medullam,  re- 
yflvbp  dXsitya  xai  IXdQou  ptvsXiv  xai  pyrU  sinam,  netopum;  haec. singula  aequis  portioni- 
niv  xai  virarov,  itsov:  bxdazou  i-vpt/xlipaq,  bus  commixtis  liquata,  ex  lana  Milesia  molli 
'Star^ap,  rpoazMvai  iv  tfpltp  ’  MyXyaiip  bene  carminata  in  subdititio  apponito.  Postea 
liaMaxip,  &p  siieiporazu  ■  ptsza  Si  amaro-  quinque  plumbeis'  penicillis  ad  octo  digitorum 
pouv  ri)v  /Ujrpifv  ptoXt(SSlolt!i  iXt/Xaapihotai  longitudinem  ductis  uterum  dilatato.  Primus 
ixzaSaxzCXoiai  rivzs'  t o  t purov  iaza  Xs-  tenuis  esto,  secundus  vero  crassior,  reliquique 
aror,  zo  Si  SeCzepov  zayfirepov,  xai  zdXXa  alter  altero  crassior.  Aperito  vero  per  quinque 
idnpov  Oaripou  zayjjzopov  dvaaroptouv  Si  dies  et  semper  ubi  lota  fuerit,  supponat,  et 


—  666  — 


xivre  i] pipas  •  dei  fi  Xouaapi: vp  xpoaTiU- 
sba  xal  avaSehba  ix  rijg  boQCog ,  &s  pii  ix- 
xlxrtp,  xal  &6eha  tS.  poXljSSta  alel  dvaripa, 
rb  Si  TeXevralov  Ssg  civarara-  ixviv  Si  dva- 
<STopCxstp ,  xpoabelvat  xabaprtxbv,  Tpltpag  xav- 
QaplSag  xivxe  xal  atxv&vvfg  paxpipg  trx6yyov 
xal  apOpvav  Taura  piXtrt  i(p6$  (popu^ag 
xal  xoi^aag  '  /iaXdvtov  elpitp  xareMt-ai  xtyv 
tou  dxpou-  ixena  elg  dXeiQa  (Sdt jvag  &g 
ijStGTOV  xpottklvat  •  xpijabat  Si  xabapTtxtp 
xal  To&rtp-  —  raCpou  xal  AlyCxnov 

vhpov  xal  opbpvtfv,  '  pifan  bXtycp  Sielg  ig 
bbbviov  Xexrbv  dvaSijffag  xal  &va  rb  bbbvtov 
xepiaXeltpag  xpoTTikvat  •  '  xptjtrbat  Si  xal 
(SovxpfaTt  %iiv  apOpvtp  xal  iXarypttp  %iiv  pi- 
hn  £060  xal  Tipat  xavOaphi  t;bv  tQ  iXa- 
.TtppUp  re  xal  rip  apOpvtp.  ’Esn)i/  Si  xabapbtp, 
Tpj  uitTepatp  XoCaag  xXOtsat  Tvjv  pijrptjv,  xu- 
ptvov  Albtoxtxbv  '  rphpag  xal  pehdvbtov  xal 
pv/Tlvt/v,  xal  dXetpa  xal  pdXt  xal  ohov  yXu- 
xbv  guppli-ag  xal  &va%Xrfvag‘  ix ijv  Si  xKb- 
trtpg,  SivaCT^nag  '  xeptievai  xeXebetv,  'bxagrb 
xXOapa  StacetpTat.  Xlpoabelvat  Si  xpixov  xal 
apOpvav  xal  XtfSavarbv  iv  (Saxei  hvitp  ptxo- 
Siav  i-tppbv  hov  exaaTOV,  i-uppjisyav  'yyvbg 
SLXet0a,  xeptypluv  rb  pdxog •  touto  Si  xpoa- 
ribivat  exrd  ppipag-  Ttp  Si  bySbtp  Suptpaai 
apbpvtpv  xal  S,tj0a\Tov  xal  xpibi/v,  ebStSei 
ciXetCpaTt  ’  xe0optfpiva  ixl  paXbaxbv  '  xup 
ixtfbaXiOv ,  bupiijv  Si  St'  abXou.  'Ext )v  Si 
bupti/aipg,  Ttp  boTepabp  TpZpai  xaCTOpog  bp- 
%iv,  otvov  Xeoxbv  xapa%£av  xal  pijXtp  dp- 
QtxXatrag  xal  elplcp  xaTeXtt-ag  xpoaMvat  ig 
vOxTa  ■  opbpou  Si  aveXopivtp  xal  StapaXa^a- 
pivtp  ha  5 rapit  Tbv  dvfpa  xal  ^uyxotptpBeha 


ne  decidant  ex  lumbis  deliget  et  penicillos  sem- 
per  altius  intrudat,  postremum  vero  quam  pe¬ 
nitissime.  Ubi  autem  aperuerit,  purgans  medi¬ 
camentum  subdito,  cantharidas  quinque  tritas 
et  cucurbitae  longae  interiorem  partem  spongi¬ 
osam  et  myrrham.  Haec  ex  meile  cocto  subacta 
et  in  glandem  efformata  lana  parte  summa  ex¬ 
cepta  convoluta,  deinde  oleo  suavissimo  intincta 
supponito.  Hoc  etiam  purgatorio  utendum:  fel 
tauri,  et  nitrum  Aegyptium  et  myrrham  modico 
meile  diluta  tenui  linteo  illigata  et  linteo  su¬ 
perna  parte  inuncto  supponito.  Utendum  etiam 
bupresti  cum  myrrha  et  elaterio  cum  meile 
cocto  et  cantharidibus  cum  elaterio  et  myrrha 
Postquam  vero  purgata  fuerit,  postridie  cnm 
laverit,  uterum  colluito.  Cuminum  Aethiopi¬ 
cum  tritum,  melanthium,  resinam,  oleum, mei 
et  vinum  dulce;  haec  mixta  et  tepefacta  collu¬ 
tione  adhibeto.  Ubi  autem  collueris,  eamque 
erexeris,  obambulare  iubeto,  quo  collutio  con¬ 
cutiatur.  Crocum,  myrrham,  thus,  singula  pari 
portione  sicca,  lineo  linteo  deligata  subdito  et 
ammixto  anserino  adipe  linteum  oblinito ,  quod 
per  dies  septem  supponito ;  octavo  vero  suffitum 
adhibeto  ex  myrrha,  bitumine  et  hordeo,  oleo 
odorato  subactis  et  in  lenem  ignem  coniectis 
per  fistulam  suffito.  At  postquam  suffitum  ad¬ 
hibueris,  postero  die  castoris  testem  ex  vino 
albo  affuso  tritum,  specillo  circumpositum  lana 
obvolutum ,  sub  noctem  supponito.  Quem  cum 
mane  subtraxeris,  et  emollita  fuerit,  ad  virum 
accedat  et  ubi  condormierit  quiescat,  sique  pruno 
non  conceperit,  rursus  subdito  virum  adeat.  At 
euntibus  mensibus  curationem  per  medicamenta 
auspicari  oportet,  desinentibus  vero  supposito 


irpe/isira'  xal  iav  pi)  ‘itrlrou  xptirou  xu- 
aSSig  rpoot>E(iivy  rapa,  rbv  StvSpa  iX- 
Siru.  ’A.p%Eo6ui  Si  xrf  QappaxsOovra , 
ireiSav  lAfy  r'a  xarapiijvia  ■  Xyybvru  v  Se 
^  tb  xuyrjpiov  •  T/mrts/tfytt»  guyxoipu- 
sSai-  rou  Si  xp6a6sv  %p6vov  pi)  Ira  Siaaov 
rou  ivSpbg. 

i'.  "Oruv  Si  {/  yuv ^  pi)  xutax>)rai  slaSuta 
xpbrspov  xvtaxsaOai ,  rou  dvSpbg  Si  ri)v  yo- 
vty  iaSi%avrai  ai  ptfrpai  ig  Savrkg,  dvdy- 
xi i  'xdry%u  Sioppouv  rv)v  yuvaixa  ai/r^v 
iylors  piv  ydp  iv  rijai  pS/rpipai  xuov  iyyl- 
yvETttr  rb  Si  xuov  rb  iv  rijai  pjrpyai  dxb 
Qupdrav  ytyvETai  •  xal  Sia.  Sv/  rouro  i/  yovi) 
rbv  ivSpbg,  '6rav  piayyrai,  oi>%  axrErat  rijg 
/iljrpw,  'ha  Sei  xjyvuaSar  rb  ydp  xOov 
ipaupoi,  Sbars  pi\  xpoa0ipEa&ai  •  riyyst 
yap  rb  xuov  xul  ajxsi  ri)v  yovtfv  SeI  ‘  Si 
r6  te  xuov  ixxabijpai  ruv  ptprpiav  xai  ro 
tyupa  [rd1  iv  tij  SeX06'1]  xaraarijoai,  'bxag 
rb  Xoixbv  (ii)  xakCnj  rijv  yovi)v  xpoa0ipsa6ai 
xal  xjymaSat-  ra%6vsiv  Si  %p)  ‘ixxaSal- 
povra  xplv  f)  xapabijvai  rb  xGov  iv  rijai  pj- 
rpipci.  KA Oaai  Si  %pi)  rdg  pijrpag  &Se- 
iItxeiov  ydXa  tyijaag  Sislg  Sia.  xptfaipv/g  dg 
A Exrordryg  xal  xaSapardrvfg,  ‘roOrcp  xA 6- 
%eiv,  xXvarijpa  ixirjSsiov  xoivjadpsvog-  rb 
(iiv  cLxpov  rou  xXuarijpog  Xeiov  tara,  of6v 
rsp  pjXyg  apyCpsov  xal  xap'  ’  aiirb  rsrpu- 
xjaba  '  dxoX slxov  bXtyov  rb  rpijpa-  Eivai 
Si  Se~i  xal  ’ &\\ag  ixrp^aiag,  —  SiaXsixiru 


ad  conceptura  faciente  medicamento  viro  con¬ 
dormiendum.  Ante  hoc  tempus  vero  ne  ad 


10.  Cttm  autem  mulier  antea  concipere  solita 
non  concipit,  viri  genituram  in  se  recipiente 
utero,  necesse  est  ut  mulier  eam  diluendo  per¬ 
dat.  Interdum  enim  pus  intra  uterum  gignitur, 
quod  ex  tuberculis  in  utero  subnatis  oritur. 
Eam  autem  ob  causam  viri  genitura  in  con¬ 
gressu  uterum  non  attingit,  quo  coalescere  pos¬ 
sit.  Pus  enim  eam  retundit,  ita  ut  adhaerescere 
non  possit.  Pus  enim  madefacit  genituram  et 
putrefacit.  Pus  igitur  ex  utero  expurgare  con¬ 
venit  et  tuberculum  componere,  [quod  in  utero 
inest,]  ne  in  posterum  impedimento  sit,  quo 
minus  genitura  admoveatur  et  concrescat.  Ce¬ 
leriter  igitur,  prius  quam  pus  in  utero  in  totum 
indurescat,  expurgare  oportet.  Uterus  vero  ad 
hunc  modum  colluendus:  —  lac  equinum  perco¬ 
ctum  per  tenuissimum  et  purissimum  lineum 
excussorium  transmissum  infundito,  idoneo  ad 
infundendum  instrumento  confecto.  Clysteris 
quidem  summa  pars  laevis  esto,  velut  specilli 
argentea,  supra  quam  interfecto  parvo  spatio 
foramen  perforetur.  Sint  autem  et  alia  fora¬ 
mina  hinc  et  illinc  aequaliter  inter  se  distantia 
ex  obliqua  clysteris  parte  singula  non  magna 


668  — 


1  Si  irov  ixdrrij  Mev  xai  Mev  ix  rou  xX a-  sed  angusta.  Clysteris  quidem  summus  apex 
yiou  rou  'xXurrypog,  —  xai  poij  pueydXag  solidus  esto,  at  reliquum  totum  cavum  velut 
dXXd  rrevdg-  rou  'Si  xXurrijpog  {/  fiiv  xo-  fistula,  cui  suis  femineae  vesica  probe  subacto 
puQy  rrepeij  erra ,  rb  Si  dXXo  xav  xoIXov  alliganda.  Ubi  eam  alligaris ,  infuso  in  vesicam 
irrui  dg  abXlrxog-  rporSijrai  Si  xCrnv  rubg  lacte,  in  foramina  tenue  linteum  immittito,  ne 
BtjXefyg,  Seipijrag  eS  pudXa-  ixt)v  Si  xporStf-  lao  effluat.  Postquam  impleveris,  vesicam  'alii- 
ripg,  iyxiai  rd  ydXa  ig  rifv  xOrnv ,  ig  rdg  gatam  mulieri  ipsi,  quam  lavaturus  es,  exbi- 
‘rpijnag  ivBelg  paxog  Xerryg  bB6v yg,  oxag  beto.  Illa  vero  detracto  obturamento  in  uterum 
/4i )  rb  ydXa  ixpey  •  ixeiSdv  Si  f  xX^ryg  ri\v  indat.  Noscet  autem  ipsa  ubi  indere  oporteat. 
xCrnv,  dx oSvjrat  xai  Souvai  rij  yuvaixi  ait-  Deinde  vesicam  manu  comprimito,  quoad  pus 
rij,  vjv  puiXXeig  xXC^eiv  ■  *  xelvtf  Si  it-eXoura  omne  foras  effluxerit.  Quod  manifestum  fiet, 
rb  '  (26rpia,  ig  rjv  po^rp^v  ivBirBa-  aiirvj  ubi  pus  non  amplius  cum  lacte  exierit.  Tunc 
Si  '  eiSjrei  bxou  Ser  ixeira  xii^eiv  rij  %eipi  enim  cum  amplius  nullum  inest,  desistere  opor- 
rjv  xOrrtv,  irr'  dv  rb  xuov  ixpuj  iS-u  '*&»•  tere  manifestum  est.  Ac  dein  postquam  modico 
SjXov  Si  rouro  "  irrai ,  ixdv  fiyxirt  iijfy  tempore  recreata  fuerit ,  cucurbitae  resiccatae 
rb  xuov  apua  r$  ydXaxrr  SjXov  ydp  6n  fundo  et  verticis  summo  resecto,  ita  ut  perfo- 
oitxin  iverrr  —  r 6re  oSv  XP*I  xaOerBar  ratum  sit,  simili  facto,  sed  crassitie  paulo  te- 
xai  fierd  rouro ,  "  ixjv  i im\pu%6ijj  bXiyov  nuiore  quam  pudendum  virile ,  vas  circumponito 
%p6vov,  ”  nxvdvtig  t-ytfg  xeQuxvtag  rbv  xuB-  vino  repletum.  Sit  autem  vinum  odoris  sua- 
fiiva  dxoxpirag  xai  rjg  xoputpijg  rb  dxpov,  vissimi  et  fragrantissimi  et  validissimum  et  ve- 
ittg  dv  rer pv\puivov  j,  bpuolov  xotjrag,  xdxog  tustissimum.  Deinde  lapidem  nigrum  canden¬ 
da  “Xexrbrepov  bXiyov,  dg  avSpbg  “aiSoiov,  tem  in  vinum  immittito.  Postea  cucurbitam  ex 
xepiBeivai  “  reuxog ,  oivou  IpuxXjrag  •  “  b  Si  aere  albo  circumponito ,  et  mulier  circum  cu- 
olivog  irrui  dvBorputag  dg  eitaSirrarog  xai  curbitae  glandem,  quam  paraverit  quemadmo- 
iryuporarog  xai  xaXaibrarog-  ixeira  XlBov  dum  convenit,  insideat.  Curandum  autem  ut 
fiiXava .  SiaQxvij  ififSdXXeiv  ig  rbv  oTvov  ■  xai  aeneam  et  externam  cucurbitam  duobus  digitis 
xepiBeivai  "  nxvdvyv  %aAjco£/  XeOxou-  xai  j  superet. 


iaQixaMMa  r{lv  ^Xatot  n jq 
cixu^e,  roi^rara  6*0/01'  iei'  bxaq  ii  iivepi- 
%ei  r> )v  yaXxijt  xal  IguOev  nxuiivift  '  i6o 
SaxrilXoit. 

m>.  "Orat  &>  r&tl  flkDfteu  i/  yuvti  r^v  yo- 
jiyj]/  M%ec6ai'>  vara  avdyx *  fiijttyya  ivi- 
xeQvxitai  r$  rr6pt,an  rUt  pit\rp  iot.  A  st  i 'i 
lo»  yaXxou  xal  %oXv\v  raiipou  xal  ’60ioq  ariap 
•guH/ut-ai  b/xou ,  elra  elpiov  Xafiivra  dva- 
ieijm  r.tpi  0ap/xdx(p  xal  iveXli-at  iq  666viov 
(Mcmvot ,  /xfriri  ’  bvo%phatra  xal  voiijirai 
t pMerot  Irot  iXafyt  rijv  ptey  fart/v  ■  e  ha 
vpocr iSitai  vpbq  rd  aliorn  tOxra  '6Xyt  •  uvrluj 
Se  xett rfer  ti )t  ii  ijfi&putiAQatpsMu  xal  Aou- 
frto  6epn$.,!lian  avi  ifxupiltm  uq.vXebrip- 
heira  it'  ijfxiptiq  vpoerMcQu,  '  indetpfq  ii 
mxrbq  tycupeMtt'  peri,  ii  gwiero. 

t/}'.  ‘”AAA*  Sepavefy.  Upaetou  rav.06X- 
kut  Xa(Z6tr a  vX\ ]6oq,  Sote  rijv..%eipx  eu 
1/ivXfrai,  ifi(Sa\etv  iq  iyyem  xal  ivi%iai 
Waroq  voro B  xordXaq  ’A mxiq  rirtxapaq- 
xal  vpojZpit-atra  ivvia  i/pipaq  vlteiv  iiidvat 
kipaq  inia  i )pipaq  vijari,  XoMapcitip ,  i6o 
xvdiouq  ryq  tlfiipyq  ‘rou  dvd  rou  vpaaiou 
olvou  yXuxioq  Xeuxou  hov  plcyovra •  '6rav  'ii 
rpiraitj  $  vivoura,  vuprfrOu  xatefou  (pOXXom 
ivi  vup  ivifiaWoura  inia  ipxipaq  xal  pera 
rtjt  vupfyt  \ouir6u,  xal  oiira  vimt  ai>nq 


11.  Ubi  vero  mulier  genituram  excipere  non 
potest,  membranam  uteri  osculo  adnatam  esse 
omnino  necesse  est.  Aeris  autem  florem,  fel 
tauri  et  serpentis  adipem  una  miscere  oportet; 
deinde  medicamento  lana  excepto  et  linteo  bys¬ 
sino  .involuto,  linteo  meile  sublito  glandem  oli¬ 
vae  maximae  crassitudine  conficito;  mox  per 
totam  noctem  in  pudendum  subdito.  Supina 
autem  iaceat  et  per  diem  auferat  et  quam  plu¬ 
rimo  myrti  decocto  calido  lavet  Postea  vero 
interdiu  apponat,  sed  singulis  noctibus  auferat ; 
dein  cum  viro  congrediatur. 

12.  Curatio  alia.  Foliorum  marrubii  plenae 

bilis  heminis  quatuor  Atticis  affusis.  Ex  eo 
novem  diebus  macerato  per  alios  novem  dies 
ieiunae  et  lotae  singulis  diebus  duos  cyathos 
bibendos  dato  passi  albi  aequali  portione  ad¬ 
mixta.  Tribus  elapsis  diebus  immissis  in  ignem 
cicutae  foliis  per  novem  dies  suffiatur  et  post 
suffitum  lavet  atque  rursus  de  eo  bibat.  Post 
suffitum  tribus  diebus  adhibitum  marrubium 
ipsum  tenuiter  tritum  bis  die  tribus  subdat, 


—  670  — 


roOruv  Irav  Si  r dg  rpelg  nenupiy/aivtf 
rpoariQirSa  rov  npaciou  aiirov  rerpi/opiivov 
kefov  Slg  rijg  ijfiipvfq,  ini  rpeiq  iifiipxt !j 
kivb^arr  iv  keiifv  rerpipepeiv^v  iv  pJXtrt  'Ar- 
nxcp  Slg  rijg  itfUpqq'  npo(Spe%ia6a  Si  iv  ohou 
Xevxou  %ol  xai  InnopcapaSpov  xal  fiapctOpov 
ftYa.  xal  SgtSbg  ug  niordn/g  Sfyi  xal  ipeu- 
BeSdvou  reraprifpobpiov  xal  /aapaBpov  anippia 
xai  neptarepeavog  pl^ai  noXXai-  npojipe%i- 
a6u  Si  ijpipug  pa )  iXdctra  ruv  ivvia  ■  nlvetv 
Si  peerd  raura,  XovrapJvyv  x ara  xeQaXijq, 
xorOXyv  rijg  i 'ifiipyg  axptfrov  '  rov  (Spe%opt.i- 
vov  iv  rip  Xovrpip  iovaav,  xal  pera  raura 
xaraxXiMaav  ix$ep/ialveiv  iuurifv  xal  npo- 
artfets&af  ivrevBev  Sia  rplryq  pierd  rb  no- 
rbv  rb  ix  rijg  %okijg  Slg  rijg  fifiipyg  ini 
{/ ftipag  ii;.  '  "Ore  Si  poiXXet  ijSy  '  npomivai 
xakug  xaBccpcriog  e%ov<ru,  uocxuapoov  06XXa 
xal  fiZag  ava^iaaaa  iv  itSari,  nuptato 
roOromi  &g  Bepftordrom  ini  rpeiq  vjpvipaq  ig 
vuxra  xal  koueaptivtf  napd  rov  olvSpa  'Ira. 
M era  Si  raOrifv  rifv  nvpiymv  xal  iXd0ov 
‘alSoiov  ailou  vnobv peijaai,  xal  in’  oJvov  Xeu- 
xbv  xexpiffeivov  imijuav ,  ini  rpeig  vifiipag 
SiSbvai  nlvetv  xal  brav  '  biSlvy  ,  StSbvat  nlvetv 
xal  yap  iixvrbxtov  rovro. 

.  ty’.  S  "AXXy  Bepanefy.  XoXi/v  raOpou  dva- 
Xiaai  xai  isrvnryphfv  M>p Mpr  iXd0ov  Si.xi- 
pag  xaraxaCaag  rpfyat  Xetov  xal  igvpopd^aq 
fiaXavlotq  %pijc6ai.  —  ’"1Lrepov  Bepanevnxbv . 
Kiipuvov  iv  ohip  fiikavt  e0j<sag,  rpltpaq  Xetov 


aut  mercunalem  tenuiter  tritam  ex  meile  Attico 
bis  die.  Praemacerentur  autem  in  congio  vini 
albi  hippomarathri  et  foeniculi  radix,  taedae 
quam  pinguissimae  rami,  rubiae  quadrans,  foe- 
niculi  semen  et  verbenae  radices  multae,  eaque 
non  minus  quam  novem  diebus  macerentur. 
Post  haec  autem  capite  loto  meri  illius  macerati 
heminam  per  diem  in  balneo  bibat  posteaque 
reclinata  ipsa  se  calefaciat.  Indeque  post  potum 
tertio  quoque  die  quod  ex  felle  componitur  bis 
die  ad  dies  sex  supponito.  Cum  vero  iam  probe 
purgata  ad  virum  accedere  velit  ,  hyoscyami  fo¬ 
liis  et  radicibus  in  aqua  decoctis  maxime  cali¬ 
dis  tribus  diebus  ad  noctem  foveatur  et  post 
balneum  virum  adeat  Post  hoc  fomentum  etiam 
eervi  pudendum  siccum  suffitu  adhibeto  atque 
ex  vino  albo  aqua  temperato  derasum  per  tri¬ 
duum  potui  exhibeto;  cumque  partus  dolores 
detinuerint  propinato ,  quippe  partum  hoc  ac- 


18.  Alia  curatio.  Fel  tauri  et  alumen  Me¬ 
lium  fervefacito,  cervi  vero  cornu  ustum  tenui¬ 
ter  terito,  his  commixtis  in  glandulas  paratis 
utitor.  —  Aliud  quod  curat.  Cuminum  ex  vino 
nigro  decoctum  tenuiter  tritum,  in  glandem 


—  671 


irotijrai  xal  £g  vOxra  xpoatelvai  ■  confectum  ad  noctem  subdito.  Post  haec  autem 
iicra  te  raura  xaraxaCaag  rpOya  ohov  Aeu-  vini  albi  faecem  urito,  ubi  usseris  quod  in  faece 
mu,  t6  Asar rirarov  rijg  rpuybg ,  ixetSdv  est  tenuissimum,  penna  auferto,  deinde  linteo 
xaraxtCs tpg,  atpaipteiv  irrepti ,  breira  ig  illigatum  sub  noctem  supponito  et  porrum  co- 
bttfvioii  dxoiijcag  rpoa&etvai  ig  vCxra  xal  ctum  edat.  Post  haec  autem  tragium  tritum  et 
rp&sa  e(pSd  loMrw  pierd  te  rovro  rpd-  meile  subactum  sub  noctem  supponat.  Deinde 
yiov  rpi&uv  xal  piihn  Steig  rporOehai  ig  tragii  fructum  tritum  vino  albo  dilutum,  taedae 
mxra  •  pierd.  te  rpaylou  xapxbv  keiov  rpl-  scobe  adiecta,  potui  exhibeto.  Postea  origanum 
tyttg,  ohtp  Aawcp  teelg,  SijiSa  £?ri£6av  tetevai  altero  quoque  die  suffitu  admoveto ,  sicque  ad 
rlmr  pierd  te  iplyavov  ted  tevript/g  foro-  virum  accedat. 
ju/ufjv  xal  olira  rrpbg  riv  dvSpa  Ira. 

ii'.  '  "AAAy  (lepareiip  ixl  yvvaixa  pii)  Su-  14.  Curatio  alia  mulieris,  quae  parere  nequit. 
ya/ih ypv.  rexelv.  "Hv  yvvaixa  pii\  fvvapih t)V  Si  mulierem,  quae  parere  non  potest,  puerpe- 
rexeiv  roxijeaaav  iteLipg  xoiijdat,  trx£ijvda6ai  ram  reddere  voles,  ex  mensibus  spectare  opor- 
XP>l  £v  rotri  empiyvioitrt  elre  ypktiStpg,  e’ire  tet,  num  biliosa  numve  pituitosa  fuerit.  Utrum 
QXey/iuT&tyg  efy  • '  yvticei  te  rtivte  or6repov  autem  ex  bis  potius  fuerit,  nosces,  si  cum  men- 
pidLLov  —  ^idpipiov  vrofiaXdv  A eirrvpv  xal  ses  eunt,  substrata  tenui  et  sicca  arena  in  sole 
Ipt/pi/v,  '6rav  rd  in/i^vta  ‘yiyvtprat,  iv  sanguinis  aliquid  affuderis.  Et  si  quidem  bili- 
ijA/ij)  ixi%iat  roi i  aipiarog ■  xal  l)v  piev  %o-  osa  fuerit,  sanguis  in  arena  siccatus  pallidus 
AiSi tyg  jj,  Ixl  rip  lpdfi/icp  ^paiv6pievov  rit  redditur;  sin  pituitosa,  velut  mucus;  Horum 
dlpia  %\updv  yly  verat ■  f)v  te  (pLeypiardtyg  utrumlibet  acciderit,  ventrem,  sive  sursum, 
'f,  ofov  ‘  pi6%a.  T oirav  6x6repov  dv  f,  xa-  sive  deorsum  tibi  opus  esse  videatur,  purgato. 
typos  ri/v  xoMtpv ,  i)v  rs  dva  tjv  re  xdra  Deinde  intermissis  aliquot  diebus  uterum  pur- 
tex %  <ro/  ieiciai,  ixetra  Siafaxbv  v/piipag  gato. 
rmg  rdg  dtrripag  xaSaCpetv. 

”Hv  ir)/p6repov  rh  ar6pia  ruv  barepiav  Si  humidius  uteri  os  fuerit,  acria  subdito, 
rpeariMvai  rd  Sptpiia,  oxag  dtf%6£v  xal  ut  morsu  et  inflammatione  durum  efficiatur.  . 

.  0A eypiipvav  oxtypov  ylyvvprat. 

te’.  "Hv  te  yvvi)  pivp  ‘  xvpiartg  rd  &So$ev,  16.  Locus  integer  non  est. 
pufte  xvfcxtprat  'ford  rav  vrrepiav ,  pitpte 
arSpl  pilayes&at  SOvtprat,  dAA’  iixvtitratp  '  re 
xal  amrt)j,  piiXm  pii^ag  ohov  iy%£ea6a  ig 


—  672  — 


ra  aiiota  xai  apibpvav  bvro(luiu^<sba-  ig  Si 
rifv  Upyv  fbakavovg  Tpoarlberbai ,  lalayovca 
%yvbg  dkeiCpa  mi  sha  lyyfiv  ig  rb  dtiotov. 
elra  mi  xk Cfetv  Skaiov  '  pikiri  hov  fil^ag. 

/?'.  ”Hv  ai  ftljrpai  yuvaixi  ic%vubCm  xai 
rwtffivyrat  rb  rrbpia  aiiriuv  xai  gupepiepibxy 
xai  ra  in^via  piv\  Qatvyrai,  fiyii  xuttrxv/- 
rai,  dkkd  vrvperbg  kafifSdvy  fiakbaxbg,  xai 
biCivai  ipt,xforaei  is  rag-  it-6ag  xai  ri\v  ve(- 
aipav  yarripa ,  —  vj  fi  vouaog  yiyverdi 
ftakitrra,  'brav  rt  r&v  iv  abrjj  '  iiaQSapij , 
ytyverai  ii  xai  ix  r6xou,  —  raOryv  %pii 
koOetv  6ep/itp  xai  xupiijv  brav  ii  kekou[iivv/ 
mi  vrerupitj/iiv^  %,  rij  fi^kip  dveupOvat  rb 
<sr o/aa  ribv  /iyrpiav  xai  vrpoarMvai  apbpvav 
rptijvavra  xai  ver&vrou  rb  iaov  i}  pbpov  ’  p6- 
iivov  iv  pdxei,  xai  pe6ki(3iov  vrpocrMvai 
xorfeavra  &g  (Sakavov  xara^Oovra  xai  xa- 
raketyeiv  (Sobg  '  %okijj ,  xai  yvdxrei  iv  ria- 
capn  v/pcipaig  rag  dybvoug  •  xai  "  vruptdv  xai 
QappaxeOav. 

i£'.  "Hv  ii  ra%vvbq  srapd  (p6nv,  oiix  fa%si 
iv  yatrrpl •  rb  ykp  iTivrkoov  ixixetfievov  vca- 
%b  xai  iroukb  dromi^ei  rb  erbpca  ribv  fitf- 
rpiav  mi  rijv  yovi)V  oii  ii%ovrai.  TaCryv 
Xpbl  kevrrOvavra  cpdppeaxov  srii rat  xdrco  xai 
i rpbg  rag  baripag  rpoabeivai  8  xabatpet  re 
xai  Quaav  ifivroiiei. 

ivj'.  "Hr  rb  rripea  rav  fujrpiav  rxkifpbv 
yivv/rai,  >)  b  ab%iiv,  r$  iaxrOky  yvdrerai 
spabovaa,  xfyv  vrpbg  rb  la%lov  dvrear  pa/aiii- 
vai  iam.  "O rav  obrag  tyjp ,  fiij  vrporCpipeiv 


16.  Si  mulieri  uterus  gracilis  reddatur,  eius- 
que  os  exasperetur  et  conniveat,  neque  menses 
ipsi  compareant,  neque  concipiat,  verum  febris 
lenta  invadat,  et  dolores  in  lumbos  et  imum 
ventrem  incidant,  —  qui  morbus .  maxime  ori¬ 
tur,  cum  quid  intus  corruptum  fuerit,  et  ex 
partu  etiam  fit,  —  hanc  calida  lavare  et  fovere 
oportet.  Post  balneum  autem  et  fotum  specillo 
os  uteri  dilatato,  et  myrrham  tritam  cum  pari 
portione  netopi  in  subdititio  apponat  aut  oleum 
rosaceum  in  linteo  et  plumbum  adinstar  glandis 
radendo  efformatum  felle  bubulo  illitum  suppo¬ 
nat  et  intra  quatuor  dies  infoecundas  cogno¬ 
sces.  Fomentum  etiam  et  medicamentum  pur¬ 
gans  exhibendum. 


17.  Quodsi  praeter  naturam  crassa  evaserit, 
non  concipit.  Omentum  enim  crassum  et  co¬ 
piosum  superincumbens  os  uteri  comprimit, 
neque  genituram  recipit.  Huic  extenuatae  me¬ 
dicamentum  deorsum  purgans  propinare  oportet 
et  ad  uterum  quod  purgat  et  flatum  inducit  in 
subdititio  apponere. 

18.  Si  uteri  os  durum  reddatur,  aut  cervix, 
ex  digiti  contactu  dignoscet  (obstetrix)  et  si  in 
coxendicfem  uterus  obversus  fuerit.  Cum  sic  se 
habuerit,  acre  nihil  adhibendum.  Si  enim  os 


—  678  — 


mSiv  SpipcS-  y'at  ^k£,<7V  rb  ari/ia  rSv 
forepiav,  Zrav  q>Xey  palv^ ,  '  rb  a-d/acrav 
xtvSms  droxov  yev&Bat  ■  aX}>.ci  xpocrWeaOaL 
l  pcj  Sdxvet,  i<p’  &v  QXiypta  xabalperat. 

. . Irav  yuvaixl  rct  xarapcjvia  yi- 

qnu  xal  rapiXSip ,  rpHra-fU»  %p i)  xetpuX^ 
Mhtjpcci,  Ixeira  IXXelSopbai,  Ij  v  re 
Ijy  re  Slg  V  P*ra  minatu  TUpn/rjpiov 
Mraaxeudcag  rb  Ix  ryg  <r»£%'  ”6rav  SI 
reroi^kov  f,  ly%tag  ^«  l%Tw  b&Xaccav 
**)  rpdca  tft(3aXi>v  imSetvai  rbv  aiiXbv  rijg 
mx6>ii,  xal  yrepiaXefyai  cryX5>  cbg  (SeXrlaru, 
hap  pc^t  Siaxviiy  elra  Sia.  t?%oivor6vou  StQpov 
t&v  rerpay&vav  ’  Stdyeiv  rbv  aCiXb v ,  '6xag 
i», ail-ei  Mo  SaxrCXoug  rou  rbvou  •  slra  bro- 
rnlsiv  cLvdpafy  xal  ree;  xaSiSpag  (pvXasmv, 
'brav  re  xaOifyrai  xal  bxbrav  avfaryrai , 
hae  pej  xaraxauSij,  dXXa  xabl^eiv  in  ipu- 
Xpou  ibvrog  rou  rupuprypiou  xal  piv/  avtera- 
cilai  sag  cc  v  xarai//U%6j  6  adX6g •  iirl  M  rij 
ruphp  rjv  Siarpi/Si/v  '6n  rXeforov  rijg  ippUptpg 
‘  pUpog  TOikabai.  Kai  rij  peiv  roiaOry  crupty 
‘  Iri  -ichre  jpdpag  xpjaSai-  %pijr6ai  Se  xal 
ini  r$>v  crpdaav,  rav  axop6Sav-  crupiav  Si 
'aiiruv  Siapiipv  xarax&iyag  ig  rjv  GdXucaav 
ipc^aXdv.  Mera  Se  rag  XoiTcig  rdv  vppie-' 
piati  abrij  rij  SaXdaaiji  pabvt)  xuprfixSo  xal 
foug  ’rp bg  dvSpa  pju )  crpocfy  Iv  rdiry  rij 


uteri  exulceratum  fuerit,  cum  inflammatione  la- 
borarit,  periculum  est  ne  prorsus  sterilis  evadat. 
Verum  ea  supponenda,  quae  minime  mordeant 
et  ex  quibus  pituita  purgetur. 

. cum  mulieri  menses  contigerint  et 

praeterierint,  primum  quidem  caput  purgare 
oportet,  deinde  bis  vel  semel,  prout  opus  vi¬ 
debitur,  veratrum  exhibere,  postea  fomentum 
administrare,  vase  ad  fomentum  recipiendum 
ex  cucurbita  parato.  Quo  confecto  in  amplum 
vas,  iylvov  appellant,  aquam  marinam  infunde 
et  porra  iniicito,  tum  cucurbitae  fistulam  impo¬ 
nito  et  luto  quam  optimo,  ne  quid  transspiret, 
circum  obducito.  Deinde  per  sellam  ex  iunceo 
fune  nexam  quadrangularem,  fistulam  transmit¬ 
tito,  ut  duobus  digitis  iuncum  expansum  superet. 
Mox  prunis  accensis  substratis,  in  desidendo 
observet,  ne  cum  desidat  aut  exsurgat  combu¬ 
ratur,  sed  vase,  quo  fomentum  excipitur,  ad¬ 
huc  frigido  desideat,  neque  exsurgat  donec  fistula 
refrixerit.  In  hoc  autem  fomento  maximam/diei 
partem  commorandum.  Atque  eiusmodi  quidem 
fomento  quinque  diebus  utendum;  utendum 
etiam  alliis  pro  porris,  quae  in  suffitu  adhibeto, 
eorum  fasciculo  contuso  in  aquam  marinam  im¬ 
misso.  At  reliquis  postea  diebus  ipsa  aqua 


marina  sola  foveatur  et  caveat  ne  per  totum 
curationis  tempus  ad  virum  accedat.  Cum  vero 


kparefy.  T  >)v  rsXeurafyv  Si  xuplejv,  'irav 
piiXXipg  d0iivai  rijg  bepaxelyg,  tsxuXdxiov 
'ire  ve&rarov  dvaayltsag,  apapedrav  xavro- 
Saxoov  iri  ebaSerrdrav  xal  laxopordruv  xi- 
■0ag,  ra  ivroailSia  i^eXuv ,  ipexXijri u,  xal 
'  trdi-ai  ore  pidXirra ,  f  uX<j0ia  Si  Cur oielg  ig 
rbv  iyjvov  ivbelg  rb  sxuXdxiov,  'olvou  Sig 
eiuSerrdrou  iTt%iai  xal  '  xupiav  Sia  rou 
abXou  xxr  'a  Sivapuv  'iXtfv  r ijv  fyftiifav  xal 
bpdv  d  Siit  rou  rripoarog  Soxiet  b^etv  r&v 
dpapodrav  reflem  ykp  oi  r/iuxpbv  &  igiX,- 
X yjsiv  t#  6s pareuopeivip.  Xlporieroin  Si 
%pio,  —  xpixou  'irov  SLv  (S oOXiji,  xal  rpeip- 
n\g  iaov  Sio  xudpeoug  xal  'dXag  a u%vbv  xa- 
pdpurye  xpbg  r aura  rexpeaepipoevog ,  xal 
raipou  xoXyg  'irov  Sio  xudpeoug  ■  !jv  Si  xpv/- 
uripcp  (SoiXiQ  xpfoiai,  iXacrov  pekyetv  rijg 
XoXijg  ■  Ijv  d’  laxuporipip ,  xXiov  •  raura  rpi- 
tpag  Xua  xal  fiiXtrog  xapatrrdt-ag ,  r p1(Se 
dXP‘g  &v  ffoi  rpi[S6ftevov  yhe/rai,  liare  Sa- 
xriXtov  expediar  -  'iatp  S1  dv  xXeiova  xpbvov 
rpiPyg,  roaoOnp  t-ypirepov  xal  yXmxpire- 
pov  xal  '  fkiXnov  itrrai.  Hoiijrag  Si  xaxi- 
repov  fj  [idXavov  xal  rb  SLxpov  bt-b  ix  rou 
poiaou  xaxirepov,  ixeira  Si  dyofievov  oxcog 
xpbg  rijv  Cidriptfv  x porre 8% ,  ig  rouro  Ipaxvi- 
%ov  t;uXP)0ia  bptydvou  Sio  xorfrag  Xela • 
irra  Si  i^aSdxruXa-  eTra  xariXtgov  ra 
i-uX^0ix  dpltp  &>g  peaXQaxur drcp-  i-xeira  dva- 
Qev  fSdfi/ian  xdrfXiijov  Xexrtpxal  bxepexira 
rb  fid/apea  'irov  rirrapag  SaxriXoug  rtiv  i-u- 


curationem  missam  facere  voles,  hunc  postre¬ 
mum  fotum  adhibeto.  Catulum  recentissimum 
dissectum  exemptis  intestinis  aromatis  fragran- 
tissimis  et  validissimis  contusis  impleto  et  quam 
maxime  refercito.  Subditis  autem  lignis  catulo 
in  vas  imposito  vinum  odoratissimum  affundito 
et  per  fistulam  fomentum  adhibeto  quoad  ma¬ 
xime  fieri  poterit  per  totum  diem  ac  videto 
num  odor  aromatum  per  os  spirare  videatur. 
Non  enim  exiguum  est  ei,  quae  curatur,  ad 
conceptum  argumentum.  Subdititiis  vero  glan¬ 
dulis  his  utitor ;  —  croci  quantum  voles,  myr- 
rhae  duarum  fabarum  quantitatem  j  salem  plu¬ 
rimum  horum  habita  ratione  permisceto  et  fel 
taurinum  duarum  fabarum  quantitate.  Quodsi 
mitiore  uti  voles,  fellis  minus,  si  vero  valen- 
tiore,  plus  permisceto.  Haec  tenuiter  trita  meile 
instillato  terito,  quoad  quod  teritur  tale  evadat, 
ut  pastillum  efformare  possis.  Quo  vero  plus 
triveris,  eo  siccius,  glutinosius  et  melius  evadet. 
Quo  crassiore  quam  glans  sit  reddito  et  summa 
parte  acuto  et  medio  crassiore ,  deinde  ita  ducto 
in  uterum  subdatur;  in  hoc  duos  origani  sur¬ 
culos  laeves  redditos  infigito,  qui  sex  digitos 
longitudine  aequent.  Mox  lana  mollissima  sur¬ 
culos  convolvito,  deinde  superiore  parte  filo 
tenui  obducito,  ita  ut  filum  surculos  fere  qua- 
tuor  digitorum  longitudine  excedat.  Ubi  autem 
sese  perfuderit,  et  mundam  reddiderit,  quam 
maxime  possit  ipsi  uteri  ori  subdat,  substrato 
coxis  linteo  et  per  totam  noctem  suppositum 


—  676  — 


tyQlw.  Tlpo<7%eapi£v>j  Si  xai  xadapjv  hau-  maneat.  Haec  autem  purgatio  aquosa  erit.  Po- 
rijv  xotjeaaa  '6n  podkitrra  xpoeUeda  xpbp  stridie  ubi  surrexerit,  lavet,  neque  eo  die  supra 
abro  rb  arbpoa,  jdxop  i/xoPakko/eivtf  itxb  fomentum  desideat,  libi  fotu  adhibito  ex  eo 
rd  «rf  vCxra  xpoexeieBu-  favea  surrexerit,  ceratum  a  primo  inde  die  quam 
St  aiirvi  j  xddapatp  itSar&Syp-  rij  Seurepaitp  optime  paratum  sit,  cui  potissimum  cervi  me- 
S' ivxcr ira  '  koue dedat  xai  iri  rijv  xupitfv  dullam,  sin  minus,  anserinum  adipem  ammi- 
pil  xadietp  rabrt)  rij  ijfoipt).  'Oxorctv  Si  ru-  sceto.  'Cumque  a  fotu  surrexerit,  singulis  diebus, 
pitjrcu  xai  avaerj  ixb  rjp  xupfyg,  xyparvi  ubi  se  perfuderit,  et  mundam  se  reddiderit, 
fora  xexoitiptAvtf  dxo  rijp  xp&ryp  i 'i/xiptiP  dp  cum  cubitum  itura  sit,  cerato  uterum  illinat. 
xaMervi  xai  i-ufi/aiijat  /xdktera  fiiv  ikd-  Atque  eadem  quidem  omnia  suppositoriis,  felle 
Qov  [UieMv  •  ei  Se  pcv),  %>/vbp  er riap  •  xai  brav  dempto,  commisceto,  origanum  autem  tenuissime 
avaerij  dxo  rijp  xupfyp,  'x poe%eapivii  xai  tritum  ad  glandem  permisceto,  quam  suppo- 
xadaptpi  iaurijv  xotjeaea  ip  rijv  ‘  xoir ip/  rij  nat.  —  Aliud.  Reliqua  quidem  eadem  eodem- 
xtjparj  dkeityira  rvjv  i/eripyv  exaeryg  v/pii-  que  modo  praeparata,  pro  origano  vero  absin- 
W  xai  rd  poiv  ahha  rai/rd  xdvra  ijOpt,-  thio  ammixto,  subdito.  —  Aliud.  Melanthium 
pueye  rotet  xpoedirotet >  ‘  ixrbp  rijp  %oki jp-  ex  tritico  delectum  tenuiter  tritum  probeque 
bptydvov  Se  rpifSav  dg  ketordrifv  {• Cftfiteye  meile  permixtum  in  pilam  formatum  supponat. 
Ip  rjt  (Sdkavov  xai  ‘  xpoertdieda.  —  *  "AAAo.  Pebres  excitat  et  tumorem  pudendi  et  valde 
Ta  j ab  dkka  raitrd  xai  rbv  aitrbv  rp6xov  mordax  hoc  est  —  Aliud.  Mei  et  veratri  nigri 
xexotti/iiva,  ’  dvri  Si  rijp  bprydvou  diplvdtov  tenues  radices  contusas  decoquito.  Hoc  si  co- 
i-upopij-ap  xpoerMvat.  —  ‘  ”AAAo.  'Ex  rdv  piosum  fuerit,  valde  mordax  erit  et  praeterea 
xuptiv  ixki^ap  rb  /lekdvdtov,  rphjvag  re  ketov  hoc  etiam  febrem  excitat.  —  Aliud.  Ad  eundem 
le%vpup  xai  fiAfo  xapupiiijaq  xai  ’  eQatpoet-  modum  melli  cocto  elaterii  quantum  potione 
Sip  xotjeap,  xpoerMvat  •  xuperoitp  i/axotiet  una  satis  sit  admixtum  decoquito  et  glandem 
xai  rb  dpdpov  oiSeitv  xotiet  xai  St/xnxbv  confectam  eodem  modo  subdendam  dato.  Hoc 
te%vpup  rouro.  —  ”  "AAAo.  Mi  ai  etpjeap  xai  etiam  febrem  excitat  et  sanguinem  educit;  non- 
ikke/i6pou  xbtpap  rou  ptikavop  rb  kexrbv,  nulla  vero  etiam  sanguinem  et  pelliculas  edu- 
ijv  xkiov,  le%updp  Svjxnxbv  ierat-  ien  Si  eunt.  Sin  autem  volueris,  etiam  dracontium 
xvperCtSeq  xai  rouro.  —  " ”AAAo.  Tov  aitrbv  derasum,  quod  mite  est,  cum  meile  cocto  aut 
rpbxov  iijtjeap  poiki^  “  ijufipolijap  re  ikarvj-  crudo  permisceto  et  in  pilam  gallae  magnae 
piou  'oeov  x6etv  itpetv  xai  xotjeap  (iakdviov  quantitate  conficito.  Conare  autem  ut  naturae 


—  676  — 

rfo  aiirdv  rp6rov  StSivai  xpoarlbeubai  ■  x ai  obtemperes  ad  mulieris  habitum  et  vires  respi- 
rouro  xvperiSSeq,  cLyei  Si  xai  ‘alput,  hia  ciendo.  Horum  enim  non  datur  pondus,  sed 
Si  toOtuv  xai  Siphara.  '  E!  Si  (SoCXoio  xai  ex  his  ipsis  coniectura  facta  totius  corporis  et 
rb  SpaxbiiTiov  %6av,  —  een  Si  irpyi), —  h  capitis  purgationes,  medicationes,  uteri  fotus  et 
pifari  i(p6cp  !j  Cifiip,  xai  touto  cQaipoeiSiq  subdititiorum  appositiones  ad  usum  accommo- 
xoiieiv,  bxbcov  xyxlSa  paeydX yv*  UeipUSi  dato.  Haec  tibi  sunt  veluti  elementa.  Horum 
< puaixii ;  elvai  Tpbq  Tijg  avbp&xou  r^v.  Sijtv  autem  curatio  cuique  peculiaris  est.  Et  quod- 
xai  ri)V  ia%i/v  '  bpiav  toOtuv  ySp  oi/Seig  cumque  horum  non  feceris ,  semper  in  fotu 
•  9r«tp6t  '-iart,  dAA’  j£  aOrav  toOtuv  te-  perseverandum;  hic  enim  emollit  et  saniosos 
x/iaip6pievoq  8  Aoo  tou  tr&fourog,  xeQatfg  xa-  humores  educit.  Ubi  vero  ab  hac  curatione 
SdpoiTi,  QappaxEtym ,  xai  arvpfyvt  rfq  uart-  cessaris,  his,  quae  secundum  naturam  sunt, 
pvpg  xai  arpocbiromi  xpyaOar  oroi%eid  Si  coi  deficientibus  sanguinem  ex  brachio  detrahere 
raura  icn  ■  ij  Si  bepaccel-^  toOtuv  lari  iv  oportet,  —  si  quidem  valida  fuerit  ex  utroque, 
pcipsi'  exdcrou  xai  ori  &v  '  pii)  iroiijq  toO-  sin  debilior  ex  altero  satis  est.  Quanam  autem 
tuv,  alsi  'iri  ryq  ‘  rupiifg  Siarpi/iiTU-  aOrv/  victus  ratione  in  his  curationibus  utendum  sit, 
ydp  icn  ij  /xaMaccouca  xai  uyoucu  roi/q  alias  a  me  declaratum  est.  —  Suffitum  autem 
i%Spag.  "Orav  Si  xaTaxaOcy  rijq  beparelipg,  si  adhibere  voles,  lolium  de  tritico  lectum  te- 
A yybvrav  rui/  xard  QOciv,  %p^  uTpoa  dcpai-  nuiter  molitum  igne  e  sarmentis  mollissima  ex- 
pietv  &ro  Tijq'%£ip6g'  ijv  puiv  ic%uy,  an'  citato,  deinde  in  catinum  coniectum  in  ollam 
dpetporipuv  tuv  fSpayiovuv ,  Ijv  Si  acSeve-  dimidiati  sextarii  imponito  et  .  linteis  mollibus 
aripy  aro  tou  iripou  ’  dr6%pvj.  Aiahip  circumpositis,  quo  molliter  desideat,  eam  quam 
Si  oftji  '  ypijcOat  Sei  iv  Tijjci  beparebpci  r ab-  maxime  diductis  cruribus  ollae  insidere  iubeto. 
TipTi  eri  pubi  pcoi  SeSlji-urai.  'Trobupuijv  S' ei  Haec  curatio  si  tibi  quidem  satis  esse  videatur, 
(SoOXei ,  rag  '  dlpag  ix  tui/  rupu v  ixi.i£aq ,  quadrimestri  spatio  adhibeatur.  Sin  minus,  haec 
aXicaq  Aesrrd ,  xai  xi^fLarivov  rup  roi^cag  respicito  ac  ne  quo  tempore  curatur  ad  virum 
8ti  piaMax&Tarov ,  ireira  ipt,(Sa\iPv  iq  rpu-  accedat.  Sub  his  curationibus  ieiunae  taedam 
/3Ai'ov  hSeg  ig  ijpu'exTOv  xai  pdxea  r epibeig  ex  aqua  maceratam  cyathi  mensura  exhibeto  et 
ha  fiaXBaxS/q  xubipTai,  xabl^ecbat  ai/rvjv  ne-  fistulam  stanneam  continenter  habeat.  —  Um- 
XeOeiv  iri  rip  ippoiixTip  '&ti  padhcra  Stdyou-  bilicos  Veneris  ex  aqua  decoctos  sale  et  cumino 
<r av  rd  cxiXea.  'H  Si  beparehp  Ijv  poiv  ixavf  simul  incocto,  tepidum  sorbendum  dato.  Lati 
sui  (palvyrat  iv  TETpaftijvcp-  ei  Si  pt,ij ,  r pbg  foeminas,  parvi  vero  et  conniventes  mares  pro- 
raura  cxirrou  xai  bxug  r pbg  cLvSpa  pt,%  rp6c-  creare  videntur. 
eici  iv  $  bepareOerai  %povcp.  ’Ev  Si  ripci 


fawi retyn  SiSbvai  S 'aiSa  kv  SSart  xarafipk- 
xw‘v<j<rn,  2a-o  v  xbaSov,  xal  ry/v  xaecirept- 
wiv  fuv£%6?  k%eiv.  AiSbvai  Sk  xoruXyfSbvag 
t„  Mari  tipw,  aXap,  xOfitvov  t-uvtyuv  %Xte- 
dy  poQetv.  AI  xXareTai  6y/XCyovoi  Soxouei 
rfwf,  ai  Sk  epuxpal  xal  ’  ^uppOovcai,  ap- 
sevbyovoi. 

id'.  ‘'Zyxutfriipiov  &xpo v.  M eXavUou  yu - 
nnt  SiSbvai  kv  ohtp  pckXavt  erpuQvip. 

x'.  T uvalxa  vtyv  koveav  /S6o<;  kpudpbg  8>%Xei 
xal  i m/iu>esMfiiv>l ,  xeQaXyjv  xadaipofihif , 
tfXe(boropi,oufi£vii ,  ol/Skv  S>(peXe7r0'  kSbxei  Sk 
•toCt6  oi  ain ov  elvai  Here  fiij  ^uXXapefM- 
nir  ‘kSiSouv  Sk  abr^j  &cxaXa6ou  rcbv  pi^av 
iv  ohtp  -Xeux$  axe^eefikvav  vcpeA  xal  ‘  vepo 
Sekvou,  8  re  ^6op  kraOearo  xal  ol>  /SpaSkug 
ixOt/t ts-  krexe  Hpaev  rb  xpapea  ’  Xeux6%pag , 
ebtrapxog. 

xa'.  VQtpitfMff.  M Chis  Sk  xu^etOQ  r 6Se 
alnov  kr^v  aroXXCiv  r&v  km^viav  Ibvrav 
yovffv  bXlyyv  xal  voa&Sea  %uXXa[$aei,  o  b  n 
xby/ea  Wayevkg  ytyverai,  jjr  Sk  yaerk/p  7rX</- 
l os/«,  Siexep  xuoOey/p-  xivelrai  S' oiiSev  kv  ry 
yaerpl,  obSk  y&Xa  kyyty  verat ,  eQpiyp  Sk 
'robq  rirdobg,  xal  S6o  '°erea,  sroXXaxii;  Sk 
mi  rpla,  oilrag  k%ei.  Kal  Hjv  pekv  pila  acip% 
yivyrai ,  if  yvvi\  aTbXXurat  •  oi>  y&p  aitf  rk 
icri  vrepiyevkebai-  jjv  Sk  vroXXal,  pyymJrat 
abri/j  xara  rb  alStilov  afpea.  re  ttoXA  xal  eap- 


19.  Ad  conceptum  summe  faciens.  Melan¬ 
thium  mulieri  ex  vino  nigro  acerbo  exhibeto. 

20.  Mulierem  iuvenculam  fluor  muliebris  ru¬ 
ber  infestabat  et  medicamento  sumpto,  capite 
purgato,  vena  secta,  nihil  proficiebat.  Haec  au¬ 
tem  ei  causa  esse  videbatur  ne  conciperet.  Ei 
autem  radicum  aspalathi  decoctum  ex  vino  albo 
mane  et  ante  coenam  exhibebam,  fluorque  ces¬ 
savit  et  non  longe  postea  concepit  et  marem 
peperit.  Erat  autem  corporis  colore  candicante 
et  bene  habito. 

21.  De  mola.  Molae  conceptus  haec  causa 
est:  ubi  copiosis  fluentibus  mensibus  paucam 
et  morbosam  genituram  conceperit,  genuinus 
foetus  minime  gignitur,  sed  venter  non  secus j 
ac  gravidae  plenus  est,  nihil  vero  in  eo  move¬ 
tur,  neque  lac  in  mammis  innascitur,  sed  hae 
turgent.  Haec  biennium ,  saepe  etiam  triennium 
sic  se  habet.  Et,  si  una  quidem  caro  fuerit, 
mulier,  cum  superesse  non  possit,  perit,  sin 
multae,  ei  per  pudendum  erumpit  sanguis  co¬ 
piosus  et  carnosus,  sique  moderate  accidit,  ser- 


—  678  — 


jtti j,  fero  | S6ou  akouaa  axbkkurai,  To  pti v 
vin/pia  roioOr6v  itrrr  xphetrbat  Si  rip 
vthppiipeari  xal  'bm  1  oii  xtvetreu  iv  rij  yatsrpi- 
rb  pciv  ycip  dprev  rplpufvov,  rb  Si  ye  6ijku 
rerpd/Jttpvov  rijv  xivyetv  %%sr  itr^v  oSv  rou 
%p6vou  xapekbbvrog  p-vj  xivijrat,  Sykovbm 
tout6  iarr  rb  Si  n  rexpifotov  ptiya ,  iv 
roicrc  mrboitst  yotka  oltx  £yy!y  verat.  Tctur-fj 
ptdktrra  piiv  lijtvbar  ei  Si  pif,  Tpeembvra 
‘lijtr&ai.  Kal  xpura  piv  Kupiijrut  ri)v  yuvatxa 
'bkov  rb  acbfia,  isretra  xara  rv/v  iSpyv  xkO- 
rat  8  rat;  SiaxxQalpqrai  ■  ’  irovki)  ykp  foug 
xkCtrag  xtvyceiag  otv  rb  ’ip(ipuov  rb  Soxiov 
eivat  StxOeppavOeleyg  rtjg  yuvatxbg  i>vrb  roO 
Qappdxov.  Kkb^etv  Si  xal  rdg  ptjrpag., 
bxag  aipta  &, yctyyg-  ijv  Si  pii,  vrpoaUrottsi 
Xp!jr6ai  roln  Stnb  rijg  fiourpijtTriog  &gle%u- 
pordrotn,  xal  vrvjriaxetv  ro  Sixrapvov  rb  K ptf- 
rtxbv  iv  ohtp-  el  Si  /ei),  xal  rbv  xatsrbpetov 
bpyjv  xal  brnrOev  r ixiit/v  trpoc(idkkeiv  irpbg 
robg  xeveuvag  xal  Stipat pietv  'brt  vrkeitsrov- 
xpbtsfiakke  Si  Zrt  pdktcrra  ■  rexpatpbpevog 
rpbg  rdg  pijrpag. 

xfi'.  K ab&ptsiog  'brav  ;fuj  ylyvyrat ,  ijv  re 
ix  rbxou,  ijv  re  xal  dkkag.  AatSa  ug  mo- 
rartfti  xdtpavra  ketrrijv  epetv  iv  ohtp  kevxtp 
xal  ‘xpyeSai  &g  rptttl  xudSottn.  ”H  ykuxo- 
eiSyg  xbxxot  rirtsapeg ,  xvptvou  Albtomxou 
sptxpbv,  xal  ceeiktog  vrkiov ,  xal  xeSptSeg-  ijv 
Si  rviypol  ean,  xarropog  rptxpbv.—  ”Hv  Si 


hoc  tempore  non  movetur,  hio  sane  m 
est.  Cuius  rei  magnum  hoc  est  indicium, 
in  mammis  lac  non  innascitur.  Hanc  no 
rare  praestat;  sin  facias,  praedicens  (mc 
vix  curabilem  esse)  curato.  Ac  primo  qi 
mulierem  toto  corpore  foveto,  deinde  per  s 
ut  perpurgetur  infusum  immittito.  Frec 
enim  collutione,  concalefacta  a  medica; 
muliere  id,  quod  foetus  esse  putatur  ,  fo 
commoveris.  Quin  etiam  uterum,  quo  s; 
nem  educas,  eluito.  Alioqui  supposititi 
bupresti  quam  valentissimis  utendum  et 
mnus  Creticus  ex  vmo  propinandus,  sin  i 
castoris  testis.  Et  postea  ad  lateris  inani 
cucurbitulam  admoveto ,  plurimumque  i 
hito,  admoveto  autem  quam  maxime  ac 
rum  coniectura  (de  eius  situ)  facta. 


22.  Purgationis  curatio,  cum  sive  ex  partu, 
sive  alias  non  procedit.  Taedam  pinguissi¬ 
mam  tenuiter  contusam  ex  vino  albo  coquito 
et  fere  tribus  utitor  cyathis.  Aut  paeoniae 
grana  quatuor,  cumini  Aethiopici  parum,  et 
seseli  copiosum,  et  cedri  baccae;  sin  suffoca¬ 
tiones  adfuerint,  castorii  parum.  At  si  ex  partu, 


h  t6xou  f&6dp<tW  yiyvofihw  pierplvpg  * 
yasrvip  /&*,  3  Kal  Waa  droxexkeiapiivy, 
M\  Mov&Sw  ytyvtfTM,  re  gbv  r upsrQ, 
«„  Te  dveu  ruperat,  drot  ffXttpopiovtvpg  ripx- 
rrav  pApW  rbmog  >j  oeetkiog ,  %  dkko u  nvbg 
r&v  ebuSluv  SlSovai  xal  rljyavov  iv  oh icp 
p,m&.  "Hv  Si  fi)  'fhMqrtu  '  rteiv,  rpbg  rifv 
tfp, jf  SLkeipepJux  roitei v,  otov  ex  %okijg  rau- 
petyg  xal  fiikirog  xal  vlrpou.  —  "Hv  S'  ix 
'  iutQSopijg  x&Qapaig  bSuvASipg  %  xcii  t&v  eia- 
giw  SiSoptivav  pafSiv  uraxotip,  xal  ruperou 
Uvrog,  yakaxrog  alyelou  Sto  xortkag  u$£- 
4,8»,  elra  ^vyfihrog  rijv  ‘ypytv  dcpeXelv 
'xxl  SitfSijoag  pxektxp^rou  8<rov  rplrov  piipog 
jj,1£ui,  '6xag  ykvxtrepov  ierat  ■  rteiv  Si  r plg 
yljsrtv.  "Hv  Si  fiif  ralnprat  vp  IShvy,  /itpSe 
i )  xotkh)  broxapfaip ,  ig  ripv  Selhpv  iv  <xxd- 
0j 1  ig  beppibv  bSap  iyxaOtedra-  'brav  Se  Sta- 
ruptyQfy,  itjavaerfoavTa  xkt^eiv  iv  ohtp  aii- 
tsrvppq  peikavt  Siefg  xal  ISart  &ra£-  iXalou 
ij/iiou  rb  liSap  *  %k iep$  xkt^eiv  xal  imxot- 
VMty™. 

xy'.  ‘Xlpbokrov  ierepiav,  ij-v  ^upipoepotxtfi 
!j  tsxhppbv  %  rb  erbpoa.  Ztxov  keuxbv  ixxa- 
typag  xal  1  vir pov  AlyOrrtov  rb  xaOaptirarov 
pli-ag  kelov  rerpipepoivov  rpbcderov  roiyjaai 
kov  '  xyxlSa  pii/  pxeyaXvpv  fv  elplcp  poaMaxip- 
i;  Iptvov  potpov  ’  ipofidipaea  rpocUata,  ijv 
re  rpetg,  ijv  re  rkelovag  ippotpag  Soxttp-  ru- 
ffyeig  piera  touto  i-upoQipet  eb&Sei-  poerd 
Si  piakllxx6v  ti  Sei  rpoertUvat,  8  n  l%apo- 


moderata  purgatione  contingente,  venter  ma¬ 
neat,  aut  etiam  ex  flatu  concluso  dolor  excite¬ 
tur,  vel  cum  febre,  vel  citra  febrem,  succi 
scammoniae  potionis  quintam  partem,  aut  se¬ 
seli,  aut  aliud  quoddam  ex  odoratis  et  rutam 
ex  vino  albo  praebeto.  Quodsi  bibere  nolit, 
medicamentum  ad  sedem  illinendum  conficito, 
quale  est  ex  felle  tauri,  meile  et  nitro.  Si  vero 
ex  foetus  corruptione  purgatio  dolorem  adferat, 
neque  exhibitis  odoratis  cedat,  et  febris  adsit, 
lactis  caprini  heminas  duas  decoquito,  deinde 
eo  refrigerato  quod  in  Summo  pingue  concrevit 
detrahito,  percolato  aquae  mulsae  trientem,  quo 
dulcius  evadat,  admisceto.  Ter  autem  ieiunae 
bibendum.  Quodsi  dolor  non  sedetur,  neque 
venter  subducatur,  sub  vesperum  in  calidae 
solium  desideat.  Post  fotum  surgere  iussam 
colluito . 


23.  Quod  utero  subditur,  si  os  clausum  aut 
durum  fuerit.  Ficum  albam  perpurgatam  et 
nitrum  Aegyptium  purissimum  tenuissime  tri¬ 
tum  admixtum  in  pessum  subdititium  gallae 
non  magnae  magnitudine  effingito,  quem  ex 
lana  molli  unguento  imbuta  tribus  vel  pluri¬ 
bus,  ut  visum  fuerit,  diebus  supponat.  Post 
hoc  fomentum  ex  odoratis  confert,  deinde  vero 
molli  aliquo  subdititio  opus  est,  quod  potissi- 


—  680  — 


etita  &%ei  pahrra  ■  pera  ii  '  hvtifyxsnp ,  uram  saniosa  educat.  Postea 

Jjv  j|i  cimh ) ,  ptiptp  poitvtp  ypycOai  iv  bOovtcp  . '  '  '  ' 

ip  ttfiipyv  xai  '  vOxra.  —  'Exi  tou  aCiTOu . —  Ad  ;,jem  pej 

Xotyv  ruOpou  'xal  &\xp  Uva^irai  xal  ‘Qeiov  taurinum  et  salem  fervefacito,  sulphur  tenuis- 
Aefov  sra paplryeiv,  —  xoifoap  rp6rpaxpov,  sime  tritum  ammisceto,  in  oblongum,  [longitu- 
[pyxop  &p  piyap  erupijv,]  0lkbv  rpornOimt  dine  quali  magni  nuclei,]  efformato  et  nudum 
ixl  ibo  \\pipap  xal  vb> irap  xpbp  abrap  rhp  ad  dies  duas  et  noctes  in  uterum  ipsum  indito 

itripof  erafov  hvb^asriv  pera  rouro,  in-  ao  rursus  mercurialem,  postea . 

Tarreiv  rpbpvav  dxpyrov  pl^ap,  iielvai  'flo-  . . . 

iivcp  cLxptp  xal  <pbpcp  Iplvcp  iia%plet7$at  rb  . 

ar6pa  i>p  irararu.  —  "AAAo.  "lptv  eb&iea  . —  Aliud.  Iridem  odoratam 

x6ipxp  xal  iiar^rap  %opls,  xuripov  foov  xxl  tundito  et  seorsim  cribrato,  cyperi  parem  mo- 

Ixpaypa  Iron  paylia  olvtp  av6o  epty  iietvat  dum . 

eTrx  akeipparaiep  roiieiv  xai  ip  orkijvap 
akekpxp  pijxop  reribapljp  ip.  rpixpijv  fflirutia 
ivbeip  bxap  pii )  xapxmii ip,  rporUaba. 

xi'.  "Hv  ii  ekxaUaxn  ai  pijrpai,  i)  rptf-  24.  Si  vero  uterus  exulceratus  fuerit,  aut 


%vv8ij  rd  orbpa,  I)  in rd  xpoaU rov  iy%8titn, 
iv  eiplcp.  ‘xpfoat  rriap  xxl  jS6ii m  akeTipat 
xxl  xypov  opixpbv. 

xe'.  "Orav  h%ovca  in  yarrpl  iia06etpy 
rd  ip/ipuov  pv\naipv  xxl  ix0ipetv  ip  rikop 
pii  ibvtjrai,  xal  kenrrvj  erapa  06tnv  ’y ivyrat, 
%pij  xaM\pavra  rkp  brripap  xal  abrijv  Qap- 
paxebravra  xayjbveiv ,  ob  yap  iuvijrerai  ix- 
0ipeiv  ip  rikop  far'.  Hv  iccur^v  re  ti,vuk&(iifi 
xai  ai  brripat  ‘  le%6<Tu<ri. 


os  exasperatum ,  aut  ex  subdititio  corrosus  ute¬ 
rus,  adipe  lana  excepto  linito ;  et  rosaceo  un¬ 
guento  et  pauca  cera  inungito. 

25.  Cum  praegnans  foetum  menstruum  cor¬ 
rumpit,  neque  ad  extremum  perferre  potest, 
et  praeter  naturam  extenuatur ,  uterum  purgare 
eamque  medicamento  purgante  curare  oportet 
ac  dein  crassam  reddere.  Neque  enim  ad  ex¬ 
tremum  perferre  poterit,  nisi  ante  vires  rece¬ 
perit  atque  uterus  validior  fuerit. 


in  fcptri u  latere  Jtpievta  vel  mmpositum  cum  hoe  sim-  i 


—  681  — 


xs'.  "Hv  St  xvfaxttTai  /aiv,  Sia06etpy  Si 
fapn  t a  xaiila  [k  axpifSSig  tov  ah tov  %p6- 
J»  xal  fHjre  ^repov,-  (tyP  iierspov]  xal 
roCro  xdfy  Slg  i)  Tplg,  [xark  rahrk,  Jj  xai 
tUlma  %p6vov  ysyov6Ta  xark  t6v  ahrhv 
rpixov  tovtov  iia06efpfi ,  Ta&n/s]  al  fiijrpai 
ohx  ixiiiSSasiv  ixl  to  /ai^ov  tov.  xaiilov  iv 
xi/rtfci  uhgavo/xtvov  [xal  hxepfiaXXovTOg  ix 
tov  iiptjvov  i)  pTpi/itjvou  ig  rd  xXiov]  iAAa 
rd  /civ  ahl-erai,  al  Si  pavjTpai  ohiiv  ixiii- 
S6aer  Sia  ii)  tovto  Sia06e(povai  al  xoXXal 
i;  rbv  ahrov  %p6vov.  Tahriji  XP*I  xXOoai  Ttjv 
pfprpijv  xal  Sia0voijaai  ag  /taXicra  xpoa- 
Utoksi  Tolcie-  —  Tijg  tnxv&vyg  tv/v  Ivts- 
pi&vyv  xSipavra  iiaaijaai  xal  <slX0iov  iXlyov 
xapaputjai,  dXlya  iv  xXslovi  xal  xaOe06or£pcp 
Tip  /iiXtrr  tovto  xepixXdaat  xepl  fitfXyv, 
xoiiovxa  to  x&x°1  Zoov  /iiXXei  xapaSSS-a- 
ciai  6  ,irr6/ia%oe  Tijg  fi^rpyg  xal  uaai  x6p- 
pa,  iag  &v  xep^‘.  ig  rd  itsu  Tijg  fiijTpyfg- 
OTai i  Si  .  kxOTaxijj  t6  0dppaaxov,  igeXsIv  tv/v 
/itjXyv  xal  xctXiv  o  lira  to  iXarf/piov  xal  Tijg 
xoXoxvvSISog  Tijg  kypfyg  xoitav  hrnah Tag 
mptxlpsp.  xpoonhtvai.  ’E t6i£tu  ii  tovtov  rdv 
Xf6vov  ux6poia  &g  xXeiiTa  xal  xavXbv  aiX- 
Qlav  xal  Tijj  HXXy  SialTip  xpijirOa ,  bxofy  av 
piXXip  0voav  i fixoiij aai  poaXiTTa  iv  Tijj  xoi- 
Xlfi.  UpooTiSioha  ii  [to  xpiaierov]  Sia  Tp(- 
rtfg  i ifitpyg,  iag  civ  Soxty  xaXug  2%£;i/- 
hiare  ii  xal  Sia  xX elovof-  t6  ii  oXov 
faug  S.v  xpoalv/Tar  rkg  ii  fiexat-h  v\p£pag 
ftaXfaxoTa  xpfofai-  "Orav  Si  xaraerij <ryg 
nloi  [iaX6axT)fploiai  to  <TT6foa  Tijg  fi^Tpyg, 


26.  Si  vero  praegnans  quidem  fuerit,  sed 
foetus  bimestres  corrumpat ,  idque  vel  bis,  vel 
ter  accidat,  uterus  cum  foetus  in  eo  augetur 
in  maiorem  molem  non  excrescit;  sed  foetus 
quidem  mole  augetur,  uterus  vero  nihil  quid¬ 
quam  excrescit;  eamque  ob  causam  multae 
eodem  tempore  foetum  corrumpunt.  Huic  ute¬ 
rum  colluere  et  per  subdititia  haec  quam  ma¬ 
xime  inflare  uterum  oportet.  Colocynthidis  me¬ 
dullam  interiorem  contusam  et  cribratam  et  la¬ 
seris  modicum,  pauciora  cum  ampliore  meile 
et  magis  cocto  misceto.  Hoc  ea  crassitudine  red¬ 
dito  quam  os  uteri  admittere  queat,  specillum 
obductum  penitius,  donec  ad  internam  uteri 
partem  penetrarit,  protrudito.  Medicamento  col- 
liquato  specillum  educito,  rursus  elaterium  sic 
paratum  et  ex  colocynthide  silvestri  confectum 
medicamentum  velut  prius  subdito.  Eo  vero 
tempore  allium  quam  plurimum  comedat  et 
laseris  caulem  reliquaque  victus  ratione  utatur, 
quae  flatum  maxime  in  ventre  excitare  possit. 
Tertio  autem  quoque  die,  quoad  bene  habere 
videatur,  subdititium  apponatur,  interdum  etiam 
ex  maiore  intervallo;  ad  summum  vero  uti  lu- 
bens  admiserit.  Atque  intermediis  diebus  mol¬ 
libus  utatur.  Cum  vero  per  emollientia  os  uteri 
suae  integritati  restitueris,  mensesque  compa- 
ruerint,  pauca  interposita  mora, ‘ubi  iam  sicca 
fuerit,  cum  viro  congrediatur. 


—  682  — 


'  Qavilj  re  ri.  irifitjvia,  iripietvara ,  'irav 
piyvfoiw  rCp  avipl. 

v!Q.  Tloiietv  ii  (pScai/  8i/  rj?  '  8rai/ 

fioOXip,  axopHou  piiiXu^av  xal  iri v  inAip/ou 
rapapuyvivat  rpig  rk  rpiriera. 

xy'.  Kal  vjng  civ  pii/  iOvyrai  iiareXetv  roig 
iixa  fiijvag  xioutra ,  aXXa  iiatpielptp  xal  rouro 
ruexy  rXeovdxig,  raOryg  '  rag  po^rpag  xa- 
Oalpeiv  liiap  xal  air^v  (pappiaxeieiv ,  fixag 
uiap  xxOxtpyrai. 

x6‘.  ”Hi/  ii  xari%ousa  rijv  yoi^i'  pii )  xu- 
isxtprai,  —  ra  inpiijvia  rXeia  ytyverai  rou 
rporijxovrog  xal  uypirepa,  Sxrre  ro  aro  rijg 
yuvaixig  /a)  ^uXXapifidveaiai  rpig  rt)v  ri- 
xvanv  rtfv  re  rou  ctvipig  yovi/v  inouaav 
iia(p6e!perSar  ytyverai  ii  rou  re  rdpiarog 
xal  r&v  piqrpiav  voreivrosv.  'AXXa  iet  rairyi 
xarurepixa  iiiivai  iiaXetrovra  xal  rupiav 
'6Xov  ri  crapia  xal  rag  fitjrpag  it-ei  xal  6a- 
X *  fiiipoug  iiarOpoug  ififixXivra-  ipi- 
fiaXXeiv  ii  1  £g  ro  rupfypia  xuraptraou  rpt- 
epiara  xal  idQvqg  <f>6XXa  xiipag  yXapyg 
xal  roXuxvfpiou  <p6XXa  •  rupiav  ii  oxorov 
av  ioxiip  xaipog  elvai  %pivov  pier  a  ii  ‘ rouro 
ixXouatia  xal  8% ei  iviipeiv  A asrou  rptrpiara 
xal  piiivov  xal  roXvxvtjpiou  ra  (pOXXa'  iri 
reXeurijg  ii  iupeidv  (pX6piou  (puXXa  xdipag 
xal  A arou  rptapiara  •  ipirpoaiev  ii,  rplv 
ixXoCeaeOai ,  iupiiijrai  VfiOpvy  xal  ’  Xi/Zavurip 


27.  In  utero  autem  cum  flatum  excitare  voles, 
allii  caput  unicum  et  laseris  succum  ad  subdi- 
titia  admisceto. 

28.  Ao  si  quae  concepit  ad  decem  menses 
perdurare  nequeat,  sed  foetum  corrumpat,  id- 
que  ei  plerumque  accidat,  huic  ex  utero  aquas 
purgato,  eique  medicamenta,  quibus  ipsa  aqua 
purgetur,  exhibeto. 

29.  At  si  quae  genituram  continet  non  con¬ 
cipit,  menses  copiosiores  et  humidiores  quam 
conveniat  defluunt,  ut  proinde  quod  a  muliere 
prodit  ad  liberorum  procreationem  non  conci¬ 
piatur  et  viri  genitura  accedens  corrumpatur; 
quod  fit  tum  corpore  tum  utero  male  affecto. 
Verum  huic  deorsum  medicamenta  purgantia 
per  intervalla  exhibere  et  totum  corpus  ute¬ 
rumque  aceto  et  aqua  marina  fovere  oportet, 
lapidibus  ignitis  immissis.  In  fomentum  autem 
coniicienda  cupressi  ramenta  et  lauri  viridis  folia 
contusa  et  polycnemi  folia.  Adhibendum  au¬ 
tem  fomentum  quamdiu  opportunum  esse  vi¬ 
deatur,  post  quod  lavet.  Et  aceto  loti  ramenta 
incoquito  et  rosaceum  et  polycnemi  folia.  Ad 
extremum  autem  suffitum  ex  verbasci  foliis  con¬ 
tusis  et  loti  ramentis  admoveto.  Antea  vero 
prius  quam  lavet  suffitus  ex  myrrha  et  thure 
adhibendus,  tritis  utriusque  aequis  partibus  et 


—  683  — 


Tt(Us  fow  ixaripou  xal  fiupatm/g  xal  S6- 
<w  0tfAA*  ivaplgag,.  xal  izitiaU «/  izl 
LtAfcxov  6ufuav  veoruptyrov  iovtrav'  Sig 
fjjt  ifflipW  xal  ryg  Bu/iii/atog  Barepov  Aou- 
fofa  xal  rbv  ttt6put%ov  xaSiarcivai  ig  ri/v 
tpyafyv  0Oaiv  xal  xv  igapxiouaa  f,  zpicBev 
rolrrav  zdvrav  T&pimv  rv/v  iv  vf  yeipl  0Xi- 
|8«  rjj  ipiarepij  xal  oura  raAAos  roiieiv. 
*Hk  ‘.Si  b  piv  <rr6/ia%og  olirag  i%V,  ™  S' 
iri/iijvia  >)>  fy,  ij  0^aOpag  i J  iri  rouXar- 
tov,  ‘rpdg  zXelova  x&Bapnv  rpizeaBai  rpog 
roiffi  fXkmt  cizaai  xal  ’  oiira  BepazeOeiv , 
xal  rpocriBivai ,  vjv  Siy,  xxi  ix.riiv  zpoa- 
Mruv  toBeiv  xal  Bupuav  Xal.  t-ypalmv. 

K.  "Hv  Si  yvvi/  ixnrp&axy  i&ixovaa  xal 
fivi  UX j)  ixjSaXXeiv ,  zupoi/g  ze0puypt,ivoug 
xal  xarekyXett/jiivovg  xal  ara0lSa  xexopifiiinjv 
Asrei )v  /isXrxpljTcp  yXuxepip  '  Sielg,  iXaiou 
r/uxpbv  rapayiav  ytjprri  ’  rlvsiv  SiSivai  ■  /ae¬ 
rii  pa0avou  arip/ia  rptyaca  xal  6% og 
xal  yyptbg  ariap  ‘‘ /allatra  iaBiiru,  xal  zpoa- 
ritigfa  S&0vyg  06\\a  rptfiouaa ■  /aera  Si 
mira  iplyavov  xal  yXi/yyua  xal  &X 0irov 
iv.  iSan  imraaaoma  Sd0vt/g  06XXa  xexo/a- 

/iiva  xal  prerptfi/iiva  Ae/rt . 

x6/ipii  rapapugag  xal  Stelg  USari ,  ziveiv  Si- 
Sivai.  —  ’  "AAAo.  "Oiog  ariap  xal  yi/vog 
a\ei0a  xal  /eiXt  ig  raiird  /tlgag  xal  rptipag 
hXeixro v  SiSovai.  —  “"AAAo.  T.ra0uX!vov 
rplpav  &g  A eiorarov  xal  yakaxrog  uzdara- 
<w  ig  “rairo  /ai^ag,  %v/vbg  ariap  rf/^ag. 


myrti  et  lauri  foliis.  His  commixtis  et  in  levem 
ignem  coniectis,  suffitum  a  recenti  fomento  bis 
die  adhibeto  et  .  post  suffitum  lavet  et  os  pri¬ 
stinae  suae  naturae  restituito.  Quodsi  vires  suffi¬ 
ciant,  ante  haec  omnia  venam  in  brachio  sinistro 
pertundito,  atque  ita  reliqua  facito.  Si  vero  os 
ita  se  habeat,  menses  vero  minime  aut  vitiose 
aut  parcius  decurrant,  ad  maiorem  purgationem 
transire  oportet  praeterquam  reliqua  omnia,  at¬ 
que  ita  curare  eam,  et  subdititiis,  si  opus  sit, 
uti  et  post  suppositoria  lavare,  et  fumigare  et 


30.  At  si  mulier  invita  abortionem  faciat, 
neque  foetum  eiicere  possit,  triticum  tostum 
et  molitum,  uvam  passam  albam  contusam,  aqua 
mulsa  diluta,  pauco  oleo  affuso,  ieiunae  potui 
exhibeto.  Postea  vero  raphani  semen  tritum, 
acetum  et  adipem  anserinum  mixta  comedat  et 
lauri  folia  trita  in  subdititio  apponat.  Deinde 
origanum  et  pulegium  et  polentam  ex  aqua  bi¬ 
bat,  lauri  foliis  contusis  et  tenuiter  tritis  in¬ 
spersis  .  . . gummi  ammixto  et  aqua 

diluta  potui  exhibeto.  —  Aliud.  Ovis  pingue 
et  anserinum  adipem  et  mei  simul  mixta  et  trita 
delingenda  exhibeto.  —  Aliud.  Staphylinum 
quam  levissime  terito  et  cum  lactis  sedimento 
commisceto;  adipem  anserinum  liquato  istaque 
cocta  sorbenda  exhibeto.  —  Aliud.  Origani  folia 
laevissime  trita,  viridia,  si  habeas,  sm  minus, 


‘Mari  xlvetv  StSovat.  —  ”A AAo.  Adtpvyg 
xapxbv  rptyag  ug  Xetbraro v  xai  vbg  tytetyg 
srtap  rtjt-ag  xai  pbXtri  pl%ag  ‘  bxXetxrov 
StSbvat.  —  ”A AAo.  ZraQubjvov  rplfiav  dg 
Xetbrurov  '  o’lvcp  Sieig  xexpyphtp,  xlvetv  St- 

ka'.  "Hv  ai  pyrpat  pij  xaH%aai  ryv  yo- 
vt/v,  icto'A//3<J‘ov  xai  'Xt$ov,  ijrig  rov  dSippov 
apra^et,  ’  rpiipaq  kela  bg  $dxog  axbSpaov , 
xai  bg  ydka  yvvatxbg  bpfSdipaaa  xpoderip 
XptjcSu.  —  ”AAAo.  Xakxov  avSog  'rptydg 
pbktn  Stelvat  xai  *sr poariMvat. 

A/3'.  " Orav  at  pijrpat  rov  dvSpbg  rb\v  yo- 
v) )v  b^epebyavrat  rplrip  t/phpip,  xdaa  dvdy- 
xtp  r!jg  yuvatxqg,  ijv  ravra  frd<r%y,  T&pou 
xexktypapbvag  ehat  rdg  p^rpag ,  xai  ob  S0- 
varat  rov  dvSpbg  %  yovb\  bppbvet v  bv  ripat 
p^r pipat,  dkkd  ’  dxoxkelerat ,  xai  Std  robro 
ob  Sbvarat  “  xuijaat,  bag  dv  6  xdpog  "  bvip  bv 
ripat  pbjrppat.  To3  Se  xdpov  i fjSe  i/  b^bka- 
atg-  j rrepd  kafibv  dg  bXdxfara  xai  pakSa- 
xdrara,  i-vvStjaag  bpov,  rovrotai  bxakeltpeiv 
rdg  p^rpag,  dg  rot/g  iCpSakpobg  bxaket- 
< pouat ,  bpakvvag  rd  xrepd ,  "pappari  &tg 
kexrordrtp  xaraSbjaag  rd  dxpa-  elra  poSlvcp 
xokkljt  xplaag  abra,  bxrlpv  xaraxklvag  bxb 
rvjv  da0bv  pbapv  bxobetvai  xpoaxetpdkaiov , 
"xai  xpoabeivat  rijv  pbjkipv  rd  axikea  ravv- 


praebeto.  —  Aliud.  Staphylinum  laevissime  tri¬ 
tum  vino  aqua  temperato  dilutum  bibendum 
dato. 


31.  Si  uterus  genituram  non  retineat,  plumbo 
et  lapide,  qui  ferrum  attrahit,  tenuiter  tritis, 
linteo  illigatis,  muliebri  lacti  intinctis  in  sub- 
dititio  utitor.  —  Aliud.  Aeris  florem  tritum, 
meile  subactum  subdito. 

82.  Cum  uterus  viri  genituram  tertio  die 
reiectarit,  mulieris  uterum,  ubi  haec  accidunt, 
calldsa  duritie  plenum  esse  oiqnino  necesse  est, 
neque  viri  genitura  in  utero  manere  potest,  sed 
excluditur;  quas  ob  causas,  quoad  oallosa  du¬ 
rities  in  utero  insit,  concipere  nequit.  Quae 
sic  educitur:  pennas  minutissimas  et  mollissi¬ 
mas  sumito,  quibus  simul  colligatis  uterum,  ve- 
lut  oculos  illinunt,  inungito  pennis  exaequatis 
et  extrema  parte  filo  tenuissimo  inter  se  colli¬ 
gatis,  deinde  copioso  rosaceo  inunctis  supinae 
mulieri  reclinatae  ad  medios  lumbos  pulvino 
substrato,  specillum  immittito  mulieris  cruribus 
distentis  et  huc  et  illuc  diductis;  specillum  au¬ 
tem  sursum  ac  deorsum,  donec  callus  promi¬ 
neat,  obvertito.  Quem  cum  in  uteri  ore  conspe- 


—  685  — 


f»?  r?«  yuvaixog,  xal  tuuxfrac  rb  piv  h- 
fey  rb  fi  M& '  **»(#*»  ^  ^  .xal  i!t«- 
T£J  T)y  p^v,  Zag  dv  rpox60>)  b  adpog- 
yjp  «Te  '(%  &  r0  arbpun  rijg  Mrpw, 

•  h  piv  PX  rpoirfcxviTxi  ra\  l<r%/<p<  xai  iSiAij 
ituxokouivjeai,  advrav  dpiarov  !jv  fi  ‘iv£- 
ryvjTXi  iv  rtp  tsrbpun  rijg  pi %rpm  Aa/3/J(  u« 
kerrordry  xpopxfeuipevog  l%e\x6aui  ifeutffi 
m\  p\ )  Iftalag,  xal  pera  raura  guyxoipdafa’ 
rfuBi ifp!. 

\y.  " Hv  xuobaip  ufpa  imtpalvvirut,  6v!fa 
typv\v,' pforov,  brrpaxov  g^th/g rphpag  keta, 
t;  ,’pdxog  droffaug  apoariBivai.  ;  ”AAAo. 
Tkuxoalfijg  robg  pikavag  ‘  xbxxoug  rpftav 
iv  ohcp  ftfovui  ’ mfiv  xexpv/pivp. ... 

W<.  "Hv  .d*  guvouca.idXytip.  rviv  vetaipav 
ytusripu  xal  ulpd  ol  0uvij  veapbv ,  A/Vov  x6-' 
tpag  xal.  ’  /fpuov  daakbv  xal  .%<j.veiov  SXaiov 
pli-ug,  bUavkeuxtp.  iifapii  fielg,.fif&vai  aiveiv. 

,  ke'.  "H v  ah  pyrpuia.po£k6o<Ti;  e^a>rijg  06- 
■rioty.jrfp/ix/ii  pdkwra  piv  .rd  alfola  xal 
rvjv  S. ffofv1,  xal  rb  oupov  ‘  rpu{Un-  xar’  bktyov 
xal  ’  fdxvei  rd  alfola.  Taura  ad<7%ei-,  {jv  ix 
ibxo v  iousa  rtp  dvfpl  sr apaxoipdrai.  "Orav 
obrug  hyjjl,  p6pru  xal  kcorou  aptepura  £0tj- 
actg  iv  ufari,  xaraSelg  rd  Sfap  ig  rvjv  ”  al- 
&pl>iv>pxp0ff%£eiv  ug  0uxp6rarov  ig.ru  alfola , 


xeris,  si  quidem  ad  coxendicem  non  adhaere¬ 
scat,  sed  ultro  sequatur,  omnium  est  optimum. 
Quodsi  is  in.  uteri  ore  inhaerescat,  volsella  te¬ 
nuissima  apprehensum,  ut  leniter  et  citra  vim 
extrahas  prospicito;  quo  facto  cum  viro  dor- 


33.  Si  praegnanti  sanguis  appareat,  stercus 
asininum,  minium,  saepiae  testam  tenuiter  trita 
in  linteo  ligata  supponito.  —  Aliud.  Paeoniae 
grana  nigra  trita  ex  vino  aqua  temperato  pro- 

doleat,  sanguisque  recens  appareat,  linum  tu¬ 
sum  ,  muscum  tenerum ,  adipem  anserinum  mi¬ 
sceto  et  vino  albo  aquoso  diluta  potui  exhibeto. 

35.  Si  uterus  extra  sedem  naturalem  proces¬ 
serit,:  calor  igneus  praecipue  quidem  pudenda 
et  sedem  detinet  urinaque  paulatim  stillat  et 
mordet  pudenda.  Haec  ei  accidunt,  si  recens 
a  partu  cum  viro  dormiat.  Cum  sic  habuerit. 


—  686  — 


xai  rplfiav  '  k  sia  xpooxkdoostv  ixsira  iiiup 
rlvovoa  'Qxx&v,  poiki  xai  S^og  tgU/xpiloyovoa, 
iposlru,  iug  clv  ai  fitjrput  avaoxaoGuoi  ■  xai 
Tvjv  xktvijv  tyykoripyy  rpbg  xoiav  xsi 'o6ar 
uxoGu/uijv  ii  uro  ra.  aiioia  xaxfSisa,  fero'  ii 
rag  (5 Ivag  'sb&isa  •  oirloioi  ii  '  %p^o$ a  kg 
putkSaxardrotoi  xai  ^/u%po1ai  xai  rbv  ohov 
Ciiapia  A suxbv  nviru  xai  poi/  kovioGa,  poyii 
r$  avipi  ^uyxoi/aaoGa. 

A?'.  "Hv  ii  ravraraoi  ix  r&v  aiioia v  ix- 
riouoi,  ixxptj/xvavrai  of6v  rsp  fto%> j  xai  biCut/ 

kapofiavsi . ii  rouro  'brav  ix  r6- 

xou  rakairap^oiji ,  Ibors  osloai  rag  uoripag, 
‘i)  Tcp  &vipl  t-uyxoi/tarai  iv  roloi  ko %s1oioi. 
"Orav  olirug  i%ip,  \\v6ypiara  ‘  rpoorMvai 
rpig  ra  aiioia  xai  ra  itguGsv  fe roxaOtfpag, 
oliiov  iv  oivcp  fiikavt  oiv&isi  itpijoag,  roCrcp 
rspirkCvag,  sina  aruUsiv  irsira  fiiki  xai 
farlvtjv  ^vvr^ag,  Io ov  ixaripou ,  ‘  iy%ieiv  ig 
ra  aiioia  xai  xsloGai  xsksustv  irrlt/v,  Uva 
reo  axiksa  ixrsivafiivv/v  •  ’  xarsira  oriyyov 
rpooGsig  avaiijoai  ix  r&v  it-iav  sor'  civ  i' 
olirug  iyjp,  oirlav  kriysoGxi,  rora  ii  ug 
ikayjortp  ypisoGat,  fsi%pig  kv  irrk  iifiipai 
rapikGuoi.  Kal  Ijv  poiv  oiirug  iSskuoi  kviivar 
si  ii  poyj,  axpag  rspi^ioat  rag  po^rpag  xai 
krorkuvat  rijj  f  xlroi  s$6ijj  ■  irstra  rpbg  xkl- 
fiaxa  i{\aag  roiig  rbiag  xpoCsiv  xara  xstpakvjv 
xai  rijj  %sipi  louMsiv  •  h rsira  ’  guvtyoug  rk 
oxiksa  irakkkj j  iav  t/fiipijv  xai  vCxra  arpi- 


trita  apponat.  Deinde  lentium  decocto  epoto, 
meile  et  aceto  admixto,  vomat,  quoad  uterus 
revulsus  fuerit,  et  lecto  a  pedibus  excitato  ia- 
ceat.  Pudendis  suffitum  ex  graveolentibus,  na¬ 
ribus  vero  ex  odoratis  adliibeto.  Cibis  maxime 
mollibus  et  frigidis  utatur  et  vinum  aquosum 
album  bibat,  neque  lavet,  neque  cum  viro 
dormiat. 

86.  At  si  penitus  extra  pudenda  exciderit, 

velut  scrotum  propendet  et  dolor  invadit . 

Hoe  autem  aeeidit  si  recens  a  partu  adeo  labo¬ 
rant,  ut  uterum  quateret,  vel  puerperii  purga¬ 
mentis  euntibus  cum  viro  dormiverit.  Cum  sic 
habuerit,  quae  refrigerant  pudendis  apponito  et 
quae  foris  sunt  repurgato  et  vino  nigro,  in  quo 
mali  punici  putamen  decoctum  sit,  eluito  et 
intro  retrudito.  Deinde  mei  et  resinam  aequis 
utraque  partibus  eliquata  in  pudenda  infundito, 
et  supina  cruribus  sursum  extensis  iheeat;  po¬ 
stea  spongiam  ex  lumbis  deligato.  Quamdiu 
sie  habuerit,  cibis  abstinendum ,  potu  vero  quam 
minimo,  quoad  dies  septem  praetenermt,  uten- 
duih.  Quodsi  hac  curatione  introeant,  satis 
est;  sin  minus,  extremum  uterum  deradito  et 
pini  decocto  eluito.  Deinde  pedibus  ad  scalam 
religatis,  in  caput  concutito ,  manoque  intro  re¬ 
pulsato.  Postea  alternatis  cruribus  religatam, 
quiescere  per  diem  et  noctem  siuito  et  paucum 
ptisanae  succum  exhibeto  frigidum;  aliud  vero 


—  687  — 


us-  SiS6vai  ‘Si  okfyov  %uA iv  *rut&»w  4'IJ- 
yj, Jy,  ‘iAAo  Si  fitfSh-  rj?  Si  'IraOpiov  ly- 
xaraxklvap  iri  to  lc%lov  sixOyv  rpoafidX- 
Xciv  &i  fieytsTifV  4  xal  lav  ikxeiv  irovkiiv 
yjfoov,  xal  Irav  dtpikipp,  4  xaraxkimp  lav 
teicbai  xal  fivi  7rpoa(pip sui  dkko  pcySiv  vj  rov 
%vk6v,  lar4  dv  itrrd  i[paipai  irupikbaa  -  a- 
rhiai  Si  i>Q  /lakbaxardroiai  xal  hkaylcTQici 
Xptjffba-  ijv  Si  droraretv  I6lk y,  drorareha 
ivax£ip>(v>t ,  ‘  ?&>S  dv  TecaapeaxaiSsxa  vjpiipat 
srapikSam-  ixeira  bvierasbai  xal  x-epiipys- 
ebai  &p  ikd%ttTTU,  xal  /&$  kovMa,  '  aerhm 
bklyoim  xptjcba,  ra  alSoTa  toTui  xaxdStat 
6 vftiijcSu,  xal  iri/v  dpyyTai  xspixapteiv,  rijv 
aQevSbvyv  (popeku. 

A£'.  '  ’E %atpms  rou  IpifipCov  {jSe  ■  l/zfipuov 
hrijv  ivarobdvy  IrVjjov  yov^tri,  btrreokoyly 
XptjcSai  xar'  bklyov  t6  (paiv6/xevov  xard 
A fryov  SpaCovra,  "  Sipop  xaTakefaovra  srpo- 
/3oA ip>  rS  eiMjptp. 


nihil.  Postero  autem  die  in  coxam  reclinatae 
cucurbitulam  maximam  admoveto  et  diutius 
trahere  sinito,  cumque  detraxeris  reclinatam 
iacere  sinito,  nihilque  aliud  quam  ptisanae  suc¬ 
cum  exhibeto,  quoad  dies  septem  praeterierint. 
Cibis  autem  quam  mollissimis  et  paucissimis 
utatur.  Quodsi  alvum  exonerare  volet,  decum¬ 
bens  id  faciat,  quoad  dies  quatuordecim  elapsi 
sint,  deinde  surgat  et  quam  minimum  obam-' 
bulet,  neque  lavet,  cibis  paucis  utatur;  puden¬ 
dis  suffitum  ex  graveolentibus  adhibeat,  cumque 
circumire  poterit,  femorale  gestet. 


37.  Foetum  eximendi  methodus  haec  est: 
cum  foetus  in  utero  sit  mortuus,  ossium  col¬ 
lectione  utendum,  sensim  quae  foris  appareant 
partes  comminuendo  et  cutem  relinquendo,  ut 
a  ferramento  tutamini  sit. 


lasinttti- -n  /rfirpt ih!  'no  ,otatt 

-St'  (».  ilnftw»,  t  iliu!  «,mis  WMJI 

JoivtiriitM?»]  tipilfjiW  ;"4i>  ttootjp  v'oJtK*irf X* '  aar. 

•:ut iafth.,''j|ov  ,  m  .ilrfstH 

.'-ici"  intolrroutmi,.  fc-jjb  fiaStfp  ,i«sct  bi  tfftd 
•wiido  «uimiqm'  lagtne  sbtrwb  ,}me 

■ 

' 

afatoattiV  .Jiioioq'  smttuafe 


!  'vnnt  ibndmix1- 


-  Jtt  voavjIj  ve-rtA.i  St  ,»*&& 

=  »  <Y  -  ',wi  ft  »1 

’<*»»•  '^x«s  •'«* tostm/* 

^a«;t  •*«#.«  e;i 

" 

7'"  ;  n-  .',; 

ftWntVfaAV  (»x;-.mOTi.Tiajt»&X«uj|  s6  k. 
srAsTSfRO-si  t((M6k  «STOTiOTij  VV<8  n 

.oio»-vh>  .toJrt&joA  (iis  tafr  t£.vSij^sXI^ 
wlAiitK  ifiiT  sicto 

.  sii-tsi^Ss  «i-isi  te#?  ..«woj^w 

' 

i-? 

.'7*  «'wotu^XjStx  A  jXhvabRijS  w^X 


1  1 


. 

. 


4  !  V  *-,7  ..V  IV 


, 


riNAIKEION  TO  AETTEPON. 

IATPOT  KNIAIOT  STrrPAMMA. 


DE  MORBIS  MULIERUM  LIBER  SECUNDUS. 


MEDICI  CNIDII  SCRIPTUM  EST. 


rTNAIKElIflN  TO  AETTEPON. 


AI  'ijaflptu,  rjljci  yiivaigi  xavrav  rStv 
toctifidruv  ainai  eln  ■  ahrai  ydp  0Ty  dv  ix 
rlj(  tybaipg  fUraxivySiam,  voOaovg  Tap£%oim, 
Sji/  rexpoSMart,  ijv  re  xapaxap^raat.  Kai 
hruv  ftev  ^  bftfSd^Aouxai  rb  rri/xa  ai  piij- 
rpxi  xa i  /xij  ipaCoueai  ruv  xptj/ivuv  fesraxexi- 
vtf/iim  twi  ?§u,  r/uxpordrif  vour6g  heri- 
faijv  fk  TpoxivySbuxji  ig  rb  ifirporSev  xai 
t/ffiaXccSi  rb  rrbpxa  ig  rbv  xpyfcvbv ,  xpurov 
/iev  ipxSexiia  tovov  rapinae  i j  peijrpif,  elra 
xai  ixixaftacbefotfg  lito  rijg 
ipi,(2ty<nog  rijg  ig  rbv  xpypiybv,  oit  yiyvsrai 
poog-  rouro  Se  guviardfievov  oTS6g  re  xai 
bSCvifv  xxpiyj-i.  K ai  ijv  poev  xara  xarek- 
lethra  xai  dxoarpa0ehsa  ipo/SdAip  ig  rov  fiov- 
Quva,  bSuvi^v  xapi^ei-  ijv  S' &va  ixava%a- 
pfoaca  axoarpa0ij  xai  dxo0paxSij ,  xai 
oiiru  Sia  rij  v  apaibryra  vovrov  xap£%ei‘ 
bxbrav  Se  Sia  rouro  voaiy ,  ig  rct  ia%ia  xai 
ryv  xeipa^v  bSOvyv  xoiiei.  'Oxbrav  Se  ai 
Hyrpai  TpycUiaai  ^uvoiSijraxri,  oit  fef  oiiSiv, 
xai  xUai  ylyvovrai-  ixijv  Se  rMai  yivatv- 


DE  MORBIS  MULIERUM  LIBER 
SECUNDUS. 

1.  Morborum  omnium  mulieribus  uterus  iu 
causa  est,  hic  enim  quocumque  e  sede  naturali 
motus  fuerit,  sive  foras  processerit,  sive  intro 
cesserit,  morbos  affert.  Et  si  quidem  non  im¬ 
misso  suo  orificio,  neque  fuuliebris  pudendi 
labra  attingens  foras  emotus  fuerit,  levissimus 
morbus  est.  Ubi  vero  demisso  in  pudendi  labra 
osculo  in  anteriora  processerit,  primum  quidem 
ipso  contactu  dolorem  exhibet ,  deinde  obturato 
utero  et  obducto  propter  immissionem,  proflu¬ 
vium  fit  nullum;  hoc  autem  collectum  tumo¬ 
rem  et  dolorem  praebet.  Ac  si  quidem  infe¬ 
riora  petens  et  aversus  ad  inguen  incumbat, 
dolorem  adfert;  sin  versus  superiora  delatus 
avertatur  et  obstruatur,  etiam  hac  ratione  pro¬ 
pter  angustiam  suam  morbum  adfert;  ubi  vero 
ex  hac  causa  aegrotat,  ad  coxendices  et  caput 
dolorem  facit.  At  quando  uterus  inflatus  intu¬ 
muerit,  nihil  effluit  et  impletur;  impletus  vero 
coxendices  attingit  et  dolorem  infert  et  coxen¬ 
dici  et  inguini,  et  in  ventre  velut  globus  decur¬ 
rit,  et  caput  iis  dolet  mox  ab  una,  mox  ab  alia 


—  692  — 


rai,  i patiooei  rdv  l<r%lcov  xal  iSCvas  xap- 
i%oo<ri  xal  k  ™  leyja  xal  k  rbv  Pov(buva, 
xal  ofov  eQcupat  k  rijj  yatrrpl  urorpi%ou<ri, 
xal  r^v  xstpaM/v  xovtooci,  rori  /aiv  k  rb 
irspov  fiipoi,  rori  Si  'bkfv,  o%  ytyverai 
xal  ‘i )  voturos.  rilSe  Sv\  raura  sbr pexior tov 
}jv  /aiv  xpoiMip  fiotvov  xal  y  i^a ,  Siaypletv 
$  rivi  fioiXei  rav  xaxbS/aav,  tj  xtSpip,  J) 
/ivooarip,  !)  &Xktp  nvl  rSv  (baptirepov  xal 
xaxuq  bfyvruv  xal  xdxvi^e  xal  peif  xupla, 
poySi  oirlcp  fitfSi  xbrcp  oiipynxip  %pu  rourou 
rou  %p6vou,  fiifSi  koue  Beppaip.  "Hv  S' ava- 
x£%apltxiji  xal  [avj  dxeorpapi/iivij  %,  rotoi 
eMfiouri  xpoeUroioi  %pu,  'ooa  dva&epfial- 
vouoi  Epia,  Ofibpyy,  Uupip,  $j  rivi  d\kcp 
el)6S/icp  xal  Bep/aatvovn  Epea-  roioCroioi  xpoe- 
Biroioi  %p&  xal  xupidv  olvtp  xdraBev  xal  Bep- 
poS)  HS 'an  XoCeiv  xal  Siouptfnxotoi  %pa.  T 6Se 
Si  Sijkbv  ion,  Ijv  fivj  axoerpaQij  avaxeyjx- 
pvpxuta,  peO/aa  ylyverai-  Ijv  S'  usreorpafipiimf 
§,  oii  ytyverai  fio/;-  rouro  rb  vbov/pia  x vptip 
xp&rov  rotipSe  %pi\  IdoBai ,  —  k  ohov  ipivda 
i/a(}aMvra,  Beppoatvovra ,  xepiBivra  eixua- 
vfyv  xepl  rb  orbpoa  rou  re6%eog,  iv  $  dv 
Beppcatvqrai ,  USe  •  xoiijoai  •  etxucovfyv  /aiotfv 
Siarafi&v ,  ixxevdoag,  rb  ctxpov  Exorapadv 
o/uxpbv,  dq  ix'  Eoxtav  rouro  xepixapideai , 
oxaq  &v  ip  &Spt,i)  Sid  rou  orevou  Mea  xpd( 
rijv  po^rp^v  aQtxyrai-  xal  Sep/xip  tiSan  alo- 
vdv  xal  (pappeaxotei  Sep/ialvouei  xpyoBai  xpoe- 
Oiroiei.  Qeppiatvovra  S' itrrl  rddyovraruv 


parte,  iterum  totum,  qualia  etiam  morbus  est 
Haeo  autem  ita  curanda  sunt-,  si  tantum  pro. 
dierit  et  extra  versetur,  inungere  eum  oportet 
quovis  male  olenti,  aut  cedro,  aut  pulmento 
ex  allii,  aut  cepae  intrito,  quod  /j,ueear6v  di¬ 
citur,  aut  alio  quodam  ex  graviter  et  male 
olentibus  et  suffito,  minimeque  foveto,  neque 
cibum  aut  potum  urinam  cientem  hoc  tempore 
exhibeto,  neque  calida  lavato.  Quodsi  retro 
cesserit,  minimeque  aversus  fuerit,  bene  olen¬ 
tibus  subdititiis  medicamentis,  quae  una  cale¬ 
faciant,  utitor,  veluti  myrrha,  aut  unguento, 
aut  alio  quodam  odorato  simulqne  calefaciente. 
His  ad  vulvam  appositis  utitor  subterque  ex 
vino  fomentum  adhibeto  et  calida  lavato,  uri¬ 
namque  ducentia  adhibeto.  Hoc  autem  aper¬ 
tum  est,  si  sursum  se  recipiens  aversus  nou 
fuerit,  fluxus  accidit;  sin  fuerit  aversus,  non  fit 
fluxus.  Hic  morbus  primum  huiusmodi  fomento 
curandus :  immissis  in  vinum  ficubus  immaturis 
ipsum  calefacito,  cucurbita  ad  os  vasis,  in  quo 
calefit,  ad  hunc  modum  apposita.  Cucurbita 
media  dissecta  et  repurgata  summaque  eius 
parte  parum  rescissa,  velut  in  utriculis  fieri 
assolet,  ipsum  veluti  cooperculo  circumtegito, 
quo  odor  per  angustum  immissus  ad  uterum 
pertingat,  et  calida  perfundito  medicamentisque 
calidis  subdititiis  utitor.  Calefacientia  autem  e 
suppositoriis  ea  sunt,  quae  educendi  facultatem 
habent,  stercus  bubulum,  fel  bubulum,  myr¬ 
rha,  alumen,  galbanum  et  si  quid  aliud  id 


fflforov,  %oMl  /3o6?,  apCrpvag 
stVT nipbtt  xaWari,  xal  cLKXo  '6  rt  rotov- 
rfy  lar  i-  roCrav  ug  xXetaroiai  i/xsgdyeiv 
mI  Iktryplotai  Qapftdxoiai  xdra,  '6aa  ifis- 
rov  M  xoilouai,  da$svlai,  '6xag  /ivj  hhftfrig 
yityrai  Ix  rijg  uxepivljaiog.  Ta  SI  xp6a6sra 
&Se  ?v  la%opd  xoileiv  ■  /il\i  \\pi- 

c(p6ov  xoilav,  Ipc/SaMe  rdv  ycypapiplvav 
xpoaSlrav  rdv  dydvrav  xal  litty  1/zfidXtpi;, 
aoiyaov  daxep  rdg  (iaS.dvoug  rd g  xpbg  rvjv 
ISpyv  xpoanSsfilvag ,  piaxpdg  SI  xoles  xal 
\exrdg  raOrag-  rt}v  SI  yvvcuxa  ixrltfv  xa- 
mxMvag,  dvu  robg  x6Sag  xorfaag  ri jg  x\l- 
tifp  roug  : rpbg  xoSdv,  Ixeira  xp6a6eg  Iv  pd- 
xsi  Sia v  t)  dXXip  nvl,  lag  dv  xararaxijj-  tjv 
SI  daSsvlarspov  /3 o6\i),  xpoan6lvai  Ig  666- 
vm  IvSlav.  Kal  ijv  uyp6r v,rog  lfi,x\eai  loC- 
m  cti  /lijrpai  rd  ar6fia  ^uvoiSfauai  xal  ap- 
poictv  xapda%aai,  p6ov  %pi)  xoilovra  lda6ai 
xpocblroiai  Qapfidxoici  xal  xuptdvra ,  dg 
ylypaxrai,  o lira  xoisvvra,  daxep  xard  rijv 
i rpoa6ev  dppoiav  xai  ijv  Ig  rd  xp6a6ev  xpo- 
%uplouaa  dxoarpaCp^,  p6ov  %pi)  x oiletv,  da- 
*sp  Ixl  rijg  xpdrepov  appofyg.  "Orav  SI 
eUpoog  ■  fy  \lifv,  oiire  6eppt,afaeiv  6eppj,$ 
8 fen,  oiir'  d\\cp  oiiSevl,  obre  oSpynxoTat 
%plja6ai,  obre'  airloiai  Staxapyrtxofai,  rijg  SI 
xMvyg  rd  xpog  xoSdv  u^Mrepa  eTvat,  dg 
P 'i  i}  xardx'haig  eupoog  %■  xal  xpoa6lroiai 
&(ia  ro tat  arCQouai  %p&.  01  SI  p6oi,  ox6rav 


genus.  Horum  quam  plurimis  subducere  oportet 
et  medicamentis  deorsum  purgantibus,  quae  vo¬ 
mitum  non  faciant,  imbecillis,  ne  ex  immodica 
purgatione  evacuatio  fiat  nimia.  Pessos  autem 
subdititios  si  valentes  desideras,  sic  conficito: 
in  mei  semicoctum  ex  medicamentis  supposititiis 
descriptis  immitte,  quae  educere  possunt,  et 
cum  immiseris ,  glandulas  ad  earum  instar,  quae 
in  sedem  immittuntur,  efformato,  sed  eas  longas 
et  tenue8  fingito.  Deinde  mulieri  supinae  in 
lectulum  a  pedibus  altius  instratum  reclinatae 
glandulas  apponito  panniculo  aut  alii  rei  simili 
illigatas,  dum  colliquescant;  at  si  debiliorem 
glandulam  apponere  voles ,  tenui  linteo  illigato. 
At  si  humore  pleno  utero  osculum  intumescat 
et  mensium  suppressionem  praebeat,  fluxum 
medicamentis  subdititiis  procurando  curare  opor¬ 
tet  et  fomentis,  ut  dictum  est,  sic  adhibitis,  ut 
in  priore  fluxus  suppressione.  Quin  etiam  si 
anteriorem  in  partem  progressus  uterus  aversus 
fuerit,  fluxionem  concitare,  velut  in  superiore 
eius  suppressione  oportet.  Cum  vero  in  pro¬ 
fluvium  nimium  prona  fuerit,  neque  calida, 
neque  alio  quopiam  calefacere  oportet,  neque 
alvum  ducentibus  cibis  utendum;  lectus  vero  a 
pedibus  altior  sternendus,  ut  ne  declinatio  pro¬ 
fluvio  faciliorem  viam  praebeat,  simulque  ad- 
stringentibus  pessis  subdititiis  utitor.  Profluvia 
vero,  si  quidem  subito  purgatio  processerit, 
confestim  subcruenta  fiunt,  si  vero  tardius  pro- 


—  694  — 


/aiv  eMiag  'tx^rai  v/  xdOapaig,  ebbiag  ii0ai- 
fioi  ylyvovrai,  bxbrav  frfyaov  ty,  xu&feeg- 
xai  rijjoi  vear  ipipai  HQaifioi  /eaXXov,  ai  fi 
xpea/iCrepai  fwg&fea  piaXXov  e%ov<n. 

fi'.  'P 6og  Xeuxdg  1  rjji n  yepairipipai  r&v  yu- 
vaixZv  piaXXov  ylyverai  ’  r$t n  vearipipai  ■ 
p6og  xvppbg,  *  ipQoripipr  p6og  ipvipbg  ‘rijjei 
veariptfm.  K ai  p)6og  poiv  ipuSpbg  ylyverai 
ix  xvperou,  foaXXov  f  ix  rpuofiou-  ylyverai 
fi  xai  ff  dtroA ixipittvluv,  bxbrav  ixo- 
xXeiaUvra  i^axlvifg  xarappayij ■  ylyverai 
fi  xal  ‘  ix  r6xov.  Kai  atf&u  n  piet  xipo- 
xoXu  xai  &p6pi(ioi  ixxlxrooai  xai  ofuvif  iy- 
ylyverat  r&v  xXytfuv  xai  rav  revbvrav  xai 
vaipxv\  rou  ai/earog  ixi itpuglg  ts  ruv  axeXi- 
uv  ‘  ivlore  fi  xal  ‘Ijpeiae  roiig  bfivrag,  fjv 
xXiov  fiiv  Jj  ro  af/ta  ’rb  ixiov,  'xai  ivaufoi 
ylyvovrai  xai  ifp&g  xaray/irai  xouXbg-  xpbg 
fi  ro&roim  xapfiaypeol  re  ylyvovrai  xal  xe- 
pi06ijieg  xai  xvperol  &xpyr6%oXoi  xal  aXu- 
apLifeeg  xal  rijg  aiirijg  tl/iipifg  xoXX axig 
piyiomi  xal  aSSig  IfpoOat  xai  aAAore  piv 
ix 6  rHv  ava  axaapool  ylyvovrai  atpioi,  aA¬ 
Aore  fi  ixb  r&v  xara,  xal  ig  roiig  (iovji&vag 
bfuvat  iftxlxrovat  b^elai  re  xal  la%upal, 
’  0oiriouaai  Sxrxep  iftveg  •  ivlore  fi  xai 
arpayyoupltf  •  xal  rb  ardpoa  t-ypbv,  xal  fl- 
0a  xii^ei,  xai  %  yX&aaa  rpyy/ia,  xai  oi 
faxroXot  gvviXxovrai  rav  xofav  oi  fieyaXoi 


dierit,  purulenta;  et  iunioribua  potius  cruenta 
prodeunt,  seniores  vero  potius  mucosum  fluxum 
patiuntur. 


2.  Fluor  albus  senioribus  magis  quam  iunio- 
ribus  accidit,  fulvus  utrisque,  ruber  iunioribus. 
Et  fluor  quidem  ruber  ex  febre  oritur,  magis 
vero  ex  abortione.  Accidit  vero .  etiam  ex  men¬ 
sium  interceptione,  quando  reclusi  subito  erum¬ 
punt;  accidit  vero  etiam  ex  partu.  Et  sanguis 
fluit  multus  et  grumi  sanguinis  elabuntur,  et 


dolor  oritur  clavicularum  et  tendinum  et  stupor 
corporis  et  crurum  refrigeratio;  interdum  vero 
etiam  dentes  collidit,  si  maiore  copia  sanguis 
effluat  et  voce  privantur,  multusque  sudor  ef¬ 
funditur.  Insuper  oris  ventriculi  morsus  et  per¬ 
frictiones  fiunt  et  febres  bilem  sinceram  effun¬ 
dentes  et  pruriginosae,  crebroque  eodem  die 
rigore  corripiuntur  rursusque  sudoribus  difflu¬ 
unt.  Quandoque  etiam  ex  superioribus  locis, 
quandoque  vero  ex  inferioribus  iis  convulsiones 
suboriuntur  doloresque  acuti  et  vehementes  par¬ 
turientium  non  absimiles  ad  inguina  veniunt. 
Interdum  vero  stranguria  detinet,  os  siccum 
est,  sitis  urget,  lingua  aspera,  pedum  pollices 
contrahuntur  et  suras  et  femora  tendit;  lum¬ 
borum  ingentes  dolores  adsunt  et  manuum  ad 
motum  impotentia.  His  ita  factis  tum  a  clavi- 


—  695  — 

xal  'rte  yaarpoxwi/iiag  xal  rh  /i^pdl-^uv-  nervorum  distentiones  fieri  consueverunt.  Et 
riratvei,  xal  rtjg  iffQCog  erepiuSvvtai ,  xal  ex  his  paulo  post  in  posteriora  a  tendinibus 
r&v  %etpdv  Sxparh/.  'Ox6rav  Si  roiavra  iuxta  spinam  et  lumbos  tendunt,  sieque  morbi 
yiwjTcii ,  r6re  xal  riravoi  Qikiovai  ytyvs-  violentia  pereunt.  Praedicenda  igitur  sunt  haec 
s6cu  <br4  rdv  xktjtSav  xard  rag  r0aydg.ig  inchoantibus  fluoribus  et  ad  hunc  modum  vi¬ 
ris  yvdSoug  re  xal  ri\v  y k&aaav,  ix  Si  ruv  ctus  rationem  praecipere  oportet:  sub  dilucu- 
toioOtuv  bktytp  'tarepov  benirOev  dt rb  r&v  t e-  lum  quidem  medicamentum  aliquod  ex  his. 
yinav  xara  ‘ri\v  pd%iv  ig  ri/v  ia0bv  xcu  quae  describam,  quo  potissimum  opus  esse  vi- 
tSc  axokkuvrai  xard  (Styli.  Tlpokiyeiv  o5v  deatur,  ad  fluores  potui  exhibeto,  idque  ter 
iit  &p%e/it)iaii  t&v  p6av ,  Siairav  ‘  Si  r6vSe  aut  quater.  Et  si  copiosus  sanguis  feratur , 
tov  rpierov-  erpat  p.iv  SiS6vai  er pdg  rebg  p6-  victus  rationem  instituito,  si  quidem  sine  febre 
ov;  0dp/eaxov  ertveiv,  uv  dv  Soxiip  SetffSai  fuerint,  ex  cibariis;  sin  febricitaverint;  ex  sor- 
pdkiara,  SiS6vai  Si  xal  '  rpig  xal  rerpdxig ■  bitionibus.  Ex  sorbitionibus  autem  maxime  con- 
zijV  eroukb  zbr/j)  ro  aipta ,  ‘  Siairav,  t)v  ’  /liv  veniunt  panicum,  lenticula,  farina  setania  cocta, 
Impoi  iusi,  artoiar  i)i/  Si  ervperalvaai,  po-  alica  decocta  sorbilis,  zea  percocta.  Ex  potio- 
0<Hian.  "Ei rn  Se  rfiv  fiiv  jSoQv/fidrav  ra.Se  nibus  vero  polentae  pollen  tenuissimus  ex  aqua 
foir>iSei6rUra-  iku/iog,  (paxij,  dh/rov  eCpSdv  et  leviter  contusa  ex  panibus  decerpta  frustula, 
ev/raviov,  %6vSpog  xd6e06og  /SoQyrog,  Teici  et  tenuis  ex  hordeo  recenti  farina  aqua  maee- 
xdds06og-  ruv  Si  ro/edrwv  er dky  dk0trou  rata,  quae  etiam  insulsa  delingenda.  Ex  ciba- 
10’  Hiari,  xal  rd  ‘  xkdr/eara  rd  aero  r&v  riis  vero  panis  exassatus  in  cinere,  pro  opsonio 
iprav  xexo/i/iiva  ksta,  xal  dk0ira  erpoxd-  autem  leporis  caro,  columbi  et  palumbis,  tum 
m  keerrd\  (SefSpey/eiva  iv  tiSan  '  ixketyfiiv  elixa,  tum  assata,  hoedina  caro  assata,  absque 
dvakra-  rdv  Si  airtav,  dprog  iigOerrog  iv  ullo  condimento,  aceto  intincta,  caprae  aut  bo- 
ceroSty-  bipov  Si  kayaou  xpiag,  erekeidSog,  vis  hepar  in  cinere  assatum,  ovorum  tostorum 
0d<mi/g,  xal  e06d  xal  Serra,  lpt0oure  xpiag  vitelli,  caseus  sine  sale.  Olus  vero  nullum  ne- 
ierrov,  pei/Sevi  “  erepiereeroii/fiivov,  ig  figog  i/i-  que  coctum,  neque  crudum  gustandum,  balneis 
(Sdrrav,  H/erdp  re  iv  reroSiij  Serrov  alyog  ij  abstinendum;  manus  et  crura  lana  succida,  quam 
(Sobg,  "  d&v  SerrSsv  kixiSoi,  rupog  dvakrog-  contorseris  et  multam  coacervaveris ,  supra  cubi- 
kaydvuv  Si  /ii/  yeCeaSai,  /ei/re  i06av,  /itjre  tos  et  poplites  deliganda  et  cucurbitulae  admo- 


—  696  — 


iipiwv  xat  Xourp&v  ari%id6a,i  xcti  ixiSietv  rd 
<fi  fepuxccfiivcp  crpi- 
spavra  xal  xd%eTOV  xorftravra  bxip  r&v  dy- 
xdvuv  xat  r&v  lyvdcov,  xa 1  trtxbag  delpetv  ixa- 
pag  fiaZobg  bx'  abrobg,  dXXore  ptiv  ig  rd 
Se^td,  aXXore  Si  ig  rd  Xatd-  ijv  Si  Sbaxvota 
ylyvv/rat,  xp6g  ri/v  xp6ctlSXtt<nv  rijg  aixfyg, 
dcpatpieiv  ri\v  tnxbtjv-  a! pia  Si  fiit  dxdyetv 
xpoaUrotat  Si  %pijr6at,  oln  dv  iy&.ypd ipu, 
r&v  trrartpiuv  rou  aipiarog  xp6<r6era  xotiovra 
rijjet  rotabrytri.  '  Kal  ijv  piiv  '  xeptyiyvvtrai 
ix  'ruv  ji 6uv,  dxt6vrog  xoXXou  aipiarog ,  r 6 
re  xp&fiu  i itpu&Ssg  xal  ro  xpbtruxov  fierdp- 
<nov  xal  rd  bxoCpbdXfua  olSaXta,  xal  rd 
cxiXea  ixyp/iiva,  xal  it  brripvt  byptj  xal  alsi 
'  dvetvrbpiarai  xapd  X6yov  xal  rd  dxtbvra 
bSapia,  ofov  axi  xpeuv  dpi&v  %upi6g.  Tijjci 
roiabrijisi  %pij,  '6rav  hsypact,  ipiiroug  xot- 
teiv  vijertag  xal  pterd  robg  ipiiroug  dptorov 
StS6vat.  T abripui  gvpicptpei  ’  iXtyoxodtp ,  ol- 
vog  piiXag  dxpyjriorepog ,  dXouoltj  ^  *  t}vV%pa- 
Xoocfy,  xeptxaroi,  fiovomrttj,  xdca  t-vtpafffy. 
”Hv  Si  xpdg  raura  /ivi  xabiortuvrai ,  piipSi 
ig.v/ixlxr&ai  ai  baripat,  papSi  r&v  psupidruv 
dxaXXdrtxavrat,  dxoaxexripitvov  xpv/  ig  rvjv 
Sbvapuv  rou  odpiarog,  ijv  piiv  $  Suvarij,  iX- 
Xe/iopi^eiv  ijv  Si  flij  ivaxobo y,  ryv  xeQaX ijv 
xabaipeiv  •  xaS^pavra  Si  rd  Xotxd  Sialrtpt 


vendae  sub  ipsis  mammis  mox  a  dextra  mox 
a  sinistra.  Quodsi  admotis  cucurbitulis  ’  subo: 
riatur  spirandi  difficultas,  eas  detrahito,  neque 
sanguinem  educito.  Medicamentis  autem  sub- 
dititiis  iis  utitor,  quae  describam,  ad  sanguinem 
sistendum  accommodatis.  Et  si  quidem  ex  his 
fluoribus  supersit,  copioso  abeunte  sanguine 
tum  color  apuae  similis,  tum  facies  subtumida 
est,  et  tument  partes  sub  oculis  et  crura  tur¬ 
gescunt,  uterus  humidus  est,  semperque  praeter 
modum  apertus  est  et  aquosa  effluunt,  velut 

lidae  fuerint,  ieiunis  vomitiones  ciere  oportet 
et  a  vomitionibus  prandium  exhibere.  His  pau¬ 
cus  potus  confert,  vinum  nigrum  meracius,  bal¬ 
nei  abstinentia ,  aut  frigidae  balneum,  deambula¬ 
tiones,  semel  die  cibus,  omnia  siccantia.  Quodsi 
per  haec  non  restituatur  uterus,  nec  considat, 
neque  a  fluxionibus  vindicetur,  habita  virium 
corporis  ratione,. si  quidem  robusta  sit,  ellebo¬ 
rum  dare  oportet.  Si  vero  dicto  non  paruerit, 
caput  purgandum  est  et  post  purgationem  re¬ 
liquam  victus  rationem  ad  eundem  modum  ad¬ 
hibeto,  velut  in  iis,  quae  non  pariunt. 


fcpai reieiv  tov  aiirbv  rpbirov,  *  Sicrep  rag 
irkxvoug. 

y'.  'Zxiirnabcii  ‘  $k  %p}f  xai  rkg  QOciag, 
T&  ywiaix&v  xai  rdg  xpoiag  xai  rdg  v/ki- 
xixg  xai  rdg  &pag  xai  roiig  rbaroug  xai  rd 
rvcOpoara.  A!  fiev  yap  tpu%pai  ‘iiypai  xai 
podSeeg,  di  Se  Qeppiai  't->fp6repa(  re.  xai  cra¬ 
mpi  Aar  “i  poh  yap  irSpkeuxoi  iiyptlrepat 
re  xai  pouStorepai ,  ai  Sk  fiikaivai  t-yp6re- 
pal  re  xai  crpi0v6repar  ai  Se  olvaarol  fie- 
mf/i  n  afj.0otv  eyfivci.  Kal  dpo0i  r&v  i\ki- 
xtiiv  &ea&rug  t;upt,(Saim-  ai  pokv  yap  vkai 
typSrepai  xai  irokOaifioi  6g  krrl  rb  xovkO- 
ai  Sk  xpeePCrepai  fyporepai  xai  bklyutfioi  • 
ai  H  /ikcai  petcov  n  dpotpotv  i%ovai.  As i 
Sk  rbv  'op6&g  r aura  Sia%eip[oCpeevov  Siayi- 
yi/tUcxeni  ixacrore  rdg  0Ociag  rtitv  yuvaixdv 
xai  roiig  xaipoiig  xai  rag  ijhxlag  xai  rag 
Si lag  xai  roiig  r6x oug  xai  rd  arveOpoara. 


f.  "Hr  poog  yivv/rai ,  alpoa  piei  mkkbv , 
xai  6p6/i/3oi  irem iy6reg  ix r/rroun  xai  bSCvtf 
ia%ei  ig  rag  i^Oag  xai  roiig  xeveuvag  xai 
rv\v  veiatpav  yacrtpa,  xai  ‘sxfypSj  lar),  xai 
Siyyavofikvif  dkykei  xai  fiyog  xai  xupcrbg 
6%i>g  kapcfidm  xai  dcMveia  iyyiyverai  xai 
rana  arkijv  Sipoav  xai  bipiorkariav  akyiei 
xai  ‘iip/uf  l%ei  xai  ipeyBigi  xai  ra  QkkfSia 


3.  Adhibendae  vero  in  considerationem  etiam 
sunt  mulierum  tum  naturae,  tum  colores,  tum 
aetates  et  anni  tempestates  et  loca  et  venti. 
Frigidae  enim  aliae  humidae  et  fluidae ;  calidae 
aliae  sicciores  et  ad  fluxum  sistendum  natae. 
Nam  quae  supra  modum  albae  sunt  humidiores 
et  fluxionibus  magis  opportunae  sunt;  nigrae 
vero  sicciores  et  adstrictiores ;  quae  vero  colore 
sunt  subfusco  et  vinoso,  medium  quiddam  inter 
utrasque  obtinent.  Ad  eundem  modum  circa 
aetates  fit.  Iuvenculae  enim  humidiores  sunt, 
et  plerumque  copioso  sanguine  abundant.  Ve¬ 
tulae  vero  sicciores ,  paucum  habent  sanguinem. 
Quae  autem  in  medio  sunt  positae,  medium 
quiddam  inter  utrasque  habent.  Eum  autem, 
qui  haec  recte  tractare 'volet,  mulierum  natu¬ 
ras  et  temporum  opportunitates  et  aetates  et 
anni  tempestates  et  loca  et  ventos  semper  di¬ 
gnoscere  oportet. 

4.  Si  fluxus  oriatur,  copiosus  sanguis  fluit  et 
grumi  concreti  excidunt,  dolor  ad  lumbos,  la¬ 
terum  inanitates  et  imum  ventrem  detinet,  qui 
durus  est  et  contactus  dolet;  rigor  et  febris 
acuta  prehendit,  imbecillitas  innascitur ,  omnia 
praeter  humeros  et  scapulas  dolent,  calor  et 
rubor  detinet»  venaeque  durae  sunt  ac  reniten* 
tes.  Hic  morbus  ex  abortione  praecipue  oritur; 


axkypa  '  kvrtTweifieva.  'H  <5s  voui rog  yl- 
yverai  fi&kiura  ix  '  rparfiou  •  ylyverai  Si 
xal  bxirav  '  ra  isn/i)via  fi)  yevSfiem  Sia 
vokkou  %p6vou  egartvyg  xarappay %.  T a&np, 
ox6rav  &Se  l%ip,  '  bkuvbov  gypdv  xbipag  xal 
Siurtjaag  igbbbvioy,  ivSvfaai.  xal  SiSbvaiprpo ?- 
biabar  xal  iri  r)v  velatpav  yarripa  tp&y- 
fiara  iziribivai,  (pukaaabfLevog  fi)  Cpp^fl. 
’E veiSkv  Se  rd  p ieupia  rrij,  dypiekafyg  cpbkka 
i-Jpi)rag  h  '%%ei  big  bi-vrartp,  *  Siavi^daba 
ra,  alSoia vivira  Si  .ylyapra  )  ’ pba  r)v 
ipubp)v  iipfoag  iv  OSan,  btrov  )fiixor6hov , 
i}  fidpa  ra  &7th  roO  (Mrou  rk  ipuOpu  fyp)- 
vag  xal  rptipag  kela ,  fierk  ak)rou  ruravlou 
fiteyav  hov  ttnp,  v)rri  SiSbvai  vimv-  fl*  Si 
UXyg  la%vp6Tepov,  ayravtoO  i-ufi/ill-ag  SOo 
fiolpag  kktjrou  virai  xal  /i)  koudaba-  t nrl- 
om  Si  %p)cbo  t-ypolsi  xal  oha  fidkavi  ’  eii- 
kSei.  ’'Hv  Si  olSiip  revauptdvov  )S>f  rou  $6ov, 
(papftaxov  vksai  xdra  ■  (aera  Si  rd  (papfia- 
xov  rkg  urripag  xkCrai  ‘rtji  avo  r&v  bk6y- 
bav.xai  fieraxkC^eiv  <rrpu(pvot<n •  x!jv  Taura 
vaboura  bypavbij,  Su/itijcba  Eag  kv  &ro§ij- 

PWty' 

e1.  'P6og  Ipu6p6g.  'Pdei  oTov  alpia  veorCpa- 
yig  xal  6 p6fi@ia  Siakebrovra,  akkore  Si 
“  xal  ixPpami  >  xal  )  yarr)p  )  yelaipa  ival- 
perai,  xal  "  XevrOverat,  xal  "vifvekiei,  xal 
axh ipSverai,  xal  akyiei  ipavofihy  ag  Ek- 


qnin  etiam  accidit  cum  menses  diu  retenti  de¬ 
repente  affatim  proruperint.  Huic  sic  habenti 
grossum  siccam,  contusam  et  cribratam  in  lin- 
teo  ligatam  in  subdititio  apponendam  exhibeto 
et  imo  ventri  refrigerantia  admoveto  ea  cautione 
ut  ne  inhorrescat.  Postquam  autem  fluor  con¬ 
stiterit,  oleae  agrestis  foliis  in  acerrimo  aceto 
decoctis  pudenda  perluat.  Bibat  autem  vinacea, 
aut  rhoen  rubram  in  aqua  decoctam  ad  hemi¬ 
nae  dimidiae  mensuram,  aut  mora  rubi  rubra 
siccata  et  tenuiter  trita  cum  farina  setanea  ae¬ 
quali  portione  mixta  ieiunae  potui  exhibeto; 
quodsi  valentius  voles,  setaneae  farinae  duas 
partes  admisceto  et  propinato,  neque  lavet.  Ci¬ 
bis  autem  utatur  siccis  et  vino  nigro  suaveo¬ 
lenti.  Si  vero  intumuerit,  sedato  iam  fluore, 
medicamentum  deorsum  purgans  propinato.  A 
medicamenti  potione  uterum  grossorum  deco¬ 
cto,  postea  etiam  acerbis  colluito.  Quodsi  sic 
affecta  adhuc  humecta  fuerit,  suffitum,  quoad 
exsiccetur,  adhibeat. 


6.  Fluor  ruber.  Sanguis  fluit,  qualis  recens 
iugulatae  victimae  et  per  intervalla  sanguinis 
grumi,  quandoque  vero  etiam  cum  impetu  eum 


699 


xog,  xal  rup  i%et  xal  Ppuyfidg-  iSOv^  re 
i$  aira  rei  alSola  xal  rh  iriaeiov  xal  eg  rdv 
xevedva  xal  rag  l%6ag  xal  rivovrag  xal  xoi- 
Ui\v  xal  rrij&og  xal  rag  Ci/iorXdrag,  xal 
r&Kha  ravra  aXyiet ,  xal  &Suvapel>f  xal 
■  jhytnpv%ftf  l%ei,  xal  'o  %p& tg  rpirerat. 
K ar’  dp%^(  P&  rijg  voteou  rdSe  inXanfid- 
ver  ijv  ii  fiyxOvyrai,  tari  fadXXov  ‘a/: deviet 
xal  SijXog  $1  vouaog  xal  r&  xOXa  iravhrarai 
xal  ol  r 6Seg  olSiovn.  'H  Se  vovaog  Xd^erat 
ix  rixou  /adXiara,  Ijv  n  i v  aiirij  ‘  Siaxvai- 
eUv  fiv\  ’ly,  &XX'  ivaary  re  xal  rpyyvi v6fj  rd 
typpvov.  Ta6ry  xar'  dp%dg'i)v  imruyxd- 
>0?,  i rr6yyov  '  xarariyyovra  rpoandivai 
bxirav  'Sj  dSOvti,  xal  Mfoicx  As/oi/  p,aX6axbv 
BSan  riyyovra  \pv%ptp  iri  rijv  yaekipa 
'infidXXeiv  xal  Mari  <pu%p$  xara%e7v  xal 
r^v  xXlvyv  ari  roS&v  uipyXoripyiv  elvai  xal 
aropiadi  5 Seg  xal  ribv  yvvaixelm ,  reipd/eevbg 
'i  ri  dv  ’  pdXicra  rpoahfrai ,  nrfcxeiv  •  reo 
seXivou  rbv  ‘  xaprov  (par <?/  xal  xdtpai  xal 
tfeai  xal  ipCmpiov  uraOrag  xal  pi^xavog  xap- 
rbv  {-iiv  dXptrmi  rfrai,  xal  xvtSife  xaprov 
Sxra&rug  xal  rijg  tpdpag.  ri jg  dypieXafyg  xal 
xvfxlSa,  xal  rjyavov,  xal  bplyavov,  xal  yXlj- 
%ava  i-i/v  dXQlroin  rijaai  xal  ‘  (pupijaai  xal 


ad  contactum  velut  ulcus  dolet  et  febris  et 
dentium  fremitus  detinet;  dolor  est  ad  ipsa 
pudenda,  pubem,  lateris  inanitatem,  lumbos, 
tendines,  ventrem,  pectus  et  scapulas,  reliqua¬ 
que  omnia  dolent,  impotentia  et  animi  demissio 
detinet  et  color  mutatur.  Circa  morbi  quidem 
initia  haec  accidunt.  Quodsi  producatur,  sen¬ 
sim  magis  debilis  fit  mulier  et  morbus  se  pro¬ 
dit;  partes  sub  oculis  attolluntur  et  pedes  in¬ 
tumescunt.  Prehendit  autem  morbus  maxime 
ex  partu,  si  forte  in  ipsa  vellicatus  foetus  non 
exit,  sed  intus  computruerit,  et  asper  redditus 
fuerit.  In  hano  si  circa  initia  incideris,  cum 
dolor  adfuerit,  spongiam  madefactam  adponito 
et  linteum  rarum  molle,  aqua  frigida  imbutum 
ventri  inficito ,  frigidaque  perfundito ,  lectumque 
a  pedibus  excitatum  sic  sternito,  medicamen¬ 
tumque  aliquod  ex  his,  quae  mulieribus  con¬ 
ducunt,  facto  eius  periculo  quidnam  lubentis- 
sime  assumat,  propinato.  Apii  semen  tostum 
contundito  et  cribrato  et  irionem  eodem  modo 
et  peplii  semen  cum  polenta  cribratum  et  ur¬ 
ticae  semen  similiter  et  oleastri  scabiem,  gal¬ 
lam,  rutam,  origanum,  pulegium  cum  polenta 
cribratum  ac  subaCtum  et  farinae  hordeaceae 
crassiores  partes  tostas  et  farinam  triticeam 


—  700  — 


xplfi va  '  ir'  d\0kav  aSpd  (pagat  xal  jrf- 
ptva  xarahicag,  xal  rupbv  alyetov  'vceptgO- 
c ag  to  ahyog,  't£v  fih  «A Abi/  foov  kxa- 
gtou  fttoyg,  bptydvou  Si  scai  vrtfydvou  xal 
■pdpag  xal  xyxiSog  Sj/iw  raura  jrurlGxetv 
vijGTtv  crpal  irpb  Tijg  xivfotoq-  xtpvdvat  Si 
%pvj  xal  ig  XfSatv,  fjv  Spiptia  lyy  xal  xuxe- 
dva  StSbvat  ■  ?y  ptev  tou  Qap/aaxou  pUpog 
Sara,  h  Se  tou  Tupou ,  ev  Si  r&v  aktpfr  av¬ 
io  ioripyy  Se  tou  poihTog  guptfciGyovTa  sn- 
xtaxeiv, ,  Kai  &%pi  fpiv  dv  'sy^TaiTy  voOGtp 
xal  to  afpca  Guyybv  *  ’itp  xal  SiaXetey  oXlyqv 
Xpbvov  xal  bSCvat  bgeiat  ?<r%a ot,  TauTa'xp*l 
crotietv.  ”Hy  Si  Tb  alpta  i\aooov  puijj  xal 
’  Sia  vcHovog  xydvou,  rixiGxetv  ot,  Stj  xdra 
uvroxapiet  i?  dva,  xal  xuptijv  Ta  alSota  j3A^- 
XP°“ 71  nupttifiaai  &g  civ  Soxty  exaoTOTe  xai- 
pbg  elvat ,  xal  Zetdg  ipetgavTa  gbv  toIgi  xe- 
A upeot  xal  bXOvSoug  ’  iaptvoi/g  aiiijvavTa  x6- 
ipat  xal  rfirai  xal  ikafyg  $<5AAa  bptoiag, 
laav  ixdoTOU  'xal  xaTaxXdaceiv,  xal  yd\a 
criirlGxeiv  "  (S6eiov,  })  e(p$bv,  i)  Siptbv,  ■"  crpbg 
to  bpbdg  ?%ov  '°P&'J  &S  &v  xatpjbg  Soxitp 
ehat.  "  'H  Se  vouoog  jihfxA  xal  SavuTtS- 
Syg-  vcaupai  Si  Stapebyouot. 
g'.  '0> i6tuv  yuvatxl  alpta  pii)  "  ix  tuv  ctp- 


oommolitam,  caseumque  caprinum  abrasis  sor¬ 
dibus,  reliquorum  quidem  singulorum  parem 
portionem  misceto,  origani  vero  et  rutae  et 
scabiei  et  gallae  dimidium;  haec  mane  ieiunae 
antequam  moveatur  potui  exhibeto.  Miscere 
autem  oportet  ad  illinendum  quoque,  quando 
acria  prodeunt;  et  in  cyceone  danda.  Sit  au¬ 
tem  medicamenti  pars  una,  casei  una ,  polentae 
una.  Sub  vesperam  autem  meile  ammixto  po¬ 
tui  exhibenda.  Et  haec  quidem  facienda  quoad 
morbus  detineat  et  multus  sanguis  pauco  inter¬ 
misso  tempore  fluxerit,  gravesque  dolores  te¬ 
nuerint.  Sin  vero  parcior  sanguis  et  longiore 
tempore  intermedio  fluxerit,  quae  sane  deorsum 
aut  sursum  secedunt  propinato,  pudendaque 
lenibus  fomentis,  ut  seniper  occasio  tulerit, 
foveto.  Et  zeam  una  cum  cortice  contusam  et 
vernales  grossos  siccatas,  tusas  et  cribratas  et 
oleae  folia  similiter,  singulorum  aequales  partes 
ex  cataplasmate  admoveto.  Lacque  bubulum, 
aut  coctum,  aut  crudum  propinato,  ut  oppor¬ 
tunum  esse  videbitur  ad  id  quod  probe  habet 
attendendo.  Morbus  autem  languidus  et  letalis 
est,  paucaeque  ex  eo  evadunt. 


6,  Quando  mulieri  sanguis  fluit  ex  articulis 


jpuv  dero  rbxou,  Sie06opultp,  g  uro  'rbvou,  — 
tfovrai  evtot  rdv  lyrpuv  $6ov  eTvatg  rb  S'  tari 
itepolov,  —  rb  piiv  ydp  ix  rStv  ’  dpDpav  xal 
riji  oa06og  xal  \a%lw  xokk&Seg  o/iou  r$ 
tftaarr  xetvo  St  dxb  uarepiav  xal  xotkdv 
0kefiuv,  xabapbv  afpia.  'TaOry  xpt/  uxobu- 
pudv,  — Zetdg  xarepetgavra  r6aov  g/iiexrov, 
figet '  cpupijaat  ‘bktycp,  bxoig  pii)  xard  xav 
typljvyg  rdg  pi^rpag,  xal  rou  belou  bxbaov 
yf/uo/ibkiov  fligat;  xpbg  ■  rdg  ^etdg  rerpipipii- 
vctg  xal  rip  bgei  0up^aag,  r^v  vCxra  riber 
‘xpat  St  iri ‘>p  xokkdv  xaraxaOaag,  ixiriOt- 
m-  'xal  0k6plou  /3l lapiara  drb  tkaiv/pdv 
xepapitav  xal  axb  rou  xvd0ou  rtiv  xva0£uv 
gOpcpilaye  xabapalav  xal  rou  xapxoii  rou 
3<ptog ■  d0aiptav  St  rou  xokkou  rou  avpbg 
xxletv  •  oitru  ydp  dv  xaxvlaatg  pod hara. 
At0pbv  Si  xpij  bxvphra  elvat  xal  dpi0it^e- 
a6at  r\ )v  yuvaixa  xeptaretka/pivtfv  etpcaat,  dg 
av  pivi  xapaxvty  itrl  Si  rd  xup  ixeirdaaeiv 
rb  giiv  rip  Sgei  xal  rou  xapxou  rou  30tog. 
Kal  apeCpva  Si  puay opiivtp  ivepybv  xal  ’  iraCet 
rd  alSola  buputprov  alpidaaeabat.  "Hi/  Si  dktg 
iXV ,  ipuaipiou  xapxbv  xe0aapt,ivov  rpi0at 
xal  iv  ohcp  StSbvat. 

'P 6og  xupp6g.  'Viet  olov  ig  cjiou  ‘elSe- 
%6iog  xoukO  re  xal  SOaoSpiov ,  xal  al  bartpai 
fykeypialvooai ,  xal  bSOvtp  ix  rgg  ba06og  xal 
r&v  (dou^dvoiv,  xal  rd  ’  uxepxbpieva  xokkd  xal, 
Ijv  fig  dxakkdaavprat,  ra%u  ptovra-  “  dkk' 
fjv  xal  xp6vog  iyytvvprai,  rd  "  dxibvra  a<j- 
xerat  ug  oT6v  re  pidktara-  "jSe i  ydp  olov  dxb 


ex  partu,  abortione,  aut  ex  labore;  putant  me¬ 
dici  nonnulli  fluorem  esae,  est  vero  diversum 
quid;  —  quod  enim  ex  articulis  et  lumbis  et 
coxendice  profluit  una  eum  sanguine  viscidum 
quid  habet;  quod  vero  ex  utero  et  venis  cavis 
prodit,  sanguis  purus  est.  Huic  per  inferiora 
suffitus  parandus.  Zeae  contusae  semisextarium 
pauco  aceto  subigito,  ut  ne  penitus  uterum 
humectes,  etiam  sulphuris  semiobolum  ad  zeas 
contritas  admixtum  et  aceto  subactum  per  no- 


ctem  deponito.  Mane  vero  acci 

snso  multo  igne 

impone  et  verbasculum  quo  dolia  olearia  obtu¬ 

rant  et  fullonum  sordes  admisce  et  ophios  se- 

men;  —  de  ignis  vehementia 

vero  detraheris 

urere  debes;  ita  enim  maxime 

fumum  excita- 

veris.  Sellam  autem  pertusam 

esse  oportet,  in 

qua  mulier  circumtecta,  ne  vapor  praeterveha¬ 
tur  ,  consideat.  Medicamentum  vero  cum  aceto 
paratum  et  ophios  semen  in  ignem  inspargito. 
Quin  etiam  myrrha  admixta  efficax  est,  quae 
etiam  suffitu  cruorem  ex  pudendis  abstergit. 
Quodsi  satis  esse  videatur,  erysimi  semen  tor- 


7.  Fluor  fulvus.  Copiosum  et  graveolens  tan- 
quam  ex  ovo  putrido  effluit;  uterus  inflamma¬ 
tione  laborat,  dolor  ex  lumbis  et  inguinibus 
erumpit,  quae  prodeunt  copiosa  sunt  et,  nisi 
liberetur ,  celeriter  fluentia.  Quin  et  si  tempus 
accedat,  quae  effluunt  quam  maxime  putrescunt; 
nam  tanquam  carnium  assatarum  succus  effluit 


—  702  — 


rol  la%upol  xal  fiyecr  ix  Si  r&v  rotSvSe 
pbav  alpiv  ToWal  dxbXXuvrat,  bXlyat  Si 
Sta0e6youet.  ”Hi/  oSv  iv  dp%%  xapaXafag, 
bepuxeCetv  dSe  %p ■  fjv  piv  dxOperbt  Saat 
xal  l<r%6aat,  IXXefiopt^eiv  '6rav  Si  yhyrat, 
StaXixbvra  q, uipag  rpetg  yj  rfoaapag  xdra 
xlaat  (pdppaxov.  Mera  Si  ripu  xdOapetv  'Si¬ 
turi*  &Se,  Ixag  ra  peOpara  uSapia  ‘forat 
xal  Xtxapd’  xpal  piv  v^en  StSovat  r&v  pap- 
pdxav  rt  xtvetv  ix’  oTvov  ixtxdeaav,  dv  dv 
iyti  ypdipa  xpbg  poov  ■  pera  Si  rb  pdppa¬ 
xov  '  r\ ?  aXXtp  Statry  bepaxeietv ,  rag  Si 
imripag  BepaxeOeiv  ‘  &Se-  }jv  piv  (pXeyptjvuet 
xal  tpoppepOxuei,  xvptav  %pyj  paXOaxijjet  rijai 
xuplipei,  p£%ptg  o 3  rb  aropa  rav  pyrpiav 
paXbaxbv  yivyratr  pera,  Si  rag  xuplag, 
xXOZetv  ruv  xXuapdrav  bxolotct  dv  Soxitp 
Sciebat,  %v  re  xabaprixarbpom  tfti  re  paX- 
Baxaripoter  pera  Si  roug  xXuapoi/g  paX- 
6axr<ipta  xpoerMvat  •  ijv  Si  pii  eSXurov  rb 
cripa  yfoyrat,  xupiav  xal  paXbdaeetv  xpoa- 
btrom  dv  dv  iyd  y  pdipu ,  pi%ptg  dv  ‘  dvaaro- 
pabijj.  "Hi/  Si  ‘  pif  xpbg  raura  xabyrat  ra. 
peOpara,  xabalpetv  rt )v  xepaX^v  xal  tjv  piv 
’  dxupog  Svou  ydXa  xtxlaxetv  xal  Statrav 
XuyJLvotci  epbolet  xal  v/pipptct  xal  dypUaat, 
xXvfy  exopbSav  xal  xpdatav  xal  xpdpfag  xal 
peQdvov  Tijs  paxpyg,  —  BaXaaalav  Si  (Sarcp 
rp  Xetp,  exopxlp,  ybyypp,  vdpxtp,  iy%,i- 
Xut,  tpfollh  *«i3 tp,Speiv  Si  %p]‘%b?  xpop- 
pCorn  xal  xoptdvoiai ,  iv  dXpy.yhjxsly  xal 


corripiunt.  Ex  huiusmodi  fluoribus  multae  per- 
eunt,  paucae  vero  evadunt.  Quodsi  igitur 
initio  in  manus  sumpseris,  ad  hunc  modum 
curare  oportet;  Si  quidem  febre  careant  et  vi¬ 
ribus  valeant,  veratrum  exhibendum.  Ex  quo 
intermissis  tribus  aut  quatuor  diebus  medica¬ 
mentum  deorsum  purgans  exhibendum.  Post 
purgationem  autem  haec  victus  ratio  institui 
debet,  ut  quae  fluunt  aquosa  sint  et  levia. 
Mane  quidem  ieiunae  medicamentum  aliquod 
ex  his,  quae  ad  fluorem  describam,  exhiben¬ 
dum  ,  aut  vino  inspersum  bibendum.  Post  au¬ 
tem  exhibitum  medicamentum,  reliqua  ad  cu¬ 
rationem  victus  ratio  instituenda;  uterus  vero 
ad  hunc  modum  curandas.  Si  quidem  inflam¬ 
matus  fuerit  et  conniveat,  fomento  emollientia, 
quoad  uteri  os  molle  evadat,  admovere  oportet. 
A  fomentis  collutiones,  quibus  opus  esse  vide¬ 
bitur,  sive  magis  purgantibus,  sive  magis  emol-. 
lientibus,  infundendae.  Post  collutiones  emol¬ 
lientia  in  subdititio  apponenda.  Quodsi  dsnon 
facile  solvatur,  fomentis  et  sufedititiis ,  quae 
ego  describam,  emolliendum,  quoad  apertum  sit. 
Quodsi  ex  his  fluxiones  minime  sedentur,  caput 
purgandum,  ac  si  quidem  febris  expers  sit,  lac 
asininum  propinandum  et  victe  ratio  institu¬ 
enda  ex  oleribus  coctis  tum  domesticis,  tum 
agrestibus,  allio  excepto,  porro,  brassica  et  ra¬ 
phano  longo.  Ex  marinis  autem  raia  laevi, 
scorpio,  congro,  torpedine,  anguilla,  passere, 
gobio.  Percoquendi  autem  sunt  cum  cepis  et  co- 


—  708  — 

hirnfi  Sk08a-  Si  ftdktara  piiv  '  audg,  riandro  in  muria  dulci  et  pingui.  Carnibus  au- 
Setvrepov  <Te  dpvig  yj  8'iog,  i06otai  fiakkov  j)  tem  utendum  suillis  maxime,  dein  vero  agninis 
orrotal  Xal.roti n  ^uptotar  ohip  kcvxfi /ukt-.  aut  ovillis,  elixis  potius  cum  iure  quam  assis. 

'hSapdi-  koorpotai .  srAi)v  rtjg  xe0aktjg,  Vino  albo  mellito,  aquoso.  Balneis  excepto 
/lif  Myv  bepptolat ,  fufii  ■  xokkotai.  "Hv  Si  capite  non  admodum  calidis ,  neque  multis. 
tpbg  raOrt/v  rvpv  Statrav  rtjg  '  p liv  ekxdatog  Quodsi  sub  bac  victus  ratione  uterus  humectus 
mi  rijg  0keypt,aaltpg  dxakkdaaatvrat,  trypal  fuerit  et  ab  ulceratione  quidem  et  inflamma- 
Fitixri  ai  pfrpaii  di/rl  poiv  kourpSv  dkou-  tione  liberetur,  pro  balneis  his  abstinendum, 
cfyti,  dvrt  Si  xippav.  ojvav  pidkaai,  dvrl  Si  pro  vinis  fulvis  nigris  utendum  et  pro  dilutio- 
uSapeardpuv dxpyreardpoiaiy,  dvrl  Si  dk0l-  ribus  meracioribus,  pro  polenta  panibus,  pro 
rav  & protat,  dvrl i 1 S '  lyfiOav  xpbaat  \mdfoi  piscibus  carnibus  assatis,  cibisque  omnibus  de- 
mi  atrloiai  xdat  rotat,  ^tppavrtxoiat,  olat rep  siccantibus,  quibus  in  alvi  profluviis  utimur. 
izi  rijjai  Siappoti/iai  %pe6ftte6a-  xkva/zuv  dxtpk-  Collutionibus  omnibus,  praeterquam  vino  et 
ka%6at  xdvrav,  xk ijv  olvou  xal  liSarog •  6u-  aqua  abstinendum.  Suffitus  autem  ex  adstriu- 
puijabat  Si  rotat  aruxr ixotar  dptarov  S'  iv  gentibus  parandi.  Optimum  est,  ut  concipiat. 
yaarpl  i%ety.  nHv  M'.rtg  ‘Stvefivig  };.lftiroug  Quodsi  iuvencula  fuerit,  frequenter  vomitus 
vljariag,  xuxvd  Si  ‘  dxeftdetv  xal  /lerdxetra  ieiunae  provocandi,  deinde  paulum  pranden- 
dptarl^eabat  apuxpdv.  Ailrtf  ‘r&v  )6av  r&vSe  dum.  Atque  ista  victus  ratio  his  fluoribus  est 
i j  Slaira.  accommodata. 

tp'.  ”P oogkeoxdg.  'Piet  keuxov  dg  bvou  8.  Fluor  albus.  Quod  effluit  album  est  velut 
ojSpov  .xal  iv  rtp  xpoadxtp  olS^/para  xal  rd  asini  urina,  facies  intumescit  et  partes  sub 
fanQMfyutt  .olSdet  dpc0a,  uSpaxoeiSda.  re  oculis  utrisque,  et  partes  oculi,  quae  apparent, 
xal  oii  xdvo  ebetSda  rd  opeOpteva  rfiv  i06ak-  quales  hydrope  laborantibus,  et  aspectu  defor- 
/iuv  xal  rd  ka/ixpov  dxeart  xal  ‘yka/iupol  mes,  et  splendor  abest,  oculi  gramiosi  et  eali- 
oi  &08akfiol  xal  dpilikv&aaovreg  xal  rS  %p&-  gantes,  corporis  superficies  colore  apuam  refe- 
[ia  d0u£Seg  xal  0ktjxraivoeiSig  xal  t/  ya-  rens  et  pustulosa;  venter  imus  in  tumorem 
rripp  ixavotSdouaa  ip  yetaipa  xal  iv  ’  ritjai  sublatus,  in  maxillis  sensim  excitantur  rubores 
yvabotat  xard  a/uxpbvipo6poeiSda  re  xal  parvi,  aquosi  et  maligni  et  in  cruribus  tumores, 
r/itxpd  xal  uSapda  xal  xovtppd  xal  iv  rotat  quos  si  digito  presseris,  nota  affigitur  non  secus 
axdkeat  olSijfiara  xal,  Sjv  “  xt dfyg  rtjt  Sa-  atque  in  farinae  massa  aqua  subacta;  os  salivae 
xrbktp,  iftxkdaoerat'  daxep  iv  aratri  xal  rb  plenum  est;  cum  vero  ieiunae  fuerint,  oris  ven- 


—  704  — 


rro/aa  miXoo  i/xxtxXarai-  xapSiayfiol  'Si,  triculi  morsus  sentitur  et  veluti  aquam  acid 
bxdrav  1  vfjar isg  tum ,  xal  i/aioucn  oTov  uSdp  evomunt.  Quodsi  ad  acclivem  locum  process” 
o£d-  xal  Ijv  'x pig  dvavrsg  xopeuSuffi,  baacov  rint,  frequens  spiratio  et  suffocatio  celerius  cor- 
dc&fiu  i%ei  xal  xvl%,  xal  oxeXiuv  dxd-pugig  ripit,  perfrictio  et  genuum  impotentia;  in  ore 
xal  youvdruv  axpatsiy  xal  ii/  t$  ord/aari  aphthae  suboriuntur;  uterus  praeter  modum 
oiQSai  xal  {\  i/tsrip//  xapd  X6yov  dvecrd/au-  dehiscit  et  in  osculum  gravia  quaedam,  velut 
Tai  xal  ipixixruxe  iv  rcp  ffrSfiari  *  [Sdpea  plumbum,  decumbunt.  Dolores  ad  femora  se 
S/oxsp  [i6h(SSog-  xal  Sia  rui/  (u/puu  Siaret-  extendunt  et  inferiores  omnes  partes  ab  imo 
i/ouiti  SSCvai  xal  dxop6%erai  xdvra  rd  xd-  ventre  inchoando  ad  pedes  usque  perfrigeran- 
ru  axb  rnuipyg  yarrpbg  dp%6pui/u  cL%pi  tur,  plantae  torpescunt,  neque  iis  inniti  in 
ttoSuv  xal  rd  Stvapa  vapx&n  xal  ixifiatntv  eundo  possunt.  Has  ab  his  morbis  vindicare 
o£>  SCvavrai.  T ag  roiaOrag  %aA exoi/  dxaX-  difficile.  Nam  et  cum  aetate  longius  pfogredi- 
Xdoasiv  tui /  von/ /adrui/ ■  ai  re  ydp  ifhxtai  untur  et  labores  consenescunt,  nisi  secunda 
xpofinfi^xaiTi,  oi  re  xdfiaro.il  l- oyxarayi /-  aliqua  fortuna  sponte  contingat,  quae  solutio- 
pdrxouri,  xv  /ai/  ri  ei/rCx^/aa  ruv  ai/ro/ad-  nem  afferat.  In  his  quidem  quod  redundat, 
rov  ‘  A  usi/  yei/6/aevov.  ‘  T aOrym  %pi/  &7ru-  medicamentis,  quae  bilem  non  purgant ,  est 
pCaai,  ’6rai/  xXeovdfy ,  (pap/adxoiai  'daca  exhauriendum.  Quin  et.  quae  urinas  movent 
%o\v/v  %av6 /ai)  xabatpei,  ciKXd  rd  oi/pif-  potui  exhibita  his  conducunt  et  capitis  purga- 
nxd  raOripiTi  i;U/a<p£pet  xiv6/aeva  xal  xcQa-  tiones,  balnei  abstinentia,  epithymum  album 
Ai /g  x aSdpoieg  xal  dXov&tx  xal  rd  Xeuxdy  epotum,  obambulationes  et  omnis  victus  ratio 
ixidv/oov  xtveiv  xal  xeptxaroi  xal  xdra  desiccans.  Quae  cum  fecerint,  non  prorsus 
pariv/  iv  rij  Siatrip.  Taura  Spurai  iyiieg  quidem  convalescunt,  facilius  tamen  degunt. 
/liv  xavreXdg  oi/  yiymrai,  ei/xerirrepov 
Si  Sidyouri. 

6'.  T  6ou  A  euxou  Sepaxefy.  Kadatperai  A  eu-  9.  Fluoris  albi  curatio.  Album  et  subpalli- 
xdv  dxdyXupov  xal  orav  oi/pi/p,  Sdxvei  xal  dum  expurgatur,  cumque  urinam  reddit  mor- 
’  d/adaaei  xal  iXxoi  rv/v  varip-pv  xal  xuperog  sum  et  lancinationem  percipit,  uterus  exulcera¬ 
re/  dipdg  xal  hp/av/  xoXXv/,  Stipa,  dypoxvtx,  tur,  febris  acuta  detinet,  calor  multus,  sitis  et 
xal  ixCppoveg  ytyvovrai  xal  drav  cxovSdfy,  insomnia,  et  mente  alienantur.  Cum  quid  festi- 
ac/b/ad  /aiv  E%ei  xal  rd  yuta  A Covrai.  Tau-  nanter  egerit,  ipsam  crebra  spiratio  detinet  et 
rt/v  ‘  piijxuvu  xixtrxeiv  A euxv/v,  xal  xvtSyg  membra  solvuntur.  Huic  peplum  album  propi- 


—  705  — 


xafvrov,  dficii/ov  xai  poiijg  y  Xvxeivfq  ptfyv 
Mj  (pOXXa  xai  $6a  xai  xyxtSa-  mura  i v 
tfyij,  aTpuQvtp  '  SiSSvai  xai  poiijg  %v\t>v  xai 
^u/i/ilsyeiv  Tiipov  aiysiov  vtroxatrviQ  Si 
f^iag  xai  bXCvBovq  %slpt,eptvoii(  xai  iXalyq 
xiraXa  xai  '  0&pav  xai  aixfyg  Xifipiara 
rpfrov  fiipog,  ra,  S'  a\ Xa  ‘ina  ■  xai  t&v  iipa- 
i&v  ‘poQieiv  xai  ra  SC  apiuySaXc vv  xai  nv/m- 
pov  poQtf/xaTa,  xai  aiapha&ai  re  xai  6%e'e- 
tbsu  xai  pcvi  'i/pepielv. 

T6og  i ZXXoq.  ‘K aialperai  bxotov  vpo- 
fi&TW  oSpov  rrovXi),  xpotif  Xsuxij,  xai  olSisi 
trana  xai  iv  Tijai  xvtjpi yai  ‘  sr 6pr<poi  avlnrav- 
rui  xai  ijv  '  iraQdiriii  r$  SaxrOXtp ,  rijjni  xvi\- 
fitpm  xai  rofoi  rc oni  ’  (prrXaarrerai  (SobposiSia 
—  xai  ijv  ti  (ptiyy,  ipt,vrtirXaTai  xai  QXey- 
/ia!m  xai  irmSav  bSovropfay  xai  epyov  ti 
Spany,  anS/aa  puv  Xapt,(iava  xai  vr6vog  xai 
■j  Xpoiii  ivloTS  MxXapog.  T a6ry  ij v  iaxOy 
xai  viy,  xai  roiXXa  QaivtjTat,  xarapx^P 
SISou  &vu  Qap/aaxov  xai  x&ra-  xai  t\ )v  xe- 
pafyv  xcidaipe,  vjv  *  fiiv  0\eypt,uT&Svjg 
St'  Siv  QXiy/aa  xabalperai,  Ijv  Si  %oXi«)<5V$, 
Si'  &v  x°M  ’  xai  ijv  S>ptj  yj  tou  ireoq  "  xai 
ijv  /iv/  <p6at  %  axXyv&Syq  xai  ij  v  ti  tSiv  slpij- 
/tivav  bppbv  SiSbvai,  aQiipeiv  Si  xai  xt- 
veiv  ug  rrXetcTOv  %/x Iwv  •  xai  “  ig  imripijv 
o foov  yXvxiiv  uSapia,  ijv  Siy,  afrou  Si  pci) 
StrTsnbai-  vjv  Si  anbevijg  y,  poCpijptaTi  &g 
iXaxhTip,  xai  UXovreiTU-  ixetSav  Si  mi. 


nare  convenit  et  urticae  semen;  praestat  etiam 
mali  punici  dulcis  radicem  et  folia  et  rhoem  et 
gallam.  Haec  ex  vino  acerbo  praebenda  et  mali 
punici  succus  admixto  caseo  caprino;  zeas  et 
grossos  hibernas ,  oleae  folia  et  scabiem  ad  suf¬ 
fitum  subter  apponito,  eum  cortice  cucumeris 
agrestis  ad  tertiam  partem  addito,  reliquis  vero 
aequali  portione.  Olera  cocta  sorbenda  et  sor¬ 
bitiones  ,  quae  cum  amygdalis  et  sesamo  paran¬ 
tur;  pensilibus  agitationibus  et  vehiculis  utatur, 
neque  quiescat. 

10.  Alius  fluxus.  Expurgatur  copiosum,  quale 
•ovillum  lotium,  colore  album,  totaque  intume¬ 
scit;  in  tibiis  tumidae  quaedam  laxae  et  rubi¬ 
cundae  cutis  eminentiae  exsurgunt;  sique  digito 
contrectaris,  in  tibiis  et  pedibus  fossularum 
vestigia  infiguntur ,  si  quid  ederit ,  impletur 
atque  intenditur,  cumque  in  viam  se  dederit  et 
opus  aliquod  confecerit ,  crebra  et  frequens  spi¬ 
ratio  dolorque  ipsam  prehendit,  colorque  inter¬ 
dum  subflavo  pallidus.  Huic  si  vires  valeant, 
iuvenis  sit,  ceteraque  compareant,  per  initia 
medicamentum  sursum  et  deorsum  purgans  ex¬ 
hibeto,  caputque  per  ea,  quae  pituitam  purgant, 
si  pituita  redundarit,  purgato,  si  vero  bile,  per 
ea,  quae  bilem.  Et  si  anni  tempus  ferat,  neque 
natura  lienosa  fuerit,  sique  aliquid  e  supra  di¬ 
ctis  affuerit,  serum  decoctum  quam  plurimo 
tempore  potui  exhibeto ; ;  sub  vesperam  autem 
vinum  dulce  aquosum ,  si  opus  sit ,  cibum  vero 
ne  attingat.  Si  vero  imbecilla  fuerit,  paucissi- 


xaipdg  Soxty  eivai,  ryg  st6mg  zaviaDu  xal  mam  sorbitionem  assumat,  neque  lavet.  Ubi 
pera  rif»  xd6ap<nv  ctrlom  %pe£<r6a  &T£%o-  autem  tibi  opportunum  esse  videbitur,  a  potu 
phy  Xvrup&v  xal  Spiptav  'xal  yXuxt av,  xal  cesset  et  post  purgationem  cibis  utatur,  a  pin- 
dXpuptiv  xal  \a%dmv  Spiptav,  %pyc6at  S'  guibus  sibi  temperans,  dulcibus,  salsis  et  oleribus 
i rerpatomi  xal  xptam  pyXeloiai ,  Ij  acribus.  Piscibus  utatur  saxatilibus  et  carnibus 
bpvitielom,  i)  XnyQom,  dprcp  ‘  arroSky ,  !j  ovillis,  gallinaceis  et  leporinis,  pane  in  cinere 
ipsixrofci  xal  Xaxdvotori  iCpSom  %peh$a  cocto,  aut  leguminibus  fresis.  Oleribus  etiam 
xal  dyptoiai  rpaxrofot  xal  ifptpmi  drep  coctis  utatur  et  agrestibus  esui  aptis  et  dome- 
Spipiav  xal  ttcpixarefra  vrpal  xal  darii  roS  stiois,  acribus  exceptis,  maneque  et  a  cibo 
tshou.  'Erv/v  St  aoi  Soxty  raura  ‘  xoitovn  obambulet.  Ex  quibus  si  tibi  fortior  esse  vi- 
layup ortpy  elval,  xXO^siv  rdg  uartpag  '  ry  deatur,  uterum  ex  faece  vini  colluito ,  tribusque 
rpuyl-  rpetg  Si  i)  rtacepag  yptpag  SiaXixdv,  aut  quatuor  intermissis  diebus,  postea  acerbis 
pertxena  trrpuQvofoi  xXucai  xal  brh%ovra,  •  eluito  et  mora  iniecta,  si  quidem  sicca  fuerit, 
t/v  ftii  %  aysiv  xal  j)y  Qtel  quiescito.  Quodsi  natura  biliosa,  aut  pituitosa 

$  xokdSyg,  Hj  (pXeypardSyg ,  i/xb  Si  ryg  fuerit,  ex  victus  vero  ratione  et  potione  medi- 
Siahyg  xal  ryg  (pappaxorostyg  XsxruvSma,  camentorum  emaciata  vires  colligere  nequeat, 
pv/  SCvyrai  dvaXap(Sdv£iv ,  yaXa  xivtru  lao  bubulum  per  quadraginta  dies  calidum  ex 
reaaapdxovra  ifptpag  /36etov,  6sppbv  dari  vacca  assumat.  Pituitosam  tamen  praestiterit 
/3 o6g.  Tijv  Si  QXeypardSea  dpeivov  atri-  cibis  quam  paucissimis  uti,  quamdiu  lao  bibe- 
oitri  dg  ika%teTOicn  xptsaSai^  'tag  dv  yaXa-  rit,  cuius  mensura  sit  sex  heminarum  Attica- 
xroxorty,  irra  Si  ptrpov  ocov  xoruXai  rum.  Initium  autem  a  duabus  faciendum  et 
'Arrrxal,  dpytrta  S' avi  S6o  xal  x porri-  singulis  diebus  unam  addat,  donec  ad  sex  per¬ 
ara  xorOXyv  ixdrryg  yptpyg,  dxpig  dv  veniat,  paulatimque  ad  minorem  quantitatem 
ytvavrai ■  xdx  rou  xar'  iXlyov  ixirb  iXar-  descendat  et  post  lactis  potum  cibis  et  victus 
rov  xal  perd  ryv  yaXaxroxoriyv  avaxopi^s  ratione  reficito.  At  post  lactis  potionem ,  mane 
rirtoin  Xal  Sialry.  Kal  psrd  rijv  roB  yd-  ieiuno  stomacho  adiantum  siccum,  contusum 
Xaxrog  xinv  mvtra  irpat  viyeng  dSlavrov  per  cribrum  excussorium  transmissum  bibat, 
'  tgyp^vag  xtipai  xal  Staryaag  Sid  xpyrtpyg  ex  vino  nigro  odorato  temperato  exhibitum. 
SiStvai  iv  ohip  ptXavi  etidSei  xexpyptva.  At  si  morbus  revertatur,  hanc  totam  foveto, 
”Hv  S’  bxoatpttpt)  {j  voBtsog ,  xupiyaai  aiir^v  rursusque  medicamentis  per  inferiora  purgato , 
'6Xyv  xal  aSSlg  (pappdxoisi  xatypai  xdru  xal  posteaque  uterum  colluito ,  si  quidem  natura 
perd  toBto  xXturai  rdg  urrtpag,  ijv  piv  QOn  pituitosa  fuerit,  per  granum  Cnidium,  auttha- 


—  707  — 


s  QkeyfiardSxe,  rcp  xbxxcp  rip  K viSttp,  ij 

r%  fit V  i*?«  &  Xfib&SifS  h  riji 

cM/tpwk*  f$  ke<f,  i?  xokoxuvblSi  r%  dypfy, 
‘xbipag,  lxi%£ag  §(o  xorOkag  USarog,  dQb- 
J/E»  ‘  k  T°  tfpMU  xxl  t-upfilcyeiv  /ilki  xal 
Ikaiov  vapxfoawov  ij  dvbivov  lar  a  SI  rou 
jiiv  Ipikrog  reraprx/ebptov  xort/kyg ,  rou  Se 
ikalou  pilrpov  iifabktov  '  rou  [tlkiroi;  •  peera- 
ifMtsiv  SI  rtp  /xdkirt  xal  rtp  ohcp  xal  rtf 
hkaltp  (poCiicp  xal  *  Sufiiijaai  xal  ‘  lxh%mv 
iffiipac  rpetg  Ij  rdaaepag,  aSlavrov  ‘  SI  Ttvlru. 
Kal  !) v  ’  ftvj  Iv  yaerpl  kd/Sip,  bxoerrp£0ei  xal 
ii7oarpe(p(?pt,li/>i<;  rijg  voOaou  dxbkkurai.  'O- 
xbrae  yepanipag  kapcftdvei  ij  vouaog  abry, 
‘  xararfxovrai  ai  uarlpai,  £x0e&youn  Se 
ram  bktyai- 

ta'.  'P oog  cfkkog.  KaOalperat  Qiovxep  Ig 
fiou  Ciipqv,  %kupbv,  uxbkeuxov ,  xal  ekxoi  rb 
alSow  xal  olSlrxerat  rofa  re  xbSag  xal  rag 
XVijfpXg;  xal  ra  xOka  r&v  b06akpt,uv  ixavob 
S&i  xal  oi  bQSakfpol  bypol,  'yka/wpol,  xal 
H?  ISaSlfy  ,  xrb/pd  pt,iv  ka/xftdm  xal  aa64- 
veia  ylyyerat.  ”'H  Se  vouteoq  0Cei  0keyfia- 
tS>Sw  xal  Hj>/ :  a v)  xaDapSijj,  xuper^  “SI 
%okfc  xivtfelcyq ,  cpkavpoy  yepuirbpag  Se 
kafi^dvei  “  ftdkkov  ij  vewrdpag,  'Oxbray  Se 
!)y  iftk  totuifav  r06Spa,  StSovat 
xdra  (pdp/xaxov  "  xteh  '6  n  Qkly/ea  xal  %o- 
kijy  “lyijreraf  ijv  Se  la%vpug  olSdifi  xal 
rb  0klypia  adrijv  xtlty,  ava  Souvai  0ap- 
fiaxov  xal  i)i/  fiev  f  Suvari),  IkkdfSopoy,  iji/ 


psiae  radicem.  Si  vero  biliosa  sit,  per  scam- 
moniae  succum  et  colocynthidem  agrestem. 
Hanc  enim  in  vas  coniectam,  duabus  aquae 
heminis  affusis  decoquito.  Huius  decocti  dimi¬ 
dio  mei  et  oleum  narcissinum  vel  anthinum 
ammisceto.  Sit  autem  mellis  heminae  quadrans, 
olei  vero  mensura  ad  mei  sesquialtera.  Postea 
autem  meile  et  vino  et  pleo  solo  colluito,  suf¬ 
fitumque  adhibeto  et  trium  aut  quatuor  dierum 
mora  interposita  adiantum  bibat.  Ac  nisi  in 
utero  conceperit,  morbus  revertitur,  quo  facto 
mulier  perit.  Cum  autem  seniores  hic  morbus 
invaserit ,  uterus  computresoit  paucaeque  adjno- 


11.  Fluor  alius.  Expurgatur  quale  quid  ex 
ovo  crudo,  pallidum,  subalbidum,  ulcusque  in 
pudendis  excitat,  pedes  et  tibiae  intumescunt, 
partes  sub  oculis  in  tumorem  attolluntur;  oouli 
humidi  sunt  et  gramiosi,  sique  incedat,  crebra 
anhelatio  eam  invadit  et  imbecillitas  accidit. 
Morbus  autem  natura  sua  pituitosus  est  et  nisi 
repurgata  fuerit,  sed  bile  commota  febricitave¬ 
rit,  malum  est;  prehendit  autem  seniores  magis 

quidem  admodum  intumescat ,  •  eamque  pituita 
urgeat,  medicamentum  sursum  purgans  exhi¬ 
beto  et  si  quidem  valida  fuerit,  veratro  purge¬ 
tur,  sin  minus,  medicamentum-,  quod  pituitam 
et  bilem  educat,  exhibendum.  Post  medicamenta 


—  708  — 


Si  filj,  '6  n  0X(ypa  xal  %oXi)V  Syei-  pera  autem  plurimis  diebus  serum  coctum  cum  pauco 
Si  rct  Quppuxa  bppbv  i(p6ov  SiSdvai  xlveiv  ug  sale  potui  exhibeto  et  mentham  insuper  edat- 
x Xehrag  vjpipug  %i»  dXl  bXtyip  ■  irirpoytra  vesperi  vero  cibum  ne  attingat;  paucam  autem 
Si  ifSCoapov,  iaxipyv  Si  atrou  pij  dxritrOa,  sorbitionem  assumat  et  vinum  dulce,  si  opus 
l SoQeira  Si  bXlyov,  xal  ixiriviru  ohov  yXu-  sit,  superbibat.  Quodsi  serum  non  'adfuerit 
xuv,  ijv  XP^r  ^  M  Tapy  '  lac  asininum  decoquito  et  quatuor  diebus  ex’ 

hem  aQeipijaat  xal  SiSbvai  rtcaupug  ijpi-  hibeto.  Vesperi  vero  eadem  facito,  si  febris  per 
pag  •  ecxipyv  Si  rubra  xoiietv,  Ijv  pij  xOp  noctem  non  detineat.  At  si  natura  lienosa,  aut 
?%j>  vbxrap.  "Hr  Si  $  06ai  &rtyv&Sw,  i j  flatuosa,  sanguine  defecta  fuerit,  neque  serum, 
xveupur&Syg,  XelQttipog,  p^re  "oppov  p^re  neque  lac  bibat;  alioqui  per  medicamenta  de- 
ydXu  xivirdr  {jv  Si  pi),  xararepixolai  xa-  orsum  purgato  et  ubi  opportunum  tibi  fore  vi- 
Butpeiv.  K al  ixeiSav  coi  Soxfa  xaipbg  eJvat,  debitur,  uterum  colluito,  primum  quidem  bis 
xXOaai  rdg  pt/rpug,  xpurov  piv  'rp  axi  aut  ter  medicamento  ex  vini  faece  parato;  po- 
rijg  r puybg  Slg  1)  rplg,  pera,  Si  't$  bxtp  stea  autem  scammoniae  succo,  dulci  vino  ad 
rijg  axappovtyg,  ohov  S’  ixi%iui  yXuxbv,  heminam  Atticam  affuso  et  olei  heminae  qua- 
Scov  xof&XtfV  'Krnxjv  xal  iXaloo  riraprov  drante,  maxime  quidem  narcissino,  sin  minus 
pipog  xorCXvjg,  pdXiara  ‘ piv  vapxicelvov,  anthirio;  postero  vero  die  vini  hemina  colluito, 
el  Si  pif,  avblvou  •  perdxXucai  Si  rijj  bsre-  adiecto  mellis  quadrante  et  resinae  tertia  mellis 
pal jf  olvou  xorCXy  xal  piXirog  rer dprip  xo-  parte,  olei  vero  aequali  mellis  portione.  Quodsi 
rOXv\g  xal  ‘  far  Ivyg  rplrip  poipy  '  roi i  piXi-  quae  a  collutione  secedunt,  pituitosa  feruntur, 
rog,  7  iXacoo  Si  'laip  tw  piXiri.  "Hi/  Se  ra  rursus  colluito,  trium  aut  quatuor  dierum  mora 
bxo  rou  xXucpou  a.xo%upeuvru  ty  0Xeypa-  interposita,  grano  Cnidio  detracto  cortice  quan- 
r& Sea,  xXOaai  *  aSng  ixia%bvra  v/pipag  tum  ad  duas  potiones  satis  sit,  iisdemque  col- 
rpeig  fj  riccepag  ' ixXiipavra  rou  xbxxou  SOo  luito;  sin  granum  Cnidium  non  adfuerit,  tha- 
xbtnag ■  " peraxXO^eiv  Si  rom  abrolcr  ijv  Si  psiae  radice  quantum  potione  una  satis  sit, 
pii  xapij  xbxxog,  rjj  plfy  rijg  6aj/fyg  xbct  infusa,  posteaque  iisdem  colluito.  Postquam 
pl$  xal  peraxXO^eiv  roiai  abroiai •  ixiiv  Si  autem  quae  secedunt  his  collutionibus  expur- 
xaDupOijj  rk  vxo%apeuvra  xpbg  robroog  robg  gata  fuerint,  et  si  quid  cruenti ,  velut  ab  ulcere 
xXucpobg  xal  Ijv  yin/ral  n  alparUSeg  olo v  effluxerit,  acerbis  deinde  colluito.  Posteaque 


—  709  — 


i(p'  iXxsog,-  psraxXC^eiv  rolm  orputpvobi. 
Kzi  ijv  pera.  Taura  '  ipurybeltta  (pij  rb  <tt6- 
fix  ruv  baTepiav  axXyphv  ’  eivai  i eal  bSCvyv 
l%£iv,  ’  xXC^eiv  rbv  alirov  rpbxov  rcp  giiv 
jmepitp,  fer’  &v  a.Tofy  pavbiaai  al  baripai 
mI  Soxivp  byo )g  eivar  rag  Si  psra^ii  vjpi- 
pap  r&v  xXocp&v  xiriaxeiv  & xrijg  xapvrbv 
Mi  Xaycpou  TUTiijv  xai  p^xavog  rd  xeXulpog 
mI  xvtSi/p  xapvrbv,  jioiyg  re  yXuxslyg  rbv 
QXoibv,  — ‘  Tfilfiav  icrov  ixcccrou  ‘  SLXtynov 
fyjipteyav  xai  aSlavrov  iv  ohtp  piXavi  sii- 
&$ei  vijanv  ■  airtoici  Si  xpsiaba  paXfjaxotai 
/ifj  akfcupofai,  p ySi  Spipiar  xpia  Si  lipelva 
iypuav,  ipvtOeia  i)  kaytpa ,  xai  X ouitrba  Qspptp 
pii  xoXXip.  ”Hv  Si  pii  XuQfoy  b  p6og,  aXX' 
bxoketiryTcCi  xai  by  pafyvrat  aluaripai,  6u- 
pifjaai  Ttp  t-iiv  r$  aiSiip  xai  ivrsira  vrapa 
rbv  dvSpa  ira-  xijv  iv  yaarpi  *?%#,  uyivjg- 
ylyvsrai.  A 1  Si  yspatrspai  0C1  SOvavrai  &va- 
(pipeiv ,  dXX'  arcbXXuvTai  uro  aoSsvefyg. 

ifb'.  'P 6og  3.XXog.  'P iei  inr6%Xupov  olov  i f 
$0 u  xa'r  yXia%pov,  xai  i)  yaiTTvip  Siviararai 
1 1  vstaipa  xai  axXyp^  yiyvsrai ,  xai  %v  ijvab- 
i Jipg,  <HX yisi  xai  /Zp6%si,  xai  xOp  i%si  xai 
6S6v>f  ig  rd  ivricsm  xai  ’  ig  ra  alSoia  xai 
ig  rijv  veiaipav  yaaripa  xai  ig  rag  it-6ag 
xai  Xvrobuptti,  A.Xuapo(  re  xai  xs pt^O^isg 
xai  ISpisg  xouXi/g,  atpuypoi  xpbg %e!pa  ipaf- 
pmiTsg,  /SXtfXpoi,  ixXstxovrsg  xai  aiirfxa 
itrbXXuvTai.  ”Hv  Si  Tepiijj,  ij  xpoifj  ’ oi  tpi- 
irerai  xai  ‘ylyvsrai  oTbvrsp  xyplov  xai  b 
Xpt 'og  rip  SaxrCXcp  xis^bpsvog  paXO&aasrai 
xai  ipxXaaasrai  ofbvtsp  iv  otairi,  xai  oi- 


si  interrogata  os  uteri  durum  esse  ac  dolore 
detineri  dixerit,  ad  eundem  modum  ex  eo,  quod 
cum  butyro  paratur,  colluito,  quoad  uterus  re- 
sicoatus  fnerit  et  sana  esse  videatur.  Interme¬ 
diis  autem  collutionum  diebus,  sambuci  fructum 
bibat,  et  leporis  coagulum,  pepli  corticem,  ur¬ 
ticae  semen,  mali  punici  dulcis  corticem,  tritis 
cuiusque  aequalibus  portionibus.  Polenta  autem 
ammixta  et  adianto  ex  vino  odorato  ieiuna  bi¬ 
bat.  Cibis  utatur  mollibus,  neque  salsis,  neque 
acribus.  Carnes  piscibus  meliores,  volucrium 
videlicet,  aut  leporinae  et  calida  non  multa  la¬ 
vet.  Quodsi  fluor  non  remittat,  sed  relinquatur 
et  uterus  humectetur,  medicamento  ex  malicorio 
suffitum  admoveto,  posteaque  virum  adeat;  et 
si  utero  conceperit,  convalescit.  At  seniores  se 
recolligere  non  possunt,  sed  prae  virium  imbe¬ 
cillitate  pereunt. 


12.  Alius  fluor.  Fluit  subpallidum  et  gluti¬ 
nosum,  quale  quid  ex  ovo,  venterque  imus  in 
tumorem  exsurgit  durusque  evadit  et  <ad  con¬ 
tactum  dolet,  dentibus  stridet,  febris  detinet, 
dolor  pubem  occupat,  pudenda,  imum  ventrem 
et  lumbos,  animi  deliquium  adest,  anxietudi¬ 
nes,  perfrictiones  et  sudor  copiosus,  pulsus  ad 
manum  leniter  ferientes,  languidi,  deficientes, 
confestimque  pereunt  Quodsi  superstes  evadat, 
color  ei  immutatur  et  velut  favus  exsistit,  su¬ 
perficiesque  corporis  digito  pressa  emollitur  in 
eaque  nota  infigitur,'  velut  in  farinae  massa 
aqua  subacta,  pedesque  et  crura  in  tumorem 


—  710  — 


iioum  oi  xbieg  xal  rk  axiXea.  'H  ii  voB- 
<sog  ytywrai  fL&faera ,  V,v  iv  adruat  n  ita- 
mtttty  V  ivcazi)  iv  rbxcp  ■  ai  i1  kCptfXix£<rrs- 
pai  pidXXov  srair%ou<37  ■  oh  xctvu  i' '  if  voBcog 

iy’.  "AXXog  jjbog.  K aQaiperat  oTov  (fero 
xpsSv  bxrav  '  %Ufibg  xal  iXxoBrai  rd  alioiov 
xai  'bxv\  Sv  aXXy  roB  %pardg  ixusrafy  xai 
fiygg  xal  xBp  b£-i/,  xuxivbv,  /xiya  xal  Qptxv/ 
o/ioB  Xd^srar  biBvai  is  'olai  iv  xaci  roTtn 
pboici-  ‘  aiin/  xatra  kvoiilaxerai  xal  rb  xdra 
roB  bpiQaXoB  xai  rk  trxiXea  xal  \  %poii/ 
Ixrep&iw  yiyvsrai.  'O  ii  pbog  yiyverai 
kxb  roBis,  ixsiikv  rb  af/xa  ii-epaBiv  ux6- 
%oXov  ‘  yivyrai  xai  fxV[  xaSapSijj.  'Oxbrav 
Siis  sxtii  pdp/xaxov  iei  xiaai,  ijv  fliv  lc%u- 

pb)  i%  iXXeQ 6pou,  ijv  is  ksBevbtg, - 

pi£av  ts  xai  iXartipiov  xal  Baripip  %p6vcp 
ydXa  alybg,  i )  xdra  'b  n  xoXijv  re  xal 
QXiypxa  xabalpsr  xXCtrai  ‘  ii  rag  Baripag 
ra  j-Bv  ry  xpapifiiy  xivsiv  ii  iXeXhtpaxov, 
Bxepixov,  asXtvou  axip/xa,  ’’iaov  ixdarou  iv 
olvtp  pxiXavi  aiierypip,  vijari  ii  itibvai.  "Hv 
ii  ‘  yXxufxivov  |  rb  aliotov ,  pxsraxXBaai  rtp 
mxeplcp,  ixsira  (pdppxaxov  xBsai.  xal  ixi%pl~ 
siv  rk  sXxsa  xixepicp,  pyrhy,  ’  r/xBpvip,  ap- 
yOpou  dvSsr  iiavi^irba  ii  Bian  kxb  pxup- 
atvyg  xal  iXsXmtpaxou  °%Xiep<p-  rirlomt  ii 
Xp^aBa  aXfiupofai,  px^rs  ipi/xiai,  kg 
pxb[  iaxv&isg  rb  oupov  yivv/rai,  xai  rav  6a- 
Xaasiav  elpysabai  xal  xpsuv  (boeiav,  xal  bslav 


attolluntur.  Morbus  autem  accidit  praecipue 
si  quid  iis  in  partu  vellicatum  fuerit,  aut  intus 
computruerit.  Iis  vero,  quae  provectae  iam  sunt 
aetatis,  magis  acoidit,  neque  morbus  admodum 
mitis  est. 

13.  Alius  fluor.  Qualis  ex  assatis  carnibus 
humor  purgatur  et  pudendum  ulceratur  et 
quamcumque  aliam  corporis  partem  stillando 
attigerit  Et  rigor,  febris  acuta,  crebra,  magna, 
simulque  horror  corripit,  dolores  vero,  quales 
in  fluoribus  omnibus.  Haec  tota  intumescit  et 
partibus  .umbilico  inferioribus  et  cruribus  eo,- 
lorque  auriginosus  evadit.  Huiusmodi  autem 
fluor  oritur  oum  sanguis  expressus  aliquantum 
biliosus  fuerit,  neque  purgata  sit.  Cum  sic 
habuerit,  medicamentum  bibendum  exhiben¬ 
dum,  si  quidem  valida  fuerit  ex  veratro;  sin 

debilis . radicem  et  elaterium  et  postremo 

lac  caprinum,  aut  medicamentum,  quod  deor¬ 
sum  bilem  et  pituitam  expurget ,  uterum  autem 
medicamento  ex  brassicae  succo  colluito.  Men¬ 
tham  autem  bibat,  hypericum,  apii  semen,  sin¬ 
gulorum  parem  portionem  ex  vino  nigro  austero; 
haec  ieiunae  bibenda  praebeto.  Si  vero  .ulce¬ 
ratum  pudendum  fuerit,  postea  butyro  colluito, 
deinde  medicamentum  purgans  potui  exhibeto, 
ulceraque  butyro,  resina,  myrrha  et  argenti  flore 
linito:  myrti  autem  et  salviae  ex  aqua'  decocto 
tepido  perluatur.  Cibis  autem  utatur  neque 
salsis,  neque  acribus,  ut  ne  mordax  urina  red¬ 
datur  et  marinis  abstineat,  carnibus  bubulis, 


ftmpi1 


rdfcx  xotitj  xal  i ‘jyifc  'yiyw.rai,  sr upi- 

ijgtu  oXyv  xal  Cpap/xaxov  Souvai  rip  btrrepaty 
ivu,  Irstra  SiaXirdv  aunq  nara-  xal  ijv 
•tih  %  Oppie,  /xerd  rd  Qdp/xxxa  ‘ dips^ij- 
axp  Souvai  neiv  ixacryi;  {ifidpyi;,  k  kripv\v 
ii  jioQijfoaci  •  oivip  Se  yXuxdi  ksuxcp  ■  ijv  Si 
liij  $  bppbq,  ydXa  ’6vov  itpSov  mvdra  iri 
rdotrspaq  ilfodpaq,  k  kxdpyv  Si  roim  abrokt 
%pijc(ho  ■  fosrdreira  Si  mvdra  iri  retreepd- 
xovra  ijfidpag  yakx  fiobq  Seppobv  xal  rijq 
i jpdptfq  ftifSiv.  icOtdra  dq  droq  dlxelv,  — 
dpirrov  ydp  rouro,  —  xal  ydp  xaSxiperai 
xxl  rpdCpsrai  xal  d/xfiXOverai  feri  toS  yd- 
Xaxroq  ■  k  kxdpyv  Si  Ssivrvelra  xpdaq  SpviDoq 
brrbv  bXlyov  xal  dprov  rpuxpbv  iyxpuCpfyv- 
inrivsiv  Si  olvov  podXava  raXaibv  ohdSea, 
hr'  dv  rb  yd\a  rivi),  ijv  vroX \d  ty  xal 
'Tapdax^Txl  n  SptfiC.  K xl  vjv  Taura  roiij- 
<saaa  iv  yatrrpl  h%y,  byiijq  ylyverai.  "Ou ai 
Si  yepahepai  dat,  ivtore  i/vrotsrpdtyei  i j  vou- 
ooq  xal  droXXuvrai  ■  ripa  Si  vdipai  o£>  Oava- 
r&Syq,  xpovfy  Si. 

iS'.  5  'P 6ou  l%apoetSdoq  Sepurefy.  'P dei  Hcpai- 
p,ov  ojovnsp  dnh  xpsdv  brruv  %U[tbq  xal  Sdxvei 
uq  ZXfui  xal  itrSfei  xal  b%e\xo7  rd  alSola  ‘  xal 
Ta  rdpig  xal  rouq  fdfpobq  xal  i j  bardpip  dveX- 
xourai  xal  rd  dKKa  ’  xal  ivreiSdv  imard^ip 
iri  rd  Ipodna,  (Sdrrerai  xal  SvcdxrXura 


convalescat,  totam  foveto  et  postero  die  medi¬ 
camentum  sursum  purgans  exhibeto,  deinde  ex 
intermissione  rursus  deorsum  purgans.  Ac,  si 
quidem  serum  praesto  fuerit,  post  medicamen¬ 
tum  decoctum  bibendum  dato  quotidie,  sub  ve¬ 
speram  vero  sorbitione  utatur,  vino  vero  dulci, 
albo.  Quodsi  serum  desit,  lac  asininum  coctum 
diebus  quatuor  bibat,  vesperi  -autem  iisdem 
utatur.  Post  haec  autem  lac  ljubulum  calidum 
per  dies  quadraginta  bibat  et  per  diem  nihil, 
ut  ita  dicam,  edat.  Id  enim  est  optimum,  cum 
ab  lacte  purgetur,  nutriatur,  fluorque  obtun¬ 
datur.  Vesperi  in  coeua  avicularum  carnem 
assam  paucam  sumat  et  panis  subcinericei  pa¬ 
rum.  Vinum  vero  nigrum,  vetus,  generosum 
insuper  bibat,  quoad  lac  biberit,  si  copiosa 
eant  et  acre  aliquid  commoveatur.  Quodsi  his 
factis  concipiat,  convalescit  Quae  vero  senio¬ 
res  sunt,  his  quandoque  morbus  revertitur,  ac 
pereunt;  iuvenculis  autem  minime  letalis  est, 
sed  diuturnus. 

14.  Saniosi  fluoris  curatio.  Effluit  subcru¬ 
entum  quid,  quale  succus  ex  assatis  carnibus,  ac 
velut  muria  mordet  et  rodit  et  exulcerat  pudenda 
et  partes  circum  sitas  et  femora  et  uterus  et  re¬ 
liqua  exulcerata  sunt.  Quodsi  in  vestimenta 
destillant,  ea  inficiuntur  nec  nisi  aegre  eluun- 


6I ti/iiver.  xxl  tj  yxar^p  '  ivxelpejxi  xxl  xxXtfpij 
ylyverxi  xxl  HXyiei  ijv  ’  QxOayg  xal  Uppj, y 
!!%ei  xxl  6g  rx  xlSoix  xxl  6g  rt/v  SSpv/v  '  6 Mvy 
‘xxl  ig  t$iv  veixipxv  yxtsrSpx  xxl  xeveavxg 
' xxl  fo%ix  xxl  Itguxg,  xxl  &$uvxpt,fy  xxl  {j 
%poiij  oi  rpiirsTxi  &g  IxTep&Syg.  ”Hv  fi-  6 
%p6vog  fiyxCviji  xxl  i )  voiixog,  txutx  xxvrx 
trovf. i>  poxXXov  ixiXxfifixvei  xxl  rx  '  xOXx 
ixxvforxTxi  xxl  oi  vr6Seg  olSiooxi  xxl  rit 
cxiXex  x%6  ruv  l£-6av.  'H  Se  vovxog  XaJQe- 
txi,  fov/v  SixxvxixSjj  n  tou  ’  l/ij3pu:u  xxl 
Tp&X)p  Iv  rdxcp..  Xpj ,  Se  vrupiijv  xxl  Supoiij v 
xxl  _  xmfoxeiv  rxurx  vrxvrx  ,  5  $  fo%el  rhv 
p6ov,  xxl  bvetov  ’  yxXx  xxl  r&XXx  rpoxxyeiv 
xxl  ipoSeiv,  ijv  Sity  ijv  Se  &Tvpog  Sj,  i)  xxl 
I3ty%pdg  l%y,  S/xeivov  "  frpvi  vrupltf. 

,  ie‘.  'Ox&txv  ig.  tv)v  xetpxXijv  rpxx&ci  xi 
iixrSpxi  xxl  rijjSe  Xijyip  6  sr viypohg,  xeQxXijV 
/SxpOvet,  dXXyct  Se  dXXy  % tf  rixpoxp  ia%e- 
txi.  Htfptijiov  Sk  r6Se  •  rxg  QXi[3xg  rxg  iv 
rijj  pivl  xxl  tx  uro  rofoi  6QSxf.pi.ofoi  &X yi- 
eiv  Qxxl  xxl  xupex  foyei  xxl  "  dQpl^ei ,  '6txv 
fafoip.  Tafrnfv  %pij  XoCeiv  vroXXfy  xxl  Seppoip- 
ijv  S6  fii/  ivxxoCi f,  tpv%p$  xxl  xxtx  xeQx- 
Xijg,  SxQvifv  re  xxl  puipxfyyv  ivtyuv  Iv  tu 
itSxri  xxl  ip6%av  xxl  poSlvcp  pcCpip  rijv  xe- 
QxXijv  %piMa  xxl  CixoBuporfeSa  rxeSSiSex, 


tur;  venter  attollitur  et  durus  evadit,  contactus 
dolet,  calor  occupat  pudenda,  ad  sedem  dolor 
est,  ad  imum  ventrem  et  laterum  inanitates 
coxendices  et  lumbos;  et  debilitas  adest  et  cm 
lor  velut  auriginosus  fit.  Quodsi  eum  tempore 
morbus  progressum  faciat,  haec  omnia  multo 
magis  invadunt,  partes  sub  oculis  attolluntur 
pedes  et  crura  a  lumbis  intumescunt.  Hic  au¬ 
tem  morbus  corripit,  cum  quid  in  partu  de 
foetu  dilaceratum  fuerit  et  vulnus  intulerit. 
Fomenta  autem  admovenda  et  suffitus  adhi¬ 
bendi,  propinandaque  omnia,  quae  fluxum  re¬ 
primunt,  et  lac  asininum  ceteraque  porrigenda 
et  vomitus,  si  opus  sit,  ciendus;  —  sin  febre 
vacet,  aut  debilis  fuerit,  fotus  siccus  praestat. 

15.  Cum  uterus  ad  caput  conversum  fuerit, 
eaque  in  parte  suffocatio  desinit,  caput  gravi¬ 
tate  afficit,  aliis  vero  alia  quadam  parte  finis 
continetur.  Hoc  autem  indicio  est.?  Narium 
venas  et  quae  sub  oculis  sunt  partes  sibi  do- 
lere  conqueruntur  et  sopor  detinet  et  spumescit 
cum  meliuscule  habet.  Haec  copiosa  calida  la¬ 
vanda;  si  vero  non  auscultet,  frigida  et  circa 
caput  lauri  et  myrti  ex  aqua  decoctum  refrige¬ 
ratum  apponendum,  caputque  unguento  rosaceo 
illinatur  et  subter  suffitus  ex  odoratis  admove- 


ri  Si  xax&Sea  uzb  rag  pivag-  xal  rijv  xp&pe- 
fav  ItOiiru  xal  rbv  %uA bv  ji otpeira . 

is'.  "Hv  ii  zpbg  ri)i/  xapSlyv  vpeaisr&pie- 
m  zviyast  '  at  imripai ,  xal  dv&trmrog  hj 
j  ijyjp  (Sribfeevog ,  ihiaBOei  xal  i/iier  xal  ern 
Sffi  aitrtxa  iXxvcBeitrai  x&ra  %apiouri,  xal 
Qvea  Sgeitri,  ij  xal  ipciei  &Qp&Seu,  tf  Si 
rxvXa  ijSe  yiyverai.  H hi  Si  oux  &Cpi<xrav- 
rai,  zp&rou  rbv  xapzbv  xal  /pijxava  rpipag, 
Sielg  tiSarog  xudBoin  rpusl  SiSou  ziveiv-  xal 
<S!-eog  S.evxou  dptjyei  zbeig-  ij  dpxebSov  xap¬ 
zbv  xal  iXeXicQaxov  xal  8%og  %bv  roirSert 
ij  o Tvov  &i.eaiver6ai  Si.  %ptj-  Ij  &i,ei<pa  %y- 
vbg,  xypari\v  ipp^nvapeiviiv  xal  ziacav  ig 
rabrb  rij^ai  xal  zpbrBera  zoiieiv. 

{Q.  "Orav  Si  z pbg  ra  uzo%6vSpia  z poa- 
ziaatri,  zviyouzi,  izijv  ivBdSe  rb  rtpDpov  % 
rov  zdSeog,  xal  izi^a/x/S&vei  ipierbg  zvptb- 
Syg  Spifiiig  xal  ptjiav  yiyverai  bXiyov  %p6vov 
xal  ig  ri\v  xetpatyv  xal  ig  rbv  rpay^Xov 
bSiivvj  Siafirepfc.  Xfa&zpiura  oiv  zpoariH- 
vat,  J)v  &va  zviyan-  bzb  Si  rag  pivag  Bvpnav 
ra  xdxoS/za  ix  zporayayijg  ■  —  Sjv  yctp  '  i I6p6- 
ag,  &6p6ug  peeMaravrai  at  brripai  ig  ra  x ara 
xal  ’6%\og  yiyverai  -  —  eboSpea  Si  x&ra-  xal 
zieiv  SiSbvai  rb  xarrbpiov  xal  rv/v  xbvu^av- 
izijv  Si  x&ra  e \xur6&i7i ,  uzoSvpiiijv  ra.  elSe- 
%Ua,  bzb  Si  r&g  pivag  rct  eb&Sea.  "Hv  <52  'ai 


atur,  naribus  vero  ex  graveolentibus;  brassicam 
edat,  succumque  sorbeat. 

16.  Si  vero  uterus  ad  cor  procedens  strangu¬ 
latum  inducat  et  sursum  impulsus  aer  violenter 
feratur,  anxietate  vexatur  et  vomit  et  non¬ 
nullis  statim  tractus  uterus  deorsum  tendit  et 
datus  exit,  aut  vomit  etiam  spumosa;  atque 
a  malis  quies  contingit.  At  quibus  non  absce¬ 
dit  (uterus  de  corde)  porri  semen  et  peplum  tri¬ 
tum  tribus  aquae  cyathis  dilutum  potui  exhi¬ 
beto;  —  prodest  etiam  aceti  albi  potio;  —  aut 
iuniperi  semen  et  salvia  et  eum  his  acetum  vel 
vinum.  Calefieri  autem  oportet;  aut  anserinum 
adipem,  ceratum  resinatum  et  picem  simul  ca¬ 
lefacere  et  glandes  subdititias  conficere. 

17.  Cum  autem  ad  praecordia  allapsus  fuerit, 
strangulatum  inducit  et  cum  ibi  summa  mali 

prehendit  et  pauco  tempore  levius  habet,  do¬ 
lorque  caput  et  collum  in  totum  occupat.  Te- 
pefactoria  igitur  admoveto,  si  supra  strangula- 
rint,  sub  naribus  vero  sensim  progrediendo 
graveolentia  in  suffitu  adhibeto;  si  enim  confer- 
tim  admoveas,  confestim  uterus  ad  loca  inferiora 
sedem  mutat  et  molestiae  oriuntur;  infra  vero 
quae  sunt  grati  odoris,  et  castorium  ac  conyzam 
potui  dato.  Ubi  autem  ad  inferiora  tractus  fuerit, 
invisa  in  suffitu  subter  adhibeto,  naribus  vero 


—  714  — 


bSOvai  xaOcavrai ,  Qapptaxov  xiaai  nara  xal 
pterarixhxsiv  ydtka  fivou  i)  bppbv,  ijv  ptv\ 
atrtyvtbfye  I  drb  yevtmg  S)  '  k.eiQaipt,og  ij 
d%poog,  i}  ra,  oiiaru  {/%&Sea  l%y  Sia'^uy- 
ytveixv ,  ij  ijfft  '  ijSdSeg  dxb  ve6r>frog  ai  vou- 
aor  rv\v  Si  dva  xoiklyv  fiij  xivisiv,  "6cai 
dptfikutirrouri  v\  '  qui  d/iipl  rty  0dpuyya 
fi%k.oi  mi  rd\Xa-  SiSbvai  Si  xneavyg  %u- 
k.6v  Hjv  'Si  <s06Spa  eii^pi^g  %,  mi  ifostra- 
xfovapobg  S'  dpttrrog  ’  6  Sid  vapxfoeou  •  xp6tr- 
Ssrov  Si,  rb  Sta  xavSaplSuv. 


t>t'.  "Hv  ‘xposardiu  ai  urripai  x pbg  ra. 
uxoybvSpia ,  xviyerai  ag  bxb  ikke(h6pou  mi 
bpObxvoog  ylyverai  mi  xapSiay/aol  'abevapor 
ai  Si  mi  ifitousi  ivtors  claXov  bt-ii  xal  rb 
cr6pt,a  SSarog  ipt.xtxk.arai  xai  ra.  rxtk.ea 
ixo0C%ovrai  •  ”  x%v  fttj  rayp  &0irr&vrai 
t ixo  rdv  0xo%ovSptav ,  dvaoSot  ytyvovrai  xai 
ra.  a.pt.01  ri)i/  xe0ak.ijv  xai  rv/v  ykurrav 
vapxy  i%si.  "Tctg  rota&rag  Sjv  dvaOSoog  xa- 
raha/Sijig  xal  r oiig  bSbvrag  f vvypei<spt,ivag , 
xpbg  pt,iv  rdg  Saripag  xpoektvai  eipiov  “  ug 
ivi  pt.dk.MTa,  rcp  xrspip  "  xepiekjgag ,  ift- 
(idipag  “ikattp  k.sox$  Kiyoxrtcp  i)  fivprtvcp, 
Sj  (Sax%dpi,  ?  ifiapaxivtp  •  tg  Si  rdg  pivag 
rou  (papfidxou  rou  pt.tk.avog ,  rou  rijg  xe(pa- 


odorata.  At  si  dolores  cessarint,  medicamen¬ 
tum  deorsum  purgans  propinato,  posteaque  lac 
asininum,  aut  serum  bibendum  praebeto,  nisi 
ab  ortu  lienis  affectibus  obnoxia  fuerit,  aut 
sanguine  defecta,  aut  decolor,  aut  aures  tin¬ 
nientes  habuerit  cognatione  quadam  aut  quibus 
a  iuventute  morbi  hi  in  consuetudinem  venerint. 
Superiorem  autem  ventrem  ne  moveto  iis,  quae 
caligantes  habent  oculos,  aut  molestiae  circa 
pharyngem,  cetera;  ptisanae  vero  succum  ex¬ 
hibeto.  Quodsi  valde  prompta  sit  ad  vomitio¬ 
nem  ,  etiam  vomat.  Collutio  autem  ex  narcisso 
optima;  subdititium  vero  ex  cantharidibus  pa- 

18.  Si  uterus  ad  praecordia  institerit,  stran¬ 
gulatur  velut  sumpto  veratro  et  non  nisi  erecta 
cervice  spirat  et  vehementes  oris  ventriculi  mor¬ 
sus  fiunt,  quaedam  etiam  salivam  acidam  inter¬ 
dum  vomitione  reficiunt  et  os  aqua  impletur, 
cruraque  perfrigescunt:  ac  nisi  brevi  uterus  a 
praecordiis  discesserit,  voce  deficiunt,  partesque 
circa  caput  et  linguam  torpor  detinet.  Has  si 
curandas  sumpseris  voce  defectas  et  dentibus 
collisis,  ad  uterum  quidem  quam  penitissime 
subdere  oportet  lanam,  circa  pennam  convolu¬ 
tam  intinctam  oleo  albo  Aegyptio,  aut  myrteo, 
aut  bacchari,  aut  amaracino;  ad  nares  vero 
medicamentum  nigrum,  ad  caput  paratum,  spe¬ 
cillo  exceptum  obducito;  —  quodsi  hoc  praesto 


fjjti  Sat(36vra  pS\hp  ipxMaai-  ijv  Si  p) 
J  rovro,  rip  bxip  SiuXeiipai  raq  fivaq,  '  9> 
xrepbv  &%ei  ipfidtpai  xal  xufohut,  i)  rou 
xrappixou  xpoehlvar  brav  Si  '  x\eie$y  r6 
tsrbpa  xal  %  avauSfy ,  Souvat  xieiv  rou  '  xu- 
sropoq  iv  ofocp  •  rctq  Si  fivuq  *  SiaS.eaf/at  /34- 
tpctq  ro  v  S&xruXov  iq  iXaiov  (p&xyg-  rb  S' 
ciptov  iav  xpoexetedai ,  pi%piq  oh  xaraeri- 
asi-  bruv  Si  xabeyrai ,  ulfieMebui  %p^.  "Hv 
SiaCpaipeOivrog  aSOiq  SwffXfotfaaei,,  rb  eipiov 
au6tq  xpoebeivai  rbv  abrbv  rpbxov,  urb  Si 
rag  pivaq  6uptav  xipuq  piSuv  uly.bg  i)  iXd- 
(pou  xv^eag,  imxdeeav  ixl  axoStviv  6eppv\v, 
bxaq  pdS.ie.Tu  Oupitjeerat  xul  elpuedra  r^v 
bSpi\v  &vq  Sia.  r&v  /Sii/8lt:$g  &x  SOvyrai  pd- 
herw  'dpierov  Si  dupluv  0dx>ig iXaiov, 
berpaxov  *  ixirMvra  ix'  avSpuxuq,  xepixa- 
Mipai  Si  xal  ri/v  xt(pab.vjv  uxepte%en/,  &q 
pdfaeru  1 1  bSpvf  iefy  xul  ixierd^six  rou  M- 
xeoq  xul  dvu  iS.xtro  ri)x  oSpijv  ro  Si  crb- 
pa  i-uppepuxivai  %p$.  "Hi/  dva  xpoaxl- 
xrccet,  Taura  jpp);  xoiisiv. 
v  i$'.  ”'Hv  ai  pijrpat  xpbq  rb  %xup  rpuxuei , 
dQai/og  i^uxlv^g  ylyverai  xul  roi/g  bSbvrug 
'  %vnp<ipwTai  xal  if  %poi*i  xeMSv^  yiyve- 
tui  •  iiqamvyq  Si  ruuru  xaayei  uyiijq  iouea. 
Mynrui  Si  pdheru  xapUvoiei  xaXaiijei  xul 
%hpyei,  ’  bx6eai.  Myx  xiui.  ioueai  xul  roxij- 


non  sit,  laseris  succo  nares  inungito,  aut  pen¬ 
nam  aceto  intinctam  in  eas  immittito,  aut  ster- 
nutatorium  adpone.  Cum  vero  os  clausum  fue¬ 
rit,  et  loquela  deficiat,  castorium  bibendum 
praebeto  ex  vino;  —  nares  vero  inungito  digito 
immisso  in  pbocae  adipe.  Lanam  autem  appo¬ 
sitam  sinere  oportet,  donec  uterus  in  sedem 
pristinam  redierit;  cum  vero  malum  cessaverit, 
demere  oportet.  Quodsi  dempta  rursus  adscen- 
dat  uterus,  rursus  lanam  supponere  oportet 
eodem  modo;  sub  naribus  vero  suffitum  adhi¬ 
bere  e  cornu  nigro  caprae  aut  cervi  raso,  in¬ 
sperso  cineribus  calidis ,  ut  ad  suffitum  maxime 
valeat  et  sursum  attrahat’  odorem  per  nares, 
quam  maxime  possit.  Optime  etiam  habet  ad 
suffitum  phocae  pinguedo,  testa  prunis  impo¬ 
sita;  caput  vero  contegere  et  supra  porrigere 
oportet  ut  odor  quam  maxime  ineat  et  de  adipe 
instillare,  sursumque  attrahat  odorem,  os  vero 
clausum  sit.  Atque  haec  facienda,  si  uterus  ad 
superiora  feratur. 

19.  Si  uterus  ad  hepar  vertatur,  derepente 
mulier  voce  deficit  et  dentes  consertos  habet  et 
color  lividus  evadit  Derepente  autem  sic  affi¬ 
citur,  cum  sana  sit.  Accidit  autem  praecipue 
virginibus  vetulis  et  iis  quae  valde  iuvenculae 
partumque  olim  expertae  iam  viduae  sunt.  Ac- 


—  716  — 


ersai  xypeCouei-  ytynrai  Si  pdhcra  rym 
atybpoitst  xdpai mv  xal  '  erstpyci ,  'brs  ix  rdv 
rbxav  eM-  oO  ydp  ylyvsrai  {/  Ao%f/i i  xd- 
bapeig  oi>S’  dmStsxerat  %  uaripy,  obSi  piaX- 
Sdmrsrai,  <  obSi  alpkot  "Orav  USe  i%y,  rij 
%etpl  dxt irarbat  dxo  roO  yjxarog  xapyyopi- 
xtbg  rd  ’  olSog  ig  rb  xdra  xal  dxoSyirai 
raivlip  rd  bxoxbvSpia  xal  rb  rr6pt,a  Stavol- 
yetv,  olvov  S  dg  eiiaSirrarov  xtxpypgivov 
iy%£eiv,  "ire  %p$,  xal  xpotrixelv  xpbg  rdg 
ptvag  rd  xaxoSfia  xal  bxobu/xiav ,  xpbg  ‘Si 
rdg  uaripag  rd  ebtbSea  xal  dura  ‘  bu/ui/Td  ■ 
xal  ixijv  bvpgiPfatpg,  Qappiaxov  xtrai  xdra 
%pi\,  ijv  pciv  xok&Sw  %,  &  n  %oAi)v  xab- 
alpci ,  !jv  Si  QXey pcar&Syg ,  '6  n  (pXiypca  • 
xkxeira  xixitsxeiv  ydXa  bvou  cQbov  xal  rdg 
teripag,  xupiijaai  eiidSstri  xal  xporrlbeabai 
rb  t-i/v  Tj?  jiouxpfari  ■  rifj  Si  bcnpaitp  vira- 
xov,  SiaXixdv  ’  S1  ypipag  S6o  xXOcai  rdg 
i/aripag  siidSerr  i-xetra  SiaXixd v  pilav  vj/ii- 
pyv,  '  bupciytrai  rotat  dpdftaat.  T aura  ’  xoi- 
ietv  rty  xtPW '  d,ptarov  Si  iv  yaarpl  $xeiv- 
Tijv  Si  xapbivov  xelbetv  guvoixietv  dvSpt- 
xpbg  Si  rdg  fivag  delpetv  " '  pitfSiv,  p iyS£  "  n 
Qdppaxov ,  "v^artv  Si  rbv  xdoropa  xal  x6- 
•ju^av  “ iv  oh(p  dg  ebaSearartp  xlvsiv  ig  ei- 
xoat  ypoipag,  xal  rijv  xeQatyv  pi^  dXe!0eabat 
etidSei  pitpSevl ,  pitpS'  ba0paheabai  "  ebaSiav. 

W.  ”Hv  <T  al  pi^rpat  0Xey pt^vaat  xapd  rb 


cidit  vero  maxime  omnino  infoecundis  et  iis 
quae  ex  partu  sunt  steriles;  neque  enim  puer¬ 
perii  purgatio  fertur,  neque  intumescit  uterus, 
neque  mollis  redditur,  neque  sanguine  imple! 
tur.  Cum  sio  habuerit,  tumorem  ab  hepate 
manu  leviter  ad  inferiora  repellito,  fascia  prae- 
cordia  deligato  et  uteri  osculum  aperito.  Vinum 
autem  quam  odoratissimum  dilutum  infundito 
eum  oportuerit  etiam  naribus  foetida  suffitu 
admoveto,  ad  uterum  vero  odorata  et  quae¬ 
cumque  ad  suffitum  sunt  accommodhta.  Ac  ubi 
suffitum  administraveris,  medicamentum  deor¬ 
sum  purgans  potui  exhibendum,  quod  bilem 
purget,  si  quidem  biliosa  fuerit,  si  vero  pitui¬ 
tosa  fuerit,  quod  pituitam.  Deinde  lao  asininum 
decoctum  propinandum,  uterus  odoratis  foven¬ 
dus  et  medicamentum ,  quod  cum  bupresti  con¬ 
ficitur,  in  subdititio  apponendum,  postero  vero 
die  netopum,  atque  duobus  intermissis  diebus 
uterus  odoratis  colluendus,  deihde  unius  diei 
intermissione  facta  aromata  ad  suffitum  adhi¬ 
benda.  Haec  viduae  facienda,  optimum  est 
autem  si  concipiat.  Virgini  vero  ut  viro  iungatur 
persuadeto.  Naribus  nihil  adhibendum,  neque 
medicamentum  aliquod  bibendum,  sed  castori- 
um  et  conyzam  ex  vino  quam  odoratissimo  die¬ 
bus  viginti  bibat;  neque  caput  odorato  qualicum¬ 
que  inungat,  neque  odorati  quidquam  olfaciat. 

20.  Quodsi  uterus  ad  latus  inflammatione  la- 


—  717  — 


xteupb  v,  '  ijv  ipauffi/ig,  sxXypbv  Qaiverai,  xai 
oxiTttv  xpoaxtran  xpbg  ra  uxo%6vipia,  xvt- 
youci  xai  ipitei  QMypia  Jfi)  xai  roiig  biiv- 
TH  aifiaiicp.  xai  txetiav  ifit oqj  p&ov  t%eiv 
Soxki.  "Or av  it  xdra  bpfi^ratu ,  a0!ffrav- 
txi  rijg  yarrpbg  ahkoTE  ctWy,  fidhrra  i' 
lp  roiig  xeveftvag ,  tari  i1 bre  tpoxlxrovn  xai 
ig  rv/v  xirnv  xai  crpayyoupfy  IxiXapajidvsi 
xai  tg  rijv  siptjv  xai  ioxtei  axoxarkiv-  xai 
ra  ixi^via  xpbrspov  1)  brrspov  rou  fis/ta- 
$qx6rog  ylyverai,  vj  oiix  Ixi0alverau  Ta&np 
abrtxa  'rijg  vofoov,  ijv  ra  dva  xvtyaai, 
yhdr/iara  xpoorMvai  xai  uxobu/uav  ra 
xdxoifia  xpbg  r  'ag  pivag,  xpbg  it  rdg  irrtpag 
r'a  eb&ioa,  xai  xixhxsiv  xbvu^av  rtjv  Otjkeiav 
xai  xdaropa  tv  olvtp  vijrnv  ■  txijv  i'  tg  rijv 
ipOnv  xararrtan,  Bupuijrai  '  ifpepoatag-  xi- 
vtr a  it  iiouptjnxd.  T aura  xoiteiv,  Sag  dv 
ai  biuvai  tyacr  ixijv  it  xaOravrai,  ‘  xupi- 
vjaai  bfojv,  txeira  xfoat  0dppoaxov  xdra,  ijv 
/itv  %o\£>ivig  %,  '6  n  %oAi )v  xa&aipci,  Ijv  it 
0\£y//,ardi>jg,  b  n  0htypia  dyer  xai  xi- 
xhxeiv  ydba  bvsiov  Ij  'oppbv  aiyetov  d0t0av 
ijv  it  rxh^vdiv\g  /itj  xixfoxeiv  rb  ydtja, 
/Olit  rbv  bppbv  xai  tv  roltn  xaOappiofai  n- 
rloin  xptsrOai  piaMaxofot  ‘xai  uxo%apt/ri- 
xoirt  ■  l%66eg  i’  dfielvovg  xpcdv  xai  xupiciv 
rdg  vartpag  ’  xai  xaSalpeiv  xpoctitroin  xai 


boret,  tangenti  duram  apparet;  et  cum  prae¬ 
cordia  attigerit,  strangulat,  pituitam  acidam  vo¬ 
mit,  et  dentes  stupore  afficiuntur  ac  postquam 
vomuerit,  meliuscule  habere  videtur.  Cum  vero 
ad  inferiora  impetu  fertur,  alio  tempore  ad  alias 
ventris  partes  discedit,  praecipue  vero  ad  late¬ 
rum  inanitates,  interdum  vero  etiam  ad  vesi¬ 
cam  allabitur  et  stranguria  prehendit,  et  ad 
sedem  ventrisque  onus  deponere  videtur,  men¬ 
sesque  solito  citius,  aut  tardius  fluunt,  aut 
omnino  non  apparent.  Huic  statim  morbi  prin¬ 
cipio,  si  ad  superiora  strangulatus  inducatur, 
tepefacientia  admovenda  et  naribus  suffitus  ex 
graveolentibus  adhibendus,  utero  vero  ex  odo¬ 
ratis;  et  conyza  foemina  cum  castorio  ex  vino 
ieiunae  praebenda  Ubi  autem  ad  pristinam  na¬ 
turam  redierit,  placide  suffitus  adhibendi;  bibat 
vero  quae  urinam  ducant.  Haec  faciat,  quoad 
dolores  detinuerint;  ubi  vero  cessarint,  totam 
foveto;  deinde  si  quidem  biliosa  fuerit,  medi¬ 
camentum  deorsum  purgans,  quod  bilem  ducat, 
potui  dato;  si  vero  pituitosa,  quod  pituitam,  et 
lac  asininum,  aut  serum  caprinum  decoctum 
propinato.  At  si  lienosa  fuerit,  neque  lac,  ne¬ 
que  serum  propinato.  Et  in  purgationibus  cibis 
mollibus  et  alvum  deiicientibus  utatur.  Pisces 
autem  carnibus  sunt  meliores.  Uteroque  fomen¬ 
tum  admoveto,  cumque  per  subdititia  purgato 


—  718  — 


'  xXCsai  •  i cal  uToSu/oiifGapih^  rapa  rbv  dv- 
Spa  ha-  X6mg  <52  ryg  voCsou,  Irijv  Xd(3i/i 
kv  yoarpi. 

xa'.  ”Hv  ai  fiijrpai  rpbg  rdg  rXeupdg 
'  rpoarbsaei,  j0i ){•  h%ei,  xai  biOxy/  'brb  rd 
rXeupov  xai  Tpoaforccrai  ‘cxXyphf  &g  oQatpa 
xai  drrofifry  srov&i  &g  &rb  8X xeog  xai  xa- 
raQSim  xai  Soxtei  olov  repiirveufiovfy  slvai 
xai  slpOerai  xai  xuQv/  ylyvsTai  •  xai  rd  2sr/- 
pofyia  oii  (paderat,  ’  fyjyw  <52  xai  drbXXurai 
Trpotpavhra ,  t6tc  .  <52  yev6pt,tva  dobevia  re 
xai  ‘  bXtya  xai  xaxo^8sa_  dv  ISoig-  xai  i '/ 
yovfi  obx  lyytyvsrai  toOtou  tou  %p6vov. 
"Ora v  5<5e  ?%#,  Qappoaxo v  %p$  rhai  xdra 
iXarfpiov  xai  XoOeiv  roXXtp  Ssp/t$  xai  t&v 
%XmpaTav  &  dv  npoa$i%y\rai  rpoafoxiiv 
xai  rposTibivai  6<p’  &v  xaBalperat  rb  aipoa 
xal-Xivou  axlpiia  Q&cai,  x6ipat  xai  eijirai, 
xai  poijxuv  o  A suxog  xai  eXeXfocpaxog  Si(pe- 
A (oua_  gtiv  aXtphowi  Afj rroltn,  xai  rupbv  ai- 
ytm  '.Trepi^OGag.Tviv  dX/aifv,  Taura  /tltrye, 
pitav  fiolpav:  tou  rupou  xai  ruv  avdXrav  aX- 
tyiTov  fiolpav  xai  vtjarirtve.v  SiSou  bv  ofocp- 
8 rav  <52  *  earepog  y,  xuxeava  r a%bv  fiiXi 
km%6av  SiSou  snew,  ’  xai  t&v  ror^/odrav  d 
Sehai  rirhxeiv,  xai  rupidv  ruxvd,  xai  6eppt,$ 
xaraiovav ,  xai  rijj  ”  %eipl  ijc6%ag  xai  poaX- 
bax&g  xai  bpoaX&g  drab&uv  ani  tou  vrXeu- 
pou  rdg  fo^Tpag ,  xa!  uvaMv  to  rXeupbv 
Taivtip  rXarsip,  xai  yaXaxTOrorteiv  (Sfoiov 
y&Xa  <5?  rXefarov  brl  b\ft-ipag  Teaoepdxov- 


et  colluito  et  postquam  suffitum  admoverit ,  vi- 
rum  adeat.  Solvitur  autem  morbus,  ubi  utero 
conceperit. 

21.  Si  uterus  in  latera  incumbat,  tussis  et 
ad  latus  dolor  detinet  durusque  tanquam  pila 
insistit  et  contactus  dolet  velut  ab  ulcere;  con¬ 
tabescit,  videturque  affectus  esse  similis  pul- 
monum  inflammationi,  in  gibbum  contrahitur, 
menses  non  comparent,  quibusdam  etiam  ubi 
comparuerint,  disperduntur.  Tunc  autem  pro¬ 
deunt  imbecilli,  pauci  et  pravi,  neque  per  hoc 
tempus  fit  generatio.  Cum  sic  habuerit,  medi¬ 
camentum  deorsum  purgans  propinato,  multa 
calida  lavet,  tepefacientia,  quae  lubens  suscipiat 
admoveto,  eaque  ex  quibus  sanguis  purgetur  in 
subdititio  apponito.  Lini  ,  semen  torrefactum, 
tusum,  cribratum,  peplium  album,  prosunt  et 
salvia  cum  tenui  polenta  et  caseus  caprinus, 
muria  derasa.  Haec  permixta,  ut  casei  pars 
sit  una  et  polentae  insulsae  pars  una,  ieiunae 
ex  vino  potui  praebeto.  Cum  autem  vespera 
advenerit,  cyceona  crassum  affuso  meile  potui 
exhibeto  et  potiones,  quibus  opus;  erit,  propi¬ 
nato,  crebro  foveto,  calida  perfundito;  manu 
uterum  leniter  ac  molliter  et  aequaliter  a  la¬ 
tere  depellito,  latus  fascia  lata  religato  et  lac 
bubulum  magna  copia  per  dies  quadraginta 
potui  exhibeto.  Cibis  autem  quam  mollissimis 
utatur.  Morbus  autem  vehemens  est  et  letalis, 
paucaeque  sic  curatae  evadunt. 


-  719  - 


rir  'trirloiai  ii  xpijrBai  kg  iiaXBaxarAroisi. 
'H  H  voui rog  rrspxvi/  «  xal  Bavar&iv\g  xal 
oMytti  ixtpeOyovai  Siis  fic\eiaiv6/tevai. 

x(S'.  "Hv  i"  iv  rip  i<r<p6i'  a!  iitrripai  iviaai 
j  iv  rip  xsvsuvi  ,xal  rb  rvcv/ta  f  /israpmv 
xal  rviypsbg  ’e%iji ,  xal  atxQfia  piv  ’  Xdfyrai 
ruxivbv  xal  iBiXpg  pt,eraxivij<Tai,  rptipag  Beiov, 
j)  A<s0aXrov,  i)  xdveiov,  ij  trf&Cipvav,  pciXi 
eQBbv  rrapa%£ag,  ‘  vroiieiv  (S&Xavov  paxpty 
.pjj  i rd%ST0v  xal  ivriBivat  ig  rijv  Hpnfv. 

xy'.  “Hv  ai  ftijrpai  slXian  cQiag  ig  rb 
liempyii  r&v  li-Cuv,  biOni  i%ei  ‘  rv/v  velaipav 
yxrripa  xal  ra  trxiXea  slpCerai  xal  rkg 
xo%kvag  aXyiei  xal  bxBrav  aTOvrarljry,  bi6- 
vai  'layfiun  bi-iai  xal  b  ai rivcarog  vrpoip%e- 
rai  Cnrd  /3%  apaxpbg  xal  rd  oupov  rpBYsi 
re  xal  bXiyoipu%tp  \a/i(iavei.  'Oxbrav  Sis 
aitXlrxov  vrporiijeai  rpbg  xOanv  xal  ivi- 
ivai  MXatov  Bsp/abv  ig  rkg  iicripag  xal  vru- 
piav  !j  Xoutrai  ToXXtp  xal  Beppcip  Hiari  ‘  xal 
ig  iXatov  xal  Hicop  xaBl^siv  i 'jvroBv/aiav  ii 
iirb  rk  aliola  xaxkisa,  isrb  ii  rkg  fivag 
tbkiea-  ivrvjv  ii  {f  oiuvp  vraOeyrai,  0apfia- 
xov  xicai  kva,  ri\v  ii  xkra  xoiXtpv  oli  %pil 
raparreiv.  ii  aliirripai  xaraarian, 

0ap/j,axov  rrirai  xara  *  xai  'j/dka  6vou,  ty 
fAj  <sx\y[V&iyg  $•  ivreira  vrvpiijtTai  xal  xar- 


22.  At  si  uterus  in  lumbos  et  lateris  inani¬ 
tatem  decubuerit,  sitque  sublimis  spiratio,  suf¬ 
focatio  detineat,  crebraque  eam  spiratio  corri¬ 
piat,  uterum  vero  dimovere  velis,  thus  tritum 
aut  bitumen,  aut  cicutam,  aut  myrrham,  meile 
affuso  excipito,  glandulam  longam  non  crassam 
effingito  et  in  sedem  indito. 

23.  Si  uterus  ad  medios  lumbos  sese  con¬ 
volverit,  imum  ventrem  dolor  detinet,  crura 
contrahuntur,  coxendicum  iuncturae  ad  sedem 
dolent,  cumque  ventris  onus  deponit,  dolores 
acuti  detinent,  prae  violentia  exiguum  stercus 
prodit,  urina  destillat,  animi  abiectio  invadit. 
Cum  sic  habuerit,  alligata  ad  vesicam  fistula 
oleum  calidum  in  uterum  infundere  oportet, 
fomentum  admovere  aut  multa  calida  lavare,  in 
oleum  et  aquam  desidere  et  suffitum  ex  gra¬ 
veolentibus  ad  pudenda  adhibere,  naribus  vero 
ex  odoratis.  Postquam  autem  dolor  quieverit, 
medicamentum  sursum  purgans  exhibendum, 
inferiorem  vero  alvum  agitare  non  oportet.  Cum 
autem  uterus  ad  suum  locum  redierit,  medica¬ 
mentum  deorsum  purgans  bibendum  dato  et 
lac  asininum,  si  minime  lienosa  fuerit.  Deinde 


—  720  — 


atovdv  rdq  varipaq  r$  i-bv-rij  SdQvy,  '  xal 
xpoertQivai  8  n  piij  Stjiqerar  xdxetra  6u/ii- 
afibvtf  roht  ctptiptaai  rapa,  rbv  avSpa  ha  xal 
ijv  iv  yatxrpl  h%\ i ,  iryrfq  ylyverat  ■  droxot 
fi  i roXXal  xal  xqpal  ra  ax&Xea  xoXkdxtq 
yiyvovrat, 

xS’.  'Oxbayn  Si  rb,  rripoa  xklverat  eri- 
pwre  xal  xpotrxixrct  hy/cp,  —  ylyverat 
ydp  xal  rotaSra  StaxaXOovra  rijv  iurrbptfv 
xabalpeabat  xal  ri^v  yovijv  Sbyecbai,  —  xu- 
ptav  %| ov\  roht  eb&Set ti  xal  pt,er&  rijv  xvplifv 
xapaQaedfoev ov  rlji  SaxrOXtp  dxorrijrai  i ixb 
r ov  hytou-  x&xetra  ht-ibuveiv  roht  SaiSlotrl 
re  xal  rtp  fiokl/SStp-  oit  ydp  (3t<j<rerat  6o&q, 
Stq  elpyrat.  "Orav  Se  xara  Qutrtv  f,  xal 
dverro/aa^ivat  ybvavrat,  xporUrom  piak- 
Daxoht  xaSalpetv  xal  rdXXa  xpocyxiivruq 

.  xe'.  'Oxbrtpai  ai  urripat  xporxlxrouat  xpbq 
rb  hylov,  ijv  /lij  rayj-aq  dQicrbavrui  xal 
xdktv  bq  yfipv\v  xabtarbavrai,  xpocauaivovrat 
'xpbq  rip  hyltp,  dv&yxy  Sb  rb  <rr6/xa  otxe- 
crpdQSai  xal  dvurbpa  oi%er6at ,  'orav  Si 
i ixotvrpa0fj  ^upiptCrat ,  *  ix  Se  rou  dxerrpd- 
(p6at  re  xal  t-v/xpcCeai  axkypbv  yevbtrbat  xal 
xexapaptbvov  elvat  ■  ‘  dxoxket tvSbvra  Se  ‘  ixa- 
vaxi/ixet  ra  bxtpt^vta  iq  roi/q  fiaZpbq  ‘xal 
oi  nrbol  (Sefiplbaar  xal  ij  yatrrijp  ij  velatpa 


fomento  admoto  uterum  medicamento,  quod 
cum  lauro  paratur,  perfundito  et  subdititium 
quod  non  mordeat,  apponito.  Deinde  suffitu 
ex  aromatis  suscepto  virum  adeat.  Quodsi  con- 
eipiat,  convalescit.  Verum  pleraeque  infoecun- 
dae  et  cruribus  captae  ut  plurimum  redduntur. 

24.  At  quibus  ostium  alio  inclinat  et  in  co¬ 
xendicem  incumbit,  —  fit  enim  id  quoque  et 
impedimento  est,  quo  minus  uterus  purgetur 
et  genitura  recipiatur,  —  odoratis  fovere  opor¬ 
tet  et  post  fomentum  leviter  digito  immisso 
contrectata  muliere  a  coxendice  abducere  po- 
steaque  taedulis  et  plumbea  fistula  dirigere 
Neque  enim  celeriter  cogetur,  ut  dictum  est. 
Cum  autem  ad  naturalem  statum  redierit,  et 
uterus  apertus  fuerit,  per  subdititia  mollia  pur¬ 
gato,  reliquaque  convenientia  facito. 

25.  Quibus  uterus  in  coxam  incidit,  nisi  ce¬ 
leriter  decedat,  rursusque  suo  loco  restituatur, 
coxae  adhaerescens  exsiccatur.  Os  autem  ob¬ 
versum  esse  et  ad  superiora  ferri  necesse  est, 
cumque  obversum  fuerit ,  connivere ,  ex  aversione 
autem  et  conclusione  durum  effici,  et  callosum 
esse;  seclusorum  autem  mensium  fluxum  ad 
mammas  impellit,  quae  prae  pondere  gravan¬ 


tur.  Venter  imus  attollitur  et  inexpertae  ute¬ 
rum  gestare  sibi  videntur,  cum  iis  eadem,  qualia 


—  721  — 


itrijprcti  xal  Soxbousi  ai  dxsipoi  bv  yaarpl 
tyeiv  xdayfivat  ydp  'roiaura,  oU  xsp  ai 
xiiousai  ftiXi <“  Mv&v  *xrd  S  bxr&-  ij  ts 
•  ydp  xoiMy  bxiSiSoi  xard  X6yov  tov  %p6vov 
Ktti  rd  art/Ssa  bxatpsrai  xal  yaka  Soxisi 
lyyiyvsabai  ■  oxorav  Si  oSrog  b  %pivog  Cixsp- 
ximp-,  oi  ts  titSoI  ^vvm%valvovTai  xal  sXacr- 
covsp  yiyvovrai,  xal  if  xoiXlq  ‘  riiurb  xaaysi, 
m  ro  ydXa  '  dxoShSpyxs  atyXov,  xal  tf  xot- 
M>/  hx'  ixslvov.  tov  %povov,  bv  $  bSoxss  rl- 
xtsiv,  bxsiSdv  'd\&y,  dxSpSyxi  ts  xal  %up- 
trirrsi.  ToioCruv  Si  yevopbvav  ai  varbpai 
la%upug.  hg  bXiybv  %vvhp%ovrai  xal  ro  cripa 
«iirbav  s$-sups7v  ob%  ol6v  ts,  oiira  xavra 
i-ovsipCovrai  ts  xal  £ vvavaivovTai  xal  bv  rom 
tirbolsL  cpO/iara  byyiyvovTai  cxXypd,  rd  psv 
phty,  rd  Si  bXd&au-  Taura  Si  oi)  yiyvov- 
rai  bpxua,  dXX'  alsi  axX^pdrspa  yiyvovrar 
sira  hi j  aiiruv  tyOovrai  ‘xapxivoi  xpuxrot. 
MsXXovruv  Si  xapxivuv  basaSai,  xpbrspov 
'rd  arbpara  hxxtxpaivovrai  Xal  b  tl  dv 
Cpdyaai  xavra  Soxsvat  xixpd  sivai  ,•  xal  tfv 
Tig  xXsiova  SS),  dvaivovrai  Xafisiv  xal  a%b- 
rfoa  Spuar  xapaQopoi  Si  rijj  yvdpiji,  xal  'oi 
btpbaXpol  axXypoi  xal  (SMxovai  oiix  o%ia, 
xal  bx  ruv  titOSv  hg  rdg  acpaydg  bSbvai 
Siataaovai  xal  bxd  rdg  &po  xXdrag,  xal  Stya 
ia%si,  xal  ai  StfXal  xaptpaXbai,  xal  abral  xdv 
ro  cupa  XsXsxrvapbvai  sltrl  ’  xal  ai  fivsg 


praegnantibus  ad  septimum,  aut  octavum  usque 
mensem  accidant  venterque  pro  temporis  rati¬ 
one  increscat,  pectus  attollatur,  lacque  gigni 
videatur.  Hoc  autem  tempore  elapso  mammae 
extenuantur  et  minores  redduntur,  idemque 
ventri  accidit  et  lac  evanescit,  cumque  ad  tem¬ 
pus  pervenerit,  quo  se  parituram  existimabat, 
venter  detumuit  et  subsidit.  Quae  cum  eve¬ 
niunt,  uterus  valde  in  exiguum  contrahitur  neque 
eius  osculum  deprehendi  potest,  adeo  omnia  in 
se  contrahuntur  ac  resiccantur  et  in  mammis 
tubercula  dura  oriuntur,  alia  maiora,  alia  mi¬ 
nora.  Haec  autem  minime  suppurant,  sed  sem- 
per  duriora  fiunt,  et  ex  iis  deinde  occulti  cancri 
pullulant.  Advenientibus  autem  cancris,  prius 
os  amarescit  et  quae  comederit  omnia  amara 
esse  videntur.  Ac  si  quis  plura  exhibuerit,  su¬ 
mere  recusant  et  nefaria  perpetrant;  mente 
alienantur .  oculi  duri  sunt  neque  acute  cer¬ 
nunt,  ex  mammis  dolores  ad  iugulum  et  sca¬ 
pulas  perrumpunt,  sitis  detinet,  papillae  aridae 
sunt,  ipsaeque  toto  corpore  extenuatae  sunt, 
nares  siccae  et  obductae,  neque  elevantur;  spi¬ 
ratio  est  imminuta  et  nihil  odorantur,  in  auri¬ 
bus  dolor  quidem  nullus ,  sed  interdum  callosa 
concretio  innascitur.  Cum  igitur  huc  usque 
processerint,  convalescere  nequeunt,  sed  pere¬ 
unt  Sin  prius  quam  huc  pervenerint,  curen¬ 
tur,  et  menses  solvantur,  sanescunt.  Eas  autem 


722  — 


£i fpxi  re  xxl  iponenXxapiivxi  eM,  oirx  xei-  ad  hunc  modum  curare  oportet.  Ante  omnia 
pbpievxr  nveOpix  piivuSSSeg  xxl  bSpi&vTXi  oit-  quidem  si  adhuc  validam  curandam  susceperis 
<5&  xxl  iv  ro7m  oiixci  nbvog  piiv  oOx  iyyi-  habita  reliqui  totius  corporis  consideratione' 
yverxi ,  '  n Hpog  S'  ivtoTe.  'Ox6rxv  oSv  ig  quacumque  tandem  purgatione  indigere  videa' 
t6bov  npotaei  tou  %p6vou,  oi>  SOvxvtxi  iiyi-  tur,  medicamentum  purgans  exhibeto;  ita  au¬ 
des  ylyveabxi,  iAA’  xnbXhivTxr  Si  np6-  tem  restituto  corpore  ad  uteri  curationem  ac- 
repor  >)  ig  t6bov  x0txi<r6xi  bepxTeubaxn  xxl  cedito.  Quodsi  totum  corpus  minime  agitandum 
A ubij  tx  irtptijvix,  uyiieg  yiyvovrai.  Qepx-  videatur  neque  causae  inde  moveri,  sed  uterus 
neOeiv  Si  rxg  'rouiaSe  SiSe  %p<f-  np&TOv  piiv  per  se  morbosus  sit,  ad  hunc  modum  curam 
xndvTuv  ,  Sjv  sti  lc%up$v  iouffx v  Xxpc/Sxvipg ,  auspicari  oportet. ;  Inprimis  uterus  sic  fovendus. 
xxoirxeipxpievog  ig  rd  HXXo  o -apex  0xppix-  Ollam  duas  sextulas  capientem  sumito,  opercu- 
xebeiv,  bxoltfg  Sv  Tivog  Soxiy  Seixbxi  xxbxp-  lum  imponito  et  ne  quid  expiret  accommodato, 
i nog-  bx6rxv  Se  xxTXBTijmpg  rb  (rupex,  obrog  deinde  operculi  fundo  pertuso  et  foramine  facto 
livxi  ini  ri)i/  tuv  imrepeav  bepXTefy v.  *Hv  in  foramen  arundinem  cubitali  longitudine  in- 
Si  pn/Siv  Soxiy  rb,  ndv  tsupox  xivyTiov  ehxt,  dito.  Probe  autem  operculo  adaptatam  esse 
-pcifSi  xi  npoQxmeg  ivreubev  &ppiij<r$xi,  d?.k'  oportet,  ut  nihil  omnino  trausspiret.  Hisprae- 
xl  usripxt  i0'  suuriav  rd  v6<njfix  i%UBi,  paratis  operculum  luto  obductum  ollae  impo- 
rijg  bepxneiyg  ivxp%eu6xi  &Se-  nupiijv  sr purov  nito.  Quibus  factis  scrobem  duorum  pedum 
Txg  vartpxg  SiSe-  %&rpivov  '  Xx[36vtx  osov  altitudine,  e»  vero  magnitudine,  quae  ollam 
S6o  exrixg,  %upiovrx,  ‘xoiveiov  intbeivxi  xxl  capiat,  effodito;  dein  lignis  intus  exnrereopor- 
i-uvxprviexi ,  Ixug  ‘  TxpxTveuaerxi  pitfSiv  tet,  quoad  fossam  ignitam  totam  reddideris. 
ineirx  ‘  S'  ixxbipxt  tou  xxveiou  rbv  nubpoivx,  Qua  ignita  reddita  ligna  et  prunas  videlicet 
xxl  noiijxxi  bnijv  ig  Si  t{]V  bni]V  ivbeivxi  crassissimas  et  accensas  subducere  oportet,  ci- 
xxkxpiov,  /iijxog  baov  vn]%ux1ov  ’  ivyppibtrOxi  nerem  autem  et  suppositam  cineri  calido  favil- 
Si  xpij  tu  xxvetcp  xxkug ,  'bxug  pii]  '  nxpx-  lam  in  scrobe  relinquere.  Ubi  vero  olla  effer- 
xveOeeTxi  fiySxfiug-  bxbTxv  Si  txutx  axeu -  buerit  vaporque  sursum  adscendat,  si  quidem 
dtnpg,  inibeg  rd  xoiveiov  ini  Tbv  %6rpivov,  admodum  calidus  sit,  subsistendum,  sin  minus, 
nepmXxaxg  nv/Xip-  otxv  Si  txutx  iroi<jcipg,  summa  arundinis  parte  in  uteri  osculum  indita, 


{Xbpov  Spvt-ov,  baov  S6o  roStiv  /SdOog ,  pijxog 
St  bsov  '  %apien>  rbv  %6rpn>ov  ireira  xrf 
tyxaieiv  fdAoun  lag  3.V  r iv  (366pov  Sidrupov 
rotfW  brav  Si  Sidrupog  y  iverat,  igeteiv 
ri  £dAa  ’  xal  rtiv  dvOpdxuv  oi  Svj  dSpiraroi 
laonai  xal  Siarvpoi ,  fijv  Si  sroSiviv  xal  tv/v 
ftctpl iv  tu  (366pcp  xuTukiriiv  oxbrav  Si 
i  %6rp ivog  ftisy  xal  i/  uTplg  irav,(y,  >jv  ptv 
J  Ufv  teppii  y  rvoivi,  ixlcxw,  d  Si  pv/, 
xaii^esSai  iri  to  dxpov  rou  xaXdpou  xal 
iy$ie$ai  ig  Tdv  cr6pa%ov,  ireira  rupiijsai ■ 
!jv  Si  ip6%yrai ,  dvSpaxag  SiarCpoug  rupu- 
^aAAe/v ,  tyuSMtvsipevog  bxag  pvi  i^iav  roi- 
ijvft  rifv  rupiyv-  ijv  Si  rapafiai.S.opivpv 
bl-eiu  yivyrai  pciWov  rou  Siovrog,  aCpaipi- 
tivisrijv  Si  rupfyv  %ptj  xaTusxeud^ei?  iv 
'  ebSty ,  '6xou  dvepog  pij  rpoarveCcerai ,  pySi 
ipCgei-  dpQixexaMQOai  Si  xpvt  dptpiispasi,, 
ig  Si  rdv  x^TpMv  xpvl  ip(Sd\\eiv  cxipoSa , 
‘rtiv  aiiuv  xal  rXeiova.piv  xarabpOrreiv  rtiv 
xaraxexoppivuv  xal  SlSup  imxini  >  ‘  $<rr£ 
aird  xarajipit-ai  re  xal  irepisx£IV  ri  OSap 
ofov  rpetg  SaxruXoug-  inx^ai  Si  xal  tytixyg 
IXaiov  ■  xal  oilru  Seppaiveiv ,  rupiijv  Si  XP*1 
i rou\i/v  xpbvov.  Mera  Si  ri/v  rupiyv,  j}v  % 
Suvari ),  XousdsSu,  —  rd  '  piv  oSv  8  Aon  stipa 
rpig  ^Sovv/v,  tv/v  Si  6s(pi/v  xal  rk  xdru  rou 
bpQai.oO  ’  rXiovr  Seirvetv  Si  Souvai  pd^av 


ei  insidendum,  postea  fomentum  admovendum. 
Quodsi  refrixerit,  prunas  accensas  admoveto, 
ea  cautione  adhibita,  ut  ne  acutum  fomentum 
reddas.  Sin  admotis  prunis  plus  aequo  acutum 
reddatur,  de  iis  detrahito;  fomentum  autem  se¬ 
reno  coelo  apparare  oportet,  ubi1  ventus  non 
spiret,  nec  refrigeret  et  vestimentis  undique 
contectam,  esse.  In  ollam  autem  allia  sicca  in- 
iicienda,  eaque  minutatim  fracta  plura  quam 
quae  contusa  sunt ,  et  aqua  infundenda,  ut  probe 
macerentur  et  aqua  fere  tribus  digitis  excedat; 
infundendus  vero  etiam  vituli  marini  adeps. 
Sicque  calefacere  et  fomentum  longo  tempore 
admovere  oportet.  Post  fomentum  autem,  si 
valida  fuerit,  totum  quidem  corpus  voluptatis 
gratia  lavet,  plurimum  autem  lumbos  et  partes 
umbilico  inferipres.  In  coena  autem  maza,  aut 
panis  et  allia  cocta  exhibenda.  Postero  vero 
die,  si  quidem  a. fomento  exsoluta  fuerit,  is  dies 
intermittendus,  alioqui  rursus  fomentum  adhi¬ 
bendum.  Dum  vero  : potus  adhibetur,  si  qui¬ 
dem  possit,  eam  iubeto  ut  contingat  osculum- 
Hic  enim  fotus  uterum  flatu  implet,  impletu? 
vero  e  magna  aversione  et  prolapsu  ad  coxam 
magis  in  directum  restituitur  et  aperitur.  Cum 
igitur  eiusmodi  fomentum  id  efficere  possit,  id 
hunc  in  modum  est  administrandum:  -  allia  in- 
iicienda  et  vituli  marini  adeps  affundendus, 


—  724  — 


tj  SLprov  xai  exbpoSa  iQSd,  rij  d*  Grrepaltp , 
Ijv  /iiv  SiaXehvpaivy  tj  xpbg  '  rty  xupfyv,  Si- 
ahxelv  rtjv ,  yfitpijv  rabrvfv  ■  ijv  Si  ^ ,  j ru- 
piijv  drtea-  irupiapifayv  Si,  fjv  poev  Siverat, 
xeKeGeiv  tpautrat  rou  irrSpdrog.  '  'H  ykp 
xupfy  alirtt  (f)6evig  ipxixhjtn  r'ag  iiaripag , 

‘  i/axixkdpievat  Si  ite  roG  Myv  dxerrpdtpbat 
xai  xpbg  rip  h vyjtp  ig  bpbbv  ftuhXov  xabe- 
rrdn  xal  StvarropeoGvrai.  'ilg  ouv  roiaGryg 
ioOryg  rtjg  sr uplv/g  xal  Taura  xotieiv  Suvafii- 
vv/g,  oilru  xuptijv  Ser  ipfiaMeiv  %p ^  rcov- 
rxop6Suv  xal  Tijg  (ptoxyg  rou  iXaiou  ixtyieiv 
Spav  Si  raura,  SL%pig  &v  Soxiatn  ai  utsri- 
pat  retpvrijrbai  xai  rb  ar 6/ra  dva  eihxGrSai 
its%up&g  •  xpbg  ydp  rvjv  x upttfv  raGryv  rottUSe 
errat  •  ‘  Siatryv  Si  fiera  rhg  xuptag  &g  xpb- 
repov  IStairtjro.  'Oxorav  Si  &vaxivtj6iaat 
ai  Grripat  xai  ebhirot  yivavrat,  xupiijv  pia- 
pdbpou  flfyjpi,  ’  irepov  Si  'yjjrptvov  xara- 
cxeuarai  rbv  abrbv  rpbxov,  rag  Si  piYag  rdv 
peapdbpav  dpiQixXGvag  QXdrai  xal  ig  ‘rbv 
%6rpivov  ’  ifijiaXet 'v  xai  ixtyj-ag  GSap  rbv 
abrbv  rpbxov  xupiijv.  Mera  Si  XoOeiv  xai 
ig  etrxiptfv  Sevxvelv  fod^av-  ijv  Sp  /ioutyrai, 
SLprov  xai  fiob-tStSid  iv  ohtp  itpeiv  xai  iXatip 


idque  faciendum,  quoad  uterus  inflatus  oscu¬ 
lumque  sursum  valide  tractum  esse  videatur 
Ex  hoc  enim  fotu  haec  contingunt.  Post  foi 
menta  vero  eadem  quae  prius  victus  ratio  insti¬ 
tuenda.  Cum  autem  emotus  et  facile  solubilis 
uterus  fuerit,  fomentum  ex  foeuiculi  radicibus 
adhibendum.  Alia  olla  ad  eundem  modum  ap¬ 
paranda,  radices  foeniculi  probe  lotae,  contusae 
in  ollam  immittendae  et  aqua  affusa  fomentum 
eodem  modo  admovendum.  Post  haec  lavan¬ 
dum  et  sub  vesperam  in  coena  maza  sumenda; 
sin  volet,  panis;  et  polypodas  parvos  vino  et 
oleo  incoquere  oportet  et  esui  praebere.  Inter 
fovendum  osculum  contingere  tentandum  et 
uterum  proxime  adducere.  Id  autem  faciendum 
diebus  quinque  vel  sex  mulierem  respicienti; 
quae  si  dissolvatur,  differendum  est,  quamdiu 
necesse  est ;  sin  non  dissolvatur,  per  totum  diem 
fomentum  adhibendum.  Post  fomenta  vero  talos 
subdititios  experiri  oportet  de  taeda  pingui; 
sint  autem  oleo  illiti  et  sex  digitorum  longitu¬ 
dine  facti,  quinque  vel  sex  numero,  forma  in 
acutum  tendente.  Ex  his  alius  alio  sit  paulo 
crassior,  crassior  vero  sit  quantum  digiti  indi¬ 
cis  crassitudine,  forma  autem  digito  similis  in 


xxi  * ap£%i‘v  isbtsiv.  ’E v  te  Tij  irupty  srei- 
pcichi  toC  ST6piuT0g  0uOeiv  mi  cbysiv  tu$ 
iisripuQ  dy%iTTu.  ‘  Taura  te  xpk  roitsiv 
10'  {f/xipug  vtivrs  9  sxevt^evsv  ig  ty/v 
ivbpurov-  xijv  /te  v  SiuXO^tui,  &vu?utp(iuveiv 
lg  '6sov  tel  %p6vov  •  vjv  te  fiij  SiuMyrui,  jtu- 
ptfv  &va,  vrusuv  tjfji£pyv.  Metu  te  tui;  tu- 
plui  TEIpUS$Ul  TUV  TpoabiTi ov  Tijg  siuXou 
Salte;-  xptepa  ^  Mt»  Ustu-  urotteiv  te 
tfxog  /xev  SuxrOXm  ?£ ,  xXybog  te  s t&te 
yj  EiSog  'te  lljovpu'  elvui  te  tel  burspov 
Sartpou  <7 fiixpy  '  xux&repov  ■  t6  te  xux^te- 
pov  sTvur  bxbsov  SuxTvXog  b  Xixuvbg  xui  t6 
stiog  bfiolov  tQ  «TaxrdAip,  <1$;  uxpou  Mtt6tu- 
tov,  iybfiEVOv  te  xuxbrepov  vroiteiv  te  in; 
\ei6tutov  te  xui  st poyyvX&TUTOv ,  0u\us- 
s6/isvo g  ‘8xa?  sx‘vSuXfibg  /xytelg  iviSTUi' 
rposnUvui  te  trpurov  rb  \stt6tutov  otuv 
te  wposbtjrui,  cEvuxuvisbu  bxug  bxvrisy- 
0uXissousu-  ‘  vrposTitesbo  te  xpurov^rb 
cLxpov ,  sTrcs  xui  ulsl  fiuXXov ,  ■  bpou  te  ivri- 
srp£0siv  xui  uTatesiv  xvxMss  t6  Sutteov 
xui  bxoTuv  spuxpov  xposte^Tui,  kTriuxEiY 
‘  iri  t{ 3  s/xixpSi  roOrtp ,  Qokussovsu  &g  pii/ 
ixvisif  eTtu  uSSig  uvtuUeiv  ’t6v  uMv  rpo- 
rov,  &xp‘i  o 5  Tsssipuv  SaxTOXuv  To  esu 
tou  STo/EUTog  tuv  TJSTEpiuv  yiv^Tur  8 TUV 


summo  tenuissima,  sensim  ad  crassitudinem 
ducta.  Laevissimi  autem  et  rotundissimi  con¬ 
ficiendi,  animadversione  facta  ut  ne  ullum  fis¬ 
sum  adsit.  Supponendus  autem  primum  tenuis¬ 
simus,  quo  subdito  quiescat,  observatione  facta 
ne  excidat.  Ac  primum  summam  partem  sup¬ 
ponito,  dein  semper  magis  simulque  taedulam 
obtorquendo  etiam  intro  trudito.  Cumque  par¬ 
vam  partem  admiserit,  in  ea  parva  parte  sub¬ 
sistendum,  cautione  adhibita  ne  excidat;  deinde 
rursus  eodem  modo  protrudendum ,  quoad  uteri 
osculum  ad  quatuor  digitos  intro  subierit.  Quem 
cum  admiserit,  alter  post  hunc,  simul  ao  prius 
appositum  abstulerit,  osculo  adhuc  recto  et 
aperto,  antequam  subsidat,  apponatur.  Quod 
fiet,  si  hic  quidem  detrahatur,  alter  vero  sup¬ 
ponatur.  Plumbum  vero  etiam  in  similem  for¬ 
mam  crassissimi  pessi  taedacei  ducere  oportet, 
quod  cavum  sit,  ut _ contineat  et  plumbi  ca¬ 

pacitatem  eo  modo  fabricatam  esse,  quali  ad  ul¬ 
cera  solet;  uti  vero  os  penicilli  laeve  sit  ac 
minime  vulneret,  id  faciendum  est  quemadmo¬ 
dum  taedularum;  efformatum  autem  penicillum 
plumbeum  adipe  ovillo  trito  impleto ,  atque  ubi 
praeparatus  fuerit,  taedaceam  quidem  glandulam 
subducito,  plumbum  autem  immittito.  Quodsi 
ardorem  exhibeat,  eximendus  est,  taedaceus 


—  726 


<5®  roBro  x pocSkfyrai,  rb  perii  roBro  xpor-  vero  rursus  apponendus  et  plumbeus  in  aqnam 
nbkvai,  '  bpoB  rb  xpor xelpemv  kCpaipkoutra ,  frigidam  intinctus  deinde  rursus  apponendus  et 
<Sicw«  xph  k-upxecelv  ro  rropa  xporxelrerai  taedaceus  detrahendus.  Semper  autem  aliquid 
Sri  bpboB  kdvroi;  xal  kveaypkvov  oBra  Sk  appositum  esse  oportet ;  et  interdin  quidem  tae- 
roBro  iarai,  ?jv  rb  pkv  k^aipkyrai  rb  Sk  dam  continere  praestat,  noctu  vero  plumbum 
xpoffrlSxrai.  Xp>i  Sk  xal  '  poXlfSSiov  igeXd-  At  si  surgere  velit,  faciat  curans  ut  penicillus 
raxra  IxeXov  x oiijrai  rb  elSoq  r$  SaiShp  rcp  quiescat,  alioqui  statim  iterum  apponendus.  Si 

xa%urdnp,  xotkov  Sk  'dxag  i-vvkt-ei . •  vero  ex  pessulis  taedaceis,  qui  apponuntur,  nul- 

roij  Sk  poXifiSlou  elvai  rb  eupoi;  kXtfXaapkvou  lum  admittat,  tenuiorem  quoad  admittat  efficito 
ohv  kxl  rk  S\xex-  'dxag  Si  rb  rrdpa  roB  et  ex  his;  ad  illas  transeundum  et  res  succedet. 
poroB  Aeiov  Itsrai  xal  pyj  rpdxrei,  '  xotkeiv  Quodsi  neque  osculum  aperiri  possit,  neque 
&«  xal  ‘  rdv  SaiSlav-  oxdrav  Sk  xoiybij  b  po-  uterus  prope  accedat,  rursus  ad  pristinam  cu- 
rb4tb  poMfifivasi  erkaroi;  aiirbv  kpx\(jrai  rationem  revertendum,  atque  a  prima  ad  se- 
oi'o«  rerpippkvov ■  oxdrav  i fk  xaperxevaapk-  eundam,  .quoad  emolliantur  et  proxime  acce- 
i/o«  rb  pkv  SalSiov  ‘BQeXelv,  rb  Sk  poXl-  dant.  Atque  ubi  apertus  fuerit,  subdititia  duo 

fSStov  kvbehai.  "Hi/  Sk  xaBpa  xapkxn  xpor-  conficere  .et  supponere  oportet.  Sint  autem 

rebkv,  rb  pkv  *  pokl(SSiov  aCpaipkeiv,  rv\v  Sk  olivae  magnitudine,  atque  horum  alterum  ap- 
SaiSa  bxlra  xpocrMvai ,  xal  rb  poklfSSiov  ponendum,  quoad  colliquefiat,  deinde  alterum 
axo/idipai  k$  'BSap  tpu%pdv  kxetra  bxlra  supponendum.  Gum  vero  subdere  volet,  subdi- 
'  xporbehai ,  ri)V  Sk  SatSa  atyektlv  xporxel-  titium  ex  resina  paratum  oleo  rosaceo  aut  irino 
r$ai  Sk  %pvi  alel  rr  xal  n )i/  pkv  Jfpkpyv  intingito;  distinet  enim  (subdititium)  ab  uteri 
kpeivov  rk/v  SatSa  k%eiv,  vOxrap  Sk  rb  po-  osculo.  .  At .  prius  plumbeum  pessum  apponi 
klfiSiov.  "Hi/  S'  dvaaTijvat  U\t),  (pukarro-  oportet,  ut  recto  ore  in  interiorem  partem  di-. 
pkvv\  '6xa$  o  porbp  arpepkiy  fyv  Sk  pki,  ai-  rectus  sit.  Deinde  emollientia  in  subdititio  ad- 

rixa  xardxiv  xpornUvat.  ”Hi/  Sk  r&v  Sai-  movenda.  Ante  subdititia  autem  ac  post  ea 

Sia v,  'Sii/  xpocxelrai,  ptvSkv  xpocSk%\\rai,  calida  lavet.  In  coena  autem  aliquid  ex  com- 
A exrdrepov  xoikeiv,  ’  pk%pp  ol  xpocSkt-erai,  memoratis  piscibus  marinis  exhibendum,  Exhi- 
xal  kx  roOrav  kf  kxelva  peberrdvai  xal  sii-  bendum  autem  duobus  aut  tribus  post  apposita 


—  727  — 


xaftfjffei.  "Hv  <52  rb  aro/ia  fit)  SOvxrai  ami- 
ye<r6cu,  wSi  ai  uaripai  dyyou  r poetam, 
aSrit  iravayapieiv  iri  rty  apyatyv "  hfrpEl- 
qv  ■  drb  S i  rijg  rptbryg  iri  rijv  Seuripyv , 
ptiypig  brou  fiaXaypitiitsi  xal  reXaardra 
irpoaiuar  xariiSdv  avarrofucSicm ,  rpocn- 
Mvai.  rp6?6trd  roifaavra  SCio,  eivai  Si  rb 
ftiysbog  '6aov  ‘  iXahj,  roCrav  Si  rb  irepov 
rpoaxeMa,  /ai%pig  8,rou  ixrax ijj,  xareira 
b&rspov  rpoarjMmr  bxbrav  Si':rpoirrl6ea6ai 
fiiXkiji,  (Sdipcu  rb  rpbsSerov  rb  ix'.ryg  fa- 
nvifg,  —  cLCpicTyn  ydp  drb  rou  <tt 6fiarog 
t&v  uarspiav.,  —  ig  iXaiov  pbSmv  i)  ipmv. 
Ifylv  Si  rb/ fioXl/SSiov  rpoaxieaOcirxpyi ,  '6xag 
iv  bpOcp  arbfiari  *  ivepefoyj i  ig  rb  ecu-  — • 
ireira  <piaX6axr^pia  rpoariSivai,  *  Xoviaba 
Si  6ipfi$  xai  rpb  r&v  rporbirav  xal  iisrepov, 
xal  Seirmv  SiSbmi  ‘  r&v  ■  OaXaariav  tl  r&v 
elpiffiivav.  AiSbvai  Si  'orav  vj/iipai  yivavrai 
SOo  y.rpiig  ‘aro  ryg  rpoabimog,  axeipdpte- 
vog,  xijv  /liv  mb  tsr.bfia  xaX&g  iy^rm  Cityre- 
piaii  xal  xabapSv  .J, ,  raOsaSai-  roOrou  tou 
rpoaSirou,  /aera  Si  rouro  /aaXSaxrijpia- 8r av 
S'1  aroCpXsy/ttivy,  alsi  rpoaxeM a  rb  SaiSiov 
i);  rb  .poXtfiSiov  Iju.  Si  ptfra  xaSapbv  %  rb 
sr 6pa  rav  uarspiuv ,  aung  rpoarMmi  rbv 


subdititia  diebus,’  consideratione  adhibita,  ac  si 
uteri  osculum  bene  habeat  purumque  sit,  ab 
huiusmodi  subdititio  quiescendum,  dein  vero 
emollientia  admovenda.  Cum  vero  os  uteri  in¬ 
flammatione  liberum  sit,  semper  aut  taedulam 
aut  plumbum  apponi  oportet.  Sin  non  purum 
sit  osculum  uteri,  rursus  eodem  modo  subditi- 
tium  apponere  oportet  et  reliqua  ea,  qua  dictum 
est  ,  ratione  facere.  Ubi  vero  bene  habet  oscu¬ 
lum,  uterum  velut  dictum  est,  inflare  oportet. 
Subdititium  medicamentum,  quod  cum  ficu  pa¬ 
ratur,  conficiendum  et  apponendum.  Duo  autem 
numero  haec  quoque  facito,  et  antequam  sub¬ 
das,  fomentum  ex  foeniculo  prius  commemo¬ 
ratum  admoveto.  Post  fomentum  postero  die 
medicamentum  supponito  balneo  administrato; 
vespere  autem  item  lavare  oportet.  Verum  hoc 
subdititium  etiam  oleo  intingere  oportet,  cum 
supponetur.  Post  purgationem  vero  postridie 
emollientia  prosunt,  quoad  inflammatus  sit  ute¬ 
rus.  Post  inflammationem  autem  reliqua  prae¬ 
dicta  ratione  facito.  Eadem  vero  etiam  de  hoc 
subdititio,  quae  de  priore  facito;  ac  si  semel 
appositum  uterum  satis  inflasse  videtur,  quie¬ 
scendum;  sin  aliqua  de  causa  opus  sit,  rursus 
eodem  quo  prius  modo  supponendum.  Post 


—  728  — 


aiirov  rpbrov  xai  r&XX a  roiieiv  rov  icpifytj- 
pievov  rp6rov  •  'brav  Si  xaX&g  ’i%ifi  rb  orbpia, 
dvaCpuoijv ,  &g  eipyrai,  rag  doripag  xai  r pbo- 
Berov  rorfoavra  '  rb  %i>v  rlp  oCxip  rpoofalvat  • 
roiieiv  Si  Suo  xai  Taura  •  rpb  Si  rou  xpoo- 
Belvai  rupiijoai '  rij  rupty  riij  ix  roO  piapdbpou, 
Ttp  rpbokv  elpt/piivy  fisra.  Si  r^v  rupfyv  rij 
uorepatip  '  rpoonkvai  XoOoavra-  XoOeiv  Si  xai 
ig  ioripyv-  fidxreiv  Si  xai  rouro  ig  iXaiov, 
ora  v  rpoorlfyrat  pierci  Si  rijv  xaSapoiv  rij 
Oorepov  ij/xipy  fiaX6axrfpiq  dpfaei  d%pig 
civ  QXeypiijvaoi-  pterii  Si  r^v  (pXey piaoiv^v 
roiieiv  rd  dXXa  xard  rov  ipirpookv  Xbyov. 
Tiotieiv  Si  xai  repi  rou  rpookrou  roirou 
rotaura,  oTdrep  xai  '  repi  rou  rporipov 
xvjv  piiv  arat-  rpoorekv  dpxeivrag  Soxiip 
‘  avaCpuoijoai  rag  uoripag,  'rerauobar  %v  Si 
n  %p<iZp0,  aung  rpoonSevai  rov  ai/rbv  rp6- 
rov,  ovrep  xai  rpbrepov.  Mera  Si,  orav  So- 
xiip  ooi  xaipbg  eTvat,  rvjv  rvptyv  xaraoxeud- 
£ eiv  rv/v  ix  rHv  Ou/iiyfidruv  oxeud^erai  Si 
rbvSe  rov  rpSrov'  xCrepov  xoipavra  xara- 
oyoai  loov  oxaQtSa,  xai  xdXapiov  fiupe-^ixbv 
xai  oypivou  rijg  fiupeifvtxijg  ioov,  xapSapid- 
piou  re  ioov  xai  xu/xtvou  AWortxou,  xai 
dvijoou  xai  *> fydvou  gypou  xai  Srepixou  xai 


haeo  autem  cum  tempestivum  esse  videbitur, 
fomentum  ex  aromatis  propinato.  Apparatur 
autem  hoc  modo:  cyperum  tusum  quantum  con¬ 
chae  testa  capit,  et  calamum  odoratum,  iunci 
odorati  parem  portionem,  cardamomi  tantun- 
dem  et  cumini  Aethiopici,  anisi,  rutae  siccae 
hyperici  et  seminis  foeniculi.  His  apparatis  vini 
austeri  albi  odoratissimi  heminas  sex  in  ollam 
effundito,  contusorum  quadrantem  aspergito  ac 
permisceto.  Deinde  unguentum  Aegyptium  quam 
optimum  ad  trium  obolorum  pondus  affundito, 
aut  amaracinum,  aut  irinum  exquisitum.  Quo 
affuso  agitato  et  molle  fomentum  plurimo  tem- 
pore  adhibeto.  Ante  fomentum  autem  lavet  et 
duobus  aut  tribus  diebus  foveto.  Cum  foveri 
desierit,  operculum  aliquod  fomento  imponere 
oportet,  ut  ne  transspiret,  postea  vero  taeda- 
ceis  et  plumbeis  pessulis  utitor.  Cum  autem 
duobus  aut  tribus  diebus  fomentum  admoveris, 
duobus  aut  tribus  aliis  intermittito.  Intermediis 
vero  diebus  bis  die  lavato.  Porrum  autem  co¬ 
ctum  edat  et  crudum,  raphanos,  nasturtium, 
allia  assa  et  cocta,  potus  sit  meracior  et  prius 
commemoratis  piscibus  marinis  utatur.  Ubi  in¬ 
termissi  dies  praeterierint,  fomentum  adhibere 
oportet,  modica  de  singulis  contusis  quantitate 


—  729  — 


piapabpou  crTippia-  orav  te  raura  rapaexsu- 
fatpg,  ly%6tu  tg  rbv  %6rpmv  ohou  aixxrtf- 
fou  xorOXag  'it;  1 ig  si/atterrdrou  \euKOu,  '  xal 
tiriir drai  r&v  xsxopipiivuv  'brov  rsraprifpib- 
fiov  xal  avarapdtgar  slra  tm%£ui  3<rov  rpi- 
itjioXov  oXxi)v  piOpov  AlyOrnov  ug  (HXnorov, 
fj  ipiapdxivov ,  ’  !j  ipivov  cLxpov  'brav  te  £ti- 
yit/g,  avarapdtgar  Topiyv  'te  piaXbaxij  tu- 
ph)  TXstcrov  %p6vov  Xobsiv  te  Tpb  rtjg  tu- 
pfyg  xal  Tupiyv  tipiipag  SOo  1)  rpstg  ■ '  Sr av  te 
TaOr^rai  Tupiapiiv;,  iTtbspid  n  %pi)  iTtxi- 
sabai  iri  rtj  TUpitj ,  'bxag  pii)  uTOTviy  ■  pisra, 
te  rotat  Saiteoiai  xal  rotai  pioXufiteotai  %p£o- 
orav  te  Tupit)<Ttjig  tf/iipag  teo  i)  rpstg,  iripag 
te aXixstv  teo  i)  rpstg •  rag  te  pisratgb  ippii- 
pag  XoOstv  teg  ryg  tp pii pvpg.  'EaOteiv  te  Tpaaa 
s06d  xal  Stpid  xal  pa0avl$ag  xal  xapSapia 
xal  axbpoSa  itTra.  xal  s0Qd  xal  '  rb  Tbpia 
dxptpriarspov  xal  rotat  SaXaaatoiai  rotat  rpo- 
stptppiivouTi  xpisrOat.  " Orav  ‘te  ai  ippiipat 
ai  teaXiTbpisvai  TapiXSaat ,  Tuptdv  xpij  iTt- 
Taaavra  bXtytara  txdarov  ruv  xsxopipiivav 
ig  rvpv  CtTdpxovaav  Tupfyv  xal  olvov  iTtxiat 
Sjv  texit;  tesabat  xal  tXaiov  xal  roOrtp  Tvpt- 
ijaat.  'Oxbrav  te  aot  texit;  xaXdg  sysiv  ruv 
i ruptuv  xal  rb  arbpia  piaXQaxbv  slvai  xal 
avsaropiapiivov  btg  XP*I  aitrai  ai  uari- 
pat  iyyitg,  pisra  rvpv  Tuptvpv  rij  iiarspov 
ti/ptpy  Tpoaribivat  rb  %iiv  r;  apiOpvt;-  Tp6a- 
6sra  ’  S'  slvai  teo  ■  pisra.  te  ri)v  xaOapaiv  rij 
barspatt;  rd  p laXbaxrfppta  TpoartSivat,  pii- 
Xpig  brou  aTO0Xsy/iijvuai  ai  baripar  pisra 


ad  prius  fomentum  inspersa  et  vino,  si  opus  esse 
videatur,  ac  oleo  affuso,  hoc  fotu  uti.  At  post¬ 
quam  a  fomentis  bene  habere  videatur  et  oscu¬ 
lum  molle  atque  ut  convenit  apertum  esse, 
uterusque  ipse  prope  accedere,  post  fomentum 
postero  die  medicamentum  ex  myrrha  confe¬ 
ctum  supponendum.  Duo  autem  subdititia  esse 
oportet ;  post  purgationem  vero  postero  die 
emollientia  subter  apponere,  quoad  uterus  in¬ 
flammatione  liberatus  fuerit;  post  hoc  autem 
taedaceis  et  plumbeis  pessulis  utendum.  Postea 
autem  tot  dierum  intermissione,  quot  videbitur, 
facta,  inflammationis  uteri  ratione  et  virium  cor¬ 
poris,  coniectura  habita,  rursus,  velut  scriptum 
est,  fomentum  administrandum;  si  quidem  prius 
fomentum  adhuc  satis  esse  videatur,  in  id  im¬ 
missa  ut  prius  ad  suffitum  accommodata  ma¬ 
teria  vinoque  et  oleo  affuso;  sin  illud  inutile 
esse  videatur,  aliud  denuo  apparandum.  Quando 
vero  ante  fotum  administraveris,  rursus  suppo¬ 
sitorium  cum  adipe  paratum  adhibendum;  duo 
autem  subdititia  conficere  eodemque  modo  sup¬ 
ponere  oportet,  quo  ante;  post  suppositoria  vero 
postridie  eadem  ratione  emollientia  adponere; 
hoc  autem  medicamento  uti  oportet  quarto 
quoque  die  fotu  ante  administrato;  oportet  au¬ 
tem  semper  recens  paratum  habere  remedium 
in  singulis  suppositionibus,  donec  subsangui- 
nolenta  expurgentur;  qualia  cum  expurgentur, 
cesset.  Victus  rationem  autem  hoc  modo  in¬ 
stituere  oportet;  interroganda  est,  quibus  die¬ 
bus  ipsi  menses  profluant,  a  quibus  initio  ducto 


Si  rouro  rolat  SatSlotut  xai  poktfiSlotut '  xpij- 
u$af  | aera  Si  StaXtvrdv  i] pipas,  baas.dv 
Soxitps  ixavds  sJvat,  ras  0hey pactas  d-no- 
i Txsvrrbpevos  riw  uurepiav  xai  Ttjy  SCvaptv 
rexpatpbpsvos  rov  adparos,  aSns  ’  dvaxu- 
ptdv ,  as  yiypaxrat  •  fjv  piv  SoxitQ  *  i 'i  in 
uxdpxouua  xtipty  ixavy)  slvat,  is  raCrt^v  ip- 
(Sa\dv  rdv  Ouptapdrav,  Siuxsp  rb  xpbrspov, 
xai  olvov  im%iay  xai  iXatov-  tjv  Soxitp  'Si 
^xp^utos  shat,  iriptfv  ii-  dpx xarauxsu- 
d^st v.  ‘”OTav  Si  xpoxuptdutjjs,  aSns  xpoa- 
rttevat  ri  %bv  rtfi  uriarr  xotstv  Si  SOo  rd 
xpbuSsra  xai  xpourtSivat  rbv  aitrbv  rporov, 
bvrep  xpbrspov  pera  Si  rds  xpoaSiutas  rjj 
burspov  vfpipt)  xard  rbv  ipxpoukv  A 6yov 
rd  pakbaxr^pta  xpourtUvat  •  roOnp  Si  rip 
0appdxip  xpyadat  St'  ijpipas  rsrdprtfs  rpo- 
xuptuvra-  alsi  Si  veoxpbv  xotistv  rb  0dp- 
paxov  10’  ixdurtp  rpouUut ,  pi%pls  brou 
'60atpa  xabalpyrat  •  *  'brav  Si  rotaura  xa~ 
bapbij,  xexabuOa.  ’  Atatrdv  Si  ripSe  ,rlp  Tp6r 
sr ip  ■  dvspardv  “  iv  bxoltput  ijpipyut  aiirij  *  iyi- 
vsto  rd  xaruptfvta-  dxb  ro&rav  S'dpt;dpsvos 
Statrdv  rijSe  rij  Siatry  •  xpurov  piv  A odeubai 
^oAA$  bspptp  xtyv  rijs  xe0aKijs :  brav  5  Si 
xauutfrat ,  Souvat  rupbv  Spipbv  xai  xijyavov 
olvtp  Siivra  picavi,  foov  facp  xsxptfpivip- 
ixstra  dk0tra  ivmduavra  Souvat  Ttsiv  ix 
rou  hourpou  sitSias’  sT ra  apturo  v  Souvat  iv 


haec  victus  ratio  praescribenda.  Primum  qui¬ 
dem  copiosa  calida  lavet,  capite  excepto.  Cum 

aequali  aquae  portione  temperato  dissolvito, 
deinde  polenta  aspersa,  confestim  a  balneo  potui 
exhibeto,  postea  prandium  suo  tempore  prae¬ 
beto.  Mazam  aut  panem  edat  et  porra  cocta 
aut  cruda  -et  prius  descripta  id  genus  omnia 
acria  interdumque  leguminis  fresi  decoctum 
spuma  non  detracta  cum  multa  laseris,  scrobe 
et  alliis  multis  incoctis.  Pro  opsonio  utendum 
piscibus  cartilaginei  generis  omnibus  coctis  cum 
aceto  mulso  apparatis ,  sepiis  parvis  ex  vino  et 
oleo,  doctis,  Laseris  semen  contritum  in  prandio 
et  in  coena  bibendum  et  edendum  quam  plu¬ 
rimum.  Post  coenam,  cum  quiescere  volet,  la¬ 
vandum.  Hac  victus  .ratione  utatur  ad  dies 
quinque  vel  sex,  post  quos  mane  quidem  ieiu- 
nae  sambuci  fructum  ad  baccas  sex  ex  vino 
meraco  exhibeto  et  sepiae  ova  decem,  aut  duo¬ 
decim.  Haec  simul  laeviter  trita  mane  ieiunae 
potui  praebeto;  et  postquam  biberit  intermisso 
aliquo  tempore  lavet  et  rutam  et  caseum  bibat 
et  sic  in  prandio  sumat  aliquid  eorum,  quae 
ante  scripta  sunt.  Tardius  vero  coettdt;  lavare 
autem  eam  oportet  bis  die.  Haec  autem  victus 
ratio  sit  ad  dies  tredecim,  vel  quatuordecim. 
Quibus  elapsis  medicamenta  devoranda  ex  la¬ 
seris  succo  fabae  magnitudine  conficito,  eaque 


xaipy,  itrSietv  Si  /xafyv  !j  StpTOV  xal  x patra 
iQ6ct  ij  &/tct  xal  r®*  o/iotorp6xav  Spt/tiav 
ravrav  t&v  xpoyeypa/t/tivav  xal  irvog  S.X- 
\tyrs  1  xal  aAAorf ,  tov  Si  i i(pp6vt/t$  &(put- 
pten  xal  trtXCpiov  xou Au  'jkv&vra  xal  trxdpoSa 
iyxaiiipovTa  xoXXd,  S^otiri  Si  %pytr6ai  Toltrt 
seXd%etri  xatrt  iQSbltr),  b%uf%fcmtv,  j3oA/3t- 
Slotet  iv  ofocp  xal  iXaitp,  pSXXov  <FI  iixots- 
rpt/t/tivov  xtvsiv  xal  itrSletv  bgxX rnrror  x<ri 
It’  ipftrrcp  xal-ixi  Selxvtp-  XbOecSai  Si  /terat 
rl  (fecWw,  Irav  ftikhf  StvaxaOetrSat-  Taurtp 
rf  Siakip  /ti%pi  v/ftep&v  xivre  vj  l'|-  ypietrSaf 
/terx  Se  raCrag  rag  {//tipagxpai./tiv  S1S6- 
mi  vt/trn  dxrijg  xaprbv>'6irov  xupv/vag  'i£  ii i 
ohitp  dxp^Tip  xal  <ryxh/g_  IpS,  'itrov  Sexa  Suo- 
xulSexa-  rauTX-rpt$iavTU‘b/ioij.  Xeta  xpat 
StSovai  ’  v</trn  xlvetv  xal  /ttra  tv)v  x6trtv 
ixttryouaav  Xo6e<r6at  'xal  xteTv  rd  xljyavov 
xal  rbv  rvpdv  '  xal  otirag  apttrrav  n  t&v 
xpbyey pa/i/iivav  •  Setxvetv  Si  iiptafrepov,  XoO- 
etrSat  Se  ‘  %pi\  Slg  Tijg  v\/aip\/g  •  abry  v/  Staira 
'itrra  /tiyptg  if/tepiav  r pttrxatSexa  !j  retrtra- 
petrxalSexa.  "Orav  Si  atirai  at  t/pipai  xa- 
piXScotri ,  ’  xaT&xora  xotietv  ix  rou  dxou  rou 
nXQtou,  'itrov  xia/tov,  xal  StSovai  touto 
xp&TOv  •  fierd  Si  touto  ’  roiXXa  tcc  xpoye- 
ypa/i/tivji  xotietv.  "Ot av  Si  {//tipat  yivav- 
mi  xivTe  xal  elxotrt  TaOTip  Tij  StaiTtp,  Tct 


primum  exhibeto,  posteaque  reliqua ,  quae  prae¬ 
scripta  sunt,  facito.  Post  hanc  autem  dierum 
quinque  et  viginti  victus  rationem,  cetera  qui¬ 
dem  eodem  modo  facito.  At  ante  prandium, 
cum  prandere  volet,  quatuor  fere  allii  nucleos 
et  caseum  acrem  astragali  magnitudine  ante 
terito  et  modiCa  polenta  ammixta  massam  con¬ 
ficito,  eamque  primum  devoret,  ante  coenam 
vero  meracum  sorbeat,  sieqtle  oibum  capiat.  In 
reliquis  eandem  victus  rationem  servet.  Novem 
autem  diebus  ante  mensium  tempus ,  cum 
Ovis  et  sambuco  cuminum  Aethiopicum  exhi¬ 
beto  et  castorii  obolum  addito.  Cnm  vero  dno 
reliqui  dies  fuerint,  ab  his  quidem  omnibus 
potionibus  et  deglutiendis  medicamentis  libe¬ 
randa,  medicamentum  vero  ex  taeda  praepara¬ 
tum  lotae  ieiunae  exhibendum.  Post  medica¬ 
menti  potionem  vero  mercurialem  et  brassicam 
simul  ex  aqua  cocta  exhibeto,  aceto  mulso ,  sale, 
lasere  etvoteo  eondita.-  Haec'  in  prandio  edenda 
praebeto  et  succos  Sorbitione  sumendos-  et  po¬ 
tum  meraciorem  bibendum.  Pro  opsonib  bol- 
bidiis  coctis  aut  sepiolis  utendum.  Et  haec 
quidem  prandeat,  in  coena  vero  carnem  sive 
caprillam,  sive  ovillam,  sive  agninam  perco¬ 
ctam  et  porra  aliaque  acria  quaecumque  volet 
assumat.  A  coena  vero  lavet.  Ista  victus  ra¬ 
tione  postremis  duobus  diebus  utatur.  Quodsi 


—  782  — 


dpterou,  otxv  I lUXXip  apter  av,  xporptyai 
exopOSou  '  ayXtOag  '6eov  rieeepag  xal  rupbv 
Spipi/v  ?(70i/  aerpdyaXov  xxl  3X(ptra  xxpx- 
pi^at  bXtya  xxl  xotietv  payiSa  xxl  raOrv/v 
x purov  xxrxtpxyetv,  xpb  Se  i :ou  Seixvou  xxpy- 
rov  poQieiv  xxl  otirp  etreteSar  r a  S' 3, XXa 
rvjy  abrvjy  Slatrav  Stxirav.  "Orav  Sb  ’  ivvia 
yjfitpxi  i)  Sixa  ytvavrai  StdXotxoi  ig  rbv 
Xpivov,  'StSbvat  xxl  pera,  rS>v  SpiSv  xxl  rijg 
dxrijg  xOptvov ,  AlOtoxixbv  xal  rou  xaeropog 
beov  o/SoXov.  "Or av  Si  i )  pipat  Xotxai  SOo 
iaet,  roOretv  pev  axaXXcpy^vat  xdvrav  r&y 
xopdrav  xxl  rtSv  xaraxirav ,  rb  Si  %bv  rtj 
SatSi  ‘  SiSOvat  Xoueapivy  vijerr  pera.  Se  rou 
Qappdxou  rijy  xoetv  SiSOvat  XtvOXetenv  xxl 
xpdpji^v  bpou  Stpovra  ivjiSart,  i/SOvavra 
b^uyXOxei  xxl  aXel,,  xal  etXQlcp,  xal  iXala ■ 
ixl  rtp  apter  tp  '  rxura  SISou rpdyetv  xalrtiv 
%uXav  poQietv  xal  rb  xbpa  dxptfrierepov 
xlveiv-  btpotet  Si  xpijrSai  (SoX/StSioiei  e(p6otet 
1)  eyyriSloiei.  'Txura;\ pev  ixl  rtp;  aptertp, 
ixl  Si  rtp  Setevcp  xpiag  ij  alybg,  $  biog,  $1 
ipvbg  SkcpSov  xal  rpdea  xal  rav  3XXuv  Spt- 
piav  8  n  3v  PoOXyrat  •  XouedeOa  < P  dtrb 
rou  Setxvou.  Atiri]  i )  Slatra  rag  SOo  vipipag 
’  rag  uerdrag. .  *H»  Si  xpbg  r*iv  Slatrav,  raO- 
■  ryv  pii  xaraevraeO^i  ,r:k  imp^vta,  rbv  ixi- 
6vra  ’  pyvx  rv/v  abri/v  Slatrav  ifc,  dpx^i 
Statrav  &XP‘  Seraruv  SOo  ifpepiav-  raO- 
rag  Si  rdg  SOo  ij  rijj  xpOrepov  i/pipy  r!jg 


mense  sequenti  eadem  victus  ratio  ab  initio  ad 
duos  usque  postremos  dies  instituenda.  Quibus 
duobus  posterioribus  diebus  aut  eorum  priore 
subdititium  cum  adipe  paratum  secundum  su¬ 
periorem  rationem  supponendum;  prius  tamen 
lota  supponat.  Adtendendus  autem  ai 
uterum  quomodo  se 

'  '  it  St- oi  _ r„ 

a  (fuerit,  ante  subdi- 
imentum  admovendum. 
Quodsi  menses  affatim  fluxerint,  si  quidem  co¬ 
piosi  fuerint,  balneis  paucioribus  utendum,  sin 
pauciores  pluribus.  Quodsi  de  se  quidem  signi- 


ses  appareant.  Cum everb  - semel  processerint, 
his  utero  concipere  optimum.  Atque  haec  est 
omnium  huiusmodi  morborum  curatio. 


—  733  — 


ut irirvig  xpoaOeivai  xara  rbv  ipoxpoaSsv  X6- 
yov  rd  %i> v  rg>  artari  •  rpoarfflet  it  xpoXoC- 
mp.  XxtipaaSat  ii  ypvj  xal  rfiv  uareptav 
oxm  i%°w‘  *ai'  ®j£'  ir“I 'T*  rbv  yp6vov 

Sxae  xaXtbg  2%ooat  xal  rb  aripia  bp$6v  re 
M\  cu/earofi&pievov ,  xal  '  <Ji/  ioxty  aot,  xpb 
rfc  icpoaMaiog  xpoxupiijaai.  ”Hv  ii  xarap- 
payi/j  ra  ixi/xtjvia,  fiiv  avyva,  iXdoooat 
Totsi  XoorpoJai  1  xpijaOai  ■  vjv  i '  iXdaaa,  xXt- 
W,£p  ‘i ii  xpoay/a^vavra  potf  'iip ,  a5ng  r^ 
Siaki)  rijj  abri)  ‘  ixiepaxeCsiv ,  &%pig  r6rou  kv 
(pavi)  ra  irifiijvia-  brav  i'  arag  Hy,  rijai  roi- 
tturi)oi  kpiarov  h  yaarpl  Xa/afidveiv.  Aurvt 
xaatuv  r&v  opooior pbxav  ‘  voCaav  ff  Sepaxefy. 

xg'.  "Hr  <T  ai  /xi^rpat  tpaCaaai  rou  layjou 
xai  rpoaxtavrai,  areppov  ytyverui  -inrb  rbv 
xm uva,  xal  biOvai  rijg  vsialpyg  yaarpbg,  xal 
Ig  rbv  xeveibva  xal  ig  rkg  l$-6ag  xal  ig  ra. 
axtXea  1 1  bitivif  i/xxtvrrei,  xal  rtralvsrat ,  xal 
ixxotaxovrai  xal  ipi/ioroi  yiyvovrai,  ’  xal 
bX Xuvrai,  ijv  pCtj  n  rdpt,ipg  jj  xaOayg.  "Orati 
oiirag  t%y,  (pap/xaxov  xiaai  xkra  xal  XoCeiv 
iroXXip  Ssppiip  xal  xupiijv  rkg  uartpag  ’  iy- 
%tag  oupov  xaXaibv  ava^tov  ig  rb  xoIXov 
rijg  xutXou  xal  kfxQtxaSifyfiivtiv  xepixaXO- 
tpag  ei/ian,  cbg  /avi  xapaxvty •'  ixeiiav  ii 


26.  Quodsi  uterus  coxam  contingat  in  eam- 
que  procumbat,  durum  quid  sub  lateris  inani¬ 
tate  oritur;  —  dolor  imi  ventris  et  ad  lateris 
inanitatem,  lumbos  et  crura  ingruit,  quae  ten¬ 
duntur;  pus  colligunt  et  ea  quae  per  concerpta 
fit  linamenta  curatione  indigent  pereuntque, 
nisi  quid  seces  aut  uras.  Ubi  sic  habuerit,  me¬ 
dicamentum  deorsum  purgans  propinandum  et 
copiosa  calida  lavandum  et  utero  fomentum  ad¬ 
hibendum,  urina  vetere  fervida  in  pelvis  cavum 
infusa,  muliereque  circum  sedente  veste  con¬ 
tecta,  ne  quid  iuxta  perspiret.  Ubi  autem  urina 


rop6%yrai  rb  oSpov,  i/a/idkkeiv  fiOipoug 
itarCpoug  xal  rupiijv  pvixpk  '  &v  Qti  a^aupa 
j8 kiretv  xal  hrobupiieiv  '  koimai  H  drb  rijg 
rupfyg  Qspfici  Hiari-  xdreira  i ipapehvi  r$ 
iaxrCkcp  dkxeiv  rb  ar6pta  r&v  imrepiav  rpbg 
rb  bytig  \ts%lov  xal  rdg  vCxrag  rpoartkaSai 
/laKOaxrljpia-  ’  brijv  ii  <J)|f  xar' I6ii  eTvai ,  rpo- 
ruptljrag  rtiitn  ebdietri  aSng  rpotmkvai  rh 
fiakbaxrijpia,  &XXd  xal  robg  peoMliioug  ijfti- 
pag  rpeig,  ha  bx&arijg  tj/tbpag-  fierbi  ii  rijv 
i%brpoaiv  Ij  rijv  axik kyv  rpeig  iifibpag.  Mer ct 
ii  ffxepd/ievog  h  roln  irifLyvimi ,  ijv  re 
%ok&iea,  ijv  re  (pkey/xartbiea,  ijv  re  alpia 
iietpkpbg  %,  xal  ijv  iiv)  abrijv  alft-a  xa- 
Btjpai,  rpoankvaiy  orou  &v  <rpi  io.xi y  /ta- 
Xiara  ieiabai  xal  fieraxM^lv '  rpoankvai 
H  d<rr'  $,v  atfia  xabapbv  dyyrai.  ’EAa(pw 
ii  ariap  rpotmkcba  ryxrbv.  i/iHarrouna 
HaMaxbv  eipiov ,  ireira  yijjxava  rijv. 
pif v  bu/iiw/ihtf  rofoi  apA/iam  xal  o!ir»mpa 
rbv  ivipa  'Ira.  "H»  i’  ix  rbxov  k  vourog 
yhtfrai,  xqxabapn4vyg  r&vra  ix  rijg  mphfS 
'  rou  oiipou,  abrixa  Ihai  ig  rd  eii&ieay  xd¬ 
reira  \ovaafih>t  clXeiQa  keuxbv  Alyurriov 
rpoar iM<r6a  rpbg  rb  Ciyiig  l<s%kv.  xal  xara- 
xsfcQa  iri  rouro.  "Hv  ii:  rp.bg  raura 

pieraarium  ai  urripai ,  nvira  vijarig  rijg 
ykuxvaiiyg  xbxxoug  roi 'jg  /iikavag  rivre  Ii/ 
ohifi  eiidiei  xal  iri  r@  ‘  oivip  rpayira  axo- 
poia  chfta  xal  brrct  xal  btyta-  bipom  ii 
%pij<r&a  fog  bkaxforowr  ij v  ‘  Si .  fiij  yhqrai 


refrixerit,  massae  ignitae  rauciendae  et  fomen¬ 
tum  adhibendum,  quoad  se  obtuse  cernere  et 
animo  deficere  dicat.  Post  fomentum  vero  ca¬ 
lida  lavandum,  posteaque  digito  immisso  con¬ 
tactum  osculum  in  sanam  coxam  attrahendum 
et  nootu  emollientia  subter  apponenda.  Ubi 
autem  directum  esse  fixerit,  suffitu  ex  odoratis 
prius  adhibito,  rursus  emollientia  supponito, 
quin  etiam  per  tres  dies  pessulos  plumbeos, 
quotidie  unum,  post  quos  bryoniam  albam,  aut 
scillam  per  tres  dies.  Deinde  vero  quo  tem- 

sint  biliosi,  an  pituitosi,  an  vero  sanguis  cor¬ 
ruptus.  sit,  et  nnm  sanguinem!  ei  purgare  opor¬ 
teat,  subdititium  supponere,  quo  maiime  indi¬ 
gere  tibi  videatur,  et  deinde  colluere  oportet; 
subdititia  vero  administranda,  donec  sanguis 
purus  educatur;  Cervinus  autem  adeps  liqua¬ 
tus,  molli  lana  exceptus  in  subdititio  appona¬ 
tur,  deinde  pulegium  per  diem  post  adhibitum 
ex  odoratis  suffitum,  atque  ita  virum  adeat. 
Quodsi  ex  partu  morbus  accidat,  postquam  ex 
urinae  fomento  prorsus  purgata  fuerit,  eonfestim 
ad  odorata  veniendum,  deinde  cum  lota  fuerit, 
oleum  album  Aegyptium  ad  sanam  coxendicem 
apponat  et  in  eam  decumbat.  At  si  ne  bis 
quidem  uterus  sedem  mutet,  ieiunae  paeoniae 
grana  nigra  quinque  ex  vine  odorato  bibat  et 
in  cibo  allia  cruda  et  assata  et  cocta  comedat, 
opsoniis  vero  quam  paucissimis  utatur.  Quodsi 
non  convalesoat,  ea  sicuti  de  priore  dictum  est 


—  785  — 


taeabrag  ‘  xabatpeiv  abiri/v  ag  ixl  rijg 
xpMsv.  'Exi  S£  raCrifg  rijg  m 'mu,  !jv  p) 
xbrixu  <r%ijj  ev  yaerpl,  '  uroxog  ylyverai. 
"Hx  '4^  &&  *  £%oOei)  tcc  Imponat  p^  ylyvy- 
txi  '  xal  xup  £xikd(Sip,  ipappdxoieo  xp&rov 
xdalpeiv  dva  pdkusra,  yjv  St  deSevijg  i/j, 
xara  •  xal  pera.  r^v  (pappax oxoafyv ,  ijv  i roi 
‘  Soxty  Qkeypar&Sifg  eheu,  ipeira  vijerlg 
n  xal  t-iiv  Ttp  vttUp,  xal  &g  rk  xokkk  iyiijg 
ierat. 

xT'.  "Hx  Si  ai  pyrpai  x pdg  ro  hryjov  au- 
xtUam ,  rk  ixip^via  xa%6a  £6vra  oii  ytyve- 
Txr  ■  bSimf  Si  ig  tijvmaipav  yaertpa  &Qp 
xvisrar  aQixveTeui  Si  xal  ig  rbv  xeveuvd 
xal  Sdxverai.  "Orav  &Si  £%y,  koueiv  xok- 
kip  xal  Bepptp  xal  SiSSvai  crxdpoSa  rpdyetv 
Stg-  xkeleru  xal  ydka  xlveiv  ‘  Ixveupivag, 
ixeira  ohov .  ctxpyrov  xal  xupiijeai  'bkyv  xal 
(pdppaxov  Sauvai  uva •  ijv  S’ka$eve eripi) 
xdra.  ”Hx  Se  ly/Oijj ,  xvpiijv  rkg  ueripag  pa- 
pd6pcp  ,  %6ppi<rye  Si  xal  aiphSiov  ixt/v  Si 
teoxupfyrog  J,  kiptkxeiv  rb  er 6pa  rp  St t- 
toukcp  ijpipa  tav  uerepiav  xpbg  rb  iiyiig 
le%tov,  ’  pukfideeovra  rb  erbpa  re  xal  rk 
kppixovebpeva  xal  xpoebelval  n  pakOuxrtj- 
pibv,  pera  Si  poki/SSoug  xal  aitrtxa  exik- 
kav,  eira  vapxteeivoii  piav  Sppiptfv  Siakixdv. 
'ExifV  SC  eoi  Soxiip  Xubapy  eivai,  rb  viraxov 
xpoeSieSa  iv  elptq  ■  rip  <T  uerepaUp  ikaiov 


purganda.  Ex  hoc  morbo,  nisi  statim  concipiat, 
infoecUhda  redditur.  Quodsi  ita  se  habenti 
menses  non  Suant  et  febris  superveniat,  medi¬ 
camentis  primum  per  superiora  purgahdS;  sin 
debilis  sit,  per  inferiora.  Atque  post  medica¬ 
menti  potionem.  Si  pituitosa  esse  videatur,  ieiuna 
et  cum  cibo  Vomat  et  ut  plurimum  convalescet. 


27.  Si  uterus  ad  coxendicem  reSiccatUs  fuerit, 
menses  cum  crassi  Sint,  non  Sunt,  dolor  ad 
imum  ventrem  permeat  et  ad  lateris  inanitatem, 
morsumqUe  percipit.  Cum  Sic  habuerit,  copiosa 
et  calida  laVanda,  eique  allia  plurima  come¬ 
denda  danda  et  lac  abunde  bibendum,  deinde 
vinum  merum;  tota  fovenda  et  medicamen¬ 
tum  sursum  purgans  exhibendum;  Sin  nimis 
debilis  sit,  infra.  Quodsi  curata  fuerit,  utero 
fomentum  ex  foenicUlo,  admixto  etiam  ab¬ 
sinthio,  admoveto.  Post  recens  adhibitum 
fomentum  os  uteri  placide  digito  in  sanam 
coxam  retrahito  tum  osculum,  tum  in  am¬ 
bitu  affectas  partes  emollientibus  leniendo,  et 
subdititium  aliquod  emollieris  apponito ,  postea 
vero  plumbeos  pessos  Confestimque  scillam,  de¬ 
inde  narcissinum  die  urio  intermisso.  Ubi  tibi 
pura  videbitur,  netopum  iri  lana  supponat,  po¬ 
stero  vero  die  oleum  rosaceUm.  At  euntibus 


—  786  — 


piStvov  r&v  inp^vtav  Si  Uvrav  dfietvo  v  pij  mensibus  non  subdere  praestiterit  Sin  non 
rcpouribeubat-  ijv  Si  fp  'itp,  xavbaplSag  riu-  eant,  cantharidas  quatuor  sine  alis,  pedibus  et 
crepas  arrrtpoug  xal  irroSag  arep  xetyakyg  capite,  paeoniae  grana  nigra  quinque,  sepiae 
xal  ykuxuutSviq  xbxxoug  rctvre  robg  pikavag  ova  et  seminis  apii  parum  ex  vino  propinato. 
xal  uy, r/V?  $a  xal  ueklvou  urrippa  bkiyov  tv  Et  si  dolor  adfuerit  stranguriaque  detinuerit, 
o»/i p  ‘  StSbvat  rivctv  ■  xal  tjv  bSOvy  evfj  xal  in  aqua  calida  desideat  aquamque  mulsam  aquo- 
ot payyoupiv/  ’b%y,  iv  bSuri  bep/ecp  lyxabpbu  sam  bibat.  Quodsi  non  purgetur,  rursus  me- 
xal  retvira  pcekixpyrov  bSapig-  ijv  Si  p)  xa-  dicamentum  bibat,  sin  prodeat  purgatio,  ieiuua 
batpqrat,  aSng  rb  (pdppaxov  mvi rw  'i Si  cyceonem  bibat  et  virum  adeat.  Sin  non  pro- 
iijl,  duirpaua  xvxedva  rctvira  xal  t-vvtra  deat,  mulieris  vires  spectando,  dato  quod  de- 
ScvSpi.  ”Hi/  Si  pi)  ‘yiyvvfrat,  StSbvat  8  trahat,  tuncque  ad  virum  accedere  tutum  est 
n  xar auream ,  bpiav  rrpbg  rv\v  SOvaptv  rijg  Si  enim  concipiat,  convalescit.  At  si  multa 
yuvatxbg  xal  rbre  dulpakig  Cpotrav  rrpbg  rbv  purgatio  prodeat,  mercurialem  edat  et  polypos 
cLvSpa ■  f\v  yap  ’lu%y  iv  yaurpl,  uyip  yl-  teneros  coctos,  cibisque  mollibus  utatur. 
y verat.  ’Ev  Si  rfj  xabdput ,  ijv  %  sroAAi) , 
kiv6^aunv  lubiira  ‘  xai  rroukOrroSag  eQbobg 
arcakobg  xal  utrioiat  pakbaxolut  ypeiuba. 

xi i'.  "Hv  ig  rb  luyiov  ul  uuripat  ij  ig  rbv  28.  Si  uterus  puerperae  ad  coxendicem  aut 
xeveciva  xaraurypii-cvui  '  ke%o7,  rrpounbivat  ad  lateris  inanitatem  adhaeserit,  ad  alteram 
ig  bdrepov  lu%tov  AlyOrrnov  ekatov  keuxbv,  coxendicem  oleum  Aegyptium  album>aut  rosa- 
l)  pbSivov,'  irrl  Si  rb  bytig  luyjov  dpetvov  ceum  apponendum,  in  sanam  autem  coxendi- 
xar axeiubat-  rrtvetv  Si  ykuxuulSyg  xbxxoug  cem  decumbere  praestat.  Bibat  etiam  paeoniae 
rrivre  robg  pikavag  xal  axryg  xaprrbv  1 8aov  grana  nigra  quinque  et  sambuci  fructum  ad 
yvjpapUSa  xal  xduropog  ouov  xOapov  xal  utr  conchae  testae  maioris  quantitatem  et  castorium 
rtotut  '  yp^uba  paXbaxotut  •  Xtvb^aung  S'  S. v  fabae  magnitudine ,  cibisque  mollibus  utatur. 
apfibZpt  rrpb  roO  utrlou  eQbvi  uq  xpapfSy  •  Ante  cibum  conveniet  mercurialis  cocta  velut 
(5 otpeira  Si  xal  rou  USaroq-  xal  ra  Sptpia  brassica;  ius  autem  sorbeat  et  acria  comedat 
rpuyi ra ,  srXijv  paQavtSog  xal  xpoppCou  [xal  exceptis  raphano ,  cepa  [et  nasturtio.  'Optima 
xapSdfiou-  dpturov  Si  bpiSaxivy.]  etiam  est  lactuca] 

xb'.  'Oxbrav  ai  uuripat  ix  yfi pv/g  xivqbi-  29.  Cum  uterus  loco  motus  fuerit,  alias  alio 
aut,  crpourrtrrrouui  dXXore  aXXtj-  ozy  S' a iv  irruit.  Quocumque  autem  irruerit,  eo  vehe- 


—  787  — 


tpoexicMt,  bivvljiiara  xaraurifpl^ouai  '1- 
eyypa-  xai  i Jv  dipcovrai  rtjg  xbanog,  bibvyv 
xapiyouai  xal  t6  oupov  ob  *ii%ovrai,  obii 
Tbv  y6vov  &rl  <r(plag  iXxovm  xal  dpeQw  dX- 
ytei-  'xijv  pivi  raytai  ai  Xbtneg  yivavtai, 
SmrWkxovrai  ai  btxripai  xard  rd  abra  %a- 
pla,  i  dv  xporavavfl&Bi-  ylyverai  ii  x ara 
roi/i  xeveuvdg  re  xai  fiou(iavag  xal  bxip  rou 
xrevbg.  ®  *•  dpyijBi,  frav  ^  bibvtf 

lyjf,  die  bepavebeiv-  *  yXidcpiara  rpoaribi- 
m  i)  b  Mari  6ep/xtp  iyxubl^eetiai ,  dyabov 
ydp  xai  rouro  ■  i)  rvrbyyoici  iv  Mari  6ep/xip 
ix> nsfyfiimtri  xupidv  xai  vrlvetv  rHv  bure- 
pixUv  Qappedxuv  •  ijv  ii  fti)  xpbg  raura  Xbtf- 
rai,  Qappiaxebeiv  xdr a,  i)  dvcc,  bxoripov 
'dv  (palvyrai  ielebai.  Touro  ii  iiayvtbrei 
r$ie  r$  rpbvrip-  ijv  peiv  is  robs  (doufiUvag 
xai  xriva  xal  xbcriv  iy%plpj,tl/ifi ,  alrai  %ptj- 
tyvsi  dva  Qappiaxefyg  ■  ijv  i'  ig  robg  xevea- 
vag  re  xai  rd  bxo%6vipia,  alrai  iiovrai 
xararepixou  (pappouxou •  ’peer &  ii  rabrag  rdg 
xabdpciag  ebbbg  xabalpetv  rdg  baripag.  Td 
ii  vorfpeara  ’  rdvra  rd  romrbr porra  yepai- 
ripyci  *  fiaXXov  ylyverai  ii  veur ipyci  rrpbg 
rdg  dtroXehpiag  rcbv  irripo^vlav  ylyverai  ii 
xai  viyci  iobaipBi,  bxirav  xypeOcatri  rrouXbv 


mentes  dolores  feruntur.  Quodsi  vesicam  at¬ 
tingat,  dolorem  infert,  neque  urinam . 

neque  ad  se  genituram  trahit.  Utraque  pars 
dolet  ao  nisi  celeres  solutiones  fiant,  uterus 
locis  ipsis,  ad  quos  adhaerens  exsiccatus  fuerit, 
suppurat.  Quod  fit  in  laterum  inanitatibus  et 
in  inguinibus  et  supra  pectinem.  Sic  autem 
per  initia,  cum  dolor  detinuerit,  curare  oportet: 
tepefacientia  admovenda,  aut  in  aqua  calida  se¬ 
dere  oportet,  —  id  enim  etiam  prodest,  —  aut 
per  spongias  ex  aqua  calida  expressas  fomen¬ 
tum  adhibere;  et  medicamentum  aliquod  ex 
his,  quae  utero  conveniunt,  in  potu  sumendum. 
Quodsi  his  non  solvatur,  medicamentum  deor¬ 
sum  aut  sursum  purgans  administrandum,  utro 
indigere  videatur.  Illud  autem  ad  hunc  modum 
dignosces:  si  quidem  ad  inguina,  pectinem  et 
vesicam  uterus  impegerit,  medicamento  per  su¬ 
periora  purgante  indigent;  sin  ad  lateris  inani¬ 
tates  et  praecordia,  per  infeijora  purgante.  Post 
has  vero  purgationes  uterum  statim  purgare 
convenit  Huiusmodi  autem  morbi  senioribus 
potius  quam  iunioribus  versus  tempus,  quo 
menses  cessant,  acoidunt.  Oriuntur  etiam  in 


iuvenculis,  ubi  diutius  viduae  permanserint. 
Quodsi  ad  sedem  uterus  vertat,  alvi  deiectio- 


%p6vov.  "Hv  S’  ig  ri/v  ISpvjV  rpdtravrat,  rd 
broxap^pcara  '  xaXOoum  xal  bSOvai  'la%ovm 
rtjv  re  birCpbv  xal  rv\v  velaipav  yaaripa  xal 
rbv  dp%6v.  "Orav  dSe  i%y ,  XoOeiv  %ptj  puv 
rtp  Seppcip  xal  trupidv  rv/v  bmjlbv  xal  btroOu- 
fiidv  rd  xdrortv  xaxdSem  xal  vrpoariMvat 
Sara  xaOalpei  re  xal  iXabvei  rdg  beripag 
xal  xitrfoxeiv  '6  n  dv  xpoaSiyyrai  r&v  t;v/i- 
Qepdvrav  ftdhcra.  ”Hi/  Si  xdra  iyxiavrai 
ig  robg  fSovjiuvdg  re  xal  rbv  obpyirljpa,  bS6- 
vai  yiyvovrai  layupal  xal  vdpxy  iv  rolm 
axiXem  xal  b  obpyrijp  diroCppdmrerai  xal  rb 
oupov  ob  fie&bjm.  Qeparetjeiv  Se  &Se ■  rpbg 
fiev  rd g  fivag  xpoanUvai  rd  ebtiSea,  trpbg 
Si  rdg  baripag  rd  SCaoSpea  Supudv. 

A'.  ["Aratra  Si  rrpbcpamg  ixavti  rdg  brri- 
pag  xaporpvvai,  fjv  e%acl  n  (pXaupov  xal 
ydp  dir b  jMyeog  rS>v  rroSdv  xal  'oatpbog  xal 
atro  rov  bp%ier6ai  xal  xrfoai  xal  xeatrai  xal 
Spapoelv  1  trpbg  dvavreg  %aplov  xal  trpbg  xd- 
ravreg  xal  dvr'  '  SLWuv.  Taur’  oSv  %pi) 
axirretsbai  'ig  8Aov  rd  adpca  xaSopiovra, 
brav  ‘  rd  xape6vra  Xubij  vorfpoara  v  rd 
ydp  ‘  roiaSe  dvdyxtf  lari  rip  rA iovi  fj  rip 
iXdmrovi  votrieiv-  ’  xa$'  8  <S”  av  ixAdfitpn  pt,d- 
foara,  rabry  rd  ii-amvala  SijS-a  r&v  vory- 
podra v  bxbrav  oSv  'rd  igaxivala  raura 
S-vQij,  dvaripa  %pv\  \afi(Sdve<x6ai  ix  rou  trav- 
rbg  dvSpdroo.  'Oxbcai  ’  Si  dtrotpbgieg  exe- 
A iav  Sj  vapx&meg  \pv^i  ylyvovrai  "  iv  rolm 


nem  prohibet  et  dolores  lumbos  et  imum  ven¬ 
trem  et  rectum  intestinum  detinent.  Cum  sic 
habuerit,  ipsa  lavari  calida  debet  et  lumbis 
fomentum  adhiberi,  posteaque  subter  suffitus 
ex  graveolentibus  administrari.  In  subdititio 
quae'  uterum  purgant  et  peliunt  apponenda  et 
ex  iis,  quae  conducunt,  quae  potissimum  ad¬ 
miserit  propinanda.  At  si  ad  inguina  et  urinae 
fistulam  decumbat,  dolores  vehementes  oriun¬ 
tur,  crura  torpescunt  et  urinae  via  obstruitur, 
neque  urinam  emittit.  Ad  hunc  autem  modum 
curanda  est:  naribus  quidem  odorata  apponere 
oportet;  graveolentia  vero  ad  uterum  in  suffitu 
admovenda. 

80.  Capitulum  hocce  insiticium  est,  neque  ite- 
tegra  aratio. 


forepixolai ,  mura  rdvm  '  /zerapnot  rdg 
dtsrdpag.  ’Kv  toIm  roiobroun  xara%e7v  %p>) 

5 epfibv  iiiap  xard  ’  rijs  b<s ripis  xal  r&vird- 
p,[:  yaptu v  xal  ixbeppiaheiv  abras  xal  rd 
'cxihea  xal  ’6rav  xpoctretrruxwai  dari.] 

Aa'.  "Hr  TepiarpaQ&tn  ai  ftljrpcpi  ix  '  rb- 
xou  xard  rd  Se^ia  rd  re  \o%e7a  o b  ylyvov- 
rai  xal  oSOnf  lysi  rijv' velaipav  yarripa  xal 
rds  l£-bag  Xal  robg  xeveStvas  xal  rb  Set-ibv 
exdXos  I lapbverai  xal  vapxy  iyei  xal  !  rerpe- 
pahei  xal  obx  &v  SOvaio  rou  ar bptarog  6iye7v 
r&v  /afrpdav,  iAA’  S0ei  Xelag  re  xal  bpea-  ■ 
Xks  layup&s.  '‘Orav  M  §<f£  ’i%y,  Qdppea- 
xov  zlaai,  u0'  ol  xaOalperai  xal  dva  xal 
xdrce,  xdra  Sk  piaWov,  xal  arupiav  SAov  rb 
atipca  xal  rdg  uarbpag  fidhicm  xpocyvtas 
xal  A  obeiv  deppeip  Slg  rijg  ij/ibp>?g  xal  r&v  sro- 
r tffedtcov  Sttibvai  '6  n  pedhera  av  1  •xporSi- 
XMrai  7reipd>[eevog  xal  rip  avdpl  ’  P-uveuSdru 
6ap uva  xal  rijv  xpa/aftyv  iaSidra. 

A/3'.  "Hi/  al  uardpai  xard  rd  dpiarepd 
xfaMuci;  rb  laytov  bSfotjt  foyei  b^e7d  re  xal 
arepyvii  rdg  re  Igbag  xal  robg  xeveuvag  xal 
rb  tsxdX os  imaxd^eu  " Orav  obrag  i%>), 
Qdp/iaxov  yjttf  erfoai  iXardjpiov,  r$  Sybare- 
pahp  broSupciav  ■  '  rcbv  pabv  xpMav  yolvixas 


31.  Si  ex  partu  uterus  in  dextram  obversus 
fuerit,  puerperii  purgamenta  non  eunt,  dolor 
imum  ventrem,  lumbos  et  laterum  inanitates 
detinet,  crus  dextrum  gravitas  et  torpor  occu¬ 
pat  et  tremit;  neque  uteri  os  oontingere  possis, 
ipsum  uterum  vero  laevem  et  valde  planum  de¬ 
prehendes.  Cum  ita  habuerit,  medicamentum, 
ex  quo  sursum  ac  deorsum,  magis  tamen  deor¬ 
sum,  purgetur,  propinato  totique  corpori  ac 
praesertim  utero  lene  fomentum  adhibeto;  bis 
die  calida  lavato,  potiones  periculo  facto  quas 
lubens  admittat  exhibeto;  frequenter  cum  viro 
dormiat  et  brassicam  edat. 


32.  Sin  uterus  in  sinistram  partem  inclinarit, 
dolor  acutus  et  vehemens  lumbos  ac  laterum 
inanitates  detinet  et  crus  claudicat.  Cum  ita 
habuerit,  medicamentum  infra  purgans  potui 
exhibere  oportet,  posteroque  die  subter  suffitum 
admovere.  Hordei  quidem  choenices  duas  et 


—  740  — 


SCo  xal  ihaitfi  (pdAAa  xaraxv^aui  afiixpct 
xal  xyxiSa  xaTax6ipai  xal  a ijaai  xal  uoaxu- 
afiou  r plrov  %o inxoy  ravra  pilgag  xal  iXaicp 
repixoiijaai  Zaov  vniixorOhov  tv  X^rpip  xaivij , 
brobv/tia  riaaepai  {f^ipai  rifc  Si  vvxTOi  yd- 
\a  [Sobi,  xal  p(\i  xal  ilSap  mvira  xal  t$ 
Sepfttp  \ouia6a. 

A y'.  "Hv  napaXot-aivavTai  al  fiijrpai  xal 
$o%ptal  iaai  xal  rd  ar6pt,a '  aQiav,  Tam  flu¬ 
via  abri)  Tct  /liv  xpbrrovTai  ra  Si  rpoQa- 
vivra  '  olysrai  xal  ol>%  opttiia  ‘yiyvovrai, 
iAAds  xaxiova  xal  iXdaabva  tj  rpb  rou  xal 
{f  yovvi  o bx  iyyiyvsTai  toOtov  tou  %p6vou, 

*  xal  bSOvy  h%st  ri)  v  vciaipav  yaaripa  xal 
Tap  l^Oap  xal  rb  layiov  xal  i(piS.xet  aM. 
"Orav  obTUi  ’d%y,  (pappaxov  %pij  '  iriaai 
b\aT<ipiav  xal  Xoueiv  fepfiip  xal  rupiav.  'O- 
xbTav  St  veotrupiyTOi  f  xal  vebtouTOi,  tov 
SdxTuXov  ’  rapatpdaaaa  oirsubuviTa  rb  ar6- 
/ia  tuv  filffpiai)  xal  bro6ufii(ja$co  tSl  eb&iSea 
xal  rcoi/  TOTyfidTUi/  SiSou  8  ti  S.v  pidXiaTa 
rpoaSix^Tal  sr eip&pievoi4  animi  Si 
piaMaxolai  xal  axipoSa  iabiira  xal  &[ia  xal 
i(p6a,  xal  T$  dvSpl  ^uveuSira-  xal  iri  rb 
uytii  layiov  xaTaxeiaba  ‘xal  iri  bdrspov 
‘  ruprfaba.  'H  Si  vouaoi  SvaanaWaxTOi. 

'KS'.  "Hv  Si  dyxiara  iaai,  tpieiv  bapuvd, 
Tai  SSiiaripai  rupidv  Toiai  Sua6Spcoiat,  /ii- 
Xpi  S.v  k  %i b/niv  lSpuiUaar  SiaiTip  Si  xpf- 
a6a  fiij  XaraxTix^. 


As',  "Hv  ai  piijTpai  ’  rpotaai  IguTipa  Tijf$ 


oleae  folia  minutim  concisa,  gallam  contusam 
et  cribratam,  hyoscyami  tertiam  choenicis  par- 
tem;  haec  mixta  et  cum  olei  hemina  dimidia 
in  olla  nova  agitata  per  dies  quatuor  ad  suffi¬ 
tum  subter  adhibeto;  noctu  vero  lac  bubulum, 
mei  et  aquam  bibat  et  calida  lavet. 

88.  Si  uterus  transversus  et  obliquatus  fue¬ 
rit,  eiusque  osculum,  menses  partim  quidem  ei 
delitescunt,  partim  etiam  antea  comparentes 
discedunt,  nec  similes  sunt  (solitis)  sed  dete¬ 
riores  et  pauciores  quam  antea,  neque  hoc 
tempore  genitura  intus  manet,  dolorque  imum 
ventrem,  lumbos  et  coxam  detinet,  eamque 
trahit.  Cum  sic  habuerit,  medicamentum  pur¬ 
gans  bibendum  dare  oportet,  calida  lavare  et 
fotum  adhibere,  statimque  a  fotu  et  balneo  di¬ 
gito 'ad  leviter  contrectandum  immisso,  mulier 
os  uteri  dirigat  et  suffitum  ex  odoratis  adhi¬ 
beat.  Potionem  quoque  exhibeto,  quamcumque 
maxime  admittere  experientia  cognoveris.  Cibis 
autem  utatur  mollibus,  alliaque  edat  et  cruda 
et  cocta,  viro  condormiat  et  in  sanam  coxam 
decumbat  et  ad  alteram  fomentum  admoveat. 
Hic  autem  morbus  aegre  discedit. 

34.  Quod  si  uterus  proxime  accedat,  crebro 
vomendum;  utero  vero  suffitus  ex  graveolenti¬ 
bus  admovendus,  donec  in  pristinum  locum 
collocatus  fuerit.  Victus  autem  ratione  minime 
emolliente  utatur. 


85.  Si  uterus  magis  quam  natura  fert  versus 


—  741  — 


Qfaioq,  rSp  i%et  rb  alSotov  'xai  rijv  SSpt>v 
Ml  rb  oSpov  erd^si  Hctulva  ’  xai  xar'  bUyov 
M)  Sdxvei  eQoSpSg  rb  alSolov  ■  me%ei  Si 
lx  rbxov  iovaa  rip  dvSpl  guveuvdfyrai.'  "O- 
rai/  ‘&Se  S%j),  piOpra  xai  A&irod  i-Ocr/tura 
itpijmi  iv  VSttTt  xai  6eii >ai  rb  bScop  ig  ri/v 
trtbpfyv  rpoeaiovdv  Si  ripSe  &g  'tp u%pordrcp 
rb  alSolov-  xai  rplfiav  A  eia  -xpbavcXaeee- 
faeira  sr/i mea  ihSap  (paxuv  %iiv  fiifart  xai 
bgit  ipsiru,  far'  SLv  ai  uaripai  ‘  ivtXxoaSi- 
aei ■  xai  rty  xkidfyv  dvexdg  %pi/  vroiiei  v  rct 
ixb  noS&v  xai  flsr b  rb  alSolov  iiroOu/xidv 
ra  xaxdSea  C/rb  Si  rdg  fiivaq  ra,  ebt&Sea  • 
turiom  Si  %pefa<h 0  &q  poaMaxurdroici  xai 
pvypolei  xai  rbv  olvov  SSapia  \euxbv  xivira 
xai  fii)  A ovfaUoi,  pySi  v£  UvSpi  %uvep%fa6a. 

A?'.  ’'Hv  icavrdxaei  ix  roO  alSolou  ix', ri¬ 
cam  ai  piyrpai ,  *  ixxptf/xvavrai  ofov  S<F%y  xai 
bS6 vv\  A d^erai  1  rv/v  velaipav  yaaripa  xai 
rdg  l^Cag  xai  roi/q  (2ov[3uvaq  xai  oxdrav 
Imyivyrui  %p6voq,  o&x  ISikouat  ig  ri/v  iau- 
rStv  %i Sptjv  iivai.  'H  Si  vouaoq  Xapifidvei, 
bxbrav  *  ix  rbxou  ioOaa  raXairapSiay ,  Siere 
palpeiv  rdg  uaripaq ,  tj  r$  dvSpi  ^vviip  iv  rip 
Ao%£%  xaSdpai.  "O rav  &Se  iyp,  -pCypoara 
Xpvj  rpoeriSivai  xappyopixd  rpbg  rb  alSolov- 


exteriora  processerit,  pudendum  et  sedem  igneus 
calor  detinet .  urina  crebro  sensimque  stillat  pu- 
dendumque  vehementer  mordet.  Hoc  autem  fit, 
cum  recens  a  partu  cum  viro  dormierit.  Cum 
sic  se  habet,  myrti  baccas  et  loti  ramenta  in 
aqua  decoquito,  decoctumque  coelo  sereno  per 
noctem  exponito;  eo  autem  quam  frigidissimo 
pudendum  irriga  et  leviter  tritas  in  cataplasmate 
apponito..  Deinde  lentium  decocto  cum  meile 
et  aceto  epoto  vomat,  quoad  uterus  sursum 
retrahatur.  Lectum  autem  a  pedibus  excitare 
oportet  et  suffitum  pudendo  ex  graveolentibus 
adhibere,  naribus  vero  ex  odoratis.  Cibis  utatur 
quam  mollissimis  et  frigidis  vinumque  album 
aquosum  bibat,  neque  lavet,  neque  cum  viro 
congrediatur. 

86.  Si  uterus  prorsus  extra  pudenda  proci¬ 
dat,  pendulus  est,  velut  scrotum,  dolorque  imum 
ventrem,  lumbos  et  inguina  prehendit,  progres¬ 
suque  temporis  in  pristinum  locum  reverti  non 
vult.  Prehendit  autem  morbus,  cum  recens  a 
partu  laborarit,  ita  ut  .  uterus  .damnum  accepe¬ 
rit,  aut  si  in  puerperii  purgatione  cum  viro 
coierit.  Cum  ita  habuerit,  refrigerantia  lenien¬ 
tia  pudendis  admovere  oportet  et  quod  extra 
est  repurgatum  malicorio  in  vino  nigro  decocto 


—  742  — 


xal  rb  Ifis  kbv  droxab^pag,  aiSv\v  iv  o has 
fiiXavi  iij/tjc rag,  roCrcp  TspivrXCvat  xal  hco 
dirateetv  ■  imiru  '  pitXi  xal  farivyv  guvrygat 
hov  kxarkpou  xal  ly%ieiv  kg  rb  aliotov,  xal 
xaruxeMu  irriti,  dvu  robg  rbdag  i%oueu 
kxrerapcha.  Kdreira  er6yyovq  rpoaOsTra 
dvadijrai  ix  r&v  \%6uv.  ”Eor’  dv  te  oBraq 
cirluv  pt  v  &ts%£<t6u,  '  rorip  te  &g 
kXayjrrtp  %pfo6u,  '0%piq  d.v  krrd  {jfikpai 
rapkXOan.  Kal  fyv  fikv  oBr a?  kSkXan  'kva- 
xoisiv  xal  dmivai ,  —  ijv  te  fit/ ,  dxpa  repi- 
l-keaq  rd  'Xkyva  rtjg  ia ripyg  xal  dfiQirXB- 
vag,  xphai  rijj  mmfp^j-  iteira  rpbg  xXU 
fiaxa  ivfaai  roiq  rbiag ,  ri\ v  te  xstpaX^v 
xdra  i%eiv  xal  rijj.  %etpl  ira  drccteeiv  irsira 
'A Oetv  xal  l-uvSijeai  abrijg  rd  trxikaa  kvaX- 
A d£,  xal  kav  vixra  xal  {ffikptfv  oBra  xal 
SiSbvai  bXiyov  %vX 6v  rrKS&vyq  tpu%pbv,  aXXo 
te  fiytev.  Tj?  i'  iarspaliji  xaraxXivaq  kri  rb 
hryjov,  aixOyv  rporjidXXetv  dg  /isyfortfv  xal 
kav  SXxeiv  trouXbv  %p6vov  xal  kvrijv  dtpkXtpq, 
fiij  dTOS%dcyq,  dXXd  xaraxXivaq  ia  xal  fiif 
sr p6<T0epe  pujtev  aXX ’  i)  rbv  %uXov,  iag  dv 
ferra'  tjfikpai  rapkXian  ■  Sjv  te  te pa  J%y , 
BSap  kXd%mTOv  nvtra-  £sfi)v  te  ai  irrd 
{ffikpai  rapiXOatrt,  nrtom  dg  fiaXiaxurd- 
roin  xal  tXay/trroKTi  %pe£a&u  •  bxbrav  te 
drorarv\<sai  OkXy,  dvaxsi/ikvtf  drorarekra , 
.  iag  dv  ‘  rsrtrspsrxaltexa  v\fikpat  yivavrai  • 
irsira  xXu^irSa  ’  %Xiapijj<n  ruplycL-  dpeivov 
te  Oep/itp,  dg  ii-  viXtou,  xal  rspiraretru  dg 
kXd%icra  xal  fiij  XovkeDu-  xoiXfyv  te  /iv/ 
Xitjtpq-  nrlom  te  bXiyleroiai  xpestrOa,  fi^re 


abluere  et  intro  retrudere,  deinde  mei  et  resi 
nam  liquefactam,  pari  cuiusque  portione,  i„ 
pudendum  infundere.  Supina  etiam  pedibus 
altioribus  decumbat,  postea  admotas  spongias 
ex  lumbis  relegato.  Quamdiu  autem  sic  ha¬ 
buerit,  cibis  quidem  abstineat,  potu  vero  uta¬ 
tur  quam  paucissimo,  donec  septem  dies  prae¬ 
terierint.  Ac  si  sic  quidem  obaudire  et  redire 
velit,  satis  est;  sin  minus,  extremas  uteri  oras 
derasas  et  ablutas  piceo  unguentq  illinito.  De¬ 
inde  pedibus  ad  scalam  alligatis,  capite  deor¬ 
sum  collocato,  manu  intro  retrudito,  postea 
solvito,  eiusque  cruribus  alternatim  colligatis, 
sic  per  noctem  et  diem  sinito  et  paucum  pti¬ 
sanae  succum  frigidum  aliudque  nihil  exhibeto. 
Postero  die  reclinatae  ad  coxam  cucurbitam 
quam  maximam  adfigito,  diutius  trahere  sinito 
et  ubi  detraxeris,  cutem  ne  pertundito,  sed 
reclinatam  sinito ,  nihilque  praeter  ptisanae  suc¬ 
cum  exhibeto,  donec  septem  dies  praeterierint. 
Quodsi  sitis  detineat,  paucissimam  aquam  bibat. 
Ubi  autem  dies  septem  praeterierint,  cibis  quam 
mollissimis  et  paucissimis  utatur.  Cum  vero 
alvum  exonerare  volet,  id  recumbens  facito, 
dura  dies  quatuordecim  praeterierint.  Postea 
tepidis  fomentis  colluatur,  praestat  autem  ut 
calida  velut  ex  sole  utatur  et  quam  minimum 
ambulet,  neque  lavet.  Alvum  ne  solvas,  cibis 
autem  paucissimis  utatur ,  neque  acribus,  neque 
salsis  et  pudendis  suffitum  ex  graveolentibus 
admoveat,  cumque  obambulare  coeperit,  subli¬ 
gaculum  gestet. 


—  743  — 


fptpigii  fibjTS  aXfiupotirr  xai  6upiifo6u  Tb 
dSoiw  roia  xax&tear  xaxeitav  dp^Tai 
flaret»,  r\ )v  aQeviovyv  '  Qopetra. 

"Hv  bga  tou  aitoiou  rb  cr6fM  tuv 
pfrpiav  bxxbtry,  ofa  tou  aii%tvog  t&v  pup- 
rpiuv  xX qctov  tou  aitoiou  xeifibvou  xai  e&- 
piop  bovTog,  —  yiy  verat  tb  toOto  fidXXov 
rijci &t6xokti,  fodXiffTa  tb  yfyverai  bx  ra- 
kwrapiW,  —  x,al  ai  fiijrpat  6epftav6iam 
xai  itpfacm,  bxTpbxeTai  rb  CTopoa  aMav 
Sia  tou  ai>%hog,-  Sts  bv  'uypoTbpcp  xai 
bhstypOTtptp  xai  SeppiOTtpcp  %apicp  yevbpce- 
m  vj  bv  t$  xplv  %p6vtp-  xai  bxb)v  rouro 
ybnfrai., ,  IbOouai  ’4t-a  xpbg  rb  tpu%og  xai 
e0bav  Tb  TT6poa  tp%erai  ’  b^a  bxrpaxbv. 
K ai  Sjv  /abv  bv  rd%ei  $epaxeu$^,  i '/yiv/g  yl - 
yvsTaf  dQopog  tb  *  xdvrag  xaraXipixd- 
mar  jy  tb  ptv)  iy  rdyoi,  §§a  dei  torai 
'oi  tsxXypbv  rb  tTT6/ia  xai  teteerai  a!>T66ev 
l%kp  aXXore  xai  dXXore  yXic%pog.  xai  xd- 
xotpoog  xai  ijv.i  rkxt/abjvta  %ap^cr^i,  yjv  %ti 
bv  t\)  ifXixitp  %,  .bv  eiivip  ehar  %p6vou  tb 
yevo/xbvou,.  voutrog  kvitjrog  yiyverai  xai 
fy/yxaT ayijpdaxovtri  ?£a  ai  /iijTpai  bouffai. 
"Hi/  tb  ai  ptijTpai  b%(e%aet,  xepiviipag  abrag 
Stari  %Xieptp  xai  aXeiipag  bXaicp  xai  oivcp, 
xdXiv  bvMvai  xai  uvatyrai  xai  uxoSupuav 
ra  xax&tea ,  *  uxb  tb  rkg  pivag  rk  eiidtea. 
"Hv  tb  xXeiova  %p6vov  ai  Curripai  bb-hxcm 
xai  xepi\p6%uvTui  vapxatbag,  ’  xara%beiv 
iitap  Seppobv  xouXit,  oxag  ttaxupiq&eaw-  "Hv 
tb  ijdij  Qutrbuvrai,  xai  b%og  filtryovra  ‘i-iiv 
Stari  xupidv,  vj  tdcpvyg,  tj  pt upaivyg  ‘iitap, 


37.  At  si  uteri  os  extra  pudenda  procidat, 
cum  nimirum  uteri  cervix  prope  pudenda  sita 
et  ampla  sit,  quod  magis  infoecundis  accidit, 
praecipueque  ex  vehementi  labore,  et  uterus 
calefactus  exsudarit,  ipsius  os  per  ■  cervicem 
evertitur,  quod  nimirum'  loco  magis  humido, 
lubrico  et  calido  quam  antea  exsistat.  Quod 
cum  fiat,  uterus  recta  ad  frigus  fertur  eiusque 
os  inversum  exit.  At  si  quidem  brevi  curata 
fuerit,  convalescit,  sed  penitus  infoecunda  re¬ 
manet;  sin  minus,  os  ei  durum  semper  extra 
erit,  indeque  subinde  sanies  glutinosa  et  gra¬ 
veolens  fluet.  Quodsi  menses  prodeant,  et  adbuc 
ea  aetate  sit,  lecto  decumbendum.  Huiusmodi 
autem  morbus  temporis  progressu  incurabilis 
redditur  et  foras  pendulo  utero  ad  senectu¬ 
tem  perveniunt.  At  si  uterus  extra  promi¬ 
neat,  eum  aqua  tepida  ablutum  et  oleo  ac 
vino  illitum  rursus  intro  reponito  ac  religato, 
suffitum  ex  graveolentibus  subter  adhibeto,  ad 
nares  vero  ex  odoratis.  Sed  si  diutius  foras  pro¬ 
mineat  et  cum  stupore  perfrigescat,  copiosam 
calidam,  ut  refoveatur,  affundito.  Quodsi  iam 
flatu  distendatur,  etiam  aceto  ad  aquam  am- 
mixto  aut  lauri,  aut  myrti  decocto  foveto,  pla- 
cideque  retrudito' et  si  obaudierit  cerato  un¬ 
guento  linito;  sin  minus,  aqua  perluito  pauco 
aceto  tepido  affuso,  deinde, sale  eum  contrecta. 
Ubi  vero  contabuerit,  ablutum,  ut  dictum  est, 
intro  reponito  reliquaque  prius  commemorata 


—  744  — 


xai  if/tifia  xpoaUetv  xai  xypUrjj  *  ij  ptltptp 
Xpleiv,  Ijv  bcaxobty  Ijv  Se  pt.ii,  xeptxkOcat  r$ 
iiSan  xai  8$-eog  bklyov  %hijvag  xarayjlat , 
elra  aki  ipaietv  bxbrav  Se  guvraxbact,  xe- 
.  pwltpag  &g  kekexrat,  bvbelvat,  xai  rdkka 
irotieiv  ra  xpoetpvHibva-  Ikatov  Se  /i)  rpoa- 
(pbpetv,  fitfS'  dkko  n  triov  ,  /lySi  klvra  ’i%ov. 

ky'.  ”Hi/  SxOTTWxfivh  n  rou  cropiarog  rStv 
ucrepbav,  ra  brtftljvta  od  ylyvovrat,  Ij  oklya 
re  xai  vrovyph  xai  dkyetva  xai  bxbrav  ra 
dvSpi  § uveOStp ,  akybei ,  '  xai  3  n  dv  b  dvijp 
fteOfy,  bl-etct  xai  oitx  bbbkei  tpaCecbai,  ouS1 
Skxouct  rijv  yovv\v  xai  bSOvvf  h%ei  rijv  velat- 
pav  yacrlpa  xai  rdg  i£6ag  xai  rb  cripta 
r&v  i/crepiav  ’  SSqkov  tpykaQtfci.  "Orav  S Se 
,  rupiijcat  oliptp  crakattp  ■  'ivretra  iptec&ra 
ry  (paxltp  ^uptptl^aca  ptikt  xai  b^og  •  ixetra 
kouicSa  iiSan  Seppttp-  evretra  iyyjtura  bg 
(ptaki/v  apyupbyv  vj  %akxfyv  bkatov  keuxbv 
Alyivmov  xai  &kag,  xakutj/afibvif  mbiTiaSa 
apiCpi  rv\v  (pt&kyv  ■  xljv  ptbv  '  v/  bSptvi  avita  Sta 
rou  cri/iarog  rou  bkalou,  tyavat  altri/v  r(- 
tjecbai  xai  r%  bcrepaltp  Ctyttj  yevbcbat.  ‘  "Hv 
Se  fitj,-  Bapcuvetv  xaxetSUv  ptbkktji  ebSetv, 
irpocribbcDa  rb  Aiyuvrrtov  bkatov  bv  eiptcp-  rtj 
S'  ucrepalv)  cxe-^/dcba  ijv  n  ptakkov  xar'  ibit 
%  rb  cripta  rStv  Cicrepbav  xai  Ijv  (pijj  eTvat, 
vrupttjcat  ei/dSect  vjptbpag  rpelg  xai  xpocnib- 
vat  sr picdera  bxota  /itj  dvaSlji-erar  xaOalpetv 
Se  xai  pteraxkO^etv  eiibbSect  xai  ptakSaxolct 


facito.  Non  vero  oleum  neque  aliud  quid 
pingue,  neque  quod  pinguedinem  habeat,  adhi. 
bendum. 


38.  Si  uteri  osculi  pars  quaedam  in  rugas 
sinuata  fuerit,  menses  non  eunt,  aut  pauci  et 
pravi,  nec  sine  dolore,  cumque  cum  viro  dor¬ 
miat,  dolet  et  quidquid  vir  emiserit,  exit,  ne¬ 
que  attingi  patitur,  neque  genituram  attrahit. 
Dolor  imum  ventrem  et  lumbos  detinet,  neque 
contrectatum  os  uteri  apparet.  Cum  ita  habue¬ 
rit,  fomentum  ex  veteri  urina  adhibeto,  deinde 
ex  lenticulae  decocto  admixto  meile  et  aceto 
vomat,  mox  calida  lavet.  Postea  in  phialam 
argenteam,  aut  aeneam  oleo  albo  Aegyptio  et 
sale  infuso,  obvelata  mulier  circum  phialam 
consideat.  Et  si  quidem  olei  odor  per  os  sub¬ 
ierit,  ipsam  parituram  affirmato  posteroque 
die  sanam  fore.  Sin  minus,  bono  animo  esse 
iubeto  et  ubi  dormire  volet,  oleum  Aegy¬ 
ptium  ex  vellere  in  subdititio  apponat.  Po¬ 
stero  vero  die  prospiciat, .  num  quid  uteri  os 
magis  directum  sit;  quod  si  affirmet,  per  tres 
dies  fomentum  ex  odoratis  adhibeto  et  subdi- 
titia,  quae  minime  mordeant,  apponito  purga- 
toque  et  postea  ex  odoratis  et  emollientibus 
totidem  quot  antea  diebus  colluito.  Cum  autem 


—  745  — 


faa?  Sjptipae  rjjui  xpMsv  6x6rav  $b  rct  in- 
ptyjici i  <yhyrcu,  vtjcrevaai  xal  aXourtftratru 
rapit  rov  atvSpa  'Ira,  Su/jtttfaapith^  rom&pfa 
fiam.  * Atoxoi  Sk  xoXXal  xal  ix  TaCrt/g  ryg 
voOeouylyvovTai,  ijv  pi\\  pieXeSaebip. 

XS'.  ’Hv  bXxaUaeii  ai  pt^rpat  xal  xpbffcc 
Xappjaaei  l^arara,  iXakp  %piav  Xlxa  Tap 
%eipae  IvrMvai  xal  SiS~ou  xarax6rm  aptCp- 
nfP&xptfTOu  rpsTp  xaraxielv  exupdSap  xal 
mira  MCpyt/v.  xXap^v  Terpipipth^v  ifivip 
'  Smtsa  xal  uytifi;  oilra  ylyverat. 

"Hv  J’  *  tf-oupa  J  rct  aWola,  '  avfoou 
xapirov:  xai  <<teXivou.  r pipat;  Xeia^  xp6<x6sg 
xpb:  rct  alSola. 

pta'.  "Hi/  S’ ai  Ciaripai  pii;  xard  xaP*lv 
phuci,  t&XX'  bTi  pth  hSa,  brb  &  \b$a 
ixci,  biuva;  x aptypvsf  ai  Sk  '  dQavbsg.yi- 
ymrai,  rori  S'  iffiaai  j>gi  SSptj-  xalbxbrav 
fth  ‘uxrfy  ,xaTa ,%&py\v  pthbvM-  bxbrav 
S' avacTifi  $  ££--i!ixvov  fypyrai  yj  ixtxitpip  % 
dXXo  n  xoip/atji  xlvtfpta,  ‘  ll-ipyflrraiy  xoX- 
•X&xiq  Si  xal  f/<ruxfyv  §x° &V.  TaCTt/v  XP$ 
&S  ptaXiara  tfpspcbsiv  Tt  xaT  arpeptbeiv  xal 
piil  xmhtriafy  xal  rbv,  xXia/ibvi  xefcSai.xpb; 
-fasiaiK’  vipip XoTspov  ■  xal  rmi  bpcirom.  %pU- 
cftai,  ’  %p{/  lydp  avTtaxacat  itv exdf  xal 


suffitu  ex  aromatis  adhibito.  At  pleraeque  ex 
hoc  morboioirisi,  cura  adhibeatur,  infoecundae 
redduntur,  -st  % 

39.  Si  uterus  exulceratus  fuerit,  et  quam 
maxime  foras  prodeat,  manibus  oleo  .pingui 
illitis  intus  reponito  et  myrrhae  sincerae  tres 
pilulas  devorandas  exhibeto,  et  laurum  viridem 
tritam  vino  dilutam  bibat;  sibque 'sanitati  red- 

40,  locus  dubiae  lectionis.  . 


41.  Si  suo  loco  non  maneat  uterus ,  sed  modo 
quidem  hanc  in  partem,  modo  in  illam  eat, 
dolores  infert;  interdum  vero  non  est  conspi¬ 
cuus  ,  interdum  vehit  sedes  extra  procidit  et 
ubi  quidem  supina  fuerit,; . loco  manet;  ;ubi 
vero  steterit,  aut  ex  somno  surrexerit,  aut  prona 
incubuerit,  aut  , alio,  quodam. modo  se  moverit, 
exsilit,  saepe  vero  etiam  quietem  agenti.  Hanc 
quam  maxime  quietam  ac  placidam  esse  inini- 
ineque  moveri  oportet  lectumque  a  pedibus  ex¬ 
citatum  esse  et  vomitionibus  uti.  Sursum  enim 
revellendus  est  et  acerbis,  perfundendus  -grave- 


—  746  — 


rotet  arpuQvotet  'Si  alovav  xal  CiroBufitdv  olentiaque  in  suffitu  subter  adhibenda,  naribus 
rd  xaxdSea  uro  Si  rdq  jSivaq  rd  eutiSex •  vero  odorata;  et  malum  punicum  medium  ex 
xal  rtbv  /ioiuv  Std  rou  AuCpaXou  rp<ysavra  umbilico  perforatum,  quodcumque  maxime  con- 
/aia^v,  iti  ohitp  %Xrfvavra,  ij  rtq  dv  ' dp/iSty  venire  videatur,  vino  tepefactum,  si  nihil  pro. 
ptdXtara ,  Iji/  ftej  r t  xaX6y,  xpotsrtUvat  dq  hibuerit,  quam  penitissime  subdendum,  deinde 
it Ttordrw  etr'  dvaStjaat  ratvttp  xXareCiji  xal  lata  fascia  excipiendum  et  ne  elabatur,  sed  ut 
dvaXa/SetV)  dg  /aij  bXitrtldiioi ,  dXXd  fiivot  intus  maneat  et  quod  opus  est  efficiat,  reli- 
xal  rotiot  rd  Siov  ■  xal  rdv  ^xdvav  rtp  gandum  et  peplium  cum  caseo  et  polenta  pro¬ 
rupi  xal  rotet  dXtplroici  mxtexeiv,  xaidrep  pinandum,  quemadmodum  in  procidentia  ad 
iv  rtji  'xpdg  rd  xXeupbv  xpoaxrdtn  yiypa-  latus  scriptum  est.  Potiones  etiam,  periculo 
xrar  xal  r&v  xorypidrav  sr stpdftsvoq  2  r/  facto  quaecumque  maxime  admittat,  potui  ex- 
S.v  podXtara  sr poaSty/rai  sr txtexetv  aiftoiffi  bibendae.  Cibis  autem  quam  mollissimis  uta- 
Se  dg  piaXSaxardroirt  %pfaOu,  xal  poerd  tur  neque  viro  condormiat,  quoad  se  in  locum 
rou  dvSpbq  peij  guveuSiru,  '  d%ptg  av  xard  suum  receperit. 

%(5 ptfv  ol  luat. 

"Hv  S' ai  ptijrpat  ixriaa at,  xttrtr dv  dq  Si  uterus  loco  suo  excidat,  hederam  siccis- 

pdrarov  rpttpaq  Xetev,  AvStjraq  re  iq  b66vtov  simam  tenuiter  tritam,  in  linteo  ligatam  pro- 
xpotrte%etv  xal  Xtxapbv  xpoatpipetv  po^Siv-  pius  admoveto,  neque  pingue  quidquam  adhi- 
xieTv  Si  StSbvat  srupoug  xpoxuvlovg  xal  pitfxava  beto.  Potui  vero  exhibeto  triticum  tenerum  et 
Xeuxtjv  xal  iXeXttrtpaxov  xal  xOxepov  xal  avtf-  papaver  album,  salviam,  cyperum  et  anisum; 
aov,  raura  rpttpaq  Xeta,  Sielq  ohcp  xal  ruv  haec  laeviter  trita  ex  vino  macerata  cum  hordei 
.  xvpvffSlav  r&v  dxb  rdv  xptteav  StSbvat  Slq  rijg  purgamentis  bis  die  potui  exhibeto,  utraque 
ijfiipyq,  i(p ’  ixaripou  vjpotxorOXiov.  potione  dimidiam  heminam. 

/i/S'.  "Rv  S'  ig  rd  ttxiXea  xal  rd  x6Se  42.  Sin  ad  crura  et  pedes  se  vertat,  hinc 
‘rpaxdn,  yvdret  rdSe ■  ol  poeydXot  Sdxru-  nosces:  pedum  magni  digiti  sub  unguibus  con- 
Xoi  rotv  xoSolv  rxdvrat  usrd  r obg  Svu%aq  velluntur  et  dolor  crura  ac  femora  detinet  et 
xal  bSOvy  e%et  rd  cxiXea  xal  rd  fiijpd,  xal  in  femoris  nervos  incumbit  et  eos  premit.  Cum 
eyxetrat  rotet  dfiQl  rbv  ptjpdv  veOpom  xal.  sic  habuerit,  copiosa  calida  crebro  lavanda  est 


—  747  — 


jMfjei.  "Orav  outuq  2%i0,  Xoikiv  '  ypy  xok- 
xal  6epfi$  Sapavd,  xal  irupidv,  ‘  !jv  fO- 
vifTiti,  xal  urodvfitav  rd  xaxdfea  xal  rd 
pip&  rip  pofivcp  aXeiQi eBa  '  Mira. 

fiy'.  "Hv  S'  dvaufoe  ytvv\rai  i^avrlnie, 
xal  rd  exiMa  ipuxpd  siip^esie  xal  rd  yo6- 
varu  xal  ra.<;  X^paf  *«l  ijv  ipaCmpe  rl jf 
t/eripye,  oix  tv  xfepup  ter)  xal  ijt  xapflvt 
iri iXterui  xal  (lp6%ei  xal  Ifpup  irou\ue  xal 
e&XMx,  area  oi  erra  kpye  voCeou  ImXvjTrol 
ti iit%ouei.  T aOrtpei  xaraym  iifap  tpu%pdv 
%p>)  srouM  xara  roTv  ‘exehow,  xal  rdKXa 
xoikiv,  xa6d  irp6e$ev  slpvjrai. 

;pf.  "Hi/  xivtfSeieaf  s rov  rpoeirie-aet  xal 
hfOvyv  irapt%aei,  tMcfye  ipdpav  xal  fdQvye 
xal  xvsrapleeov  ir ple /aura  iiplfeae  iv  ii  fari, 
ie  elptov  ipifia^dv  irpoerlbti. 
v  /j,s'.  'O xoruv  fi  yw)  ix  r6xou  toueu  Qop- 
rlov  alp^rat  /at^ov  rt  rije  (pOeioe,  (J  rrl eey, 
4  ’  xedeip  %u\u,  Ij  fpdfiy,  ij  dXXa  riva,  roi- 
dfs  fpdeiji,  al  ueripai  ixxhrrouei.  Ile^f- 
wMiveiv  ovv  %pii  rdg  Cieri pae  ii  fari  %\ieplp, 
hreira  eei 'irXav  %oA£  dmXteuvru  b/aoiae, 
,el ra  dxp^rcp  ohip  pkkavt.  "Hv  fi  pii)  iea- 
xaOy,  fxaMuxrfaia  troiktv  irpfrepov  ij  ipv- 


et,  si  ferre  possit,  fovenda  et  suffitus  ex  graveo¬ 
lentibus  subter  adhibendus,  femoraque  oleo  ro¬ 
saceo  inungat. 

43.  Quodsi  derepente  voce  deficiat,  crura, 
genua,  et  manus  frigidas  deprehendes  et  si 
uterum  attrectaris,  suo  loco  non  est,  cor  pal¬ 
pitat,  dentibus  fremit,  sudor  copiosus  erumpit 
et  reliqua,  quae  morbo  comitiali  correpti  pati¬ 
untur,  apparent.  His  copiosa  frigida  cruribus 
affundenda,  ceteraque  velut  prius  dictum  est, 
facienda. 

44.  Si  commotus  uterus  aliquam  in  partem 
irrumpat  et  dolorem  excitet,  oleae  scabiem  et 
lauri  et  cupressi  scobem  in  aqua  coctam,  vel¬ 
lere  exceptam  in  subdititio  apponito. 

45.  Ubi  vero  mulier  statim  a  partu  onus  vi¬ 
ribus  maius  sustulerit,  aut  pinserit,  aut  ligna 
fiderit,  aut  cucurrerit,  aut  aha  quaedam  eius- 
modi  fecerit,  uterus  excidit.  Eum  igitur  aqua 
tepida  proluere  oportet,  postea  betarum  succo 
fervefacto  eodem  modo,  deinde  vino  meraco 
nigro.  At  si  his  non  cedit,  emollientia  parare 
oportet  prius  quam  refrigeretur  et  leniter  intro 


%6vjvtti  xal  IvOeTvat  etra  xaptiyoptxag-  etra 
Ixretmt  rd  rxikea  xal  '  ixakkdgat  xal  uxo- 
$etvai  ri  pakbaxbv ,  'xorou  Si  etpyeiv  %p) 
as  paktrra  xal  ri/v  xotkfyv  (pukdrretv,  ’  'bxag 
p)  ixrapax^'  xpog  Si  rijv  Jiiva  rlbv  eba- 
Sdav  StSbvat  n.  Tdg  rotaOrag  XP*I  tt;  tirri- 
pou,  t^v  fti;  drpept^an,  dXXd  xtviavrat, 
IXXefiopl^eiv  ijv  M  p> )  e^apxiart,  xalipi- 
roug  xotietv  xal  dhourhiv,  nydv  re  xal 
i/pepietv. 

ps' .  "Hi/  ‘  dvaxpyrb&rt  at  pijrpat,  i/  ya- 
erPjp  aiperat  xal  (pvrdrat  xal  rpapayet  xal 
oi  xbSeg  olSioun  xal  *  rd  x6Xa  rav  6(p6aX- 
p&v  xal  ij  xpoivi  deifys  ylyverat  xal  rd  ixt- 
u-nvta  xpOxrerat  xal  tj  yov i)  oi>x  iyyly  verat 
rourou  rou  XP^V0U  xai  drSpalvet,  dlppl^et 
re  xal  dX6et  xal  '6rav  kypyrat  it-  tixvou, 
'opSbxvoid  ptv  l%et  xal  '6  ri  &v  Cpdytp,  fyvrfy, 
Xuxiet  aitr ifv  xal  erivet  re,  xal  dSupiet  pdX- 
Xov  Ij  xplv  (payetv  xal  xvtyerat  xal  rd  veupa 
'iXxerat,  xal  at  pijrpat  xal  ‘  f/  xCrrtg  dXyi- 
oun  xal  oOx  ’  Irrt  faveat  rj)  Xe,P^  T° 
oSpov  x poterat,  ot/Si  rt\v  yovviv  Sixovrat. 
"Orav  otirag  ixth  tpdppaxov  %pi )  xtrat  x di¬ 
ra,  xal  Sepficp  XoCetv  haptvd  bXov  rd  rapa 
xal  ‘  iyxaPtvvorSai ,  irrt  S'  ore  xal  dxp‘i 
opCpaXoS  xal  xuptdv,  ’  StaXixdv  di  x porri- 


reponere,  eruraque  inter  se  alternata  extendere 
et  molle  quid  subdere.  Eae  a  potu  maxime 
arcendae  cavendumque  ne  venter  exturbetur  et 
naribus  ex  odoratis  aliquod  admovendum  Po- 
stea  si  non  quiescant,  sed  moveantur,  hm  ve¬ 
ratro  purgare  oportet;  sin  vires  non  sufficiant, 
vomitiones  ciere,  minime  lavare,  silere  et  qui¬ 
escere. 


46.  Si  uterus  inflatus  fuerit,  venter  attolli¬ 
tur,  flatu  impletur,. resonat,  pedes  et  partes  sub 
oculis  tument,  color  deformis  redditur,  menses 
delitescunt,  neque  eo  tempore:  gehitura  intus 
suscipitur,  crebra  respiratione  laborat,.  os: spu¬ 
mat  et  anxietudine  premitur  et  cum  ex  somno 
expergiscitur,  spiratio,  quae  erecta  cervice  obi- 
tur,  ipsam  detinet,  quidquid  comederit  aut 
biberit  eam  molestia  afficit,  gemit  et  magis 
animum  abiicit  quam  priusquam  edat  et  suf¬ 
focatur,  nervi  contrahuntur,  uterus  et  vesica 
dolet,  neque  manus  contactum  admittit,  neque 
urina  profunditur,  neque  genituram  concipit. 
Cum  sic  habuerit ,  medicamentum  deorsum 
purgans  propinare  oportet,  calida  crebro  totum 
corpus  lavare  eique  insidere,  interdumque  ad 
umbilicum  usque,  et  fomentum  admovere,  inter- 


—  749  — 


Uvat ira  u0’  xaOapelrai  xal  po{j  bSa^re- 

tu-  Sxoiupu P/abu  Si  ra,  eb&Sea  bxb  ra  al- 
foict,  bxb  Si  rag.  fivag  ra.  xdxoS/aa-  xal 
xortj/ixra  SiSou,  &.  xaOaipoun  urripag  xal 
IXaOvourt  ig%b>pifv«  xal  rijv  Xivb^urnv  itrSi- 
tru  xal  rb  ydXa  /isramvira ,  &g  bsri  rou 
gXsupou  ytypaxrai.  1 'H  Si  vovrog  %povfy. 

iii  /c£.  "Hi/  rxippdbian  ai  /xijrpai,  r 6  re  rr6- 
pM  rpy%6verai  xal  ra  ixi/iljvia  xpbxrerai  • 
bxoruv  Si  lia,  ug  ipd/a/eog  Qaiverai  rpi/yfia- 
!)v  Si  ‘xal  xabd^ip  rip  SaxrCXcp,  rptt%brb 
rrb/ia  tiffleete  rijg  , aP/rpyg,  *  ug  srfyos  'xpor- 
Qberai  alsi.  "Oraii  &Ss  £%y ,  rijg  xuxXa/xt- 
m  %p)  rpitpavra  xal  aXbg  xal  ruxoO  &>/lov 
/eicyeiv  xal  dvaxoiieiv  /ebXtn  ‘  (iaXaviSag  xal 
xpotsnShai  xal  xvpifaavra  xXCrai  rom  xa- 
6aipovn  ■  IrSiira  Si  rbjv  XivS^arnv  xal  xpd/n,- 
fav  itpSijv  xal  rbv  yjuXbv  potyebra  xal’xpd- 
mv  xal  bep/xtp  Xovieba. 

/Mi'.  "Hv  al  i uijrpai  trxippabiaci,  rd  re 
ixi/i^vta  '  ixi/XvyiQvrai  xal  rb  arb/xa  ab- 
riav  t-u/i/xuet  xal  ob  xvirxsrai  ‘  xal  areppbv 
irn  xal  pv  tpabcijig  &g  Xttog  Soxhi  xeiSi  slvai 
’  xal  rb  rrb/ia  rpyyp  xal  xoXCppifyv  xal  ob 
Xelov  ISslv  xal  rbv  SdxruXov  obx  lafyri  bg 
/uv  xabopijj-  xal  xup  Xa/xfidvsi  “  xepiipu%ov 
xal  (ipvy/ibg  xal  rdg  /xP/rpag  bSO in/  i%ei  xal 


missione  vero  facta  talia,  a  quibus  purgetur, 
nec  mordeatur,  in  subdititio  apponere.  Suffitus 
ex  odoratis  pudendis  adhibeatur,  naribus  vero 
ex  graveolentibus;  Potiones  exhibeto,  quae 
uterum  purgent,  eumque  in  locum  suum  pel¬ 
lant,  mercurialem  comedat,  posteaque  lao  bi¬ 
bat,  velut  in  latere  scriptum  est.  Morbus  autem 
diuturnus  est. 

;.47.,  Si  in  callum  induruerit  uterus,  tum  os 
asperum  redditur,  tum  menses  delitescunt,  cum 
vero  eunt ,  asperi  tanquam  arena  apparent. 
Quodsi  etiam  digito  attingas,  os  uteri  asperum 
deprehendes,  quippe  semper  callus  adnascitur. 
Cum  sic  habuerit,  cyclaminum  tritum,  salem, 
ficum  crudum  misceto,  et  cum  meile  glandes 
conficito  et  apponito  et  fomento  adhibito  pur¬ 
gantibus  colluendum.  Mercurialem  autem  et 
brassicam  coctam  edat  et  succum  sorbeat  ac 
porrum  calidaque  lavet. 

48.  Si  uterus  in  callum  indurescat,  tum  men¬ 
ses  occultantur,  tum  eius  os  connivet,  neque 
concipit,  et  durum  est,  et  si  attigeris,  tanquam 
saxum  illic  esse  videtur;  os  asperum  est  et 
multas  habet  radices,  neque  laeve  aspectu  est, 
neque  digitum  admittit,  si  quis  penitus  explo¬ 
ret.  Febris  cum  partium  externarum  frigore 
invadit  et  dentium  fremitus  dolorque  uterum. 


—  750  — 


rijv  vdaipav  yucripa  xal  roitg  xevs&vag  xal  imum  ventrem,  laterum  inanitates  et  lumbos 
r aq  l%tag.  Uda%si  Si  Taura  iji/  oi  StaQfJa-  detinet.  Haec  ei  accidunt,  si  corrupti  menses 
pitTX  rd  impilia  rx?ry-  hn  S' 'ire  xal  ix  computrescant,  interdum  vero  ex  partu,  frigore 
t6xou  '  xal  <pd%eog,  xal  wovyfpyg  Siafryq  xal  prava  victus  ratione,  alio  modo.  Medicamen- 
dkkag.  (b&ppiaxov  ouv  %pij  xtxhxeiv  xal  tum  igitur  propinandum  multaque  calida  lavan- 
'  koOeiv  xokktp  xal  hppitp  xal  xupidv.  '0x6-  dum  fomentumque  admovendum.  Post  recens 
Tat  Si  veSkourog  >j  vepsr itpbfrotj  y,  rv\v  balneum  aut  fotum  immisso  specillo  os  aperien- 
k'<jt  xukig  ata/TTOfLOut  xal  dveupuvat  rd  oro-  dum  et  diducendum,  quod  et  digito  similiter 
/ia  aiiriav  xal  ra  Saxr6kcp  6/j.otag,  xal  faciendum  emollientiaque  velut  dictum  est  in 
xpocri&hai  pakSaxrfpia  6>g  elptjTac  xal  r&v  subdititio  apponenda  et  potiones  similiter  pro- 
TTOT^f/jdrav  dsaOrag  xix foxsiv  xal  SepaxeOetv  pinandae,  et  curandum  eodem  modo,  quo  su¬ 
rdi/  ai/rbv  rpirov  Sicxep  n xporipy/v.  periorem. 

/id'.  ”Hi/  Si  Txki/pvvSicm  al  /iijrrpai,  rd  49.  At  si  uterus  tumore  duro  obduruerit, 
cripLa  axkypbv  yiyverat  T&v  uarepiav  xal  eius  os  durum  redditur  et  conclusum  est,  ne- 
i-u/ifii/iuxe  xal  rd  bmptjvia  oi  ylyvsrai,  que  menses  eunt,  nisi  pauciores  et  deteriores, 
dkk'  ikdtwn  xal  xaxla ,  xal  sr up  xal  piyog  febris  et  rigor  invadit ,  dolor  ad  imum  ventrem, 
ka/i/Sivet  xal  bSOvvi  d/isnVra  ig  ryjt  niaipav  lumbos  et  laterum  inanitates  irruit  Cum  sic 
yatsripa  xal  tyiv  6c(pi/v  xal  t obg  xcveUvag.  habuerit,  copiosa  calida  lavato  et  tepefactoria 
"Orat  ‘ &Se  h%y,  koOep  irokkip  xal  6epp(,ifi  xx)  apponito,  si  dolor  detineat,  et  utero  diutius 
Xkidcfiara  rpotmtevai,  dSOvy  xal  lene  ex  decocto  cucumeris  agrestis  fomentum 
arupidv  rdg  wripag  (Sk>f%p£ig  xoukiiv  %p6-  adhibeto;  deinde  emollientia  in  subdititio  ap- 
vov,  rip  drb  tou  eixCou.  rou  ayptou  &Sari‘  ponito  idque  tribus  diebus  facito.  Quodsi  ad 
itreira  xpoarMaSu  pc.ak6axT<jpia.  Tpetg  \\ptj6-  contactum  uteri  os  molle  appareat,  tribus  sup¬ 
pa?  Taura  xoiienr  xal  ijv  ‘ipavotiiry  airjj  positoriis  linamentis  curato:  primo  quidem  te- 
fiakOaxbv  rb  cr6fta  t&w  icTeptcov  ‘ Qatvyrai,  nui,  altero  vero  paulo  crassiore,  crassissimo 
(aorouv  ’  ftoroltn  rpial ,  —  r$  piv  xpdTcp  autem  parvi  digiti  crassitudine  et  digitorum 
Acirrco ,  rip  Si  Seuripcp  dkfyov  xu%ur£ptp,  6  quinque  longitudine,  quae  adipe  anserino  illita 
Se  my/irarog  eara  pieyiSei  'dffov  6  trpuxpdq  supponito.  Supponito  praeterea  fomento  ante 


—  751  — 


dixrukog ,  piijxog  di  vrivre  daxrOkav ,  — 
yjtiw  WPdV  akeiCpan-  '  xpoartbivai  di  vrpo- 
rupiijrag  roi <n  eCidden  xal  (idkavov  piakba- 
!trixi)v  ’  vir.mrov  iraketyav,  big  (ii)  r p&mp, 
od  yhp  xevrieiv  dei,  xal  TpomefoSu  dio  ifpii- 
paf-  itphrarai  di  oTov  korbg  xal  di p pia 
Xayfr  diahruv  di  rpelg  ppiipag  n )v  xu- 
xkdfiivov  '  Igiiv  rip  vapxurtxivcp.  "Hv  di  raura 
/iyj  xabijpp,  'xaraiovuv  jroukb  xporrtbivai  rb 
%iiv  rip  (iousrptjtTTi  •  sr porxeicrOa  di  ri)v  v/pii- 
ppr  xal  ivripv  ddxvp  la%vpug,  Skxeiv  rijv 
fiakavov  xal  diavi^erbai  rb  aldoiov  Udari 
SeppiQ  'xal  iv  ikaitp  d'  l^iaba-  rip  d'  fore- 
pmp  kourafiivp,  ikdtpou  tsriap  rijgaea  xal 
elg  eipiov  piakdaxbv  avaCpup^rara  xpoandi- 
rba.  Kal  ijv  roi  doxiip  en  xaddprtog  dei- 
adai,  diakixiPv  rpelg  i\piipag  TpotmUvai  rb 
%!iv  rip  vapxusaivip-  rip  d'  uarepahp  rb  vira- 
xov  ivreira  vrdkiv  diakix&v  rpelg  ppiipag, 
xkitrai  rdg  urripag  eb&deai  xal  A urapoutr 
'  rip  i T  vcrepahp  n )v  ykij%ava  vrpoaridivai 
piiav  ijpiippv  rip  d'ixopiivp  Svpuav  roiai  dpd- 
liam-  cirtoiei  di  dpipiin  %pti<r6a  xal  roim 
iakarniomi  pidkkov  Ij  xpiam.  ’Ev  di  rdiai 
irifipvioitri  mvira  rbv  xdcrropa  xal  '  dusiri- 
ma  dkouretra,  Supuupiivp  di  xal  rbv  xu- 
xeSva  xtvooaa  rapa  rbv  dvdpa  ira. 


ex  aromatis  adhibito  glandem  emollientem,  ne- 
topo  illito,  ne  vulneret,  neque  enim  pungere 
oportet,  et  per  dies  duos  apponatur,  decedit 
autem  velut  cortex  et  cutis  crassa.  Tribus 
autem  interpositis  diebus,  cyclaminum  cum 
narcissino  subdito.  Quodsi  illa  non  purgarint, 
inter  multam  irrigationem  medicamentum,  quod 
cum  bupresti  paratur,  apponito;  suppositum 
vero  maneat  illo  die  et  si  vehementer  mordeat, 
glandem  extrahito,  pudendum  aqua  calida 
perluito  et  praeterea  oleo  insideat.  Postridie 
vero  a  balneo  cervi  adeps  liquatus  cum  molli 
lana  subactus  in  subdititio  apponatur  et  si  tibi 
adhuc  purgatione  indigere  videatur,  tribus  in¬ 
termissis  diebus  supponito  quod  cnm  narcissino 
paratur,  postridie  vero  netopum.  Deinde  rursus 
tribus  intermissis  diebus  uterum  odoratis  et 
pinguibus  colluito,  postridie  vero  pulegium  uno 
die  subdito  et  sequenti  die  ex  aromatis  suffitum 
administrato.  Cibis  autem  acribus  utatur  et 
marinis  piscibus  potius  quam  carnibus.  Eun¬ 
tibus  autem-  mensibus  castorium  bibat  et  ieinna 
illota  post  adhibitum  suffitum  et  ebibitum  cy- 


—  752  — 


v'.  "Hv  1  Sb  ptb\  bcSby^rai  rb  cr6pta  ruv 
ucrepbav  rvpv  yovipv ,  akka  arepebv  J  xal 
■fi  ^uptptEptmbg ,  rpocnbbcba  ptoklfiSiov  ,  b>g 
elptprai,  rpetg.  fpptbpag  karjcaptivxp  beppttp  xal 
■ptukbuxrvpplgiai  ypebcba  xal  dvaxebcba  urrlipj 
xal  bg  bSup  bepptbv  ‘bvtfbcba,  xal  eipiov  ig 
ptbpov  &To(Sdirrouaa  rpocrMcba,  xal  ripv 
vOxra  ‘  craparMvai  vapd  rd  Icyja  Aptura 
elplvea  if .  ptukbuxa  ktvea ,  bg  pt^  xepippypSbg 
f  rb  capta.  "ZptOpvav  a-iordrtpv  xal  xlaaav 
xal  ‘  xypbv  xal  crbap  %yvbg,  —  iara  Sb  rijg 
aptbpvypg  ptbv  rb  tj/ticu,  r&v  S'  Skkav  Sirkd- 
aov,  —  by  ,elp'up'.fpocrMvai\  ecra  Sb  SOo.ra 
zpbctoecw.  yrpocxefo&a  Sb  kovcaptbvrp  rbpv  {p pth- 
pypv  rb  rb  Sb  irepov  rbpv  vuxra,  ‘hr'<  clv 
/takSaxbv  %,  xal  bcreiSdv  uCpbkyrat,  r$  ei>- 
f)Sei  'Mari  zspivi^ecba.  ”'H  bxkb^/ag  x6x- 
xppg  xevrexatSexa  bv  ydkaxn  yuvaixbg  xov- 
porpbtpou  Wplfieiv  xal  Tupaptlcyeiv  bkdCpou 
ptwkbv  xal,  fSLkka  bx6ca  Apqrai  xal  ptikin 
bklyip  ptlcyeiv,—  rb  Sb.,ejlpiov  ptakbaxbv  xa- 
6apbv  bcra  xal  *  rpbg  rbpv ptfprpypv  xpoanQb- 
C$a-  !jv  -Sb  (SoOkipi  layupbrepov  xpibeiv,  cpiOp- 
vvfg  cpuxpbv  n  crapapticyepv  blptcrov  Sb  $ou 
"rb  cruppbv  xal  alybg  crbap  xal  ptbkt  xal 


50.  At  si  uteri  os  genituram  minime  susci¬ 
piat,  sed  durum  fuerit  ac  clausum,  post  calidae 
balneum  per  tres  dies  glandulam  plumbeam,  ut 
dictum  est,  subdat,.,  emollientibus  utatur,  su¬ 
pina  recumbat,  in  aqua  calida  insideat  et  lanam 
unguento  imbutam  in  subdititio  apponat  et  noctu 
ad  coxas  vestes  laneas,  aut  molles  lineas  appo¬ 
nito,  ne  corpus  in  alterutram  partem  defluat,— 
Myrrham  pinguissimam ,  picem ,  ceram  et  adi¬ 
pem  anserinum,  —  sit  autem  myrrhae  dimi¬ 
dium;  reliquorum  vero  duplum,  —  in  vellere 
supponito.  Sint  autem  subdititia  duo,  ex  qui¬ 
bus  unum,  per  diem  post  balneum  lotae:  appo¬ 
natur,  alterum  vero  per  noctem  ,,  quoad  emol¬ 
litum  sit,  quod  ubi  subduxerit,  aqua  odorata 
circum  abluatur.  Vel  grana  Cnidia  quindecim 
cortice  detracto  .  in  lacte  mulieris  masculum 
lactantis,  terito  et.  admisceto  cervi  medullam  et 
reliqua,  quae  dicta  . sunt,  et  cum  pauco  meile 
misceto.;  —  sit  autem  lana  mollis  et  pura;  — 
et  ad  uterum  apponatur.  Quod  si  vehementius 
parare  voles,  myrrhae  pusillum  quid  admisceto. 
Optimum  autem  ovi  flavum,  adipem  caprinum, 
mei  et  oleum  rosaceum  permiscere;— ad  ignem 


—  753  — 


IXctiov  faSivov  '  dva0vpdv,  %ha!vsiv  Si  rapa  ptum  supponito.  Aut  adipem  rubrum,  suaviter 
ri  rip  x<*<  ’  tb  dxorrd^ov  elphp  i-uXXiyeiv  conditum,  aut  anserinum,  et  unguentum  rosa- 
xai  xporrMvai.  ”H  rriap  ipuSpbv,  'rb  ijSii,  ceum  permisceto  et  vellere  excepta,  supponito. 
HjXtfvoq,  xtoi  pbpbv  faStvov  iqupipclryeiv.  xal  Praestat  autem  anserinum  adipem  aut  ovillum, 
xpornSivat  Apiov  dvaScbraq.  "A piuvov  Si  ceram  albam,  resinam,  netopum,  oleum  rosa- 
yyvbq  iXaiov ,  Sj  bioq  rriap,  xifpbv  Xsuxov,  eeum  simul  liquefacere  et  miscere.  A  balneo 
'farto iv,  vir  axon,  iXaiov  faStvov  bptou  r!j-  autem  tepida  intro  ad  uteri  os  apponat.  Aut 
£jui  xal  fill-ar  Xourapivy  Si  xporribirSa  cervi  medullam  et  adipem  anserinum  liquata 
yXitpd  Ara  xpbqirb  rr6pca  rHv  iirrspiav.  cum  unguento  rosaceo  aut  irino  subigito;  ex 
*H  iXd0ou  ptveXbv  xal  rriap  %>fvbq  rij^aq  vellere  autem  admodum  molli  supponito. 
faSlvtp  !j  lpivcp  'iXaiip  dva0updv  iv  elpttp  Si 
/laMaxip  dyav  xpornbivai. 

va'.  Trvatxl  bxbrav  al  Orripai  rxhppal  yi-  61.  Mulieri  cum  uterus  durus  factus  sit  et 
vuvrai  xal  iq  rd  alSoia  i£jlr%un  xal  oi  ad  pudenda  promineat,  inguina  induruerint,  in 
QouPuveq  rxXypol  ‘  yiyvavrai  xal  xatjfia  iv  pudendis  ardor  sit,  omnia  in  cancrum  vertun- 
roin  alSohin  iv%,  ’  xapxtvourai  xdvra.  "O-  tur.  Ubi  sic  habuerit,  .cucumeris  agrestis  in- 
rav  S>Se  i%y,  'rixObu  %p)  rb  hSov  rpfyai  teriorem  partem  et  favum  terere  oportet  et  af- 
xal  .xyptov  uSaroq  xorOXv/v  ’  ixi%iaq-  xal  fusa  aquae  hemina  in  sedem  immittere,  ut 
ivstvai  iq,riiv  SSpyv  xal  xabalpsrai.  purgetur. 

.  ”Hv  rb  rrbpaa  r&v  urrepiav  rxXypbv  52.  Si  uteri  os  induruerit  [prae  siccitate  et 
yivyrai  [bxb  t-yparfaq  xal  iv  ryljpari  " iri-  alio  habitu  sit]  vel  cervix,  ubi  digito  oontre- 
ptpyj]  1]  b.  ,ab%i)v,  r§  SaxrCXip  yvtbrei  rapa-  ctaris,  cognosces;  ao  si  supra  ad  coxam  ;vob 
0aCraq  ■  xal  !jv  "  dva  iq  'rb  lr%lov  “  elXybi-  vatur,  acre  nihil  adhibeto.  Periculum  enim 
ari,  /iv/  xpor0i pe  iv  Spipcii  ptjSiv,-  Ijv  ydp  est,  si  ulceretur,  aut  inflammatione  laboret,  ne 


eA) cwSji  ir$v  Qkeyfufvj j,  kivSvvgg  rb  rdp- 
j rav  droxov  yevirSar  TpocriberSai  Si  &.a<m 
pij  ‘bSdgerai  uty'  Ztv  ’  xabapelrai. 

vy’.  "Orav  Si  mfafpal  iaat  ai  imripai  xal 
rijjSe  dkyian.,  TcorriUvat  ikdipou  .pvckbv 
‘Sj  %<jmov  criap  ikio v  xal  ipmv  pvSpov 
%i)v  (iikiri  xal  ipou  rb  xuppbv  /mkOdaeeiv 
xal  xypbv  kevxbv-  iirixkaapa,  —  ‘  xpWtvov 
ij  vrOpivo v  dXtfTOv  tigiiv.  Mari  xal  vrv/ydvtp 

vi V.  ”Hi/  ai  piijrpai  i-upp6<ram,  rb  tsr 6pa 
axh^pbv  yiyverai  aQiuv  xal  rifv  yovijv  oitx 
iri  S£%ovrai  dAA’  abrbSi,  £sri)v  ^uveuvifS^  rtp 
dvSpl  ‘  xal  ijv  xivfoip  rd  rxikea,  %apiei  xal 
*  bSOvai  rijv.  veiaipa v  yarripa  xal  rdg  U-Oag 
xal  robg  (3ou@lbvag  ’i%ou<!i  xal  rd  iTiptjvia 
ravrdran  oii  'yiyverai'  $v  Si  yiyverai, 
bkiya  xal  rovvjpd  xal  d%poa..  "O rav  &Se 
?%#,  A oOeiv  sroAAp  xal  bepptp-  perd  Si  rb 
kovrpov  SiS6vai:  roO  xdaropog  giiv  *  yXuxvsi- 
Stfg  ri)  jitfy ,  %vpt,pfoyetv  Si  %pi)  iv  ohcp  pti- 
Kavi  ebdSei-  nrioiai  Si  SiairijeSa  ‘  dg  ke%d- 
xal  {jv  Sijka  %  rd  itripijvta ,  iirlc%eiv  jj.it tv 
bipipvjv  xal  x-upidv  'bkyv  xal  Cpappaxov  SiS6- 
vai  vrorbv,  '°{j'v  ifbdSeg  &<n,  ava,  fyv  Si  So- 
xty  SefcSai,  xdrco,  ydka  Svbv  (j  bppbv  ■"  xal 
trupiijaai  fih^%pdg  xal  pakSaxrtfpta  rijj  Mripy 
rpotstyipeiv  xal  xuxkdpivov  xal  vapxicaivov . 


penitus  infoecunda  reddatur.  At  vero  quae  non 
mordent,  ex  quibus  purgetur,  in  subdititio  ap- 
ponito. 

53.  Cum  autem  durus  fuerit  uterus,  eaque 

parte  dolor  adfuerit,  pro  subdititiis  sint:  cervi 
medulla,  aut  anserinus  adeps  aut  porcinus  et 
unguentum  irinum  cum  meile,  etiam  commi- 
scenda  ovi  luteum  et  cera  alba..  Pro  catapla¬ 
smate  hordeaceam  aut  .triticeam  farinam  cum 
aqua  et  ruta  coquere  oportet.  j  ;  ■ 

54.  Si  uterus  clausus  fuerit.,  eius  os  durum 
evadit,  neque  amplius  genituram  recipit,  sed 
statim  ubi  cum  viro'  concubuerit,  ao  crura  mo¬ 
verit,  secedit,  dolores  imum  ventrem,  lumbos 
et  inguina  detinent,  menses  nullo  modo  pro¬ 
fluunt,  aut  pauci,  pravi  et  decolores.  Cum  sic 
habuerit,  multa  calida  lavato.  Post  balneum 
vero  castorium  cum  paeoniae  radice  praebeto,  — 
miscere  autem  oportet  in  vino  nigro  odorato. 
In  cibis  victus  rationem,  qualem  puerpera,  ad¬ 
hibeat.  Quodsi  menses  conspicui  fiunt,  diei 
unius  mora  interfecta,  totam  foveto,  et  medica¬ 
mentum  potui  exhibeto,  si  assuefactae  fuerint, 
quod  sursum  purget  j  sin  deorsum  purgante  in¬ 
digere  videatur,  lac  asininum  aut  serum  exhi¬ 
beto,  leniter  foveto,  emollientia  utero,  cycla¬ 
minum  et  narcissinum  adhibeto.  Cucumerum 
autem  agrestium  parvorum  medullam  semine 


—  755  — 


Zix6av  Si  tuv  epuxpfiv  Xafish  rijv  ivxspi&vyfv 
x®  xaxaxv^aag  ifysMv.  rb  irxippia,  x apa- 
cra^w  yaKa.  yuvaixbg  xouporp60ou,  rpl- 
fbeiV',  xapapuyvOav  apoCpv^v  ctxpyrov  xal  poifa 
xaXMurov  xal  iXaiov  A evxbv  '  AlyCxrioy 
xahxotttv  fityCiypbv,  dkXa  *  fypirepov  ■  tout' 
i/ixXdsai  ig  etpiov  fiaXUaxov  xabapbv  xal 
ipfSa0aTa  Xguxtp  iXatcp  Alyuxrlcp  xal  Xou- 
capiv tf.  xpoanUaba  •  bxoSsMa  Si  xal  iv 
mixip  '  fora ,  '6rav  xaSalptprai.  ’E^v  Si  croi 
Soxiy  dpxouvTag  i%eiv,  xaCaaaSar  !)v  Si 
pa ),  aurig  ‘  xpoanMvai  irepov  pcera  Si  &pi- 
0isXi^aaa  ‘  klpiov  piaMaxbv ,  —  arpoyyCXov 
Si  xotisiv,  —  ipt,(ScLxreiv  ig  viraxov  xal  xpotr- 
tifieaku  ifriav  \  v)puip>fv ,  rij  S^iHtrepafy  iXaiov 
$6Sim  ivi  elpicp,  el ra  i\60ou  ariap  ‘rip^axa 
h'  elplcpi.  AquiaAa  Si  6eppi$  OSart  akl  xpb 
r&V:  xpoaSira v  xal  xupi^aSa  zb6Spj,om  jSAif- 
XP&g  ag  xXiiarov  %p6vm ■  pierd-  Si,  /tlav 
SiaXixhv  *i/. iipyv,  xXCaai,  ijy  ’  pjt/iv,  0\eypta- 
r&Syq  ijj,  rtp  f£iv  r@  xbxxtpi,  tyv  Si  %oX&Sypg, 
t$  dxA  rtjg  mmppumfyQ-  ptsraxM^eiv  Si  ixl 
rouToim  apiQoripoiai  uaTEpafy  rtp  yapxia- 
oiytp  i;uv  >ohcp  yhixii ■  >jv.  Si  pij  %  vapxfaai- 
m,  avStvu:,  i\  \phcp  ug  xaXXlarcp-  hra  Si 
tou  'iXaiov  x.piTy  ptolpa  .  toO:  ohoa-  ixeira 
SiaXixouaa  Suo  tpptipag,  xpocfHa&u  rb  %i> v 
yXip%um  vppqipy/  piiav.  "Hv  Si  yivyrai 
r'a  ixipiipvia ,  xivira  vtjang  rdv  xaaropa 
rpiig  {ppiipag  ‘  iv  ohcp  elibbSei  \eux$\  ix i)i/  Si 
dxofyyy  xal  'xapapiAvipa  $,  i-ouiaba  xal 


detracto  concisam',  lacte  mulieris  masculum  la¬ 
ctantis  affuso  terito,  myrrha  sincera,  ammixta, 
et  meile'  quam  optimo  et  oleo  Aegyptio.  Hoc 
medicamento  non  liquido  sed  sicciore  confecto, 
lanam  mollem  puram  obduoito  et  oleo  albo 
Aegyptio  intinctam  post  balneum  subter  appo¬ 
nat.  Subligaculum  autem  adhibeat  et  sub  tecto 
maneat,  cum  purgabitur.  Ubi  autem  tibi  satis 
esse  videbitur  ,/■  quiescito,  alioqui  aliud  rursus 
imponito.  Post  hoc  vero,  lanam  mollem  in  ro¬ 
tundum  convolutam  netopo  intinctam  die  uno 
subter  apponito,  postero  autem  die  oleum  ro¬ 
saceum  in  vellere,  deinde  cervinum  adipem  li¬ 
quatum  in  vellere.  Semper  autem,  ante  subdi- 
titia  calida  lavet:  et  quam  longissimo,  tempore 
odoratis;  leviter  foveatur.  Postea  vero  die  uno 
intermisso,  eolluito-,  sl'  quidem  pituitosa  sit, 
medicamento  cum  grano  Cnidio  parato;  sin 
biliosa,  e  scammonia  confecto;  post  utrumque 
vero  rursus  colluere  oportet  postero  die  nar¬ 
cissino  unguento  cum  vino  dulci;  sin  narcissi¬ 
num  non  in  promptu  sit;  anthino,  aut  irino 
quam  optimo;  sit  autem  unguenti  tertia  pars 
vini.  Deinde  duobus  intermissis  diebus,  medi¬ 
camentum  cum  pulegio  paratum  uno  die  sup¬ 
ponat.  Si  vero  menses  profluant,  ieiuna  tribus 
diebus  eastorium  cum  vino  albo  odorato  bibat. 
Ubi  autem  menses  desierint  ac  diu  constiterint, 
lavet  et  aqua  frigida  perfusa  cyceonem  insulsum 
bibat.  Cibum  ne  attingat,  cum  viro  duobus 
aut  tribus  diebus  dormiat.  Quoi  autem  tem- 


'  iiuvitpapxivif  Hiari  <pv%PV  xuxedva  jrivira 
dvakrov,  cfrou  is  /xij  dtpdciw  '  f vveuiira 
ii  rtp  civipl  i6o  {f/xipai;  ij  rpeip.  'Oxdcov  i' 
dv  %p6vov  xaSatptfTui,  rv\v  kivSQxcnv  iijjeiv  iv 
Hiari,  xal  ijreiidv  i(p6i )  yivvjai,  IxSktipai- 
Hxorplfieiv  ii  cxipoia  '  xal  xOpuvov  xal  akaQ 
xal  ikaiov  xal  dvaxuxav  xal  bkiyov  im%i- 
avra  rou  %ukoO  dva^icar  rouro  jrpb  rav 
airtav  icSleiv  cxipoia  ii  i(p6a  xal  bjrrd 
kapx/idveiv  i «>g  jr kelcra-  ijv  ii  i)  k ivSjaoonis 
M  axah )  ij  kltjv,  ^uvi^eiv  xp)  xpd/xfai/ 
xal  ipiCveiv  xal  jrp6cv)vei;  eTvai  xal  ijv  iv  ya- 
crpl  kd/iip,  uyiiji;  ylyverui,  ‘ijv  jrdvra  ol 
xara  xbcpxov  fy. 

ve'.  ”Hi/  ii  rb  cro/xa  r&v  /xtprpia v  %v/x- 
[xOcy,  yiyverat  Icyupbv  ipiviov  xljv  ‘  ijra- 
(pdcy  iaxrukcp,  ikpei  axkypov  re  xal  ‘  %vv- 
eikeu/xevov  xal  rbv  idxrukov  oiix  ichpci  xal 
’  rd.  irifiijvia  xexpCQarat .  xal  rifv  yovipv  oH 
ii%erai  ro&rou  rou  ypovou  xal  ii6 vvp  lc%ei 
rij  v  velaipav  yaaripa  xal  ri/v  bcQHv  xal  roiig 
xeveuvag  •  icn  i'  '6re  xal  dva  jrpocicrarai 
xal  jrviyei.  "Orav  oHrac;  iypp ,  Qap/xaxov 
Xpvi  jricai  xara  xal  koCeiv  jrokkip  Sepixip  xal 
rpocnbivai  cicca  (xakhaCaei  ri .  crb/xa  xal 
ujrdkeurrpov .  xaOiivai  xal  dvacropxouv ,  r6v 
re  idxrukbv  ‘  dcaOraq,  xal  alovav.  " Orav  ii 
piakOaxiv  ijj,  jrpocr.i6ivai-3.aaa  xabalpei  at/xa 
xal  rav  jtoti ppxdrav  iiiovai  xal  ’  reip^vai 
o  ri  dv  jrpoaiiyxrai •  rvpv  xpd/x(b>jv  ii  ic6iira 
xal,  rbv  %vkbv  poCpeira. 


affuso  decocto  fervefacito;  —  hoc  ante  cibos 
edat.  Allia  cocta  et  assata  quam  plurima  su- 
mat.  Quodsi  mercurialis  minime  tenera  fuerit 
laeviter  trita  cum  brassica,  ut  mitescat,  em 
quenda  et  condienda,  et  si  concipiat,  convale¬ 
scit,  si  omnia  rite  et  ordine  procedant. 


55.  At  si  uteri  os  conniveat,  durum  velut 
caprificus  evadit,  et  si  digito  contrectes,  du¬ 
rum  ac  convolutum  deprehendes,  digitum  non 
intromittit,  menses  delitescunt,  neque  eo  tem¬ 
pore  genituram  recipit,  dolor  imum  ventrem, 
lumbos  et  laterum  inanitates  detinet,  inter¬ 
dum  vero  sursum  instat  et  suffocat.  Cum  sic 
habuerit,  medicamentum  deorsum  purgans  pro¬ 
pinare  oportet,  copiosa  calida  lavare,  quae  os 
emolliunt  in  subdititio  apponere  et  demisso  spe¬ 
cillo  inunctorio  aperire,  itemque  digito  et  irri¬ 
gare.  Cum  vero  molle  fuerit,  quae  sanguinem 
purgant,  in  subdititio  apponere  oportet,  potio¬ 
nes  administrare  et  experiri  quid  admittat  Bras¬ 
sicam  autem  edat  et  succum  sorbeat. 


—  757  — 


K'.  ”H>  *<  /lyrpai  ^upopiOedei  xal  rd  in- 
pijvix  M  tyalv^Tcm  xoXoxuvSISa  dypfyv  xal 
xifLiw  AMionxbv  xal  virpov  xai  'd\ag  &>/■ 
fjxixbv  'xal  veQptiiov  xaldXeupov  xal  epelp- 
yttv  xahpyTivyv,  ^ieag  rdvra  bpeov  xal  /iit-ag 
lila  xal  roi^eag  fidXavov ,  rpoerlSei. 

.  ?Q.  ”Hv  Spopfiateaei  qi  fiijrpai,  rd  erbpea 
ttbriai)  yiyverai  olov  bpb&av  poeerbv  xal  !jv 
traQdey,  Stpei  oiiragl%ov,  xal 1  rd  irifitjvia 
ob  yiyverai  j  obSe  if  yovi)  ipopeivei.  'O xbrav 
USe  i%py  rijg  xvxXapt, lyou  rdv  (pXoibv  repi- 
Mspag,  xai  tsxbpoSa  xal  SXag  xal  t ruxov  xal 
qiXi  bXiyov  rpTipai  xal  %vpt,pu$-at  xal  roi- 
tjeaitfSaXavov.  xal  dpoebeivai  rpbg  rb  cripta 
rdv  fiyrptuv,  xal  rdv  dXXav  r poeter  av,  "bea 
Spifiia  ierl.xal  u<p'  hv  xaSaiperai  aipia ,  xal 
rdv  ropodrav  SiSbvai  'deea  iver&pag  xaSaipei. 
■ksuif'.  ”Hv  rapa  (pOetv  ai  , aijrpat  %dvaet, 
rd  in  fluvia  %ap£ei  rXiova  xal  yXie%pa  xal 
bapuvd  xal  i)  yo vvj  obx  ipopoivet  xal  rb  erbpca 
xe%vfvbg  ien  xal  ob%  of6v  re  elpCeebat  ript 
yov vfv,  xal  rvp  xal  ptyog  Xapifidvei  ’  xal  bSCvip 
rljv  xdra  xoiXfyv  xal  rdg  l^Oag.  'H  Si  vov- 
eog  ‘Xd^erai  ix  jSbou  ai/eardSeog ,  yiyverai 
Se  ‘  xal  bx&rav  rd  impervia  ii-arivtpg  ierd- 
pieva  payij.  'H  Siaira  yoiiv  rpbeSev  elpvprai. 
Xpij  Si  rpoeteroiei  Separ edeiv  iv  dpyjj  ptiv 
mSaprypioiei  apia  xal  piaXSaxoiei ,  'eretra 
ijpifca  erbtpouei  xal  erdyybiei  rd  xdra  rob 


66.  Si  uterus  conniveat  et  menses  non  ap¬ 
pareant,  coloeyntMdem  agrestem,  cuminum  Ae¬ 
thiopicum,  nitrum,  salem  Thebaicum,  nephri- 
dium,  farinam,  myrrham,  resinam,  omnia  simul 
fervefacta,  permixta,  laevigala  et  in  glandem 
efformata  supponito. 

57.  Si  in  utero  sanguinis  grumi  fuerint,  eius 
os  velut  orobis  plenum  exsistit,  et  si  attingas, 
ita  se  habere  deprehendes;  menses  non  eunt, 
neque,  genitura  intus  manet.  Cum  sic  habue¬ 
rit,  cyclaminum  cortice  detracto,  allia,  salem, 
ficum,  mei  paucum  trita  et  simul  mixta  in 
glandem  efformato  et  ad  os  uteri  apponito, 
aliaque  subdititia,  quae  acria  sunt  et  quibus 
sanguis  purgatur,  et  potiones,  quae  uterum  pur¬ 
gant,  exhibeto. 

58.  Si  praeter  naturam  uterus  dehiscat,  men¬ 
ses  copiosi,  glutinosi,  et  crebri  feruntur,  ge¬ 
nitura  intus  non  manet,  os  dehiscit,  neque 
genituram  attrahere  valet  'et  febris  et  rigor 
prehendit  et  dolor  inferiorem  ventrem  et  lum¬ 
bos.  Morbus  autem  ex  profluvio  sanguineo 
prehendit,  accidit  etiam  ubi  menses  suppressi 
derepente  affatim  proruperint  Victus  igitur 
ratio  ante  dicta  est.  Curatio  vero  per  subdititia 
instituenda ,  ,  per  initia  quidem  purgantia  simul 
et  emollientia,  deinde  paulatim  adstringentia, 
partesque  infra  umbilicum  per  spongias  ex 


elfC artui  vulgo,  il/Mxi  J.,  elfOt <rtxi  iT  #.  Lind.;  —  xal 
SStftoj  de  coniectura  Littr. ,  vulgo  ora.,  sed  legitur  lib.  de  nat. 
m.;  —  M&rnt  C.  3.  K.  «.  Lind.,  Littr. 
h  SI  voViro^ —  fcrS-1  Xdfyrxi  Parr.^  vulgatam  e  V. 


—  758  ■ 


bptQaXou  rupidv  ftopffafe  iiSan,  fy  fidrov 
ivd0t0eiv,  i)  IXaiSv  0uXXa,  ij  jS6Sax,  % 
ohav6>fp,  $)  dpiriXov. 

v6'.  "H/  rb  arb/aa  r&v  fiyrpiw  um%&vy 
'  /adXXov  S)  up  tri0uxe,  'rb.  im/nPjvta  ytyvov- 
rai ■  rXela  xal  xaxla  xal  bypbrepa  xai  Sia 
rXsiovop  %p6vou  xai  {/  yovij  ob%  Urrerai, 
’  obS'  iptpcim,  bkka  rdkiv  etjeier  xijv  ira- 
0b<ry,  rb  rr6pca  'sbpfaeiq  Siarerkixbg  xai 
bSuva/ai*/  foxe‘  brb  rav  l/tptffv&v  xal  rvp 
/SXifXpbv  xai  [fiyoq  xai  bS6vy  rv\v  vsiaipav 
yarripa  xai  robq  xevecbvap  xai  rbq  l$-6aq. 
Tldcxei  Si  Taura  piakiara,  ijv  n  iv  abrij 
SiaQUapiv  rariji  xai  rayij ,  Tba%ovai  Si  xai 
bx  t6xou,  ai  Si  xal  akkaq.  "O Tau  &>Se  ?%jf, 
0apfiaxov  xpi  rirhxetv  xai  '  xpmiioripy 
terar  x!jv  bS6v y  ?%;?,  ribv  xA/ae/wfTW»1 
rpoerMvai  xai  0UXPV  Ao&/v  xal  Siakei- 
rovra  xkb^ew  xal  ruv  ror^ adrav  SiSovai 
o  n  cLu  fi&XiTTa  rpocSixyTai  xal  broSu/uav 
oxSea  fypaivei,  xal  rovkbroSaq  ieOitra  xal 
rijv  kivb^aenv. 

§'■  "Hk  Si  ‘A wvteaai  ai  /a^rpai,  rb  in- 


7r(Ze%si  —  2£AAw$.]  Si  om.  K. ;  — ajiryTZi  y.ut  cod.  fl. ;  — 


myrti  aut  rubi  aqua  fovendae,  aut  oleae  folio, 
rum  decocto  aut  rosarum,  aut  oenanthes,  aut 
vitis. 

59.  Si  uteri  os  plus  quam  consuevit  dehiscat, 
menses  copiosiores  et  deteriores,  liquidiores  et 
diutius  eunt,  neque  genitura  attingit,  neque 
intus  manet,  sed  contra  foras  exit  et,  si  attin¬ 
gas,  os  diductum  comperies  et  imbecillitas  pro. 
pter  menses  occupat  et  febris  lenta  et  rigor 
dolorqhe  imum  ventrem,  laterum  inanitates  et 
lumbos.  His  autem  praecipue  afficitur,  si  quid 
intus  corruptum  computruerit  et  condensatum 
fuerit;  etiam  ex  partu  ita  afficiuntur,  aliae  etiam 
alim  de  causa.  Cum  sic  habuerit ,  medicamen¬ 
tum  potui  exhibere  oportet  et  facilius  iudica- 
tione  solvetur,  et.  si  dolor  detineat,  tepefacien¬ 
tia  admovere,  frigida  lavare  et  intermissione 
facta  colluere  potionesque  quascumque  praeci¬ 
pue  admiserit,  exhibere  et  quaecumque  siccant 
in  suffitu  admovere.  Polypos  et  mercurialem 


60.  Quodsi  laevis,  ac  lubricus  uterus  fuerit  , 


—  759  — 


pi/via .  rXela  ylyverai  xal  xaxla  xal  uyp6-  menses  copiosiores,  deteriores,  liquidiores,  et 
repa  xal  xuxiva  xal  i\  yoy)  oiix  'ipipiivei,  crebriores  decurrunt,  genitura  intus  non  ma- 
iAAi  <rdktv  tjl%erat  xal  rbilcrvipa  'iTaQit-  net,  sed  contra  effluit,  et  si  digito  os  contre- 
psvog  rfii  SaxriXcp  '6\psi '  Ae/ov,  xal  iSuvafilv)  ctes,  laeve  deprehendes.  Imbecillitas  eam  pro- 
ttoip  Xapliiivei  ut6  tuv  i/epuptmi  xal  tu-  pter  menses  invadit  et  febris  et  rigor  detinet, 
perog  'jfyk  "Mto*  stei  se  tripi  velai-  dolor  etiam  imum  ventrem,  lumbos  et  laterum 
par  yaaripa  xal  Taglgiag  xal  robg  xeveSn  inanitates  occupat;  praecipue  quidem  si  quid 
MS,  p&XicTU  pev  ijv  n  iv  ‘  aur|  SiaQOupiv  intus  corruptum  computruerit,  et  ex  partu  et 
■xal  &x  t6xou  xai  SXXag.  "O rav  ofiv  alia  de  causa.  Cum  igitur  ita  habuerit,  cura- 
tvkagiyjjig  ‘tiepaxeOBlv^xpty.,  %xou  cLv  if  bSOvv/  tio,  quacumque  parte  dolor  detinet,  quae  in 
fyg i  ««  iri  t&i  *p6e$s»  yiypuxrui.  superioribus  scripta  est,  adhibenda. 

§a'.  ’Hv  ai  fiijrpai  QXeyfiijvutri-,  tu  Iti-  61.  Si  uterus  inflammatione  laborarit,  menses 
ptjvia  ‘ iTyXuylQvTui  xal  6  T pd%>f Xog  ‘%uv-  occultantur  et  cervix  ooarctatus  est,  febris  acuta 
apipourai,  xai  tu perbg  b%hg,xal  yv&fufc-  est  et  mentem  tentans,  menses  pauci  et  pravi 
isnrifisvog,  xaixovvfpa  xai  iXlya  lTi0alve-  comparent,  ieiunae  vomitus  advenit,  cum  autem 
tui,  xal  bx6rav  vfong  i/xsTOg  adrlp  ixip-  aliquid  comederit,  ea  evomit;  dolor  imum  ven- 
%erai-  ox6rav  Si  ti  0ayip,  Taura  i/xier  trem  et  lumbos  detinet  et  animo  deficit.  Ven- 
xal  iS6vv\  r$v-.velaipuv  yaaripa  ’ltr%ei.  xal  ter  autem  alio  quidem  tempore  durus  est,  alio 
r&f  i%6ag  xal  ’aTO06%en  i/  Si  yatrrvip  rori  vero  mollis  et  inflatur  et  attollitur,  uteroque 
pb  axXypvi,  rori  Si  paXOaxi/  xal  IpTiTpa-  gestare  se  existimat.  Quandoque  vero  ventris 
tui  xal  delperai  xal  Soxiet  iv  yatrrpl  i%eiv-  moles  inanis  videtur,  venterque  aqua  impletur, 
Uti  S’bre  xevebv  (pulver ai  rb  rXijpapa  rijg  umbilicus  prominulus  exstat,  os  extenuatur, 
yprTpbg,  xal  iprlTXarai  ij  xoiXlvj  OSarog  xal  derepente  menses  eum  stridore  pauci  et  pravi 
o  hp0aXbq  i%!a%ei,  xal  t6  Tropa  layybv,  xal  comparent,  circa  iugulum  et  cervicem  extenua- 
i^axlv^g  ilpdvif  rd  iTtpljvta  rpO^ovra  xal  tur  et  pedes  praesertimque  plantae  intumescunt. 
hXlya  xal  Tovypd,  xal  XeTrCverai  rdg  xXy-  Cum  sic  habuerit,  medicamentum  deorsum  pur- 
ISag  xai  ri/v  Seipvjy,  xal  ol  TiSeg  olSfoxovTat  gans  propinandum  et  ad  uterum  subdenda  quae 
xal  a!  tIcQui  paXiara.  "Orav  &Se  iyy ,  sine  morsu  purgent,  et  ante  suppositorii  admi- 
0dppaxov  Tltsai  xura  xal  xpaemSivai  Tpbg  nistrationem  aqua  calida  lavandum  et  post  eam 


rag  uarepag  oxoaa  xaBatpet  pii)  Saxvovra,  xat 
Xouaai  6e ppiip  liSart  rpb  rijg  xpoateatog-  xal 
/aera  ri)v  TpbaSeatv  xX O^etv.  Xpi/  Si  S6o 
xiatag  xvijtrrpov  iijinjffai  iv.  xorOXy  Marot; 
xa l  &xo%iavra  rb  SSap  xXCaat,  xorSXv/v 
gufi/alt-avra  '  piiXtrog  xal  iXaiou  vapxtarivbu 
bXlyov  >)  ivBtvou-  pierU  Si  StaXtxelv  v/fiipag 
rpelg,  elra  xXCtrat  rat  ^iiv  rcp.  b^el  xal  vrpb 
rou  atrou  rt/v  Xtvb^atjrtv fyouoa  %bv':a’Ivtp. 
itrOtirot  &g  xpapiftyv  xal  rbv  %uXbv  foQeirai: 
"Hv  *  8'impiivy,  (ptip/xaxa  vrtrfaxeiv,  vtp' $>v 
tiSap  xaBaiperat  rag  usripag.  Xtrlou u.  Se 
%peiaBa  aprovst  xal  Xa%bivotai  ityBotet  raxe- 
polai,  BaXaarhm  Se  piaXXov  ij  xpiact, !)  axpo- 
xwXtouu  iQBofct  raxepoitn,  xal  raXaitrapieiv 
&g  xXefor a  xal  ir pb  tou  trtriou  xal  pier  a  ’  ra 
atria ,  xal  XoviaSa  Cag  iXa%tcra  tpuyptp,  xal 
yXuxiav  xal  Xvrap&v  elpy.iaBa;  rag  Si  Sta 
pieoyyb  tuv  xaBapatav  aStavrov  vrtvira  iv 
8$-ei  xexptppibvu  vyor tg.  'H  Si  vouaog  Bava- 
rtbSyjg,  ixQuyeiv  Si  'oXiyat  Sbvavrat. 

["H»  /ii)  iv  yatrrpl  i%aat,  QXeypia- 
aivpg  puirpiav]  ra  impervia  ivnpXuyifyvrat 
xal  oxorav  aatrog  f,  ipiiet,  oxorav  Si  fie- 
(Sp6x“ 


couuenaum.  Duas  autem  cnestri  potiones 
quere  oportet  in  aquae  hemina  et  decocto 
colato  admixto  olei  narcissini  aut  anthini  ] 
xillo  colluito.  Postea  tribus  diebus  interm 
eo,  quod  cum  aceto  paratur  ,  colluito  et  i 
cibum  mercurialem  cum  vino  decoctam  v 
brassicam  comedat,  et  succum  sorbeat  Qu 
perseveret,  medicamenta,  ex  quibus  aqut 
utero  purgetur,  potui  exhibenda.  Cibis  ut 
panibus  et  oleribus-  coctis,:  mollibus,  ma 
piscibus  .potius  quam  carnibus,  .vel  anima 
trunculis  coctis,  mollibus;  vehementibus  < 
citationibus  ante  et  post  cibum  ut  plurii 
utendum.  Frigida  quam  minime  lavetur, 
dulcibus  et  pinguibus  abstineat.  ■  Diebus,  ai 
inter  purgationes  intermediis  adiantum  ex  s 
aqua  temperato  ieiuna  bibat.  Morbus  ai 
letalis  est,  paucaeque  ex. eo  liberari  possui 


—  761  — 


fi/s rarat  Si  oh  icavv  {/  xotXhj  ficydXtf  yt- 
yyerai  xal  oO  xadalperat  xal  1  ioxtei  xusiv 
tuti  aatryst  i*6™.  *«i »  xal  ‘a!  iyxOptoveg- 
‘xxi  fy  Btyyivtpg'  Tijg  xotXlyg,  xovQov  t6 
oUt/fut  &>i  dtrxoii  xat  ox6rav  Soxiy  t6xou 
Hptf  elrnt,  ai  ftijrpat  gufiTfoTOVCt  xal  ra 
laipfyia  BXtya  xal  xaxtova.  TaOry/v  06p- 
f iaxov  xpii  ‘trtafoxetv  xara  xal  srpoeriBimi 
T&v  xaBaprixUv ,  xaBapBeiaa  Si  uyiijg  yt- 

fy'.  "Hv  0Xeyfta(vt)  {/  pt^Tpy/,  ipatierar 
fjn  Si  ti  aQaxeXlfy  xal  waXtyxoraBvtji,  nup 
!%ei  ‘xal  pciya  xal  Qpixty  xal  axXypk 
ra  Hfiipl  r&  alSoTa  ixxayXag  ’  alBsrat  xal 
Sdxverat  xal  ‘opyp,  xal  rtg ix-aQacy  r$ 

SaxrBXq . xal  aurtg  xa- 

Xtov  t<r%et  xal  ’  iSa^erat  xal  ri/v  xt0aXijV 
aXyist  xal  rd  /Spiy/aa ,  xal  a%XHjg  xal  ISpiig 
"  irepifierualStog,  xal  tcl  cLxpa  tjj6%ovrai ,  xal 
rerpe/tabovat ,  xal  xcifta  i%et  ctXXore  "xal 
tfXXore,  xal  imxoOetv  o  Cix  iBiXsi-  oi/Si  t/ 
imriptfj  ivepye! •  StaiTfy  aoXXtj  “  xal  6  ar 6pta- 
%og  od  xafiTav  "elpOerat  rvjv  rpotpijii  "  oOSi 
i 'i  xotXivf,  xal  $0$.  xal  avatacrei  xal  bSuvarat 
r6  ts  ijrpov  xal  Toi/g  (ioufiStvag  xal  rag  l%6ag 
xal  "  xapaQdtnag ,  xal  r a%it  Bvtjaxoum-  Si 


63 . at  si  quid 

corruptum  fuerit  et  recruduerit,  febris  acuta 
et  magna  horrorque  detinet;  partes  circa  pu¬ 
denda  durae  sunt,  vehementer  incenduntur,  et 
mordentur  et  turgent.  Ac  si  quis  immisso  di¬ 
gito  contrectet, . rursusque 

peius  habet,  et  mordetur,  caput  et  sinciput 
dolore  afficitur,  caligo  et  circa  frontem  sudor 
adest,  extrema  perfrigerantur  et  tremunt,  in¬ 
terdum  sopor  occupat,  audire  non  solet,  neque 
aliquid  uterus  efficit.  Multum  est  cibi  fasti¬ 
dium,  neque  stomaclius,  neque  ventriculus 
omnino  cibum  attrahit,  vociferatur,  cum  im¬ 
petu  prosilit,  dolor  est  ad  pubem,  inguina, 
lumbos  et  occulta  muliebris  pudendi  loca,  ce- 
leriterque  moriuntur.  Quodsi  dolores  vehemen- 


—  762  — 


xi  bibvxi  xxrxiyl^uai ,  '  ax6yyoitn  bep/tofct 
£§  bixTog  '  Ij  Ikxlov  ixrs^ieffpibvoisi  rvpiij- 
<rxr  xxl  psuekbv  bkdlpou  xxl  XW&G  &kei0x 
xxl  xypbv  keuxbv  xxi  $ou  rb  Tuppov  Hj  xypu- 
Tijv  muxt/pljv  xpoxrMvxi  %iiv  farlvi)  ■  xxbxl- 
peiv  S 1  *  bveitp  ydkxxn  i?  xlystcp,  !j  ^apitp 
bpvi&og-  oim  is  fit;  % heiv  xxl  xTtexvvig  %v- 
kbv  pofyetTU). 

%i'.  'Myrpiav  biOv^g  \sy%vrov.  "H> 'biCvq 
<T!rep%vij  xxl  (ilxiog  8%kog  Iv  ryct  ^rpyiri 
bvij,  dvipxipdt-iog  iyplt/g  xxpirbv  xxl  xeOtkx 
rptipxg .  bpsov  ksta ,  xki^vxg  ey%cov  ig  rkg 
prfrpxg.  —  ‘'Txreptuv  biOvyg.  Ofaou  6>g  t/il- 
otou,  few  hcp  Xsp&sxg,  rplx  i 'ifLl%ox  ’Ar- 
tixci  ,  pixpxQpou  /5/^xg  xxl  rou  xxpxov  rpiry- 
pt6piov,  poifaou  ikxiou  i)puxor6kiov  ipsfSxkelv 
ig  syjvov  xxtvbv  xxl  ‘rbv  oTvov  im%ixt,  ei rx 
xupiijxxt.  HpoxriSbvxi  is  xxl  a xtkkyv,  lar’ 
clv  rb  arbfix  /PxkSxxbv  f  xxl  ’  0xpxiiaisg. 
£e'.  K xl  brxv  iv  ‘tS  xxb&pa  0kOxrxivxi 


\ioog  jrixepiip  ij  x^vehp  xrsxrt  xxi  dvf/xcp 
"  %phxg  kslcp  bg  to  xlioTo v  imUvxi. 


ter  irruant,  spongiis  calidis  ex  aqua  aut  oleo 
expressis  fotus  adhibendi  et  medullam  cervi- 

luteum,  aut  ceratum  picatum  cum  resina  in 
subdititio  apponere  oportet. 


64.  Hoc  ad  uteri  dolorem  infunditur.  Si  do¬ 
lor  vehemens  et  violenta  molestia  sit  in  utero, 
atriplicis  agrestis  semen  et  betas  simul  tritas, 
laevigatas,  tepidas  in  uterum  infundito.  —  Ad 
uteri  dolorem.  Vini  suavissimi  aequali  aqua 
temperati  tres  semicongios  Atticos,  radicem 
foeniculi  et  seminis  trientem ,  olei  rosacei  he¬ 
minam  dimidiam  in  ollam  novam  inficito  et 
vino  affuso,  postea  fotum  admoveto.  Scillam 
autem  etiam  in  subdititio  apponito,  quoad  os 
molle  et  rugosum  fuerit. 

65.  Et  cum  in  purgatione  pustulae  Ciroa  os 
carnem  bubulam  butyro  aut 


—  763  — 


f?'.  [”Hy  ipvrlrekag  ly^  rdg  fi^rpag, 
olMei  roi/g  rdiag  xal  rotig  /xafy&g,  xal  rd 
uUfia,  '6Xov  r6vog  xariyei,  xal  &p66irvoia  yl- 
yvcrai,  xa  1  dk ydet  roitg  xsveavag  xal  rd  uiro- 
yiarpiov  xal  rd  aripva  xal  r^v  xe0aX<jv- 
rpdpog  re  ?%ei  rdg  yfipag  xal  vapxp  roug 
Pou(3uvdg  te  xal  rdg  l^Oag-  htors  Si  xal 
ln  rfai  lyi/Cyat  1  ireXtai  ylyvov rai  xal  xou- 
bXiyov  %p6vov,  xal  {/  %poit\ ,  poaXirra 
Si  xal  o/  , wa^ol  deipovrai  xard  ri\v  b/xoe- 
6vfyv  ■  dXXd  ydp  oit  iram  rt  aXyhi  xal  irup 
xal  piyog  Xapofiavei,  xal  ipuSpbv  rd  rp6&arov, 
xal  Sfya  Icryup),  xal  ’  ij  tpdpuyi jp  fypalv erat. 
T aura  yjv  iyxdpiovi  irepixicy ,  tivfoxei  xal 
oltx  dv  £x(p6yoi.] 

H  f£'.  "Hv  ipmfoeXag  iv  rijjffi  /afrpyri  y£- 
i yrai,  olS^fiara  ylyverai  ’  (iXewccSiffrara 
aro  r&x  roSSm  dp^aposva  ‘  £g  rd  trxiXe a  xal 


66.  [Si  erysipelas  uterum  occupat,  pedes  et 
mammae  tument  et  totum  corpus  dolor  occu¬ 
pat;  erectae  cervicis  spiratio  oritur  et  ad  late¬ 
rum  inanitates  et  ventris  partem  inferiorem  et 
pectus  et  caput  dolor  est;  tremor  manus  deti¬ 
net  et  stupent  inguina  et  lumbi;  nonnumquam 
vero  praeterea  livores  in  poplitibus  oriuntor. 
Et  pauco  tempore  melius  habet  et  corporis 
superficies,  maxime  vero  mammae  tument  co¬ 
gnatione  quadam  ;  neque  enim  multum  dolet 
et  febris  ac  rigor  prehendit  et  facies  rubet  et 
magna  sitis  est  et  guttur  resiccatur.  Haec  si 
gravidae  accidunt,  moritur,  neque  effugere  po¬ 
terit.] 

67.  Si  erysipelas  m  utero  oriatur,  tumores 
maxime  pituitosi  a  pedibus  exoriuntur  et  ad 
crura  et  lumbos  perveniunt.  Quo  autem  lon- 


-  764  — 


ig  ri/v  ba<p6v.  ”Ocr(p  S'  kv  i  %fi6vos  x\ela>v 
y ivxrat,  xal  o  6^%  iratei  xal  olShxerai 
xal  xepitp6%erai  xaaa  xal  xup  i%ei  fiiya, 
xal  piyog  ixi\afi/3dvei  xal  xveiifea  xuxvbv 
xal  hiiroSufify  xal  krbheia  xal  bSOv y  xavrbg 
TOii  rdftarog  •  SurSu/xiei  re  xal '  aloXarai  rij 
yv&fiy  xal  rb  xkSog  kvip%erai  ix  rijg  xara 
xoihfyg  ig  rkg  l%6us  xal  is  rk  vtbra  xal 
'rk  bxo%6vSpta  xal  ra  tsripva  xal  rbv  rpa- 
yyiXov  xal  rvp>  xeQaXbjv  xal  rbv  rr6fia%ov 
xal  Soxiei  QavefcOar  bxbrav  Si  Xbyrai  % 
bSOvy,  vapxvi  h%ei  rkg  U-Cag  xal  robg  (iov- 
P&vag  xal  rk  cxihea  xal  iv  rym  lyvOyn 
xiha  ylyverai  xal  bXiyov  %p6vov  Soxiei 
pftav  elvar  ixeira  aSrtg  xovierai  xal  b  xpbig 
tyhixraiviav  xaraxipoxKarai  xal  rb  sr p6m- 
xov  ipvbfaara  ’  Xa^erai  xpotyavia  xal  Stf- 
Xebpoeva  xal  6  Qdpvyg  auog  xal  i )  yXUnsra 
rpyyfia.  A lin/  q  voucog  iyxupoova  xrehet. 
”Hi/  Si  /tvi,  Svou  ydXa  xixkxeiv  xal  xabal- 
peiv  'ij  v  Si  fiii  XCyrat  SiSi,  \\v6%eiv  ri\v  xoi- 
Xiyv  poaXbaxolai  tpCy/xan  xal  rpocSirom 
/avi  xepttsxeXim  xal  xatiijpai  xoCtpou n  xar' 
bXlyov  xal  i/aieiv  ayaSov  Si  kxrijg  (piiXXa 
Xapofiaveiv  ilpSk  %uv  bptydvtp  bOpocp  x  xy- 
yavcp-  Ijv  Si  rb  xup  ‘  pieSfy,  xal  oho  v  xal 
<7iria  SiSovat  yXuxia.  ‘  UaOpai  Si  vyidfyvrai. 

%x'-  "Hi/  USepos  yivvjrai  iv  rytn  fi^rptpn, 
rk  Ixtpbvjvia  %apiei  ihaoaova  xai  uSardSea 


gius  tempus  processerit,  etiam  thorax  affectio¬ 
nem  sentit,  et  intumescit  et  perfrigeratur  tota; 
febris  magna  detinet,  rigor,  densaque  spiratio 
invadit,  animi  deliquium,  imbecillitas,  totius 
corporis  dolor,  animum  despondet  et  mens  va¬ 
cillat.  Affectio  ex  inferiore  ventre  sursum  fer¬ 
tur  ad  lumbos,  dorsum,  praecordia,  pectus, 
cervicem,  oaput,  stomachum,  et  mori  videtur. 
Cum  vero  dolor  solutus  fuerit,  torpor  lumbos, 
inguina  et  Crura  occupat,  livores  in  poplitibus 
oriuntur  et  parvo  tempore  melius  habere  vide¬ 
tur;  deinde  rursus  affligitur,  corpus  pustulis 
impletur,  faciem  apparentes  et  noxii  rubo¬ 
res  invadunt,  fauces  resiccantur  et  lingua  ex- 


Alioqui  lac  asininum  propinare  purgareque 
oportet.  Si  vero  neque  sic  solvatur,  ventrem 
mollibus  medicamentis  refrigerato  et  subdititiis 
minime  gravibus  et  levibus  paulatim  purgato 
et  vomitum  cieto.  Confert  autem  sambuci  folia 
cocta  cum  origano,  aut  thymo,  aut  ruta  sumere; 
si  vero  febris  dimiserit,  etiam  vinum  et  cibos 
dulces  exhibere.  Paucae  tamen  sanantur. 


68.  Si  hydrops  in  utero  ortus  fuerit,  menses 
fluunt  pauciores  et  potius  aquosi  nec  valde 


nnl  au  irccvu  aifiardSea,  ol Uei  f/  uoripy  xai 
faa  dyX^ra  xai  '  °b  xuiaxerai,  irreira  crvi- 
yerxr  xai  o/  pcafyl  /liouci  xai  i )  vetatpa  ya- 
srfip  tr; tfofrf  kn  xai  olSiei  xai  xaq  6  dpcQt- 
xtyigXfyoq  xai  dkytei,  'ijy  rig^aCay,  xai 
rmperbq  re  xai  (Spuyn.bg  h%ei  xai  biOvti 
gtep%vtt  ig  roiig  xsveuvag  xai  ig  Tag  l^uag 
xai  iigoveipoi  xai  xdxiov  ic%ei.  Ta&ryv  ko6- 
£/>  Sei  Deppip  xai  %Xiaiveiv,  (pdppcaxov  'ii 
nrlcxeiv  xai  rrupidv  ‘  (Sky%pijj(Tt  mpiipar  xai 
xvxkapchou  rpidjSokov  iv  bOovitp  xpoeriOkSu 
iaroMjcaaa  '  xai  xuxapktsou  %uM v  (Spi%eiv 
iv  iiSan  xai  xavOapiSag  rpt(Souixa  xpotsTibi- 
<s6a  bkSyov  %p6vov.  xai  Stet,  crketovoq  ivepyet 
‘Ilp6(rCera  dkka.  K Cpuvav  'oaov  dara- 

Qlq  Xeuxij,  xvtSyq  xapi rbg,  ’  cipou  jii^a,  ro6- 
rav  8)3 oOXet  esneixtog  crpooTtSivai  xai  'dCpai- 
pieiv  xai  ixxXuVicQa  ra,  alSola  xai  iguyxoi- 
pcddOa-  ’  xai  ijv  Steviyxy  r6  i/a/Spuov,  ixxa- 
ialperai  erasa  xai  uyiijg  ylyverai. 

.  %&'■  [MT^fcu  furrpiw.  “TQui/iov  n  ?iei 
\%a>poeiSiq,  xai  xaBaiperai  xai  Sdxvei  a<p6- 
Spa  xai  ekxoi  'ds-xep  dkpaf  rct  alSola  xai  ra 


cruenti;  uterus  tumet  et  partes,  quae  in  pro¬ 
pinquo  sunt,  neque  praegnans  est;  dein  suffo- 

durus  est,  cumque  eo  totus  circumambiens  lo¬ 
cus  intumescit,  doletque  si  quis  attigerit;  febris 
et  dentium  stridor  detinet,  dolorque  vehemens 
lateris  inanitates  et  lumbos  occupat,  in  somnis 
semen  effundit  et  peius  habet.  Hanc  calida  la¬ 
vare  et  tepefactoria  ei  admovere  oportet;  me¬ 
dicamentum  autem  potui  exhibere  et  lenibus 
fovere.  Cyclamini  obolos  tres  in  linteo  deliga¬ 
tos  in  subdititio  apponat  et  cupressi  - aqua  ma¬ 
cerati  succum  et  cantharidas  tritas  modico  tem¬ 
pore  supponat,  id  autem  per  multum  tempus 
efficax  est.  —  Alia  subdititia.  Cumini  chemae 
mensura,  uva  passa  alba,  urticae  semen,  ari 
radix,  —  horum  quod  lubet  subdito,  quoad 
sufficiat,  et  detrahito;  tum  ipsa  sibi  colluat 
pudenda  et  cum  viro  condormiat.  Quodsi  foe¬ 
tum  maturum  perferat,  tota  expurgatur  et  sana 
redditur. 

69.  Locus  insiticius ,  corruptus,  cf.  adm. 


—  766  — 

sr kpi%  xal  Zxov  Mv  kxiarat-y,  hkxol  xal  {j 
Xpotv/  IxTepdSw  rd  Sk  akka  xabaiperai 
xkljbog,  Sxrxep  kv  roi ai  dXkom  pioim.  'H 
Sk  voutrog .  fiXt/xporipy  re  xal  cLkkag  6ava- . 

T&typ  ytyverai,  !ji /  1  kt-ekxabum  ai  f tfjrpai . 

TauTifv  bepaxeOetv  dg  tv/v  hxb  keuxou  jloou 
k%opt,kvtfv  xal  ydka  bveiov  xixfoxeiv  xal 
la%valvetv  xal  lijcr 6ai  Qap/idxoiai  rolm  xpoei- 
pti/ikvoioi.  —  ”T Skpou  kxKeixra.  "Hv  hSap 
kx  r&v  /itfrpkav  pky',  Mo v,  ypfvbg  akeicpa, 

**/%?«/.] 

o\  "Hv  dve/aog  kv  /a^rpl/i<U  kvijj,  Quffa  70.  Si  ventus  intra  uterum  fuerit,  flatus  exit 
kt-eitn  xal  rpu^et  xal  olSkei  xdtsa,  xal  xup  k%et  cum  stridore,  tota  intumescit,  et  febris  ardorque 
xal  ’  xaupia  xpbg  rofoSeai  xal  avaiaaei  aQbSpa  praeterea  detinet;  prae  dolore  vehementi  impetu 
&ro  rfjt  bS6v yg  xal  tov  dvSpa  oh  xpoderai,  fertur,  peque  viri  congressum  admittit,  et  coitum 
xal  TtpSipa  dySerai  rvjv  ehvvjv  xal 'op6ouc6ai  valde  aversatur,  neque  se  erigere  .potest,  ac 
dSo variet,  xal  ug,tiapkd  ‘  kyxeirai  kv  rjfffi  velut  pondus  quoddam  utero  inesse  videtur, 
ft^rpijisi  xal  xsQakiiv  akykei  xal  dkhei  xal  caput  dolet,  anxia  et  voce  defecta  est.  Quodsi 
dvavSig  ipri:  i)v  Sk  {f  bSuvif  TpocTij,  /Sopi  re  dolor  urgeat,  vociferatur,  omniaque  dolor  oc- 
xal  dkykei  xdvra  xal  rd g.lt-Oag  xal  rd  '  kxi-  cupat,  et  lumbos  et  pubem  et  sedem, ..lotium 
oeiov  xal  rv/v  kSptfv  xal  rb  oSpov  'hyerai  xal  supprimitur,  venter  suffocatur,  mori  exoptat, 
i 'i  xotkhf  xal  xvlyerat  xal  bavetv  kpcirai xal  praecordia  contenduntur,  stomachus  mordetur, 
rb  uxo%6vSpiov  nraiverai  xal  o  tTr6pia%og  os  amarescit,  acida  et  sincera  vomitione  reiicit, 
Sdxverai  xal  1  to  arbpia  mxpbv  xal  kpiket  frequenter  eructat  et.  melius  habet;  sin  minus, 
btgka  xal  dxpyra  xal  kpehyerai  6a/uvd  xal  intumescit  et,  si  contrectaris,  et  renititur  et  do- 
fiatfcei-  '  fy  Sk  /dij,  dvoiSl&xerai  xal  ijv  kxa-  let.  Uterum  igitur  aqua  mulsa,,  aceto  .mulso, 


_  767  - 


(piffy,  &rnrvxiei  xai '  dXyist.  KMFmv  ‘otlii 
yjnj '  rv/v  filmv  peXacpijrip  ■  xai  b%vp,thri 
tuti  iXalip-  ij  ‘  xOfitvov  rptxrbv,  tj  avyaov  xai 
M/ov  vrhaXa  rplfteiv  xai  SpviSoq  drorarov 
{■in  fyoiq,  xai  *  Man  ivitvar  trpoffSiroim  Si 
tU  av  iyh  ypdif/a  xai  vror^piari  %pe£<r6a- 
iut6iv\ ivaiai  Si  iv  iXatcp  Sipfilp  xai  ap&para 

ipfidXXsiv ,  ir%otvou  SvSoq, . ij  iv 

itari  Satpvifq,  ij  iaXaaayy  dpurrov  Si  xa- 
Salpeiv  xXvrfiom  paXiaxom  rijv  xoiXfyv  Jj 
fidXavov  rpoanUvat,  &q  vv/xtcp  xoiXy  X6s- 
tii,  efpiov  drXvrov  %iiv  pAXin-  ‘ijv  Si  ye- 
panipy  f  j  xpiftfiuov  ipi(idTreiv  iq  i-Xaiov, 
I)  iq  /a£Xi  xai  vrporriSival,  ij  raOpou  %oX$V, 
i)  vkpov  t-i/ v  fiiXtn,  ij  /Soiijq  bijefyq  mpijva 
t-bv  fiiXtn  xai  dXijrip  xpiStvcp. 

oa'.  ‘E!  Si  piOXy  i/aCpCsrai  M  vrdyeoq 
yovijq  ive%Ofihfiq,  BOpippav  Xeiijvaq  iv  S%e’i 
xai  Mari,  SISou  artveiv  ivuypov,  ij  Cioaxud/aou 
rbv  xapxbv  Xeiov  xai  xXO^eiv  S.Xpup  xai  dsrp 
xai  Si-ei,  ijv  S£y,,.%iiv  Mari,  —  xpdrirrov 
‘Si  peXlxpyrov  iviivai  %ov  oSan  Qaxuv.  ij 
bpbfiav ,  ij  hu  ctvteoq.  "Hv  Si  xaiapfHj  ola 
ra.  !rvpt(pXey£6eai  fajprivifu  Stpsiv  xai  SiavU 
Zeabai,  xai  cr ftupvav  xai  viravrov  iv  slpUp 
ipttarWetr&ai. 


o/3'.  "Hi/  I ivewoq  ivij  iv  rfai  prijrpyai ,  Sd- 
xvei  xai  r\ jSs  xai  rijjSe  Siegi&v  rvp  vroiici 
xai  oltiei  xaipian  xai  ’  bSvvdrai  xai  rbv 


et  oleo  colluere  oportet;  aut  cuminum  tritum 
aut  anisum  et  lini  folia  trita  et  gallinarum  ster¬ 
cus  cum  ovis  ex  aqua  infundere.  Subdititiis 
autem  et  potionibus,  quas  describam,  utitor. 
Insidendum  autem  in  oleo  calido  iniectis  aro¬ 
matis,  iunci  odorati  flore . aut  in 

lauri  decocto,  aut  aqua  marina,  optimum  autem 
mollibus 1  collutionibus  ventrem  purgare,  aut 
glandem  ex  lana  illota  cum  meile  supponere, 
vellit  infanti  venter  solvitur.  Quodsi  adultior 
fuerit,  cepam  oleo  aut  melli  intinctam  suppo¬ 
nito,  aut  tauri  fel,  aut  nitrum  cum  meile,  aut 
mali  punici  acidi  nucleum,  meile  et  hordeacea 


71.  Si  mola  ex  crassa  genitura  intus  adhae¬ 
rescente  generatur,  satureiam  ex  aceto  et  aqua 
tenuiter  tritam,  liquidam  potui 'exhibeto,  aut 
hyoscyami  semen  laevigatum  et  muria,  laseris 
succo  ex  aceto  colluito ,  aut  si  opus  sit,  ex  aqua. 
Optimum  autem  aquam  mulsam  et  lentium, 
aut  ervi,  aut  violae  floris  decocto  immittere. 
Si  vero  qualia  igne  perustis  purgata  fuerit, 
myrtum  decoquito  ac  perluito  et  myrrham  et 
netopum  in  vellere  subter  apponito. 


72.  Si  ventus  in  utero  fuerit,  mordet  et  huc 
illuc  penetrans  calorem  igneum  excitat,  ex  ar¬ 
dore  intumescit,  dolet,  viri  congressum  respuit. 


—  768 


dvSpa  iravaiverai  xal  £%0era(  a(p6Spa  rijj  et  coitu  admodum  gravatur,  imus  venter  dis- 
t-vvouafy  xal  retverai  xal  olSisi  rb  ijrpov  xal  tenditur  ac  intumescit,  neque  erigi  potest  Cum 
od  SCvarai  I66vsa6ai.  "O rav  oiirap  eiipyp,  ita  laborantem  deprehenderis,  ventum  et  geni- 
yi/S6i  '6ti  dvsfiop  xal  yov i/  '  ivi  iv  ripa  pitj-  turam  in  utero  inesse  scito,  eamque  ob  causam 
rpyai  xal  ywv\  Sia.  rour’  ouv  x&fim.  A  a-  igitur  mulierem  aegrotare.  Mei,  ceram,  lini 
fiuti  pAki,  xypbv  xal  kivov  vriruku,  rptyaq  folia  tenuiter  trita  et  adipem  gallinaceum,  ex 
keia  '  xal  'bpviQop  ariap  iv  ohtp  eiitbSei,  %A/^-  vino  odorato  tepefacta  in  uterum  per  infusum 
vap  ey%eov  ip  rdp  ^rpap  xkuari fpr  srivira  iniieito.  Lini  folia  bibat,  aut  semen  tritum  lana 
Si  klvou  xtraka  ■  Ij  rav  xapvcbv  rphpai  xal  involutum  ad  os  uteri  apponat.  Quodsi  non 
ip  eipiov  ivsktgat  ‘xal  vrpoarikaBai  vrpbprb  iuvet,  valentiore  remedio  utendum:  irinum  cum 
ar6fta  rijp  pArpvfp-  sl  Si  /i i),  '  ivspyoripcp  croco  et  lini  foliis,  adipem  anserinum,  contrita 
XpyaQar  ipivov  xal  xp6xov  xal  kfvou  xiraka,  laeviter,  lacte  muliebri  irrigata  derasa  ex  te- 
’6pvi6op  ariap,  rphpap  keta,  '  Sislp  yakaxn  nuibus  linteis  lanugine  excepta  ad  os  uteri 
yuvaixeltp ,  avaaxoyylaap  &XV>)  d.xb  660-  apponito. 
vim  k txr&v  vrpoarMvai  srpbp  rb  arSpia  rijp 
bar&pvtp. 

oy'.  Kijv  wotpOyrai  rn/akii  aapxosiSsari-  73.  Quodsi  carnosior  pinguedo  exoriatur, 
ptf,  r\ ixeSiva  ivnMvui  xal  kexrOveiv  /liaap-  quod  tabefaciat  imponito  et  modice  extenuato. 
ai  ydp  kfyv  kszr uvdptevai  dpaiat  slai  xal  Quae  enim  admodum  extenuantur,  rarefactae 


ixnrpdaxovai. 

oS'.  EI  Si  (ii)  Mx&rat  ri/v  yovijv  1 )  uaripy, 
dkkd  dQfyai  xal  QeppiSv  fti)  £%£<  dv  iwry, 
bpyawv  xA  M %woxoiteaBai ,  i$'  $  i?o- 
fihy  ‘efoeiai  drpibp  ip  rdp  atjrpap,  &aQl 
Si[roOro.  ei/iara  xvxkSae  nBiyar  ’’  iixoBufiidv 
Si  xaalyv,  xivvdji.afiov ,  ayApvyv,  laov  ixa,- 


sunt  et  abortionem  faciunt. 

74.  At  si  uterus  semen  non  recipit,  sed  de¬ 
mittit,  neque  calorem  in  se  habet,  instrumen¬ 
tum  aliquod  fabricandum,  eui  cum  insederit, 
vapor  in  uterum  ingrediatur,  circum  quod  in 
ambitu  vestes  imponendae.  Suffitus  autem  ex 
casia  parandus,  cinnamomo,  myrrha,  aequali 


—  769  — 

crov,  iv  oivcp  re  Qvpav  sipattp  1  xal  r$  xupl  horum  cuiusque  portione  iniecta  (in  ignem) 
{xifidXXttiv  xal  bXiyov  XoOetsbar  xpotmbivat  subacta  sapa;  parum  etiam  lavandum;  suppo- 
Si  sfiipvav  axaXijv  ££/v  ptiXtri  ■  tara  Si  xpo-  nenda  autem  :  myrrha/  mollis  cum  meile;  sit 
pfaW  (ddkavog  ■  '  xal  raura  xotictv  xkei-  autem  oblonga  glandis  instar.  Ac  ista  quidem 
eraxip  xpbg  rqv  S6vapt.iv  bpiav.  K al  ei  iv  saepissime  facienda  virium  ratione  habita  Iu- 
glrtp  reXextvoirpixrol  %i)v  apiCpviti  isQeXioucf  vant  etiam  pelecini  in  tritico  nascentes  cum 
hpeiv  Si  '  fiiXt  xal  £ui/  reis  Seat  dvaxuxav  xal  myrrha;  mei  autem  coquere  et  cum  illis  mi- 
bffov  A  lyCxrtov  xOaptov  xperrtbivat.  K  al  ra6-  scere  oportet  et  in  subdititio  apponere  ad  fa- 
pov  %oA i/v  xal  pobq  ipubpijq  iaov  xov6fy  xohp  bae  Aegyptiae  magnitudinem.  Et  fel  tauri  et 
[bptoiev  Si  irn  '  treXfatp,  QOerai  Si  dy%iera  rhois  rubrae  parem  cum  herba  conyza  portio- 
SaXda ayq  iv  %aploiari  ipafi/idSetrt,  ‘bSptijj  S6a-  nem  cum  meile  et  vino  subdito.  Aut  bolbium, 
mrog]  t-6v  peiXiri  xal  eivtp  Tp6c&eg.  "H  allium  et  nitrum  simul  permixta  apponito;  la- 
j8oA/3/ov,  [fiv  mpom  Si  beapelrai,  Alyuxrl-  vetur  autem  antea 
mi  Si  ptdXusra,  Spiptu,  bptolov  ’  xuptlvtp  Al- 
Sioxtxtp  Touro ]  trxipoSov ,  vtrpov  iv  rtfi  abrip 
rporrtSei,  xpoXoviaOa  Si. 

os'.  "Orav  yvvi)  rv/v  xetyaXvjV  aXyiy,  rb  75.  Ubi  mulierem  capitis,  sincipitis  et  cer- 
fipiypta  re  xal  rov  rpd%tfXov  xal  Ihyyitp  vicis  dolor  infestat  et  vertigo  circum  oculos 
xpb  r&v  bpt.pt.drav  xal  (pofSijrai  xal  aruyvi^  obversatur,  et  terretur  et  moesta  est,  et  urinae 
{5 ,  xal  oSpa  piXava  xal  Si'  iitsripyq epota,  nigrae  similiaque  ex  utero  feruntur  et  anxietas 
xal  itnf  i%y  xal  SutrBupfy,  piXatva  %oX i)  et  animi  mqeror  detinet,  bilis  atra  in  utero 
iv  rijjai  pijrpym  evi.  —  ’E vreptdvtfv  iviaucfyv,  inest  Cucumeris  agrestis  partem  interiorem 
rabpou  %oX^v,  dvdog  %aXxov  rpifieiv  ^bv  anniculam,  fel  taurinum,  aeris  florem  cum  bac- 
I iax%dpt  xal  xpiaSera  troiietv  xal  Qdppaxov  chari  terito,  subdititia  conficito ,  medicamentum 
mchxeiv,  xal  XoCetv.  propinato  et  lavato. 


og’.  'Oxirav  Si  rdg  fi^rpag  akyty  xal  76.  At  ubi  uterus  dolet  et  morsum  sentit, 


—  770  - 


bSdfyrai  xal  %oAi)v  cupitu  ^avbijv  tuti  i ’i  fiij-  et  bilem  flavam  urina  reddit  et  uterus  hiat  et 
Tpy  %dvt)  'xal  oi  b(p6ukftol  IxreptiiSeeq ,  %okif  oeuli  auriginosi  sunt,  bilis  utero  inest.  Onti 
h  Ttjtn  lL<iTptpm  hi.  "Kpiarov  ixxaMpeiv  r6  mum,  totum  corpus  purgare  et  uterum  subdi- 
re  xav  c&pa  xal  airrag  xpoeMrotet,  &  %o-  titiis,  quae  bilem  educant. 

Miv  Syei. 

o £' . tptxerai  %  foript)  xal  (S&poq  77.  Fragmenta  locorum,  quorum  prius  etiam 

Soxtei  lyxefoOai  xal  ro  xptifia  oi  Xapxpbv  corruptum;  vid.  adnn. 

xal  xixyye  > )  ucripvf . xa$ai- 

peiv ,  8  Tt  Qkiypu  dyet ,  xal  A exrCveiv  %pyj 
xal  xuxivd  iptieiv. 

or/'.  "Orav  yuvatxl  fify  xaxbv  ix  ro 0  ari-  78.  Cum  mulieri  os  male  oluerit,  gingivaeque 

fiarop  xal  rd  ‘oSA a  pcikava  %  xal  x ovypa,  nigrae  et  pravae  fuerint,  leporis  caput  et  mures 
xeQaMjv  Kayceou  xal  '  fi6aq  rpetq  xaraxau-  tres  seorsim  urito,  duorum  murium  intestina 
eat  %aplq,  xal  rav  S6o  pcu&v  ii-eheiv  rijv  xot-  eximito ,  iecur  et  renes  minime  et  in  pilamar- 
A/i/v,  ro  fjxap  Si  xal  roiiq  veCppobf  fitj4  xal  mor  terito  et  cribrato,  deinde  cuiusque  parem 
iv  Mt)  KiOtt/tji  rpi/leiv  pappeapov  xal  Siatfaar  portionem  misceto  et  dentes  confricato.  Oris 
eira  pchyetv  icov  ixdarou  xal  robq  bSivraq  autem  partes  etiam  confricare  oportet,  deinde 
rpi/ieiv,  %pif  Si  xal  rd  h  rSi  aripean  %»-  quoque  lana  maxime  succida,  et  aqua  colluere 
pia  ■  xdxeira  elpicp  xivuSecrarcp  rpifietv  xal  Lana  vero  succida  meile  imbuta  dentes  et  gin- 
SiaxXt^ecOai  liSart ■  (Sdxrouea  Si  rb  xtvuSeq  givas  partesque  internas  et  externas  confricet 
eipiov  iv  /iihri  ivarpi/Ura  roiiq  bSivraq  Anisum  praeterea  tritum  et  anethi  semen  et 
xal  rd  ouka  xal  rd  hSov  xal  rd  Tpi-  myrrham  duorum  obolorum  pondere,  vini  albi 
lieni  Si  xal  dvtftrav  xal  dvtjSou  xapxbv  xal  meri  dimidia  hemina  diluito,  hoc  colluat  et 
Cfiupvtfq  o\x%v  b(So\ouq  SOo  ‘  xal  Suivai  ohtp  diutius  ore  contineat,  hoc  autem  crebro  facien- 
A euxip  dxp^rcp,  {jfiixoruKtcp,  xal  roCrip  Sia -  dum,  ieiunaeque  et  a  cibo  os  colluendum.  Opti- 
jcA uXicba  xal  iv  rip  crdfcart  xouXirv  xare-  mum  est  paucis  cibis  uti,  sed  optimi  obferantur. 
Xtro  rndvoi/,  iapuvd  Si  rouro  Spav  xal  ava- 


—  771  — 


yapyapl^eaSai  vijang  xal  pera  rty  rpoQtjv 
cLpicrov  Si  iXiyomrieiv  •  rd  '  xp&nsra  Si 
tcpoaQepMa. 

0f)'.  'Ox6rav  ywaixl  pa(hp  '  rpiyiaay,  rijp 
aroifiijp  xapniv,  Sj  (Sdrou  Zipeiv  ‘iv  ilSan 
t-ini  dX0lro:ui  Xe xrotsi  xal  iXala  xal  roiig 
fu^oiip  xararXaaseiv  xal  ceurXou  Q6XXa 
‘inpplnreiv  ineira  ‘ /}dtpai  ix  pdxeog  hp 
xupPaefyv rexpaip6pevop  otrov  riv  pafyv 
yapyjdei  xal  ivnUvai  rdv  nr6Sv  Ojv  Si  Sia- 
rui),  rdpveiv,  xal  elpltp  fepunapivtp  por&aai 
xal  ini QaXXeiv  ruM-  perineira  Qaxip  i<p6$ 
gii v  iXQlnp  xaranXaatmv. 

ir'.  ’E trijv  1  ywaixl  iv  rlp  alSoltp  Jf  iv  r$ 
ap%&  aaxapiSep  iyyivavrai,  X&you  xapniv 
'  playeiv  ij  QuXXa  xal  fioop  ycXijv  orov  <3/3o- 
X Sv  xeSplvcp  Si  iXattp  (pupdv  xal  elpltp  mv6- 
evri  eheiporarp  ivaXafSsIv  ■  ivnH a6a  Si  Siit 
rplryp  vOxra  xal  i ipipifv,  rtf  S'  varepaty 
atyeXopivif  XovMa  Heppip  xal  axipoSa  i(p6it 
icStiru  xal  itpd  rpayira  xal  ai  aaxaplSeq 
iijlatn  xal  Bvljexovai- '  aXpy  Si  xXO^eiv  %ptj. 


na'.  UpSranov  dyXat^ei.  rHnap  aaipou 


79.  Cum  mulieri  mamma  trichiasi  (parvis 
abscessibus)  laboret,  stoebes  semen,  aut  rubi, 
ex  aqua  cum  polenta  tenui  et  oleo  coctum, 
mammis  in  cataplasmate  obducito  et  betae  folia 
iniicito.  Deinde  ex  linteo  quasi  acutum  pileum 
consuere  oportet,  couiectura  facta  quantus  sit 
oportet  ut  mammam  capiat,  quam  immittito. 
Si  vero  suppuret,  incidito  et  curationem  per 
linamentum  ex  lana  succida  adhibeto,  eademque 
superponito.  Postea  lenticulam  coctam  cum 
polenta  ex  cataplasmate  admoveto. 

80.  Ubi  in  mulieris  pudendo,  aut  recto  in¬ 
testino  tenues  ac  minuti  lumbrici,  ascarides 
dicti  suboriuntur,  viticis  semen  aut  folia  cum 
fellis  bubuli  obolo  misceto;  cedrino  vero  oleo 
subacta  et  lana  succida  bene  carminata  excepta 
tertio  quoque  die  per  noctem  et  diem  imponat 
Postero  vero  die,  ubi  detraxerit,  calida  lavet  et 
allia  cocta  comedat,  cruda  manducet  et  ascari¬ 


des  exeunt  ac  moriuntur.  Muria  autem  collu- 
81.  Haec  faciem’  decoram  reddunt.  Hepar 


—  772  — 


rpifielv  i-iiv  kXattp,  dXeitpetv  > fi  t-i>v  dxpljrtp 
ohcp-  %oAt)  $k  rou  %Kapou  QOeiper  XapxpO- 
vei  xal  xrkaryg  %ukdq  xal  &uv  rb  Xeuxbv 
xal  ctXyrov  Uppav  xal  6p6( im  xal  ffCxa  1  xa- 
raxXarrbpem  xal  xp&pfSyq  pi^a  xal  sxip- 
pa\  raura  xal  (paxoi/g  aipei  xal  aXxubviov- 
xal  xovioprdg  ijv  Xuxktp,  xypcorij  bypijj  Sta 
foSOioy  iiTOXplsiv  xal  llfnp  tpv%pbv.  xpoa%£m. 
'VuriSag  ixreivei.  lEvUOubp  XiOlvip  poXlfiSai~ 
vav  rplfieiv,  'xal  pD/ytalav  biap  x apa%bovra 
xXdrai  xuxXtexoug  •  'xdxeiSav  gypavSGxri, 
kXalcp  Sielg  %pdo. 

5T/3'.  ”Hi/  fk  jiia&i  ai  rpt%sg ,  Xijiavov  pera 
poSlvov  'ij  av6h/ou  pOpow  rpi(ie  xal  per'  oivoo 
'fyXpikaSa-  ij  ri/v  aptjxrpiSa  yijv  %iiv  oivtp, 
ij  'poSivtp,  l)  ,6p<paxf(pqrij:  iixax(y,  xal  ijv  pa- 
tyay,  xCpivov  ipxXaaee,  Ij  xeXeidSav  x6- 
xpov,  ij  /Sdlpavov  rpiTT^v,  Ij  xp6ppua  rpi- 
xrct,  ij  reurXa,  ij  xvlfyv. 

xy’.  Tag  S’  kQtfXtfag  Xeyopivaq  aipei, 
bp6(im,  ceCrXov  ‘%uX6g,  $uv  rd  Xeuxbv, 
xnadvif,  ij  dixOou  dypiov  fi^a  fypij  per ’ 
oivou  rpvybq  rpl(p$e7sa  xal  kxaXei^opkvij , 
'  Ij  auxijg  QOXXa  xpoarMpeva-  cyadpip  ‘rpi- 
xrip  trpjxerSai,  'ij  HpvySdXaig  xtxpalq-  xal 
xvityg  rxkppa,  axopiSav  xkXuCpog  kxi9e6pe- 
vov,  XexiSiov. 


x$r.  ’  Aeixyvxg  eipdyet  xdvraq  b^og , 
pdvva,  xlffffy/pig,  Mov  per’  bigoug,  xdpSa- 


locertae  cum  oleo  terito,  cum  vino  autem  mero 
illinito:  fel  vero  viridia  (lacertae)  corrumpit 
Emundat  quoque  ptisanae  succus  et  ovorum 
candidum  et  lupinorum  et  orobi  :  farina  et  ficus 
in  cataplasmate  et  brassicae  radix  et  semen 
Haec  etiam  lentigines  tollunt  itemque  alcyo¬ 
nium.  Quodsi  ex  pulvere  facies  doluerit,  ce¬ 
rato  liquido  ex  rosaceo  inungito  et  aquam  fri¬ 
gidam  affundito.  Hoc  faciem  erugat.  Pium- 
baginem  in  pila  lapidea  terito  et  adfusa  aqua 
menstrua  pastillos  conficito  et  ubi  siccati  fue¬ 
rint  et  oleo  dissoluti,  ns  utitor. 

82.  At  si  capilli  defluant,  ladanum,  cum 
rosaceo  aut  anthino  unguento  terito  et  cum 
vino  illinat,  aut  cretam  cimoliam  ciim  vino 
aut  rosaceo  aut  omphacio  aut  acacia  Quodsi 
cum  cutis  glabritie  decedant,  cuminum,  aut 
stercus  columbinum,  aut  raphanum  tritum  in¬ 
ducito,  aut  cepas  tritas,  aut  betas,  aut  urticam. 

88.  Faciei  maculas ,  ephelidas  dictas ,  ervi  de¬ 
coctum  tollit,  betae  ius,  ovorum  candidum, 
ptisana,  aut  cucumeris  agrestis  radix  sicca 
cum  vini  faece  trita  et  illita,  aut  mori  folia 
admota.  Aut  sesamo  trito,  aut  amygdalis  ama¬ 
ris  defricari.  Aut  urticae  semen,  aut  allii  cortex 
illigatus  et  lepidium. 


84.  Quod  impetigines  omnes  aufert.  Acetum, 
thuris  pollen,  pumex,  sulphur  cum  aceto,  car* 


—  778  — 


pior  aypnv  m^v  xa'  ffofcoibf  l%kvifp  ‘A;-  damum  agreste  ustum,  et  in  cinerem  redactum, 
fyplp,  xa'1  AajrceOou  dypiou  pl^a ■  rpifietv  22  viperae  exuvium,  rumicis  agrestis  radix,  — 
Itsr' }%eo;  olvdieop-  ei  22  (p\uxratvourai,  xal  baec  cum  acetbi  vinoso  terito.  Quodsi  pustulae 
litupyfyV  %p£°-  adsint,  etiam  lithargyro  utitor. 

re'.  '  'P6ov  ipuSpou  rorov  aya$6v.  ’EAa-  85.  Potio  ad  fluorem  .mulierum  rubrum  fa- 
(pou  xtpap  xaraxaCrap,  b/iyXtei  xpMav  ciens.  Cornu  cervi  ustum,  duplo  farinae  hor- 
gWtftigai  Sarhatth)'..  feri  ohov  II pdpoveiov  deaceae  crudae  commisceto,  eamque  ad  vinum. 
irtecdceouna  nvirtu  1  xal  'Itsrarat.  —  "Ere-  Pramnium  adspersam  bibat  et  sistitur.  —  Alia 
pon:  b/iolap  7TOt6v.  'ASiavrou  pt^av  rpttpai  similis  potio.  Adianti  radicem  terito  et  cicer 
m  ips(!Mooe  0to %ai  xal  Xixtbov  ‘sroiksivt  torreto,  ac  lentium  lomentum  parato  et  cum 
y  fiiltri  &f  ■ rorbv  StS6vat.  —  "H  &Mjr  ou  meile  bibenda  exhibeto.  —  Aut  farinae  seta- 
tniruvlov  btptj/iaCpov,  x6ptpuop  hevxou  tjpum,  n'eae  acetabulum,  gummi  albi  dimidiam  par- 
fl£mfp  rptrov  fitpop  xal  c%ohou  bXiyov,  i)  tem,  thuris  pollinis  tertiam,  iunci  odorati,  aut 
rhvop,  !j  xusrapfcctou  Stelp  2 tceri  ‘ectmv  Si-  pini,  aut  cupressi  parum,  aqua  diluta  potui 
Soil  Sk  rfc  tipfyW  9  khdQou  xipaq  xara-  exhibeto  bis  de  die;  —  aut  cornu  cervi  urito 
xaleiv,  rptfietv  ‘22  xal  dpiP/Xum  %ui>  xeSpkt  et  cum  farina  hordeacea  cruda  et  cedri  baccis 
rine'  ohop  §2»  infofam  adtertfpbp pii\aq  quihque  terito;  vinum  nigrum  austerum  cum 
/tfywrai.  — ”H  poi^v  yXuxem  berrtjoap  rbv  hisce -ammiscetur.  —  Aut  mali  punici  dulcis 
%oAov  £2v  ohtp  fiikavi  ertrfoxeiv. — "H  xu-  assati  succus  cum  vino  nigro  potui  exhiben-. 
icdplt mu  xapecbx  xal  poCpra  pofaava  'otrov  rpta  dus.  > —  Aut  cupressi  fructum  et  myrti  baccas 
i }■  rivmpa  xal  bpiou  xal  aiirct  xa6'  iaurd  nigras  tres' aut  quatuor,  aut  simul  aut  singula 
i rpbp  Itsypv  rou  tcdpoarop  bpkav  rijp  yuvaixbp,  per  se  considerato  corporis  mulieris  robore  cum 
^bv  ohtp  22  ecbtrip.  —  "H  xatcropiou  b@o-  vino  bibendas  dato. —  Aut  castorii  obolus  cum 
Kbv  ‘  xal  tcpt,6pvtfp  2/ 3oA(Sv  iv  ohtp  rptfieiv  au-  vino  austero  tritus  propinandus.  —  Potio  ad 
mtptp  ptkXavt  xal  erterkxetv.  —  ’  'P oou  xal  fluorem  muliebrem  et  quemvis  uteri  morbum. 

mdaiff.  vobtcou  rorbv,  bxbtsai  aeco  rav  utere-  Paeoniae  semen  et . radices  et  cuminum 

piat  ylyvovrat.  TA uxuteliifp  xaprov  xal  *  rou  Aethiopicum  et  melanthium  ex  vino  alho  exhi- 
foou  rdp  pt^ap  "xal  xOpttvov  Albiomxov  xal  beto.  —  Aut  ferulam  derasam  acetabuli  quan- 
pt,e\dvbiov  iv  ohtp  A euxtp  StSbvai.  —  "H  vdp-  titate  et  porri  succum  ex  vino  albo  aqua  tem- 


-  774  — 


Btfxx  %6sag,  brov  b%6[SaQov  xai  xp&ooo  %u- 
kbv  iv  ohtp  keuxtp  xoxpyptivtp,  rouro  xai  ix 
/3 ivav  alpta  pio v  raOei.  —  "H  oiSif v  lipiji vai 
i v  ohtp  ptikavt  xai  repikiipai  xai  ra  evSov 
'  rpftpcti  iv  ohtp  ptikavi  xai  fuv  rdktp  aktpi- 
Tou  vriiiv  SiSou.  —  '  "H  khoo  oxippta  ij  ipu- 
oiptou  (pellat  xai  ikafyg  06kka  %kapif g  xai 
ptikatvav  $17 av ,  poijxtova  aSpav,  —  raura  rpi- 
tpag  ‘iv  Ttp  aura  iv  ohtp  xexptffiivtp  SiSou 
rivtiv.  —  "H  raputsov  Svstov  xai  aiSyg  yku- 
xsiv/g  pi^av  xai  ‘xt/xlSa,  i%  l&ou  xdvra  xai 
poiijg  ykuxei^g  %ukbv  t-t/v  ohtp  triveiv.  ■ —  "H 
kavrdbou  '  xapvrbv  fuv  rip  rijg  xyxiSog  Ifa 
xepiet-utsfiivtp  •  raura  rpifisiv  ‘  cLpttpa  xai  iv 
ohtp  SiS&vai  vrivetv  xai  ptorirsira  xuxsdva.  — 
"Hi/  aTpta  kdfipov  ii-  Cmrspiav,  iLyvou 
06kka  iv  ohtp  SiSbvat  ptikavt.  [Ta  orpuCpvct 
$6ov  Itmfoi,  ohtp  ptikavi  ptiyv6ptevai\  —  'Poou 
xai  bSOvvfg.  Kdypuog  pi^av  h  ohtp  ptikavi 
rivstv  Sjv  Si  ’  vckiov  lip,  repptivUou  xapxbg 
rpijS6pievog,  %pij  Si  ohtp  xai  uSart  ‘Steivai 
xai  vriveiv.  —  "Hi/  p6og  yivyrai,  xapxivoug 
iroraptioug  axoxvit-ag  iv  ohtp  vrivsiv  SiSbvai 
’  rou  ohou  pie6’  iiSarog.  —  "Hi/  S’  iri  Qipy- 
rai  b  $6og,  irpbfiakov  QtZ£$ag  xai  rpitpag  iv 
ohtp  SiSou,  %  rpaaav  yukfiv.  —  "Hi/  Si  trou- 
kiig  xartpxyrai  "  b  $6og,  ifpu6vou  bviSa  xa- 
raxakiv  xai  k&ijvai  xai  fui/  ohtp  StSSvat.  — 
"Hk  Si  vrooku%p6vtog  b  p6og  ytvyrai,  otroy- 


perato,  quod  etiam  fluentem  ex  naribus  san- 
guinem  sistit.  —  Aut  malum  Punicum  in  vino 
nigro  decoquito  et  detracto  cortice  quod  intus 
est  tritum  cum  polentae  polline  ex  vino  nigro 
potui  exhibeto.  —  Aut  lini  semen  aut  erysimi 
tostum,  oleae  viridis  folia,  nigram  radicem 
peplum  plenum,  simul  trita  ex  vino  aqua  tem¬ 
perato  bibenda  dato.  —  Aut  coagulum  asininum, 
mali  Punici  dulcis  radicem,  gallam,  aequis  por¬ 
tionibus  omnia;  et  mali  Punici  dulcis  succum 
ex  vino  bibendum  data  —  Aut  lapathi  semen 

cum  gallae  parte  exteriore  circumrasa; _ haec 

ambo  conterito  et  ex  vino  bibenda  dato,  deinde 
cyceonem  confectum  porrigito.  —  Si  sanguis 
copiosus  ex  utero  effluat,  viticis  folia  ex  vino 
nigro  exhibeto.  [Acerba  vino  nigro  commixta 
profluvium  sistunt.]  Ad  fluorem  et  dolorem. 
Cacbryos  radicem  ex  vino  nigro  bibendam 
dato;  —  quodsi  copiosior  sanguis  fluat,  tere¬ 
binthini  fructum  tritum  ex  vino  et  aqua  dilu¬ 
tum  bibere  oportet.  —  Si  fluor  muliebris  acci¬ 
dat,  cancris  fluvialibus  ex  vino  suffocatis,  vinum 
cum  aqua  potui  exhibeto.  —  Quodsi  adhuc 
fluxus  feratur,  promalum  torrefactum  et  tritum 
ex  vino ,  aut  porri  succum  exhibeto.  —  Si  vero 
multus  fluor  decurrat,  muli  stercus  ustum  et 
laevigatum  ex  vino  exhibeto.  —  At  si  diu  fluor 
detinuerit,  spongia  usta  confert,  quam  tenuiter 
tritam  ex  vino  Odorato  exhibeto. 


-  77B  — 


yof  xaraxaslg  iptjyei,  rptfieiv  Si  ketov  xai 
Q-,  olvtp  SiS6vai  eliASet. 

zg' .  1  Karaxkdapiara  p6ov.  Zx6poSa  xai 
ivSpd%vv\v  xai  oifovov  xai  AaroS  sr ptapiara 
xal  xlSpou  heia  opiou  pcti-ai ,  Sielg  Si  pie Ai- 
xptjrtp  '  xardrkacpia  roiteiv.  —  "H  (Sarou 
0{ih?.a  xai  papivou  xal  ibahpg ,  b/iou  \e!a 
fut-xi  xai  Stelvat  piekixp<jrtp  xai  %iiv  dXQt- 
roiffl  xararkaeasiv.  —  "H  axrijg  xal  piup- 
etmft  06hka  *  xardrkaass.  —  "H  Aurou 
xptepiara  xal  suxapilvou  0oAAa  xai  ‘  poijv 
t-bv  iaraCptSi.  —  ‘  n upifoieq  p6av.  Alptbv 
iksvpa  re0aapiha  O0e  iv  b^uxp^np  dxptp- 
resripcp  xai  ig  bBSviov  iyyjlav  rupta.  —  "H 
Qi ixobg  Qtit-ag  xal  rspirrtcag  roiieiv  ILXsupa 
%ovSp6repa  xai  iv  OSan  iipetv  xai  bpiotag 
xararKacasiv  •  —  vj  bpofioug  bnsabrag.  — 
[’A yaSbv  Si  xal  '  iXeXtctpaxog-]' — i)  dyppa 
xpMuv  iv  d0e0^pian  if.eXia0d.xou  xal  Ore- 
pixou  Stpeiv  xal  xararXdaaeiv.  —  Aarou 
trpfofixTa  xal  xuraptaaou  Iva0i0uv  iv  aara- 
0tSog  drojSpiy/ian ,  ig  b$6vio v  imyptav, 
xupidv.  —  "H  iXalyg  '  QuXXuv,  vj  xiaaoij, 
i)  piupatvyg  Ii/  d(p£0tjpian  '  xptUav  d%upa 
itpeiv.  —  ”H  dpapiarav  OSan  guva0iipeiv 
rtrupa  rupiva.  —  "H  aaraQtSog  iv  dro/Spiy- 
pixri  rtrupa  vrupdv  Itpsiv,  Xeuxolou  xap- 
rbv,  ij  rdg  fiZag  &Q£0eiv  xal  rip  OSan  l-Dv 


86.  Quae  ad  fluores  ex  cataplasmate  adhi¬ 
bentur.  Allia,  portulacam,  apium,  loti  et  cedri 
ramenta,  laevigata  simul  misceto  j  ex  aqua  vero 
mulsa  dissolutis  cataplasma  efficito. —  Aut  rubi, 
rhamni  et  oleae  folia  tenuiter  trita  simul  mi¬ 
sceto,  aqua  mulsa  diluito  et  cum  polenta  ex  ca¬ 
taplasmate  admoveto.' — Aut  sambuci  et  myrti 
folia  ex  cataplasmate  adhibeto.  —  Aut  loti  ra¬ 
menta,  mori  folia  et  rhoen  cum  uva  passa.  — 
Fotus  ad  fluores  muliebres.  Loliaceam  farinam 
tostam,  posca  meraciore  decoctam  et  linteo  illi¬ 
tam  in  fotu  adhibeto.  —  Aut  lentem  coctam 
et  detracto  cortice  in  farinam  crassiorem  et  in 
grumos  redigito  et  in  aqua  decoquito  eodem- 
que  modo  ex  cataplasmate  exhibeto ;  —  aut  er¬ 
vum  ad  eundem  modum  admoveto;  —  aut 
hordei  paleas  in  salviae  aut  hyperici  decocto 
coquito  et  ex  cataplasmate  imponito.  —  Loti  et 
cupressi  ramenta  ex  uvae  passae  infuso  decocta, 
linteo  inducta,  in  fomento  adhibeto.  — Aut  oleae, 
aut  hederae,  aut  myrti  folia  decoquito  et  hordei 
palas  decocto  incoquito.  —  Aut  in  aromatum 
decocto  simul  furfures  triticeos  decoquito. 


In  sequentibus  corruptelae  sunt. 


—  776  - 


xirOponri  avplvoiat  iarippforeiv ,  —  ij  rcp  d0e- 
0Sjpan  yrlrupa  rup&v  rouro  rorfcuira,  Qeppip 
Ivehtjapivif  elpfa,  mptdtrSa-  ij  rip  rijs  ip- 
irOMou  d0s0Sjpan  '  nrlrupa  rbn  aitrbv  rp6- 
srov  iruptav  ii  xal  <sir6yymi  Oeppotei  xal 
elploicri  paXSaxom,  Sjv  aspiaiuv^i  xal  rolai 
bsrpaxtvoiai  dyyeloicrt,  hiaros  iy%iav  Sj 
iv  xhanm  iXalcp  6spp$. 

sr£'.  'YLXvspoi  p6av.  MuprlnfS  06XXa  xai 
id0v>is  xctl  xiacou  iv  hiari  d0itp£iv  xXu^£ 
1  %hsp$.  —  ”H  dxrijs  06X Xa  xal  ?%!vou 
d0i0£iv  iv  hiari  ■  amylas  axpoyXilptp  xX6- 
£ £iv .  —  ‘"H  olvdvSviv  xal  xhmpov  xal  arra- 
0 Ha  &0i0£iv  iv  p£Xixptfrtp  xal  xXtiQciv.  — 
"H  rSjXios  hiari,  i)  /3 drov  ‘  d0£ipijpart,  ij 
iXaltfs  yXapijs,  Sj  xunapkeou,  Sj  ipvrOXXou, 
Sj  faiijs,  ’v)  Xeuxotou  (5 i^vjs,  %  rylvoo,  dxpo- 
yXiiptp,  i}  rip  ilii  (2our6pou  xal  farinis  xal 
yvjVElou  iXalou,  Sj  rip  iid  pwXoh  xal  tsria- 
ros  bslou. 

5TJ i'.  ’ 'TxoSvpiljciet;  faav.  KpiSas  cre0u<r- 
plvas  is  dvipaxas  hToOupiijv,  * ij  iXd0ou 
xipas  i;iiv  iXafatrt  bp0axlrm,  ij  p6ov  rijv 
ipvhpijv  xai  dX0ira  ir£0aaplva  %i)v  iXalp 
xal  ohip  iivrXatsltp  ■  i)  Syupa  XpiDluv  xal  ’  j3d- 
Xirov  bpolus,  ij  Xarou  vr pia para,  Sj  poov,  Sj 
xwrdpisaov  i-iiv  ofocp  plXavi  adarypip  l-ypiiv 
hvroBvpidv  ij  %aX/3dv>iv  ,■  Sj  pdvvav,  ij  farl- 
vifK  oivtp  ieCaai,  ij  alybs  xipas  xal  xif xlia, 
xai  ‘*6  faos  fararai.  —  "  "Jhrepa  Supiv/rd. 


Fotus  vero,  si  dolor  urgeat,  etiam  ex  spon¬ 
giis  calidis  et  lanis  mollibus  adhibendus,  aut 
ex  vasis  testaceis,  aqua  infusa;  aut  vesicis  oleo 
calido  plenis. 

87.  Collutiones  ad  fluores  muliebres.  Myrti, 
lauri  et  htederae  folia  in  aqua  decoquito;  tepida 
colluito.  —  Aut  sambuci  et  lentisci  folia  aqua 
decoquito;  percolata  summe  tepida  colluito.  — 
Aut  oenanthen,  cyperum,  r  uvam  passam  aqua 
mulsa  decoquito  et  colluito.  —  Aut  foeni  Graeci 
aqua,  aut  rubi  decocto,  aut  oleae  viridis, -  aut 
cupressi,  aut  serpylli,  aut  mali  Punici,  aut 
radicis  violae  albae,  aut  lentisci,  summe  tepi¬ 
do;  aut  remedio,  quod  ex  butyro,  resina  et 
adipe  anserino  paratur,  aut  qubd  suilla  medulla 

88.  Suffitus  ad  fluores  muliebres.  Hordeum 
tostum  prunis  impositum  ad  suffitum  adhibeto; 
aut  cornu  cervi  cum  olivis  immaturis;  aut 
rhoen  rubrum  et  polentam  torrefactam  cum  oleo 
et  vino  ad  duplam  portionem;  aut  paleas  hor¬ 
dei  et  stercus  bubulum  eodem  modo  adhibeto; 
aut  loti  ramenta,  rhoen,  cupressum  siccam  ex 
vino  nigro  austero  in  suffitu  admoveto;  aut  gal¬ 
banum,  aut  thuris  pollinem,  aut  resinam  vino 
macerato,  aut  foenum  Graecum,  et  gallam  et 


—  777  — 

'Opimat  xpij  /366pov  xai  Qugat  tiaov  S6o  %oi-  sistitur  fluor.  —  Alia  ad  suffitum  materia.  Scro- 
yixap  'Amxag  ytydpruv ,  rijg  ii  cxoSife  bem  effodere  oportet  et  vinaceorum  duas  circiter 
ipifiakbv  ig  tov  066pov,  ohu  izttpexatrai  sii-  choenices  Atticas  torrefacere,  cinerem  in  sero¬ 
si'  xai  ipoCpixaSe^opoivif  xarsiki^ara  iuu-  bem  iniioere  et  vino  odorato  adsperso  irrigare 
Tijv  SvpitfoSu.  —  "H  [t4  XiySpisvov]  olaiixqv  et  mulier  vestibus  se  convolvens  circumsedeat 
tdybg  xiipat  xai  CpH^xi  giiv  xptbiuv  et  suffitum  adhibeat.  —  Aut  caprae  oesy- 

ipcly.piaTf —  ikattp  '  (pup^rag  Supudv.  —  "H  pam  (L  e.  sordem  ad  nates  adhaerescentem) 
is  ivbpaxag  zdkyv  xpibiuv  i)  ayupa' iixofidk-  siccam,  tusam  et  tostam  cum  hordeo  freso 
km  xai  xpiapiara  xvxaphaou ,  piOpcp  ieOuv  oleo  subactam  in  suffitu  adhibeto. —  Aut  hor- 
Sufiiav.  —  ”H  xdvetov ,  ij  c/tOpvaii,  i)  kt-  dei  farinae  pollinem  eiusve  paleas  in  prunas 
fiavarbv,  /i6pov  xept%iuv,  Supudv.  —  ‘  "H  iniectas  et  cupressi  ramenta  unguento  respersa 
&trQakrov  xai  xptbiuv  cLyypa  bjMoidq.  —  "H  suffitu  adhibeto.  —  Aut  cOniuin,  aut  myrrham, 
xuzaplaaou  pl^av  dketQa  piitvov  xspiyiaq  aut  thus  affuso  unguento  suffito.  —  Aut  bitu- 
Huptidv.  —  ”H  xakdpup,  cryoiva ,  xuzipcp,  men  et  hordei  paleas  eodem  modo.  —  Aut 
eeXivou  ■  azippt,aTt,  ‘  dvfocp  foitvov  iXatov  cupressi  radicem  oleo  rosaceo  aspersam  suffito. — 
zeptyiag  Dufuaii.  —  'Optotog  ii  xai  faTtvyv  Aut  calamo,  iunco  odorato,  cypero,  apii  se- 
uzofidXXsiv  xai  xtvd.piupt.ov  xai  apiupvav  %tiv  mini,  aniso  oleum  rosaceum  affusum  suffitu 
; Hdrou  <p6XX ottxi,  yj  poiuv,  lj  *  vjiv6iptou  giiv  adhibeto.  —  Ad  eundem  autem  modum  resi- 
zotrip  xpixcp  xai  trriipaxr  Taura  zdvra  iv  nam  subiicito,  cinnamomum,  myrrham,  cum 
aiirtp  rpt&eiv  xai  bupudv  bfioXtp  'At tix5>  rubi,  aut  rosarum,  aut  menthae  foliis,  pusillo 
Prab/itp  ixl  azoitijg  'olvapiyg,  Sj  izi  ’ (ioXl-  croco  addito  et  styrace:  haec  omnia  simul  te- 
tou  .xXatrrou  ug  ’  iptfidCpiov  ro  ii  zup  xky-  rito  et  oboli  Attici  pondere  in  cinere  sarmen- 
pdrtvov  Ima-  izittUvai  ii  v\ivj  zporepOv  At;  titio,  aut  in  stercore  bubulo  ad  instar  acetabuli 
fd)  Mfri)  f  'jizelg  "si  iipii)  brat,  dptetvov  efformato,  Suffitu  admoveto.  Sit  autem  ignis 
livj  Ovfitdv.  ex  vitis  sarmentis  succensis.  Mulierem  autem 


priusquam  odorem  sentiat,  superimpositam  esse 
oportet;  quandoquidem,  si  odor  exditatus  fue¬ 
rit,  praestat  non  suffire. 


—  778  — 


xb'.  "Pi 5ou  fyufyoS  xp6akra.  Z/iipva  xal 
PoXfitov  t-iiv  fifoin  rpt06iv,  ppfotenv  ctpi- 
gtov.  -  "H  p6ta  'hMm  iv  liSari' xai  r pl- 
\ pag  Xeia  iv  , uCpcp  /SoSlvtp,  iv  elpltp  iXi^ag 
xpoarlbsi.  —  "H  rou  Xa rou  ri  dvbog  iipijaai 
iv  OSan  xdxtna  rptfieiv  iv  foSlvtp  ptCpip  xai 
iv  elplcp  sr pog  rd  crbfia  rijg  baripyg  r poad- 
ysiv.  —  "H  xOxspov  xai  Jpiv  xai  kvyaov,  hov 
ixcccTOV ,  iv  /tupcp  poShtp  ‘  Xelov  iv  elphp,  &g 
/idXiara  xpbg  ro  arb/ia  e  ha.  —  "H  fiup- 
dvyg  06XXa  fteXatm/g  iv  oh np  Xeuxip ,  srlruog 
0Xoibv  xapapikysiv  xai  b/aolag  xoielv.  —  ’’H 
xwraphaou  xapxbv  xai  Xi/iavarbv,,  'laov  hxa- 
ripou,  rpl/isiv  i bpiou  ‘iv  poCpcp  'pohvtp  xal  iv 
eiphp  xpoanUvai.  —  *  ”Hi/  ^ypijvai  Sitp  poov. 
KjxXapclvbxv  iv  oivtp  piiXavi  itpsiv  xai  *  ig 
obbviov  (ZpiSgavTa  iriribivai.  —  "H  bocxudpoou 
tuv  0OXXav  xai  x&veiov  apia  iipsiv.  —  '£l<s- 
aCrcog  xp&tttt  xai  ftaXd%tfv  xai  xypbv  xai 
%yvog  &X si0a  /ugat,  elra  %Xiepbv  xpoari- 
Sivai  xpbg  .ri.  aiSola.  —  ”H  olvov  dxpxrov 
%uv  pxTlvy  xai  aiSltp  106$  rplfieiv,  xai  xpoa- 
ntevai.  —  ”H  xvyxov  %iiv  olvip  rplfiav  xpoa- 
rlbet.  —  "H  Xarou  xpla/iara  opoolog.  —  "H 


89.  Subdititia  medicamenta  ad  fluorem  ru- 
brum.  Myrrha  et  bolbium  cum  meUe  tritum 
optime  supponitur.  —  Aut  rosas  in  aqua  deco¬ 
ctas  et  laevigatas  cum  unguento  rosaceo  lana 
exceptas  in  subdititio  apponito,  .; —  *  •  - 
florem  aqua  decoquito,  deinde  cum 
rosaceo  terito  et  in  vellere  ad  os  u 
veto.  —  Aut  cyperum,  irim,  anisum  aequis 
portionibus  singula  cum  unguento  rosaceo  te¬ 
nuiter  trita,  penitissime  ad  os  uteri  [apponito.] 
—  Aut  myrti  nigrae  foliis  ex  vino  albo  pini 
corticem  admisceto  et  similiter  facito.  —  Aut 
cypressi  fructum  et. thus,  parem  cuiusque  por¬ 
tionem  cum  unguento  rosaceo;  simul  terito  et 
in  v.ellere;  subdito,  — :  Si  fluorem  exsiccare  opus 
sit,  calamintham  vino'  nigro  decoquito. . .’. .  ... 
Aut  hyoscyami  folia  et  cicutam,  simul  coqui¬ 
to.  — e  Similiter  porra,  malvam,  ceram  et  adi¬ 
pem  anserinum  admisceto;  deinde  tepida  ad 
pudenda  apponito.  —  Aut  vinum  merum  cum 
resina  et  mali  Punici  cortice  decocto  terito  et 
supponito.  —  Aut  cnicum  ex  vino  tritum  in 
subdititio  apponito.  —  Aut  loti  scobem  simili¬ 
ter. —  Aut  lentisci  folia,  aut  rhoem  meile  cocto 


*  j  r 


—  779 


’  pyfvov  06kKa,  ij  p6ov,  fithn  '  xartQSa  fd- 
t-ug  srptaOse-  —  ”Hv  ii/t )  tyyy, aoOaivov, 

Ij  ’  flMrov  tv  sipiip. 

q'.  "Pi 5ou  iiSarog  tyyurov  xai  vrptaieru. 
«Hv  yvvaixi  Mfap  ‘  fitip  tx  rtiv  aiMav,  Xafikv 
fartvifv  fypty  xai  pivptxye  rrtraXa  xai  Xlvou 
xxpjrov  rpfyai  tv  o’ivip  xai  pu^ai '  bpviSog  art¬ 
ari  xai  ty%tai  te  rct  alSota  xhvartypi.  — 
'AAe vpa  %vipu(ilSa  aq  xabap&rara,  [ij :  i.pi.6- 
hov ]  tv ,blptcp-rpoarl6se6ai  ‘  trpbq  rov  ar6pia- 
%ov,;r^i["'A AAo  'iyyjjro v.  'Ox6rav  iiSup  tx 
roij  aiSoiou  pty,  fivpix^e  rrtraXa  xai  *  \i[la- 
varou  xaprrbv  tv  %yvbg  artari  rpfif/aq  xai 
farlm/v  ie  t<&  aiSoia  xhiarypi  iveivai.} 

ea' .  "Hv  u7rb  (5oow  b$ar&$eoe  rb  ijrpov 
i^ytu,  Syvou  xaprrbv  rptyai  tv  pttXiri  xai 
'  xarar Xdaaeiv  rd  ijrpov  xaXUg. 

sP'.  “  "Hv  poog  aiptar div/g,  ij  Xsuxog,  9 
bxoTog  ,  #Vy  Qeiov  xai  ptav$pay6pou  rb 
Hxpyrov  dvaXaPtvra  eiptip  vrpoateivar  xai 
tjxrfy  eCiptru  xai  axiyyroq  fmfate*  —  "H 
aiSla  gypa  rpiPeiv  ii/  ohip  Xlpafivslcp  xai  i h- 


permixtum  subdito.  —  Quodsi  non  cesset,  su¬ 
sinum  aut  blitum  in  vellere. 

90.  Ad  aquae  profluvium  infusum  et  subdi- 
titia  medicamenta.  Si  mulieri  aqua  ex  puden¬ 
dis  effluat,  resinam  siccam,  myricae  folia,  lini 
semen  ex  vino  terito,  adipem  gallinaceum  ad-  ‘ 
misceto  et  in  pudenda  per  clysterem  infundito. 

Formulae  male  scriptae. 


91.  Si  ex  fluore  aquoso  circa  pubem  dolor 
est,  viticis  semen  cum  meile  terito,  pubem 
cataplasmate  probe  obducito. 

92.  Si  fluor  sanguineus,  albus,  aut  qualis- 
cumque  alius,  fuerit.  —  Formula. vitio  laborat. 


Aut  mali  Punici  cortices  siccos  ex  vino  Pra- 


—  780  - 


iiyai  xlvsiv.  —  1  'P oou  Xsvxou  xotov.  Kkthou 
Xsvxou  to  axippcx  xalvrhuog  (pkotbv  iv  oivip 
abarypfy  xapi%ih.  —  ”H  IX aQou  xipag  xa- 
raxxutrai  /xolpav,-  Ci^XOmg  ii  iOo  fiolpag 
‘  xal  xsipliag  x ivrs  rptfieiv  iv  viari  xal  ii- 
iivai  x Ivsiv. 

<;y' .  "Orav  xvtyyrai  vxd  utrrepiwv*,  xa- 
aropa  xx\  xdvu^av  iv  oivip  %aplg  '  ixdrepov 
ij  iv  raiirip  xiviru.  —  "H  daCpaXrov  otxov 
rpid[ioXov,  ij  Qdxyg  crriap  oaov  ‘iij  ia- 
xr(i\<p  Xa/ieiv.  —  'P/£>js  yXvxvalixt  oaov 
tjfiicu  x6mg  iv  olvip  eixbiei  iiidvai  xiveiv.  — 
"Orav  ii  xviyam  xal  ‘  &pt,x  (ifory,  aavia- 
pd%Xi  8<w  ofioXdv  xal  6siou  dxOpou  hov,  xal 
apfryiaXa  xixpd  xxSijpavra  t-v/x/xfoyeiv  rpla, 
ij  riaaapa,  xal  iiibvat  iv  oivtp  eudisi. —  "Hi/ 
'is  xpotts%ann  ai  varipai,  ’ xpibdg  rpitpag 
Xsiag  £-b v  Toiai  dyjjpoiai  xal  xipag  iXdlpov, 
iXaicp  'isuaag,  OxoOvfuav.  —  ' Orav  ii  oLva 
iaat ,  xal  6X!(2yrai  ’  i )  xapify  xal  “  6  aropta- 
%og,  xal  ixofiivafft,  afiCpvi^v  ij  farlvyv,  ij 
viraxov,  ij  xdxTOpa,  ij  oxbv  aiXtplou  xiaai. 


qi'.  "Orav  ij  uari py  xviyy,  xvsO/ue  ivi 
tveitrai  dXig  Uva  xal  (3dpog  i%st  xal  yv&- 
fiy  xardxXyt; ,  dvauity ,  xepiipvgig,  xvcu/ia 


H*>  -  **t <*«»•]  <P*«‘ 5  c.  l.;  —  mrb  pro  s««f- 


mnio  tritos  potui  exhibeto.  —  Ad  fluorem  al¬ 
bum  potio.  Hederae  albae  semen  et  pini  cor¬ 
ticem  ex  vino  austero  praebeto.  —  Aut  cornu 
cervi  usti  partem  unam,  farinae  vero  hbrdeaceae 
crudae  partes  duas,  cedri  baocas  quinque  ex 
aqua  terito  et  potui  exhibeto. 

93.  Ad  uteri  strangulatum.  Castorium  et 
conyzam  ex  vino  singula  per  se,  aut  simul 
mixta  bibat  t-  Aut  bituminis  trium  obolorum 
pondus,  aut  phocae  adipis  quantum  digito  capi 
potest.  —  Radicis  paeoniae  dimidiam  potionem 
ex  vino  odorato  potui  exhibeto.  —  Ubi  vero 
simul  cum  tussi  strangularit  uterus,  sandara- 
ches  oboli  pondus,  sulphuris  ignem  non  ex¬ 
perti  tantumdem  et  amygdalas  amaras  repur¬ 
gatas  tres  vel  quatuor  commisceto,  ex  vino 
odorato  exhibeto.  —  Quodsi  uterus  prociderit, 
hordeum  tenuiter  tritum  cum  paleis  et  cornu 
cervi  oleo  subactum  in  suffitu  admoveto.  — 
Cum  vero  sursum  adscenderit  et  cor  et  stoma¬ 
chus  opprimatur,  ibique  substiterit,  myrrham, 
aut  resinam,  aut  netopum,  aut  castorium,  aut 
laseris  succum  propinato. 


94.  Cum  uterus  strangulatum  intulerit,  spi¬ 
ritus  coacervatus  sursum  prorumpit,  gravitas 
detinet,  mens  est  attonita,  sermo  deficit,  totius 


xpoexralov,  b/i/iara  a/iaXSCverac.  Ty/v  xe- 
QaXvlv  oSv  gupav  1  cos  r dyicTa  xal  ramyj 
dxoSiaSietv,  uyrip  o/i(paXbv  8$  elXteiv  S1S6- 
yai  Si  xctxropiov  xal  xbvi/^av  xal  mfyavou 
liSdp,  xOfitvOv  A}6iocnxdv,  jbaCpdvou  atrip/ia, 
beiov,  tr/eOpvi/v  rpbg  St  r'ag  jKvag  rd  xd- 
xoSfia,  eiioS/id  Si  ‘ii  r&e  birtpag-  ijv  Si 
MX^rai,  'xoxXbu  rip  hSov  r$  Xeuxip,  /itXiri 
•/ligat;,  dXeiQeiv  tv\v  fiva.  ’'H  ayivcp^Tpi- 
TTij,  'iva  Sdxvv/rai.  "Otav  Si  bSuvy  ixip  xal 
mfyyrcu,  /aaXd%yg  br^av,  ij,bgC/ieXt,  !j 
(pXoiov  /lapdbpou,  xal  xpijbfiov  iv  USari  SoO- 
yat  riveiv  dpiarov  Si  ipuyydveiv  xal  Siava- 
xabi^eiv  ■  ij  iXXefibpcp  xrap/idv  troiietv  xpotr- 
bsyav  rpbg  rag.  phag.  "Hv  Si  bxb  rdg 
Qpimg  Soxiavi'  ifeirbai,  (gghihijg  dQavog 
yiy  verae,  uiro%6vSpta  axXv/pa,  xal  vrviyerat 
xal  Tot/g  bSivrag  guvepeiSet,  xal  oi>%  bvra- 
xouei  xuXeo/lirfj  •  Sei  oSv  urobufiidv  bxb  rcig 
pivag,  elptov  ‘xaraxaiav,  daQaXrov  ig  vrup 
i/i^dXX&v  xal  xaorSpiov  xal  6em  xal  vrie- 
sav  (Soiifi&vag  Si  xal  jiv/poitg  /iCpcp  hSoSev 
eiiaSecrrdrcp  %pieiv  ■  yj  atrripag  robg  baXacr- 
stoug  Toiig  pctXavag  xal  xpd/i(Syv  ‘  /ligatra  ohcp 
eb&Sei  vnvira.  ”H  a/iOpvyg  rpi&fSoXov,  xo- 
piavov  oXiyov,  py/rivt/v,  yXuxualSt/g  fi^av, 
xb/iivov  AlStocnxbv,  Taura  rptyag  iv  ohcp  Xeu- 
x$  xal  ilSart  ij  /leXtxrfrcp  Sielg,  i heiv  StSbvai 
dxpo%X!epov.  B oy/Siei  Si  xal  rb  vreuxtSavov, 
&pioToXb%ia,  xpo/ifCou  Sdxpuov,  xdvaxeg  iv 


corporis  perfrictio  et  spiratio  offensans  adest, 
oculi  hebescunt.  Caput  igitur  quam  citissime 
radito  et  fascia  (uterum)  deorsum  depellito, 
supra  umbilicum  vero  eam  obvolvito.  Castorium 
autem  et  conyzam,  rutae  decoctum,  cuminum 
Aethiopicum,  raphani  semen,  sulphur,  myrrham 
exhibeto.  Ad  nares  quidem  graveolentia,  ad 
uterum  vero  quae  boni  odoris  sunt  admoveto. 
Quodsi  sustineat,  etiam  grani  Criidii  partem 
interiorem  albam  meile  permixtam  naribus  il¬ 
linito.  Aut  scillam  tritam,  ut  mordeat.  At 
cum  dolor  et  strangulatus  detinuerit,  malvae 
radicem  aut  acetum  mulsum,  aut  foeniculi  cor¬ 
ticem  et  cretbmum  ex  aqua  bibendum  dato; 
praestat  autem  ructum  ciere,  erectam  sedere, 
aut  veratro  naribus  admoto  sternutamentum 
excitare.  Si  vero  sub  septo  transverso  collo¬ 
catus  esse  videatur,  derepente  vox  deficit,  prae¬ 
cordia  dura  sunt,  strangulatur,  dentes  inter 
sese  illidit ,  neque  vocata  audit.  Naribus  igitur 
oportet  lanam  succensam  ad  suffitum  adhibere, 
bitumine  in  ignem  immisso  et  castorio  et  sul¬ 
phure  et  pice;  inguina  vero  et  femora  inte¬ 
riore  parte  suavissimo  unguento  illinere.  Aut 

rato  mixtam  bibat.  Aut  myrrhae  tres  obolos, 
coriandri  parum,  resinam,  paeoniae  radicem, 
cuminum  Aethiopicum ;  haec  ex  vino  albo 
trita  et  aqua,  aut  aqua  mulsa  diluta  summe 
tepida  potui  exhibeto.  Iuvat  etiam  peuceda- 


—  !j82  — 


ohtp  i}  S Sciti  dxpo%Ltepov  SiS6fievov.  —  'T-  num,  aristolochia,  cepae  lacryma,  panaces  ex 
aripaq  i?  %&W!,  S.yei  «C  xpbravoq  pt^a  vino  aut  aqua  summe  tepidum  exhibitum.  Dte- 
xivopiivtf,  yj  xCpuvov  AWtoxixbv ,  ij  eihvov,  rum  in  pristinum  locum  reducit  ricini  radix 
l)  fiapdbpov  extppa  j uti  dyfaou,  i rtxepi  t)  pota,  aut  cuminum  Aethiopicum,  aut  apium, 
a/iCpva  xal  bxbq  pijxcovoq  xiv6/j,svoq.  —  ’'Hv  aut  foeniculi  et  anisi  semen,  -piper,  aut  myr- 
tj  xapSty  xvtyyrai  bxb  baripyq  xal  !  dvabXt-  rha,  aut  papaveris  succus  epotus.  —  Si  corsuf- 
farui  xal  xvtCpca  l%tl  xal  atrbf&a ,  '  Set  rbv  focatur  ab  utero  et  comprimitur  et  difficilis  ac 
xapxbv  rijq  dyvou  xal  yXuxuatStfq  iv  ofotp  crebra  spiratio  detinet,  viucis  et  paeoniae  semen 
rlmvx  1)  &(Zp6rovov  xal  x avaxeq  xal  dpc/iu-  ex  vino  bibere  oportet,  aut  abrotanum  et  pa- 
viaxbv,  !}  xxydyov, ij  bxvarixbv  /ayxdviov.  naces  et  ammoniacum,  aut  rutam  aut  somni- 
Xldhv  oSv  el  bpcotcoq  ’i%ei,  puX&v&M  rpifieiv  feri  papaveris  succum.  Si  rursus  eodem  modo 
\efov  xal  jibhn  Setiiiv  xal  xotbetv  ofov  (id-  habeat,  melanthium  laeviter  terito,  meile  snbi- 
Aavov  xal  xpbq  t?  xrsptp  xpocrMvaf  yj  gito  et  velut  glandulam  efformatam  pennae 
tytXlaTM  b/xotaq  xpoartOer  i}  rykbtpiov,  obvolutam  in  suhdititio  apponito.  Aut  phili- 
dve/u&v yq  (pdA \a  rptyaq,  iyOiq  iq  rpu%tov,  stium  ad  eundem  modum  supponito,  aut  tele- 
xal  tp&pnp)  Gfiixpvjv  gupcfifcysiv.  —  *H»  Iq  phium,  aut  anemones  folia  trita,  in  hnteum  ' 
rt\v  batpbv  a!  uarbpai  xaraarypt^coai ,  //,vi  detritum  indita  et  pauca  myrrha  admixta.  — 
4/a6tji  Si  rijq  xetpaXyq  t)  xvtt-,  iabiiTW  xou-  Si  uterus  in  lumbos  incumbat,  neque  suffocatio 
KbixoSaq  e(p6ouq  xal  ojvov  xivira  piXava  caput  attingat,  polypos  coctos  edat. et  vinum 
ebdSea  Sxpyrov  dq  xXeTarov.  "Orav  Si  xpbq  nigrum  odoratum,  meracum  quam  plurimum 
rd  ax\ dyyya  rpaxetaai  xvtyuet,  olvov  xb-  bibat.  Quando  vero  ad  viscera  versus  stran- 
Sptvov  ‘xal  xupCivov  Albioxixbv  xivbra  xal  gulavit,  vinum  cedrinum  et  cuminum  Aethio- 
Osppiip  XovbaSa  xal  ‘  xupidaOcc  rd  siidSea,  picum  bibat,  calida  lavet  et  odoratos  fotus 
admoveat. 

c;e'.  "Hi/  dvefcnOuci  at  barbpai,  fjSSiTfiaTa  95.  Si  uterus  flatu  distentus  fuerit,  aromata 
xdvra,  ‘a  iq  rb  piCpov  ifcfidXXerai,  xal  Sd-  omnia,  quae  in  unguentum  iniiciuntur,  et  lau- 
<pvy  xal  fivpclvyf  xal  iXeXlatyaxoq ,  xbSpou  rus  et  myrtus  et  salvia  et  cedri  ac  cupressi 
ts  xpltr/iara  xal  xoxaptaaov  raura  xb-j/at  ramenta,  tusa  et  laevigata  cribrato  et  in  vinum 
xal  xaraaijaai  XcTa  xal  ix’  olvov  eti oS/aov  odoratum  inspergito  et  oleum  rosaceum  affun- 
ixtxdmeiv  xal  bxi%hai  pbStvov  ?A am.  dito. 


qq'.  ''OTav  Si  pceraxii/ybbtaai  OXifiuci  at  96.  Loci  plures  incertae  lectionis  cf.  adnn, 


—  788  — 


imiptu  xptbdg  &»!  rolai  xuptfPlom  '  xai  jrp6- 
/luhov  'xai  ihdcpov  xbpag  ohtp  SeCaag,  um- 
Qj/tiai/,  "Orav  rpoaiarapoemi  xvlyaai,  tkM- 
yyiov  &vdi pxt  xai  dxo<s(i{cai  M  rag  fivag, 

'£ig  Myvug  xai  cflQuXog  ‘eialy  mi  Trfcaxv 
mi  xaarbpiov  xai  revxbSavov  xai  tr/pCpmv 
Sieig  pUipcp,  ‘  ei piov  avaSeOaaaa,  trpoffTi6btx$c v 
xlmv  Se  farivxv  bXaitp  Sibvra.  —  "Hv  rv/- 
yaci  Myv,  SiSbm  norbv  ixehtbvyg  .x-xpxliur 
kaatsiyg  toov  vpiAlboXovTptyag  bv  oh ip  Aep- 
x&,  — r  xorOtyv  1}  xudSoug  rpug  pfy$a>’  9 
xtSpivov  ig  M%w  im%bag  dtpat  rbv  kbyyov 
m  Om  &7ro<7tie<r&ij  icpbg  rag  fivugprpb.  ayr. 

!i}  IS6/)(Sopov  ug  SvsuSfarurov  bpiqtag  •  ij  (i- 
piov  xaraxabaag  btrb  rag  plmg  utroQu/nav 
ij  &ir(pdb.rov  bMyoi/  rpitpag  iv  ol ycp  \evxcp 
mute»’  tyJpwtfiou  x6y%iiv  mi  xaaropiovbx 

ohcp  Xsvxip  Sbg  grieh  mi  \ofoov.  "H  S’  cipia  Qupdpi  sipaul  tjjpsi^s  adsit,  sapderacbae  obo- 
MtfHt  'tfwSstp&xxg  bfioMv,  itfw  Sto  o/3p-  Is»,  eujpbpris  '  ignem  •  minjme  eppprti  pbplos 
hobg  &xi pw,  &ft&yS«to  n*p&  famyttypas  4w»,.  amygdalas  ama^;:,dp$taotp  pprticasej; 
mi  xwTOpiou  'o(So\'ov  nfayeiv  ££>v  ohcp  eOdSsi  caatprii  pbplunj  ;e*  yipo  odoret?  permispplp  et 

mi.  xf»m>  SfSw-  "H?  Si  ■  mfyiw- «l  forfpm  potwi  pxMbetp. 

ml  Ti jg  xxpSiyg  ipxOay  rb  x-viy/m  mi  /Pe- 
/pbxip  to  arippa,  bgog  (lep/pov  SISqu  foQeh- 
mawXfoxy  ij  xepxiSt  'Srnoiye,  ij  ohov  b/poi’  .. 


—  784  — 


ffl«  SLvoSpov  xal  gbv  fi-upikin.  ”Hv  Si  Ifiv  Si  vero  valde  strangulant  (uterus)  et  v 
xvlyam  x al  £0a vog  §,  xpbppuov  iv  olvtp  defecta  fuerit,  cepa  ex  vino  tepido  trita  ijjy* 
%ktep$  r pl0ag  ivard^eiv  if  rcig  fimi  xal  res  instillata  eam  excitato.  —  Quodsi  ad  hepw 
dveyelpeiv.  —  "Hv  Se  &%pig  ijxarog  aviam  usque  adscenderit,  strangulatur,  vox  deficit 
xal  xvlyt)rai,  SL0avog  ylyverai  xal  obSiv  nihilque  videt,  dentes  inter  se  illidit,  dura  red 
bpgi  xal  robi  bSbvrag  guvepelSei  xal  cxkyfi  ditur,  nihil  sentit,  crebro  spirat,  neque  audit 
ylyverai  xal  5 bSiv  0poviei  xal  avaxvel  sru-  Hanc  manibus  sub  praecordiis  apprehensam  ere- 
xiva  'xal  ob%  bxaxoOer  rabryv  bxb  ree  bxo-  bro  concutito  et  dentibus  paxillo  diductis  vinum 
%6vSpia  \a($uv  rijiTi  %eprl  ’ aeletv  Bapiv&xig  fiaeraoum,  tepidum,  nisi  quid  impediat,  infun- 

xal  robi  bttvroi  Siayay&v  xamrdkip,  ohov  dito  et  plerumque  confestim'  allevatur. _ Si 

axpifTOv  yhepbv  iyyletv,  tjv  p(j  n  xukCy,  vero  ad  inguina  incumbat  et  adhaerescat,  ca- 
xal  abrlxa  patiet  6>g  ra  xokkd.  —  'Ecev  prini  stercoris  globulos  et  leporis  pilos,  vituli 
iyxiuvrai  ii  robi  (Soufiuvag  xal  ipelSaai,  marini0  adipe  isubactos  ad  :  suffitum  admoveto 
alybi  rxupdSoug  xal  Xayaou  rplyag,  ikatcp  Aut.  hederae  fructum,  aut 'folia- sicca  aut  cor- 
Q&xvii  SeCrag,  broOupla ■  ij  rou  xiffooo  rbv  ticem  et  quercus  folia  ammixta  resina  oleo 
xapxbv  !)  ra  0bkka  aSa,  i)  rbv  0koidv,  xal  subigito  et  suffitu  adhibeto.  —  Aut  coaguii 
Spubg  06kka  xal  firlvv/v  ptifrg,  ikatcp  SeOeiv  vitlili  marini  pellem  laeviter  tusam,  spongiam 
xal  bxoQvpiav. —  ”H  0dx^g  rljg  xirfig  rb  et  muscum  laevigata,  vituli  marini  adipe  per- 
SZp/ia  x60ag  kelov  xal  rx&yyolr  xal  (Spua  mixta  ad  suffitum  admoveto.  —  Stercoris  ca- 
kela  -phfyeiv  rlp  ikalcp  rijg  0dxvjg  xal  bxo -  prini  globulos,  Vituli  marini  pulmofiem  et  Cedri 
Bupiav.  —  Alybg  ’  rxupaBoug  xal  06xijg  ramenta  suffito;  —  et  stercus  bubulum,  aut  cdr- 
xvebpova  xal  xiSpou  xplrpara‘bxoBuptdv  —  Uuum  bubulorum  scobem,  aut  bitumen.  —  Aut 
xal  fiokirov  vj  xepdrav  $-6apara  (bobg  xal  spinae  Aegyptiae  fructum,  aut  cedri  ramenta 
&r0akrov.  "H  dx&vO-gg  Alyuxrfig  xap-  et  myrti' folia  sicca  molli  unguento  subacta  in 
xbv  xal  xiSpou  xplrpara  xal  puprlv>ig  06kka  suffitu  adhibeto;  aromata  vero  multa  ifi  un- 
tpVfpci,  peupa  fiakSaxip  SeCrag  bxoBupiav-  &p&-  guentum  iniicito.  —  Aut  uvarum  retrimenta 
para  Se  <ru%va  ii’  rb  pOpov  ipfiaXkeiv.  —  laeviter  tusa,  cedriam  et  resinam  pineam  simul 
”H  ylydpra  x60ag  kela  xal  xeSptav  xal  fi-  mixta,  passo  cocto  diluta  ad  suffitum  admo- 
rlvvjv  xirvtvyv  bpou  fiigag,  ykeOxei  e0Bcp  veto.  —  Fotus,  ut  uteri  recedant . 


—  785  — 


Siieag,  brobupiav.  —  Tlupifoisg  '  &>g  art¬ 
am.  B oMtou  '  xexopifihou  xal  bgeog  ij/titru 
xul  bpofitou,  SaMs&ifg  $  uSarog  bfiotccq  ru¬ 
ptu  tag  jitvag'  rupidv  Si  fiX^%p&g-  x ai  0d- 
xiov  nstv,  drepoktv  Si  xal  po0ieiv  SiSovai 
Sfyrov  ‘xal  In  rbv  oTvov  r%  S1  Ocrepaty 
‘xbxxog  Sera  xardrorog-  —  xal  obpynxbv 
Si  SusratytSa  xal  ipe/itv$oug,  S6o  rpt0ag  tsra- 
(plSog  rijg  dptiTTtig,  in%tag  %6sa,  I0e , 
greira  dro%6ag  rpbg  r%v  alSpfyv  6etvai  xal 
rjf  {tmpctfg  rtveiv  xal  rb  Xoirbv  iXsXta0a- 
xov  xal  Xtvou.  arippia  xal  ctX0irov  SiSovai 
Slg  rijg-  vifiipyg  iv  olvtp  xexpy/iivcp ,  xorbXag 
riraapag.  —  ’EA atou  v/puxorOhov ,  axrijg 
<p6XXa ,  %e?pa  ‘  rMyv,  raura  'bipeiVxal  r u- 
piijv  dipficp,  i)  borpdxouri  Oeppiofci ,  iri  St0pou 
xa6t^eo6ai,  api0ixaX6rreiv  Si  sipoari.  —  "H 
rijg  axrijg  ra  06XXa  ijiiv  fiuprtvy  eipeiv  xal 
‘fi  ola  ri  ian  uroQipeiv,  bi-og;iXaiov,  fii\i, 
iSap,  xepdaag  xal  [dvapUgag]  ava^irag  <r06- 
Spa,ig  xOctiv  byxiar  i)  rijg  mrCv/g  rbv 
0Xoibv  xal  rijg  $oi%g',rd  06 AAa  ipofSdXXtiv 
ig  SiSap,  atpiipeiv  Si  lr%uplbg  xal  ipi(3d\\eiv 
'  S’ ig  rb  '6Sap  xal  xpiS&v  ct%upa,  iipetv, 

IXaiov  im%iavra ■  i)  Ak rou  rptapiara  xal 
xuraptroou ,  8Sa'p  im%iag  xal  sXaiov,  lipe 
eS  piaXa  xal  rupta  %uv  dp&fiad  •  poCpov  ‘  Si 
ty%kiv  xal  xtfxtSa  ipi/Sdb.\siv  xal  pdpovou 
tpXoibv  xal  rupiva  aX0ira  i-uv  iiSan. 

/?£',  “Hv  Si  rpota%o>ai  Si-a,  ra  '  Si  veupa  97.  Quodsi  foras  uterus  promineat,  nervi  au- 


—  788  — 


rd  xaXsbfieva  b<r%sa  '  %aXarai,  pcCpra,  Xa- 
toO  x pia  [tara,  (Sdrbv  xal  iXafyg  06XXa  Zpca 
e0'eiv  xal  truptav  dxpd%Xiipcp-  Ij  ohcp  ptsrd 
roOruv  xal  t&v  xaxaSiav,  bpcolag-  xepi%pieiv 
Si  'fyiZv  A eux$  rd  ?£or  "brav  Si  06xavrai 
xal  rreXiSval  iaai,  bSan  Qeppcip . 

sy’.  MaXbaxrtfpia  baripyg.  "Olog  ariap, 
ijitbv  A ixiSog,  pciXi,  ‘SXaiov  foStvov,  robroiai 
dvaQupijaag  dXy/ra,  7rapa%haheiv  rupi  paaX- 
baxtp  •  rd  S*  droara^b/asvov  ig  eiptov  dvapca- 
Xdaaeiv  xal  xpoaribivat  ■  Sj  ariap  ‘  hfSb  rb 
ipuSpov,  %yvbi;  &Xei0a,  piSivov  iXaidv,  %uv- 
riljtgag  xal  ig  eipiov  ‘  dva0uptjaag ,  xpoabel- 
var  vj  X^i  aXei0a,  ij  pi^Xeiov  ariap, 
xvfpbv  Xeuxbv,  viraxov,  poSivo v  IXaiov,  dg 
dpiara  Taura  ’  avapilg  noiieiv,  xal  pdxea 
iyxararlXXeiv  Xe-rrd  •  xal  aurixa  X ouaafiiv>j 
xpoaribiaSa  ‘  %Xtapa  rrpbg  rb  arbfia-ij  iXd- 
0Ou  ftusXbv  xal  trriap  rijgai  iv  foSlvtp  iXalip, 
dva0op6^aaa  S'  eiptov  ptaXbaxbv  rrpoarM- 
trflco.  —  MaXQaxa  ; rpbabera,  &  OSap  dyet  xal 
pcOi-ag  xal  Sippiara  xal  ol>x  eXxof.  Hpcupuuv 
ug  dplartfv  xal  dXbg  x^^Spov  xal  rciaaav  ifSuv- 
rvjv,  rpljieiv  Xeia  xal  '  rrpoan&Cvai.  —  "Ets- 
pov  arpoaOerov-.  'TLxXitpag  xbxxoug  rpttjxovra , 
rd  'foStxbv,  8  xaXiouat  ol  TUpaai  xitrept. 


tem,  qui  baxea  vocantur,  laxentur,  myrti  bac- 
cas,  loti  ramenta,  rubi  et  oleae  folia  simul 
coquito  et  summe  tepido  foveto.  Aut  vino 
cum  his  et  graveolentibus  eodem  modo.  Partes 
vero  foras  prolapsas  ovi  candido  linito.  Cum 
autem  (uterus)  perfrixerit  et  lividus  fuerit,  aqua 
calida . 

98.  Quae  uterum  emolliunt.  Ovillo  adipe, 
ovi  luteo,  mellej  oleo  rosaceo  farinam  subaotam 
leni  igne  calefacito,:  quod  destillat  molli  lana 
excipito  et  in  subdititio  apponito;  —  aut  adi¬ 
pem  aromatis  conditum  rubrum,  anserinum 
adipem,  oleum  rosaceum,  liquata  et  cum  lana 
subacta  supponito;  —  aut  anserinum  adipem 
aut  ovillum,  ceram  albam,  netopum,  oleum 
rosaceum,  quam  optime  simul  permixta  et  tenu¬ 
ibus  concerptis  panniculis  excepta,  confestim 
ubi  lota  fuerit,  tepida  ad  os  uteri  apponat. 
Aut  cervi  medullam  et  adipem  oleo  rosaceo 
liquatum,  molli  lana  exceptum  supponat.  — 
Subdititia  mollia,  quae  aquam,  mucum,  et 
pelliculas  educunt,  neque  ulcerant.  Myrrham 
quam  optimam,  salis  micam  et  picem  aromatis 
conditam  laeviter  terito  et  apponito.  —  Subdi- 
titium  aliud.  De  corruptis  vide  adn. 


—  787  — 


m |  iy  rolrrcp  hi  arpoyyOkov,  o  xakeousi 
puprliavov ,  %iiv  ydkaxri  yuvaixelcc  o/ioO 
rpipeiy  xal  piikiri  '  Sieivai  •  iretra  elptov 
•  pakbaxdv  xal  xabapbv  dva0up<jaag ,  repi 
i rtepov  xepiekltgaq  irpoabeivai  xal  r)v  ijpipijv 
iav-  Ijv  Si  hr%vp6rsp6v-lio6fy  xoiynai,  sr piOp- 
yav  bklyyv  tapaplsyav  <Scw  rpny\pf>pm  xal 
eipiov  paMaxbv  xa6ap6y.  —  ’  ” Ayei  {%  Ci&re- 
piav  xal  r&  'arSpa  piaMdccrei.  Ndpxunroq , 
xOfuyov,  apOpvag  kiSSayarbg,  &if/iv6foy,  xucfe- 
pog  xab'  iuura.  ‘  xal  %tiv  jSoStvcp  Ij  keuxcp  A 1- 
ymrlcp  ■  irpoabiabn  Se  kouaapivif.  —  '!%&pa 
S0aipiov  Suv&pevov  ayeiv.  ‘LpOpvav,  akag, 
xSpivov,  %okijv  r&upeltjv ,  piki  i  tv  elplcp'  yrpos- 
tiSivar  xal  xuplvou  06kka  *  ifSek0it7pivag 
iy  ohu'  %  brby  < Tik0loo  aOxtp  playeiv  xal 
/idkavov  crorfaavra  yrpotsbetvar  rd  S' abrd 
'W  xal  n >Xijq  pl^a  %bv  ftfktri  xal  fieri- 
reira  yjkiy  coSlvcp  ■  —  ivepyet  Si  xal  ’  axo - 
pSSou  pt&ku^a,  vlrpou  ipuSpov,  tfixou  xlovoq 
hov+  pibyeii/  Si  xal  xqxlSa,  pfltyif»  xal  $a~ 
kavov  TOiieiv  xal  IpGdxreiv  ig  ti  t&v  uypSy 
xal  TpoarMvai,  xaxeira  koveaphy  ikd0ou 
VTtap  iv, elplcp, iyita.  Acpar&Sea  »&vra 


Ex  utero  educit,  osque  etuollit.  Narcissus, 
cuminum,  myrrha,  thus,  absinthirim,  cypertts, 
ipsa  per  se,  aut  cum  oleo  rosaceo,  aut  albo 
Aegyptio;  —  lotae  autem  supponatur.  —  Me¬ 
dicamentum,  quod  cruentam  saniem  educere 
valet.  Myrrham,  salem,  cuminum,  fel  tauri, 
nier  in  vellere  supponito.  Et'  cumini  folia  si¬ 
militer  ex  vino.  Aut  laseris  succum  cum  ficu 
misceto  et  glandem  formatam  subdito.  Idem 
facit  mori  radix  cum  meile,  posteaque  rosaceo 
linito.  Efficax  est  etiam  allii  caput,  nitrum 
rubrum  et  fici  pingue  aequali  portione,  admisce 
vero  etiam  gallam  parvam  et  glandem  conficito 
efcliquore  aliquo  intinctam  supponito:  deinde 
lota  adipem  cervinum  in  lana  subditum  teneat. 
—  Hoc  cruenta  omnia  magis  quam  priora  edu¬ 
cit  et  emollit.-  Piper,  elaterium,  et  ammixto 


pidk kov  r&v  irp6<sdev  dyeiv  SOvarat  xal  /iak- 
torreri/.  TUrepi,  ikarijpiov,  t-u/ifilayeiv  Si 
xal  yuvaixbg  ydka  xal  rplfieiv  giiv  rofcSe 
xal  /tik i  xal  akei0a  keuxbv ,  ij  ikd0ou 
'  criap.  T pyxfivei  ptev,  <s06Spa  Se  dyei  mv- 
retia.  X6xou  rb  iriap ,  ikarypiou  Suo  x6nap, 
vlrpov  ipubpbv,  ixsov  rb  ikartfpiov,  pciki’6ki- 
yov  iv  paxei  i)  iv  elpUp  ■  (Sdkavov  xoiteiv.  — 
‘"Erepou.  Ntruirov,  %otyv  ra6pout  virpov t 
xuxkdfiivov,  xtjxiSa,  rpi/Seiv  i-i/v  fiiktrt,  pe- 
rixeira  '  kouaapiivy/  .....  criap  i%ira-  tj 
yMf%ava  xal  %oA ijv  ‘raOpov,  cfiOpvav,  u,iki 
xpoerMvai,  xal  koucafxiv^  ikatov  f  pbSivov 
i)  %okijv  raCtpou  rpmrijv  xepiirkdaaeiv  trrsptp 
xal  ig  cLkei0a.  i/i(id0ag  AlyOmov  'vposti- 
bivai.  "H  xvxkdpuvov  'bcov  dcrpdyakov  l-iiv 
XakxoC  Mei ,  Ij  dveped vtji  xe0akv/v  rpitpaf 
%bv  dk^rcp,  xrepip  xepvrkdacetv ,  *.ig.keu- 
xbv  eipiov  ife^dvrrecSai.  —  *  ”A yet  rdvra. 
XixCyp  ivrepidvyie  rijg  paxpijs  Ojekbtv  rb 
cxipfia  %bv  yakaxn,  xal  cpOpvav  guv  ait- 
Toin  dxpyrov,  '  fiiki  xosbv,  ikaiov  Aly6- 
ttwv  elpicp  fiakbaxSi  *  dva0op6^ai.  *H  rijv 
ivrepi&vyv  rfc  ffixCn/s  i-ypahetv  xal  poiki 
•  trapaxfa‘  xal  rplfieiv  xal  (Sdkavov  notieiv- 
iry/v  Si  k oOtsyrai,  criap  crpoarMaba.  "H 


lacte  muliebri  eum  his  mei,  oleum  album  aut 
adipem  cervinum  terito.  —  Hoc  exasperat,  sed 
quodvis  genus  humorum  potenter  educit.  Pid 
pingue,  elaterii  quantum  ad  duas  potiones  satis 
sit,  nitrum  rubrum  elaterii  quantitate,  mellis 
parum,  linteo  aut  vellere  excipe  et  glandem 
conficito.  —  Aliud.  Netopum,  fel  tauri,  nitrum 
cyclaminum,  gallam  cum  meile  terito..,.,...’ 
Aut  pulegium  et  fel  tauri,  m.yrrham,  mei  ap¬ 
ponito  et  post  balneum  oleum  rosaceum.  Aut 
fel  tauri  tritum  circum  pennam  obducito  et 
oleo  Aegyptio  imbutum  supponito.  Aut  cycla¬ 
minum  tali'  quantitate  cum  aeris  flore.  Aut 
anemones  caput  cum  farina  tritum,  circa  pen¬ 
nam  obductum, .  Omnia  educit 

hocce.  Cucumeris  agrestis  oblongi  interiorem 
partem  detracto  semine  ex  lacte  tritam,  una 
cum  his  myrrham  sinceram,  mellis  aliquantu¬ 
lum,  et  oleum  Aegyptium  misceto,  molli  lana 
excipito.  Aut  interiorem  cucumeris  agrestis 
partem  siccato  et  affuso  meile  terito,  glandem¬ 
que  conficito;  cum  autem  laverit,  adipem  sub¬ 
dat.  Aut  elaterii  potiones  tres  ex  adipe.  — 
Emollientia.  Ovi  luteum,  farinam,  mei,  ceram 
albam,  haec  simul  calefacito  et  quod  destillat 
vellere  exceptum  subdito. 


—  789  — 


ikxrttplov  rpeig  zrotnag  1  iv  rrian.  MaA&r- 
xrijpix-  'OM-  rd  sr uppdv,  iJAj/roiq  filLi,  xy- 
phv  Xeuxdv,  Taura  oftov  %haheiv  xal  rd 
iroerdfyv  elpltp  dvasxoyylaag  xpdddeg-  % 
yyvdg  &L siCpa,  xypdv  As uxdv,  ptfrlvt^v,  'fiO- 
pov  ftSivov  ’ij  pcue \ov  iLdCpou  rtjxeiv,  % 
ertap  b'iog,.ij  alydg,  $ou  rd  Levxdv,  poSivo v 
fiOpov  i)  (iaXavov  xoiieiv,  !)  elplcp  dvakapo- 
(ddveiv. 

g6'.  ’  Uuptat ,  St’  dv  ueripat  xadalpovrai, 
!jv  <tkA tfpal  iatrt.  OTvov  %py\  &g  {jStrrov  foov 
ktp  ‘xe patrat,  &g  r pia  ’vipU%oa  ’A rrtxa  xal 
fiapaSpov  pl%av  xal  rou  .xapxou  rsrapry- 
fidptov  xal  poSlvou  dk ekparog  {jpuxoruktov  ig 
iytvov  Iguvepatrai,  ol  rd  ixlbepta  diri) v  i%et 
xal  ixtyiat  rdv  otvov  xal  it 'terna  xdkaptov 
ruptytrai  xal  pcerixetra  rijv  axlkkvjv  xpotr- 
rffletrSat.  —  "Hv  dSuvat  xaratyl^atrt  i%axt- 
vatoi  xal  dt\/uylat  iatrt ,  p6Sav  Cp6 AAa ,  xiv- 
vdptu/iov,  tr/xCpvav  xa6api)i/,  viraxov,  ‘  bxdv 
/i^xavog,  roOrav  (pS&fcxoug  xotl/trag  o«rov 
Spa%fitaloug ,  ixtSeg  ixl  ’  rpOQog  dfiCpopiug 
xal  Ijv  Siatpavig  %,  %pio  uxoSv/itij/carf  i) 
trrOpaxog  otrov  iptfidkkoutri  ig  robkatov ,  S>g 
ixl  rijg  Xporipyg  %pij<r6at-  'dxavra  bxdtra  ig 
rd  /xOpa  ipt,[3d\\erai ,  xdjpat  xal  xaratrij- 
cai  ■  ixtfidkketv  '  Si  ig  rdv  (Zdkirov  xal  <rr6- 
paxa  xal  xspiypkiv  verdxcp,  piSivov  ikatov 
hg  dpttrrov  xal  AlySxrtov  A euxdv,  Quptia  rouro 


'  Locus  integer  non  est. 


99.  Fotus,  ex  quibus  uterus  purgatur,  si 
durus  fuerit.  Vinum  quam  suavissimum  ad  tres' 
seraicongios  Atticos  pari  aqua  temperare  opor¬ 
tet,  et  foeniculi  radicem  et  seminis  quadran¬ 
tem,  rosacei  olei  heminam  dimidiam  in  ollam 
coniicere,  cuius  operculum  foramen  habeat  et 
vinum  affundere  et  calamo  imposito  fovere;  — 
posteaque  scillam  in  subdititio  apponere. 

De  loco  corrupto  ef.  adnn. 


-  790  — 


f, oerct  rag  xaSapaiag.  —  ”H  Sdlpvyg  xal  /tvp- 
slvyg  (pdAAa  xStpat  xal  xvrapfcaov  xapvrdv 
ipydcacOai  Mywcrlep  kevx$  piCptp  xal  ve- 
T&Tip  xal  ini  /3 o\irtp  Supila.  —  ’A pijyei  Si 
xal  [idvva,  xvxaptaaou  rplafcUTa,  xal  xv- 
vripou  ^a  xorefoa,  ffyjaai  Si-  xal  cyolvov 
t6v  {fS6oa/j,ov  xal  xdpSapoov  xal  Ipiv  pefoyeiv, 
xepiyiai  '  Si  piSivov  i-kaiov  xal  virarov  xal 
%pio  iv  'xpl/avoiat  Tvplvoun.  —  "H  frfrbnf» 
St 1  vEOTtjxTOU  xepa/itSog  6upita>  iTi(SaX&v 
xaaripiov  ij  rt  rav  apupidruv  ■  rij v  Se  xelpa- 
kijv  riyyeiv  lS.a!cp  foStvtp,  ig  Si  tSi  Sire 
iyyieiv  pevpalvov ,  1)  ‘f&<jS.ivov.  —  "H  A euxoiig 
6ps/3iv6ovg  xal  atrraCplSag  exjjijaag  SiSou  sr/- 
veiv  xal  iv  USari  SeppiCo  xaSe^ia 6a.  m-e  ”H 
'  iXalag  A euxdg,  vrplv  3.V  'eXaiov  ivelvat,  xa- 
raxvija-ai  xal  a&ijvai  xal  ig  olvov  ‘rpl/Sav 
eb&Sea  i/xfidQiov  'KttixSv  SiSivau  —  ”H 
xuvOaplSav  rdg  yaeripag,  ij  dStavTO v  xal 
yfrpov  ipuOpdv  AlyOmov  ‘  xal  /ti^av  vapSt/- 
xog  xal  aeXlvou  ’  avrip/xa  A  eia  SiSivai  ■  ijv  Se 
eTiXafiy  arpayyoupltf  iv  ilSan  lyxaSi^iaSa 
xal  ‘  olvov  ykjxi/v  srivira.  — ■  'OSOvqg  vtrre- 
piav.  Olvov  &g  i/SiaTov  laov  h(p  xepaaag,  &g 
rpla  itftlypa  ’ hrrtxd ,  piapdSpov  ^Zyg  xal 


Aut  lauri,  myrti  folia  et  cupressi  fructum 
tundito,  cum  unguento  Aegyptio  albo  et  ne- 
topo  permisceto,  in  stercore  bubulo  ad  suffi, 
tum  adhibeto. 

De  hoc  loco  vide  adnn. 


Aut  'resinam  ex  recens  compacto  fictili  suf¬ 
fito,  castorio,  aut  aliquo  ex  aromatis  iniecto. 
Caput  autem  oleo  rosaceo  perfundito  et  in  aures 

oleum  myrtihum  aut  melinum  infundito. _ Aut 

cicer  album  et  uvas;. passas  decoctas  potui. ex¬ 
hibeto  et  in  aqua  calida  desideat  —  Aut  olivas 
albas,  priusquam  oleum  insit,  concidito  et  sic¬ 
cato,,  ex  vino  odorato  terito  et  acetabulum 
Atticum  exhibeto.  - —  Aut.  cantharidum  ventres, 
aut  adiantum  et  nitrum  rubrum  Aegyptium, 
ferulae  radicem  et  apii,  semen  laeviter  contusa 
exhibeto; :  si.  Vero,  stranguria  invadat,,  in  aqua 
desideat  et  vinum- dulce  bibat.  — Ad.  uteri  do¬ 
lorem.  Vinum  quam  suavissimum  aequali  aqua 
temperato  ad  tres  semicongios  Atticos ,  — radi¬ 
cum,  foeniculi  et  seminis  trientem  et  olei  rosacei 
heminam  dimidiam  in  ollam  magnam  novam 


791  — 


nv  xapsroS  rpiTypi6pioii  xai  poMvou  ikalou 
jfpmrbXm  IftfidXXeiv  Ig  i%7vov  Xaivov  xal 
rfo  olvov  Ixiyjavra  '  vruptijv  xai  ti)k  axiXXyv 
tposTlkabai,  fer’  av  Qy  rit  cr6fia  fiaXSa- 
xdv  eivai  'xai  (papxiSuSeg  xai  siipO'  xai  Ijv 
IXxco&jj  xal  *  Si’  '6Xou  QXvxrtSsg  Ha  a,  SLpiavov 
ttrlarop  %yvslou  dXetyan  %{iv  Xi(3ayat$  <6e- 
paztOeiv.  —  *  'T crepiat/  bSOvyp.  TleuxiSavov, 
&pitroXo%tav,  Tdvaxsg,  pu^ai  h  yXuxSi  oh<p 
xal  %Xi<ivavra  vrltrai  xal  /itjxuvop  Xeuxvjg  fo- 
0£et v  xai  xvlSyp  axipna. —  'Uvpiy  Sv/uyrij, 
Ijv  bSOvy  l%y.  I.iSia  fioiyp  yXvxslyp,  Xarou 
vrplafaara ,  iXatyg  (p6XXa  £-ypd  xsxopcfiiva , 
raura  iXatcp  '  bpydaaaSap  %pi)  xai  brl  (}6Xi- 
tov  reTupapbev  ixipphreiv  ■  i)  yaX/idvyv , 
afiipvav ,  Xifiavorby ,  IXaiov  TrepiyJ-ap  Xtuxbv 
AlyixTM  iri  olvapiSav.  —  'Ertpy  vrupty  i ) 
Sthi&trfpdXrou  crepmrSpy.  ’  'AcQdXrov  Z a- 
xuvSlyp,  Xayaou  rpl%apy  vrijyavov,  xopiov 
Igyphv  rpfipap,  06o'/Sap  vrXaad/iSvop  Oupuccv.  — 
"H  'vrfoay,  <r avSapdyy,  x60ap  Xtfa,  fil^ai 
rphpiara  xyvrapUsaou  'xai  xypov  xal  pttipov 
Inyjag ,  Q6otSag  irmhiv  xal  fer 1  vrvpl  $upti- 
dv.  —  ’""H  alyog  xipag  xararpkap  iXatsp 


coniecta,  et  vino  affuso  ad  fotum  adhibeto  et 
scillam  in  subdititio  apponito,  donec  os  molle 
et  rugosum  et  amplum  esse  fateatur.  Quodsi 
exulceretur  et  pustulae  innascantur  toti  corpori, 
praestat  ex  adipe  anserino  cum  thure  curatio¬ 
nem  adhibere.  —  Ad  uteri  dolorem.  Peuceda¬ 
num,  aristolochiam,  panaces  misceto  et  ex  vino 
dulci  tepida  exhibeto  et  sorbitione  papaver  al¬ 
bum  et  urticae  semen  accipiat.  —  Suffitus,  si 
dolor  detineat.  Mali  Punici  dulcis  corticem , 
loti  ramenta ,  oleae  folia  sicca  contusa  oleo  sub¬ 
igere  oportet  et  in  stercus  bubulum  ignitum 
inficere;  —  aut  galbanum,  myrrham,  thus  cir¬ 
cumfuso  oleo  albo  Aegyptio  in  vitis  sarmenta.  — 
Alius  ex  bitumine  suffitus  vehementior.  Bitu¬ 
men  Zacynthium,  leporis  pilos,  rutam,  corian¬ 
drum  siccum,  omnia  trita  et  in  pastillos  for¬ 
mata  suffitu  admoveto.  —  Aut  pici,  sandara- 
chae  laeviter  tusae  admisceto  cupressi  ramenta 
et  cera  et  unguento  affuso  pastillos  conficito  et 

in  ignem  conieotos .  ad  suffitum  adhibeto. _ 

Aut  cornu  caprini  scobem  cum  oleo  misce  et 
igne  suffito.  —  Aut  in  effossam  scrobem  tor¬ 
refactorum  vinaceorum  cinere  iniecto  et  vino 


—  792  — 


dvaxuxdv  Xal  krl  xupl  Bu/iidv.  —  "H  bpu^aq 
/ 366pov ,  ylyapra  (ppdyetv  xal  r^i/  oxoiikiv 
kpcfidMciii  kq  rov  ji66pov,  xal  ohcp  eidisi 
vorlauq  r  'a  ylyapra ,  a-spixaOe^ofikvtiv  xupi- 
yaur  hrarav  ik  rtiv  yiyaprav  iOo  pcolpai 
xal  atirai  ik  auai  '  &q  rd  fidXisra. 

p‘.  "Hi/  ik  {]  uariptf  dXyky  &%pi  xConoq, 
Tpdaou  xapvrov  %i/v  Hiari  rpiqrrov,  ?  y.uxXa- 
filvoo  /Hfyv  kv  ohcp  Xeuxtjs  virfoxeiv  vijoriv 
xal  Sepfiip  XoukaB a  xal  dxb  Heppcou  xtvkra 
vijffnq  xal  yXidapoara  xpoanBkvai  ■  i)  '  axo- 
poiou  pcdXv^av  xal  vlrpov  &tt6v  xal  x6pt,ivov 
Xeta  qroiljcag ,  fikfan  ieCav  qrpoorlBsi  xal 
'  Beppcip  XoukaBco  xal  diro  Oep/iou  Trivkra. 

pa’.  ‘Tot epkav  rda^q  vo6 aou  6spaT£unx6v. 
Alvou  rd  s%iarbv  abrij  rij  xaXdpcy  Soov  ipd%- 
fayv  x6ipaq  Xsx-rd  xarafipigat  iv  ohcp  Xeu- 
xlp  cbq  ififorcp  rfjv  vCxra,  kxsira  dz-yBfoaq, 
‘  %faalv£iv ,  sUpiov  i>q  pcaXQax&rarov  kpcfid- 
x-rsiv  xal  rd  fikv  irpoanBkvai.,  rb  ik  d(pai-, 
pkeiv.  B  ot/Bot  ik  xal  xpixov , 1  apcOpvav,  xapva 
II ovnxd,  dXsupov  xaSapov,  kv  Xyvdq  arkan 
xal  fiOpcp  Iptvcp  qrpoariBivai. 

pl 3'.  "Hi/  zspiuiuvfy  ?%#  ix  xpoaikrav  xa- 
Baipofihyv,  afiOpn/q  kpc(ldQiov ,  Xi/iavcorbv 
hov,  'pcsXavBiov,  xCvrspov,  akirsXi ,  dvjctov , 


odorato  madefacto ,  circumassidenti  mulieri  suf- 
fitum  excitato.  Sint  autem  vinaceorum  part« 
duae,  illaeque  quam  maxime  siccae. 


100.  Si  uterus  ad  vesicam  usque  doleat,  porri 
semen  ex  aqua  tritum,  aut  cyclamini  radicem 
ex  vino  albo  ieiunae  propinare  oportet  et  ca¬ 
lida  lavet  et  a  balneo  ieiuna  bibat  et  tepefacto- 
ria  adhibeto.  Aut  allii  caput  unicum,  nitrum 
torrefactum,  cuminum  laevigata,  meile  subacta 
in  subdititio  apponito ;  calida  lavet  et  a  balneo 

101.  Hoc  omnem  uteri  morbum  curat.  Li¬ 
num  scissum  cum  ipso  culmo  ad  pugillum  unum 
tenuiter  tusum  vino  albo  quam  suavissimo  per 
noctem  macerato,  dein  percolato  et  tepefacto 
lanam  mollissimam  imbuito  et  aliud  subdito, 
aliud  detrahe.  Confert  etiam  crocum  ac  myr- 
rham  et  nuces  Ponticas ,  farinam  puram  ex  an¬ 
serino  adipe  et  unguento  irino  in  subdititio 
apponere. 

102.  Si  vehemens  dolor  per  subdititia  pur¬ 
gatam  detineat,  myrrhae  acetabulum,  thuris 
tantumdem,  melanthium,  cyperum,  seseli,  ani- 


txMvov  cripta ,  verarrov,  pili,  farhtjv, 
yyvbg  nriap,  S^og,  leuxov  pOpov  AJyurrrtov, 
fooir  exdnrou  rpl(2eiv  iv  oivtp  Xeuxtp  y  Minii, 
iOo  xoriMpni,  x.al  xl ii^eiv  %Mepij>.  —  KM- 
npbg  Ijv  l>S6vy  'ixv  perd  xdbapaiv.  YiOrrepov, 
xdlapov,  a%o1vov  '  xal  ’lpiv  in  oivtp  pilavi 
itpav  %pio.  —  *"E repop  xlonpbp,  >jv  xepia- 
Suvini  xal  nrpayyovpfy  E%jf.  Xlpditou  %uKdv, 
dxrijp  xaprrbv,  irine It,  dvv/nov,  hfiavarbv, 
npbpvav,  l  ohov,  xOXanov  xal  pi^ov  xal  xlC- 
i nu.  —  "H  tppipv w  bi;6(ia0ov,  Ifiavarou 
inov,  pelay&lov  xal  xurripou  inov,  irine  h, 
‘  dvynov , .  neMvou  nrrippa,  virusrov,  pili, 
farivyv,  xyvbi;  nriap,  b£jog,  leuxbv  pOpov 
MyCrrnov,  rbCrav  inov  ixdnrou  Sieivai.  oivtp 
leux(o  ylvxii  xal  xlC^eiv.  —  "H  hvo^dnnop 
Map,  d0e0ijnag  %iiv  npCpvip,  M(3 avurtp,  ve- 
T&rrtp,  ij  ilelin0axov,  urrepixbv  iipeiv  iv 
Mani  xal  xlO^eiv.  —  ‘  ”H  neMvou  xapxbv, 
dvynov,  pe IdvGiov,  nineh,  npupvav,  dxr^p 
xaprrbv  oivtp  Stpeiv  xal  xlii^eiv.  —  !'E repog 
nlunpbp,  ijv  bSuvvf  inxy  n0oipij  pera  xd- 
bapmv.  ‘Axrijg  xaprrbv  xal  SatyviSag  gipeiv 
iv  oivtp  pilavi  ‘xal  xMmai ■  —  ij  dxrijv  e0(j- 
nap  iv  ilSan  drroxioiv  rb  uSup,  oivov  S 'i  ylu- 
xuv  Tapaxiap  .  xlOnai •  xSjv  pera  xlunpbv 
'6f6vtf  iyyivv/rai,  etpeiv  r'a  bu&para,  ’ 8.  ip 
rb  pOpov  ipjidllerai,  xal  drroxiai  rou  !iia- 


sum,  apii  semen,  netopum,  mei,  resinam,  an¬ 
serinum  adipem,  aeetum,  album  unguentum 
Aegyptium,  singula  pari  portione  ex  vino  albo 
dnlei  ad  duas  heminas  terito ,  tepido  colluito.  — 
Collutio  si  vehemens  dolor  detinuerit  post  pur¬ 
gationem.  Cyperum,  calamum,  iuncum  odo¬ 
ratum  et  irin  ex  vino  nigro  decoquito,  quo 
utitor.  —  Collutio  alia,  si  vehemens  dolor  et 
stranguria  detineat.  Porri  succum,  sambuci 
fructum,  seseli,  anisum,  thus,  myrrham  iu 
vinum  infundito  et  misceto  ac  colluito.. —  Aut 
myrrhae  acetabulum,  thuris  aequalem  portio¬ 
nem,  melanthii,  cyperi  tantumdem,  seseli,  ani¬ 
sum,  apii  semen,  netopum,  mei,  resinam, 
anseris  adipem,  acetum,  album  unguentum 
Aegyptium,  horum  singulorum  pares  portiones 
vino  albo  dulci  diluito  et  ad  collutionem  adhi¬ 
beto.  —  Aut  mercurialis  decocto  cum  myrrha, 
thure  et  netopo;  aut  salviam,  hypericum  in 
aqua  decoquito,  eaque  colluito.  —  Aut  apii 
semen,  anisum,  melanthium,  seseli,  myrrham,- 
sambuci  fructum  in  vino  coquito  et  infundito.  — 
Alia  collutio,  si  dolor  post  purgationem  vehe¬ 
mens  fuerit.  Sambuci  fructum  et  lauri  baccas 
ex  vino  nigro  coquito  et  colluito;  —  aut  sam¬ 
buco  in  aqua  cocta,  aqua  effusa  et  vino  dulci 
affuso  colluito.  Quodsi  post  collutionem  inna¬ 
scatur  dolor,  aromata,  quae  in  unguentum  im- 


—  794  — 


70?  itio  xortiXag ,  fui-ai  ii  iXamv  %yvbg  xal 
piitvov  xal  xM^eiv  %foap$.  —  [IWov  ii 
xMapa  'itio  xoruX&v  fiytevl,  ug  ivrog  el- 
sre/v.]  —  "H  hvGQeanv  'itpeiv  iv  biuri  xal 
/rigat  %uA6v  '  /aupctn/g ,  hfiavarbv,  vtramv 
foov,  xal  xXtirat  yXiapa.  —  ["Hv  ii  a\y£y 
rdg  mrtpag ,  xvxkaptlvou  pl^av  iv  ohcp  Xeuxa 
a-urfoxeiv  vijanv  xal  r$  SeppLip  Xotieatiai  xal 
dxb  6epfioG  mvira.] 

py'.  *  *Hv  &<ptigi  rd  aliola.  Mtipra  tieppid 
%bv  o Ivcp  xXO^eatiai  xal  fteM^arov  vrpoarM- 
vai  xal  ykixusiiyg  iv  ohcp  it^piivifg  rpvrrijg 
irpoarMatiu  xal  apotipvav  xal  pyrtvviv  bpoO 
pol%ag  xal  ite)g,‘ohcp,  btidviov  ififidcrrav, 
i rpoarMvai.  K ai  crpuyyovpfy  Ijv  Aaj3{?, 
rupiav  xal  xptetv  '  artiar  i  rd  Ijrpov,  iyxa- 
Slvvuatiat  ii  iv  p6iav  dQeipij fian,  Ij  (lurou, 
vj  fiupalvvig,  vi  iXafyg,  $  iMxuv  apt,xi\ou,  ij 
ipxeuBdav,  Ij  i\e\iaCpdxou. 

pi'.  "Hv  i’  dvepog  iyy tivv\rai  iv  rijj  fe^rpip, 
’  xivog  bi  avrepyvbg  xal  0Caa  oiix  itjeiat  *  x6- 
puvov-  irpoar  Matia  Ij  iXeMapuxov  xal  xtivre- 
pov  xtiipag  xal  rtiyi-ag  rijv  vtixra  bXyv,  satie v 
‘ dwtftiijaai,  ri  iiauyig  'ii  ig  ayyog  iy%£ai 
"xal  xptpova  Tupivd  %i)v  oivcp  Xeuxtp  Qopti^ai 
xal  bxbv  ai\0lov  *  cbg  xtiatiov , 11  xpdpia  Stpeiv, 
ivapotirepov  iiiivai  poQtieiv. 


mittuntur,  decoquito  et  ad  decocti  effusi  duas 
heminas  adipem  anserinum  et  oleum  rosaceum 
ammisceto,  eoque  tepido  colluito.  —  [Infusum 
autem  in  nemine,  quod  semel  dictum  sit,  du¬ 
arum  heminarum  modum  excedat.] _ Aut  mer- 

curialem  in  aqua  decoquito  et  myrti  succum 
admisceto,  aut  thus  et  netopum  aequali  porti¬ 
one  et  tepido  colluito. 

103.  Si  pudenda  ulcere  fervido  laborarint. 
Myrti  baccis  cum  vino  decoctis,  calido  collu¬ 
endum  et  melilotos  apponenda  et  paeoniam  tri¬ 
tam  ex  vino  coctam  supponat.  Et  myrrham  ac 
resinam  simul  mixtam,  vino  subactam  ex  linteo 
imbuto  subdito.  Et  si  stranguria  prehenderit, 
pubes  fovenda  et  illinenda.  Desidendum  autem 
in  rosarum  decocto  aut  rubi,  aut  myrti,  aut 
oleae,  vel  capreolorum  vitis,  vel  iuniperi  bac¬ 
carum,  vel  salviae. 

104.  At  si  ventus  in  utero  innascatur,  con¬ 

tinuus  dolor  suboritur,  neque  flatos  exit.  Cu¬ 
minum  supponat,  aut  salviam,  et  cyperum 
tusum  per  totam  noctem  maceratam,  mane 
percolatum,  eo  quod  lucidum  est  in  vas  effuso, 
triticeam  farinam  crassius  molitam  vino  albo 
subigito  et  laseris  succum . i 


pe'.  "Hv  xidv  iv  Tolai  dlSolom  iyyhyrai,  105.  Locus  incertae 
oSivv,  layfit  xal  rtfg  ickv  iSOvyg  aehtvou  xup- 
trig  xal  xiccbg  xal  poiijg  yhjxsttfg 

rpurrijs  iv  ohcp  xaXaiip  £-uv  erorawfy  capxl 
xpwrlSeifSai  xal  irmcX&.aai  ra  06hha-  rijv 
%  vOxtu  '6fyv  £%irce  xelpcem,  xcLxma  d0e- 
\ofctn\  ohtp  Staxh/^iaOa. 


■  .  •  .  ^  rur;tys*w  >  ....  ,, 

■'  ■ 

.  .  j;, 

' 

. 

‘  rd  ,wr«7  rt!  iuiut^l  -lUU  Jlr>4  Itvuc  0  f001  '  ^  .ou,wh  qosf  . 

•qt»  IMI  J.V  .tam  ,t« i-q^ViwSd»^ 

.. 


nEPI  EIIIKTHSIOI. 

AnOZnAXMATA  nEPI  rTNAIKEIUN. 


DE  SUPERFOETATIONE. 

FRAGMENTA  DE  MORBIS  MULIERUM. 


•2<;  :  iT2  a  i .  au  B 

1  ■  ■ 

- 

• .  .:i  m  i  t  a  t  a  'o-t  m  q  ij  a  a  a 


MUffiJIJUM  3IB«0M  «fl  AT/TJfMDAflH 


nEPI  EniKTHEIOZ. 


DE  SUPERFOETATIONE. 


■  a'.  'O  x6rav  irixufffxtfrai  yuvv/ ,  !jv  [iiv  iv 
r$  pfoy  rijg  l^fjrpifg  t6  vrpurov  ratSfov, 
xal  rb  iitrixCyfia 1  xpovrtorei  Civrb  rou  dpxalou 
ll-Q6?6pevov  !jv  fi  iv  rtp  xipari  rp  iriptp 
t 6  ’  lxix6>ipc«  f%j i ,  iTirlxTsi  2or spov  o!)  y6- 
vi/iov,  irijv  x«A d<ry  $  /tijrpy  xal  SypavOi} 
rov  yovlpou  &Tokv$et<ra.  "Hi/  Si  pLvj  abrlxa 
'&ro%up£y  rb  ivnxStf/ia,  bSCvag  re  vrapi%et 
xal  peuf&u  Sva&Seg  xal  vruperbv,  xal  olSe7  rb 
rpSraro»  xal  rdg  xvftiag  xal  roiig  vcbSag 
‘xal  SiakCerai  xal  dtnriei  iag  Sv  ixrisip: 
‘T a  Si  ixixu^/iara  rct,  ivrinxrofieva  liare- 
pov,  vjv  fifau  Sidxptatv  2%I0,  dkka  cdp%  !lj, 
blSisi  /i iv  oi>,  dkXa  xararfxerai  fi£%pi  kv 
i^ikSip  rijg  fujrpi^g. 


i.  Cum  mulier  superfoetarit,  si  quidem  pri¬ 
mus  foetus  in  medio  utero  contineatur,  super- 
foetatum  quoque  a  priore  expulsum  prolabitur. 
Quod  si  in  altero  cornu  praepostere  conceptum 
contineat,  ipsum  postea  partu  eiicit  minime  vi¬ 
talem,  postquam  vitali  foetu  liberatus  uterus 
laxatus  et  humectus  fuerit.  Nisi  vero  superfoe- 
tatum  confestim  secedat,  dolores  excitat,  flu¬ 
xum  graveolentem  et  febrem,  et  mulier  tumet 
facie  et  cruribus  et  pedibus  et  dissolvitur  et 
cibum  aversatur,  donec  excidat.  Superfoetatum 
autem  postea  in  lucem  editum  si  nondum  mem¬ 
bra  discreta  habeat,  sed  caro  sit,  non  quidem 
tumet,  sed  computrescit,  donec  ex  utero  ex¬ 


cidat. 


/3'.  Hf  rtvt  dv  ixSuy  1  rd  vrai8tov  roC  %o- 
ptov  bv  rijai  p^rpyct,  vr plv  ?£ a  ’  dp%ea6ai 
%apbetv, 1  Suaroxbet  pdkkov  xal  bftixtv86vaq, 
ijv  p)  $  xeQakij  fytyrou.  H f  rrn  8b  dv  ty 
it-a  j~tiv  rip  %op(tp  rd  tr atSlov  xal  vrpo%apij- 
ffav  xpbq  rbv  erbpaypv  bxSCy  roO  %op(ov 
/5 dytvroq,  ebroxbet  pdkkov  xal  rb  pbv’ rai- 
8'iov  btjpipQi  %apier  rd  8b  %6piov  fo%erai 
xal  avavirp  iavrd  xal  (Uvet  aiirou. 

y'.  'Oxbrav  ‘pii  yovipov  ybvyrai  rd  xai- 
8hv,  to6tou  if  adpt;  uzeptyei  r&v  bv6%uv, 
at  8b  bvuyjiq  *  bxkehrouai  rdv  %eipuv  xal  rdv 

8'.  'Ox6rav  yovtpou  yevopbvou  rou  naiSlov 
%slp  Oxepi%y,  irp&rov  dvaUeiv  bcrfoa  '  pi- 
%piq  dv  dnAcyg-  xal  ijv  dpCporepai,  dp0o- 
rtpaq  dvdaai-  xal  ijv  rd  axbkog  uvrspt%y, 
di /uSstv  xal  touto ■  oxbrav  Sb  dp06repa  rd, 
Sxbkea  rpoQavtvra  pelvy  xal  pyderipciaS 
sr po%apty ,  Tvprfpan  ypycbac ,  dx'  'breu 
’  uypoTtpy  ierat  %  Ciaripif  bSpijv  Sb  b%ira 
rb  Tupfypa.  K al  bxbrav  v/  pbv  xeQakv/  xpo- 
0avij,  rd  ‘8’  dkko  acopa  hvjj,  xal  8>8s  xu- 
ptijv  ■  xal  bxbrav  rd  pbv  bv  rijjet  ptjrpyei  rou 
e&paroq  *  f,  rd  8b  bv  rotet  diSoioiei,  rd  Sb 
et;  a  r&v  alSotav  "  olSby  xal  petvy ,  xal  oilrag 
xuptijv  xal  ijv  pbv  dxb  rijq  xuptijeiog  dxo- 
%ap<jey, — •  ei  8b  pvj,  xeptaketyaq  rd  erbpa 
r ijg  pt\rpv\q  bkarypttp  xa%t'i,  Sielg  ii 8an, 


2.  Cui  puer  in  utero  ex  involucris  exierit 
priusquam  foras  prodire  inceperit,  difficiliorem 
habet  partum  et  cum  periculo,  nisi  caput  prae¬ 
cedat;  sed  cui  cum  involucris  puer  exeat  et  ad 
os  uteri  cum  pervenerit  ex  involucris  ruptis 
prodeat,  faciliorem  habet  partum.  Ac  puer 
quidem  foras  prodit,  involucra  vero  retinentur 
ac  retrahuntur  illicque  manent. 

8.  Cum  foetus  minime  vitalis  natus  fuerit, 
huius  ungues  caro  supereminet;  ungues  vero 
tum  in  manibus,  tum  in  pedibus  deficiunt. 

4.  Cum  vitali  edito  foetu  manus  prominet, 
ea  primum  retro  impellenda,  quoad  supra  re¬ 
puleris,  et  si  ambae  promineant,  ambas  retru- 
.  dito.  Quodsi  cras  promineat,  hoo  quoque  retro 
propellendum.  Cum  vero  utraque  crura  in  con¬ 
spicuo  permanserint,  neque  ullum  progressum 
fecerint,  fotu  utendum,  quo  maxime  humidus 
reddatur  uterus.  Odoratum  autem  fotum  esse 
oportet.  Quin  etiam,  si  quidem  caput  in  con¬ 
spectum  venerit,  reliquum  vero  corpus  intus 
fuerit,  tunc  etiam  fotu  uteris.  Cumque  pars 
quidem  corporis  in  utero,  pars  vero  in  pudendo 
sit,  pars  quoque  extra  pudenda  intumuerit  et 
permanserit,  tum  quoque  fotu  utitor.  Ac  si 
quidem  per  'fomentum  discesserit,  bene  habet; 
sin  minus,  os  uteri  elaterio  crasso,  aqua  diluto 


5xa?  '  2>fiva  bfigroi^sipg ,  xal  dvrb  ruv  arortbv 
xal  bSetrruv  dSlva  bpiaroibetv  xal  rd  alSoia 
abrd  dXsKpeiv  xypurij,  tfv  roi  Soxbip  '  fyp6- 
repa  ehai. 

e’.  'Oxbrav  ’ rou  xaiStou  ri ]g  xetpaXijg  rpo- 
Qavebw  ix  rou  cr o/id%ou  fupxbn  bBbXip  rb 
sAAo  cupla  trpb%upeiv,  rb  Sb  zaiSiov  re- 
Svi <jxy,  robg  SaxrOXoug  fipb^ag  Mari,  /is- 
rctipb  rou  ero/id%ou  xal  ri jfc  xstpaXijg  vra- 
pa^Ooag  rou  SdxruXov  iv  xOxXtp  mpidyoiv 
eW  bxofiuXSsv  rbv  SdxruXov  fero  rb  ybvetov, 
Sia/Sfoag  bg  rb  rrbpia ,  ’i%a  >  gXxstv. 

q'.  'Oxbrav  ‘  Sb  rb  pobv  dXXo  rapia  fi%0/ 
'J  rSij/  alSoia v,  v/  Sb  xeQaXij  sica,  birl  r6- 
Sag  (pepopibvou  rou  bpifipCou,  ba-f/v  ’  vrepiayd- 
yyg  rbv  SdxruXov  bv  xOxXcp ,  dpibporbpag  rdg 
%elpag  vrapeig  piera^u  rou  aropidypu  xal  rijg 
xetpaXijg,  (Spb^ag  Mari  hljeXxCaai.  ”Hv  Sb 
rou  crofidxou  lt-a  f,  ruv  Sb  alSotuv  eluo, 
‘arapelg  rdg  %eipag,,  vrepiXufi&v  n )v  xetpaXbjv, 
t&Xxeiv. 

"Hr  Sb  rb  bpifipuov  hSov  fibvtp  rsro- 
Xeurqxbg  xal  /iv/  SOvyrai  pi^re  abropiarov, 
Mr£  Sid  (pap/adxwv  bxxeasiv  xard  Qbtriv, 
Xpicag  rvpv  %sTpa  xyparij,  ij  ng  bXitrQynxti 
pidXiara,  exeira  bvslpag  bg  rvpv  pi^rptpv  Ste- 
Xtfv  roi/g  ibpioug  dvtb  rou  rpayfpXou  brspehag 
t$  piaydXtp  SaxrCXip  [b%eiv  Sb  ypi)  vcpbg  rd 
roiaura  xal  bvuya  bvrl  rip  SaxrCXip  rip  pie- 
ydXy]  xal  SieXdv  bgeveyxtfv  rdg  %e?pag, 
bprsira  rdXiv  brelpag  rb/v  xoiXfyv  dvar%hsai 
xal  avacyirag  bjru%y  btgsXelv  rd  bvroablSia, 
hroira  bgeX&v  t-uvrpfyai  rd  nXeupia,  bxug 


illinito,  ut  partus  dolores  excites.  Quin  et  ci¬ 
bis  ac  potibus  dolores  partus  promovendi  et 
pudenda  ipsa,  si  sicciora  quam  conveniat  tibi 
esse  videantur,  cerato  inungenda. 

5.  Cum  pueri  capite  extra  uteri  osculum  in 
apertum  veniente  corpus  reliquum  non  amplius 
progrediatur,  puer  vero  mortuus  fuerit,  digitis 
aqua  madefactis  inter  uteri  osculum  et  caput 
insertis,  digitum  in  orbem  circumducito,  deinde 
digito  mento  subdito,  in  os  immisso  foras  ex¬ 
trahito. 

6.  Cum  vero  reliquum  corpus  extra  pudenda, 
caput  autem  intus  fuerit,  si  quidem  foetus  in 
pedes  feratur,  circumducto  in  orbem  digito 
manus  ambas  aqua  madefactas  inter  uteri  oscu¬ 
lum  et  caput  immittito  et  extrahito.  Quodsi 
extra  uteri  osculum,  verum  intra  pudenda  fue¬ 
rit,  manibus  immissis  caput  apprehensum  ex¬ 
trahito. 

7.  Sin  autem  foetus  intus  maneat  mortuus, 
neque  sponte,  neque  per  medicamenta  natura¬ 
liter  excidat,  manu  cerato  maxime  lubrico  illita 
et  in  uterum  immissa  humeros  a  cervice  valido 
pollicis  appressu  dividito;  [quem  in  finem  un¬ 
guem  in  illo  digito  habere  oportet;]  eaque  di¬ 
visione  facta  brachia  educenda,  deinde  rursus 
immissa  manu  venter  disscindendus  eoque  di¬ 
scisso  interanea  sensim  eximenda,  quibus  exem¬ 
ptis  costas  conterito  ,  ut  considens  corpusculum 
expeditius  reddatur,  cumque  minime  tumidum 


i-u/ixreabv  rb  oapidrtov  eboraXiorspov  yivtf- 
rai  xal  ppov  i%hf,  fiv/  byx&Seg  I6v. 

y'.  Td  Si  %6piov  Hjv  fiij  fyiStag  ixtrfary , 
H&hara  peiv  idv  vrpbg  rb  bpi(Spvov  xpoaxpi- 
fiaabai  xal  rijv  Ae%ii  '  vrpoaxaOijabai  Siaxep 
iri  kaaivov  •  iara  ’  Si  xareoxevaapiivov  iipy- 
X6v  n,  ha  rb  ifi/Spvov  ixxpefiafiivov  t-vve- 
nardrai  rS>  fiapei  i%a-  vjavyij  Si  rovro 
roiieiv,  fivi  vcpbg  (Sfyv,  'bxag  pii  droaxaabiv 
‘r i  rapa,  06aiv  Qkeyfioviiv  l/xirorfey  iro- 
xeTrSai  *  oSv  Sei  rq>  ifj.jSp6cp  elpta  &g  byxaSd- 
arara  veo^avra,  ha  xara.  apuxpbv  'ivSiSQ, 
S)  daxla  SOo  i^evy pt,iva  USarog  fieoru ,  ir  di¬ 
va  Si  rav  daxtav  ei  pia,  irdva  Si  roOrav 
rb  ipifipvov  ereiru  rpvrijaai  ixdtepo v  rav 
eia xlav  ‘ypa0eicp,  bxag  fiuij  xara.  apuxpbv 
rb  liSap,  ixpiovrog  Si  rov  USarog  ivSiSipai 
oi  daxol,  ivSiSbvrav  Si  imararai  rb  ipi- 
(ipvov  rbv  bpt,0akbv ,  b  Si  6fi0aS.bg  iQikxy 
rb  %6piov.  "Hi/  Si  pivi  SOvyrai  xabijaSai  iri 
rov  kaadvov,  ir'  dvaxktrov  Si0pov  rerpv- 
mf/xivov  xabi/aSa.  "Hv  Si  iaSiviip  rb  %6vo- 
kov  xabijaSat,  rijv  xklvtfv  &g  bpbordryv  irb 
rCtv  j rpbg  rijg  xeQakijg  peepav  Seelpavreg,  iva 
xara  ’  pirip  &g  pedXiara  ’  xal  l-vveriardrat 
rb  xara  fSdpog,  vrb  '  rceg  fiao%dkag  Sijaai 
rv\v  A £%ii  SgaSev  r&v  ipeariav  rpbg  rij  xSJvip 
"  i}  raiviip  }j  'Ifiavn  11  rkarii  xal  fiakOaxip , 
oxag  pif  opOijg  iouayg  rijg  xklvyg  xdra  rb 
aay,a  Qipyrat.  Tbv  abrbv  Si  rporov  xijv 
droppayy.  b  6pc,0akbg,  xijv  drorapup  ng  rpd 
rov  xaipov,  (Sdpea  £-6pcfoerpa  *'  IxxpepcavvOvrtt 


8.  At  vero  si  secundae  non  facile  decidant, 
eae  quidem  cum  foetu  quoad  fieri  potest  pro” 
pendeant,  puerpera  vero  velut  super  lasano 
adsideat.  Sit  autem  in  altum  quid  compara¬ 
tum,  ut  foetus  propendens  suo  pondere  eas 
una  secum  foras  extrahat.  Id  vero  sensim,  non 
vi,  faciendum,  ne  praeter  naturam  distractae 
secundae  inflammationem  excitent.  Supponen¬ 
dae  igitur  foetui  lanae  quam  maxime  sublatae, 
recens  carptae,  quo  paulatim  cedant,  aut  utri¬ 
culi  duo  copulati  aqua  pleni,  supra  quos  lanae 
imponendae  et  supra  lanas  foetus  collocandus, 
deinde  uterque  utriculus  stilo  puDgendus,  quo 
sensim  aqua  defluat,  qua  effluente  utres  demit¬ 
tantur  ac  considant,  quibus  demissis  foetus 

extrahat.  Quodsi  supra  lasanum  sedere  non  va¬ 
leat,  in  sella  recubitoria  perforata  locetur.  Si 
vero  prae  imbecillitate  prorsus  sedere  nequeat, 
lectum  a  capite  quam  erectissimum  exstruito, 
ut  deorsum  declinet,  sicque  foetus  suo  pondere 
quam  maxime  deorsum  simul  trahat.  Sed  puer¬ 
pera  ipsa  sub  alis  supra  vestimenta  fascia  aut 
loro  lato  et  molli  ad  lectum  alliganda,  ut  ne 
lectulo  erecto  corpus  eius  subterlabatur.  Ad 
eundem  quoque  modum,  abrupto  aut  ante  tem¬ 
pus  abscisso  umbilico,  convenientibus  appensis 
ponderibus,  secundarum  eductio  molienda.  Haec 
enim  istorum  optima  est  curatio,  minimeque 


—  SOS  — 


ri/v  ,&i;#yoy*lV  rou  xoplov  xoiieatiar  j3eA- 
rkry  7&P  a^Tyl  4  6epaxeiv/  rav  roi&vSe  y(- 
ynrai  xai  ijmra  (iAdxrei. 

6'.  ”Hv  86  rivt  ivaxotldvy  ro  xaiSiov  iv  r jj 
/a <rm  xal  ^  £%6k$y,  uy/%  £o6a>/g  rv/g 
pijTptis,  xpCirov  /aiv  olSiaxerai,  ixeira  rtj- 
xerai  xal  rfxerai  rag  aapxag  xal  piet  66- 
p if0r  utrrara  86  ra  'oaria  %apier  xai  p6og 
iviore  ka/afiavei,  V/v  /ai/ ,  xp6repov.  AxoAdvip. 
„Sy'Ox(/reaf -rb  xaiSiov  ivreSyijxi/i  xal  roiri 
‘iUAo/ir;  rex/aaipeaOai  ani/njloim  xai  xekeueiv 
rori  /aiv  ixl  Seigia  xmSai ,  rori  8£  ix'  api- 
erepit  /aera/idXkeiv  ■  /aeraxixrei  ykp  iv  r$ 
/PijT.0  ri  xaiSiov  Sxor  ipait  kv  xal  i/  yuvv/, 
iiexep  ki$og  ^  akko  n  t  tjv  'reSvijKy,  xai  rd 
y/rpov  ipoypov  i%er  !jv  Si  X&\ U  ro  Hs  tjrpoy 
Sep/aiv  6%ei  xal  i/  /aiv  yaerv/p  'Ah/  /aer axi- 
xrei  rera/ai yy/  /aerii  roC  cLkkou  ek/aarog  '  £v 
abrij  Si  ouSiv  /aeraxixrei  %apig  rou  oLkkou 
ek/aarog. 

ta'.  Bfrivi.  S,v  iiSivoSei/  :xpA<rouiXaiSiou 
p6og  xokkig  ai/aar&Sv/g  yivy/rai  av&Suvog, 
‘xivSuvog  ro  xaiSiov  re6vi/xAg  kxoh)6vjvai,  j) 
o 6  Hidn/aov.  yevieAai. 

ili'.  K uoueiav  rav  yuvaixwv  6  er6/aa%og 
r&y  xketerav;  iyyiig  ruy%am  ikv.  xpo  rou 
r  oxoo. 

iy'.  K 6ovea  v/  yuvi ),  Qvu/aij  kayveOt/rai, 
pyfrepov  kxakuifaerai  rou  roxov. 

iS'.  '*H  ‘  SiSu/aa  xOoutra  rixrei  r\)  abrij 
‘ag  xai  gvv6ka(is-  t%ei  Si  iv  ivi  %opicp  ra 
xaiSia  a/x<$6repa. 


te1.  Vvvaixl  Svaroxeobeip  S)v  rA  xaiSiov  iv 


9.  At  vero  si  cui  puer  immoriatur  in  utero, 
neque  exeat  cum  humectus  fuerit  uterus,  pri¬ 
mum  quidem  puer  intumescit,  dein  colliquatae 
et  putrefactae  carnes  foras  effluunt,  postremo 
vero  loco  ossa  prodeunt  fluorque  eam  quando¬ 
que  prehendit,  nisi  prius  moriatur. 

10.  Cum  mortuus  foetus  fuerit,  tum  aliis 
signis  coniicere  licet,  tum  etiam  iubere  opor¬ 
tet,  ut  modo  quidem  dextrum  in  latus  iaceat, 
modo  etiam  in  sinistrum  convertatur.  Dilabitur 
enim  foetus  in  utero  quocumque  se  vertat  mu¬ 
lier  velut  saxum,  aut  aliud  quidpiam,  si  mor¬ 
tuus  fuerit,  et  pectinem  frigidum  habet  mulier. 
Sin  vivat,  pecten  calidus  est, et  totus  quidem 
venter  una  cum  reliquo  corpore  concidit,  nihil- 
que  in  eo  absque  reliquo  corpore  dilabitur. 

11.  Oni  parturienti  ante  foetum  multus  san¬ 
guinolentus  citra  dolorem  fluxus  accidit,  pe¬ 
riculum  est  ne  foetus  mortuus  exeat,  aut 
minime  vitalis  edatur. 

.  12.  Praegnantibus  plerisque  os  uteri  ante 
partum  prope  exstat. 

18.  Mulier  praegnans  si  venerem  non  exer¬ 
ceat,  partu  facilius  liberabitur. 

14.  Quae  gemellos  utero  gestat,  eodem  die 
velut  concepit  parit,  uno  autem  involucro  utrum¬ 
que  foetum  continet. 

15.  Muliere  aegre  pariente,  si  foetus  in  na- 


—  804  — 


rijat  yovyn  '  tvbyyrai  xal  fi)  eMpag  £%bb.- 
6ip,  ibb. a  %iiv  x6vcp  xal  /t,>i%avijjai  hfrpou. 
Taura  ra  xaiSia  ipitfya.  ToOrav  oii  %pil 
rbv  bfj.0ab.bv  ctxora.fj.vtiv ,  xplv  &v  o&ptfff# , 
ij,  xrapy,  ij  <J)uw}trj f,  ab.\a  bav,  *  xpoa%u- 
ptjcrai  ib  r^v  yuvaixa  bsg  byyurdra  rou  xai- 
Slou  xai  ijv  tiipH,  xivbrcc  fjsblxp^rov.  Kai  ijv 
‘6  dfi0ab.bg  bft0uoijrai ,  iiaxsp  arbfiayfig, 
xivvfbtfrerai,  ij  '  xr apti  rt  rb  xatSiov  xal  0a- 
vifv  jKjl-ei  xai  n ire  '&xora/j.vtiv  i ivaxvbovrog 
roO  xaiSlou.  "Hv  Sb  ptij  b/j,0veijrai  o  bft,0a- 
b.og,  fttfSb  xivSjrat  %p6vou  byytvoftbvou,  ‘obi 
fiitbaerai. 

is1.  Kbouaav  ‘yuvaixa,  ijv  fub\  HXKag  yi- 
yvtiaxyg ,  &b.b.'  oi  b06ab.ft.oi  sib.xurft.bvoi  xai 
xoib.6repot  yiyvovrai ,  xai  rct  b.tuxk  r&v  b0- 
Sabftuv  oiix  i%ti  rijv  06nv  rijg  \eux6rvfrog, 
ab.b.a  xtXtSv6rtpa. 

i£'.  "Hk  rig  bxiroxog  boutra  ’  xub.oiSigi  roiig 
b06abpt,oi>g  xai  i/xoiibip  rb  xpbaaxov,  xai  'b\v\ 
abrvf  xai  ‘roiig  xbSag  olffy,  xal  Sxsxep  itxb 
0b.byfc.arog  b.suxou  bytjfjbvy  ’  0aivv/rai  xal 
ra  ara  beuxa  xal  ”  v/  flg  Stxpy  b.sux  vf  xal  rk 
%e!b.ta  xtb.iSvct  "  aiirijj  by,  re6vyfx6ra  0bpei 
a  rixrst  ij  £ avra  xovv/pa  xal  oii  “  (bi&aifta 
xal  3-vaifj.a,  “ ag  votnfb.s6ovra,  ij  xpobrsxs  oii 
ybvifta.  TaCryat  rb  aTfia  btguSarffly  iei  oSv 
ftera  rov  rbxov  ra  eb&Ssa  xpoan6bvai  xai 
xiveiv  SiSbvai  “  xal  rirlousi  avarpb0eiv.  K ai 


turalibus  locis  haereat,  neque  facile  exeat  sed 
cum  labore  nec  sine  medici  ope,  huiusmodi 
foetus  pauci  sunt  temporis.  Horum  umbilicus 
non  ante  est  abscindendus  quam  urinam  reddi¬ 
derint,  aut  sternutarint  et  vocem  ediderint,  sed 
sinendi  sunt.  Mulier  vero  quam  proxime  ad 
foetum  accedat,  et  si  sitiat,  aquam  mulsam 
bibat.  Quodsi  umbilicus  infletur,  velut  uteri 
osculum,  foetus  movebitur,  aut  sternutabit  et 
vocem  edet,  ac  tunc  quidem  spirante  puero 
umbilicum  secato.  Sin  non  infletur  umbilicus, 
neque  moveatur  temporis  successu,  non  erit  vi¬ 
talis. 

16.  Praegnantem  mulierem  vel  oculi  retracti 
et  magis  cavi  redditi  tibi  indicabunt  et  oculo¬ 
rum  candidum  albedinem  nativam  non  habens, 
sed  lividius. 

17.  Quae  partui  vicina  partes  sub  oculis  tu¬ 
midas  habet  faciemque  tumidam,  cuique  corpus 
totum  et  pedes  intumescunt,  et  tanquam  pi¬ 
tuita' alba  detenta  videtur,  et  cui  aures  et  sum¬ 
mus  nasus  albescunt  et  labra  livida  fuerint, 
foetus  quos  gestat  mortuos  parit,  aut  vivos 
male  habentes  neque  vitales  et  exsangues  velut 
morbosos,  aut  prius  minime  vitales  peperit. 
Huic  sanguis  aquosus  evasit.  Post  partum  igi¬ 
tur  odorata  apponenda  sunt,  et  in  potu  exhi¬ 
benda  cibisque  eam  reficere  oportet.  Primumque 


—  805  — 


irp&rov  tou  srpotr&xou  ij  fig  haypiog  ylyverai 
ixpvp  xal  %p&poa  kapc(Savet. 

ivp'.  '  “Hv  rig  xuiaxopievip  yijv  ha-iQupify 
btdleiv  Ij  dvSpaxag  xal  i<r6fy,  M  Tijg  xetpa- 
Aif?  toO  rraiSiou  0dlveTat ,  bxbrav  '  r , 
ji p/isiov  corti  t&v  roioCrav. 

tV.  r uvaixl  ypvielStvai  ‘  t&v pca%&v  bx6- 
repog  pitl[av,  xeibiyhp  to  ipafipuov  bpaoiag 
Si  xal  t&v  606akpi&v  ‘hrai  ydp  pti^uv 
‘  dxortpaSi  xal  b  piatyg  poi^av: 

x’.  ‘  H?  tivi  &v  aveo  ■  tcpotsbiruv  pii)  kllpv 
)<s%up&v  bSOvat  hg  ra  &p6pa  i.0ixviavrai  xal 
fSpvypcdg  i%r,  xal  axopSiviv/Tai  xal  yaepia- 
raiyikrtlg  raCripv  xuipaai  pidkkov  I)  ’  ij  ng 

HvToOrav  poipSiv  •rcdttxjl-  1 

xa'.  Tuvil  ij  Tig  ’  vra%£a  rrapd  06aiv  iyi- 
vero  xal  rtkipa  xal  Qktyptgrog  ‘  irrkljirOip , 
od  i xutaxsrai  “  toOtou  tou  %p6vou •  ij  ti<?  Si 
ij>6<n  TOiaC <rtp  IstI  ,  xutaxerai  toOtuv  hexi, 
!jv  pjoip  ti  “  dkko xa>k6ip. 

xfi'.  T&v  yuvaix&v  rtjai  crkelcTifitTi  bxbrav 
"tcc  impoljvia  piikkip  0atve<r6ai ,  6  CTbpiaxog 
ai>Tbg  iauT bv  “  dvitsrtaxt  piakkov  ij  akkoTO. 

xy'.  Huvij,  ijrtg  "  apixOptav  iouaa  cricrau- 
Tai  xuiaxopUvip „  0ksPoTO/isMa  Slg  tou  ivi- 
tairOu  arrb  t&v  %eip&v  xal  t&v  axekiav. 


in  facie  summus  nasus  signa  sui  praebet  et 
eoiorem  resumit. 

18.  Locus  integer  esse  mihi  non  videtur.  Cf.  adn. 


19.  Novisse  oportet  utra  mamma  maior  sit 
mulieri  ;  ea  enim  parte  foetus  exsistit.  Similiter 
vero  oculorum  (uter  maior);  maior  enim  erit 
qua  parte  etiam  mamma  maior  est. 

20.  Si  cui  ex  appositis  subdititiis  medica¬ 
mentis  non  admodum  valentibus  dolores  ad  ar¬ 
ticulos  obveniant  et  dentium  stridor  occupet 
pandiculatioque  totius  corporis  et  oscitatio  de¬ 
tineat,  eam  magis  concepisse  spes  est  quam 
quae  nihil  tale  patitur. 

21.  Mulier,  quae  praeter  naturam  crassa  et 
pinguis  evasit  et  pituita  repleta,  eo  tempore 
non  concipit.  Quae  vero  sua  natura  talis  est, 
horum  gratia  concipiet,  nisi  aliud  quid  im- 

22.  Mulieribus  plerisque  cum  menses  fluxuri 
sunt,  uteri  osculum  sese  magis  quam  alias  re¬ 
trahit. 


23.  Quae  cito  concipiebat  si  concipere  desi¬ 
nat,  bis  in  anno  manuum  et  crurum  venam 
sibi  secari  iubeat. 


306  — 


xS'.  'H I  rivi  bSOvai  iv  r$  hyltp  D  iv  r# 
xeQahj,  Ij  iv  %epal,  i)  <2AAo0/  rov  rov  ad- 
parqg,  Irav  < fi  x6)p,  ixketirqwn,  bxbtav  'S' 
drohuSfj  dvrh  r&v  pyrpduv,  'hem,  %up0&- 
pei  rd  eiidSea  xal  vrlveiv  xal  rpqtrrlQeabai 
i rpbg  rb  arbpa  rijg  pljrpw. 

xe'.  "Orav  riva  bfrpefys  yuvaixa  xu^mg 
hexe ,  bxbrav  Soxty  xexaQdpbai ,  xal  rb  ari- 
pia  xab&g  ty^  rifaipijrpviQ,  tovadaba  xal 
apy^dabu  r^v  xe(pa\ijv  pij  dAeiipdtrSu  Si 
pv/Sevt'  ivreira  bbbviqv  dvoSpq v  xepMra.mpl 
aiirdg  rdg  rpiyag  xexhjphqv,  xexpuQaXtp 
vreaXvphip,  .  pySevbg,  bZpvri  '  xaraSy trdaSa 
rb.Mbviqv  bxqbeiaa  vgpdrov  • .  ivreira  dvavrau- 
tabeo  vrpqqQephvi ,%a^fidv>iv  xpbg  rby  rr6.pa- 
%ov,  paMdt-aaa  1  xpbg^bp  ij  aSytei  ij\iov 
ixeira  vrpwt  ‘  dxqhjaaphvi  rbv  xexpbcpahov 
pera,  rou  btioviou,  ba0pav6ijvai  xape%iru 
nvh  rijv  xopvQjv’:  i  xal  ’  i)v  p$,p  f  xahdg 
e%d  rijg  xabdpno$'.  Ijv  Sifiij,  xaxwg’  dairqg 
Si  raura  xqielrco.  Kal  ijv.  ‘pii  rexvquffffu 
$,  qiiSdxqre  b^daei,'  oilre  xabeupophy  oiir' 
a  A  Acos  ■  bitS'  ijv  xuqOrip  xppallijg,  oiiS'  obrag 
hXicet  •  ijng  Si  xvfcxerai  Sapdug  xal  dpixit- 
pav  iarl  xal  iiyiaivei,  ijv  xpp?6yg  pij  xa$ tf- 
pag ,  ic(doei  abrijg  ij  xopu0v,  »AAc  Si  obSiv. 

xg'.  "Orav  Si  Sqxdip  xaXug  e%eiv  xal  Sdyi 
xapd  \  rbv  SvSpa  iMetv,  v/  pev  yuvi/  aairqg 
erra,  6.  Si  dvijp  dStipqxrog ,  AsAeo- 

pdvbg  xal  mrijSelg  rd  ^upQopx  •  xal  ijv  yv$ 
i-vkXa(douaa  tv/v  .yoyyiv , ,  pfi  JSlIp  r qO  Trpfr 


24.  Quae  coxendicum  doloribus  ai 


25.  Mulierem,  cui  conceptus  gratia  medebe¬ 
ris,  ubi  perpurgata  esse  videbitur  et  os  uteri 
bene  habet,  lavet  .et  caput,  detergat,  sed  nullo 
modo  inungatur.  Deinde  linteQ;  inodoro  loto 
circumdatis  capillis  reticulo  mundo ,  nihil  olente 
obligetur,  primum  supposito  linteo;  postea  gal¬ 
bano  ad  ignem  aut  solem,  emollito  in  subdititio 
ad  os  uteri  apposito,  quiescere  permittatur. 
Deinde  mane  exuto  retioulo  .oum  linteo  verti¬ 
cem  alicui  olfaciendum  praebeat,  qui  si  quidem 
oleat,  probe  purgata  videbitur;  sin  minus,  mala 
Haeo  autem  ieipa  faciat.  -  Quodsi-  non  conce¬ 
ptura  sit,  neque  purgato;  neque  alias  unquam 
ojebit;  —  neque  si  gravidae  apponas,  olebit;  -~ 
quae  vero  crebro  praegnans  fatura  est  et  facile 
concipit  et  bene  valet,  haeo  si  apponas  non 
purgatae,  eius  vertex  olebit,  aliud  vero  nihil. 


26.  Cum  vero  bene  habere  videatur  et  ad 
virum  accedere  oporteat,  mulier  quidem  ieiuna 
esto,  vir  autem  minime  ebrius,  frigida  lotus  et 
commodis  alimentis  enutritus.  Quodsi  noscat 
se  genituram  suscepisse,  primo  tempore  ne  vi- 


—  807  — 

tou  %p6vou  erpbq  rbv  &vSpa,  ahk'  fauxa-  rum  adeat,  sed  quiescat.  Id  autem  cognoscet, 
•(ira-  yv&serat  Si  Ijv  fdv  6  avijp  <p$  d0ii-  si  quidem  vir  se  semen  emisisse  dicat,  mulier 
n u,  >1  Si  yuvij  dyvoij.iixb  ^pbrqroq-  !jv  Si  vero  prae  siccitate  ignoret;  sin  uterus  genitu- 
'  ieroSip  rdhv  1 1  ^rpy  rijv  yorv/v  iq  r'a  ah  ram  ad  pudenda  remiserit  et  humecta  evadant, 
Sola  xal  ytvyrai  uypa,  erdhv  ^upopomyitrba  rursus  cum  viro  concumbat,  quoad  concipiat. 
‘pi%P‘Q  S.V  guXXdi 

x£\  Tuvvi  !  Ijv  xuUxyrai  poiv,  Sia06e(py  Si  27.  Caput  hoc  principio  maxime  itemque  aliis 
Slp-uva  ra  eraiSia  axpifiuq  iq  tov  aiirbv  %p6-  locis  corruptum  est.  Locum  Latine  legis  libro 
i iov  xal  fi^re  xpirepov,  pup6'  Harepov  xal  de  sterilibus  $  26. 
jwro  jr<%  Slq  lj  rpiq- '  aXka  xai  Ijv  Tplpotpva 
lj  rerpa^va  '  ijv  re  erXiova  %p6vov  yeyovbra 
StaQOelpy  xara  tov  aOrbv  rourov  Tpderov,  raS- 
Tf/trt  ai  pcvjrpai  ol/x  ieriSiSbatri  ItI  t6  poifyv 
mu  raiStou  ab^avofiivou  xal  uerepfidWovToq 
‘ix  tou  Sipotjvou,  lj  t pipoijvou  i)  oxtfXlxou  ’  Stj- 
tot'  oSv  iAA a  rd  pciv  ab^dverai,  ai  Si 
/itjrpat  obxin  elfft  ixaval ,  dXXa  '  xara  touto 
SiaQBeiperai  iq  rbv  abrbv  %p6vov.  'TaOng 
%pij  xXOaai  rijv  fitfTpyv,  xal  Siaipvcrijaai  S>q 
lidXiora  xpooSiToin  rohriSe  •  rijq  mxOviq  fijv 
ivrspitbvt/v  x6ipavra  Siacijoai-  iereira  iv  poi- 
Xiri  "  i(p$ip  pti£-ai  bXlyyv  erXelovi  Svn  r$  poi- 
Xiti  xal  ai\0lou  bXlyov-  rb  Si  poiXi  xdre- 
0$ov  Sora-  touto  erepar Xatrai  erepi  pidpXvpv, 
rb  erd%oq  eroiiovra  bxboov  "erapaSigerai  b 


i Tr6ftu%op'  xpoanBivai  '  Sk  rpbp  rd  <st6[m 
rijp  pHjrpyp  xal  Urat  '6xap  dv  ■, repfoy  kp  rd 
sfoa  rijp  ftijrpiip  ■  drav  S'  axoraxij  rd  0dp- 
pcaxov,  kgeXs 1v  rijv  p^X^v.  Kai  rd.  iXarij- 
piov  &Ss  xoidau  yrpomBdvat  xal  rijp'  xoXo- 
xuvBtSop  rijp  dypfyp  baaOrap.  Kal  kcfhkra 
rourov  rdv  %p6vov  rxdpoSa  &>p  yrXshra  xal 
xauXov  nXQtou  • xal  8  n  (pueav  kpcxoikei  kv 
rjj  xoiXiy.  n poarMrBa  Sk  Sia  '  rptryp  i)pt.k- 
pyp,  kap  S.v  Soxky  xaX&p  k%eiv  xal  trXi j6op 
bxiaov  dv  yrporfyrar  rdp  Sk  pisra^b  '  paaX- 
Baxryploin  %pijc6at.  'EyreiSav  Sk  xxracrrijj 
roln  ptaXBaxryjpioirt  rd  cr6p.a  rijp  p] r/ntp , 
pt,erd  ro  rh  kTipt^via  Qavijvai  '  kmpidvara,- 
bxdrav  ijS>)  ^pki  jj,  pUyvurBai. 

xy'-.  '  H T  rivi  S.v  tj  pt-jrpy  kpyzuop  i)  pt,erd 
rdxov  ij  kx  SiaQBopijp  i}  dXXap  yrap  xal  pi fj 
iv  TEu%ei  ’  krdptp  xal  %it&vi  rd  tuov  Sitnrip 
krl  QSpiurop  §,  %upt,(pkpet  raOrip  pifXtjv  bm- 
XeirrptSa  xaBidvai  kp  rd  rrdpia  rljp  pL^rpyp- 
fjaprov  ycip  '  Sefoerai  xXbnop,  el  %arfeei 
xpdp  ryjv  fidjXtfV  Ireira  xdparap  rdp  aro 
rijp  nQvpiaXtSop  l-vXXkijap ,  ‘  dl  rrep  Si)  xkv- 
rpa  i%ov<nt  abra  dTord/avstv .  y/ruxij,  oxap 
&v  ij  (popPi)  pi)  kxpvij-  kireira  paiveiv  ab- 
rdp  kv  ijX(cp  xal  Xelap  rplfieiv' xal  roiip  ax&- 
Xyx.ap  Sk  robp  'xorplvovp  Itrabrap  gypalvsiv 


■  28.  Quae  purulentum  habet  uterum  ex  partu 
aut  abortione,  aut  alia  quavis  causa,  neque  in 
alio  alveo  et  tunica,  velut  in  tuberculo  solet, 
pus  contineatur,  huic  specillum  lenitorium  in 
uteri  os  demittere  confert.  Minus  enim  elotione 
opus  erit,  si  specillo  cedat.  Postea  erucas  ex 
tithymalide  collectas,  quae  aculeos  habent,  le¬ 
niter  his  abscissis  ne  pabulum  effluat,  deinde 
sole  siccatos,  conterito.  Quin  etiam  vermes  ster¬ 
corarios  eodem  modo  in  sole  siccato,  dein  con¬ 
terito.  Et  erucarum  quidem  duorum  obolorum 
Aeginensium  pondus,  vermium  autem  duplum 


£y  r$  fMjr-  ixsira  Ketoup  rplfieiv-  xal  t&v 
pili  xapix&v  Si 'io  bfioXobp  arabpeip  A lyivaloup, 
r&v  Se  cxatyxav  SixXaatov,  xal  avijtrou  bkl- 

yov  'xpoaput-ai,  ij  r&v  romrOTpbxav  ra/bp4  luito  et  ubi  epota  fuerint,  venter  g 
xaxSSep  yap  yiy/erai ■  raura  Si  rpltpap  A ma  torpor  ingruit.  Quae  si  adfuerint,  a< 

Step  olvtp  A eux&  ebtbSer  xal  ixijv  xtip,  fidpop  sam  paucam  insuper  potui  exhibeto. 
irtyiyverai  xal  v&pxvf  ipixlxrei  iv  Tij  ya- 
crpt-  tyv  oiv  ixiy  iverat  i  pxeXlxpxTOv  ixtxi- 
vira  b\lyov. 

xf)'.  K ufoiop  Si  xal  ‘  xaiSoxoltyp  ijnp  Set-  29.  Se  inscriptione  vid.  ddnn. 
rxi  xal  &TCXV0Q  iouea  xal  HjStf  xuffaaaa, 

looira’Si  drexvop.  "O rav  o  (jrbpaypp  '  cxKy-  Si  uteri  os  sive  summum,  sive  tot 
fbp  ?  axpop  ij.ob.op,  '.ij  § upopoepeOxy ,  ij  poi)  sit,  aut  conniveat,  aut  non  e  directo 
'bpSbp  ?  >  iAAas  xpbp  rb  ltr%!ov  axearpapopii-:  sed  ad  alteram  coxendicem  aversuri 
»op  rb  irepov,  ij  ip  rbv  ap%bv  'xexbcpy  [ij  anum  inclinet,  aut  asperum  sit  et  ea 
imexaeifi  hai/rov,  ij  rb  %ei\op  Ixifiahp  rov  his  menstrua  non  apparent,  aut  mii 
<sropid%ou  ’lq>'  luvrb,  ox66ev  ofiv]  i)  rpiyxpp  par  est  copia  et  per  maiora  temporii 
xal  xexapapi.il/op  [cxXypbp  Si  ytyverai  apparent.  In  nonnullis  tamen  pro  si 
xal  dxo  ipvptpiiitnop  xal  dxb  xapdaiop,  raO-  poris  et  uteri  menses  exitum  sibi  in 
Tipcrt]  rd  ixipiijvia  ob  tpalverai,  ij  Ikataova  naturalem  et  iustum  modum  propter 
‘toj  Siovzop  xal  Sia  xXiovop  %p6you  ixiQat-  humidilatem  mensium,  cum  os  uteri 
verai.  "Eor i  Si  'ijtTi  rd  ixipi^na  "  xard  laesum  sit;  semen  vero  non  suscip 
byleiav  rou  adpiarop  xal  rav  piyrpiav  rb/v  prae  noxa,  quae  impedimento  est,  o 
ll-oSou  ei/ plexerat  [xal]  xard  ye  rb  tpCpKpvrov  ceptum  non  probe  se  habente.  Huic  fomentmi 


pusillum 


intervalla 


—  810  — 


xal  Sixaiov  [xal]  bxb  BeppSrjTOq  xal  byp6- 
rif roq  tuv  ixip^vlav  'tOu  STopdyou  pij  xdpra 
Pe/ikappbvou  ■  rijv  St  yovv/v  [ Sia,  touto ]  oO 
S£%erai  Sid  rijv  (Skdfav,  i jf  mq  av  xakOip 
[&xb\  tou  .STOpd%ou  pvf  xakuq  l%0VT0q  [ tou J 
StyesOai.  'Tafrry  xpij  xupiijaavTU  to  sapa 
bXov,  Souvai  xietv  0dppaxov  xal  *  xdtixpsiv 
xoiijsasQai  tou  sdpaTOq  xpCorov,  ijv  re  uva 
xal  xutu  tetjTxi,  ijv  to  Sva  pouvov,  xal  ijv 
pev  i ha  SiSipq  rd  (pdppaxov,  pii  XupiSjv  'xp6- 
repov  Tijq  xuBupaioq  •  1  xupiijsaq  te  peraxisai 
x&ra-  ijv  te  pij  Soxty  SeTsBai  dvuTepixou, 
xpoxupiijsaq ,  xutu  xlsai.  "Otuv  te  Soxiy  xd- 
kcoq  e%eiv  xaOdpmq  Tb  scopa,  [^era  touto] 
xupiijv  Taq  pijTpaq,  iyxaSl^ovTa  [a&rccq]  x u- 
xva  ‘bv  8 Ttp  S.v  Soxty  tqupQtpeiv  txifidkkeiv 
te  tq  t6  xupfypa  xuxapfoaou  pivtjpaTU  ’  xal 
Suipvyq  (pCkka  x6ijvaq •  xal  kobeiv  xokkip  xal 
6epp$.  "O rav  te  ve6kouToq  ,§  xal  veoxupfy- 
Toq,  aveupOveiv  to  sx6pa  Tijq  fitjTpyq  Tifj 
pijky  Tjj  xasciTepivy  xal  < ivopBouv  bxy  S.v, 
SttfTxi,  [ij  pokt/SSlvy,]  upi-dpevoq  tx  kexTijq, 
erra  xu%urbpy,  ’  ijv  xupate%v\Tai,  euq  &v 
Soxty  xakwq  eyeiv  ■  fSdxTetv  te  Taq  pijkaq 
"  tv  tvl  tCov  pakBaxryipiav  Sieipivcp,  “  8  ti  Slv 
Soxbiji  gupQtpeiv,  iypdv  xoujsaq-  Taq  Se 
p^kaq  xoiteiv  bxisSev  xoikaq,  elra  xep)  £6- 
kotsi  paxpOTepom  dppftaai  xal  oiixa  %pij- 
stlat.  T8v  Sb  %p6vov  toutov  xivitu  xaU- 
tpousa  iv  oivcp  eCidSei  keux$  xal  ioq  ijSbrcp 


toti  corpori  adhibeto  et  medicamentum  biben¬ 
dum  praebeto;  ac  primum  corpus  purgare  opor¬ 
tet,  sive  supra  et  infra  fieri  debet,  sive  supra 
solum ;  ac,  si  quidem  supra  remedium  praebeas 
fovere  non  oportet  ante  purgationem;  sed  post 
fotum  remedium  per  inferiora  purgans  praebere 
oportet;  sin  medicamento  per  superiora  pur- 
gante  non  videatur  opus  esse ,  prius  fotum  ad¬ 
ministrato,  dein  remedium  per  inferiora  pur¬ 
gans  praebeto.  Cum  vero  probe  purgatum  esse 
corpus  videbitur,  Titerum  purgare  oportet,  mu¬ 
lierem  saepe  insidere  iubentem  fotui ,  quicumque 
prodesse  videbitur;  fotui  autem  inficere  oportet 
cupressi  ramenta  laurique  folia  contusa  et  ca¬ 
lida  multa  lavato.  Post  recens  adhibitum  bal¬ 
neum  et  fomentum,  specillo  stanneo  os  uteri 
diducito  et  ubi  opus  esse  videbitur,  dirigito; 
initio  a  tenui  ducto,  deinde  crassius  adhi¬ 
beto,  si  suscipere  queat,  donec  probe  habere 
videatur.  Specilla  autem  aliquo  molliente  di¬ 
luto  et  liquido,  quodcumque- prodesse  vide¬ 
bitur,  intingito.  Quae  postrema  parte  cava 
reddita  deinde  ad  longiora  ligna  adaptato  ad 
eumque  modum;  utitor.  .  Per  hoc  autem  tetn- 
pus  in  potu  sumat  taedam  quam  pinguissimam 
tenuiter  concisam  in  vino  albo  odorato,  dulci, 
quam  gratissimo  decoctam  et  apii  semen  con¬ 
tusum  et  cumini  Aethiopici  semen,  thusque 
quam  optimum.  Haec  moderata  copia  quotque 
diebus  satis  esse  videbitur  ieiuna  bibat  et  ca- 


—  811  — 


yfamti  SalSa  aq  -nOTaryn  xaraayltsa/sa  As-  tellos  coctos  edat  et  polypum  vino  dulci  coctum 
xrtjv  xal  «A (vou  xapvrbv  1  xtyaaa  xal  xuptlvou  iusculumque  in  potu  sumat  et  brassicam  co- 
AI610TIXOU  xapxbv  xal  hfiavarbv  aq  xakki-  ctam,  superpoto  vino  albo,  neque  sitiat  et  bis 
srov  •  ro&rou  vriviru  vvjtsng  bxbtsov  B,v  Soxiip  die  calida  lavet.  Sub  hoc  autem  tempus  a  cibis 
peirpiov  eivai  vrkijBog  i/ftipag,  bx6<rag  &v  $0-  abstineat,  per  quod,  si  quidem  per  uteri  os 
xitp  xak&g  i%eiv  •  xal  iablira  axukdxia  e(p6cc  quid  decedat  et  purgatio  quaedam  extra  ferri 
xal  vroukOiroia  iv  0 Ivip  *  etpSbv  ykuxii  •  xal  videatur ,  uno  aut  altero  die  adhuc  potione 
tou  f^u/xov  arivira  xal  xpdpifiijv  iQBijv  xal  utendum  et  specillis  abstinendum,  tentandaque 
olvov  A euxbv  imvnvira  xal  fti)  Si^ra  •  xal  per  supposititia  medicamenta  uteri  purgatio.  Si 
A wttsBu  Bep/atp  Slg  rijg  {i/aiptfg-  nrhv  Si  vero  cui  cum  uteri  os  rectum  et  molle  et  sa- 
dvrexirOa  rourov  t6v  %p6vov.  Mera  Si,  ijv  num  sit  et  bene  habeat,  et  1000“  convenienti 
fih  Xapfy  xara  rbv  t7r6pia%ov  xal  Qatv vj-  situm  fuerit,  menstrua  nequaquam  apparuerint, 
tat  1  n  £§«  xaBdpnog,  xlveiv  re  in  ro 0  vel  pauciora  et  per  longius  tempus  minimeque 
xofiaroq  *neip*tv  /iiosw  9  itf#  xxl  f^Supri  sana,  indagato  morbo,  quo  uterus  laboret,  et 
srabecBai  xpe6pt,evog  xal  xeipij<r$at  xaBalpetv  corpus  si  quid  conferat,  reperta  causa  quare 
rdg ./Mjrpag  TporUroiri.  HT  nVi  Si  rou  aro-  non  concipiat,  curare  oportet  admovendo  quae 
fid%ou  bpbol i  b  xal  piakBaxou  xal  Ciyiiog  i6v-  conveniant ,  initio  a  valentibus  ducto ,  quantum 
rog  xal  xakag  b%ovrog  xal  it/  rip  Siovri  xei-  temporis  ratio  poscere  videbitur,  et  desinendo 
fihou  ra  irifeijvia  pctj  ‘  0aiverai  ird/ix av  tj  in  molliora,  donec  uterus  quod  ad  purgationem 
ikdatsova  xal  Sid  vrkelovog  %p6vou  xal  fiij  attinet  bene  habere  videatur  et  os  restitutum 
byisivd,  '  rvjv  vourov  dveupb tv  ijv  riva  e%oun  esse.  Quodsi  neque  a  potione  neque  a  medi- 
al  fivfrpai ,  ijv  re  xal  rb  ts&ft-a'  ^Ufa^dW^rai  camento  menstrua  processerint ,  quin  ne  quidem 
n,  itjevpcbv  rb  alnov  C/Q’  orsu  oii  xvfoxerai,  si  debito  tempore  biberit,  primum  quidem  de 
rijv  lyatv  troihcBai  t rporQipav  ijv  Sierat  potu  desistendum ;  ubi  vero  ex  specillorum  usu 
fcparytyv ,  dp%6fievog  \  ltr%upuv,  oxag  av  recte  habuerit,  stomachus  uteri  molliendus 
Soxitji  xaipbg  eivai ,  rekeurav  Si  ig  fiakSa-  faciendumque  ut  dehiscat  ad  viam  medicamento 
x&repa ,  iag  av  Soxitp  xaktig  ’i%etv  xa$dp-  subdititio  faciendam ,  ex  medicamentis  ad  suffi- 
aiog  1 )  poijrpy  xal  b  <rr6pia%og  xaSeeryxivai.  tum  accommodatis  et  emollientibus.  Cum  vero 
"Hi/  dii  drb  roB  vrorou  xal  'rou  Qappidxoo  fiij  quod  ad  emollitionem  et  suffitum  attinet  bene 
rpo%uptj<7iji ,  pnySi  TivoCo yg  %p6vov  rbv  poi-  habuerit,  uteri  purgationem  per  subdititium 
rpiov,  rouro  "  fiev  vraCeoBai  rou  vr6[tar og-  medicamentum  facito,  donec  bene  habere  vide-. 


—  812  — 


orav  Si  xakdg  i% y  1  rou  dsro  rdv  pujXiuv 
ipyou,  poaXOagat  rbv  oropiaxov  xal  roiyaui 
'bxag  i IvarxftvsfrM  ig  bSbv  r$  xpoobirtp  dxb 
6upt,iyruv  re  xal  ppaXBaxr^ptav.  "Orav  Se 
Soxit)  xaX&g  ?%£«/  ptaXSdgiog  xal  6upt.iijtnog, 
TpornSelg  (pdppoaxov  xdBapnv  toiierSai  rtjg 
po^rptfg,  iag  dv  Soxby  xaX&g  ’d%eiv ,  dpxbpoe- 
vog  ix  poaXSaxuv  ivrl  lay^pfirepa,  reXeurd v 
Si  audig  i g  poaXBaxcc  xal  eiic bSea-  rdv  yap 
layupuv  rd  xXelara  ekxol  rbv  rr 6fia%ov  xal 
Sdxvet  xal  -elpyei  rou  xadecrdvai  ig  bp66v. 

"Hi/  ytwi}  Soxiip  bvrb  tnpceXijg‘rdg  pitjrpag 
/Se/iXdQbai  ig  rijv  xOvfuiv,  XevrrCveiv  &g  pod- 
hara  xal  lr%vaheiv  vrpbg  rofct  dXXoiai. 

A'.  "ilpip  Si  iapivij  dpiaryp  xutjnog-  a  Si 
dvijp  pttj  poeBurxirBa ,  /at/Si  olvov  A euxbv  vn- 
i /ira,  dAA’  'bang  lr%up6rarog  xal  dxpv/rb- 
rrurog •  xal  nria  rireluBa  &g  lr%up6raram 
xal  pii/  BeppooXouriira  ■  l<r%viru  '  Si  xal 
iryiatvira ■  xal  <nr!a v  iarexiaBa  rdv  povj 
tgupMpepbvruv  rd  vrpjypian. 

A  a'.  " Orav  (ioOXyrai  dprev  (pvrebeiv,  rdv 
iva/xv/vtav  dxoXyybvrav  ‘  ij  ixXeXoivrbrav  pii- 
yvurBai-  xal  dBieiv  &g  pcdXirra,  Uag  dv  ix- 
piiatvyrat  •  Irav  Si  &JAu  fibOtyrat  yeyitrBai, 
8 rav  xXelcra  rd  isnpotjvia  ‘Itp  r%  yuvaixl, 
xal  en  ‘  S1  Ibvrav  •  rbv  Si  ’6p%iv  rbv  Set-ibv 
dxoSyaai  dg  dv  pidXtcra  dvi%ee6at  SOvij- 
r ar  ivrijv  Si  dprev  /3o2A yrui  CpureOeiv,  rbv 
apiorepbv  dvroStjrai. 


atur,  ducto  ab  emollientibus  initio  et  ad  va 
lentia  progressu  facto,  rursus  vero  per  emol" 
lientia.  et;  odorata  desinens.  Pleraque  enim 
medicamenta  valentia  os  ulcerant  -ac.  mordent 
et  impedimento  sunt,  quominus  restituatur,- 


Quae  uterum  prae  pinguedine  ad  conceptum 
offensum  habere  videtur,  eam  quam  maxime 
extenuato  et  post  reliquam  curationem  gracilem 
reddito. 

80.  Vernum  autem  tempus  ad  conceptum 
maxime  accommodatum.  Vir  autem  neque  ine¬ 
brietur,  neque  vinum  album  bibat,  sed  valen- 
tissimum  et  meracissimum,  cibisque  utatur  va- 
lentissimis;  calida  ne  lavet,  robustus  sit  et  sanus 
et  cibis  abstineat  ,  qui  ad  rem  minime  conferunt. 

31.  Cum  marem  procreare  volet,  mensibus 
desinentibus,  aut  postquam  cesserint,  uxorem 
adeat  et  quam  penitissime  intrudat  dum  semen 
excernit.  At  ubi  foeminam  generare  volet,  cum 
plurimi  menses  mulieri  fluxerint,  necdum  ces- 
sarint.  Dexter  autem  testis,  quoad  maxime 
ferri  poterit,  obligandus;  sinister  vero  si  maris 
procreatio  expetitur. 


—  813  — 


A/3'.  "Lrbpa%og  vUrrptk  'pki  Sufiuf- 
pdrav  ^uppepuxdg  dva%daxei  ■  dxo  *  ii 
paXSaxrypiw  paXQdacerai.  Qvpiv/v  ii  Aw- 
roi  0Xotbv,,  cxippa  .idQvyi;  xal  (JJjSAAss  rij? 

‘  ixrij i  %A« pd  xexo.fi/xiva,  hfiavuTbv,  cpOp- 
vav,  aprepiclt/g  xapxbv  i)  (pOXXa-  xal  civ v/- 
aov  x6i jvag  vj  criap  xal  xypbv  xal  belov  xal 
xuxapfocou  cxippa,  xiuxeidvou  j Mfsav,  pwp- 
tshys.  QOXXa  %Xapa  xexoppiva,  xdcropog 
bp%iv,bv'iias  apcevag  bvou,  axbpoia,  arOpaxa, 
ubg  criap  •  ‘  xdv  ixearpa/opimv  %  rb  crbpa, 
Totnoan  Supuijv  ■  ava%dcxei  piv  ’  oSv  oSrco? 
xal  crpicperai.  MaXbdcceiv  ii  dxb  roOrav 
rb  crbaa  rys  p^rpt/g-  aaviapdxv/v ,  criap 
atyog,  bxbv  rcvxit/g,  bxbv  ciXQfov,  xuxXa- 
plvou  %vXbv,  Sa-J/fyv,  btrbv  ribupdXou,  xap- 
iapdpou  xapxbv ,  xoitfv ,  §  xaXelrai  xixXogp, 
xdcropog  Sp%iv,  Xtvou  xapxbv,  ‘vlrpov^  dpou 
pl^av,  craQtia  dyplv/v,  xaXaphfyg  06XX * 
y^apa,  crpovMou  *  xapxbv,  cxiKh/g  to  ix 
tou  picou. 

:  Ay\  Qappaxa  paXOaxrij pia  xdl  \xpbg  ri] 
Icyopy/v  xdbapciv  [yevicOai]  dvaxivjjcai.  Qa- 
tjvli/p  pi^av,  pueXbv  fiobg,  yfivew  criap, 
fbiivov.  ‘"rpfipaca  xal  dva^icaca  xpocnOicSa 
i/ pipas  riccapag-  "  xal  xivira  xpdcoo  \%uXbv . 
xal  olvov  yXuxuv  Xeuxbv  xal  farim/v  xal 
iXaiov  yXiepbv,  xal  xOpivov,  “vlrpov,  piXi 
iv  puxaptp  elptip  xpocn6ic$a  v/pipag  ricca¬ 
pag,  xivbuca  ceXlvou  xapxbv,  xal  A  ifiavarou 
xvpijvag  xivre,  xal  xOpivov  AlSioxixbv  iv  ohcp 


32.  Uteri  osculum  ubi  connivet,  a  suffitu 
quidem  dehiscit,  ab  emollientibus  vero  emolli¬ 
tur.  Ad  suffitum  autem  adhibeto  loti  corticem, 
lauri  semen,,  et: sambuci  folia  virentia  contusa, 
thus,  myrrham,  artemisiae  semen,  aut  folia, 
anisum  etiam  contusum,  aut  adipem  et  ceram, 
sulphur,  cupressi  semen,  peucedani  radicem, 
myrti  folia  viridia  contusa,  castorem,  asini  ma¬ 
sculi  stercus,  allia,  styracem,  adipem  suillum. 
Quin  et  si  distortum  os  fuerit,  ex  his  suffitus 
adhibendus.  Hoc  quidem  igitur  modo  dehiscit 
et  convertitur.  Ad  emolliendum  autem  os  uteri 
haec  adhibeto:  sandaracham,  adipem  caprinum, 
fici  specum,  laseris  succum,  cyclamini  succum, 
thapsiam,  tithymali  succum,  cardamomi  semen, 
herbam  peplum  nominatam,  castoreum,  lini 
semen,  nitrum,  ari  radicem,  staphim  agriam 
calaminthae  folia  viridia,  struthii  semen ,  scillae 
interiorem  partem. 


33.  Medicamenta  emollientia  et  vehementem 
purgationem  cientia.  Thapsiae  radicem,  me¬ 
dullam  bovis,  anserinum  adipem,  rosaceum,  trita 
et  simul  fervefacta  per  quatuor  dies  in  subdititio 
medicamento  apponat  et  porri  succum  vinum¬ 
que  dulce,  album  bibat.  Et  resinam,  oleum 
tepidum,  cuminum,  nitrum  lana  sordida  ex¬ 
cepta  per  dies  quatuor  supponat;  apii  semen, 
thuris  granula  quinque  et  cuminum  Aethiopi¬ 
cum  in  vino  albo,  mero,  dulci  bibat,  bisque 


—  814  — 


Xcuxtp  dxp^Ttp  yXuxti-  xal  XoufoSa  Slg  ryq  die  lavet.  —  Myrrha ,  thus,  fel  bubulum,  resina 
ij^pnq.  —  ZfiCpva,  Xlfiavog,  fiobq  %oty,  terebinthina,  aut  netopum,  horum  singula  ae- 

farivi)  rspe/StvHvtj  !j  viraxov  roOrav  hov  quali  pondere  mixta  in  lana  pura  aut  linteo  tenui 

ixdcTOU  /ligaea  xpoarMada  iv  elpltp  xa6a-  in  subdititio  apponantur.  Linteum  autem  ungu¬ 
la  ,  i/  pdxei  A«rru  ■  1  fSdtpaca  tk  rb  pdxoq  ento  albo  Aegyptio  odorato  intinctum  et  filo 
iv  fiOptp  Xsvxtp  A lyurrtcp  siidSei  xal  aroS^-  obligatum,  lota  in  subdititio  apponat;  et  poly- 
caesa  Xtvcp,  Xovcapiivy  TpocriStaO a-  xal  srcS-  pum  contusum  edat;  apii  et  asparagi  semen 
Ausrov  QXdcaca  icStira  xal  mvirti  eeMvou  ex  vino  albo  ter  die  ieiuna  bibat.  —  Myrrha, 
xapxbv,  xal  dasrapdyou,  xal  olvov  Xnuxbv  casia,  thus,  cinnamomum,  netopum,  singula 
rplg  rijg  vjfiipm  vijcrtq  iouca.  —  XpOpva,  aequali  portione  lana  excepta  aut  iu  glandes 
xjxa-fy ,  Xt(Savurbg ,  xtvvdptafcov ,  virasro  v  r  efformata  in  subdititio  apponat.  —  Aliud.  Cu- 
toOtuv  ixaarou  rb  hov  iv  elpltp  fj  /SaXdvovg  curbitae  agrestis  interiorem  partem,  cuminum 
troiiouca  srpocrt6ic6a.  —  "AXXo.  KoAo>cdi/%  tostum,  anethi  semen,  cupressi  radicem,  lae- 
aypttfg  'rb  ivSov,  xOpuvov  sreQpvy/eivov,  dv^-  vissime  trita  et  meile  cocto  subacta,  in  glan- 
6ou  ‘xapxbv,  xusrdplccou  pl?av,  rphpag  Asia,  dulas  efformata  subdititio  apponito  et  paeoniae 
/ibXtri  SQOcp  Qupljcag,  (SaXdvoug  sroiicev,  SI-  radicem,  apii  semen,  et  laseris  succum  in  vino 
Sou  xpocrlbecbai  ■  xal  srivira  yXuxvctS^g  /5/-  bibat.  —  Aliud.  Quin  et  bulbulus  ipse  in  sub¬ 
erei/,  ceXlvou  xapsrbv,  ciXiplou  bsrbv  iv  ohtp.  dititio  appositus  purgat.  —  Et  myrrhain  pri- 
vAAAo.  To  /3dA/3/ov  Si  xal  aiirb  xabalpet  srpoc-  mariam  et  floris  aeris  modicum  cum  vino  albo 
rt6i/ievov.  —  K al  cptOpvav  scpdr^y,  dvSog  odorato  in  pesso  subdito.  —  Medicamenta  in 
yaXxou  bXlyov  iv  ohcp  A evxip  ei/tiSei  srpoc-  subdititio  apposita  ad  uterum  purgandum  ma- 
rWet.  —  ‘II p6c6era  ’  elg  rb  p^rptfv  xaHtipai  xime  accommodata.  Aeris  florem  et  nitri  ter- 
iTirySetbrara.  Aafbiiv  dvSog  yaXxou  xal  tiam  partem  meile  cocto  subigito  et  in  glan- 
‘vtrpou  rplrov  /eipog,  [tiXtrt  e<p6tp  ' (pupljcag,  dulas  eius  magnitudinis  et  crassitudinis,  quae 
(SaXdvoug  xorfcag,  bx6cai  dv  Soxlact  ptirptat  convenire  videatur,  efformata  ad:  qs  uteri  in 
elvat  ftiyefaq  xal  rdyoq,  rpocrldet  srpbq  rb  subdititio  apponito.  Quodsi  valentius  medica- 
<sr. 6/ia  Tijg  /pijrptfg:  ijv  Si  fiobXy  Sc%vp6re-  mentum  voles,  elaterium  et  solum  aeris  florem 
pov  nivat ,  iXar^ptov  srapa/u^at  xal  rb  dvSog  admisceto  et  ita  efformatas  glandulas  in  subdi- 
/Mtuvav  ,  xal’o!lra  sroiicov  SlSovsrpocrlSecSar  titio  apponendas  praebeto.  Et  ficulnei  rami 
xal  xpaStjg  srapa/uyvOvai  0A otbv  %6av  xal  corticem  derasum  ac  levissime  tritum  ammi- 


—  815 


rpipuv  telov ,  orav  rb  trrbfix  Soxiy  ^p6re- 
pov  eTva i  rijg  /a^rpifg,  rb  vjpoiru  fod&rug.  — 
1  'AAA o.  T pl-0ag  ihartfpiov  xal  &v6og  %a\- 
xou  tela,  SCo  piolpag  dvboug,  i^artfplou  Si 
filan  ,  raura  '  Sieh ;,  xuxtetpolvou  rptyag  dva- 
pilgai,  '6xag  -dv  Soxiip  xaipbg  elvai ■  xal  xpor- 
rMvai  iv  elplcp.  —  ‘UporOerov  teuxd  xa6al- 
pov.  'Apreputrfyv  rv\v  xolyv,  '*  vhpov,  xuxXd- 

fum  {f/xl^pov,  xOpuvov  .. . —  ‘T a  abra, 

xaSalpei.  'Aprepiefyv  xofyv  xlapty  rptyag 
xal  Cfiipvtjg  rplrov  poipog,  o Ivou  dvapilijag 
ebdSeog,  elplcp  teuxcp  XepieMtjag  olvcp  re  Ppi- 
tjag,  Sbg  ‘  xpoarlSeaOai.  —  • —  "O  rav  Se  %a- 
Aw <71  al  fiijrpai ,  'vhpov,  mxOyg  ivrepi&vyv, 
xuxhdfuvov  vipettgifpov  ,  iv  elplip  xporrlSei.  — 
1  Upbrbera  xavrota  xaSalpeiv  Suvdpoeva.  Ura¬ 
nia  dyphjv  rp!0ag  xXap^v,  xepixMcag, 
iprefwrfyg  rofyg  rptyag  rd’0Ob.Xa,  iv  pU- 
teri  106$  jtA deag  xal  ^plpvag  iv  axiij,  dxb 
roCrou  xoiieiv  srpMera  xal  SISou  rj?  yuvaixi 
Tpotsrl6ea6ai.  —  “  "AAAo.  "Av6og  %aA)c ou  1) 
orurniplifv  Alyuxrhpv,  Stelg  rip  xuxKa/ilvcp, 
Sxrxep  "  rb  xpbrepov  iv  piiten  e06$  xXdurai, 
^  iv^lrx&Si  xotyeai  xal  "  apiupvyv  bteyyv. — 
uvAAAo.  T ijv.  xuxXdpoivov  rptyag,  "  teuxcp 
olvtp  ebdSei  xapapolgag,  iv  pdxei  Mjixag  &g 
texrordrcp  “  xa6ap$ ,  SISou  xporrlbeaSai.  — 


sceto,  cum  os  uteri  siccius  esse  videbitur;. — 
dimidia  portione  eodem  modo  apponito.  — 
Aliud.  Elaterium  et  aeris  florem  leviter  trita, 
duas  aeris  partes,  elaterii  unam,  diluito,  cycla¬ 
minum  tritum,  cum  opportunum  esse  videbi¬ 
tur,  ammisceto  et  in  vellere  apponito. —  Sub- 
dititium  medicamentum  albos  humores  pur¬ 
gans.  Artemisiam  herbam,  nitrum,  cyclaminum 

subsiccum,  cuminum .  Eadem  expurgat 

hocce.  Artemisiam  herbam  viridem  tritam  et 
myrrhae  tertiam  partem,  vino  odorato  ammixto, 
lana  alba  convolutam  eamque  vino  madefactam 
in  subdititio  apponendam  exhibeto.  Ubi  vero 
laxatus  fuerit  uterus,  nitrum,  cucumeris  agre¬ 
stis  medullam,  cyclaminum  subsiccum  in  vel¬ 
lere  apponito.  —  Subdititia  medicamenta  omnis 
generis  humores  purgare  valentia.  Staphidem 
agriam  viridem  tritam  in  glandulas  efformatam, 
artemisiae  herbae  folia  trita,  meile  cocto  obdu¬ 
cta  et  in  umbra  siccata,  in  subdititia  medica¬ 
menta  redacta,  mulieri  ut  subdat  exhibeto.  — 
Aliud.  Aeris  florem  aut  alumen  Aegyptium 
cyclamino  dilutum  velut  priora  meile  cocto 
obducito,  vel  in  ficum  siccum  cum  myrrhae 
modico  indito.  - — Aliud.  Cyclaminum  tritum 
vino  albo  odorato  ammixto,  deligatum  in  linteo 
tenuissimo  subdendum  exhibeto.  —  Aliud.  Gy- 


810  — 


"AAAo.  KuxXdpc.ivov  ttpcifypov,  'virpov,  xav- 
OapiSaq,  ariap,  aavSapdxtfv . 

XS‘.  rapbivov.  UapMvcp  bxorav  rd 
updta  //ii]  yivyrai ,  *  %oAp  xal  xuperaivei  xal 
bSuvdrai,  '  Sttpij  xal  xtivij  xal  it-epcet  xal 
peaiverai  xal  xaXiv  aatppoviei  •  xivibvrat  ydp 
ai  fiyjrpai,  xal  bxbrav  ptev  vrpbq  rd  <sn\dy- 
%va  rpdxavraij  -inepte  1  xal  Xupirrei  xal 
xapaQpovet-  brav  Si  dxoXixuai ,  xeivij  xal 
Sitp^i  xal  ifxiaXoq  xuperbq  b%ei.  Xyi)  raO- 
rtpri  dpvaxtSaq  xporrMvat  bepptdq  xpoq  rijv 
yaaripa  xal  bxoxaxvi^eiv  iq  abra  rd  al- 
Sola  ”bri  fidXwra  ix\  dpcQopiuq  ab%ivx  xa- 
6taaq  tjptbpvyq  brov  xvapiov,  XtfSavccroO  Si 
’  Slq  wov  Tijq  rptOpvipq  /xtgaq,  xal  ^iaq  ipv,- 
piyptevaq  bpeou  bupuijv  ini  rd  xvp  ii rifidX- 
Xuv,  —  vfonq  S’  itrra  uq  ptdfoara,  —  xal 
Xobetv  troAA#  6eppt,ip. 

As'.  *  HpbcSsTOi/.  Alyvxrfyv  arvxrypiviv 
'  ptaMaxtp  elpitp  xepieiXfraca  xporribirba.  — 
"  ”AAAo.  'Aprefiiati/v  rpitpaq  "  olvtp  re  Xeuxtp 
SeOaaq  SiSou  xporriSeabai. 

A?-'.  i  Neorbxcp  yuvaixl.  'SbSivov,  cp ibpvyv, 
"xi ipbv  piitjavra  iv  elpitp  Souvat  tpoariberbai. 
"Orav  xpoxiaaat  at  pe^rpai ,  rd  tfapd  xal 
erpuQvd  xporCpipeiv  xal  tiveiv  xal  "i rpotrt%eiv. 

A£\  Zvxov  pt.iS.av,.  axbpoSov ,  virpov,  xC- 


claminum  subsiccum,  nitrum,  cantharidas ,  adi¬ 
pem,  sandaracham . 

84.  De  virgine.  Virgini  si  menses  suo  tem¬ 
pore  non  appareant,  biliosa  est  et  febricitat  et 


delirium  fiunt;  at  ubi  inde  decesserit ,  esurit  et 
sitit  et  febris  yxiaXoq  dicta  detinet.  Huic 
dem  pelles  agninas  cum  lana  et  villis  ca 
ad  ventrem  adhibere  oportet,  eaque  super 
phorae  collo  desidere  iussa  in  ipsa  pud 
quam  penitissime  fumum  - immittere.  Myri 
fabae  quantitate  et  thuris  duplam  portionem, 
mixta  et  simul  triticum  decorticatum '  et  con¬ 
fractum  in  suffitu  adhibeto  igni  inficiens,  —  sit 
autem  quam  maxime  ieiuna,  —  tum  multa 

35.  Subdititium  medicamentum.  Alumen  Ae¬ 
gyptium  molli  lana  involutum  apponat.  Aliud. 
Artemisiam  tritam  et  vino  albo  maceratam  ia 
subdititio  apponendam  exhibeto. 

86.  Ad  puerperam  recens  enixam.  Rosaceum, 
myrrham,  ceram  mixta  in  vellere  subdenda  ex¬ 
hibeto.  Cum  uterus  prociderit,  sicca  et  acerba 
tum  bibenda  tum  admovenda  offerto. 


mn 


—  817  — 


fitvov,  rpltpag  Asia,  iv  elpltp  foOvat  vrpotsrU  laevissime  trita  in  vellere  subdenda  exhibeto. 
SetrOai.  —  '  "Ercpov.  Ziflrfys  oarpamv  xdipag  Aliud.  Sepiae  testam  laevissime  tusam,  vino 
A sibv  ’  ohtp  feOrag  iv  A ayaou  6pit-l  xai  eipitp  maceratam  in  leporinis  pilis  et  vellere  subdenda 
fouvat  vrpotrrffleedat.  praebeto. 

A)/'.  "Hi/  fi  fieri  rftxov  rdg  uatripag  «A-  88.  Quodsi  a  partu  uterus  doleat,  ptisanam, 

yit),  '  rrtoctvtfv  xai  vr patra  xai  trriap  aiyetov  porrum,  et  adipem  caprinum  coquat  et  modi- 
'  i-jvijtraira,  {oipetra  hg  iXlyttrrov.  cum  sorbeat 

AS'.  1 II pMerov.  N hpov ,  k6 fitvov,  trOxou  89.  Subdititium  medicamentum.  Nitrum,  cu¬ 
ri  itrov.  —  KaSapr^ptov  rcpMerov  xai  jiuX-  minum,  fici  aequa  portio.  —  Purgans  subditi- 
Saxrtjpiov.  Wtcotov,  pSStvov  fiOpov,  %tfvbg  tium  et  emolliens.  Netopum,  rosaceum  ungu- 
*  dXetCpap  is  bSovta  Xercrd.  entum,  anserinus  adeps,  tenuibus  linteis  excepta. 

/i'.  "Hv  rd  itrtfitfvia  rroXXa  yivyrat,  yXu-  40.  Si  menses  multi  decurrant,  paeoniae 
j tutrifvfg  xbxxoug  roug  fiiXavag  Sis  ixrot  rri-  grana  nigra  bis  septem  in  vini  cyathis  duobus 
veiv  iv  ohou  futri  kudSom.  propinato. 

fiu’.  "Hv  fi  it-ipxavrai  al  fivjrpai  mixvb,  41.  Quodsi  uterus  crebro  exeat,  muliere  su¬ 
bigas  ufart  yXieptp  rdg  fitfrpag,  teffyv  pina  reclinata,  uterum  tepida  perluito;  mali 
dvaxXivag,  filias  clftov,  7  xvfxlfa,  Sovv  rifv  punici  putamine,  galla,  rhoe  rubra  mixtis,  in 
ipuSpi^v,  iv  ohtp  Xeuxip  ftarpltjvag,  roOrtp  vino  contritis  uterum  illinito  ac  reponito;  deinde 
ypitrag,  ivrtOivar  isreira  *  snraf  fd0vtfg  lauri  folia  ex  vino  austero  propinato. 

(pdAAas  iv  o’lvtp  aittrrtfpip. 

fi(i'.  "Orav  yovatxl  xuoCtry  {6og  yivv/rai,  42.  Cum  mulieri  praegnanti  profluvium  ac- 
bvlfa  i-t jpifv  xai  ’  filXrov  xai  btrrpaxov  trtftritfg  oidit,  stercus  asininum  siccum,  minium,  saepiae 
rptipag  Asias,  &  {taxei drroSfoag,  rrpotrrMvai.  testam,  laeviter  trita,  linteo  obligata  subdat. 

fiy'.  "Hv  fi  fiif  “  xallapSy  r d  titrrepov,  iXa-  43.  Quodsi  secunda  non  purgetur,  elaterium 
rffpiov  iv  ohtp  Xeuxip  Itrov  xud6tp  "  rpftpag  oboli  Attici  pondere  tritum  in  vini  albi  cyathi 
dfioXdv  ’ Arnxdv  ftfbvat  sr Ivetv  xai  xaSapeirai.  mensura  potui  exhibeto  et  purgabitur. 


I 


'  v.olfov  «u  «Jit»  smitthfom  -V?*u'.T!’\wti9't  vA^Ja  <S  ,«& Arss-s^Vr'.-  (Ui- 

toiitoi  oaiip?  .biiilA  ^b*'«oift^-rob  $****:£  «tinV 1  —  jSB 
■  «  ■  .  . 

.oroduatq  irATj^hTWiT-ijK^rff 

'(  j 

••  :>•'•:>>•>  II, •«;!:«•  19  ,  mu  l-IOl)  «.  J  -  (IS.  '-.XiT-o  lix  Siit -.i  -  lix 

'u:'  '  .«urinomijjibatn  mj.-  .  J8  U3«fc>  ,  .••‘y/fflF  .votafrobi II  <*■  ■rtyR*t 

'  i  1  am  /  .«a-iilioiau  .!»  I  t  o  tvo^  /  -.'liitilsj 

'i)‘t  ,  siuioafi  i-iijiii  eu-.ivjuf  iZ  ".Oi-  -uA  r  ;  iXtott  stvsiuisfxh  '.%!* 

I!:"  ’  'ai,;.  -...I  I,h, .(>!-."•!  aM-mgin  aiiuy  %?. ■**&*■  ?4ot- s^kb*  I9MK 

‘  ;  .ri  btfi,  ’ 

"  '  1  1  1  r‘>W  mbou1,)  \  i  i.  j%  «H'  ‘foa 

*  1  '  'II  .aimiiltm  mi  I  «■  T--  .  ~r  S  j.vdiSy  iTssbls 

! 

■■'■•'  ■  , 

<  '••  -a;'  'lifot  hual  ■r.-.-.r.  •  taubi  ~A 

•  A  ssL\l§ 

••«•  '  -"‘!S  ;iii.-:..!.riq  h68»nr'«Ju0  :8b  :c  l  fc-r  «n(Mi|.., 

.  .  ■  :,  ••  ■. :/ 

, i.'i :! ,ini:!;-.i  ■  -n  c~ ^ ~ 'c«0‘+:Ji'*sVr.i  v  i  . 

..itnWltb  .  lia,  .  a  ..  t  s  .;-.,;ax  ■  ,  VH" 

IO  dk  iifo  ni  1BDI  jhShoi  DiMA  iIWo  i.  v^o  «hft  <  i  *  3  >  • 


IIEPI  ETKATATOMH2 
EMBPTOT. 

ATIO  2 II  ASM  AT  A  OAITA  nEPI  rTNAIKEIflN. 


DE  FOETUS  IN  UTERO  MORTUI  EXSECTIONE. 


FRAGMENTA  PAUCA  DE  MORBIS  MULIERUM. 


SHMOTATAzia  iaari 

roxaffMa  ‘ 

W  ii  1  :•*  »  i  A  Vi  T  '1  11311  A '  ( I  /  O  ATAMXAniOJIA 


'mmmvTA  m-mM  oaam  m  ginacra  ad: 

.M0»awijK  gia#0M  aa  aotjai  athsmojuh  ~*'jg 


riEPl  ETKATATOMHS 
‘  EMBPTOT. 


DE  FOETUS  IN  UTERO  MORTUI 
EXSECTIONE. 


a'.  'ILyxararopyiv  xaiStou  xoifjaeig  oiirag. 
—  'Tlpurov  fih  ixl  ri)v.yuiiatxa  aivSbva  Ixi- 
(SaX&v  xard^aaov  Uvuripa  ruv  pia^av  xal 
r)v .  xetyatyv  xaruxdXuipov  r%  mSbvi,  Ixag 
fitl  bp&aa  Qofbijrai  S  n.Siv  ‘  rotljsyg.  ”Hv 
ouv  r^v  %e1pa  rb  Spifipuov  xkdyiov 

mpaxssbv,  'r.ijg.%eipbg  ixiXafibfimop  xpod- 
ysiv  ii-a  &g  pgdXmra-  TspiSefpag  Si  rbv 
(3pa%lova  xal  axoipiXCmag  rSv  aapxccv  rb 
brriov  lyfiOiiv  ’  xgpltypoy  xspl  roiig  SaxrC- 
Xoug  ryg  %eipbg  roiig  S6o,  Ixag  pii)  dxoXi- 
oSdvoisv  ■  pLEra  Sb.  raura  rbv  Sipooii  sr epia&p- 
xiaov  xai  8.q>eX e  ‘  xura  rb  apSpov  ■  txeira 
n )\v  xeQaXijii  xara  (pCtriv  xapSxrag  'bxelgd- 
yei v  rlp  Si  SaxrCXtp  ro  ipi/Spuon  elau 

ciruaai,  !j  pMyjupfa  Sia,  rcbv  xXevpiav  !j  Sia, 
rvpg  xXyTSog  Sitbaai,  Bxag  rijv  Qucav  cbtpij 


1.  Dissectionem  foetus  in  utero  ad  hunc  mo¬ 
dum  perficies:  In  primis  iniecto  in  mulierem 
tenui  linteo  supra  mammas  praecingito  et  ca¬ 
put  linteo  contegito,  ne,  si  quod  facturus  es 
videat,  perterreatur.  Si  foetus  igitur  in  obli¬ 
quum  prolapsus  manum  eduxerit,  eam  appre¬ 
hensam  quam  maxime  foras  educito.  Brachio 
vero  excoriato  eiusque  osse  carnibus  denudato 
squatinae  marinae  pellem  aridam  circum  duos 
manus  digitos  obligato,  ut  ne  propter  lubrici- 
tatem  elabantur.  Post  haec  autem  detracta 


depulsum  foras  educito;  digito  vero  foetum  in¬ 
tro  retrudito,  vel  scalpello  per  costas  vel  iugu- 
lum  adacto  perforato,  quo  flatu  emisso  concidat 
et  facilior  ei  exitus  pateat.  Caput  vero, "si  qui- 


-  822  — 


ri}v  Si  xeCpaXijv,  sl  piiv  SOvym,  xard 
QSktiv  igSXxsiv  sl  Si  pi\,  t-u/j,(pKfoat  xal 
olivas  bvrs^ayaysiv  2%a  to  ifilipvov.  "Ersira 
Osppslp  troXXip  xara%ias  xal  aXstipas  iXalq 
xaraxslcbai  xsXsOsiv  tirakXd^usav  via  His, 
xal  '  pisraTrlaai  olvov  yXuxbv  xal  Xsvxbv  xe- 
pdras  sii^ap6rspov  dXXcc  fsijv  xai  farivt/v 
psSXiTt  Siarptipas  xai  fit^at;  rcp  olvcp,  ‘  S1S6- 
vdi  ’ms7v-  ra  i'  &XXa’6epa7rS6siv  'Tbbirep  Xs- 
%S>  xard  rd  tijfyjjtAva. 

/6'.  "O tuv  Si  TixroOaiji  rXdyiov  mpaictcy 
rb  Sfi/bpvov ,  —  ytyvsrai  Si  bxbrav  erpiQip- 
rai,  —  b  b/tQuXbs  itspl  rbv  Tpd%yXqv  vrs- 
pleXfcffstai.  xal  iirfo%er  r it-oSovroO  ips- 
fipCou  xal  ip  rb  te%(o»  1  IrsafidXXsi  rh 
xetpaXifv  xai' i\  yslp  as  SmroxooXi)  i%a  yt- 
yvsrai.  “Hi/  piiv  oSv  Mfa  ‘  yivv/rai ,  <  ijiip 
TtbvyxSs  rpMfftatm'  Si  ptij  il-u  i/  yslp 
rou  ifi(ip6oo:.  Sis  iiriroxovXii  ^ijj  rbl/i(ipvov 
xlvSuvoq  ' Si  xal  oliras. 

y’.  "Evi ai  Si  xal  ra  X 6%m  rcpb  rou  ip,- 
(SpOov  aQiam,  Kxrre  dvayxahv  rijv  hStva 
i-ijpkv  ’  shai  xal  irhovov-  Saai  Si  ra  X6- 
ysiii  p$i,  f  vrpmia&aipovrxi , '  ffiav  ciTraXkdr- 
routrt  iv  rS  rbxa.  b  ■ 


Sfi  'Avxrslstv  Si  S:'Se.  Zr/Sbva  'tixrarropi- 


minus,  in  partes  comminuito  et  sio  foetum  fo. 
ras  subducito.  Deinde  calida  multa  affusa  oleo 
illitam  decumbere  iubeto  pedibus  alternatis. 
Postea  vinum  album  dulce  meracius  mistum' 
potui  exhibeto;  quin  etiam-resinam  cum  meile 
tritam,  vino  ammixtam  in  potu  praebeto,  In 
reliquis  vero  iuxta  ea,  quae  dicta  sunt,  puer- 
perae  instar  eam  curato. 


2.  Cum  vero  parturienti  transversus  foetus 
ceciderit,  —  quod  fit,  ubi  ipse  vertitur,. s— 
umbilicus  circa  collum  obvolvitur  foetusque  exi¬ 
tum  cohibet  et  caput  in  coxendicem  inserit 
manusque  ut  plurimum  foras  eminet.  Quodsi 
igitur  promineat,  foetum  iam  mortuum  esse  si¬ 
gnificat;  at  quibus  manus  extra  non  apparet; 
his  ut  plurimum  foetus  vivus  est.  Periculum 
autem  etiam  hoc  modo  imminet. 

S.  Quaedam  etiam  partus  purgamenta  ante 
foetum  emittunt,  ex  quo  partionem  siccam  et 
laboriosam  fore  necessario  cognoscas.  Quibus 
autem  puerperii  purgamenta  non  ante  repur¬ 
gantur,  eae  faciliore  partu  defunguntur. 


4.  Conoutere  autem  hoc  modo  oportet:  super 


—  823  — 

nuvra  avaxktvai  rvjv  yuvatxa  xai  eripui/  tenui  linteo  substrato  mulier  reclinanda,  alio 
'ixi/iaksiv,  bxaq  3.V  to  alSotov  xsxpufipiivov  superiniecto,  quo  pudendum  obveletur  et  utrum- 
J,  xai  xspixakbtpai  xspi  sxarspov  rb  ffxbkoq  que  crus  tenui  linteo  circumtegendum  et  utra- 
rtjv  fftvSbva  xai  trepl  hxarspav  rb  yuhv  yu-  que  manus.  Duae  autem  mulieres  utrumque 
valxaq  'Si  S6o  ka[3bff6ai  rou  ffxiksoq  ixarb.  crus  apprehendant  aliaeque  duae  utramque  ma- 
pou  xai  ryjg  ysipbq  sxarhpyq  'hrbpaq  yuvalxaq  num;  deinde  ipsam  valide  correptam  non  minus 
S6o‘  ixstra  Siarsisiv  kafioOffuq  iyxparbccq,  quam  decies  concutiant.  Postea  vero  mulier  in 
bkaffffov  Ssxaxiq-  bxsira  ff  iq  xklvyjv  lectum  reclinetur,  ita  ut  caput  deorsum,  crura 
imxktvat  ri/v  yvvaUa  iri  xsQakijv  ■  ra  Si  autem  sursum  habeat,  et  mulieres  omnes  di- 
ffxbb.su  Uva  i%siv  xai  rctq  yvvaixaq  '  xaffaq  missis  manibus  crura  apprehendant,  dein  in 
ka(3bff$ai  'r&v  ffxskbcM,  ilpslffagrotq  %s1paq-  humeros  eam  concutiant  et  saepe  moram  in¬ 
fera"»  *  ffskiv  iri  roiiq  IbpiouQ  xai  xokkaxiq  terponant  in  lectum  (reclinata  muliere),  ut  in 
imPokaq  xoibsffSai  ixl  ryv  xkli/y/v,  '6xuq  ampliorem  locum  concussus  foetus  convertatur 
k  Ty[v  siipuyoipyi/  ixavaffsiabiv  rb  ifi/Spuov  et  naturaliter  prodire  possit.  Quodsi  dictamnum 
fftpu(pi/j  xai  SuvyTai  '  iri  tpthriv  ibmi.  K ai  Creticum  ad  manum  habeas,  ipsum  propinato, 
i)v  iyjpq  Sixrafivov  Kpynxbv,  [israxiffui •  si  sin  minus,  castoreum  vino  Chio  incoctum. 

Si  pii),  xduropoq  bvetpijffai  ’  olvcp  Xicp. 

s’.  "Hi/  Ss  al  imrbpai  iga  yapbaffi,  %v  rs  6.  Si  vero  uterus  sive  ex  labore,  sive  ex  partu 
ix  ‘xbvov,  vpj  rs  ix  rbxou,  ijv  fiiv  xapakd-  foras  prodierit,  si  quidem  recens  malo  affectae 
P>, K  vbaq,  d^iov  imysipstv ■  si  Si  psv\,  “ idv .  tibi  in  manus  venerint,  operae  pretium  est  ma- 
'Exi%sipsw  Si  ypi)  aSs-  ixirapsiPv  rbv  b/ibva  num  operi  admovere;  sin  minus,  eas  sibi  per- 
ri Ii  barbpyq  xara  cpbffiv  xai  xara  xkdytov,  mittere  oportet.  Hoc  autem  modo  rem  aggredi 
rptipai  'oOovtcp  &q  Qksyfsafai/i,"  xqira  akstyaq  oportet:  uteri  tunica  secundum  eius  habitum 

11  Q&xyq  ikatcp  !j  xfaffip, . xara-  naturalem  et  oblique  incisa,  linteo  confricanda 

xkaffuq  "apca  xurbvoiffl  xai  [luk&axobq  ffxby-  ut  inflammationem  concipiat,  et  illito  phocae 
yovq  oivcp  fflvaq,  xpotjQsiq,  dvaSjjffat  bx  r&v  oleo  aut  pice . simul  mali  punici 


—  824  — 


Hficcv  xai  ivaxefcSa  < ivuraru  'ri  axi-  floribus  in  cataplasmate  adhibitis  mollibusque 

\ea  l%outra  •  laBiira  Si  airia  fiirpict.  spongiis  vino  respersis  appositis  in  subdititiig 

ex  humeris  deligato;  mulierque  quam  maxime 
excitatis  cruribus  decumbat,  et  moderatis  cibis 
vescatur. 


riEPI  riNAIKEIHZ  0X2102. 

AIIOSnASMATA ,  ftN  TA  IIAEIZTA  EN  TflI  nPilTM  KAI 
AETTEPM  nEPI  TTNAIKEmN  rErPAIITAI. 


DE  NATURA  MULIEBRI. 

FRAGMENTA,  QUAE  MAXIMAM  PARTEM  IN  PRIMO  ET  SECUNDO 
LIBRO  DE  MORBIS  MULIERUM  SUNT  DESCRIPTA. 


20I2T#  2Hia>IIAMTT  14311 

i 'ti& ,  ixrm-Tsr  mr  m  atsisap  at  kh  t atamzat ixoha  •  '1 
.iATHAiin  wmajxiAOTT  imi  imarraA 


JflaauuM  astutam  3 a 

o<mmz  th  oMjaq  m  MSm<i  mamixam  saup  r \rur.,um', 


IIEPI  TTNAIKEIHE  4>T2I02. 

a'.  Uspl  St  ‘rijg  yvvaixefyg  tpOnog  xai 
m ry/idrcM  rdSe  Wya-  pedhara  petv  t6  Detov 
ainov  ejvai-  'ereira  1  St  rdg  QOnag  rdv  yv- 
vctixdv  xal  rdg  .%pot$gj ai  petv ydp pxtpkeu- 
xoi,  iiypSrepai  re  xal  poaStarepai,  ai  St 
ptXamiyCxtypSrepat  ‘re  xal ‘ crpilp-vSrepat, 
ai  St  plvaxal  petrov  rt,  d/etportpav  txqun. 
Oura  St  x»  1  zepl  rdy  vfhxidv  %vfi(iatvei-  ai 
jpty.ytui  £iyp6repai  xal  vrokCaipeoi  &e  tmro* 
Toukii,  ai  .St  ‘  aperfiCriSeg  t-ypbyspai  xal 
ikiyataoi,  ai  'St  petaai  peirov  n  dpeCportpav 
txouai.  Aet  St  rdv  dpSdg  raiira  %eipifyyra 
rpdrov  petv  tx  rdv  6etuv  apxetrBui,  tireira 
Siayiyvdrxeiv  rdg  re  Qbtnag  rdv  yuvaixdv 
xai  jdg  phxlag,  xal  rdg  iipag  xal  rot/g  r6- 
fp ug\  oi  fitv  ydp  rdv  r6srov  pvxpoly  Sypol 
xal podSeeg,oV St  Beppeol,  gypol  xal  rrdriftot 
eln.  " Ap%opt,at  St  SiSdrxeiv  dxh  roO  bypou 
xard  (pCiriv. 

fi’.  "Hv  bSepog  tv  rijai  [itjrpycri  tyytvyrai, 
rd  impervia  ikdsaa  xal  xaxla  ‘yiy verat, 


DE  NATURA  MULIEBRI. 

1.  De  natura  muliebri  et  morbis  ista  mihi 
dicenda  sunt:  Potissimum  quidem  causam  esse 
divinum  numen,  deinde  mulierum  naturas  et 
colores.  Quae  enim  admodum  albae  sunt,  hu- 
midiores  et  ad  fluxionem  magis  comparatae, 
nigrae  vero  duriores  et  adstrictiores.  Quae 
ad  vini  colorem  vergunt,  medium  quid  inter 
utrasque  habent.  Ad  eundem  etiam  modum 
in  aetatibus  res  se  habet;  iuvenes  quidem  hu- 
midiores  sunt,  fereque  copioso  sanguine  abun¬ 
dant,  seniores  vero  sicciores  paucoque  sanguine 
redundantes,  mediae  medium  quid  inter  utrasque 
habent.  Eum  autem,  qui  ista  probe  tractare 
volet,  primum  quidem  a  divino  numine  initium 
sumere  oportet,  postea  tum  mulierum  naturas 
dignoscere,  tum  aetates  et  anni  tempestates  et 
loca.  Prigida  enim  loca,  humida  et  ad  fluxio¬ 
nem  comparata  sunt,  calida  vero,  sicca  et  quieta. 
Doctrinae  autem  initium  a  suapte  natura  hu- 
mido  faciendum  est. 

2.  Si  hydrops  in  utero  oboriatur,  menses 
pauciores  et  deteriores  fiunt,  deinde  derepente 


-  828  — 


izeira  it;  ai, rtvyg  ixfafosi  xal  tj  yaarfp  irn- 
mShi  xal  o!  fiafol  eroppol  ytyvpvrai  xal 
r&S.ka  zovtjpug  e%ei  xal  Soxisi  iv  yaarpl 
£%eiv  xal  roOroun  yvCxsei  on  CiSepatvei.  2y- 
piatve i  Si  xal  iv  rcp  ar6pt,aTi  t&v  icrepiav- 
*  ipavoCay  ydp  layyiv  (patvsrat.  Kal  fiyog 
xal  zup  aiiTvjv  Xa/afiavei  •  ix6<rcp  <F  ch  o  %p6- 
vog  xXeiav  ‘y  intrat,  iSCvy  r^v  velat pav  ya- 
artpa  xal  rdg  1  t-6ag  xal  roi/g  xeve&vag  la%et. 
AUrif  ijf  voOeog  ix  rpmpt,ov  pidfoera  ylyve- 
rai,  zpoayiyverat  Si  xal  it;  &\kav.  '0x6- 
rav  S>Se  i%j),  XoOetv  %pii  jroXA$  xal  Bepficp 
xal  %hdafidra  zpotSTtUvat,  ‘j?  av  ij  6S6vy 
iyy  i)v  Si  fiif  ?%{>,  Qdppaxov  yptt  ztaat 
x&Ttir  fi£Ta  Si  ri  (pdpfiaxov  *  zvptijv  r£p 
(SoMrcp  rdg  uaripag ,  ezetra  zpoaSeivat  to 
t-iiv  Ttji  xavSaplSt,  ‘  Stahx&v  Si  t/pcipag  rpelg 
to  £;bv  rij  filav  Si  Stahzuv  rpetg 

iiptipag  xhisara  V$  Ht-el  Kal  Ijv  /livi) 
yacriip  ytvyrai  i.azap^  xal  ol  iruperol  re- 
zauftivot  imi  xal  rd  impt^vta'  ixty iverat, 
T$  dvSpl  gvyxotpdcSu  ■  !jv  Si  fit/ ,  aSOtg  ra. 
a&rd  zotieiv,  iar'  dv  yivyrai  rd  izifiljvta, 
xal  xpoadiTonn  %ptjtr6n  ■  rdg  pt,erat-i>  Si  ttpt,i- 
pag  ztvira  rou  xp^Opeou  riv  cp\otd v  xal  yhj- 
xvelSvtg  ™bg  [likavag  xoxxoug  xal  rijg  axTijg 
t6v  xapzov  iv  olvtp  vijtvTtg  xal  Tvjv  S.tv6^a<mv 
iaStiru  &tg  zXelaTyv  xal  txx6poSa  §<p6d  xal 
dptd  xal  rom  flipottri  /&al.6axom  *  yp^aSai, 


deficiunt,  venter  intumescit,  mammae  siccae 
evadunt  et  in  reliquis  male  habet,  sibique  utero 
gestare  videtur,  ex  quibus  eam  aqua  interente 
laborare  cognoscas.  Quin  et  ex  uteri  osculo 
indicium  sumitur;  ad  tactum  enim  gracile  de¬ 
prehenditur.  Et  febris  ac  rigor  ipsam  invadit- 
quoque  longius  tempus  processerit,  dolor  imum 
ventrem,  lumbos  et  laterum  inanitatem  detinet. 
Hic  morbus  ex  abortione  praecipue  oritur,  et 
ex  aliis  etiam  accidit.  Cum  sic  habuerit,  ca¬ 
lida  multa  lavare  et  tepefacientia  admovere 
oportet  ad  locum  ubi  dolet;  sin  dolor 'non 
sit,  medicamentum  deorsum  purgans  propinare. 
Post  medicamentum  vero  utero  fomentum  ex 
stercore  bubulo  admoveto,  deinde  quod  ex  can¬ 
tharide  paratur  in  subdititio  apponito;  tribus 
vero  diebus  intermissis,  id  quod  ex  felle  confi¬ 
citur.  Uno  autem  die  intermisso  per  tres  dies 
infusum  ex  aceto  adhibeat.  Et  si  quidem  venter 
mollis  evadat  et  febres  cessent,  ac  menses  sub¬ 
oriantur,  cum  viro  dormiat.  Sin  minus,  eadem 
rursus  facito,  quoad  menses  decurrant,  et  sub- 
dititiis  utatur;  diebus  vero  intermediis  crethmi 
corticem  et  paeoniae  grana  nigra  et  sambuci 
fructum  ex  vino  ieiuna  bibat,  plurimamque 
mercurialem  atque  allia  cocta  et  cruda  edat  et 
opsoniis  mollibus  utatur,  polypis  aliisque  mol¬ 
libus.  Quodsi  pepererit,  convalescit. 


—  829  — 


rotm  rovMxoai  xai  roiai  akkavn  '  /iak$a- 
xotir  ijv  ii  rdxy,  Cryrfg  ytyvsrai. 

y'.  "Hv  ai  /sijrpxi  xpip  rd  fjxap  ikOutrt, 
SQaiop  igaxivyp  yiyvsrai  xai  roi/p  oiovrap 
l-uvspsliei  xai  ‘  i)  xpoiii  piikaiva  yiyvsrai’ 
i^axlnfp  ii  raurx  xas%si  C/yii/p  ioutrx  ■  yl- 
yverai  ii  xapHvoirt  psdktara  xakaiijai  *  lo6- 
tsyai  xai  yrfpipai,  ‘  a'i  viai  louaat  xai  roxij-  . 
sseai  xypeCoutn.  'Oxdrav  Siis  ixn »  Xs,f^ 
‘xpodaap  xdra  < ixd  rou  ijxarop  dxoitjffai 
TXivfy  '  M  rd  iixoxovipix ,  xai  rd  crdfsa 
iiolyav.olvov  siiaiiararov  iyxiai,  xxixpotr- 
£%£/v  ’  xpip  rdp  ptvap  xai  uxodupitfv  rd 
xaxdisa,  uri  ii  rdp  imripap  rd  iudisa’ 
ixvjv  ii  ’  xarx<Ppovij<riji ,  xiaai  Qdppiaxov  xd¬ 
ra  *  xai  fteraxfcai  ydka  ’6vou ,  ixsira  xupi- 
ijrai  rdp  urripap  s&discri  xai  xpotxnSivat 
"r&  giiv  rijj  (iovxpfori,  rij  ii  varspafy  vi- 
raxov  •  iiakixdv  ii  i  iCo  typipug  "  xkOrai  rdp 
iicripag  sb&isav.  rijj  i'  imrepaiy  xporSsivai 
"  rvjv  y\<ix^d-  iiahxdv  ii  pt,iav  vHiipyv , 
Oupuijaai  rom  uptipsami  Taura  xoiisiv  ri/v 
"X^rn*-,  Mptarov  i' iv  yarrpi  aysiv-  rvjv  ii 
xapSivov  xslkiv  tjuvoixijrai  avipi ■  xpop  ii 
rdp  bcripup  xporCpipsiv  pvjiivpi/iijii  rt  q>dp- 
fiaxov  xtvsiv,  xovu^av  ii  xai  xacrdpiov  ii- 
iivai  iv  ofocp  vfari,  xai  rijv  xUpakvjv  pcvj 
dksilpiaOa  "rot&t  sbdisai,  psvjii  deQpaivieSa. 
i'.  "Hv  "irpoiMaa  al  fiijrpai  xai  i^ikiaei 


3.  Si  uterus  ad  hepar  processerit,  derepente 
vox  deficit,  dentes  inter  se  collidit,  et  color 
niger  evadit.  Haec  autem  derepente  cum  sana 
est  accidunt.  Hic  vero  affectus  praecipue  affligit 
virgines  vetulas  et  viduas,  quae  iuvenes  pepe- 
rerunt  et  viduitatem  experiuntur.  Cum  sic  ha¬ 
buerit,  manu  propUlsione  facta  deorsum  ab 
hepate,  deliga  fascia  sub  praecordiis,  'oreque 
diducto  vinum  odoratissimum  infunde.  Naribus 
graveolentibus  admotis  suffitum  parato,  subter 
vero  ad  uterum  odorata  apponito.  Ubi  vero  ad 
se  redierit,  medicamentum  deorsum  purgans 
propinato,  posteaque  lao  asininum  bibendum 
dato.  Deinde  admotis  ad  uterum  fomentis  odo¬ 
ratis,  medicamentum  ex  bupresti  in  subdititio 
apponito,  postridie  vero  netopum.  Intermissis 
autem  diebus  duobus ,  uterum  per  odorata  in¬ 
fusa  eluito  et  postero  die  pulegium  subdito. 
Intermisso  vero  die  uno  suffitum  ex  aromatis 
parato.  Atque  haec  viduam  facere  oportet,  opti¬ 
mum  vero  fuerit  mulierem  gravidam  fieri;  virgini 
vero  ut  viro  iungatur  persuadeto.  Ad  uterum 
vero  ne  quidquam  admoveas,  neque  medica¬ 
mentum  bibendum  praebeas,  sed  conyzam  et 
castorium  ex  vino  ieiunae  exhibe.  Caput  odo¬ 
ratis  ne  ungatur,  neque  ea  olfaciat 


4.  Si  uterus  prociderit  et  foras  prodierit,  ignis 


—  880  — 


?£«,  vrup  i%et  f&dXiara  '  rd  dlSofa  xai  rijv 
iSpyv  xai  rb  oupov  ard%ei  xar'  bXiyov  xai 
Sdxverar  Taura  rda%et,  {jv  bx  rdxou  *  bouaa 
rip  dvSpi '  %i/yxoipu)6$.  'Oxbrav  Sb  olirag  !%#, 
potipra  xai  Xartdj  arpiapiara  htpijaag  bv  iiSan, 
xaraielg  '  bg  rv/v  uidpfyv,  srpoa%ietv  ‘dig  ipv- 
%p6rarov  vrpbg  ra  alSota,  xai  rpifiuv  Xeia 
npaaxXdaaeiv  birena  xivovaa  bSap  0axStv 
■xai  pobXt  xai  ’6%og,  'iag  dv  /aerapSibai  ai 
uarbpai ,  hpieiru,  xai  rijv  xXlvtpv  j rpbg  ttoS&v 
Cn^XorSpijv  xeiaSai,  xai  uvroOvpoivjv  bvrb  ra 
alSola  rd.  xaxdSea  xai  Curb  rdg  fivag  rd 
eidi ha'  animi  Se  %pija6 a  dg  poaMaxard- 
roiat  xai  0u%potat  xai  rbv  oTyov  ‘b/Sapba  xh 
vira  Xsuxbv  /m )  Xovbatla  Sb,  papSb  ’  pter' 
dvSpbg  tpiryxoipixaOa.  , 
e'.  ”Hv  Sb  xavrdxaai  bx  rdv  aiSoiav  bx- 
xbaaai,  *  bxxptfpovarai  ihaxep  baypi  xai  bSivy 
Xapofidvei  rijv  'veiaipav  yaarbpa  xai  rdg  i%6- 
ag,  xai  bx6rav  “  %p6vog  bnybvtprai,  od  6b- 
Xouai  bg  %&pyv  lbvat ■  vp  Sb  vouaog  Xa/iQdvei 
bx6rav  bx  roxou  “  bouaa  xovtjay  ij  rip  dvSpi 
bv  roiai  Xoyploiai  guyxot/ujOiji.  'Ox6rav  Sb 
oiirag  l%y,  0Cypoara  xpbp  vrpoantevui  xpbg , 
rd  ai  Sota,  xai  rb  e£a  bbv  diroxaSijpag,  ai- 
Stpv  bv  o'ivcp  /ibXavi  bipijaag,  roOrip  xepixXC- 


pudenda  praecipue  et  sedem  occupat,  urina  pau- 
latim  stillat  et  morsum  percipit.  Haec  accidunt 
si  recens  a  partu  cum  viro  concubuerit.  Cum  sic 
habuerit,  myrti  baccis  et  loti  ramentis  in  aqua 
decoctis,  ad  aerem  expositis,  aqua  quam  frigidis- 
sima  ad  pudenda  affundatur  et  leviter  trita  ex 
cataplasmate  apponito.  Deinde  lenticulae  deco¬ 
ctum,  mei  et  acetum  bibens  vomat,  quoad  ute¬ 
rus  locum  mutaverit.  Et  lecto  a  pedibus  exci¬ 
tato  iaceat,  pudendisque,  suffitum  ex  graveolen¬ 
tibus  admoveat,  naribus  vero  ex  odoratis.  Cibis 
autem  quam  mollissimis  et  frigidis,  utatur  et 
Vinum  aquosum,  album  bibat;  ne  lavet,  neque 


5.  At  vero  si  prorsus  extra  pudenda  proci¬ 
derit,  velut  scrotum  propendet  et  dolor  imum 
ventrem  et  lumbos  prehendit  progressuque.  tem¬ 
poris  ad  locum  suum  redire  non  vult  Morbus 
autem  invadit,  cum  partui  vicina  gravem  labo¬ 
rem  peregerit,  aut  puerperii  purgamentis  eun¬ 
tibus  viro  condormierit.  Cum  sio  habuerit, 
refrigerantibus  pudendis  admotis,  quod  foris 
est  vino  nigro,  in  quo  malum  punicum  coxe¬ 
rit,  repurgatum  et  ablutum  intro  protrudito, 


vag,  eieu  StTubietst,  elra  pikt  xal  fartvqv 
pll-ag  iy%eiv  xal  xaraxeMu  bxrtif  '  xal 
avu  robg  irbSag  txtmapimf  ■  Iretra  cirby- 
youg  intielgdvaSij&ai  ix  r&v  lt-6av  bxbrav 
Si  ourag  iyppy.eiravpiv  &T0%itr6u,  xor$ 
Si  &g  ilittximp  %pfa 6a,  pi%ptg  S.V  ixrd 
ijpipat  xapikbuttf  xal  ijv  piiv  obrue  ISikuert 
iptivaf  -r*  ijv  Si  py,  axpaq  xspt^isag  xal 
fcppijvag,  trsptTkOvag  re  xal  ypt/rag  xal  Stj- 
m  r$*  ywatxa  xpbg  xkipaxa,  xpothtv  xarct 
xeQakijg  xal  rjj  ysipi  it ruktv  rdg  urripag, 
ixetra  gvvSijtrat  ubrijg  rd  trxikca  israkkdg, 
xal  i«H  itpippv.  xal  vitxira  obra  xal  StSovat 
bktyov  %v/.bv  xrtadvpg  tpu%pbv,  dkko  Si 
pqSiv  r$  Si  aiiptov  xaraxktvag,  ixl  ro 
’  k%loif  etxuyv  rporfidkkav  ug  peyttmfv  xal 
i&v  %p6vo>  xovkitv  'ikxetv  ix^v  Si  dcpik ipg, 
pii  dxwxaQiv,  dkkd  xaraxktvag  ia.  Kal 
pp  .xpoeQepe  dkk o  Sj  rbv  %uA<3v4  Scog  dv 
iard  i) pipat  xapik&uar  ijv  Si  Si-^ijj,  SSup 
SfSqu  ‘fi/t)%pmt  ug  ikaypcrav  ixi/v  Si  a!  ixrd 
if pipat  xapikSutn,  rtrtoiri  itg  pakSaxurd- 
rotet  xal  ikayjerom  '  %peia6u.  "Hi/  Si 
4rpi xarijeat  Ukp,  dvaxetpivy  dxoxarelru, 
Uw\-fiy  rserapeexatSsxa  {jpipat  xapikSaer 
htf&y*  dmrutrDu  Xai  xepi%upotra>  £ig  ikd- 
yjera  xal  pi/  kotiiaSd  '  xal  uxoBuptijcSu 
rotet  xaxdSeet  xal  bfaira  bktya. 

g>  "Hs  al  pprpat  dijvuvTai  roO  k%(ou  xal 
xpoexiovrat ,  ijv  dilvip,  btpsi  axktjpbv  rt  t/xb 
rbv  xeve&va  xal  bSOvp  XapfSdm  rijv  ‘j/etat- 


deinde  mei  admixta  resina  infundito,  supinaque 
sursum  extentis  pedibus  iaceat,  postea  appositas 
spongias  ex  lumbis  religato.  Cum  vero  ita  ha¬ 
buerit,  cibis  quidem  abstineat,  potu  autem  quam 
paucissimo  utatur,  quoad  septem  dies  praeter¬ 
ierint.  Et  si  quidem  sic  intro  redierit,  sati3 
estj  sin  minus,  summo  utero  deraso  et  cale¬ 
facto,  abluto  et  illito,  alligata  ad  scalam  mu¬ 
liere  ad  caput  ooncutito  et  manu  uterum  intro¬ 
trudito,  postea  eius  cruribus  alternatim  simul 
colligatis,  sio  per  diem  et  noctem  sinito  et  pau¬ 
cum  ptisanae  succum  frigidum,  nihilque  aliud 
exhibeto.  Postero  autem  die  reclinatae  coxendici 
cucurbitulam  quam  maximam  adhibeto  multoque 
tempore  trahere  sinito.  At  postquam  detraxeris, 
outem  ne  pertundito,  sed  recumbere  sinito,  ni- 
hilque  aliud  quam  succum  exhibeto,  quoad  dies 
septem  praeterierint.  Quodsi  sitiverit,  aquam 
frigidam  quam  paucissimam  dato.  At  ubi  dies 
septem  praeterierint,  cibis  quam  mollissimis  et 
paucissimis  utatur.  Quodsi  alvum  deiioere  ve¬ 
lit,  recumbens  deiieiat,  quoad  dies  quadraginta 
praeterierint.  Deinde  surgat  et  quam  minimum 
ambulet,  neque  lavetur,  et  suffitum  ex  graveo¬ 
lentibus  adhibeat  et  parum  comedat. 


6.  Si  uterus  coxendicem  attigerit  eique  ac¬ 
cumbat,  si  tetigeris,  durum  quid  sub  lateris 
inanitate  deprehendes,  dolor  imum  ventrem  in- 


—  882  — 

pav  yaartpa  xal  robg  xeve&vug  xal  rag  l%6-  vadit  et  laterum  mollitudinem  et  lumbos  dolor- 
ag,  xal  ig  to  axiXog  bSOvy  i/prti rtei  xal  que  ad  cras  fertur,  neque  id  extendere  valent 
ixTetveiv  ob  $6 vavrai’  roXXdxig  Si  xal  ix-  Plerumque  vero  pus  colligunt  et  linamentorum 
milaxovTai  ifi/ooroi  yevbfievai  xal  arobv^-  curatione  indigent  et,  nisi  uras  aut  seces,  pe: 
axovai,  Ijv .  1  p)  xabayg  i)  Tupyg.  'Ox6rav  reunt.  Ubi  sic  habuerit,  medicamentum  deor- 
SiSe  l%y,  (pdppoaxov  ‘  XP'0  rta ai  xara  xal  sum  purgans  propinato,  multaque  calida  lavato 
Xobeiv  ‘  roXXip  Sep/pip  xal  rupiyv,  xal  bxbruv  et  foveto,  cumque  recens  lota  aut  fota  fuerit, 
vebXourog  %  fj  veoruplyrog,  xeXebeiv  *  rapa-  iubeto  ut  quae  sensim  admota  manu  eam  con- 
(pdaaovi rav  dQiXxeiv  rb  <?r6fta  T&v  baTeptuv  trectarit,  os  locellorum  detrahat,  suffitumque  ex 
xal  broSvpuyv  axapopoavtyv ,  apobpvav  pbSivov  scammonio,  myrrha  administrare  oportet  cir- 
npiytav.  Ylivira  Si  yXuxuatStfg  xbxxoug  cumfuso  rosaceo.  Bibat  autem  paeoniae  grana 
rivre  to bg  piiXavag,  tou  xaaTOptou  igupofita-  nigra  quinque  ex  vino  odorato  castorio  admixto 
ya v  iv  otvip  ebdSei  xal  xaraxeto 'Ba  iri  rou  et  in  sanam  coxam  recumbat,  eique  baecarim 
byiiog  layjoi)  xal  rpoabiaSa  (Sdxxapiv  vj  Mu-  aut  oleum  album  admoveat,  allia  plurima  tum 
xbv  eXaiov  rpbg-,  r b  byiig  laytov  xal  iaiiiTU  cruda  tum  cocta  edat,  succum  sorbeat  cibisqne 
ax6poSa  rXetaTU  xal  &[td  xal  b<p$d,  xal  rbv  mollibus  utatur.  Ubi  autem  dolor  sedatus  fue- 
%uXov  jSgQeira,  xal  aiTtoiai poaXSaxotai  %ptf-  rit,  (uterum)  depelles  in  sanam  coxam,  deinde 
i rSa.  'TZriiv  Se  %  bSOvy  rabav/Tai,  ‘  drdaeig  ex  urina  lauro  adspersa  fomentum  parato  et  a 
iri  t6  byiig  la%lov  eretra  rupiyv  r$  obpcp  fomento  cyclaminum  adhibeto.  Postero  vero. 
repirdaaovTa  Tijg  SdCpvyg  xal  ix  Tyg  rvpfyg  die  lotae  suffitum  ex  aromatis  admoveto.  Prae- 
rpooTitevui  rvjv  xuxXdpuvov  ■  ry  S' Ciarepaiy  cipue  autem  ex  hoc  morbo  infoecundae  red- 
Xouaapievy  brobupiitfaSa  toIgi  dptb/aaai.  M«-  duntur. 
hara  Si  ix  Tabryg  uTexvoi  ytyvovTai. 

"Hv  brorruyfiij  rb  gtS/xu  tuv  /xyrpiav,  7.  Si.  uteri  os  complicatum  fuerit,  menses 
ra  iripo^via  obx  imytyveTui-  l)v  Si  yivyrai,  non  oriuntur;  sin  oriantur,  pauci  sunt  et  vitiosi 
oXtya  xal  rovypd •  xal  t$  dvSpl  bxbrav  i-uv-  et  ubi  cum  viro  congreditur,  dolet  dolorque 
!y,  dXyiei  xal  bSOvy  rijv  vetui  pav  yaartpa  imum  ventrem  et  lumbos  detinet.  Quodsi 
taxei  xal  rdg  l^bag  xal  Ijv  dcpdaay  rip  Sa-  digito  contrectet  et  perquirat  osculum,  non 
xruXip  xal  '  axirryrui  rb ,ar6/iu,  ob  SijXSv  comparet.  Ubi  ita  habuerit,  fomentum  ex  urina 


teri.  'Oxirav  &9e  i%rp,  rupi^xSxt  r5>  civ- 
tpptiflvcp  oSpcp-  brtjv  '9i  ic uptijct/rai,  kouxx- 
g&a  &rb  rou  Qxxiou-  ireirx  kovxa/xivtf 
rupi^xSa  r$  Alyuxrltp  fxOpcp  rag  bxrtpxg, 
xxi  tfv  ig  rag  pimg  ivikty  i/  offii/,  ikrig 
abr^v  uyiia  yevixbai.  Kai  bxbrxv  piikky 
xa8e69siv,  TrpovOh&a  rb  hlyCrnov  Skaiov  iv 
elpltp-  rtj  91  xlipiov  xxitpax6ai  ‘s't  n  fiakkov 
Hp8avrat ■  tneira  grvpiyv  ebbibexi  xxi  xpoati- 
Bivxt  SljtgSTXi  xaBapr^pia  xxi  fxera- 

xkti^eiv  fisrot.  rct  irpMerx ,  hoy  r  b  ’6%og 
filayw  '6txv  9i  ra.  hrtptfvix  yivtfrai,  ixytf- 
areOaxia  xxi  akour^aaaa  xxi  Su/uyexfxivVi 
t$  &v9p)  guviera.  M&kiara  9'  ix  raOryg 
ryg  vobrou  cltyopoi  yiyvovrai. 

y'.  ”Hv  xi  pcijrpat  xrpbg  rb  Itry/ov  'xbXvbb- 
ar i,  ra.  re  bTi/i^via  oh  ylyverai  xxi  b96vtf  ig 
rijv  velaipav  yaxripa  (poirijL  xxi  ig  rbv  xe- 
yeibva  xxi  ijv  &<p>, i  r<p  9axr6kip  ^  Sipei :  rb 
crifta  '  vrpbg  -ffp  iry/cp.  "Orav  &9e  i%f, 
koOeiv  Sepfiip,  xxi  <?x 6po9x  9i96vai  boMetu  ug 
rketara  xxi  ydkx  8'iog  Ttvira  dxpyrov, 
ixei9dv  xxrxrptb^i/i  ■  ‘  ereirx  miptijffxg  9ouvxt 
Qxppiaxov  xdra ■  iyreibdy  9i  xx6xp$jj,  xfi$ig 
nupiijv  rag  baripag,  rb  pidpxClpov  xxi  rb 
tytvBiov  %uiifi,fcyo'vra  ■  it rv/v  9i  ‘  veoruptyrog 
5,  atpikxeiy  rb  xrbpxa  r  $  9axrCkcp‘  eireira 
irpgtsbeivai  rijy  axlkkqv,  fiera  9i  rovro  ’  rb 
igbv  r$  yapxiaxtvcp  9iaktx-(bv  iirijv 9i  aoi  9o- 


humana  adhibeto  et  post  fomentum  lavet  post¬ 
quam  lenticulae  decoctum  sumpserit.  Deinde 
post  lotionem  unguento  Aegyptio  uterus  fo¬ 
veatur.  Quodsi  ad  nares  odor  pervenerit,  eam 
sanam  fore  spes  est.  Cumque  dormire  volet, 
oleum  Aegyptium  ex  lana  in  subdititio  appo¬ 
nito.  Postero  vero  die  num  magis  directus 
(uterus)  fuerit,  considerato;  postea  odoratis  fo¬ 
veto  et  purgantia,  quae  minime  mordeant,  subter 
apponito  postque  subdititia  aequali  aceti  parte 
admixta  eiuito.  Cum  vero  menses  affuerint , 
ieiuna  et  illota  post  suffitum  virum  adeat.  Ex 
hoc  autem  potissimum  morbo  steriles  evadunt. 


8.  Si  uterus  ad  coxendicem  resiccatus  fue¬ 
rit,  menses  non  eunt  et  dolor  ad  imum  ven¬ 
trem  et  lateris  inanitatem  pervenit,  ac  si  digito 
contigeris,  os  in  coxendice  deprehendes.  Cum 
ita  habuerit ,  calida  lavato  et  allia  quam  plurima 
comedenda  dato  et  lac  ovillum  impermixtum 
bibat,  postquam  comederit;  deinde  fomento  ad¬ 
hibito  medicamentum  deorsum  purgans  exhi¬ 
beto.  Postquam  autem  purgata’  fuerit,  rursus 
uterum  ex  foeiiieUlo  et  absinthio  simul  permix¬ 
tis  foveto.  Ubi  vero  recens  fota  fuerit,  os  digito 
abstrahito,  postea  scillam  in  subdititio  apponito 
et  post  hoc  intermissione  facta  id,  quod  cum 
narcissino  conficitur.  Quodsi  tibi  perpurgata 


—  884  — 


xty  xsxxSdpbxi,  viraxov  xpoxSbOxr  rij  S' 
i/arepxhp  pbSivov  pi  Opov  xxCcxrbxi  Si  'xpox- 
Ss/iby  rij  xporiptji.ru v  ixi/xyvtwv:,  c£p%etr$xi 
Si  rij  xihpiov,  ixijv  dxoXlxip.  ’Ev  Si  rom 
ixt/atviom  tjv  /xb  rb  xT/xx  xxrxppxyij-  el 
1 32  flj  ,  i TlvirU  XXvtixptSxg  T&ffxpxq  '  XXOXO- 
XoOcxtsx  robg  xbSxg  xxl  rei  xrepx  xxl  rjn 
xe0x \v)V  xx i  ybixuaiSt/g  xbxxoug  xivre  robg 
/xiXxvxg  xx 1  eyxi 'yg  Ipci  xxl  exip/xx  *  atXhou 
bXlyov  b  ohtp-  xxl  ijv  bSCvtj  'bij  xxl  !jv 
arpxyyoupl>i  $%y,  b  liSxn  bep/xip  xxHjcOu, 
xxl  xairu  peeXtxpyrov  uSxpig’  i)»  Si  M  xx- 
6xpSj  uxb  rou  xp&rou,  x56ig  xiviru,  hr’ 
&v  ybtfrxi  •  brtjv  Si  ybtfrxi,  dowjffatra 
tjuviora  rip  avfpr  b  Si  rij  xxbxpoi  rty 
‘favb^uartv  bSiira  xxl  xouXOxoSxg  *  i06oug 
xxl  mrfam-  pxMaxofn.  •  %pe£«ta.  ■  Tijg  Si 
voOrou  xxxWxcatrxi  ixv  b  yxcrpl  ayjj. 

”'Hi/  Ix  rbxou  peit  xxSx p6ij,  olSiei  tj  yx- 
xrijp  xxl  rx  <rxi\ex,  xxl  ptyog  xxl  bS(m/  rifV 
’  vbxipxv  yaeripx  xxl  rxg  l%6xg  £%er  brt 
i r  'ire  xxl  xpbg  rk  cxXxyyyx  xyip%crxi  xxl 
Xixo0vxbr  rxurx  s txx%ei  xp%o/xbi/g  rijg 
voOgou  *  bx6rxv  Si  %p6vog  ybi/rxi,  oi  xOxkoi 
rou  xpor&xou  bg-epu6ptZ<7i.  'Oxdrxv  5 Se  i%y, 
xupifaxg  rxg  brripxg  xpockTvxi  r^v  xuxKd- 
/xivov-  xiviru  Si  rd  %iiv  rij  SxSl,  hr ’  S.v 
rb  jeu/xx  xniyfiijj  •  l<rxXet0eiv  Si  ig  rb  er6/xx 
ruv  uarcpiuv  xrixp  yrfmov  xxl  a/xOpvxv  xxl 
fartui  %Xiepijv,  xxl  “  i/xxXxi rririu  ug  /xx- 
Xicrx  “  xxl  xpb  rou  xirtou  irSii ra  10ougx 
rv\v  Xu/6ga<T nv  xxl  trxbpoSx  xxl  xp&ex,  xxl 


videatur,  netopum  subter  apponito,  posteroque 
die  unguentum  rosaceum.  Pridie  autem  men- 
sium  a  subdititiis  cessato,  postridie  vero,  post- 
quam  defecerint,  incipito.  In  mensibus  autem 

si  quidem  sanguis  erumpat,  satis  est;  _ sin 

minus,  cantharidas  quatuor,  resectis  pedibus 
alis  et  capite,  bibat  paeoniaeque  nigra  grana 
quinque  et  sepiae  ova,  apiique  semen  ex  vino. 
Quodsi  dolor  et  urinae  stillicidium  detinuerit, 
in  calida  desideat  et  aquam  mulsam  aquosam 
bibat.  Si  vero  sub  primum  diem  purgata  non 
fuerit,  rursus  bibat,  quoad  purgatio  adsit,  quae 
ubi  adfuerit,  ieiuna  virum  adeat.  In  purgati¬ 
one  vero  mercurialem  edat  et  polypos  coctos 
eibisque  mollibus  utatur.  Morbo  autem  libera¬ 
bitur,  ubi  conceperit. 


9.  Si  ex  partu  minime  purgata  fuerit,  venter 
et  crura  intumescunt,  rigor  et  dolor  imum  ven¬ 
trem  et  lumbos  occupat,  quandoque  etiam  ad 
viscera  progreditur  et  animus  deficit.  His  per 
morbi  exordia  afficitur,  procedente  vero  tem¬ 
pore  genae  erubescunt.  Cum  ita  habuerit,  post 
fomentum  utero  admotum,  cyclaminum  in  sub- 
dititio  apponito.  Bibat  autem  quod  cum  taeda 
conficitur ,  quoad  fluxus  emotus  fuerit.  Uteri 
autem  ori  pingue  anserinum,  myrrham  et  resi¬ 
nam  tepidam  illinito  et  quam  maxime  inducito. 
Ante  cibum  mercurialem  coctam,  allia  et  por¬ 
rum  edat  et  brassicae  succum  sorbeto,  cibisque 
mollibus  utatur,  marinis  autem  potius ,  et  calida 


—  835  — 


xpdp (Svfq  rbv  %ukbv  '  poQeiru,  xal  mrtom 
pak&axoict  '  ypsirSa ,  Sakarriom  Si  fiak- 
Aov,  xal  kovicSu  isppscp-  rHv  Si  kixap&v  xal 
r£v  yk uxiav  axe%ia(lu,  suq  S.v  uyiyjq  yi- 
"l™‘- 

”Hi/  et/  fiijrpat  0kiypt,aroq  '  ifixkvfr6ib- 
<si,  QCtra  iyyiyverat,  xal  ra  ixt/xijvia  ksuxi 
bripysrai  Qksy/xart&Ssa-  lore  <P  bre  xal 
dJfix  ‘A sxrov,  uptivav  s/ixksav  xal  r$  dv- 
Spl  iarb  rijq  byp6rv\roq  oitx  iSikei  pcfoyeeiai, 
xal  &%pil  xal  ksxri)  yiyvsrat.  'Epirbai  oZv 
ypij  aCiTijV  ‘ro  piov  sl  ‘  Saxvsi  rs  xal  ii-ek- 
xor  xal  Hjv  (/.v)  ’  Sdxvi 4 ,  etsro  rou  iyxs0dkov 
‘Qdvai  s7vai  rb  psu/xa-  i)i/  Si  Sdxvip,  tori 
rijq  txoiklv/q.  “ Hv  /iiv  oZv  diri  rijq  xoikiyq 
qj,  iftsira  ax 6  rou  0ax(ou  •  ixsira  ikksfiiptp 
xaiijpai,  gxsira  iq  raq  pivaq  ivsivat •  ixijv 
Si  coi  {/  &va  xoiklvj  xsxa$dp6at  Soxiy,  0dp- 
piaxov  mcai  xdra-  ciriav  Si  dxeyieOo  A ;- 
xap&v  xal  ykuxiav-  r a  Si  Spipoia  xpoc0i- 
psiv,  &>q  i-6fi0opu,  Sjv  [i^  rk  alSota  vikxa/iiva 
h'  fi  k/xsiva-  xal  kouicBa  bktycp, 

xal  flij  Oep/xti,  poySi  rijv  xs0akijv-  xivira 
Si  vijcrtq  ixepixbv,  kivov  cxippta,  iksklc0a- 
xov  &  dlvip  uSapii •  ixv/v  Si  xaCmprai  rb 
jSetfia,  xkOcat  rip  yukip  r&v  bkMav  xal 
/israxkC^eiv  rom  arpu0vo1ci.  'H  Si  voOcoq 
Xakszij. 

ia'.  "Hv  al  piijrpai’  0ksypi^vaci,  ra  "ixi- 
fiijvia  oZ  yiyvsrat  xavrdxaci ,  ij  rovypk  xal 
bkiya •  xal  oxbrav  vijcnq  e/isroq  aiirvjv 
kapifidvsr  bxbrav  Si  n  0dyx,  iaislrk  ci- 


lavet.  Pinguibus  vero  et  dulcibus  abstineat, 
quoad  convalescat. 


10.  Si  uterus  pituita  redundarit,  flatus  intus 
oritur  et  menses  albi,  pituitosi  prodeunt,  inter¬ 
dum  vero  etiam  sanguis  tenuis,  pelliculis  ple¬ 
nus,  neque  prae  bumiditate  cum  viro  vult  con¬ 
gredi,  pallidaque  et  gracilis  evadit.  Interrogare 
igitur  eam  oportet,  num  quod  defluit  mordeat 
et  exulceret,  et  si  non  mordeat,  ex  cerebro 
defluere  asserito;  sin  vero  mordeat,  ex  ventre. 
Si  igitur  ex  ventre  sit,  ex  lenticulae  decocto 
vomat,  dein  veratro  purgato,  postea  in  nares 
indito.  Ubi  vero  superior  ventriculus  tibi  per¬ 
purgatus  videbitur ,  medicamentum  deorsum 
purgans  propinato.  Cibis  pinguibus,  et  dulci¬ 
bus  abstineat,  acres  vero  exhibeto,  ut  qui  con¬ 
veniant,  nisi  pudenda  exulcerata  fuerint;  prae¬ 
stant  autem  frigidi.  Parca  aqua  lavet,  neque 
calida,  neque  caput.  Ieiuna  vero  hypericum, 
lini  semen,  salviam  ex  vino  diluto  bibat.  Ubi 
autem  fluxus  cessarit,  grossorum  succo  eluito, 
deinde  acerbis.  Morbus  autem  gravis  est. 


11.  Si  uterus  inflammatione  laboret,  menses 
prorsus  non  eunt,  vel  pravi  et  pauci,  cumque 
ieiuna  fuerit,  eam  vomitus  prehendit,  ubi  vero 
quid  ederit,  cibos  vomitione  reiicit  dolorque 


—  886  — 


ria  i cai  bSOvy  l%ei  rl\v  '  velaipav  yaaripa 
xal  rdg  )%6ag  xal  '  kvro^vxfy  laxer  v/  Si 
yaarvip  ori  peiv  axkypl) ,  ori  Si  /aak6ax<i 
lari  xal  tpuadrai  xal  peeydki^  ylyverai ,  xal 
Soxlsi  iv  yaarpl  Z%etv  >jv  S'  laaQdaayg , 
xevebv  ylyverai  rb  rkPfpapoa-  raCrip  '  peixP1 
friv  Sixa  fitfvuv  rb  oWtj/xa  xar'  'oklyov  aii- 
gerai,  ofbv  xep  iv  yaarpl  ixobaip-  irviv  Si 
o!  Sixa  pevpieg  rapikbuai,  iperivrkarai  v  ya - 
arvjp  uSarog  xal  o  bpiQakbg  l%ta%ei,  xal 
ijv  '  iaatpdaaipg  r$  Saxrbkcp ,  eup^aeig  rb 
arbfia  i a%vbv  xal  gupexeTruxbg  ryg  -p(\rp^g 
xal  iri  oiv  icpdvif  rd  impervia  oklya  xal 
rovypd,  xal  rdg  xkyTSag  xal  rbv  rpd% ykov 
kevrrOverat ,  xal  ol  riSeg  olSiouai.  *  'Oxorav 
USe  ixv>  tydppiaxov  rilaai  xdrce,  xal  vpoa- 
nSivai  trpbg  rdg  baripag  ox6aa  xaSalpei  pt,i\ 
Sdxvovra,  xal  poerd  rijv  Tpbabeatv  xkd^eiv 
rdg  baripag ,  hov  rb  ilgog  polayav  b%6ra- 
rov  ■  xal  ri)v  kivb^aariv  laitira  xal  rbv 
%ukov  iTifidkkouaa  dfatrov,  oxbrav  i(p6bv 
%,  /SoQeira.  'H  Si  voOaog  ImxlvSvvog  *  lari. 

ifi' .  ”E pualvrekag  tjv  iv  r-pai  /i^rpyai  iy-’ 
ylvyrai,  oiSypea  ylyverai  dvrb  rdv  xoS&v 
*  dp^d/aevov  ig  rd  axikea  xal  ri/v  oaQ6v 
bacp  S' dv  vrkeluv  b  xp^og  'yin/rai,  olSiei 
xal  tj  yaarvip  xal  piyog  xal ,  xuperdg  kapt,- 
(Idvei  xal  aabeveia •  M  Si  rijg  bS6v<pg  oi> 
SCvarai  vjavxd^eiv ,  dkkd  plvrret  lavrljv.  'H 
Si  bSun/  ivipxerai  ix  rijg  veialptfg  yaarpbg 
ig  rdg  It-Oag’  ireira  dva  Ipyerai  “  iri  rd 


imum  -ventrem  et  lumbos  detinet  animique  de¬ 
liquium  occupat.  Venter  autem  interdum  qui" 
dem  durus,  interdum  vero  mollis  est,  flatu 
distenditur  et  magnus  evadit,  seque  utero  ge¬ 
stare  existimat.  Quodsi  attrectaris,  tumor  ille 
evanescit.  Huic  velut  uterum  gestanti  tumor 
paulatim  ad  decem  usque  menses  increscit.  Cum 
vero  praeterierint  decem  menses,  venter  aqua 
impletur  et  umbilicus  exstat.  Quodsi  immisso 
digito  attrectaris,  os  uteri  gracile  in  seque  con¬ 
sidens  deprehendes.  Ubi  menses  comparent, 
pauci  et  pravi  prodeunt,  cervix  et  claviculae 
extenuantur  et  pedes  intumescunt.  Cum  sic 
habuerit,  medicamentum  deorsum  purgans  pro¬ 
pinato,  et  ad  uterum  quae  purgent  neque  mor¬ 
deant  in  subdititio  apponito,  post  quae  uterum 
aequali  aceti  acerrimi  portione  admixta  eluito, 
mercunalem  edat,  succumque  farina  iniecta  cum 
decocta  fuerit ,  sorbeat.  Hic  autem  morbus  pe¬ 
riculo  proximus  est. 


12.  Si  erysipelas  in  utero  suboriatur,  tumor 
a  pedibus  exorsus  ad  crura  et  lumbos  fertur, 
quoque  longius  tempus  processerit,  venter  etiam 
intumescit,  rigor,  febris  et  imbecillitas  prehen¬ 
dit,  neque  prae  dolore  quiescere  potest,  sed 
se  ipsa  disiicit.  Dolor  vero  ab  imo  ventre  ad 
lumbos  fertur,  dein  sursum  progreditur  ad  prae¬ 
cordia,  pectus  et  caput,  seque  mori  putat,  cum¬ 
que  remiserit,  manus,  interdumque  etiam  in- 


—  887  — 


isxoy^GvSrAZ '  xai  t®  artjbca  xal  tv/v  xc0a\i)v,  guina,  crura  et  poplites  torpor  invadit,  livida  fit 
xal  Soxkei  axV6avct&6ai:  bxorav  Sk  dvijj,  vdpxy  et  exiguo  quandoque  tempore  meliuscule  habere 
Xa/afidvci  rag  yctpag,  fari  Fore  xal  tolis  videtur,  deinde  rursus  iisdem  afficitur,  corpus 
PouPtbvag  xai  rd  cxkXea  xal  rdg  lyvCag,  xal  pustulis  refertum  est,  in  facie  rubores  exori- 
yiyvcrai.xcpl  bXiyov  xori  %p6m  fanv  untur,  vehemens  sitis  detinet  et  fauces  arescunt, 
i toxici  ehat,  ferar®  aSSig  rd  aiird  Tdc%ei,  Hic  morbus  si  praegnanti  oboriatur,  perit;  ali- 
xal  b  %>i 0Xui craivuv  xaram/ccrXarai  xal  oqui  curatione  adhibita  sanescit.  Cum  sic  ha- 
rb  *p6eaxov  '  kpuikjfiara  0uei  xal  Si0a  l%cf,  buerit,  si  dolor  detineat,  refrigerantia  porrigere 
ls%vp{l  xal  b  0dpvy%  fypbg.  AUri/  v/  vov-  ventremque  movere  oportet.  Ac  si  utero  gerat, 
< rog  ‘ijv  ftkv  xuoO&ip  kTiykvy/rai,  axobvfaxei-  cibis  et  potionibus  utatur,  quibus  foetus  mi- 
■  i ]v  Sk  /av),' /icXeSdvy  kx0uyydvei.  ‘  '0x6-  nime  perdatur.  Si  vero  alvus  non  deiiciat,  per 
rav  &Sc  xpos06peiv  Sci,  ijv  b  cr6vog  infusum  subluito.  Verum  si  utero  non  gerat, 

?Xif  >  W yiuxra  xal  ripj  yacrkpa  rapacum,  medicamentum  purgans  potui  exhibendum.  Ci- 
K al  i\v  /akv  kv  yatrrpl  ip,  strioici  xal  ero-  bis  quam  paucissimis,  mollissimis  et  frigidis 
rofoi  xpfoOa,  'ixag.Tb  %fi[Spuov  /ai)  Sia(p$ci-  utatur,  mercurialem  et  sambucum  comedat  et 
pyrat,  ‘i)v  Sk  /ii/  Ciz-oxupfy,  xXO^civ-  ijvM  neque  salsa,  neque  pinguia,  neque  acria,  velut 
M  yacTpl,  0dp/iaxov  SoSvai  ’  sn dv  origanum  aut  thymum  aut  rutam.  Ubi  autem 

xal  dg  IXayfarom  nrioici  %p^c$a  ’ xal  &g  febris  et  strangulatio  dimiserit,  tumorque  mi- 
/LaXbaxararoiai  xal  0oxpo1ai,  xal  ri)v  hv6-  nime  substiterit,  medicamentum  valentius  de- 
Tacri v  kcQikrco  xal  ti)v  dxrijv,  xal  /id/rc  orsum  purgans  postea  propinato.  Ex  hoc  autem 
dhjxd  /ai/TC  Xicrapd  /at/rc  Spi/ika,  oTov  bpC-  morbo  paucae  evadunt. 
yavov  v)  66/aov  (}  xtfyavov.  'Esnjv  Sk  r b  ervp 
d0ijj  xal  rb  ccviy/m  xal  /ii)  xaraarij  rb  olSy- 
/ia,  (pdp/caxov  laxOpbrepov  fteraz-icat  xdra. 

Tvjv  Sk  'vouoov  bXiyat  SiaQeuyouau» 

'  ty'.  "Hv  i  ai  fiijrpai  vapa  06atv  x^vaai,  .  18.  Si  uterus  praeter  naturam  dehiscat,  men- 
rdkm/iijvia  "prtea  rou  Skovrog  kpxerai  xal  ses  plus  iusto  copiosi  et  glutinosiores  et  fre- 
yXioxpbrepa  xal  Tuxivd,  xal  ij  yovi)  obx  kfi-  quentes  sunt,  neque  genitura  intus  manet. 
/ckvci,  xal  jji/  rip  SaxrdXcp,  c&pljoeig  Quodsi  digito  contigeris,  os  dehiscens  depre- 

xs%i fvbg  rb  cro/ia,  xal  ervp  xal  fiyog  xal  hendes,  febris,  rigor,  et  dolor  imum  ventrem 
bSivy  Xa/tfidvci  rv/v  vciatpav  yaarkpa  xal  rdg  et  lumbos  corripit.  Hic  morbus  ex  fluxu  san- 


-  838  - 


l%6ap.  Atirif  i )  vouaop  Xa^dvei  ix  pbou  ai-  guineo  prehendit,  qui  exoritur  cum  menses 
fiardSeop'  ytyverai  St  bxbrav  rd  xara/ifvia  derepente  suppressi  eruperint.  Cum  dolor  ma- 
t^arlvijp  lardum  payij.  ‘K& '  fj  bS(mf  pd-  xime  prehenderit,  tepefaetoria  in  subdititio  ad- 
Xiara  lyU  i  yj-idapiara  TpoanUvat  xal  tu-  hibeto  et  fomentum  utero  admoveto  et  medica¬ 
li/  rdp  bartpap,  xai  Ttaai  0appiaxov  xdra  mentum  deorsum  purgans  propinato,  quaeque 
xxi  TpoarMvai  bxbaa  (tij  S^srai  xal  xkb-  minime  mordeant  subdito  et  acerbis  post  subdi¬ 
di/  pt£rd  rd  TpbaSsra  arpu0vom  xal  kob-  titia  colluito,  minimumque  lavet.  Cibis  autem 
eaSai  dp  fjklara-  airloiei  St  dp  fftporinm  quam  maxime  siccis  utendum.  Quibus  factis 
XpSesSar  {jv  St  raura  '  TOitouaa  fl)  byiifp  nisi  convalescat,  medicamentum,  ex  quo  per 
yiPtfTXt,  Qdpftaxov  Tlaai,  60'  ol  dva  xal  superiora  et  inferiora  purgetur,  propinato;  ubi 

xdra  *  xuOapefraf  bxbrav  St  rd  tTi^via  vero  menses  commovebuntur,  eandem  victus  ra- 
xivfyrai,  xal  bxbrav  Tabv/rai,  ‘Siairdv  rbv  tionem  adhibeto.  Hic  autem  morbus  letalis  est. 
abrbv  rpbrov.  'H  St  vouaop  Bavar  tiSyp. 

tS’,  "Hi/  al  piijrpai  ip  rb  fitaov  r&v  Igbav  14.  Si  uterus  ad  medios  lumbos  concesserit, 
tlktavrai,  bSCvy  ’la%ei  rt/v  velaipav  yaartpa  dolor  imum  ventrem  detinet,  crura  contrahun- 
xal  rd  axtkea  elpbarat,  xal  bxbrav  xtotx-  tur,  cumque  ventris  onus  deponit,  acutiores  do- 
r(\a y,  bSuvai  tyylyvovrai  bt-brepai,  xal  b  lores  suboriuntur  et  stercus  non  nisi  vi  paucum 
dTbTarop  Tpotpyerai  *  brb  $ fyp  a/iixpbp  xal  prodit;  urina  guttatim  fertur  et  animo  linquitur. 
rb  oupov  aranei,  xal  kiTO0u%tei.  'Oxbrav  Cum  sic  habuerit,  adalligata  vesicae  fistula 
dSe  1%)?,  abklaxov  TpoaS^aap  Tpbp  xbanv  uterum  inflato  et  fomentum  admoveto,  aut  ca- 
Quayaai  rdp  barbpap  xal  Topiijaai  tj  kovaai  lida  multa  lavato;  subter  pudenda  suffitum  ex 
ToXXtp  ‘  xal  Oeppi!p  xal  uTobu/xiijv  brb  rd  alSoTa  graveolentibus  parato,  subter  nares  vero  ex  bene 
'rd  xaxdSea,  brb  St  rdp  pivap  ‘rd  ebdSea-  odoratis.  Ubi  autem  dolor  cessavit,  lenticulae 
oxbrav  St  i )  bSOvy  Tabav/rat,  0dxiov  Tpo-  decocto  prius  potui  exhibito,  medicamentum 
Ttaap,  0dppiaxov  Tlaai  dva ,  b0’ ol  v/ xdra  sursum  purgans,  quo  venter  inferior  minime 
xoiXy  •  od  xivifStjaerai.  ’E Ty)v  St  ai  tartpai  moveatur,  exhibeto.  At  postquam  Uterus  ad 
xaraaruai  tp  y&pyv,  0dppiaxov  Tlaai  xdra  suam  sedem  redierit,  medicamentum  deorsum 
xal  ydka  per arTaai'  txeira  Tupitjaap  rdp  purgans,  postea  etiam  lac  propinato.  Deinde 
bartpap  ohip,  rd  %bv  ry  Sd0vy  t/i[Sdkkeiv  fomento  ex  vino  ad  uterum  admoto,  medica- 


889  — 

menta,  quae  ex  lauro  conficiuntur,  immittito 


xxl  HlforriSivUt  &  /iv/  Sierat,  t-upi/ilryav 
Tb  8%og-  t*irtb  OToSu/uijv  rom  dpd paai. 
'Atomi  Si  xal  %7t^al  ex  raOryg  ri jg  1)06700 
ylyvovrat. 

te'.  ’0x6rav  Si  '  p6og  Keuxdg  iyyivyrat , 
rfov  '  Svou  oSpov  (pulverat  xal  iSCvtj  hyet  ryjv 
nlutpxv  yarripa  xal1  rdg  If  uag  xal  robg  xe- 
vet ‘mp,  xal  olS^piara  rlbv  re  rxeAtav  xal 
fSv  %eip&v,  xal  rd  XOAa  alperat  xal  ol 
b06ai-pool  Ciypol  xal  ^  %poti)  Ixrep&Syg  xal 
Mox)  ylyverat,  xal  bx6rav  vropeOv/rai  dr6- 
/ixlvet.  'H  Si  vovrog  ylyverat,  ijv  Q6rt 
lofou  (pXeyixar&Syg  Tvperalvy  xal  %oAi}  xt- 
vl 07 a  fivi  ixxaOupSij-  Ijv  piiv  oSv  t;  xotAty 
bgia,  Stdppotat  ylyvovrat-  Ijv  Si  ivrl  rdg 
ioripag  rpamtrat,  p6og  ylyverat.  T uCryv 
ixjv  ‘Sij  d  p6og  l%tp,  rplfiav  (i^xavog  ‘keo- 
xtjg  ri  Aixopov,  rb  Irov  rijg  t-tuppdg  dxdv- 
S>\g  riv  xupriv  rplfiav  iv  olvcp  xexpypihcp, 
S,A0tra  IvrifiaAdv  xoratvtu  vrtvira-  ijv  Si 
MAyg,  rlSyv  ig  riroSbv  iyxpCtpara  iv  ohtp 
mira,  ’  dAQtrov  foov  xal  d\v\rov  ‘  iptfi:-- 
\&v  ug  ijxirra  Si  A ooir$a-  rirloiri  Si  %pij- 
e6a  dg  i-yporarotn  xal  \pv%potrf  iirijv  Si 
raSevirui  rd  peufia,  .(pdp/xaxgv  mrat,  6(p' 
ol  rd  uva  '  xaOapeTrat ,  xal  ycLXu  Svetov  m- 
viru-  iwijv  Si  rd  xdra  xu6ap6y ,  fidetov.  yd- 
Aa  Ttvirco  ivrl  rerrupdxavru-  1 jpiipag,  ijv 
SOyifrai,''’  ii-atDpidTUTa  dxpv/fov,  "xal  polr- 


et  quae  non  mordeant,  admixto  aceto,  in  sub- 
dititio  apponito,  postea  suffitum  ex  aromatis 
parato.  Steriles  autem  et  claudae  ex  hoc  morbo 
evadunt. 

15.  Cum  vero  fluor  albus  subortus  fuerit, 
veluti  asini  urina  apparet,  et  dolor  imum  ven¬ 
trem,  lumbos  ac  laterum  inanitates  detinet, 
crura  et  manus  intumescunt,  partes  sub  oculis 
attolluntur  in  tumorem,  et  oculi  humescunt, 
color  auriginosus  et  albus  redditur  cumque  de¬ 
ambulat  anhelatione  corripitur.  Hic  morbus 
oritur,  si  natura  pituita  abundans .  febricitarit 
bilisque  commota  minime  expurgata  fuerit; 
quodsi  igitur  venter  facile  moveatur,  diarrhoeae 
fiunt,  sin  ad  uterum  vertatur,  fluxus  oritur 


Quodsi  velis,  mali  punici  putamen  cinere  con¬ 
tectum  pari  polentae  et  farinae  portione  iniecta 
ex  vino  bibat;  quam  minimum  vero  lavet.  Ci¬ 
bis  maxime  siccis  et  frigidis  utatur.  At  ubi 
fluxus  cessaverit,  medicamentum,  ex  quo  su¬ 
periora  purgentur,  propinato  et  lac  asininum 
bibat.  Cum  vero  deorsum  purgata  fuerit,  lac 
bubulum  ad  quadraginta  dies,  si  possit,  bi¬ 
bat,  impermixtum,  coelo  sereno  expositum,  cum 
aquae  triplo  mixtum.  Sub  vesperam  autem, 
ubi  ebiberit,  sorbitionem  ex  alica  sumat.  Ubi 


_  840  — 

youaa  Hiari  rb  rtiraprov  pitipog-  iaxtiptfM  vero  ad  diem  decimum  perveuerit,  lactis  et 
ir^v  ixxltp,  potpelra  %6vipov  ixijv  ii  yti-  aquae  decimam  partem  subtrahat.  Quantum 
vqrat  iexarafy,  dQatptietv  rou  ydXaxrog  rv\v  autem  subduxeris,  tantum  recens  mulcti  te 
iexdrpv  p otpav  xal  rou  Hiarog  ■  oaov  '  i’  &v  pidi  bibat.  Postero  vero  die  duas  portiones 
aQti Xyg,  roaourov  %Xtepou  dprt  ijpieXyfotivou  subtrahat,  ita  ut  intra  decem  dies  pro  mixto 
'xtvtirto-  rij  ii  atiptov  itio  ‘poolpag  aCpatptietv,  sit  meracum.  Quod  per  deoem  dies  bibendum 
ti>e  iv  ryat  itixa  ‘i/ poti  pipat  ehat  iovrl  ‘x  exp-p-  est,  subtracta  parte  decima  et  sorbitionis  plqs 
potivou  axpyrov,  xal  iri  ‘itixa  {/ fitipctg  xivetv  adiiciendum.  Cum  vero  ad  trigesimum  diem 
dtpaiptiav  rb  itixarov  potipog  xal  rou  poCptjpoa-  pervenerit,  decimam  lactis  partem  bibens,  af- 
roq  xpoar Matia  xXewv  ix vjv  ii  ytivprctt  fusis  tribus  aquae  partibus  per  decem  dies  bi- 
‘  rpupxoaratip  xlvouaa  ri/v  iexaryv  pooipav  rou  bat  et  cibis  vescatur,  quo  facto  omnes  dies 
ydXaxrog ,  ixo%tiouaa  rpetg  'tiiarog  pooipaq,  numero  erunt  quadraginta. 
xtvtiro  itixa  ypotipag  xal  atrlotat  xpti/atia-  xal 
otiru  ylyvovrat  ai  gtipoxarat  '  ppotipat  reaaa- 
pdxovra. 

t?'.  ‘"Erepog  fibog.  ‘Exijv  "  itafidXip  ratig  16.  Alius  fluor.  Ubi  quae  natura  fertilis  est 
rtixoug  Qtiat  "  etiroxog  iouaa,  rb  poiv  xp&rov  partum  eiicit,  primum  quidem  menses  deficiunt 
ixiXetxei  ru  ipipo^vta  “ij  yiyverat  iXdaa a,  et  pauciores  fluunt,  tempusque,  quo  prius  ap- 
xal  rbv  %p6vov  6xep(3aXXet  iv  $  iytivero  parebant,  superant,  deinde  derepente  copiosi, 
i rptiatiev  ixetra  i^axivtpg  iytivero  xoXXd  puri  et  vehementes  deourrunt.  Et  si  quidem 
xal  xatiapd  xal  la%upd ■  xal  Sjv  potiv  oi  ao r«§  ei  semel  defluxerint,  deinceps  pro  ratione  in 
yev6pieva  itp,  ro  Xotxbv  xard  X6yov  iv  ya-  ventre  habet;  sin  minus,  primo,  secundo  ac 
arpl  laxet-  Ijv  ii  poip,  rb  “ poiv  xpdrov  y!~  tertio  in  mense  decurrunt,  postea  per  se  fluxus 
y verat  xal  ietirepov  xai  rpirov  rou  ptapvtig  •  desinit,  pallidaque  et  gracilis  evadit.  Medica* 


—  841  — 


ixeira  rskeuTfjirei  ii-  iourou  6  p6og  '  xai 
Ciypij  re  xai  kerrij  ylyverai.  Qdppiaxov 
oSv  %pyl  xixbxeiv  xai  avo  xai  xdra,  xai 
yaka  /zeraxixlaxeiv  Sveiov  vj  'opp6v  Ixeira 
xvpifoavra  xaSijpal  rag  bcrfyag  Qap/zdxu, 

3  /z$  Sierat,  h rsira  xXOaai  'rip  %iiv  rcp 
St-si-  exeira  bxo$upt,tijffai  roTtri  aptbfiaai.  IIo(- 
ieiv  <5£  raura  Sxog  rj?  xpotipt)  TCiv  &‘M' 
vtov  v)  xsxonifitva-  xai  !jv  yhvjTai,  dkouroutra 
xai  dtnrovcu  xuxe&va  &i iak.TOv  xaypv  ri- 
voutra  Cixo6upr,rfa$u  toIgi  dpii/zam,  vdraxov 
srepi%ia&a  xai  pzbpov  pbitvov  ixEira  rtp  clv- 
Spi  %vvIto. 

i "Hv  ai  xoTvkySoveg  Qkiy pcar og  x epi- 
trkeat  ydvavrai,  ra  piv  ' ixi/ztjvia  yiyverui 
ob  xakog,  xijv  iv  yacrpl  Uyv/ ,  SiaQ&eipei, 
Itviv  }<r%up6Tepov  yivyrat,  rb  l/afi puov-  ol/ 
yap  ibvarat  ic%eiv,  akk'  dxopp^ywrai. 
Tvofyg  <$&  k$e-  by,pii  ylyverai  xai  dxoppiu 
IMtpuSeg  xai  ykfoypov  .xaVob  Sdxvei  xai  iv 
-rolai  IfifitjvCtMt ,  bxvjv,  xabav/rai  ‘  tou  aipza- 
rog  xaQaipofiivvj ,  xai  ibo  {//zeptav  xai  rpiuv 
/zCipar  Ipxovrui  '  &xb  rcbv  baropiav.  Tabrijv 
‘  Sei  xkbaai  r$  dxb  rov  bkbvbov  xai  iig  ’  vj 
rpig  /lETaxkOaag  atputpvoim  rb  kotxbv  xpoa- 
TlUvat  vQ'  od  xaSaiperai  Qkty/za,  xai  rk 


mentum  igitur  sursum  et  deorsum  purgans  pro¬ 
pinandum  et  lac  asiniuum  aut  serum  postea 
bibendum.  Deinde  admoto  fomento,  uterus  me¬ 
dicamento,  quod  minime  mordeat,  purgandus, 
postea  aceto  colluendus,  dein  suffitus  ex  aro¬ 
matis  parandi.  Haec  autem  facito,  ut  primo 
mensium  die  facta  sint,  qui  si  fluxerint,  illota, 
neque  cibo  sumpto,  cyceonem  insulsum  crassum 
bibat,  suffitum  ex  aromatis  asperso  netopo  et 
unguento  rosaceo  sibi  paret,  deinde  virum  adeat 


17.  Si  acetabula  pituita  referta  fuerint,  men¬ 
ses  quidem  non  probe  eunt  et  quando  utero 
gerit,  foetum,  ubi  validior  fuerit,  corrumpit. 
Neque  enim  retinere  potest,  sed  abrumpitur. 
Ilunc  autem  in  modum  nosces:  humida  reddi¬ 
tur  et  mucosum  glutinosumque  defluit,  neque 
mordet  et  menstruorum  tempore,  postquam 
sanguine  purgari  desiit,  dies  duos  vel  tres  mu¬ 
cus  ab  utero  defluit.  Hanc  grossorum  decocto 
eluere  oportet  et  ubi  bis  aut  ter  acerbis  postea 
collueris,  deinceps  medicamentum,  ex  quo  pi¬ 
tuita  purgetur,  in  subdititio  apponito,  mollia 
fomenta  admoveto,  et  post  subdititia  pari  aceti 


—  842  — 


piaUaxd  xupti jv  xal  xAl %ttv  fiura  rd  xp6a-  portione  admixta  eluito  et  euntibus  mensibus 
Bora,  taov  rb  b%og  fitayav  xal  ixoBupuijv  iv  suffitum  ex  aromatis  parato.  Deinde  a  cibo  et 
rotat  ixipufvtom  rotat  apdptaat  ■  ixstra  Si  lotione  abstinens  cum  viro  dormiat 
datriouaa  xal  akouriouaa  S-vveuvafiaBo  r$ 
dvSpl. 

iy'.  'Ox6rav  rd  ixtpo^vta  xpuCpSy,  bSOvy  18.  Cum  menses  latuerint,  dolor  imum  ven- 
'tayei  rijii  vetaipav  yaaripa  xal  Soxitt  '  iy-  trem  detinet  eique  pondus  inesse  videtur,  lumbi 
xitaBat  ol  (bapog  xal  rdg  lgdag  xovia  xal  et  laterum  inanitates  dolent  At  ubi  uterus  ad 
roi/g  xevelbvag-  bx6Tav  Si  xpbg  rd  bxo%6v-  praecordia  accesserit,  suffocationem  infert  et 

Spia  xpoaxiaaat . .  xviyooat  '  xal  ipcst  saepe  acidum  vomit;  quod  postquam  vomuerit 

xuxtvd  bi-ia  xal  ixijv  dxepoiatp,  ffitov  1a%et  aliquamdiu  meliuscule  habet;  dolor  vero  etiam 
bXtyov  ypbvov  if  Si  bSuvtf  xal  ig  rijv  xe(pa-  ad  caput  et  cervicem  pervadit  Cum  igitur  valde 
S.ijv  xal  ig  rbv  rpdyyXov  Qotrp.  'Exijv  oZv  incubuerit,  tepefacientia  apponito  et  maleolen- 
1  klpv  xpoaoar^xtf ,  yXidaptara  xpoartBevai ,  tia  in  suffitu  administra,  et  bibendutn  praebe 
xal  uxoBufUijv  ‘xaxtbSsa  xal  xtveiv  SiSbvai  castoreum  et  conyzam. .  Cum  antem  ad  inferiora 
rbv  xaaropa  xal  rijv  xbvu^av  ixijv  Si  xd-  descenderit,  suffitum  per  inferiora  ex  graveo- 
ra  .  .  .  .,  vxoBupit yv  rd  xax&Sea,  i/xb  Si  lentibus  apparato,  ad  nares  autem' ex  bene  olen- 
rdg  ptvag  rd  ei/dSea.  ’E xv\v  Si  xaOaavrat  tibus.  At  ubi  dolores  quieverint,  medicamen- 
at  bSuvat ,  0dpfiaxov  SoCvat  xtelv  xal  fiera-  tum  potui  exhibeto,  posteaque  laa  asininum 
xixtaxeiv  yaXa  Svou-  ixeira  SiS6vai  %vfibv,  propinato,  deinde  succum,  ex  quo  vomat,  dato 

d0'  ol  ifostrat,  xal  xpbg  rdg  ptvag  xpoan-  et  naribus  admoveto .  Ubi  vero  purgave- 

Bivat . •  ixijv  Si  xabijpyg,  xupttjaag  rdg  ris,  fomento  ad  uterum  ex  his  quae  cum  lauro 

itari  pag  rotat  !-i>v  rip  Sdtpvy ,  xpoaBetvai  rb  conficiuntur  admoto ,  medicamentum  ex  narcisso 
Ipi/v  1  rij  vapxlaatp’  rpstg  Si  SiaXixittv  xuptlj-  apparatum  subter  apponito.  Tribus  autem  die- 
aag,  xpoaBetvai  rb  %i/v  rpj  xavBaptSi ■  rjj  Si  bus  fomentis  intermissis  id,  quod  ex  cantharide 
itarepabp  arictp  yfivetov  ixetra  StaXixdv  rpetg  -conficitur,  in  subdititio  apponito,  postero  vero 
i jflipag,  xXuaai  ‘r<5  §uv  r$  b%ei.  ’Ev  Si  die  adipem  anserinum,  deinde  tribus  intermis- 
rotat  xaBappeotai  i&Btira  rijv  hvb^aanv  xpb  sis  diebus  ex  eo,  quod  cum  aceto  paratur,  eluito. 
rStv  atriav  xal  aniotai  fiaMaxcirdroiai  %p£j-  In  purgationibus  autem  mercurialem  ante  cibos 
aBco  xal  ’  rd  Sptpoia  rpayira  xal  A ouiaBa  edat  cibisque  mollissimis  utatur  et  acria  come- 
Bepfiip  Slg  rijg  ijpotpi pg.  "Hv  Si  fivj  yivtprat  dat  bisque  die  calida  lavet.  Quodsi  menses  suo 


—  84S  — 


1  ra  ixifcfyta  it/  Siot/rt  %p6vcp,  rabra 
xorfeavra  xieat  xavbaplSaq,  xai  ixvp/  yhv\- 
rat,  vyereCeaea  xal  dkovrtjeaeu  xai  uxo6u- 
pa/ea/ihii  'xpoq  rov  SLvSpa  Ira. 

/fi'.  'O x6rav  iv  yaerpl  iyouea  SiaQttetpy 
rb  ififipvov  fitfvutlot/  1  ij  Si/ivjviajov  xal  ixtpi- 
peiv  fi)  SOvyrai  xal  kexrvj  xapa  Cpbetv  ‘yi- 
t/yfrai,  ypy  xafypat/ra  abr^v  xal  rAq  beri- 
paq  ‘rb  ed/aa  xaypvar  oii  yap  Suvijeerat 
Sieviyxai,  ier'  &v  abrijq  xaypai  yivavrai 
al  ueripai  xal  le%6eaet. 

x\  ”Hv  Si  Tayjjvbtj  xapk  QCeiv,  oiix  h%et 
Iv  yaerpl-  rb  yap  ixlxkoov  ixixelpisvov  xou- 
kb  'xal  xayb  dxoxii^ei  raq  beripaq  xal 
Tv/v  yot/y/v  obx  eleSiyovrai.  Tabryv  %P*I 
kexrCmvra  Qdp/taxoi/  xieat  xd.ru/  xal  xpbq 
rhq  beripaq  xpoebelvat  3  n  '  xaOaipsi  abraq 
xal  Queat/  *  ipixotiet. 

‘  xa'.  "Hv  Si  rb  er 6pia  r&v  berepiuv  exky- 
pov  yivyrui  i)  b  ab% i)y,  rbv  Sdxruko  v  x a- 
petedyuv  yvC/eet ,  xal  fyv  xpbq  rb  leyjov 
hei  dxeerpapt/aii/ai.  "Orat/  t/Se  i%y,  ‘  fitf- 
Siv  xpoeQipetv  Sptpt.6 !jv  yap  Igekxibeyg  rb 
er 6/ia,  ixv\v  Qkey/ttf tnj,  xtvSumq  rb  xdpt,- 
xav  cLroxov  yeviebai  ■  ctkka  xpoert&ivat  & 
[iv/  Saxvet,  0(p'  5»  xaSalperai. 


tempore  non  Suant,  eadem  facito  et  cantharides 
propinato  et  nbi  prodierint,  ieiuna,  illota  et  suf¬ 
fita  virum  adeat. 

19.  Si  ea,  quae  in  utero  habet,  foetum  men¬ 
struum  aut  bimestrem  perdit  et  perferre  ne¬ 
quit,  gracilisque  praeter  naturam  evaserit,  eam 
ipsam  et  uterum  postquam  purgaveris,  corpus 
incrassare  oportet.  Neque  enim,  foetum  per¬ 
ferre  poterit,  donec  uterus  eius  crassus  factus 
sit  et  viribus  valeat. 

20.  Quodsi  praeter  naturam  crassior  evase¬ 
rit,  utero  non  concipit.  Omentum  enim  prae¬ 
pingue  mole  sua  superincumbens  uterum  com¬ 
primit,  neque  genituram  suscipere  sinit.  Huic, 
ubi  gracilem  reddideris,  medicamentum  deor¬ 
sum  purgans  propinare  oportet  et  ad  uterum 
quod  eum  purget,  et  flatum  in  eo  faciat,  subter 
apponere. 

21.  At  si  uteri  osculum  durum  factum  fue¬ 
rit,  aut  cervix,  adimmisso  digito  deprehendes, 
et  cum  ad  coxendicem  obversus  fuerit.  Cum 
ita  se  habet,  nihil  acre  exhibeto;  si  enim  os 
exulceraris,  ubi  inflammatione  tentatum  fuerit, 
periculum  est,  ne  penitus  sterilis  evadat.  Ve¬ 
rum  quae  non  mordeant,  ex  quibus  purgetur, 
subter  apponito. 


x/3'.  "Ha  yuvaixa  /i^  Suvaphyv  rexetv  ibi- 
Ajjff  xabijpat  xal  %  %o\(6S> fg  $  0\eyfiarC>- 
Stfg,  yvdeet  lr$Se  bxbrepov  &v  ijf  fidXXotr 
i pd/i/iov  bxo(3ab.b>v,  ixt )v  rd  irifitfvta  'yi- 
vijrcti,  iv  rip  i )Xitp  ixi%iag  rb  alfia,  idv 
fypavllijvar  xal  ‘ijv  fiiv  %oMSifg  %,  ixdva 
rijg  -pa/ifiou  ierat  rb  alfia  &%pbv,  J)v  Si 
0\eyfiardStfg ,  olovfii^a-  xal  Ji)  bx6repo v 
dv  itp  xabijpag  xdra,  '  xpbg  rdg  uaripag 
rpoebelvat  xp6e6era. 

xy'.  ”Hi/  ra  ixififfvta  ravrdxaet  fivj  'yi- 
vv/rat,  ijv  fiiv  bxb  xbvou  y,  xpdrov  fiiv  r$v 
xotXfyv  xaSijpat  xdra,  exerra  xpoebelvat  u(p' 
’  61  alfia  1  xabaiperat  ix  rdv  bsrepiav  ■  txeira 
StaXtxdv  ilfibpvfv  filav  ij  S6o  xfcat  b0'  oS 
alfia  xabaiperat-  rbv  Se  dXXov  %p6vov  rbv 
QXotbv  xtvira  rou  xptfb/iou  iv  ohcp  rpitpaea. 

xS\  "Hi/  uypbrepov  rou  xatpou  rb  erbfia 
r&v  berepit ov  %,  xpoertbivat  r d  Sptfiia,  Sxog 
Syybij,  xal  QXey/iijvav  exXypbv  'yhyrat. 
”Hv  Si  axtppabjj ,  ra  Sptfiia  xpo<r0ipetv-  Sd- 
xvovra  ydp  Sta%ei  rbv  exippov  ■  ixetra  fiaX- 
bax d  xpoartbbvat. 

xe1.  "Hv  'ig  rb  leyjov  Xe%ol  xaraertfpi- 
Igccet  “ai  baripat  ij  ig  rbv  xevecbva,  xpoert- 
bivat  %p%  xpbg  rb  irepov  leyjov  iXatov  AI- 
yOxnov  Xeuxbv  ij  [idxxapiv  xal  iri  rb  uyiig 


22.  Si  eam,  quae  parere  non  potest,  purgare 
voles  et  biliosa  aut  pituitosa  fuerit,  hoc  signo 
cognosces  utra  potius  sit;  —  supposita  arena 
dum  menses  eunt,  in  sole  sanguinem  effusum 
siccari  permittas.  Ae  si  quidem  biliosa  fuerit, 
sanguis  pallidus  in  summa  arena  erit;  sin  pii 
tuitosa,  velut  mucus.  At  certe  utramlibet 
fuerit  ubi  per  inferiora  purgaveris,  ad  uterum 
subdititia  adhibeto. 

23.  Si  menses  prorsus  non  eant,  si  quidem 
ex  labore  id  fiat,  primum  quidem  ventrem  de¬ 
orsum  purgato,  deinde  medicamentum,  a  quo 
sanguis  ex  utero  purgetur,  subter  apponito. 
Postea  intermisso  uno  aut  altero  die  medica- 
mentum,  ex  quo  sanguis  purgetur,  bibendum 
exhibe.  Reliquo  vero  tempore  crethmi  corticem 
ex  vino  tritum  bibat. 

24.  Si  uteri  osculum  plus  iusto  humidum 
fuerit,  aeria,  uti  mordeatur  et  inflammatum  du¬ 
rum  fiat,  subter  apponito.  Quodsi  induratum 
fuerit,  acria  adhibeto,  morsu  enim  induratio- 
nem  diffundunt;  postea  mollia  subter  apponito. 

25.  Si  puerperae  uterus  ad  coxendicem  aut 
ad  lateris  inanitatem  incubuerit,  ad  alteram 
coxendicem  oleum  Aegyptium  album,  aut  bac- 
carin  admovere  oportet  et  in  sanam  coxendicem 


lo%tov  xaraxsMn  xal  irivira  ykvxuaiSyg 
xixxoug  rivas  roug  [likavag  xal  axrijg  xap- 
trov  8 aov  %yfiafiiiu  xal  xaaropog  oaov  xCa- 
pov  Ivoiva  •  grsna  kouaapivy  6ijputja$u  xal 
roiai  r6roiai  xal  airtorn  xpfaSco  /laMaxom 
xal  'hvofyan  xal  rotat  Spifiiai  raai  xapk 
paQuvou  xal  'xpoft/i6ov. 

xq’.  'Oxorav  rviyaai  ai  uaripai,  uro6u- 
, aiijv  XP ■)  r &  xax&Ssa  ’rdvra  iri  .rag  fi- 
vag,  SLaCpakrov,  6stov ,  xipag,  ikkOxviov, 
Q&xyg  ikaioy,  xaar6piov-  Citro  Si  ra  alSoTa 
rk  siiuSsa. 

x "Hv  Si  ks xot  ai  uaripai  Qksypt,<jvuai, 
rCfJ-rparai  xal  tr.vlf  £%<■;.  'Ox6rav  ‘  £ Se 
iXfobzo rslvag  iSiviov,  @p6a  Hakaaaia  ksrra 
xaratrkaaasiv  •  irsira  kpi^kuaiv  xal  avroSbv 
txkyfcaTivifV  xal  A (vov  arippoaj  8Z-og  xal  'ikatov 
imxiag,  lipetv  iug  kv'  ol6v  rrsp  aralg  yivv\- 
rar  gastra  1  xararkkaai  kg  kv  Sspfiorartp 
;S0vifTai  f-.&v&xebiai-.riiv,  vslaipav  yaaripa. 

:•  xy'.  "Hi/  Si  rsa^yxat,  (paxoiig  iipijaagiv 
;8Z-s'i  xal  vjSuiapstp  jroAAp,  gkxetv.riiv  arpslSa 
ig  ro  crSfia  xal  rkg  fivag  trpoaaysiv  xal 
'  rk  xaxkSsa  CiroOupuijv  xal  hv6fyar.iv  iaM- 
eiv  *  xal  iv  rtp-X UA?  akyrov  iQSdv  pbCpeiru- 
'irav  Si  rkx‘ara  rixy  xal  zrplv  ij  ri/v  iSOvvjV 
?%s/i/,  rpirspov  XP^  StSSvai  r&v  0appcaxav 
8  aa  rkg  C/aripag  traCsi  ryg  'oSCvyg  •  xal  atria 
Siaxapyrixk  vrpoaQipiaSu-  Si  v/  yaarv/p 
BspfiaCvyrai,  CuroxkOaai. 


decumbat.  Paeoniae  grana  nigra  quinque,  sam¬ 
buci  fructum  ad  conchae  maioris  mensuram  et 
castorii  fabae  quantitatem  ex  vino  bibat;  mox 
lota  suffitum  adhibeat,  potibus  et  cibis  mollibus 
utatur,  mercuriali  et  acribus  omnibus  praeter 
raphanum  et  cepas. 

26.  In  uteri  strangulatu  graveolentia  omnia 
in  suffitu  naribus  admovenda,  bitumen,  sul¬ 
phur,  cornu,,  lucernae  funiculus,  vituli  marini 
adeps,  castorium;  pudendis  vero  bene  olentia. 

27.  At  si  puerperae  uterus  inflammatione 
laboret,  inflatur  et  suffocatio  detinet.  Cum  ita 
se  habet,  algam  marinam  tritam  linteolo  subtento 
ex  cataplasmate  adhibeto.  Deinde  farinam  hor¬ 
deaceam  crudam,  cinerem  sarmentitium  et  lini 
semen  ,  aeeto  et  oleo  affuso  in  massae  subactae 
formam  decoquito,  postea  quam  calidissimo 
imum  ventrem  ex  cataplasmate  linito. 

-  28.  Quodsi  compactus  fuerit  uterus,  lentibus 
cum  multa  mentha  in  aceto  decoctis  vaporem 
-in  os  naribus  admotis  attrahat  et  ex  graveolen¬ 
tibus  suffitum  adhibeat;  mercurialem  comedat 
et  ex  succo  farinam  coctam  sorbeat.  Statim 
autem  postquam  pepererit  et  antequam  dolor 
prehenderit,  medicamenta  exhibere  oportet, 
quae  uteri  dolorem  sedent,  et  cibos  sumat,  qui 
alvum  deiiciant.  At  si  venter  incalescat,  per 
infusum  subluito. 


x6'.  "Hv  Si  ix  t6xou  Q\ey/i<jvaai  al  ftij- 
rpxt,  <TTp6%vou  %ub.bv  iy%iai  ig  ra  alSota, 
xal  lirijv  olroq  bepptbg  yivvjrai ,  'irepov  iy- 
%e1v  ijv  Se  pe vj  a%lvou  ij  pdfivov,  ij  VedrAou 

"Erepov.  Ko\ox6v$yq  yukbv  ixmtcag  iy- 
%iov  xal  axrijq  to  Iv  peiacp,  rb  axaX&ra- 
rov,  vrepil-Caag  fcaxpbv  xp6a6eg.  "Tarspov 
iv  VSxti  ipipeubiov  rptfSov ,  ’  elptcp  dvaavroy- 
yl^av,  xp6abcg-  Ijv  Si  (pplaay,  aQaipisiv. 

"Hi/  yuvij  dahe viy  dvrb  barepiav  xal  %o\al 
ai/r^v  vvtyaai,  xal  Siy  abrv\v  xaDtjpai  xo6- 
Qug  xal  rijg  iSOvtfq  *  vrauaxi ,  xeuxeSdvou 
birbv  bcrov  rpetg  xvdSovg  SiSov.vrlveiv. 

A'.  "Hi/  ‘  S' iv  Tijj  batptii  al  bardpai  im i, 
ij  iv  t§  xeve&vi ,  ijv  6t\yg  peraxivijaai ,  rp(- 
t pagSefov  xal  da(pab.rov,  peiKi  t(p6bv  vrapa- 
%iag,  xal  vrorfaag  /Zdhavov  [iij  7ca%e1av,  ‘ig 
ri/v  SSptfV  ivbeg. 

A  a'.  Tvvaixi  oxbrav  ai  varipat  axhfpai 
yivavrai  xal  ig  ra  alSola  ifyayuai  xal  oi 
(Sovfipiveg  axhfpol  yivavrat ,  xal  xaupea  iv 
roTai  alSolotat  ivtjj,  xapxtvovaSat  cLp%erai. 
"Orav  oiirag  £%jj,  cr  ixCtfg  %pij  rb  ia  a  rpt- 
tpai  xal 1  xv/ pio v,  xal  USarog  xotuKv/v  lvri%iag, 
ivelg  ig  rvjv  iSpyv  ’  idv  fit%pig  av  xaSapby. 


29.  Quodsi  uterus  ex  partu  inflammatione 
laboret,  solani  succum  in  pudenda  infundito  et 
ubi  calidus  evaserit,  alium  infundito.  Sin  hic 
non  adfuerit,  lentisci,  aut  rhamni,  aut  betae 

Aliud.  Cucurbitae  succum  expressum  infun¬ 
dito  et  sambuci  quod  medium  est  et  tenerri- 
mum,  derasum,  praelongum  apponito;  demum 
cerusam  aqua  subactam,  lana  exceptam  subdito; 
sin  horruerit,  detrahito. 

Si  mulier  ex  utero  debilitatem  et  a  bile  suf¬ 
focationem  sentiat,  eamque  leviter  purgare  opus 
sit,  doloremque  sedare^  peucedani  succum  ad 
tres  cyathos  potui  exhibeto. 

80.  Si  in  lumbis  aut  lateris  inanitate  uterus 
fuerit,  si  emovere  velis,  sulphur  et  bitumen  • 
tritum  affuso  meile  cocto  in  glandulam  non 
crassam  efformato  et  in  sedem  immittito. 

81.  Cum  mulieri  uterus  durus  evaserit,  et 
ad  pudenda  promineat  et  inguina  indurentur 
et  ardor  in  pudendis  sentiatur,  cancri  initia 
suspecta  sunt.  Cum  sic  habuerit,  cucurbitae 
interiorem  partem  terere  oportet  cum  favo  et 
aquae  hemina  affusa  in  sedem  immittere  sibique 
permittere,  donec  purgetur. 


—  847  — 


A/8'-  'Oxbrav  te  yuvatxl  1  SiSug  Qdppta- 
xov,  xapdpueye  rtp  <J)apptdxtp  g<ra  i/trripag 
xxBaipst  xal  Sera  ikauvsi. 

'"Erepa  xord  xal  xp6trBsra  Suvaposva  %b- 
piov  li-dyetv  xal  ixifiijvia  '  xaratsxdrai.  — 
KxvBapliag  '  xivrs  ixortkag  rct  Tropa  xal 
roi»s  x6Saq  xal  rijv  xetpak^y,  —  ireira  rpt- 
f}6kouq  xapaBakaateoug  %i/v  ry  pl^y  rptxpag, 
S erov  xoyyyv,  xal  rou  ebavBipoou  ro  %kapb v 
‘rb  Sereo,  rektvou  crippia  Itsov  xal  tryrtyg  $a 
rsvrsxaltexa  iv  olvtp  ykuxii  xsxpypiivtp  te- 
Sou  er lelv.  Kai  ixyv  y  biOvy  l%y,  iv  uSan 
Bspptp  xaBfafa  xal  ‘  poeMxpyrov  CiSapig  nvira. 

’  "Erepov.  —  Bar payfou  r(bv  (pOkkav  xal 
rou  dvBsog  rsrpi/xfoivou  btrov  rrarypa  Alyi- 
vxiov  iv  olvtp  ykuxii  xtstv-  ixyv  te  y  biOvy 
&%y,  A suxobg  lps(tev6oug  xal  drratpliag  i^- 
cag  iv  bSan  xal  tpC^ag  Siibvat  xtslv,  xal 
bxbrav  y  trrpayyouply  i%y,  Iv  uSari  %kteptp 
‘xaBi^Ma. 

’"Er spov.  —  'Atedvrou  Si rov  trrarypa  Al- 
yivatov  iv  olvtp  A suxtp  Itsov  Itstp  xspdtsag  teSou 
xlvetv. 

Er  spov .  —  Asuxotou  xapxbv,  otsov  “  rotat 
rpiai  Saxrukoici  kaftiiv  iv  olvtp  ksuxip  rov 
abrbv  rpbxov  xspdtsug,  teuvat  xtslv. 

‘“"E rspov.  —  Asuxotou  pl^av  rou  poikavog 
“olvtp  teslg  rov  abrbv  rpbxov  ypytsOat. 


82.  Cnm  vero  mulieri  medicamentum  exhi¬ 
bueris,  quae  uterum  purgant  et  quae  depellunt 
admisceto. 

Potiones  aliae  et  subter  apposita,  quae  se¬ 
cundas  educere  et  menses  detrahere  valent. 
Cantharidas  quinque  evulsis  alis,  pedibus  et  ca¬ 
pite,  deinde  tribulos  marinos  cum  radice  tritos 
ad  conchae  mensuram  et  partis  internae  flavae 
euanthemi  et  seminis  apii  aequalem  portionem 
et  sepiae  ova  quindecim  ex  vino  dulci  tempe¬ 
rato  potui  exhibeto;  cumque  dolor  detineat,  in 
aqua  calida  desideat  et  mulsam  aquosam  bibat. 

Aliud.  Foliorum  ranunculi  et  floris  triti  sta¬ 
teris  Aeginaei  pondus  ex  vino  dulci  bibat.  Et 
ubi  dolor  detinuerit,  cicer  album  et  uvas  pas¬ 
sas  in  aqua  decoctas  et  refrigeratas  potui  exhi¬ 
beto,  cumque  stranguria  vexaverit,  in  aqua 
tepida  desideat. 

Aliud.  Adianti  stateris  Aeginaei  pondus  ex 
vino  albo  aequali  aquae  portione  temperato, 
propinato. 

Aliud.  Violae  albae  semen,  quantum  tribus 
digitis  capere  possis,  ex  vino  albo  eodem  modo 
temperato,  bibendum  dato. 

Aliud.  Violae  nigrae  radice  vino  macerata 
ad  eundem  modum  utaris. 


"Erepov.  —  Epivd.vbep.ov  ro  exi  r&v  olxiUv 
Qvbpevov  rb v  aiirbv  rpbxov  '  xiaat. 

"Erepov.  —  Tijg  iy%o6aifg  rct  (pOXXa 
'g<roj/  S6o  SpayjdSag  iv  ohcp  icpbd  xepdaag 
liSan  'fotp  xicai. 

"Erepov:  —  XapatXdo vrog  rijv  pt^av  %6- 
i rag  '  laov  iXXei Q6pov  x 6triv  iv  ohcp  iQbijv  xe- 
pdrag  iiSan  xteac. 

"Erepov.  —  Kpdp/Sifg  xal  xpacrou  %vMv 
ixaripou  plgag,  'bxbv  crcXQlov  '6rov  rpla 
'ilpia(36Xia,  ohtp  Icrcp  pl^ag  Xeux$  xlsat. 

"Erepov.  —  'EXatag  Keuxag  xp&c&ev  {) 
t-Xaiov  ivei ‘vai  xaraxvtjeag  i-tjpxvov  ixeira 
x6\pag  xal  atfcmg  ohcp  ixifiaXuv  SiSovai  xiveiv. 

T  ouro  xal  ixiptjvca  xararxgL  ’ xal  %6piov 
it-eXdoec.  —  Acxrdpvoo  KpyrcxoB  'btrov  6j3o- 
Xov,  iv  2  fari  xielv. 

Xbpio v  Ijv  /ivi  Suvacxi  ixfiaXelv,  xcxfaxav, 
xpoxupcfaag  ‘rij  Stxrij,  %uXcp  eQb$  xvpfyv 
IpfSaXcPv,  rijv  xavbaptSa  xpoanbivai ■  rovro 
xal  rb  ep/Spvov  igeXaOver  bx6rav  Si  Sdxvy , 
dcpacpeophy/  ‘ig  pbSivov  pOpov  ippdzrovtra, 
xposnbiaba,  i-crr'  av  &zo$6ytp. 

"Erepov.  —  Klyelpou  Kpv/nxyg  xbxxoug 
ivvia  rpfyug  iv  ohcp  SiSbvai  xiveiv. 

"Erepov.  KovCfyg  'brov  %etpa  zXefyv  Siel- 


AKud.  Crinanthemum,  quod  in  domibus  pro- 
venit,  ad  eundem  modum  propinato. 

Aliud.  Anchusae  folia  ad  pugillos  duos  in 
vino  pari  aqua  temperato  digesta  bibenda  dato. 

Aliud.  Chamaeleontis  radicem  derasam,  quam 
tum  veratri  potio  est,  vino  aqua  temperato  di¬ 
gestam  propinato. 

Ahud.  Formula  vitiose  descripta  est. 


Aliud.  Olivas  albas,  priusquam  oleum  insit 
in  tenues  partes  dissectas  siccato ;  deinde  tusa: 
et  cribratas  vino  iniectas  bibendas  exhibeto. 

Hoc  et  menses  detrahit  et  secundas  eiicit 
Dictamnum  Creticum  oboli  pondere  ex  aqu< 
potui  exhibeto. 

Locus  corruptus. 


Aliud.  Populi  Creticae  grana  novem  trit 
ex  vino  bibenda  dato. 

Aliud.  Conyzam,  quantum  manus  capit,  1« 


—  849  — 


vai  xpdaou  yuXip  xal  vbraxov  gu/ifitgag  laov 
'X^pafilSa  bv  ohtp  SiSou  xhsiv. 

'Evrifitjvia  xaraaxq..  UeuxbSavov  xal  rd- 
vaxeg  xal  yXuxuatS^g  flgal)  bv  ohtp  SiSou 
rlvetv. 

“E/iPpvov  bx(Sdk\ei  re$vs bg  xal  rd  'Sare- 
pa.  Tou  'lou  xal  r^g  &i/fpd%wjg  rbv  xap- 
xbv,  ><'§««,  Asfa  xbipag,  SiSou  bv  ohtp  Xeuxtp 
xaLaitp. 

'Exipitfvia  xaraargi.  Aeuxotou  ’  rbv  xapxbv 
'baov  rpial  SaxrOXoiai  'xal  alybg  axupdSoug 
■'baov  sr bvre  i)  'bt;  ^upipol^ag  ohtp  eiiaSeaTdrtp, 
xpoxupi^aag,  bg  uSap  xal  bXaiov  n )v  trupfyv 
'  bptfiaLiPv ,  rupiijv  At  bxl  SKppou.  bav/v  Si 
aupi^aipg,  Souvai  xietv  xal  ug  rdyiara  Ao«3 - 
aavra  xaraxMvai-  SoOvai  <Sb  Qayefv  xpdpt,- 
fav  xal  tou  %u\ou  ‘  polpyv. 

"Ets, oov.  A euxotou  rbv  xapxbv  'baov  'rolai 
rpial  SaxrOXom  bv  ohtp  Souvai  xietv  xal 
xaStjaSu  bv  liSan  Oeppitp-  ijv  Si  ftv/  'i%yg, 
ptapdSpou  l£ag  x\daag  bv  /ieLixptjrtp  %A;s- 
ptp  Stxofipbypv  SiSou. 

"Erepov.  Mehltjg  baov  xbxxoug  Sbxa  bv 
ohtp  Souvai  xietv.  Tauro  dyabbv  bxl  xavrog 
aLy^poarog  uarepbuv  xal  aQbSpa  Sioupynxbv. 

"Erepov.  'Oxbv  aiLtplou  baov  bpofiov  xal 
xapSctpiou  xapxbv  rphjvag  A eta  xal  %opipilt-ag 
bv  ohtp  ij  bv  xuvbg  ydLaxri,  SiSou  xietv. 
ToSro  xal  bpofipuov  b%e\a6vei. 


"  'Exfibhov.  Earpdyiov  xal  bXaryplou  "apu- 
xpbv  pitgag  bv  S^ei  ebxparov  madi. 


viter  tritam  porri  succo  macerato,  netopo  quan¬ 
tum  conchae  maioris  testa  capit  admisto,  ex 
vino  bibendam  dato. 

Menses  detrahit  Peucedanum  et  panacem 
paeoniaeque  radicem  ex  vino  potui  dato. 

Foetum  mortuum  et  secundas  eiicit.  Violae 
et  portulacae  semen  mistum  et  contusum  ex 
vino  albo  vetusto  exhibeto. 

Locus  prave  scriptus,  cf.  adn. 


Aliud.  Violae  albae  semen  quantum  tribus 
digitis  capitur  ex  vino  propinato  et  in  aqua 
calida  desideat.  Quodsi  non  habeas,  foeniculi 
radices  contusas,  aqua  mulsa  tepida  maceratas 

Aliud.  Fraxini  grana  circiter  decem  ex  vino 
propinato.  Hoe  valet  ad  omnem  uteri  dolorem 
et  urinam  valde  movet. 

Aliud.  Laseris  succum  orobi  quantitate  et 
nasturtii  semen  tenuiter  trita  et  permixta  ex 
vino,  aut  lacte  canino  potui  exhibeto.  Hoc 
etiam  foetum  eiieit. 


Medicamentum  foetum  eiiciens.  Ranunculum 
et  elaterii  parum  aceto  mixtum  tepidum  propinato. 


COd.  -  i'Sv«  C.  -  ««'.  T»  itfi.  C.  " 
d*0«A.ev  —  sr7«u.]  iiAAo  D.  pro  kfUAie»  et  3.  fre- 


—  850  — 


”E:ri  toO  aCiTou.  Kpdpcfixt  xauXbv  arra- 
\bv  to  SLxpov  xpbug  verdxnp  y  *  rtj^ai. 

"H?  rd  bn/itjvia  fi  b/  ytyytfrai.-TgpptiMou 
xaprrbv  rptyus,  phy  xai  'Man  tielg  xai  Stif- 
Otjaag  SiSovs it  v^gti,  metv  mi  Sepftip  XoubaDu. 

'Eaipitjvia  xivetv.  *  &oivixixobg  xbxxovg  bv 
oh tp  vfjdn  SiSbvai  '  ahm. 

A o%iia  xabatpeiv.  MapdSpou  xapxbv  xai 
xptjbpoou  tov  QXoibv  xai  Xifixvarbv  bv.  ojvcp 
SiSbvai  alveiv. 

"E repov.  Affla  &g  aiordrijv  bv  ohtfi  liptj- 
aag  xai  yXvxudttyg  'xbxxovg  rbvTS  rphpug 
bv  oivtp  8(toi/  TeTaprtffibpiov  xorCfafg  Sovvai 

'  "Erepor.  AivoY&ariog  rbv  xapabv  xai  rh 
(pCXXa  bv  ofocp  Sovvai  xielv. 

"Erepov.  TXvxvGtSyg  rovg  pobXavag  x6x- 
xoug  ‘8(7 ov,  abvre  mi  Sp  cc  aifahfg  Sovvai  xiveiv 

A £%di  a&dig.  "EpCaifiov  xai  aXQirov, 
bXatov  7rapa%bag,  ,r6xav  f  b06bv,  jicQelxu 
xai  dixloin  &g  piaXaxur&TOiGi  ypbjtrba. 


"Erepov.  Xxa/afcavixv  rpl0ag  bv  ydXaxri 
yuvaixeicp,  elptip  4.ya<nrofyyt<rxg  apodbgtvai.. 


Locus  corruptus,  cf.  adn. 

Si  menses  non  fluant.  Terebinthi  fructum 
tritum,  -vino  et  aqua  maceratum  et  percolatum 
ieiunae  bibendum  dato  et  calida  lavet. 

Ad  menses  movendos.  Locm  integer  rm  est 

Ad  puerperii  purgamenta.  Poeniculi  semen 
et  crethmi  corticem  et  thus:  ex,  vino  bibenda 
dato. 

Aliud.  Taedam  quam  pinguissimam  in  yino 
coctam  et  paeoniae  grana  quinque  ex  vino  trita 
in  heminae  quadrante  potui  dato. 

Aliud.  Mercurialis  semen  et  folia  ex  vino 
potui  exhibeto. 

Aliud.  Paeoniae  grana  nigra  quinque  et  se¬ 
piae  ova  ex  vino  propinato. 

Omni  puerperae  aptum  remedium.  Oleo  ad 
irionem  et  polentam,  cum  cocta  est,  affuso, 
sorbeat  et  oibis  quam  mollissimis  utatur. 

Aliud.  Scammonium  ex  lacte  muliebri  tri¬ 
tum,  lana  exceptum,  in  subdi  titio  apponito. 


"Erepov.  Aivo^fonog  (pOXXa  rptyag,  h 
ji&xei  Tpoctelvai. 

"E repo».  Ti )v  xoiljv  rvjv  iprefuety v  rpt- 
■\>ag  xai  fiOpcp  foStvcp  StOaag  rpoahiivai. 

'"E TBpov.  Tv/v  Xsvx i\v  jtt^av  tefyv  xbipag 
poSfotp  fiOpcp  fsOaag  xpoa6tivat. 

"E repov.  T )jv  yhjxuaiSyg  pi(Xin  ScCaag 
xai  fi6ptp  poitvcp  ij  Aiyuxrtcp  h  Ipttp  xpoa- 
ktvai. 

"Erepov.  “AKt/rov  $.xfoirovrbv  a&rdv  rp6- 
xov  xpornUvai. 

"Erepov.  Aipuv  dXeupov  xai  xCpivov  fii- 
Xtn  Qupfoag  iv  eiplcp  xpotrnShai. 

KaSaprijptov  Impnplo»  xai  \o%etav  xai 
QSap  ayei.  ErpouSiou  (iifyg  \elov  xexo pt,pi£-^ 
vyg  Strov  toIci  rpiri  SaxriXom  pihm  feuaag 
xpotrSefvai. 

"Erepok  irripag  axoxaSijpat.  A ivotyanog 
xexofiptvyg  xai  ctxOyg  bXtyov  rptyag  oivtp 
‘xai  fiiXin  SeOrag  xporrtSivai. 

"Ere pov.  A ayaov  rpt%ag  xaraxaCrag  Xai 
'rptipag  iv  oivcp  xai  ifuSkrt  SeOrag  e(p$cp  xai 
ii  fari  $o uvai  xielv  ‘xai  keppoip  AouMu. 

Tfxou  xaOapT^piov.  ‘K plSag  Ipel^ag^  'orov 
ij/xtau  {ffuxotvixlou^  iipeiv  iv  iifarog  xorC- 
Aaig  riaaaptsi-  ox6rav  fi  £6r{?,  foiivai  fig 
tj  rpig  poQfcat. 

A 0%e1a  xaSyptu.  T ijg  icxryg  ra  <p6XXa 


Aliud.  Mercurialis  folia  trita  in  linteo  subter 
apponito. 

Aliud.  Artemisiam  herbam  tritam  et  rosaceo 
unguento  imbutam  subdito. 

Aliud.  Albam  radicem  tenuiter  tusam,  un¬ 
guento  rosaceo  subactam  subter  apponito. 

Aliud.  Paeoniae  radicem  meile,  unguento 
rosaceo,  aut  Aegyptio,  subactam  ex  lana  subter 
apponito. 

Aliud.  Farinam  non  lotam  ad  eundem  mo¬ 
dum  apponito. 

Aliud.  Lolii  et  tritici  farinam  meile  subactam 
ex  lana  subter  apponito. 

Menses  et  puerperia  purgans,  quod  etiam 
aquas  educit.  Radicem  struthii  leviter  tritam, 
quantum  tribus  digitis  capitur ,  meile  subactam 
in  subdititio  apponito. 

Aliud,  quo  uterus  repurgetur.  Mercurialis 
contusae  et  cucumeris  agrestis  modicum,  ex 
vino  tritum,  meile  subactum  subter  apponito. 

Aliud.  Leporis  pilos  ustos  ex  vino  tritos 
meile  cocto  et  aqua  subactos  fiotui  exhibeto  et 
calida  lavet. 

Quod  partum  purgat.  Hordeum  decortica¬ 
tum  ad  dimidii  hemichoenicis  mensuram  ih 
aquae  quatuor  heminis  coquito;  ubi  vero  fer- 
buerit,  bis  aut  ter  sorbendum  dato. 

Ut  puerperii  purgamenta  educantur.  Sambuci 


Hiari  i0tjtraq,  biri%4aq  iXaiov ,  iouvat 
rctelr  btrQibrtp  '  is  xal  xpdptflaq  bQSag  xal 
xpatsa. 

KaHaprifpiov  itrrspbav.  T ou  pou  rd  06XXo p 
xal  rov  xaptrbv  bv.  ohtp  trish  iouvai ,  > tal  bpO- 
tsiptov  Xelov  trorftraq  i v  ohtp,  '  &X0ira  btri- 
(iaX&v,  iouvai  trisiv. 

"E rSpov.  —  M/i ruoq  Hcrov  iOa  dfioXoi 'tq  rpi- 
0aq  i  v  ohtp  xal  0upfoag  trpotrOshat. 

‘"Erepov.  A ivou  xaptrbv  rptyaq  iv  ohtp 
0upij<raq  trpotrbtivai 

"E repov.  Tpi06XXou  rbv  xaptrbv  Iv  ohtp 
trisiv  iouvat. 

"Hv  ‘iq  rvjv  ba0tiv  ‘tui  Htrrbpai  ‘  xararr^pi- 
l-atri,  btrSUra  trouXutr6iag  s06oiiq  xal  btrroi/q 
xal  ohov  trivbra  tibXava  elidisa  dxp^rov  &q 

xXsitSTOV. 

’  "‘E.repa  trora  xal  trp6tr6era  xaiaprijpta.  — 
'P  ouv  rvjv  ipubp^v  xal  yiyapra  s0^traq  bv 
Hiari,  aXtjrou  trtfraviou  ’£pt,[iaX£iv  btrl.  ro 
uiap,  iiiou  triveiv. 

["Erepo».  "AXyrov  .10'  Hiap  bptfiaXtiv, 
'iiiou  trisiv.] 

"E rspov.  “M opa  rd  dtrb  roO  (idrou  £if- 
pijvag  xal  rpi0aq  Xsta  xal  S.X0ira  troraivia, 
dvapti^aq  btrov  b^6(ia0ov  dpttyorbpt ov  Iv  ohtp 
eiitbiei  xal  uiapii  trivira. 

"Er spov.  yijv  rijv  ptiXaivav  rvfv  I.a- 

/j,ly/v  iv  Hiari  rpitpaq  btrov  dtrrpdyaXov  iiiou 


folia  affuso  oleo  in  aqua  cocta  bibenda  exhi 
beto,  brassicas  etiam  coctas  et  porra  edat. 

Uterum  purgans.  Rhois  folia  et  fructum  ex 
vino  bibendum  dato  et  irionem  ex  vino  tritum 
polenta  iniecta  propinato. 

Aliud.  Misy  obolos  duos  ex  vino  tritos  et 
subactos  in  subdititio  apponito. 

Aliud.  Lini  semen  tritum  ex  vino  subactum 
subdito. 

Aliud.  Trifolii  semen  ex  vino  propinato. 

Ubi  uterus  ad  lumbos  incubuerit,  polypos 
coctos  et  assos  edat  et  vinum  nigrum  odora¬ 
tum,  merum  quam  plurimum  bibat. 

Aliae  potiones  et  medicamenta  subdititia  pur¬ 
gantia.  Rhoem  rubram  et  vinacea  ex  aqua  co¬ 
quito,  setania  farina  in  aquam  iniecta,  bibenda 

[Aliud.  Farinam  in  aquam  immissam  biben¬ 
dam  exhibeto.] 

Aliud.  Mora  rubi  sicca,  laeviter  trita,  recenti 
polenta  admixta,  quantum  amborum  acetabu¬ 
lum  ex  vino  odorato  aquoso  bibat. 


Aliud.  Terram  nigram  Samiam  ex  aqua  tri¬ 
tam  astragali  quantitate  bibendam  porrigito. 


—  853  — 


"Erepo*.  'TxoxicrtSoq  iv  ohcp  SiSbvai  met», 

"Erepo*.  EtSag  olv&Seag  ix%vXix:ag,  aX- 
0cra  'Qvpfaag  rtp  %oA$,  ‘  ^ptfvov:  ireira 
rptcpxg  ii i  ohcp  Xetov  StSov  vnetv. 

"Erepo*.  Mbprcev  ’  pceXavav  rbv  xupvrbv 
rptipag,  i Sielg  Mari,  &X0tra  ivcifiaXbiv,  St¬ 
Sov  velveiv. 

"Erepo*.  'Poiijv  yXvxetav  bcrrtjaag,  oXxi )v 
rpttpag  iv  ohcp  StSov  crtveiv. 

"Erepo*.  Tlvpobg  ‘  xal  xaypvag  rptyag, 
0p6%ag  re  xal  3,Xyru  vroH/aag,  iv  ohcp  poi- 
Xavi  StSov  vrielv. 

"Erepo*.  'Poii/g  yXuxefyg  rb  eltru  i-v/xpot- 
^ag  lacp  tiSan,  StSov  vrtveiv. 

"Erepo*.  K tbveiov  'boo*  roln  rpurl  Sax rb- 
Xoim  iv  SSart  StSov  vrtveiv. 

"Erepov.  ’A Xtjrov  *  i rx/ravtov  xal  y60ov 
rb  foov  /itt-ag  iv  Mari  StSov  vrtveiv. 

"Erepo*.  ’Poiijg  yXvxetv/g  rb*  0Xoibv  xal 
aiSta  iv  olvco  StSov  mveiv. 

"Hv  aTpca  'ix  rtp *  Mrepiav  fty,  Hyvov 
QuXXa  iv  ohcp  pciXavi  StSov  vcietv. 

'P6ov  xal  bSSvv/g.  K a%pvog  fiZav  i*  ohcp 
SiSbvai  sr tveiv. 

"Erepa  crora  vcrrepiav.  KeSptSag,  aiaeXi, 
xi/uvov  AlSiovrixbv,  xaaiv/g  xapvrov ,  apxevSl- 
Sag,  xeyxptSag,  i%ivtSag,  pieXavbiov,  Sav- 
xov  pf(av  xal  rb*  xapvrbv-  apu/iara  Si,  — 
66/1  ov,  66/ilipi/v,  ’  i ptxv/v ,  ivrepixbv,  /itjxava 
Xevxijv,  xpf/6/iov  ptf^ag  xal  rb*  xapvrbv,  pca- 
Xayi/g  pt^ag,  X ivo^tbonog  xapcrov  xal  r a 


Aliud.  Hypocystidem  ex  vino  praebeto. 

Aliud.  Ex  malia  punicis  vinosis  succo  de¬ 
tracto,  eo  polentam  subactam  siccato;  dein  te¬ 
nuiter  tritam  ex  vino  bibendam  dato. 

Aliud.  Myrti  nigrae  baccas  tritas,  aqua  ma¬ 
ceratas,  polenta  immissa,  bibendas  exhibeto. 

Aliud.  Mali  punici  dulcis  assati  drachmam 
tritam  ex  vino  propinato. 

Aliud.  Triticum  et  hordeum  trita  et  torre¬ 
facta  atque  in  farinam  redacta  ex  vino  nigro 
bibenda  dato. 

Aliud.  Mali  puniei  dulcis  interiorem  partem 
pari  aquae  portione  admixta  potui  exhibeto. 

Aliud.  Cicutae  quantum  tribus  digitis  capi¬ 
tur  ex  aqua  bibendum  dato. 

Aliud.  Farinae  setaniae  et  gypsi  pares  por¬ 
tiones  ex  aqua  mixtas  bibendas  dato. 

Aliud.  Mali  punici  duleis  corticem  et  mali¬ 
coria  ex  vino  propinato. 

Si  sanguis  ex  utero  fluat,  viticis  folia  ex  vino 
nigro  potui  dato. 

Ad  fluorem  et  dolorem.  Roris  rdarini  radi¬ 
cem  ex  vino  propinato. 

•  Ad  uterum  aliae  potiones.  Cedri  baccas, 
seseli,  cuminum  Aethiopicum,  casiae  fructum, 
iuniperi  baccas;'  melium,  echinos  parvos,  me¬ 
lanthium,  dauci  radicem,  et  semen;  —  ex  aro¬ 
matis  vero  thymum,  thymbram,  ericen,  hy- 
pericum,  papaver  album,  crethmi  radices  et 
semen,  malvae  radices,  mercurialis  semen  et 


(pOMa ,  xviStpg  xupvrbv,  f  AeA fotyaxov,  alyet- 
pov,  Slxrapovov,  \peuSoSixrapmibv ,  dpoapoov, 
xap3dpt.Kpt.ov ,  ihiviov ,  '  kptaroXoyJ.av ,  xa- 
eripiov,  dSlavrov ,  Spaxbvrtov ,  : reuxiSavov, 
vnpydvou  (pOWa-  xal  rdv  xaprdv,  treMvov 
xaprdv ,  piapdSpov  xaprov ,  irrotrsX (vov,  xai 
rbv  xaprov  xai  rhg  fiZag,  *  irropiapdQpou 
xaprov  xal  rdg  ftf^dg ,  arpouSlou  rdv  xaprbv 
xai  rdg  pl^ag,  iletrarov  KiXtxtov,  ipOaipiOv, 
yXuxutlStjv,  rdvaxeg-  roOrav  8  rt  dv  (SoOXifl 
xal  t-v/j.pi.ttryc ov  xal  aiiro  xa6’  iavrb  &(pi- 
tpuv  iv  iiSart  1)  iv  oivtp,  3>g  dv  /Qo«3Ay ,  SISou 

’’A ya6d  xal  xaSapnxd  xal  rdg  oSOvag 
raOovra.  Tijg  piaXd%yg  3!Sou  ‘iv  udari  rvfv 
VZav. 

‘'Tot epidv.  TA oxuetSyg  xapx-ov  xal  ‘  xi- 
Sptov  'oXtyov  gupoptfoyav  iv  oivtp  SISou  rivstv 
xal  ’  raOtvsig  btrrspiav  oSOvag. 

"Orav  ai  Otsripai  rvlyutrt.  —  Karrbptov 
xal  xivu^av  iv  oivtp  keuxcp  SISou  rivstv.  "Hv 
Si  dviypprat ,  xdxxou  rd  sltn o  rd  Xeuxdv  pt,i- 
fari  ptl^ag,  dXelQeiv  rvpv  pfva. 

''%rspov  rauov  oSOvag.  MaXd%yg  rtpv 
f)t%av  xal  pjapdOpou  0Xoibv  xal  xpijOpiou  iv 
SSxn  Sotivai  '  nsiv. 

“"E rspov.  ’A rripag  OaXaceloug  roiig  pji- 
Xavag  xal  xpdpt,(3yv  piltpag  iv  oivtp  e&dSei, 
Souvai  nsiv. 

""Erspov.  ‘LpiOpvav  Zaov  rpt&(So\ov,  xbpiov 
bXlyov,  pyrlvyv,  yfajxualSyg  fi^av,  xOpj.iv ov 
AJSiortxbv  rp!0ag  A  sia,  ” oivtp  A  suxip  Sislg, 
SISou  r Ivsiv,  axpo%\lspov  roitjcug. 


folia,  urticae  semen,  salviam,  populum  nigram 
dictamnum,  pseudodictamnum ,  amomum  c  ' 
damomum,  helenium,  aristolochiam,  castoreum 
adiantum,  dracontium,  peucedanum,  rutae  folia 
et  semen,  apii  semen,  foeniculi  semen,  hippo- 
sehm  et  semen  et  radices,  hippomarathri  semen 
et  radices,  struthii  semen  et  radices,  hyssopum 
Cilicium,  erysimum,  panacem;  —  horum  quod- 
cumque  voles,  aut  cum  ceteris  mixtum,  aut  per 
se  ex  aqua  et  vino  decoctum,  ut  voles,  pro¬ 
pinato. 


Optime  purgant  et  dolores  sedant.  Malvae 
radicem  ex  aqua  dato. 

Ad  uteri  dolorem.  Paeoniae  semen  et  parum 
cedrini  olei  admixtum  ex  vino  propinato  et  uteri 
dolores  sedabis. 

Ad  uteri  strangulatum.  Oastorium  et  cony¬ 
zam  ex  vino  albo  propinato.  Quodsi  ferre  pos¬ 
sit,  grani  Cnidii  interiorem  partem  albam  ad¬ 
mixto  meile  ad  nares  alline. 

Aliud  dolores  sedans.  Malvae  radicem  et 
foeniculi  et  crethmi  corticem  ex  aqua  propinato. 

Aliud.  Stellas  marinas  nigras  et  brassicam 
mixtas  ex  vino  odorato  propinato. 

Aliud.  Myrrhae  obolos  tres,  coriandri  pa¬ 
rum,  resinam,  paeoniae  radicem,  cuminum  Ae¬ 
thiopicum  leviter  trita,  vino  albo  macerata, 
summe  tepida  propinato. 


—  855  — 


'Toripag  ikaOvst.  Xijg  1  *  xporavosiliog 
tv/v  pi^av  SISou  Triveiv. 

"Hr  Trphg  rijv  xapSfyv  TrpooTrsoouaai  ai 
'beripai  Trviyutst,  dyvoo  rbv  xdpxbv  xai 
j&IJxtxSSys  sttiw  iv  ohcp  Trimi). 

‘TlpbstisTX  dpipcia  afy,a  dyovra.  Kavtia- 
plSag  Trivre  gvpcfiigag  rip  ki/}avar$  xai  r Q 
e.fitipvy,  rb  piystiog  xoiei  bttov  xyxtfa,  'npb- 
tpaxpmt  TTOifaag  xai  xeptfclg  siplcp,  xspieM- 
%ag  ‘te  btiovLp  Asirru,  (ipiigag  pcCpcp  A iyv- 
Trritp  Xevxip  ij  poShcp,  srp6tr6eg. 

"Erspov.  BoCTrpiftTTiv ,  vjv;  ph  puxpij  y, 
bfapvi,  ijv  M  pssyahf,  r4 .  ifausu.  j&pfuays 
irpbg  Tojg.  faMm  xai  rbv  abrbv  TpSsrrm  Trpotr- 
•sitim 

"Hx  Sk  fiakaxazipom  btiiktm  %pijtr$ui, 
zag .  ’  fiouirpijzziag  Zpt,/3aA\i  ig  ohov ,  xOpci- 
vov  Altiiosrixbv.  ’  eapeps&dkXsp)  xai  aizski  xai 
amov,  dva^izai,  ‘ig  zag  Sixa  PouTrptjaziag 
tgUfipltgag  btgOPaCpov  ikaiypbv,-  zuv  &kkav 
'Ajravzav  icon,  ixdtsrou  •  ptii£gai  $1  zpcOpvav, 
kifiavazbv  oklyov  •  roCzov  kafiipv  bzov  Spa%- 
fjilSa,  Trpostisaai,  faaxep  iv.  ztp  x-ptiatiev 
xpozti^iiazi. . 

"Eztpov.  T ou  pcskavtilou  zpltpag  pciktzi, 
i)  “ SeOtrag  ohcp.,  (hcikdvov  TOiijffag  irpbg  rcp 
"  Ttriptp  rptistieg. 


Quod  uterum  propellit.  Locus  dubius. 

Si  uterus  ad  cor  irruens  strangularit,  viticis 
et  paeoniae  semen  ex  vino  bibendum  dato. 

Haec  subdititia  acria  sanguinem  cient.  Can¬ 
tharidas  quinque  thure  et  myrrha  admixta  ad 
.gallae  quantitatem  in  longitudinem  efformato 
et  lanae  circumdatam,  teuuique  linteo  obvolu¬ 
tam  unguentoque  Aegyptio  albo  aut  rosaceo 
imbutam  subdito. 

Aliud.  Buprestim  integram,  si  parva  fuerit, 
sin  magna,  dimidiam,  ad  praedicta  admisceto  et 
ad  eundem  modum  subdito. 

Locus  vitiis,  laborat. 


Aliud.  Melanthium  cum,  meile  tritum,  aut 
vino  subactum  in  glandulam  ad  pennam  effor¬ 
mato  et  supponat. 


—  85' 


"Erepov.  QManov  rov  airov  rpMov  mi-  Aliud.  Aparinem,  philistium  dictum,  ad  e 
6av  'i rpoarlSet.  dem  modum  apparatum  subter  apponito. 

"Erepov.  Tvj\ e0lov  xapdiv  riv  aiiriv  rp6-  Aliud.  Telephii  semen  eodem  modo  appara- 
jrov  vroiiav  vrpoarlSei.  tum  subdito. 

"Erepov.  'Ave/. edvy/g  0dAAa  rpltpag,  ivSelg  Aliud.  Anemones  foliis  tritis  et  linteo  ex- 
ic  h&xog  x«(  aaOpvxg  au.iv.piv  £uuu,tayav,  ceptis,  panoa  myrrha  admixta,  ad  eundem 


‘riv  airov  rp6rov  %pi/a6ai. 

"A yet  af/xa.  BdKavov  Alyvxrtyv  rptipag 
nui  2o Oaivov  '6San  Sielg,  olphp  iMl-ag  vrpoa- 
rlSei. 

"Erepov  yoM/v  xaMpov.  EtxOt/g  ivrepid- 
vyv  \efyv  rpltpag , '  /lifon  Qvptjaag,  [Zdkavov 
Toiiav  ffpoar(6ei. 

,  "Erepov.  EoXoxvvMSog  dyptyg  ri  elaa 
Aeibv  tr.orfaxg,  /xifari  Quptfaag  riv  aiirov 
rp&rov  vrpoarttei. 

"Erepov.  ’EA aryplou  xiaiag  riaaapag  , 
t-v/1/j.layav  artap  %{/veiov  xal  aiyeiov  xdl 
*  peiau,  fiaXavov  ttoiUuv  xpoarWei  iv  r$  paxei. 

.  "Erepov.  QXdamv  Aefyv  vroiicov,  /xihri 
Qupiav  vrpoarfflei. 

"Erepov.  ‘EOxou  vraXdiou  ri  xiov  %6aag 
xdl  gu/x/ili-ag  ardaiag  iXaryplov  S6o  xal  vlrpov 
oaov  ri  iXari/ptov,  /xihn  SeOaag  rpoarttei. 

‘"Erepov  Ijv  0A.ey/ujvji.  Nlrpov  ipuSpiv, 


Quod  sanguinem  ducit.  Glandem  Aegyptiam 
tritam  et  ex  liliis  confectum,  quod  Susinum 
dicitur,  aqua  dissolutum  et  lana  convolntum 
subter  apponito. 

Aliud,  quod  bilem  purgat.  Cucumeris  agre¬ 
stis  medullam  leviter  tritam,  meile  subactam 
in  glandem  efformatam  in  subdititio  apponito. 

Aliud.  Colocynthidis  sylvestris  interiorem 
partem  laevigatam,  meile  subactam  ad  eundem 
modum  subter  apponito. 

Aliud.  Formula  vitium  alit. 


Aliud.  Thlaspi  laevigatum,  meile  subactum, 
subter  apponito. 

Aliud.  Fici  veteris  pinguem  partem  derasam, 
admixtis  duabus  elaterii  potionibus  et  nitri 

Aliud,  si  uterus  pituita  laboret  Nitrum  ru- 


fftixou  rd  slffco  rd  vrfov,  laov  ixarrou,  rptipag 
Xeia,  8ffov  '  xvpxlfa  rorfcag ,  xporrlSst. 

"Erepov.  Kupihou  QOMa  Iv  oivtp  rplifvag 
iv  pdxei  xpoorWsi. 

"E repov.  Ti )v  Xevxijv  pi(av  rpiipag  Xefyv, 
/ilh  ivnyjiaq  xal  dva^irag,  (idXavov  vrpiff- 
aag  Tporrl$ei. 

"E repov.  'Ot&v  tnXQidv  xal  cvxov  fili-ag, 
(idXavov  iroi iav  rtpoisrMei. 

"Erepov.  'EixOi^g  cirtpfia  ‘rplifvag  rdv  al>- 
riv  rpixov  xporrWei. 

"E repov.  Xofy v  rafrpou  xal  vlrpov  ipvdpov, 
viraxov,  xvxXdiuvov ,  rptif/c tg  ro&ruv  orov 
xtfxiia,  rov  xvxXaptlvov  fi  xXelarov,  fiiXin 
[-ufc/ilipag  WpOctrMi. 

‘"Erepov.  Tou  > ipopiulou  rvjv  XeCpaXvjv 
xaHaipeiv,  iv  8 fari  rplifvag,  ig  pdxog  dxo- 
fijtrag,  xporSelvat. 

*E repov.  Epifpvav,  ‘  dXag,  xOpuvovl,' %oXijV 
raCpov,  piiXin  *  Qvptjrug  ,  ig  pdxog  ivSelg 
xporOelvai. 

"E repov.  Kdxxoug  ’  ixXiipag  foov  rpitjxov- 
ra,  —  xai  rpelg  rov  ’Ii /fixoO  Qap/tdxov  ‘rov 
riov  itpSaXfiSv,  8  xaXevrat  xixepi,  —  xal 
‘rov  arpoyyOXov  iripoug  rpetg  rplfiav  XeloUg 


brum,  fici  interiorem  pinguedinem,  singulorum 
aequalem  portionem  laevigatam,  ad  gallae  ma¬ 
gnitudinem  efformatam,  subter  apponito. 

Aliud.  Cymini  folia  ex  vino  trita  in  linteo 
subdito. 

Aliud.  Radicem  albam  tenuiter  tritam,  meile 
affuso  fervefactam,  in  glandis  formam  subter 
apponito. 

Aliud.  Laseris  succum  et  ficum  mista  in 
glandis  formam  subdito. 

Aliud.  Cucumeris  agrestis  semen  tritum  ad 
eundem  modum  subter  apponito. 

Aliud.  Fel  tauri,  nitrum  rubrum,  netopum, 
cyclaminum ,  horum  tritorum  quantum  gallae 
magnitudinem,  cyclamini  vero  maximam  par¬ 
tem,  meile  admixto  in  subdititio  apponito. 

Aliud.  Caepae  caput  purgatum  ex  aqua  tri¬ 
tum  in  linteo  ligatum  subdito. 

Aliud.  Myrrham ,  salem ,  cuminum ,  fel  tauri, 
meile  subacta  linteo  imposita  supponito. 

Aliud,  locus  incertae  lectionis. 


—  868  — 


diva  rra\ ai$  Sielg  yhjxii, '  bkalip  avaQuptav, 
crcpl  rb  elpiov  rrepiSelg  irpoantevat,  xal  Siar 
vifeebco  obpcp. 

"Erepov.  TiSupdkov  bxbv  pikin  Ipvpfoag 
(g  'pdxog  bvSelg  rrpoorMvai. 

" Erepor .  Zxfkkifg  /Sl^av  'boov  tt-afdxrukov 
xarekl^ag  robg  SOo  SaxrOkoog  ipltp,  zpbcrbeg. 

‘"Erepo,  paMaxnxd,  u(p’  &v  xaSalperai 
jiiap  xal  alpa,  impervia  re  dyerai,  {jv  ^ 
tov ku%p6via%,  xal  ro'  arbpa  paMdarerai. 
N apxlrsivov,  xOpivov  Albionxbv,  hfiamrbv, 
dtptvbiov,  xixreipov ,  r&v  piv  SLkku v  foov  exd- 
erou,  rou  de  vapxmaivou  polpag  rboaapag, 

‘  bmxriviov  ispbkivov  t-vppl$-ag,  rphpag  xal 
roitjrag  (idkavov  xpoarlDei. 

"E repov.  K uxkaplvou  pbyeUog  'boov  dorpa- 
ydkou.  xal  dvbog  %akxou  boov  xbapov  rpl- 
ipag  xal  ptkiri  SeCoag,  xakug  rotifaag  (id- 
kavov  xpoarMvai. 

"Erepov.  rktjyava,  cpGpvav,  kifiavurbv, 
dbg  %okijv  pbkin  Qupfaag  xal  rrorfoag  jbd- 
kavov  rrpooriMvai. 

"Erepa  orpvtpvd.  "Povv  olvtp  pikavi  <pv- 
ptjoag ,  *  Tpoodelvat. 

"Erepov.  Kvlxov  rbv  abrbv  rpbrrov  rroitjoag 
orpoarlbei. 

"Erepov.  Aarou  rplopara  rbv  abrbv  rp6- 
vrov  rroiieiv. 


"Erepov.  'Pouv  pihrt  ‘  p d%ag  orpooSefvai. 


Aliud.  Tithymali  succum  m?Ue  subactum, 
linteo  exceptum  iu  subdititio  apponito. 

Aliud.  Locus  incertae  lectionis. 

Emollientia  alia  aquas  purgantia,  sanguinem 
mensesque,  nisi  diuturni  fuerint,  ducentia,  et  os 
emollientia.  Narcissinum,  cuminum  Aethiopi- 
cum,  thus,  absinthium,  cyperum,  reliquomm 
quidem  singulorum  pares  portiones,  narcissini 
autem  partes  quatuor  lintei  crudi  lanugine  ad¬ 
mixta  tritas,  in  glandulam  efformatas  subter 
apponito. 

Aliud.  Cyclaminum  tali  magnitudine,  et  aeris 
florem  fabae  quantitate,  trita,  meile  subacta  et 
in  glandis  formam  probe  redacta  subdito. 

Aliud.  Pulegium,  myrrham,  thus,  fel  suis, 
meile  subacta  in  glandem  efformata  subter  ap¬ 
ponito. 

Alia  acerba.  Rhoem  vino  nigro  subactum 
in  subdititio  apponito. 

Aliud.  Cnicum  ad  eundem  modum  appara¬ 
tum  subdito. 

Aliud.  Loti  ramenta  eodem  modo  apparato. 


Aliud.  Rhoem  meile  ammixto  subdito. 


—  859  — 


"Erepit  /taXbaxr^pta.  OeTov,  ariap,  uou 
X ixiOov,  3Xyrov,  piiXtrt  Qupfaag,  vrapa%Xi- 
alvav,  rb  iero itrd^ov  iv  elpiip  rrp6r0eg. 

"Erepov.  Xtfvbg  IA aiov  xal  ariap  [tijXeiov, 
xypbv  A eoxbv,  farlvyv,  ptupov  piSivov,  paxog 
xarariXag  Xexrbv  rpoarlQei. 

"Erepov.  ’EA a(pou  /tueXbv  xal  rriap  rtj- 
%ag  iv  elplcp  'rrpiaOeg. 

‘"Erepov.  Xriap  Siog  Sj  alydg  xal  $00  rb 
Xeoxbv  jloSlvcp  fitipcji  dvxtpvpiljaag ,  elpftp  dva- 
(ftoyylaag,  erpiaSeg. 

A y’.  JS&iu&pof.  ‘OXOvboug  rolii  Xetptepivotig 
ipt(SdX&v  etpeiv  iv  OSart  uroxalav  '{/<&$} 
irieira  axb%idg  eXaiiv  re  ezi%ixv  xXii^eiv- 
’  pteraxXO^eiv  Si  aiSloiai  xal  ilijxlSi  xal  Xa- 
rbO  vpl&ftaai  iv  ohq  /tiXavt  &$/av  arpo0v$, 
&,ro%itov  Se  xXO^eiv: 

"Erepov.  Tpdya  xaraxalav’  ig' SStop  i/i- 
QaXXe,  Mim  r$'6San  xXO^eiv,  pterax X6- 
f^eiv  Si  aiSloiai,  pcOproiai,  poO  06XXoiai, 
‘dtpiipav  iv  ohi i>. 

"Erepov.  Xyfvov  QOXXa,  IXeXioQaxou , 
imepixoO  itpijoag'  iv  oivy  /tiXavi  —  "HV  |A- 
xaiij  Si  ‘n  rav  fttjtpiav,  (3 oOrupov,  Xifha- 
varbv,  optOpvxv,  farlvyv  bXlyyv,  —  roOroioi 
XP)  xXO&v 

"Erepov.  ’  Tlpdaa  itptfoug  iv  OSart,  &iro- 
%iu v  ‘rb  uSap  olvtp  plt- ag  '  xXu^e.  —  'Axrijg 
xaptov,  S/virov ,  Xtfiavarbv,  a/tOpvav,  olvov 
•  ■ . tco  %uX$  roOrav  xXtiQ-iv. 


Alia  emollientia.  Sulphur,  adipem,  ovi  vi¬ 
tellum  ,  farinam ,  meile  subacta  leviter  calefacito 
et  quod  demanat  lana  exceptum  subdito. 

Aliud.  Anserinum  pinguedinem  et  adipem 
ovillum,  ceram  albam,  resinam,  unguentum  ro¬ 
saceum  tenui  concerpto  linteo  excepta  subter 
apponito. 

Aliud.  Cervi  medullam  et  adipem  liquefacta 
in  Vellere-  subdito. 

Alind.  Adipem  ovillum,  aut  caprinum,  et 
ovi  candiddm  unguento  rosabeo  subactum,  vel¬ 
lere  exceptum,  subter  apponito. 

38.  Ad  colluendum  uterum.  Grossos  hiber¬ 
nas  in  aquam  iniectas  lento  igne  coquito,  de¬ 
inde  percolato  et  affuso  oleo  colluito:  Postea 
malicorio,  galla  et  loti  ramentis-  iri  vino  nigro 
acerbo  Coctis'  colluito,  percolatum  infundito. 

Aliud.  Faecem  vini  ustam  in  aquam  iniicito, 
deinde  aqua  colluito,  postea  vero  malicorio, 
myrti  baccis,  rhois- foliis  ex  vino  decoctis  per- 

Aliud.  Loci  integri  non  eunt. 


Aliud.  Porra  in  aqua  ubi  decoxeris,  aqua 
percolata  vino  admixto  colluito.  —  Formula  non 


—  860 


"E repov.  Epupi,^v  eviras  iv  biuri,  iv 
rip  '  %ukip  [ryg  ttp&fijh>ii\  &p£  r'lv  A(i/d£eo- 
ar iv,  ?rapefi[3dkkav  klvou  axippiuTog  apii- 
x ,p6v-  Ireiru  drro%iug  xkb^e. 

"E repov.  Ey.bpvv\g  'iaov  bi;6[3u(pov,  h(iu- 
yarbv,  aiueh,  uvvsov,  Xivou  arrippiu,  vira- 
rcov,  pyrtvtfv,  pith,  %yvbg  ikuiov,  Sf  og  keuxbv 
rb  Alybrrnov  robrav  ixdurou  rb  fooy  rpt- 
■0ug ,  iieivui  obov  keuxou  xorbkuig  iptrl’ 
iireira  ’  %kfepip  xkb ^eiv. 

"Erepov.  Aivb^atrnv  iv  biuri  i^uug, 
'azytysag,  upiipv^g  bgbfiuQov,  kifiuvarou, 
ver&TOu,  foov  ixdurou  [it^ug,  '%kiepip  xku- 

%‘K 

"Erepov.  ’Ekekfo0uxov  xui  bxepixbv  iv 
biuri  '  i0tjuug  rip  biuri  xkb^e. 

"Erepov.  'Axrfc  xuprrbv,  iu0vtiug,  ixu- 
ripou  rb  foov  iv  ohtp  iipe,  irceiru  rip  o’lvtp 
x}.6£e. 

"Erepov.  ‘  Tk{j%uva  iv  biuri  itptijuag, 
ekuiov  rrupu%iug,  rip  biuri  xkbuov. 

"Erepov.  Xyvog  ekuiov,  pyfrlvifv  guvriji-ug 

"Erepov.  B  obrupov,  xiipivov  ikuiov  srupu- 
/ui^ug  bklyov,  fiikiri  iiur^ug  rubru,  xkO- 
uui  xkiepcp. 


Aliud.  Brassica  in  aqua  cocta,  in  eius  cre 
more  mercurialem  coquito,  pauco  lini  semine 
iniecto;  postea  percolato  colluito. 

Aliud.  Formula  non  recte  descripta  est.  Cf.adn. 


Aliud.  Mercurialem  ubi  in  aqua  decoxeris 
et  percolaris,  myrrhae  acetabulum,  tburis,  ne- 
topi,  singulorum  aequalem  portionem  admisceto, 
tepido  colluito. 

Aliud.  Salviam  et  hypericum  ex  aqua  de¬ 
coquito  et  colluito. 

Aliud.  Sambuci  fructum,  lauri  baccas.utri- 
usque  parem  portionem  in  vino  coquito,  deinde 
vino  ad  collutionem  utitor. 

Aliud.  Pulegium  in  aqua  cum  decoxeris, 
oleo  ad  aquam  affuso  colluito. 

Aliud.  Formula  prave  scripta. 


Aliud.  Male  scripta  formula. 


"Erepov.  Kureipov,  '  aypivov ,  xdkapcov, 
narra  ha  ry  <sp,Opvif  filyvurat,  m<xOfi(Spiov 
ohtfi  eipuv  xXO^eiv. 

"Erepov.  2eA Ivou  xaprbv,  dvhou,  <seai- 
Xioq  nrtppca,  feeXdvOiov  iv  0 h<p  i-0ij<raq 
xXO^eiv. 

"Erepov.  'K (Spov  Epvjnxijv  iv  o’lvip  i\Ltj- 
aaq,  '  xk(tjh. 

"Erepov.  'Eyjrpamv  xal  rptOpvav  Sielq 
OSan  xXO^e. 

"Erepov.  'Apyoptou  dvSei  iv  0 htp  xal 
BSan  xXOoat. 

"Erepov.  ’EA arjptov ,  '6oov  S Oo  trOnaq , 
iiSan  Sielq  xXOtsai. 

''Erepov.  KoXoxvvSISaq  dyplaq  $60  iv  ohtp 
i?  yaXaxrt  i06cp  arofipi^aq,  foov  riocapaq 
xorOXaq  drjStfiraq  ‘  xXO^e. 

"Erepov.  ZixOyjq  ivreptdvyv  '6rov  rraXai- 
crijv  i^aaq  iv  OSaroq  xorOXipiTi  rieseptst, 
ftiXt  xal  iXaiov  inyiaq ,  xXOrai. 

" Erepov .  T ijq  fityq  '6rov  SOo  x(t- 

triaq  xal  /eiXi  xal  UXaiov  Sielq  OSaroq  xorO- 
Xyai  Suci ,  xX6 cai. 

"Erepov.  'EXXe/3 6pou  osov  'SOo  roctaq  Sielq 
olvcp  yXuxii,  '6cov  SOo  xorOXipci,  xXOaai 
%A  lepip. 

° Erepov .  0A acnoq  ocov  b%O(Sa0ov  pilXirt 
xapapcl^aq,  'OSaroq  Sielq  '6cov  SOo  xorOXyci, 
xXOcai  yXiepSi. 

"Erepov.  EtxOt/q  'itrov  qraXaisr^v  iijvtjcaq 


Aliud.  Formula  male  scripta  est. 


Aliud.  Apii  semen,  anisi,  seselios  semen, 
melanthium  vino  coquito,  colluito. 

Aliud.  Cedrum  Creticam  ubi  vino  decoxeris, 
colluito. 

Aliud.  Bryoniam  albam  et  myrrham  aqua 
macerato,  colluito. 

Aliud.  Argenti  flore,  vino  et  aqua  diluto, 
colluito. 

Aliud.  Elaterii  potiones  duas  aqua  macerato, 
colluito. 

Aliud.  Cucurbitas  agrestes  duas  vino  aut 
lacte  cocto  macerato,  ad  quatuor  heminas  per¬ 
colato  colluito. 

Aliud.  Cucumeris  agrestis  medulla  interiore, 
palmi  quantitate,  in  aquae  heminis  quatuor 
decocta,  meile  et  oleo  affuso,  colluito. 

Aliud.  Radicis  thapsiae  potiones  duas,  mei 
et  oleum  aquae  duabus  heminis  macerato  et 

Aliud.  Veratri  duas  potiones  ex  duabus  aquae 

Aliud.  Thlaspios  acetabulum  meile  admixto 
duabus  aquae  heminis  macerato,  tepido  colluito. 

Aliud.  Cucumeris  agrestis  palmae  quantitate 


iv  BSarog  xorbkyfft  rrdvre ,  ikcuav  '  mpa/ci- 
%ag  xkOaai. 

"Er epov.  Kdxxoug  KviSloug  it rov  ditfxovra, 
pcdki,  ikaiov  uSart  Sieig,  xkOsat. 

"E repov,  ijv  06si  0keyp.ar&Sv[g  $.  K>£- 
&pou  'xdtnv  r pitpag,  Siefvat  foekixpjrov  xo- 
rOky  " Arr  ixi/j ,  roOrtp  xkOaai.  —  "Hv  ii 
%oktii>j$  $,  Tijg  Satpvifg  baov  vroaiv,  rijg 
*  iStbSoug  osov  Spaypcijv. 

"E repov.  Zxa/t/tavfyg  baov  rrdaiv  rptyaq 
Sieivai  pcekixptjrcp  tj  iri  aratyiSog  BSart , 
baov  xordkip  'Arnxijj . 

°’Erepov.  A aQvoeiSdog  xbaiv  xarb,  rov 
abrbv  kdyov,  Ijv  $601  ij  %ok&Syq,  raOrip 
xkOaai.  —  ijv  Si  Qkeyfiar6Siig ,  xdxxoug 
ixkeksypcdvoug'  xal  roC  riSupi&kou  orou  baov 
vriaiv  xkuTeiv  aaabrag.  xveupou  xal  pafxaviou 
uaaOrag  exardpou  roOrav  yptjabai  ypty. 

•EA^£  Si,  ijv  Sd9,  fiij  xkdovi  ij  Suffi  xo- 

kS\  ‘  'Tsr oOu/irfffeig  Sd  dari  xexo/ipUva 
raurcr  KyxiSa  Oupaijv. 

Hplff/xara  karou  dkafyg  J0t 'jkkoig  fypolg 
xexopifidvotg  pcii-ag  xal  (pupdjaag  ekaltp,  uro- 

"'AvSpaxag  bzofSaXSiv,  xpib&v  3.%vpa  vo- 
repa  imfSdkkccv,  bnr oSupuijv. 


in  aquae  heminis  quinque  decocta,  oleo  am- 
mixto ,  colluito. 

Aliud.  Locus  integer  non  est. 

Aliud,  si  natura  pituik>9a  fuerit.  Cneori  po¬ 
tionem  tritam  in  aquae  mulsae  heminae  Atticae 
mensura:  macerato;  hoc  colluito/ 

Corruptus  locus. 

Aliud.  Scammoniae  potionem  tritam  aqua 
mulsa,  aut  aquae  uvae  passae  hemina  Attica 


Aliud.  Locus  parum  fidae  lectionis. 


Collue,  si  facto  opus  sit,  copia  non  ampliore 
quam  duarum  heminarum. 

34.  Suffitus  autem  haec  contusa  faciunt, 

Locus  dubiae  lectionis. 


Iu  prunas  substratas  immissis  hordei' paleis 
humidis  suffitum  parato. 


—  868  — 


'Air’  dpcCpoptag  iXaiifpou  [rti  ixikpta]  rty 
grotl fyv  uxoxatov,  xptcpcara  xuxapheou  uxo- 
fidXXav,  Sufiiyi/. 

.  2.xctpt.fiuvlifv ,  <spc(>pvav,  Xtfiavardv,  pcupov 
xepi%(ag  uxo6u/ciijv. 

"AaQaXrov,  xpiidv  £%upa  i-upcprigag,  Cixo- 
&W*'- 

'QsJov  iXaltp  Q&xyg  civaSsCcag,  Ox oSupciijv. 

M.eXtyv,  xuxapfocou  x plcpcar a,  xvxelpou 
pltyv,  pcOptp  poSlvtp  SsCoag,  uxobupoi^v. 

KdXapcov,  xCxetpov,  /3 pvuvfyv,  \fip6ov),  <re - 
Xjvou  oxippca,  cimpv  pd%ag  bptou  xai  piCptp 
poSlvtp  Ssuoag  uxodupciijv. 

Tyr/top»  atyv  iri  cxoSdv  IxtfidXXov,  uxo- 
Bupiiijv. 

Kivv6pi.opi.ov ,  cpcOpvay ,  xaalvjv ,  fooy  bxd* 
srou,  xpoxov  pciayovra. 

LpcOpvay  rd  (SpOov  fooy  rtp  xp6xip. 

K< iXapiov,  'xvtopov,  xpdxov ,  pofav  QCXXa 
ipv&pd,  rd  vjSb  S^ovra,  Tptyag  xal  gyptljyag, 
i-vpipLhyeiv  rtp  xpixtp  xal  trripaxog  ri  vjpiiffu 
rou  xp6xou  ■  '  Taura  fala  ^uptptl^ag  xal  gyptj- 
yag  pcthn  i(f>$ip  Sevtrai  &tg  i\a%forcp,  roO- 
rav  i ii  xavrov  ijupcfiepiiyptivov  laro  ijr  6u- 
/ityrig,  bfioXbg  'ArTtxbg  <rra6pt.6v  raura 
bupuyv  ixl  tSo\(Sfaov  rd  Si  !S6X($itov  xX &a- 
mv,  otov  b%6[Sa(pov  iXcuypbv  rbv  xuSpciva 
fi  l%£ru  Xsxrdv  ■  Itrro  Si  fypov  ■  rd  Si  xup 


Oleariae  amphorae  obturamento  succenso, 
cupressi  ramentis  subiectis  suffitum  parato. 

Scammonium,  myrrham,  thus,  affuso  ungu¬ 
ento,  ad  suffitum  adhibeto. 

Bitumen  admixtis  hordei  paleis  ad  suffitum 

Sulphur  vituli  marini  pinguedine  subige  et 
suffitum  parato. 

Fraxinum,  cupressi  ramenta,  cyperi  radicem, 
unguento  rosaceo  aspersa  ad  suffitum  adhibeto. 

Calamum,  cyperum,  bryoniam,  apii  semen, 
anisum,  mista  una  et  unguento  rosaceo  subacta 
ad  suffitum  adhibeto. 

Loci  sunt  parum  certae  lectionis. 


Calamum,  cneorum,  crocum,  rosarum  folia 
rubra,  suaveolentia,  sicca  et  trita  croco  admi¬ 
sceto  et  styracem  dimidia  croci  portione.  Haec 
levigata,  mista  et  sicca  meile  quam  paucissimo 
cocto  subigenda.  Ex  his  omnibus  commixtis 
suffitus  materiam  oboli  Attici  pondere  conficito. 
Hi  suffitus  in  stercore  bubulo  parentur.  Ster¬ 
cus  autem  bubulum  in  acetabuli  olearii  formam 
effingito,  quod  fundum  tenue  habeat  siccumque 
sit.  Sit  autem  ignis,  cui  in  vase  superponetur 


fora  '  xty  parim,  bQ'  ol  rb  fULfinov  xel- 
eerai  iv  rtp  '  iyjvip  •  xepifiaoa  bupiyabu. 

XaLfidvifv,  fariwfv ,  [idvv tfv,  fiCpcp  poShtp 
isuaag,  i/xobvpuyv. 

'Uavdxeop  xal  xvxaplasou  xphpura  Se6- 
ratt  pOptp  Alyuxrlcp  A euxip  bxobupiijv. 

Ktvvapiupov  xal  v&pSov  xal  apbpvav  piptp 
i SoSivtp  Seiaai;  CixoSupiijv. 

Aevxotov  rbo  xapxbv ,  ‘xbipoo  xplspara, 
xal  %aL(idv>iv  piiXin  dvaQvpfoai; ,  ‘  uxoSu- 
pfy- 

Alyop  axopdSoog  xal  A ayaou  rpt%ap  bXaltp 
cpdxifi;  SeOrat;  bxoSvpiijv. 

<&i ix>ig  Tvjf  xirCtfg  rb  Sbppa  xbipag  Leiov 
xal  <yx6yyov  xal  /ipCa  bptou  Asia  ptti-ui;,  r§> 
bkatip  ryt;  Q&xt 75  xspixoi^traf,  uxobupitjv. 
i  ‘  Alybp  rxvpdSovg  xal  Qdxyi;  xveCpova  xal 
xiSpou.  xpkpara  bxobupuyv. 

BtfAiroi/,  '  xbparoQ  xpiapara  xal  ILaCpaX- 
rov  bxobopi^v. 

'AxdvOifi  Alyuxrfyf  xapxbv  xal  xbSpou 
xpfapara  xal  poprfvvji  0OWa  ‘i-ypa,  xoitj- 
caj  Asia,  ' pOpcp  bxofSakrapip  SeOaaq,  uxo- 
Supiijv. 

"'Ap&para  fo  piCppv  ip^aXXopeva  i/xobu- 


stercus,  ex  vitium  sarmentis;  administretur  suf¬ 
fitus  mulieri,  cum  vas  divaricatis  cruribus  sup¬ 
positum  habet. 

Galbanum,  resinam,  mannam  unguento  ro¬ 
saceo  aspersa  suffito. 

Panacis  et  cupressi  ramenta  unguento  Ae¬ 
gyptio  albo  madefacta  suffito. 

Cinnamomum,  nardum  et  myrrham  unguento 
rosaceo  irrigata  suffito. 

Violae  albae  semen,  cedri  scobem,  et  gal¬ 
banum  meile  subacta  suffito. 

Caprini  stercoris  globulos  et  leporis  pilos 
vituli  marini  pinguedine  aspersos  ad  suffitum 
adhibeto. 

Coaguli  vituli  marini  pelliculam  tenuiter  con¬ 
tusam,  spongiam,  muscum,  simul  tenuiter  trita 
et  mixta,  vituli  marini  pinguedine  excepta  suffito. 

Stercoris  caprini  globulos,  vituli  marini  pul¬ 
monem  et  cedri  ramenta  suffito. 

Stercus  bubulum,  cedri  ramenta  et  bitumen 
suffitui  adhibeto. 

Loci  dubiae  lectionis. 


—  865 

rtyapra  x60aq  keta  xal  xeSpiiaq  xal  jStf- 
rlvtfv  iciTutvw,  '6f&oO  fclgaq,  ykuxii  i0bip 
‘isCaaq  uroOufUijv. 

Bbkirov  '  xexo/jc/jUvov  xal  osaifc/abvov,  bt-ovq 
rb  ijpciru,  'bpofitou  t6  {jfiiru  bpt,(h6,kkav,  a u- 
piijv  /3A: txpuq-  ba^v  Sb  auprfffiiiq,  0dxiov 
XLXlcxeiv  xal  iaspslv  x ai  polpijv  SoOvai  dky- 
tov  xal  iniTimv  otvov  rijj  F  uoTepatiji  xbxxov 
bouvai  xctTUTTorov.  rj)  S’  brbpip  Sioupiirixbv. 

'TZpslilvOovq  ksuxobq  SOo  rpi-0aq,  rijq  M 
oratpiSoq  rplrov,  bai%baq  bjpiau  USaroq, 
bvbipeiv,  baetra  otaoxbaq ,  bq  rty  albpfyv 
bstvai  xal  rvj  uorspalip  foui/ai  irheiv  xal  rb 
koiirov  bkskhtyaxov  xal  toO  klvou.  ' rrbppia 
roCroiq  ifi0orbpoiq  fil^aq  xal  SLk0irov  <SV- 
S6vat  Sii  rijq  iffabptfq,  bv  ohtp  xsxp^pibvtp  xo- 
rOhpci  Ttcazpci. 

'Ekdloo  Tpla  bipuxorOfaa ,  axryq  06kka 
'ibaov  %e1pa  akefyv,  Taura  $0eiv  by%iaq  bq 
xpar<ipm  ‘Sep/tbif  aupiljv  brrpdxoiq  Sep/aoTq, 
ItI  <Si0pov  ’  bxixaShaq  aepixakCipaq  re  !pca- 

,  Tijq  axrijq  06kk a  otsov  %etpa  akslyv  xal 
Ti fc  fiuputvtfq  rb  iaw  l/ifiakbiii  bq  QSap,  eipfj- 
caq  xal  dao%baq  ro  iiSap,  bfcftakkv  xpib&v 
ct%vpa,  b^aaq  spc(idkke  bq  pdxoq ,  bsrsira 
roCrcp  avpiijv  &q  1 iv  SOvyrai  *  Ssp/ooTdrtp 
&vl%£c 6ai  fidkicru, 

* Oiqoq ,  bkaiov,  Map,  pciki,  xspdoaq  ava- 


Vinacea  tenuiter  contusa,  cedri  baccas,  re¬ 
sinam  pineam ,  simul  mista  et  passo  cocto 
subacta  suffito. 

Formula  mihi  corrupta  esse  videtur. 


Locus  corruptus. 


Locus  corruptus. 


Sambuci  folia  quantum  manus  plena  capit  et 
myrti  aequalem  mensuram  in  aquam  iniectam 
decoquito  et  in  percolatam  aquam  hordei  pa¬ 
leas  immissas,  decoctas  in  linteum  immittito, 
deinde  ex  eo  fomentum  quam  maxime  calidum 
ferre  poterit  admoveto. 

Acetum ,  oleum ,  aquam ,  meile  admixto  valde 


866 


%t<sov  sQbSpa,  txena  ka(ii>v  xbrnv  %upt- 
owsav  ucrel  ‘%oix,  l)  daxlov  t>g  XerrroSeppib- 
r arov,  iy%ixg  xal  rrepteklgag  pdxei  rruptfv. 
'Oxbrav  Si  Siepbv  rb  }dxas  y  ivyrai,  irepov 
xspieklsaeiv. 

Ti is  rrlroos  rbv  (pkoiov  xal  rou  poO  ra. 
Cpbkka  ig  'SSap  ififbakiPv,  iip^rag  l<r%upSs 
ibi ro%£ag  re  rb  SSu p  xpiSSv  3.%vpov  iveipe, 
ikaiov  imxiaS'  oxbrav  Si  ^weip^mps,  ift- 
(3akb>v  is  p6xog  xvpla. 

‘  Aaroi  x pfo ftar a  xal  xorraplaroo ,  iiSap 
im%ias  xal  ikaiov  etjve,  iag  S.v  gvveipijef/g- 
irreira  ipefiaktiv  is  pdxog  xupla. 

'Ap&puera  is  rb  IiSap  i/i(iakk6pt,eva  itptj- 
eas  brov  %otvixa  xal  r$  bSan  xlrupa  trO- 
piva  iiptjeag,  rbv  abrbv  rpbaov  'rnipla. 

K> ixlSa  xbtpag  xal  pd/ivov  rbv  (pkoibv  &<$e- 
iptjtrag  l<r%up6g,  vrlrvpu  rrbpiva,  tyOpyrov  rep 
iiSan  xal  rrapapol^ov  ikaiov  irreira  v/pUorrov 
rroi^aas  i iprov  Irov  Si%o!vtxqv ,  ivfijffag  is 
pdxqs  rrvpia. 

Kpdpofav  xal  ‘er para  PtQiipav  r$  %upt.$ 
vcolvp rov  rbv  ‘abrbv  rp6i rov. 

Kpibuv  d%vpa  § uvixpav ,  ikaiov  im%£ag., 
ig  pdxog  ’  ivSiav  rropla. 

'LrpOxvoy  xal  ri is  ikalyg  ra  QOkka  &$i- 
if/av  rbv  abrbv  rrolei  rpbrrov. 

K al  robrom  Si),  ’ljv  peiv  fiobkf/,  'uy  poliri 
XpvjtrBat,  i rupla,  &g  yiyparrrai-  ijv  Si  fboOkig- 
%>fpotg,  aprovg  rroiiav  xal  i^brrroos  xal 
bsrroug,  rrupla-  rrvpta  Si  xal  brrpaxois  is 


decoquito;  deinde  vesica  sumpta  congium  ca¬ 
piente,  aut  utriculo  ex  tenuissimo  corio,  infun¬ 
dito  et  tenui  panno  ad  fomentum  convolvito. 
Cum  vero  humidus  pannus  fuerit,  alium  ob- 

Pini  corticem  et  rhois  folia  in  aquam  iniecta 
vehementer  decoquito,  in  aqua  diffusa  hordei 
paleas  oleo  affuso  coquito;  haec  percocta  in 
pannum  immissa  ad  fotum  adhibeto. 

Locus  integer  non  est. 


Locus  incertae  lectionis. 


Gallam  contusam  et  rhamni  corticem  vehe¬ 
menter  decoquito  et  triticeos  furfijres  oleo  ad¬ 
mixto  aqua  subigito;  deinde  semiassum  panem 
ad  duas  choenices  conficito  et  in  panno  ligatum 
ad  fomentum  adhibeto. 

Loci  incertae  lectionis. 


Solanum  et  olei  folia  decocta  ad  eundem 
modum  adhibeto. 

Atque  haec  quidem,  si  humidis  uti  volueris, 
velut  scripta  sunt,  fomenta  adhibenda.  Sin 
siccis  uti  volueris,  panibus  exassatis  et  semias- 
sajis  confectis  ad  fomentum  utitor.  Sed  et  per 


jjdxog  iveiXlaaav,  xal  abroig  rolg  pdxeai 
$ep/xali/av  xctl  rolg  QaxoTg  rolg  barpaxlvoig, 
ro  OSap  iy%iav  Tearbv  ■  rpoarlbei  Se  '  xal 
xpbg  robg  x6Sag. 

Tijg  'Ipsa/;  Tvjv  xbxrav  xal  aQiipav 

rbv  abrbv  rpbxov  xupla. 

Xe'.  "Hv  tiSap  iyyhyfrai  Iv  rjjat  foljrpijiai, 
Tct  re  impervia  £\d<r<ra  ytyvsrai  xal  xaxtu 
xal  Sia  xXiovog  %p6vou,  xal  xutaxerai  exd- 
arare  '  Sipyi/ov  ?  /xixpqi  xXtov  ixeiSdv  Si 
otirog  o  %p6vog  ybvyrai  xal  Siatpbetpip,  SiSwp 
abrij  ytyverai  touXO.  Tabryv  Se  %pij  ya- 
XaxrOTOrien  xal  rav  /x^xtivav  crtveni,  iag 
dv  ximabai  SLpyyirai  rb  i/ifipuov  ug  Itito- 
xooXb  Si '  Tpb  robrou  SiaCpbeiperai  xal  l^a-pt» 
jSXourai  xal  aiuarog  jiiouat  a!  '/xijrpai  ■  raura 
Si  xaa%ei  obSiv  n  pcdXXov  ix  xbvou  jj  3.X- 
Xag.  'ToCrcp  S1  &v  yvofyg  ori  iiSpaip  Ive- 
an,  —  1  iaatpdaauv  Saxr 6Xcp  bipei  rd 

aro/xa  abriuv  la%vbv  xal  dCpav^S/xevov^  xe- 
ptxXeiov  bypaalvfg.  "Hv  Si  abrij  (ij .  xar' 
dp%dg  aXX'  ijSif  xivebpaevov  *  Siatybelpyrai  re 
xal  axOTviyyrai ,  ijf  re  yaarijp  i )  velutpa 
ixavoiSiei  xal  aXyiei  axTopch^  ibaxep  ’  iX- 
xog,  xal  xuperbg  abript  xal  fSpvypcbg  Xapcfid- 
vei,  Xal  bSbxif  £%et  ig  abra  re  rd  alSaia  xal 
ryv  veiaipav  yaaripa  xal  rdg  Ijjbag  xal  robg 
xenuvag  bt-eid  re  xal  asrepyyij.  'Oxbrav 
‘ZSe  e%y,  Xobeiv  %pij  abrijv  Seppiip  xal  '6x>t 
dv  ’{j  bSbvy  Xa/ifidvip ,  rdv  %Xiaa/J,dro>v 


testacea  panno  involuta  et  per  pannos  ipsos 
calidos  et  per  lenticulata  vasa  testacea,  aqua 
fervente  infusa,  fomenta  admoveto:  eaque  ad 
pedes  etiam  admoveto. 

Iridis  radicem  tusam  et  decoctam  ad  eundem 
modum  in  fotu  adhibeto. 

85.  Si  aqua  in  utero  suborta  fuerit,  menses 
pauoiores,  deteriores  et  longiore  tempore  fluunt, 
et  interdum  duobus  mensibus,  aut  paulo  plus 
utero  gerit,  quo  exacto  tempore  foetu  corru¬ 
pto,  multa  ei  aqua  gignitur.  Huic  lac  et  me¬ 
conii  succum  propinare  oportet,  quoad  foetus 
moveri  incipiat.  Plerumque  tamen  ante  hoc 
tempus  abortione  corrumpitur  et  sanguis  ex 
utero  defluit.  Haec  autem  non  magis  ex  labore 
quam  aliter  ei  acoidunt.  Hoc  autem  modo 
cognosces  hydropem  esse:  —  digito  immisso 
deprehendes  Uteri  osculum  gracile  et  prae  hu¬ 
moris  copia  evanidum.  Quodsi  ei  non  per  ini¬ 
tia,  sed  cum  iam  movetur  foetus,  corrumpatur 
et  suffocetur,  venter  imus  intumescit  et  ad  con¬ 
tactum  velut  ulcus  dolet,  febris  et  dentium  fre¬ 
mitus  eam  prehendit  dolorque  gravis  et  vehe¬ 
mens  ipsa  pudenda,  imum  ventrem,  et  lum¬ 
bos  et  laterum  inanitates  detinet.  Cum  sic 
habuerit,  ipsam  calida  lavare  oportet  et  qua 
parte  dolor  prehenderit,  ex  tepefactoriis  quod 
maxime  recipiat  admovere  tentato  et  medica¬ 
mentum  purgans  potui  exhibeto.  Tempore  au¬ 
tem,  quantum  satis  videbitur,  interposito,  cum 


treipd/xevoq  8  n  f&dkicra  xpooS&x*™  %poc- 
eiUvai,  xal  tydppiaxov  xiaui  xaOapr^piov  xd- 
tu-  Siakixbv  Si  %p6vov,  '6cov  dv  Soxiip  coi 
xaipbq  ehai,  xkdi rag  xal  xupitjcag,  rijg  xu- 

xkd/ibou  dxoSfaaq  8 cov  trep . ig  pdxog 

xal  /xikin  SeCav  apoonUvai  ccpbg  eb  crb/ia 
~3v  l/CTspiav  xal  rijg  xwjraplaaou  xaragdcag 
xal  riy^ag  iv  iiSan  irpocTiUvai  daafrraq, 
ikdcca  Si  XP^ vov  J»i  Sid  xkeiovoq  tovto, 
Zccp  /idkkov  Sdxvm  xal  i%ekxoi-  xal  \ftdjk\ /v 
roiiicdfievoe  xaaciTEplvyv  iyxaSiivai  xal  Ttp 
SaxrOkip  ucadrug •  xal  tHv  trorv/fidra v  xei- 
pdpievog  8  n  dv  fidkicra  xpocSixy™  sn- 
x-tcxeiv  xal  tjuyxoi/idobu'  rip  dvSpl  dg  fidki- 
ara  rav  xaipuv  Tapi6vrwv  ■  !jv  ydp  i-vkkdfiiji 
tv/v  yovtjv  xal  xuljcf/  xal  rixip ,  urexxabai- 
psrai  xal  rd  vrpbcOev  '  uvrebvra  gin/  adegi, 
xal  dSe  dv  /adkicTa  uytv\q  ytvono. 

kg1.  "Hv  oi uppaUaci  ai  /aijrpai,  t6  ts 
crb/xa  rpyxb  yiyverai  xal  rd  '  ipc/xijvia  xp6- 
vrreTai-  bxbrav  Si  vrpoQavij,  Sicaep  tpdfi/iog, 
xal  %  y ovi\  oli  yiyverai  rodroip  rou  xpSvou- 
Si  xal  '  icaipdccyg  rg>  SaxrCkip ,  rpvtxjj 
rd  crbpca  elip^ceig  ruv  /eyrpiuv.  .  'Oxbrav 
‘S>Se  ixv>  rfg  xvxkafihcu  XP rptyavra 
xal  dkoq  xal  cCxov  Cj/xou  ptlcyovra  xal  ava- 
vroioOvra  fiikirt  (iakdvoug  rpocnSivai,  xal 
xupiljcavra  xkCcai  eoioi  xabapryploicr  io8i- 
ira  Si  n )v  kivbTacnv  xal  xpdpt,(Saq  Z06dg, 


lota  fuerit  et  fomento  adhibito,  cyclaminis 

quantum . panno  illigatum  et  meile 

oblitum  ad  uteri  os  subter  apponito.  Et  cu¬ 
pressi  ramenta  aqua  macerata  ad  eundem  mo¬ 
dum  subdito;  id  autem  breviore  tempore  et 
rarius  admovendum,  quo  magis  mordet  et  ul¬ 
cerat  et  per  specillum  stanneum  paratum  et 
digitum  similiter  immittendum.  Potiones  expe¬ 
rimento  facto,  quasnam  maxime  admiserit,  pro¬ 
pinandae  et  cum  viro  maxime  dormiat  postquam 
menses  cessaverint:  nam  si  genituram  conti¬ 
nuerit  et  praegnans  facta  fuerit,  ac  pepererit, 
expurgabuntur  etiam  cum  ipso  puerperio,  quae 
prius  substiterint;  et  hoc  modo  maxime  sana 


86.  Si  uterus  induratus  fuerit,  os  asperum 
redditur  et  menses  delitescunt  et  eum  appa¬ 
ruerint,  arenae  similes  sunt,  eoque  tempore 
genitura  non  fit.  Quodsi  etiam  digitum  ad  con¬ 
trectandum  immiseris,  os  uteri  asperum  depre¬ 
hendes.  .Cum  sic  habuerit,  cyclaminum  et  salem 
tritum  et  ficum  una  mista,  meile  subacta  in 
glandes  efformato  et  subter  apponito,  et  post 
fomentum  admotum  purgatoriis  eluito.  Mercu¬ 
rialem  autem  et  brassicas  coctas  comedat  et 
succum  sorbeat,  calidaque  lavet. 


—  869 

A£'.  "Hi/  suppateam  a!  pdjrpat,  rk  re 
Ivtfiijvta  xpCvrerat  xal  rb  srbpta  abriuv 
%0fifi6ei  xal  o b  xuisxerat.  ‘  'Oxbrav  Site  tyy, 
ijv  IsaQassyg  tu  SaxrbXtp,  Stpet  rd  srbpta 
rpyyp  **l  rbv  SaxruXov  ol/x  isfyst,  xal  vu- 
perbg  abrl)v  Xapifiavet  xal  Ppuypi.bg  xal  bSOvtp 
isyet  Tvjv  vetatpav  yasripa  xal  rbv  xeveuva 
xal  rkg  llguag.  Xldsyet  te  Taura,  tyv  bv  abrij 
'teaCpbapev  s  avy  rb  ipiPpvov  §sn  te  yjst  xal 
Ix  t6xou  yiy  verat  •  sroAA kxtg  te  xal  kXXug. 
'Oxbrav  Site  Xobetv'  %pv;  abrvjv  vroXXcp 
xal  teppilp,  xal  vupiipv  oxdray  te  vebXourog 
i)  veOTup^rog  %,  rijv  pe^Xvpv  xatelg  kvasro- 
fiou  xal  avebpuve  rd  srbpta  abr&uv  xal  rtp 
SaxrbXcp  ksaOrug  xal  vposrttevat  Hsvep  bvl 
rijg  vrporbpyg  yiypcmrai  xal  r&v  vortpptk- 
rav  usaurag  vivtsxeiv  xal  tepavebetv  rdv 
abrbv  rpbvov,  ftsvep  xal  vrpbrepov. 

Xvp'.  "Hv  at  ptyrpat  arpbg  rkg  xXeupkg 
vposrbsust,  pt/i-  h %et  xal  btevip,  xal  uvb 
rb  vrXeupbv  ofov  s0aipa,  xal  kvroptbvy  roviet 
Hsvep  kvb  bXxeog,  xal  xara(p6tvet,  xal  Soxbet 
vepurveu/ioviip  eivat,  xal  st  arat,  xal  *  xucpip 
yiy  verat,  xal  rk  ImpityM  8 Aco?  oh  vpoipai- 
vsrat,  bvttjsi  te  vpoCpavbvra  oi%erat,  ‘  rk 
te  yevbpteva  kstevba  re  xal  bXtya  xal  xa- 
xiu  {j1  trpb  rou,  xal  ‘i 'i  yovv/  obx  iyyty  verat 
robrou  rou  %p6vov.  "Orav  Site  l%y,  Qap- 
fcaxov  %pv\  visat  xara  iXartfptov  xal  ‘X ou- 


;  87.  Si  uterus  tumorem  durum  contraxerit, 
menses  absconduntur  et  eius  osculum  claudi¬ 
tur,  neque  praegnans  fit.  Cum  sic  habuerit,  si 
digito  contrectaris,  os  asperum  deprehendes, 
neque  digitum  intromittit,  febris  et  dentium 
fremitus  eam  prehendit,  dolor  imum  ventrem 
detinet,  laterum  inanitatem  et  lumbos.  Quae 
ei  accidunt,  si  corruptus  in  eo  foetus  compu¬ 
truerit.  Quibusdam  vero  etiam  ex  partu  et 
saepe  etiam  aliter  accidit.  Cum  sic  habuerit, 
ipsam  multa  calida  lavare  eique  fomentum  ad¬ 
movere  oportet.  Recens  lotae  et  fotae  per  spe¬ 
cillum  immissum  os  uteri  aperito  et  dilatato , 
quod  per  digitum  similiter  facito  et  subdititia 
medicamenta,  velut  in  priore  scriptum  est,  ad¬ 
hibeto;  potiones  eodem  modo  propinato  ean- 
demque  velut  in  priore  curationem  facito. 

88.  Si  uterus  ad  latera  incumbat,  tussis  et 
dolor  detinet,  et  sub  costis  velut  pila  sentitur, 
et  ad  contactum  dolet  velut  ab  ulcere;  conta¬ 
bescit,  pulmonis  inflammatione  tentari  videtur, 
convellitur  et  gibbosa  evadit;  menses  in  totum 
non  apparent,  quibusdam  vero  prius  apparentes 
evanescunt,  qui  vero  fluunt  debiliores  et  pau¬ 
ciores  et  deteriores  quam  antea  sunt,  neque 
eo  tempore  genitura  intus  oritur.  Cum  sic  ha¬ 
buerit,  medicamentum  deorsum  purgans  propi¬ 
nare  oportet  et  post  potionem  calida  multa 


-  870  — 


aai  abri/v  sroAAp  xal  6ep[i$  xal  ruv  %Xia- 
apcctruv  o  n  SLv  paXicru  xpoaSiy^rai  xpoa- 
bsyeiv  xal  xpoerMvui,  u(p'  Siv  xabaiperat 
af/ia-  xal  Xlvou  aripfna  Qt b%ap  xal  x6ipag 
xal  en 'icap  xal  r&v  poyx&vuv  r&v  Xeuxdv  ’  xal 
iXeXiaCpuxov  t;iiv  aXQlroti;  Xexrolg  xal  tu- 
pdv  atyeiov,  xepi^iaas  rbv  pOxov  xal  rifv 
&\ icyv,  raura  /oteyeiv,  '  rou  rupou  S6o  ,h  Si 
ruv  dXXuv,  ‘Sv  Si  ruv  aX<p!ruv  iibXav  dvdX- 
ruv,  ‘xal  vdja ti  SISou  xiveiv  iv  ohcp-  iaxiptpq 
Si  xuxeuva  xaypv,  ptiXi  ixiyjluv,  SISou  xal 
ruv  xo/adruv  0  n  S.v  ptdXiara  xpoaSby^rat 
xvrtexeiv  xal  xupiijv  xuxtvd,  xal  6eppi$  Si 
alovav  xal  rij  %eipl  viau%y  pvaX Qdaaovra 
dxubieiv  dxb  rou  tX eupoO  xal  dvaSeTv  rb 
xXtupbv  raivbji  xXarebp  •  xal  yaXaxroxoreiv 
rb  jiomv  yaXa  '6n  xXiiarov  iri  v/fiipas 
rsaaepdxovra-  mrloiai  Si  %pfa$a  <S)?  piaX- 
baxurdrotai,  'H  Si  vouooq  axep%v $  re  xal 
Oavar&Svie  xal  bXlyat  ‘SiexQuyydvoum  aurvpv 
xal  peeXeSaivbpeevai. 

Xb'.  "Hv  rb  arb/J-a  ^ufipeOaiji,  yly  verat 
la%upbv  Sxrxep  iptvebv,  xal  $jv  iaaCpdaatjts  rip 
SaxrCXip,  Stpei  axXt/pbv  xal  ^uvearpapepeivov, 
xal  rbv  SdxruXov  obx  iafyot,  xal  r d  exipi^vta 
dxoxexpuQarat ,  xal  rijv  yovijv  ‘ob  S£%erat 
roOrou  rou  %pbvou,  xal  bSuvtf  i%et  r^v  velat- 
pav  yaaripa  xal  rtjv  bacpi/v  xal  rbv  xeve&va' 
liari  S*  Sr£  xal  &vu  'xpoaiararat  xal  xvtyet. 
'Oxbrav  oSv  $>Se  ’e%y,  Qdppeaxoy  xiaat  xd.ru 


lavare  et  tepefaetoria,  quae  maxime  admittet, 
admovere  et  in  subdititio  ea,  quae  sanguinem 
purgant,  apponere.  Lini  semen  tostum,  tusum 
et  cribratum,  papaver  album  ao  salviam  cum 
tenui  polenta,  caseum  caprinum  sorde  et  muria 
derasa ,  —  haec  misceto  et  casei  partes  sint 
duae,  reliquorum  una,  et  polentae  veteris  in¬ 
sulsae  una;  quae  ex  vino  ieiunae  bibenda  ex¬ 
hibeto.  Sub  vesperam  autem  cyceonem  crassum 
meile  affuso  exhibeto  ,  et  ex  potibus  quos  prae¬ 
cipue  admiserit  propinato  et  crebro  foveto,  et 
aqua  etiam  calida  irrigato,  et  manu  leniter  et 
molliter  a  latere  (uterum)  repellito,  et  latus 
fascia  lata  deligato,  et  lac  bubulum  quam  plu¬ 
rimum  ad  dies  quadraginta  exhibeto;  cibis 
vero  quam  mollissimis  utatur.  Hio  morbus 
vehemens  est  et  letalis,  paucaeque  etiam  cu¬ 
ratae  eum  effugiunt. 


89.  Si  uteri  osculum  conniveat,  durum  velut 
caprifici  fructus  evadit  et  si  digito  immisso  con¬ 
trectaris,  durum  et  compactum  reperies,  neque 
digitum  intromittit;  menses  delitescunt,  geni¬ 
turam  per  hoc  tempus  non  recipit,  dolor  imum 
ventrem,  lumbos  et  lateris  inanitatem  detinet; 
interdum  vero  ad  superiora  instat  et  suffocat. 
Cum  igitur  sic  habuerit,  medicamentum  deor¬ 
sum  purgans  propinato,  copiosa  calida  lavato 


—  871  — 


xal  Xotietv  xoXXtp  xal  6eppt,ip,  xal  xpoeriUvat 
&xep  fiaXtideeet  rti  er6fxa,  xal  ri\v  pctjXtfv 
xatitivai  xal  dvaero/eouv  xal  rov  SdxrvXov 
beatitas,  xal  alovijv.  'Oxtirav  otiv  fiaXtiaxiv 
J,  xpoeriUvat  oxtiea  xatialpet  aJfew  xal  ruv 
xortffedrav  StStivat  xetpdfievov  '6  rt  i Iv  xpoe- 
Stiytfrat  xal  r^v  xpdfifStfv  ieSttira  xal  rov 
ytiXtiv  ji oQetra. 

/a,'.  "Hv  xapaXo^aivavrat^al  fiyrpat  xal 
rti  ertifia  atirtiav  Xo^tiv  y iverat,  rb  ixt- 
fiffvia  atiryt  rori  fiiv  xptixrerat,  rori  Si 
xpoQavevra  ol%erat  *  xal  oti%  ofiota  yiyve-  , 
rat,  aXXd  xaxia  re  xal  iXdeea  i}  xpti  rou, 
xal  i/  yovif  otix  iyyly  verat  rotirou  rou  %p6- 
vou,  xal  iStivtf  ’ie%et  r^v  vetaipav  yaertipa 
xal  rdg  latius  xal  r d  le%tov,  xal  i0tiXxet 
atirti.  'Oxtirav  £ Se  e%tp,  0dp/eaxov  '  %pvj 
meat  iXarljptov  xal  X otietv  tiepfib  xal  xuptijv 
ixtirav  Si  veoxupfyroq  Ij  vetiX ourog  %,  riv 
SdxruXov  iea0deaea  dxeutiuvtira  rti  ertifta 
rdv  fUfrptav  xal  tixotiufu^etia  r  d  etidSea  xal 
r&v  xory/edrav  SlSou  '  sr eipufievoc  'ti  n  S.v 
fidXtera  xpocSty^rai'  etrlotet  Si  %pije6co 
fiaXtiaxom  xal  extipoSa  ietitira  i0$d  xal 
bfid,  xal  rtp  dvSpi  i-uyxoi/idetiu ,  xal  iri 
rou  tiytiog  leyjou  xaraxeietia-  rti  Si  irepov 
xupiijetia.  'H  Si  voueog  SueaxdXXaxrog. 

fea’.  *Kv  '  dvaxptfetidet  a!  fiijrpai,  vj  re 
yaorv/p  alperat  xal  0uedrat  xal  o!  x tiSeg 
olSiouet  xal  ra  xtiXa  rZv  p0$aXpt,uv,  v/  %potv\ 
Si  detSijg  yly  verat,  xal  ra  ‘  ixifitfvia  xptixre- 


ZrmsTc.  SUlZ 


et  quae  os  emolliant  in  subdititio  apponito, 
immissoque  specillo  aperito,  quod  per  digitum 
eodem  modo  facito,  et  aqua  perfundito.  Obi 
autem  molle  fuerit,  quae  sanguinem  purgant 
subter  apponito,  potiones,  experimento  facto 
quasnam  admiserit,  exhibeto;  brassicam  come¬ 
dat  et  succum  sorbeat. 

40.  Si  uterus  transversus  fuerit  eiusque  os 
obliquatum,  menses  interdum  ei  delitescunt, 
interdum  vero  ubi  antea  comparnerint  evane¬ 
scunt,  neque  similes  fiunt  atque  antea,  sed 
deteriores  et  pauciores;  neque  per  id  tempus 
genitura  intus  manet;  dolor  imum  ventrem, 
et  lumbos  et  coxam  detinet,  eamque  post 
trahit.  Cum  sic  habuerit,  medicamentum  de¬ 
orsum  purgans  potui  exhibendum  et  calida 
lavandum  fomentumque  admovendum.  Cum 
autem  recens  fota  et  lota  fuerit,  mulier  digito 
ad  contrectandum  immisso  os  uteri  dirigat  et 
suffitus  ex  odoratis  adhibeatur.  Ex  potionibus 
experimento  facto  quam  maxime  admittat  ex¬ 
hibeto.  Cibis  autem  mollibus  utatur  et  allia 
cocta  et  cruda  comedat,  viro  condormiat  et  in 
sanam  coxam  decumbat,  alteri  autem  fomentum 
adhibeatur.  Morbus  au,tem  aegre  expellitur. 

41.  Si  uterus  inflatus  fuerit,  venter  attollitur 
et  flatu  distenditur,  pedes  et  partes  sub  oculis 
intumescunt,  color  deformis  fit,  menses  abs¬ 
conduntur,  neque  fit  genitura  illo  tempore,  et 


—  872  — 


rai,  xai  {/  yoi i)  olsx  iyylyvtTai  toOtou  tou  anhelosa  est  et  anxietate  premitur,  cnmque 
Xpbuou,  xal  'ae&fiaim,  xcil  ahuei,  xai  oxirav  surrexerit,  aut  progressa  fuerit,  erectae  cervicis 
'duaCTij  •?.  xppik&y,  bp66xvoia  aiirijv  h%£i  spiratio  eam  detinet,  quicquid  comederit  aut 
xai  l  n  SLu  (payy  xfy,  kuxtei  aiiTiju,  xai  biberit,  eam  molestia  afficit,  gemit  et  animum 

trr ivei  re  xai  ‘SuoSupiiei  poakkov  yj  xplu  Qa-  despondet  magis  quam  priusquam  comederit,  ple- 

yelv  •  xokkdxiQ  Si  xal  xvlyeTai.  'O x6rav  rumque  etiam  praefocatur.  Cum  sic  habuerit,  me- 
Jj Ss  ,  (pdp/taxo u  xlaai  xara  xai  Ssp-  dicamentum  deorsum  purgans  propinato,  calida 
pitp  koCeiv  xal  xupiijv-  Siahxisv  St  %p6vov  lavato,  et  fonaentum  adhibeto;  interiecto  vero 
riva  x pocrMvai  i/Q'  Siv  xaSaptfrai  re  xai  tempore  aliquod  eorum,  ex  quibus  purgetur  nec 
pt%  SyfX^aerar  xupiyjy  Si  xuxvdrara  r i  mordeatur,  -subter  apponito;;  creberrime  etiam 
5Aov  aufia-  rori  Si  Sxb  rct  alSola  ‘isxoOu-  totum  corpus  foveto,  interdum  subter  pudenda 
fuijaia  ri  e£>ASea,  Jix6  Si  raq  fiyasra.  xa-  suffitum  ex.  odoratis,  ad  nares  veroex  graveo- 
x&Sea-  xai  xortj piara  StSoy,  '6<ra  xaSalpoi  lentibus  admoveto;  potiones,  quae  uterum  pur- 
i/sripai;  xai  ikabvsr  xal  rijv  ktvbfyiTTiv  ic$i-  gent  et  in  locum  depellant,  exhibeto;  mercuri- 
irin,  xai  rb  ydka  puTaxiuiTUs,  Siexsp  ixi  tou  alem  edat  ae  dein  lac  bibat,  velut.  in  allapsu  in 
xkeupou  cipyjTai.  -'H  Si  uouffog  ypoviy.  latus  dictum  est.  Morbus  autem  diuturnus  est. 

,Yf/3'.  "Hv  6ppfil3u64u<xt  a!  po^rpai,  rb  ct6-  42.  Si. in  utero  sanguinis  grumi  fuerint,  eius 
poa  aiiTiav  ytyvsTai  olov  op6(Say  /osgtov  xai  os  tanquam  ervis  plenum  est  et  si  attrectaris, 
y/v  iaaQday:;,  Sif/Si  SsSe,  $%ov  xai  ra  ixi/iijvia  ita  se  habere  comperies ;  menses  non  eunt, 
oh  yiyv£Taix' obS'  i),  yovvi  xari%STai.  '0x6-  neque  genitura  intus  manet.  Cum  igitur  sic 
Tau  ouu  S/St  ixip,  Tij;  xuxkapolyou  Tbv  0koidv  habuerit,  cyclaminum  detracto  cortice,  allium, 
xepikexfoavTa ,  xal  ax6poSov  xal  dkai;  xai  sales,  ficum  et  mellis  parum  trita,  simul  mista 
auxov  xal  ftiki  bklyov,  Tptyag,  t-ufipolifag,  in  glandem  efformato  et  ad  uteri  os  in  subdi- 
xal  xorfoaf  (Sdkavov,  xpoabtlvai  xpdf  Tb  titio  apponito,  et  ex  reliquis  subdititiis,  quae 
CTbfta  tuu  ipyytpiuv,  xal  tSsu  akkau  xpoa&i-  acria  sunt,  radunt  et  quibus  sanguis  purgator. 
tusu  bx6aa  Spifiia  cutI  xal  ‘ avouOiei,  xal  u(p'  Potiones,  quae  uterum  purgent,  exhibeto  et 
hu  xaSatptTai  aifia ,  xal  tSsv  xOTyfpcaTuv  Si-  circa  strigilem  circumvoluta  pelle  vulturina  os 
Sovai  bea  uiTTipag  xaSalpei,  ’  xai  xepl  i-CcTpav  uteri  deradito. 
xspisikl^ag  yuxbf  Sipjm,  Sia^Oeiv  to  cris/ia 
tusu  wrpixy. 


—  878  — 


j tiy'-  "Hv  xepiarpa<p(aai  ai  ptfrpai,  rd  re 
ixtftijvia  oii  yly  verat  xai  {f  yovfi  oCix  iyyl- 
y verat,  xai  bSOvy  ’tcyei  r^v  veiatpav  yaaripa 
xal  rag  i$-6ag  xai  roi/g  xevecbvag-  xai  ijv 
ira0daatjig  rlp  SaxrOXtp,  oitx  dv  SOvato  roS 
trrbftarog  6tye7v  r&v  fiyrpiav,  dXX'  dvaxe - 
y&pyxe  ia%upSig.  'Oxbrav  &Se  0dp- 
fiaxov  %pi\  x7trat  C/0’  ou  xuOalperat  dva  •xai 
xdrte,  xdra  Si  poaXXov.  xai  xuptijv  r 6  •re 
‘  a&pta  xai  rdg  fi^rpag  ag  podXtara-  xai 
XoCetv  Seppiip  Slg  r ijg  {ppiipyg-  xai  r&v  xo- 
rtffidrav  '6  n  dv  podXtara  xpwStyy\rai 
fretpd/ievog  StSov  xai  '  %-vveuSiru  rq  dvSpl 
&g  x uxv6rara  xai  rbpv  xpdpi(3tfv  ItrStira. 

fiS'.  ’’Hv  fiij  xara  %6pyv  /livutrt  xtvv/M- 
<sat  ai  ptijrpat,  '  dXX'  hba  xai  h$a  xpoaxi- 
xratn ,  bS6vag  xapiyoutst  xai  d0av£eg  yt 
yvovrat,  ore  Si  '  i^iryowt  Staxep  eSpvy  ‘  xai 
bxbrav  peiv  Cixrfy  xaraxetptivy  rCytp,  xark 
X&pyv  feivouat,  bx6rav  Si  avatsrij  {j  ixtx60tjt 
i 5  &XX o  n  xtvvi&ij,  i%ip%ovrar  xoXXdxtg Si 
xai  vimxfyv  ‘  i%o(i<stp.  Ta&ryv  ypij  ’  dg  ped- 
Xttrra  v/twxd^etv  re  xai  ppip  xtvefoSfit,  xai  rijv 
xXivyv  xefcdat  xpbg  xoSuv  u0tpXoriptpv,  xai 
roirt  dbrtmt  xp>irSaiySiaxep  iv  ro7at  ixava, 
xal  ro 7m  arpvtpvom  ‘alovtpv,  xai  uxoOupuijv 
rd  xaxdSea,  uxb  Si  rag  pivag  rd  eiidSea • 


43.  Si  uterus  intortus  fuerit,  menses  non 
eunt,  neque  genitura  intus  gignitur,  dolor  imum 
ventrem,  lumbos  et  laterum  inanitates  detinet 
et  si  digito  immisso  contrectaris ,  os  uteri  cum 
valde  recesserit,  contingere  nequeas.  Cum  sic 
habuerit,  medicamentum,  ex  quo  sursum  ac 
deorsum,  maxime  tamen  deorsum  purgetur, 
exhibendum  corporique.  et  utero  praecipue  fo¬ 
mentum  admovendum  ,  bisque  die  calida  lavan¬ 
dum,  potiones,  quas  maxime  recipere  expertus 
fueris,  exhibeto,  quam  frequentissime  cum  viro 
dormiat  et  brassicam  comedat. 


neat,  sed  huc  illuc  prolabatur,  dolorem  exhi¬ 
bet,  et  inconspicuus  est,  interdum  vero,  velut 
sedes  extra  prominet.  Et  cum  supina  decum¬ 
bit,  .suo  .Joco  manet,  ubi  vero  surrexerit,  aut 
prona  incubuerit,  aut  alio  quodam  modo  mota 
fuerit,  prominet,  quod  saepe  etiam  quiescenti 
accidit.  Hanc  quam  maxime  quiescere  mini- 
meque  moveri  oportet,  lectumque  ad  pedes  al- 
tiorem  sternere  et  iisdem,  quibus  supra,  uti, 
acerbis  perfundere,  suffitum  ex  graveolentibus 
subter  adhibere,  naribus  vero  ex  odoratis,  et 
malum  Punicum  in  medio  per  umbilicum  perfo- 


—  874  — 


xai  potat  ita  tdv  ofC0akou  rpijtravTa 'fiStripy  ratum,  quod  maxime  accommodatum  sit,  nec 
Xktijvaiira  £y  o’ivtp,  (j  rtg  dv  fidkitrra  ap-  valde  premat,  quam  penitissime  pro  subdititio 
pc6 Zt)  xai  fiv/  Tritfy  Xtav,  '  irpornUvat  ap  apponere.  Cum  vero  subter  apposueris,  fascia 
z-poeuTaTU-  ox6rav  ‘  ik  xpotrOjjg,  kx  rijg  lata  exceptum  ex  lumbis  religato,  ne  elabatur, 
otr06og  kzamiijtrat  ratvfy  zkarshp  avaka-  sed  ut  intus  maneat  et  quod  convenit  efficiat, 
(Suv,  ug  civ  /ifj  ktgoktaSdvy ,  dkkcc  ptAvtp  xai  et  peplum  cum  caseo  et  polenta  propinato, 
zotktp  rb  ioxkoir  xai  r&v  pupxdvav  %bv  r$  velut  in  uteri  ad  latus  prolapsu  scriptum  est; 
‘ruptp  xai  Ttiiai  dk0troi<rt  rirfoxEiy,  Smzsp  ex  potionibus  expertus  quam  maxime  suscipiat, 
kv  Tiji  zpbg  t6  stA eupbv  '  zpoazrdat  yiypa-  bibendam  exhibeto;  cibis  vero  quam  mollissimis 
zrar  xai  tSv.  sror vppt.druv  zstptifievog  8  rt  utatur  et  quam  maxime  cum  viro  dormiat. 
dv  ftdktora  zpoaikx^rat,  mxhsxeiv  <ml- 
o/ov  ii  ug  fiaMaxuTdrotat  %p^a6a  xai  posr’ 
avipbg  ug  fidktara  xoipidtrOu. 

fis'.  "Hv  avaxciv j?  rb  arbpia  ruv  pi^rpiav  45.  Si  uteri  os  plus  solito-hiarit,  menses  tum 
pidkkov  i)  ug  i rk0uxe,  ’  rd  kxifikjvta  yfyvs-  copiosiores,  tum  deteriores  et  humidiores  et 
Tat  zkstu  xai  xaxta  xai  uypbrspa  xai  ita.  per  maiora  temporis  intervalla  eunt,  neque  ge- 
zkkovog  Xi pbvou,  xai  v/  yovij  abrvig  oCiy  dzrs-  nitura  adhaeret,  neque  intus  manet,  sed  rursus 
rat  ’  odi’  ipLptkvst ,  akka  zaktv  kxxiirai  foras  effunditur  et,  si  digito  immisso  os  con¬ 
ico-  xai  !)v  k<ra0dccyg  rtp  iaxriktp ,  'rb  trectaris,  dehiscens  reperies,  et  imbecillitas  pro- 
UTopia  ’  siipfretg  avaxexyvbg,  xai  diuvapiiyp  pter  menses  eam  prehendit  febrisque  et  rigor, 
aitri/v  kafifSdvst  diro  ruv  kztpufvtuv  xai  zu-  dolor  imum  ventrem  et  laterum  inanitates  et 
perdg  xai  piyog,  xai  biuvtp  /o%c/  rijv  vslatpav  lumbos  detinet.  Haec  autem  ei  praecipue  qui- 
yaarkpa  xai  roiig  xsvsuvag  xai  rkg  1  %6ag.  dem  accidunt,  si  quid  in  ea  corruptum  com- 
riao%£/  ds  Taura  podktara  pcev ,  ijv.rt  kv  putruerit,  accidunt  etiam  ex  partu  et  aliis  alio 
atiTifi  ’ita06apkv  aazij-  zdaxouat  is  xai  £x  modo.  Cum  sic  habuerit,  medicamentum  ex 
t6xuv,  ai  is  xai  dkkug.  'Oxbrav  Siis  <luo  sursum  purgetur,  propinare  oportet  et  cum 

0dppiaxov  XP' 'i  *uk*m  u0’  oS  dva  “ xa6a -  dolor  detinuerit,  tepefactoria  admovere  et  calida 
pslrar  xai  ox6rav  %  bidvy  kxy,  rcbv  yk.taa-  lavare  intermissoque  aliquo  tempore  ex  infuso 
pidruv  zpocrtMvat  xai  Osppotp  A oCav  xai  ita-  colluere,  velut  in  superiore  scriptum  est,  et 


—  875  — 


kirtivra  xkti^eiv,  &arep  iri  r ijg  frjtir ipyg 
yiyparrai,  xal  ruv  rorypiaruv  SiSovai  l 
m  civ  /atikiara  rpoaSix*!™1 ,  xal  urotiu/uviv 
bxtitra  gyptum  xal  r&v  rouXur6Suv  iatiiira 
xal  rijv  j&Sfykttif». 

fit;'.  ”Hv  keiavtitum  al  /lyrpai,  ra  re  in- 
fiijvta  rkio  yiyverai  xal  xaxlu  xal  tiyp6- 
repa  xal  rvxv6repa ,  xal  y  yovi/  otix  ipepivet, 
akkk  rakiv  i^ipxerai,  xal  i) v  iaatpaampg 
rt(i  Saxrtikcp,  Sif/ei  rb  ar 6/xa  XeTov,  xal  aSu- 
vapty  abrfjv  kapi(3avet  uro  rfiv  ifepufvlav  xal 
rvperbg  xal  ptyog,  xal  bStivy  ig  rijv  veiaipav 
yacripa  xal  rag  lfjtiag  xal  rotig  xeveuvag, 
[itikicra  peiv  tfv  n  iv  utirij  Siatytiapiv  aarip 
xal  ix  roxou  xal  akkag.  'Oxbrav  Me  i%y, 
Separ  etieiv  %p ^  oxou  av  '{j  bStivvj  Mrep 
iri  rSjg  ‘  rpbripv/g  yiyparrai. 
ui/iftiS,  "Hv  al  fiijrpai  ’  xctrcc  ra.  apiarepk 
vetiam,  rb  layjov  bStivy  fo%ei  b^eU  re  xal 
exepyvii  xal  .  rag  l^tiag  xal  roiig  xeveuvag 
xal  rb  axikog  iritrxbi^ei.  'O xtirav  Me  §Xi U 
tpappaxov  '%pij  riaai  ikartjpiov,  rijj  S'  tiare- 
paivj  iroSupuijv  rdv  re  xptSiuv  %otvixag  Stio 
xal  ikalyg  (ptikka  xaraxvfoag  ‘ a/uxpa ,  xal 
xyxlSa  xaraxdipag  xal  mjtrag,  xal  tioexukfiou 
‘rplrov  yfihixog,  plt-ag  xal  ikatip  repiroi- 
foag  ficui/  v/paxortiXiov  iv  xtirpy  xaivjj,  iro- 
Su/iia  iri  rtiaaapag  i/feipag  rplg  rijg  fjfiiw 
r!jg  $e  vuxrbg  y&Xa  /ioog  xal  piiXi  xal  tiSup 
nviru  xal  Sep/iip  XovieSu. 


"Hi/  ig  rtjv  xeCpaXvjv  r  parum  'ai 
tiaripat,  tiqptelov  rfidV  rAg  (pXifiagWag  iv 


potiones,  quas  maxime  ferat,  exhibere  atque  in 
suffitu  quae  siccant  apponere ;  polypos  etiam  et 
mercurialem  edat. 


46.  Si  uterus  laevis  et  lubricus  fuerit,  men¬ 
ses  copiosiores  et  deteriores,  humidiores  et  cre¬ 
briores  fluunt,  genitura  intus  non  manet,  sed 
rursus  extra  fertur,  sique  digitum  ad  contre¬ 
ctandum  immiseris,  os  laeve  deprehendes,  im¬ 
becillitas  eam  propter  menses  et  febris  et  rigor 
invadit,  et  dolor  ad  imum  ventrem,  lumbos  et 
lateris  inanitatem ,  praecipue  -  quidem  si  quid  in 
illa  corruptum  computruerit  et  ex  partu  ali¬ 
aque  ex  causa.  Cum  sic  habuerit,  ubi  dolor 
detinuerit,  curare  oportet,  velut  in  superiore 
scriptum  est. 

47.  Si  uterus  ad  sinistram  vergat,  dolor  acu¬ 
tus  et  vehemens  coxendicem,  lumbos  et  lateris 
inanitates  detinet,  crusque  claudicat  Cum, sic 
habuerit,  medicamentum  deorsum  purgans  potui 
exhibendum,  postridie  vero  suffitus  admoven¬ 
dus.  Hordei  choenices  duas,  oleae  folia  tenuiter 
concisa,  gallam  contusam  et  cribratam ,  hyoscy¬ 
ami  tertiam  choenicis  partem ,  mixta  et  Oleo  ad 
dimidiam  heminam  in  olla  nova  subacta  per 
dies  quatuor  ter  die  ad  suffitum  adhibeto.  Lac 
bubulum  noctu  et  mei  et  aquam  bibat,  et  ca¬ 
lida  lavet. 


48.  Si  uterus  ad  caput  vertatur,  illud  erit 
indicio:  nasi  venas  et  quae  sub  oculis  sunt  do- 


—  876  — 


Tjf  jhvi  rdg  re  uro  rolg  btpQaXtiolg  akysiv  Iere  dicit.  Hanc  multa  calida  lavare  oportet  et 
'Qy n".  Tafrnfv  %p\ )  hoCeiv  Sepfitp  srok\$  xal  lauro  et  myrto  in  aqua  decocto  caput  etiam 
) tara  ryg  xeQakijg,  MQvyv  T&xalfwpelvw  lavare  et  unguento  rosaceo  illinere;  ad  suffitum 

ivbipav  l'J  Hiari,  xal  jSoitvcp  fiCpip  r^v  odorata  adhibeantur  et  brassicam  comedat,  suc- 

xeCpatyi/  tyxpi&du ,  xal  C/ro6ufufo6u  ra  oumque  insuper  sorbeat. 

ebdisa  xal  ryv,  xpa/afi^v  iaMira  xal  rov 

%uKov  ‘  iTippoQefra.  ■  ,  s  -  .  . 

pt6’.  "Hv  bg  'ra.  tjxbhea xal  roiig  xbiag  49.  Si  ad  crura  et  pedes  vertatur,  inde  co- 
rpavrdn,  yvdtrei  'ripif  roiig  ptsydXoug ia-  gnosces, .  pedum  pollices  sub  unguibus  cOnvel- 
xrOkoug  rdv  xoi&v  avear  ai  iivrb  roiig  bvu%ag  luntur  et  crura  ac  femora  dolor  detinet.  Cum 
xal  biOvy  1&%st  rk  axbXea  xal  roiig  piypoOg.  sic  habuerit,  eam  calida  multa  lavare  oportet, 
'Oxbrav  His  iyjp,  %p%  KoCeiv  aiirb\v  fomentum,  quod  optime  feret,  admovere,  gra- 

xal  Oeppiip  xal  mipiijv  6  n  kv  pdXicra  vrpoa-  yeolentia  ad  suffitum  adhibere  atque  unguento 
iby/rai,  xal  bvcobuptiav  ra  xaxdisa,  xal  rosaceo  illinere. 
r$  fiu-pcp  rip  jioifaip  .aXsiQ&Oo. 

v'.  "Hv  'yovaUa.rag  i/arbpag  aXybovaav  60.  Si  mulierem  ex  uteri  dolore  eibi  fasti- 
aoirfy  re  xal  vruperbg  xal  piyog  Xapi^dvip ,  dium,  febris  et  rigor  prehendat,  pepli  albi 
/i^xavog  .isuxijg  paov,  xe/ixrypt,6piov  .{/pitxoi-  quintam,  dimidiae  choenicis  partem,  seminis 
vixiou  xal  xvliv/g  xapxoii  ro  hov  xal  rvpou  urticae  parem  portionem  et  casei  caprini  derasi 
dlysioo  baov  ‘  iipiiyoivlxiov'  tgfaag,  ’bpiou  ptl-  choenicis  dimidium,  mista  vino  vetere  simul 
%ag,  itelg  ofocp  vraXaitpy  ixmra  eipfaag  ii-  macerato,  dein  cocta  sorbenda  dato. 
ibvai  *  jSoQdveiv: 

va'.  "Hv  ix  roxou  poug  Xaptfidvtp  xal  ra  51.  Si  ex  partu  fluxus  prehendat,  cibique  in 
airia  civ  rij  yatsrpl  'pe v/  Iptptivip,  aaraCpiia  ventre  minime  maneant,  uvam  passam  nigram 
ptbXaivav  xal  poiijg  ykvxefyg  rk  sfoio  “  rphpag  et  mali  punici  dulcis  interiora  trita  et  hoedi 
xal  tplQou  xiruyv,  iieig  ohip  "  /is\avi%p6ip ,  coagulum  vino  nigro  macerato  et  caseo  caprino 
rvpbv  in^boag  alysiov ,  xal  kX(pira  vrvpuv  deraso,  triticique  polenta  torrefacta  iniecta,:  pro- 
Tbcpaaptbva  11  ivri(ia\kv ,  xepaaag  sbxparov  be  temperatum  potui  exhibeto. 
ibg  vrielv. 


W3'-  "H>  *«  rixov,  rou  ijtrarog  52.  Si  ex  partu  sanguinem  vomitione  reiiciat, 

6pi$  rirparat  xal  bSOvtf  iq  rd  <77r\ay%va  hepatis  fistula  vulnerata  est,  dolor  ad  intestina 
'Qotrij,  xal  ri)v  xapStt/v,  xal  srarat.  Tati-  et  cor  procedit  et  convellitur.  Hanc  calida  co¬ 
ti*!'  xm  ^obeti/  iroXXQ  'xal  depfitp,  xal  rav  piosa  lavare  oportet  et  ex  tepefaotoriis ,  quod 
XXtaa/idrav  '6  r t  av  fidXtara  wpOfSi^reu  maxime  suscipiet  admovere  et  lac  asininum  ad 
scpoentevat,  xal  miri 'axetv  (Svou  ydXa  iprl  dies  quinque  potui  exhibere,  post  haec  vero 
ijfcepaq  irivre-  fxera  Si  raura  pteraTiictaxeiv  lac  vaccae  nigrae  ieiunae  ad  dies  quadraginta 
Pobq  /xeXatvifq  ’  datriotiaav  exi  ypcipag  rea-  propinare,  sub  vesperum  autem  sesamum  tri- 
capdxovra ,  iq  Si  ryv  iairipyv  aijaafiov  ‘  rpt-  tum.  Hic  vero  morbus  cum  periculo  coniun- 
■0avra  mvhrxetv.  'H  Si  vovaog  imxtvSuvog.  ctus  est. 

‘jy! ■  *Hy.  yuvi\  Sta  yraXatov  pt,^  xufoxi frat  63.  Cum  mulier  ex  longo  intervallo  non  con- 

rfiv  ixifi^vtav  im^am/xivav,  bxbrav  rpt-  ceperit  mensesque  apparuerint,  tertio  vel  quarto 
rafy  '  i*  rerapraiy,  st vxrtfptyfv  Xefyv  rptipag,  die  alumen  tenuiter  tritum,  unguento  subactum, 
Stelq  ptOpcpyelpUp  dvatnroyyl^av ,  xpoartber  lana  exceptum  subter  apponito  et  tribus  diebus 
xal  i%iru  viftipag  rpetq-  ry  ‘  Si  rerdprtp  contineat.  Quarto  vero  die  fel  bubulum  siccum 
IqCcag  (Sobq  %oXS)r  ain/vg  Stelq  iXattp  rb  derasum,  ramento  oleo  macerato  eoque  irrigata 
IgCa/ia  xal  8.%vyv  dvaSeCaaq  TpoariSer'  xal  lanugine,  subter  appone  et  tribus  diebus  conti- 
i%iru  inii  t/fiipaq  rpetq •  r%  S”  eripi)  i^e-  neat,  altero-vero  die  auferat  et  virum  adeat. 
XiaSa  xal  rtp  avSpl  IqVveXOira. 

,  .A (mu  ro  ayiarbl/  Indrlj  r.ijj  xaXdfii)  Ssoi/  Linum  scissum. cum  calamis  ad  pugillum  te- 
SpdXfilSa  xbtpaq  Xevrbv  xarafipi^aq  re  olvcp  nuiter  tusum  per  noctem'  vino  albo  suavissimo 
Xeuxip  bq  t/Siorcp  r)v  vCxra,  'decetra  dfn/fif  maceratum,  postea  excolatum  in  ollula  tepefa- 
aaq,  %A;rt/v»v  iv  xuOpiStip,  etpiov  & q  /xaXSa-  cito;  in  eo  lanam  quam  mollissimam  intingito 
xuraro-j  ipe/ifatuv,  ro  peiv  sr poarMvat,  rb  et  partem  apponito,  aliamque  (aliquamdiu  ap- 
Se  a0atpietv.  positam)  detrahito. 


—  878  — 


XP*I  utroOufaijcrai  xpibdg  iXaltp  SeSeupeivag  itr' 
dvbpdxav-  rj)  S'  barepaltp  Siog  xpvj  xpiag 
Atl/eiv  iv  ‘xutipiSltp  ifybpiacfilvov  rb  Se  'xv- 
AplStov  elvai  Atvov  %ota  xai  xablipetv  txCpASpa- 
itreiSdv  Se  e06d  !jj,  &,xpo%\lepa  xareabtlra 
xai  rbv  ^apebv  etnppoCpelra'  Tij  S'  barepaly 
Xifiavarbv  xai  ytyyjma  Xela  xotijivag,  dva- 
Seitcag  jiAXin,  elpltp  dvamroyyl^av  vrpoarl6ei 
ixl  rpelg  v/ftipag. 

vi S'.  "H;/  S’  ig  rv\v  USptjv  rpaxibai,  rh  &rfe 
%ap<jptaTa  xuXCovet  uxo%apieiv ,  xai  bSCvai 
hyoutu  [t^v  re  bcCpuv  xai]  rvfv  velatpav  ya- 
eripa  xai  rdg  lt-6ag.  'Ox6rav  ZSe  A%i/i, 
XoCeiv  xpvj  abr^v  6ep/x$  xai  trupiijv  rv/v  btrQi/v 
xai  bvroiufuijv  ra  xaxtbSea  xai  xpornSivai 
bx6<sa  xaOalpei  re  xai  iXabvei  rdg  barlpag, 
xai  mxritsxeiv  o  n  civ  pt&Xisra  icpoaSiyyiTai, 

ve'.  "Hy  iXxuSfj  rd  arb/ea  vj  (pXey/j,jvy, 
cpt,6pvav  xai  trrlup  %i freiov  xai  xypbv  A euxbv 
xai  Xtfiavarbv  Xayaou  .  QpiQ  ripa  baro  rvjv 
yaartpa  fil^aca  xai  A  eia  Torftratra,  iv  elpltp 
ag  fcaMaxardTtp  7rpo<fTt6h6a. 

vg'.  "Hv  ra  utjrepa  ptp  Suvyrui  aroQu- 
yetv,  trapaypijpta  ptev  xpi/  t lairieiv  Syvov 
Se  vriraXa  A  eia  Tpltpag  iv  oivtp  xai  piXiri, 
eXaiov  bxixlag,  avaxXrfvag  SlSou'iaetv  At rov 
xorOXpv. 

!/£'.  "Hv  (pXey/JSfiiatri  ai  baripai,  rijg  ctxrqg 
ra  QbXXa  ug  axaXStrara  iv  'vrup&v  xplfivoig 
eipfaag  tryravloig,  dxpoxXlepov  SISou  ‘ pvtpijv . 


vy'.  "Hv  /xeTaxivySlaqi  ai  pijtpai,  xiaehv 
ag  t-ypirarov  rptyug  ‘A elov,  Sfoag  ig_  b$6- 


hordeo  oleo  madefacto  prunis  imposito  suffitum 
adhibere  oportet;  postero  vero  die  carnem  ovil¬ 
lam  decoquere  in  ollula  noctis  sereno  exposi¬ 
tam.  Capiat  ollula  fere  congii  mensuratu  ac 
valde  decoquito.  Cum  decocta  fuerit,  exacte 
tepidam  comedat  et  iusculum  insuper  sorbeat. 
Postero  vero  die  thus  et  pulegium  laeviter  trita, 
meile  subacta,  vellere  excepta  subter  apponito. 

54.  Quod  si  uterus  ad  sedem  vergat,  alvi 
excrementa  quominus  secedant  impedit,  dolo¬ 
res  imum  ventrem  et  lumbos  detinent.  Cum 
sic  habuerit ,  eam  calida  lavare  oportet,  et  Inm- 
bos  fovere,  ex  graveolentibus  suffitum  adhi¬ 
bere  ,  quae  uterum  purgent  et  depellant  in 
subdititid  apponere  et  quod  maxime  admiserit 
potui  exhibere. 

55.  Si  os  ulceratum  aut  inflammatione  ten- 
tatum  fuerit,  myrrham,  adipem  anserinum,  ce¬ 
ram  albam  et  thus  cum  leporis  pilis, -qui  sub 
ventre  sunt ,  mista  et  trita  in  vellere  mollissimo 
subdito. 

56.  Si  secundae  devolvi  nequeant,  confestim 
quidem  cibo  abstinendum.  Viticis  autem  folia 
tenuiter  trita  ex  vino  et  meile,  oleo  affuso  te¬ 
pefacta,  heminae  mensura  potui  exhibeto. 

57.  Si  uterus  inflammatione  laboraverit,  sam¬ 
buci  foliis  quam  tenerrimis  in  tritici  setanii  fa¬ 
rina  crassiore  decoctis,  summe  tepidum  sorben¬ 
dum  dato. 


'  ,58.  Si  uterus  transmotus  fuerit  ,  hederam 
quam  siccissimam ,  tenuissime  tritam ,  linteo 


—  879  — 


viov,  xpoch%eiv  '  xal  kixapbv  xpo<r0kpeiv  piif- 
Skv-  xie7v  Si  StSovai  xupobg  xpoxavtoug  xal 
pofxava  keuxyv  xal  kkek7e0axov  xal  xCxeipov 
xal  S.viao v,  raura  rpttpag  keTa,  Sielt ;  ohcp 
xal  r&v  'xvpyfiiuv  r&v&i ri  ruv  xpibuiv,  St- 
S6vai  SI4  rijg  iipipys  10'  ixarepov  ypuxo- 
rOkiov. 

i/0'.  "Hi/  ra  ixipc^via  fiij  ytyvv/rai  #  ra 
Xa6e<mfx6rt  %p6vtp,  xpapofag  xkraka  xal 
xjyavov  rpltpag  ke7a,  kxeira  8.%vpa  'ra 
axb  t&v.  xpiStiv  8t rov  %o7vixa  fSpkk-ag  &g  &v 
rkyyvirai ,  k^aiSplacov  ■  ka6ev  Se  xoi^txag 
'6aov  xorOkvfv  Stetvat  <n)i//  xpafifav  xal  rb 
x^yavov,  kkaiov  ‘  ixiyiag  xal  dvarap^ag, 
Souvai  xie7v-  kxeira  xoukOxoSa  xvltgag  kv 
ohtp  keuxtp ,  Sis  0aye1v  xal  rbv  oTvov  kxi- 
xie7v  tjv  Si  ISoOky,  t3v  lyJHOuv  fj/o» 

1  ebaSeararm  StSovai  iableiv  xal  rbv  ^apebv 
■  pupt,0aveiv. 

”Hi/  a06<i<xip  ra.  alSo7a,  pobpra  iiptjirag 
lv  o’7vtp  ’  Sidxku^kirSa  ra  alSo7a  ■  kxeira  potvjg 
ykuxeiyg  ciSia  kiptfirag.iv  oJvtp  xal  epoOpvyg 
xal  pyrlvyg  opiou  pel^ag,  Sielg  o7vip,  b66viov 
kpo/SaxTav  xpoanMvai. 

%a\  nH.v  crpayyoupfy  kafiiji ,  SixOyg  &xo- 
rapikiv  rb  trr 6pca  xal  rbv  xu$pt,kva,  bx obelg 
avbpaxbjv,  xepWeg  rkjv  mxOyv  ‘apibpvyfv  ^pk/v 
xexopLpLkvyv  kxl  rb  xup  kxixarag,  xal  xepi- 
x abiaaca  xepl  rv)v  nxbifv  kvbkaSa  rb  axpov 


illigatam  admoveto,  neque  pingue  quidquam 
adhibeto.  Potui  autem  exhibeto  triticum  tene¬ 
rum,  peplum  album,  salviam,  eyperum  et  ani¬ 
sum.  Haec  tenuiter  trita,  vino  macerata  cum 
hordei  repurgamentis  bis  die  exhibeto ,  utraque 

59.  Si  menses  praestituto  tempore  non  eant, 
brassicae  foha  et  rutam  tenuiter  trita,  deinde 
hordei  paleas  choenicis  mensura  maceratas, 
quoad  emollitae  fuerint,  per  noctem  sub  dio 
exponito.  Mane  vero  in  heminae  mensura  bras¬ 
sicam  et  rutam  macerato,  oleo  affuso  et  per¬ 
mixto  potui  exhibeto.  Dein  polypum  in  vino 
albo  suffocatum  comedendum  et  vinum  super- 
bibendum  dato.  Quodsi  voles,  pisces  odoratis- 
simos  coctos  comedendos  et  ius  sorbendum 
exhibeto. 

60.  Si  superficiaria  ulcera  in  pudendis  fue¬ 
rint,  myrti  baccis  ih  vino  decoctis  pudenda 
collue.  Dein  mali  punici  dulcis  putamina  vino 
decocta,  myrrha  et  resina  simul  ammixta,  vino 
macerato,  linteum  imbutum  subter  apponito. 

61.  Si  stranguria  invaserit,  cucurbitam  ore 
et  fundo  dissecto,  prunis  subditis  circumponito, 
myrrha  sicca  contusa  in  ignem  inspersa.  Ac 
mulier  circum  cucurbitam  insidens  eius  extre¬ 
mum  quam  penitissime  sibi  subdat,  ut  vapor 


—  880  — 


Tyji;  atxCys  &>?  ieuTaru,  pxw?  S.V  ij  kr/xle  &> ? 
a-Aefira/  i?  ra  aiSoid  '  airoxifinyrai  xai  reo v 
oiipqnxuv  xoT^arav  SiSbvai  vfort. 

f/3'.  "Ha  <52  is  ri\ v  xap$iv\v  'Tpoeitrrd/ievai 
Tviyavt  di  i/eripat  xdl  piij  aCpieTuurai,  Tpd- 
<tou  xupxbv  rptydg  xai  yXij%uvd,  St sis  iiSx- 
ros  xudOots  rptai  xdi  Sgeop  Xevxou  xudSip 
xai  piiXtros  Tptrcp  piipsi  xvdSou,  %hidi 'vav, 
vfpsri  SISov,  pupttpxveiv. 

{•y1,  "Hv  ix  t6xou  ij  rpaepiou  ptyos  Xdfi- 
fidvip,  kpxsuSov  t6v  xdpxbv  xdi  iXsXtetyaxov 
bfiov  rpl ipd( ,  Stfls  bt-sos  Xsuxou  xudScp ,  '  im- 
%id.p  oivou  Xevxou  xsxptj/iivou  xOXtxa,  '  xx- 
Td/dO-dg,  ideov  xcitrOai-  scoOsv  <52  &m ifytrxs, 
XXitjvas,  dtay  SISov.  .  •</ 

f S’.  "Ha  otvefu oSiaffl  di  /xijTpai  [xxl  ijv 
civsptos  iyyhtfrai  rljj  vySCii]  xai'  x6voq 
IXeXfctpaxov  xai  xirstpov  xdtpas,  .mift-as 
rv\v  vOxtx  zacav,  iaSsv  kr^das,  rb  xaSa- 
pbv  ii  xOrpyv  lyxias, xptpiva  d6pivd,  ‘ ifi- 
fiaXuv,  fi$-os  Xsuxbt/  baov  xOaliov  imyias, 
bsrdv  diXtplou  otrav  xCapisy  ifi(pa\bv,  i-Jp^aas 
ivafi6rspov  SiSoupuptlpdusix. 


quam  plurimus  ad  pudenda  deferatur;  et  poti¬ 
ones  urinam  cientes  ieiunae  exhibeto. 

62.  Quodsi  ad  cor  accedens  uterus  strangu- 
latum  inferat,  neque  decedat,  porri  semen  et 
pulegium  tribus  aquae  cyathis  maceratum,  aceti 
albi  cyatho  addito  et  mellis  tertia  cyathi  parte, 
tepidum  ieiunae  sorbendum  dato. : 

68;  Si  ex  partu,  aut  abortione  rigor  invadat, 
iuniperi  fructum  et  salviam  sipral  trita,  aceti 
albi  cyatho  macerata,  affuso  vini  .albi  temperati 
poculo,  mista  et  residere  permissa,  mane  colata, 
tepida  bibenda  dato.  ' 

64.  Si  itterus  flatu  distentus  fuerit,  [et  flatus 
in  inferiore  ventre  gignatur]  et  dolor  fuerit, 
salviam  et  cyperum  tusa  per  noctem  macerato; 
mane  percolatum,  purum  in  ollam  diffusum, 
triticea .  farina  crassiore  iniecta  et  acetii  albi  cy¬ 
atho,  laseris  succo  ad  fabae  magnitudinem  in- 
iecto,  mixtum  et  crudius  decoctum  sorbendum 
dato. 


%£'.  "Hv  h  rolat  alioloisi  AucoAfify  fj  '  xlav 
lyyhyTM  xal  bAiyx  Tyv  pcev  dACvv/v 

rraCaet  oekfvou  xapirde  i»  olvcp  AtA6fcevog  vtj- 
an,  rijv  M  AoroApt^v  ’  Svttrov  rbv  aurbv  rpo- 
rov  AtAopcevov  ■  rbv  As  xtova  arrorafivetv. 

£?'.  "Hx  Zkxea  iyyhtfrat  'rsfitsi  alAafom 
xal  ^ua/jtdg  kapc(iaytji.,  ikafyt;  QCkka  xal 
xtattov  xal  fiaroo  xal  potijg  ykuxel^g  ‘  rplipag 
keta,  [ohcp  rakaiq  Stelg., i,  Axetra]  ka(3Sv 
odpxa  xoraivi^v  xpoaOetvai  xal  xarax.kaeai 
roiai  Cpukkottri  xal  i%£ro  rijv  vOxra-  iatiev 
Ali^ekopchii,  fivp&btiv  iv  ohip  Slpitpouaa, 
Tlp  ohcp  Ataxku^a$a  rS  alAoia. 

"Hx  rip  yovvi»  fi^-Si%^Teu,-.r6x.  >yu- 
vatxehv  xara  Qjutyiv  yiyvopt-dyav,  ptfjytyi; 
‘  iirfopoirSev  ytyyerar  ylyverat Ab  xal 
Skkav  yv&tjet  Ab  ‘ripSe-  Ijv  icaCpatraijt;  rp 
Aaxr6ktp,  Stpei  rou  irpoliktfpcaroi.  "laOrtj 
zip6tr6e/ta  xotfear  —  fartv v\v  xal.iS.v6oi  %#A- 
xou  ifitkiri  Ateif  i  bSovtov  apAak&tsag  vpoaM- 
vat  &i  loararx,  patxfia  '  ixAvfixg  ix  rou 
Sxpov  oxdrav  ‘  A’ i^k i/rat,  ripl  pLupshyv  iv 
o’ivtp  alpttpov,  rip  ohtp  %ktep$  xkC^etv. 


65.  Locus  incertae  lectionis. 


66.  Locus  corruptus. 


,  67.  Sj  ;genituram  non  recipiat,  mensibus  se¬ 
cundum  naturam,  euntibus,  membrana  ori  uteri 
praetenditur;  accidit  vero  ex  aliis  etiam  causis. 
Id-  autem  cognosces,  'si -digito  ad- attrectandum 
immisso  obicem  attigeris.  Huic  medicamentum 
suppositorium  parandum :  resinam  et  aeris  flo¬ 
rem  meile  .subigito  ...et  po  linteum  conspurcatum 
quam  ..penit-ispitue  subdito,;  ..filo  e  summo  :ajli- 
gato;  quod  cum  exemerit,  myrto  in  vino  de¬ 
cocta,  eo  tepido  colluatur. 


fty'.  "Hi/  Mpeara  ka/afidvip  yuvuixu,  6e!ou 
'baov  xOa/iOv  xal  '  xapSapuOpeou  rb  iaov  xal 
trijyavov  xal  xOfiivov  AiBioxixbv,  rptyag  A  eia, 

" Sieig  ofotp  eriveiv  Sovvai  vijarr  ‘Sei  Sk  xal 

rtbv  nriav . d; rk%erBai  xal  fiij  xuxva. 

kcBieiv. 

§0'.  ”Hi/  rixrovca  kgavefiuSijj ,  fjrap  biog 
yj  alybg  kg  riQptfv  kyxpOipag,  SiSbvai  ka&teiv 
kxl  rtaaepag  iipipag  xal  olvov  ?ap6repoy  m- 
vira  7ca\at6v. 

o'.  "Hv  rag  1%6 ag  kkyky,  Uviaov  xal  x6- 
puvov  AlOioxixbv  mvkra  xal  Beppcip  A oukcBa 
xal  &rb  Bepftou  sr ivkra. 

oa'.  "Hv  ra  kTiptjvia'  /ei)  yiyvyrai,  bcrpa- 
xov'Va%v  xaraxaOaag  xal  keiov  rptyag,  xal 
bpiyawv  itpf rag  h  %yvbg  kkaicp,  keiov  ‘  roi- 
kjtrag  xal  ^upipil^ag  r$  barpaxcp ,  kv  bBovicp 
%kiepbv  xpornBkvai. 

o)3'.  "Hv  tgVfifebaaai  ai  fcijrpat  xal  rk 
kxipikjvia'  tyaivyrat,  ' xokoxuvMSa  kypfyv 
[xal  00 AAo»}  xOpuvov  AlSionxbv,  virpov,  akag 
Qyfiaixdv  xal  ’  veQpiSiov  xal  ctkevpav  xal 
cpOpvav  xal  farivifv,  kravra  %isag  ‘  optou 
re  [iilgag  A  eia,  vrpiiav  (Sakavpv , prporrtBkyat. 

oy'.  "Hv  yrpbg  rk  cikar/yya  rpaveiSai 
ryiyuri,  olvov  xkSpiyoy  xal  xOjuvov  A TBioxi- 
xoy  xivkra,  xal  $eppt,$.  Xou&tBa  ’  xal  kkb 
Bepfeou  mvkra. 


68.  Si  mulierem  anhelationes  invadant,  sul¬ 
phuris  fabae  quantitatem,  cardamomnm  pari 
portione,  rutam  et  cuminum  Aethiopicum,  te¬ 
nuiter  trita,  vino  macerata  ieiunae  potui  ex¬ 
hibeto.  Cibis  autem . abstinendum, 

neque  crebro  edendum. 

69;  Si  puerpera  flatu  distenta  fuerit,  ovillum, 
aut  caprinum1-  iecttr  cinere  obrutum  edendum 
dato  ad  dies  qttatuor  et  vinum  vetus  meracius 
bibat. 

70.  Si  lumbis  doleat,  anisum  et  cuminum 
Aethiopicum  bibat,  calida  lavet  et  a  balneo 
bibat. 

71.  Si  menses  non  eant,  testam  ‘crassiorem 
ustam  tenuiter  tritam  et  origanum  anseris  pin¬ 
gui  decoctum  ac  laevigatum,  testae  in  linteo 
commixtum,  tepidum  subter  apponito. 

72.  Si  uterus  conniveat,  neque  menses  com- 
pareant,  colocynthida  agrestem,  [silphii  semen] 
cuminum  Aethiopicum,  nitrum,  salem  Thebai- 
cum,  nephridium,  farinam,  myrrham,  resinam,' 
omnia  fervefacta,  simul  mixta,  trita,  in  glan¬ 
dem  formata  subter  apponito. 

78.  Si  uterus  ad  viscera  versus  strangulet, 
vinum  cedrinum  et  cuminum  Aethiopicum  bi¬ 
bat,' calida  lavet  et  a  balneo  bibat. 


oS'.  "Hi/  tu  ixip^via  py  yiyvyrat,  yyp ibg 
sLaiov  xai  viruxov  xai  farhyv  i-uppfoyovixa 
xpopSioSa,  elpiip  dvaaxoyyi^ovca.  "Hi/  Si 
paLLov  tou  xporfxovrog  '  (palvtfTai ,  oouaivov 
mi  (Zdrou  yLCxscav  di/  eipitp  xpoimbioba 
os'.  "Hi/  psraxivrfsiaui  xpotrxioao!  xou  ai 
beripai,  xpiSdg  t rrteug,  Xsiag  %iiv  roig'  dyO- 
poig  xpocPakLe,  mi  iLdQou  xipag  otvip  Ss6- 
cag  uxoiupiijv. 

og’.  'T  d  uorepa  Sjv  pip  Suvy/Tai  dxo0uyetv, 
papdSpou  pi^av  iv  oivcp  xai  iioaltp  i cui  pifan 
dva^ioavra  Souvai  xisTv. 

o£'.  "Hi/  tu  ixpp^via  ,pi)  (pulverat  mi 
(ioOkiji  xuruaxav,  xvpuv  xpifJtva  ‘xai  xpi6dg 
iipeiv,  Iauiov  ixi%iavra,  slra  SiSovat  iaMsiv. 

o\j'.  "Hi/  (pkeypfivaai  ai  pijrpai,  xorufy- 
S6vog  CpOXXa  xai  xpuaa  ‘  xplpvoig  ivtyav 
: rupivoig,  ilLaiov  ixi%iav  SISo-o  icSteiv. 

06'.  "Hi/  x ivybsbsai  xy  xpoaxioaot  xai  iS6- 
vt iv  xaptyam,  iLalyg  ipdptfv  ‘  xai  M0vyfg 
xai  xuxupicoou  xptepuru  iipfoug  iv  USari, 
ig  iSo.vtov  ipfiaLdv  xpoarWsi. . 

x’.  "Hi/  rag  uoripag  dLyitp  ’  xai  xpog  Tvpi 
xOertv  |  iSCvti,  xpdoou  xapxbv  rptyug  iv 
uSari ,  xislv  SiS6vai  .vijtrri  mi  yXidapara 
xpoenOivai. 


74  Si  menses  non  eunt,  anseris  adipem, 
netopum,  resinam  simul  mixta,  vellere  excepta 
subter  apponat.  Si  vero  plus  quam  conveniat 
prodeant,  susinum  et  raiae  linguam  in  vellere 
subter  apponat. 

75.  Locus  corruptus. 


76.  Si  secundis  liberari  nequeat,  foenieuli 
radicem  ex  vino  et  oleo  et  meile  fervefactum 
potui  exhibeto. 

77.  Si  menses  non  compareant,  sed  eos  de¬ 
trahere  voles,  triticeam  farinam  crassius  moli¬ 
tam  et  hordeum  oleo  affuso  coquito,  deinde 
comedendum  dato. 

78.  Si  uterus  inflammatione  laborarit,  umbi¬ 
lici  veneris  folia  et  porrum  cum  triticea  farina 
crassius  molita,  oleo  affuso  decocta,  edenda  dato. 

79.  Si  uterus  motus  aliquam  in  partem  pro¬ 
cubuerit,  doloremque  exhibuerit,  oleae  soabiem, 
lauri  et  cupressi  ramenta  aqua  decocta,  linteo 
excepta  subter  apponito. 

80.  Si  uterus  doleat,  dolorque  ad  vesicam 
pertingat,  porri  semen  ex  aqua  tritum  ieiunae 
potui  exhibeto  et  tepefactoria  admoveto. 


xx'.  "Hv  a!  /tijrpxi '  xpota%asr,  xepivtyxp 
xdrxp  bixn  ykisptp  xxl  xkelipxp  ikxlcp  xxl 
ohcp  xoiXiv  ivieivxi,  xxi  dvxiijxxt  ixrav  l^.Oav, 
xxl  bxoSufiitjv  > fiS  xxx&iex,  xxl  fivi  iOvyrxi 
obpieiv,  kobxxg  iepfitp  xxl  xupifox$,  bxoOu- 
pni/axp  xvxxpteaoo  xph/txrx,  r&v  oiipyrix&v 

XOTyfiXTUV  iliivXl  xivElV. 

xji'.  "Hr  p6op  ytvyrxi,  bxoSufaijxxg  arpu- 
(pvoht  ivlix  xepigixxp,  iviijaxQ  elpUp,  xpox- 
rlSet-  tt  ii  ovlp  ter»  t-ypf.  " 

xy' .  *Hv  iv  roiai  xlioloim  ikxtx  ytvyrxi-, 
@6eiov  erixp  ix xketyeiv  xxi  xpocTiiivxi,  xxl 
rtjp  fLOpxtvyc  iv  ofocp  i icpii/sav  iixxkCtrxi. 

xi'.  "Hv  ix  t6xoU  t6  xrdfix  iAxu$y,  j$6- 
iav  &v6og  rptyxs  kelo v,  ohtp  ieCexp  iv  kx-' 
yatjm  Opi^l  xpocTiOivxi  xxl  iixxku^ixffa  rofoi 
xrpu0vo7at, 

xe1.  ”Hv  rxp  uxripxp  ikyiip,  axop6iav 
fitbkt/^xv  xxl  i  vtrpov  bxrbv  xxl  >  x6/U90v  k~e7x 
xoitjxxg ,  [likirt  ieCxv  ,  xpoxrftlei  xx!>  Sepjtip 
kouixOc o  xxl  'xxi  Ssppiou  xivira-  '  i  ' 
x$' .  ”Hv  H(p6^xiji  <rx  al$o7x,  rrrixp  (3oti<; 
xxl  (SoOrvpov  .xxl  yyvip  ikxiov  xxl  xoOsivov 
fil^ag ,  iixypfetv  rct  xlioJx  xxl  ifxxkv^iffia 
■  OixTl  %klSp<p. 

xZJ-  "Hr  xpomarci/tevxi  xvlyaxi,  ikk 0- 
yyiov  ‘xvaipxp,  ccxoc(ii<txQ,  bxkyeiv  uxo 
rifv  fivx ,  bxap  civ  rbv  ifxxvdv  ikxy ,  Ixsirx 
x/xipvxv  ii(ic  /tOpcp  ‘ elpiov  ivxSebaxp,  xpox- 
rlki  xxl  xiei 'v  iouvxi  farfaviv  ikxtcp ileis. 


81.  Si  uterus  promineat,  aqua  tepida  lotum 
et  vino  illitum  rursus  intromittito,  ex  lum¬ 
bis  religato  et  graveolentium  suffitum  adhibeto. 
Quodsi  urinam  reddere  nequeat,  post  calidae 
balneum  et  fotum  cupressi  ramenta  ad  suffitum 
admoveto  et  potiones  urinam  ducentes  bibendas 
exhibeto. 

82.  Si  fluor  muliebris  fiat,  suffitu  ex  acerbis 
adhibito,  stercus  asininum  derasum  in  vellere 
ligatum  subter  apponito.  Sit  autem  stertus 
asininum  siccum, 

83.  Si  in  pudendis  ulcera  exorta  sint,  adi¬ 
pem  bubulum  illinito  et  apponito  et  myrto  ex 
vino  decocta  colluito. 

84.  Si  ex  partu  os  exulceratum  fuerit,  rosa¬ 
rum  florem  tempter  tritum ,  vino  maceratum  ex 
leporinis  pilis  apponito  et  acerbis  colluito. 

85.  St  uterum  dolor  detineat,  allii  caput  in¬ 
tegrum,  nitrum  tostum,  cuminum,  leviter  trita, 
meile  subacta  subter,  apponito ;  —  calida  lavet 
et  post  balneum -bibat. 

86.  Si  pudenda  superficiario  ulcere  laborent; 
adipem  bubulum,  butyrum  ,  anserinum  adipem 
et  susinum  permisceto,  quibus  pudenda  inun¬ 
gito  et  aqua  tepida  colluito. 

87.  Si  sursum  prorumpens  uterus  suffocet, 
funiculum  lucernarium  accensum  et  exstinctum 
ad  nares  admoveto,  quo  fumum  attrahat,  et 
myrrham  unguento  subactam,  vellere  exceptam 
subter  apponito  et'  resinam  oleo  dilutam  bi¬ 
bendam  dato. 


"Hv  $6og  lyytvyrai  ,  r$>v  Trpdam  baov 
Ssc/ilSa  Tptyag  &■  oivip  :‘.fi$ou  iriveu.,  xai 
Tofrilgippofci  xai.rol&i  &rpO<pvol<!i  xpfotia. 

"Hv  Cg  iyy&yTui,  tjpudvou  bvtSa  xara- 
xaOcag  ‘xai  x6ipag  Asfyv,  Siaaf\aag  ts  xai 
Sisigi>ohtp,' scimaxs-  rotat,  Si  kkXow  rbv 
atrir/y  TpSmvtA  %pHi:  ■*>  mai;  n/l 

"Hv  fcCg  iyyivyrai  xai  mhjysbmg  v,Sy, 
ijj,  'ffTi iyyov  xaraxaCaag  xai  rplipag  Aeior, 
ohtp  fisis  sdiiSsi  xiaov  xai  iTroSvfinijaag 
paivs,  xai  xpoariki  8  ti  av  itroarOQiji. 

ga'.  fHi/  xa6ijpai  rccg  uSTtpag  (ioCtyy ‘vt- 
rpov,  Kxi '/ptiivov,  ffxipoSov  xai  auxa  ks7a  sroi- 
i ijaag,  psikin  SsOaag,  rpoarlBsi  xai  ftspfiip 
koufoSu  xai  "  ari  Oeppcou  Tivdra. 

gfi'.  "Hv  aXyiy  "  rag  Ciaripag,  xuxkapst- 


tium  apponito. 

Si  fluor  muliebris  ortus  sit,  porri  pugillum 
ex  vino  tritum  bibendum  dato;  siccis  et  acerbis 

Si  fluxus  muliebris  obortus  sit,  muli  stercus 
ustum  tenuiter  tusum  et  cribratum  ex  vino 
maceratum  bibat,  reliquis  quoque  ad  eundem 
modum  utatur.  . 

:  Si  fluor  muliebris  obortu?  iam.  diu ,  tenuerit, 
spongiam,  ustam-  tenuiter  tritam,  vino  odoro 
maceratam  propinato  et  suffitu  adhibito  resic- 
cato,,  quodque  adstringat  in  subdititio  apponito. 

91.  Si  uterum  purgare  voles,  nitrum,  cumi¬ 
num,  allium,  ficus,  tenuiter  trita,  meile  subacta 
subter  apponito,  calida  lavet,  et  a  balneo'  bibat. 

92.  Si  uteri  dolor  vexet,  cyclamini  radicem 


vou  ri)v  fi%av  iv  ohtp  A mxip  rirfoxeiv  vyanv 
xal  hepate  XoutcQa  xal  drb  Sepfiou  miro. 

qy'.  "Hi/  ydXa  isro <r/3£<r0jji,  rd  peiv  S.XXa 
rbv  abrbv  rpbxov  Ospdvrcue'  xivrlaxeiv  '  ii 
rbv  xapvrbv  rov  piapdSpou  xal  rag  ‘  pl^ag- 
xal  xpiSdg  irnopeivag  xal  (iobrupov  itpfaag 
bfiov,  [bx6rav  ii  i<p$ &  §]  t IvO^ag  ibg  vrislv 
dyaSbv  ii  xal  rb  Ixropodpabpov  xal  rb  It- 
vroaihvov  '  i-uv£iju6fieva. 

"Hv  y&Ka  dxocliseOiji,  vrpdra  rptyag, 
iislg  Hiari,  iouvai  vrielv,  xal  tisppoip  Aoufcrdffl, 
xal  vrpdra  xal  xpdpofav  itxOiiro  i-uviif/ouaa 
tou  xuriaou  rd  (pdAAa,  xal  rbv  %u\bv  po- 

"Hi/  yahx.  avroafisabip ,  rbv  ikeKktyaxov 
iipfoatra  xal  rdv  xeipliav,  Ij  r&v  dpxevSliov 
xapenliaXoutTa,  dvro%ia<ra  'rbv  yvfibv  xal 
dlvov  ixi%iaaa,  nvira-  ig  rd  Koira  dkeo* 
pov  i/j,/3a\ouira  xal  /3dAj3ov  xal  iXalou  pu- 
xpov  '  imyjiaaa  iabiira  ■  xal  rdv  ipt/iiav 
‘xal  b%iav  xal  d\fiupdv  xal  dfi&v  \a%dvav 
rdvruv  dirsyMu-  rb  ii  xdpiapov  iv  olvtp 
vrivbpievov  dyabbv  xal  ro  yd\a  xaSalpsr  xal 
6ep/i$  Xouiabo  xal  '  drb  ieppoou  Tiviro. 

qi‘.  "Hv  fioCXip  yuvaTxa  xuijaai,  xdfypov 
aurvjy  xal  rdg  fiijrpag-  ivreira  iliou  dvt)6ov 
Mleiv  vfon  * xal  olvov  imvrlvm  dxpv/rov,  xal 
vrpoarMvai  vir  pov  ipuOpbv,  *  x6/uvov,  xal  fa- 
rlvyv  /xiXin  ieOaag  iv  biovlip  xpbabeg,  xal 
oxbrav  rb  uiap  dvroppuy,  \robg  pbXavag  5 rea- 
aoiig]  TpoirnUaDa  poaX Saxrtfpiov  xal  rip  dyipl 
t-uveuvdru. 


ex  vino  albo  ieiunae  propinato,  calida  lavet  et 
a  balneo  bibat. 

93.  Si  lac  exstinctum  fuerit,  cetera  quidem 
eodem  modo  curato ,  potui  autem  exhibeto  foe- 
niculi  semen  et  radices;  et  hordeum  decortica¬ 
tum  simulque  butyrum  decoquito  et  refrigerata 
potui  exhibeto.  Prodest  quoque  hippomara- 
thrum  et  hipposelinum  simul  cocta. 

Si  lac  .  exstinctum  fuerit,  porrum  tritum  aqua 
maceratum,  potui  exhibeto,  calida  lavet,  por¬ 
rum  et  brassicam  et  simul  decocta  cytisi  folia 
edat,  succumque  sorbeat. 

Si  lac  exstinctum  fuerit,  salviae  decoctae, 
iniectis  cedri  et"  iuniperi  baccis ,  succo  diffuso 
vinum  affundat,  bibat  et  ad  reliqua  adiectam 
farinam  et  bulbum  pauco  oleo  affuso  edat;  acri¬ 
bus,  acidis,  salsis  et  omnibus  oleribus  crudis 
abstineat.  Nasturtium  etiam;  ex  vino  potum 
prodest;  lac  enim  purgat;  calida  lavet  et  a 
balneo  bibat. 


94.  Si  voles  ut  mulier  concipiat,  ipsam  et 
uterum  purgato;  deinde  anethum  ieiunae  com¬ 
edendum  dato  vinumque  merum  superbiben- 
dum  et  nitrum  rubrum ,  cuminum ,  resinam 
meile  subacta  in  linteo  subter  apponito,  cum¬ 
que  aqua  defluxerit,  remedium  emolliens  in 
subdititio  apponito  et  cum  viro  dormiat, 


—  887  — 


”Hi/  (3o6Xy  lyxuov  rotfeai  yuvalxa,  xa- 
tyt oag  abr^v  xal  rag  fi^rpag,  pdxog  xara- 
t-ypdvag  &g  Xerrorarov  piiXin  SeOeag  xal 
fiaXdvoug  rorfaag  arofidrTwv  ig  brbv  euxvjg 
‘rpoerMvai  fxi%pig  '  dv  dvaeTO/xaflij-  ireira 
M  pidXXov  iauUeiv-  irsiSav  Sk  droppuij  tA 
OSap,  ’  Siavi^o/xhy  ofotp  'xal  iXalcp,  i-uveu- 
Skra  rip  dvSpl'  rivkru  Sk  xal  bx6rav  piXXy 
xaBeCSsiv  yX<i%a va  iri  xsSpfotp  ohtp. 

<?£'.  'JLx(i6Xiov  l/x(3p6ou  xal  ‘u orkpav.  2/- 
xOou  dyplou  rbv  brbv,  '6<sov  rbeiv,  ig  poa^av 
%pij  ipirXdaaeav  rpoodkirBai,  ’  rpon/arsOaa- 
eav  iri  Suo  tjfiipag. 

‘LraQiSog  dryptyg  '6cov  S6o  Spa%fc!Sag  Sielg 
’  /xeXixptjTip  Souvat  '  nsiv. 

qq‘ .  TleipyTtjpiov.  M<9  hfQav  <sxop6Sou  dro- 
tgiaug  rpocOelvai  rpbg  rdg  pxtjTpag-  rip  S* 
lurrepabp  tov  SdxruXov  Sistra  xal  ioutyaa- 


Si  velis  ut  mulier  concipiat,  ubi  ipsam  ute¬ 
rumque  purgaveris,  linteum  detritum  quam 
tenuissimum  resiccatum  in  pesso  adhibeto  et 
meile  subactum  in  glandulas  efformatum,  fici 
succo  imbutum,  quoad  os  apertum  fuerit,  sub¬ 
ter  apponito;  deinde  magis  intro  pellito.  Ubi 
autem  aqua  defluxerit,  pt  vino  et  oleo  colluta 
fuerit,  cum  viro  dormiat;  cumque  dormire  vo¬ 
let,  pulegium  ex  vino  cedrino  bibat. 

95.  Medicamentum  foetum  et  secundinas 
eiiciens.  Cucumeris  agrestis  succum  potionis 
quantitate  in  mazam  efformatum  in  subdititio 
apponat,  cuni  antea  per  duos  dies  ieiuna  fuerit, 

Uvae  taminiae  'agrestis  pugillos  duos  aqua 
mulsa  maceratos  potui  exhibeto. 

96.  Loci  sunt  male  descripti. 


<ro utra  exorelra  xgil  tjv  fiiv  bpltj  rb  arbpxa, 
eu  l%er  ‘el  S'  ol>,  rdXiv  rpoariBiaBa. 

“‘"‘Erspov  jreipyrfipiov.  N krarov  bXlyov  iv 
elpl tp  eiXl^ag  rpoaBslvai  xal  bpfy  '66ev  civ  roO 
arbfiarog  bty. 

?•£'.  XlpAeBer/x.  «4i! "Zxoprlou  BaXaaam  r^v 


%oAt)i/  ii  elpiov  '  iveiXti-ai  xal  fypijvai  iv 
i rxip,  xpocrlBei. 

r8.tf%uva  ‘  tpypyi v  ketv/v  mrftMi,  pothn 
SeOtrap  xpotmOivai  iv  elptcp.  ..  Uwbi 

XixOou  axippca  xal  itsrpaxov  xaraxaOaai 
ohtp  re  SeOnap  iv  XayuijtJL  Sptgl  ‘  !j  iv  elptcp 
xpoarMvai. 

l.TuxTtfpt>iv  Alyuxrttfv  elptcp  xare^tgai 

Kav6apt8ag  rpttpa#,  olvtp  SeCtsap  iv  elptcp 
xpotrrtOei. 

Ti/v  ipTe/Miattfv  xott/v  olvtp  SeCcap  xpots- 
rl6et. 

Me\a.vOtov  rptyap  iv  ohtp.  iv  .elptcp*  xpotr- 
tISsi. 

Neor6xtp.  —  ’Pi iiivov  pt,6pov  xal  xvjphv  iv 
elptcp  xpoart&ei. 

BdA/Q/oi/  to  ix  t&v  xupav  rpttfvai  *  ohtp 
Seitrap,  iv  elptcp  xpotrrtiei. 

O hou  xaXaiou  tv/v  rp6ya  xaraxaOtsai  xal 
’  tsfiisai  olvtp  Xeuxcp  rptij/ap  iv  elptcp  xpoa- 
rt6ei. 

XaXfi&vyv  xal  vtraxov  xal  fitm  iv  poStvcp 
pcOpcp  iv  iiovtcp  xpoartdet. 

"TLkarfpiov  &i  860  x6siai  xal  xv/ptov  iv 
ohtp  iv  t>$ovtip  xpoottSei.  ' 


'B  oCrvpov  xal  OTUXTypfyv  piiXirf  SeOaag  iv 
i&ovtcp  xpoartOei. 


Scorpii  marini  fel  in  vellere  convolutum  et  in 
umbra  siccatum  subdito. 

Pulegium  siccum  tenuiter  tritum,  meile  sub¬ 
actum  in  vellere  subdito.  , 

Cucumeris  semen  et  testam  ustam,  vino 
subactam  cum  pilis  leporinis  aut  in  vellere 
subdito. 

Alumen  Aegyptium  lana  involutum  subdita 

Cantharidas  tritas  vino  maceratas  in  vellere 
subdito. 

Artemisiam  herbam  vino  maceratam  subter 
apponito. 

Melanthipm  ex.  . vino:  tritum  in  vellere  appo- 

Recens  enixae  Unguebtum  rosaceum  et  ceram 
in  vellere  subter  ' apponito. 

Bulbulum  .  in  segetibus,  nascentem ,  .tritum , 
vino  subactuin  ‘in  vellere  apponito. 

Vini  veteris  ,  faecem  ustam  vino  alba  restim. 
ctam  et  .  tritam  in  vellere  apponito. 

Galbanum,  netopum,  misy,  unguento  rosa¬ 
ceo  excepta'  in  lintea  subter  apponito.1 

Elaterium  fere  duarum  potionum  quantitate 
et  favum  vino  subactam  in  linteo  subdito. 

Butyrum  et  alumen  meile  subacta  in  linteo 
supponito. 


—  889  — 

'Oz'h  cxapipuev^g  xal  criap  fi&Qi  t;upi-  Scammoniae  succum  et  adipem  eum  maza 
/ eitgag ,  oJvip  dsutxag  l‘J  bbovicp  nporrtdsi.  permixtum,  vino  subactum  in  linteo  subter 
apponito. 

?>?'.  "H> i  ' fii)  MXy  xuttrxerSai.  ■ —  Mfcvog  98.  Si  mulier  concipere  nolit  ,  misyos  fabae 
bffov  xbapso v  dtslg  udari  dtdou  rrfvstv  •  xal  il/i-  quantitatem  aqua  maceratam  potui  exhibeto  et 
avrbv  ol>  xvfoxsrat.  per  annum  non  concipiet. 

g6’.  ”Hv  /3 oOXig  yuvatxbg  '  ixasipybvivai,  sl  99.  Si  periculum  facere  velis  in  muliere,  prae- 
tari  '  xaidtoutrtra  e’lre  /iij ,  rijj  Ipubpgi  Maj  gnans  sit  nec' ne,  terra  erythraest  aut  rubrica 
roi/p  bQSaX/tobg  bzaXsttpai  xal  fjt>  /tiv  b<t£\6y  oculos  illine,  sique  medicamentum  intro  subie- 
rb  (pdp/iaxov,  '  raiSiousaa  ytyverai •  !jv  de  rit,  praegnans  est,  sin  minus,  minime. 

)>  oi>- 

p'.  "Hv  aatdiobfffftg  a(p$p  r a  aldota ,  apcOy-  100.  Si  puerperae  pudenda  ulcere  superficiali 
duM  Asia  rptyag  xal  fiobg  fiveXbv,  h  laborarint,  amygdalis  tenuiter  tritis  et  medulla 
udari  tyuv  xal  a\<jT0u  ipc/iaMv  fiixpbv,  bovis  aqua  decocta,  modica  farina  iniecta,  pu- 
dtaxpteiv  rct  aldota  xal  dtaxM^stv  rip  bdan  denda  illine  et  aqua,  in  qua  myrti  baccae  de- 
r!p  aro  rSv  /sbprav.  ,  coctae  fuerint,  collue. 

pa'.  "Hv  sr apttvog  Mt^stg,  rou  (pdAAoo  101.  Locus  integer  non  est. 
didbmt  ri jg  AWtoatxijg  fifyg  'err aSpclp  iv  ohcp 
rraXattpididobg  irrl  i/pitpag  dtxa,  rb  di  Xot- 
xbv  dtybtbv  iit  bdan  irrl  elxotrt  {jfiipaq*  xal 
Xobstv  dlg  rijg  Vjtaipyg  sroAA£  xal  beppctp. 

p@!.  ‘KaranXdtrpcara.  —  Ixbpodov ,  Stv-  102.  Cataplasmata.  Allium,  portulacam,  api- 
dpdxvqv,  tsiXtvov,  Xarou  xal  xidpou  Prple-  um,  loti  et  cedri  ramenta  trita,  simul  mixta, 
fiara  Asia  hpaob  fitl-ag ,  dtslg  pcsXtxpljrcp  aqua  mulsa  macerata  ex  cataplasmate  imponito. 
‘  xardaXaaas. 

Baro u  (J)dAAa,  peupalvyg  $dAAa,  b/iou  Asia  Rubi  folia,  myrti  folia  simul  trita,  aqua 
dtslg  pssXtxpijrtp ,  S-vfcQvptjpag  kX Qtrotg  xa-  mulsa  macerata,  cum  polenta  subacta  in  cata- 
rasrAacrs.  plasmate  admoveto. 


”A xrijg  jpdAAa,  ptupaln^g  CpbXXa,  rsp-  Sambuci  folia,  myrti  folia,  terebinthi  tener- 


/piviou  tcc  cixahtZrapa  rdif.  altrdv rp&xov  x,a- 
r^dxhicce.  ,, 

Atarou  xpfafcara,  auxa/chou  0<3A^ ,,9^0,5 
Afia  ftlgu?,  iitfhs-  .Muri.  ,  aaTaQfiog  xard- 
xXaccs. 

py'.  'Txo$uprf<7eig..—iQlp(imvMtyte  $¥<■• 
pyjv  x6ipag  xal  xpiQciq  rsQuyiiivag  xal  ’  &py- 
piy/civag,  '  l\alcp  SeOaag  bxoOu/cla. 

'EAafpou  x,ipag  xalehalag  jag  fpfaa  £%qd- 
i rag  iXaio-j,  bpt,ov  /.eia  pU%ag  fopitu. 

'Pow  ‘n}i/  ipuSptjy  xal  dkQira  xe0ayfc£va 
ikalip  Se6aag  ‘vxoQufda. 

"Ka(pa\Tov  xal  jii^iTOV  xal  &%upa  xpi- 
Uav  ihalcp  Seteag  iTpoQvpoia. 

AcpTQp./ppfofppxa,  xal  pou  0bAAa  xal  xu- 
xapfcaou  ‘t-ypijg  xpfofiara  ’  ohcp  SeOtsag  p£r 
A  avi  altcTV/pip  uToQvpLyv .  , 

XaXfid^v,  podvnjv,  farhnfv  pOpip  Se6sag 
‘  ixoSufuijv. 

AJydg  xipag  xal  xyxiSa  xal  ar tap  i/dg 
'xeipl jj  Seiitsag  uxobu/ila. 

"Ovcov  t*\v  ixl  rip  xoil  ytjv  %6erag  xal 
‘oviSag  ohcp  piXavi  SeCaag  Ci^qOu/utjv; 

pS'.  KA uapooi.  Mvptrhitg  (JjCXXa  xal  Sa- 
(pvt/g  xal  xiaeoQ  h  liSan  cUptyav  %\ lepip 
xUQiv. 


rima  germina  ad  eundem  modum  ex  cataplas¬ 
mate  imponito.  .  ,  ■ 

Loti  ramenta,  mori  folia  trita,  simul  mixta 
uvae  passae  aqua  macerata  ex  cataplasmate 
imponito. 

103.  Suffitus.  Lanam  succidam  caprae  sic¬ 
catam  ,  concisam  et  hordeum  tostum  ac.  con¬ 
fractum,  oleo  subactum  ad  suffitum  adhibeto:: 

Qervi  cornu  et  olivas  oleum  nondum  haben¬ 
tes,  trita,  simul  mixta,  ad.  suffitum  adhibeto. 

Rhoen  rubram  et  polentam  tostam  oleo  sub¬ 
actam  suffito. 

Bitumen,  stercus  bubulum  et  hordei  paleas 
oleo  subacta  suffitu  adhibeto. 

Lpcus  ingestae-,  lectionis. 


Galbanum,  mannam,  resinam  unguento  sub¬ 
acta  suffito.  . 

Caprae  cornu,  gallam,  suillum  adipem  et 
cedriam  suffito. 

Terram  a  pedibus  asinorum  derasam  et  ster¬ 
cus  asininum  vino  nigro  macerata  suffito. 

J04.  Collutiones..  Myrti  folia,  lauri  et  hede¬ 
rae  in  aqua  decoquito,  tepido  colluito. 


—  891  — 


‘  T ou  06XXa  xal  foSftyXOktffc  xal  j3 drou 
tv  peXixptjrcp  &0(0av,  droytav  xXOfelv. 

Tijg  dxrijg  rd  06XXa  xal  ryg  ayivou 
aQitpuv  fy  Otiari ,  dro%iag  '  dxpoxXitpip 
xXt 'j^siv.  ; 

M apdbpou  fi^av  x60ag  iv  Otiari  d0i-0av 
xal  xpdfifag  .....  inylag  eXalov,  Itreira 
ro%iag  xXO^elv. 

Ohdvinjv  xal  x6*epov  xal  derX0ttia  &Qi- 
tpav  iv  peXixp^rcp  xXO^siv. 

MdXaypd  n  iv  Otiari  £ieaq  dtoxiag  rb 
OSap  &npc%Xitpip  xXO^siv. 

K  vxapleebv  t pie  par  a  xal  '  dpdpaxov  iv 
yXuxii  xexpypivip  Otiapit  d0i0uvg  xX Ofeiv. 

"EpirvXXov  Xal  XevxotOu  rty  pi^av  d0i- 
•0xv  ‘iv  pe/.txptjra  xXCFeiv. 

‘'iTrepixb v  xal  eyjvov  Xdl  Xetipitiag  iv 
Otiar  i  d0£0av,  dxpo%Xiipcp  xXO^eiv. 

’  Kvpiov  Xal  ■  pttOrvpov  xal  tv~iw;j  xal  yyp- 
vbgiX aiov  iV  Otiari  ixpfyw  xXoj^eiv. 

pe'.  Tliiprfeeig.  A ipag  Qdt-ag  xal  ‘  xa^ 
Xiea;  glfib  iv  bguxpdrcp  dxpyteirripcp  ■  oxbrav 

tit  itptfmjf,  ivtitjeag  'ig  bbbviov  ffiptqvl . 

•baxobg  (p&i-ag  xal  zepirrieag ,  ’  roitjeag 
dXeopa  ’  xcvtipbrepd  ■  iv  Otiari  d0£0^eag, 
ivtitjeag  ig  bbiviov  '  apoeriSei. 


'Op6/3oug  rbv  ahrbv  rpi-xov  vroiiuv  dUpiijv. 
[&ya6o v  tii  xal  b  iXeXie0axog  rbv  ahrbv 
rpbitov  yiyvbpevogi] 


Rhols,  mali  punici  dulcis  et  rabi  folia  in 
aqua  mulsa  decoquito;  colata  colluito. 

Sambuci  et  lentisci  foliis  aqua  decoctis  et 
percolatis,  summe  tepido  colluito. 

Foeniculi  radice  tusa,  in  aqua  cocta,  et  bras¬ 
sicae  . affuso  oleo,  deinde  excolata  col- 

Oenanthen,  cyperUm  'et  Uvas  pessas  ih  aqua 
mulsa  ubi  decoxeris,  colluito 

Lobus  incertae  lectionis. 

Cupressi  ramenta  et  amaracum  passo  tempe¬ 
rato  aquoso  ubi' decoxeris,  'colluito. 

Serpillum  et  violae  albae  radicem  cutfi  in 
aqua  ttiulSa  decoxeris,  eoiluito 

Hypericum ,  lentiscum ,  cedri  baccas  in  aqua 
decoquito,  summe  tepida  colluito, 

Favum;  butyrum,  resiliam  et  "anseris  adipem 
aqua  < ubLdetobieris',  colluito.' 

105.  Fotus.  Lolium  tostum  et  molitum  in 
passo  meraciore  defaxpiitb,  'decoOtUm  in^ linteo 
li|atum' fotui  adhibeto; 

Lentem  tostam  defracto  cortice  in  farinam 
crassiorem  redactam  et  iii ‘^ruttos  collectam , 
aqua  decoctam  in  lintep  ligatam  apponito. 

Orobum  eodem  modo  apparatum  in1  fotu  ad- 


'EXeMcCpaxov  $al,  Pzepi-xbv  dcpiipav  iv  Pia¬ 
ri,  iv  r$ dtpe^tyap  &%upd,  xpf6Sy.':iip^«e, 
ivi^aagiioviipzvpia. 

AutoO  xplapara  xal  xvzaptccsu 
iv  dcraCptiog  dzo(ipi'y piari ,  ivSfcag  ig  0O6- 
viov  zupla. 

”E  Aafyj  <pbAAa  xai  pujprlvyg  xai  xmaop 
xal  idQvyg  iipav  iv  Piari,  dzoxiag,„r[b 
dtpiipypia  'tye  iv  aPrip  S.yjipa,  xpi6Hv,izeira 
ivtojtteu:  k  b66mv  zvpia  .  ..  ] 

Kuzaptmrov  zplrpiara  xai  xiipou  xai  zl- 
rvpa  xpibav,  bftoO  /illgag  '  iv  dzofipiypiari 
irretfp&qtf  Qupfcrag'  xai  zoiijeag  dpro v, 
oznjaag,  Bepiity  k  paxog  ivi^rag  zvpia. 

Aevxotov  T dv  xapzbv  ij  rag  plfyq  d(p. eipij- 
rag  &  Piari  xa'i,rfy  Piari  0vpij<yag  zlrvpa 
zupuv,  dprov  zorfaag ,  Seppiov  k  pdxog  ivei- 
A Igag  zvpia. 

Tdv  ipzvXXoy .  iv .  Piari  dCpe^rcie ,  rtp 
dQeiptffiari  j zlrvpa  zPpiva  ipi^aXdv ,  riy 
aPrdv.rpizov  zvpia.  : 

‘  Uvpitjv  ii  xai  azfryyov  Bep/ialvuv  xal 
zposriBelg  xai  eipiowi  /baAOaxofoi  xal,  paxen 
xai  b<sr  paxlvwi  i lyyeloin  piap  iyx^av  xai 
BvXaxlpin  rbv  avrbv  rpbzov  xai  rtbv  dQg0y- 
pidrav  iyxbav  zvptijv. 

ps1.  VLaOaprijpiov.  "H v  yvvaixa  piij  ivva- 
i ulvyv  rexelv,  xvijaai  Bltyg  zotijrat,  exitpa- 
sBai  %pij  iv  rofoi  xarapiyvloidi ,  ijv  re  %o- 
AcSJijs,  ijv  re  0XeypiaTdi\fg  J.  Tvdret  ii 


Salviam  et  hypericum  in  aqua  decoquito  et 
hordei  paleas  in  decocto ,  coctas  in  linteo  ad 
fomentum  adhibeto. : 

Loti  et  cupressi  ramenta,  uvae  passae  diluto 
decocta  ex  linteo  ligata  fotui  adhibeto. 

Oleae,  myrti,  hederae  et  lauri  folia  aqua 
decocta  et  in  ipso  diluto  colato  hordei  paleas 
decoctas,  deinde  in  linteo  ligatas,  fotui  adhibeto. 

Cupressi  et  cedri  ramenta  ac  hordei  furfures, 
simul  mixta  et  uvae  passae  diluto  subacta  in 
pastillum  efformato;  hunc  assatum,  calidum  in 
linteo  ligatum  ad  fotum  admoveto. 

Violae  albae  semen  et.  radices  aqua  decoctas, 
ex  aqua  tritici  furfures  subactos ;  in  pastillum 
redigito,  calidum  linteo  involutum  ad  fotum 
adhibeto. 

Serpillum  in  aqua  decoctum,  furfuribus  tri¬ 
ticeis  in  dilutum  iniectis,  eodem  modo  fotui 
admoveto. 

Fovere  etiam  oportet  spongiis  calidis  appo¬ 
sitis  et  lanis  mollibus  et  pannis,  et  vasis  te¬ 
staceis.  aqua  infusa;  utriculisque  ad  eundem  mo¬ 
dum  diluto  infuso  ad  fotum  utitor. 

106.  .Medicamentum  purgans.^,  Sji-  mulierem 
parere  nequeuntem  conceptui  aptam  reddere 
voles,  ad  menses  animum  intendere  oportet, 
biliosane  an  pituitosa  sit.  Cognosces  autem  hoc 


—  893  — 


ripSe-  rrp6repov  ^dpipiov  uTofiaXbiv.  is  rdv 
ijXiov  \errrv\v,  ^pijv,  oxbrav  rd  xarapi^via 
'yivqrai  [iv  rtp  i pXlcp],  icn%£as  rou  alpiaros 
ia  gtppavbijvar  xal  ijv  piiv  %oXS>S>ps  y,  iri 
TjS  ipdpi/icp  i-tppaivbpievov  rb  aipia  %\upbv 
yly  verat-  ijv.  Si  QXeypiar6iSips>  olov  piO^a. 
T oCray  ouv  bxbrepov  clv  %,  xabijpas  rijv  xot- 
Xfyv,  i  ij v  re  dva  ijv  re  xdra  Soxiy  coi  Sel- 
<76x1,  eira  SiaXtrdv  1 'j/iipas.,  bXlyas  rds 
uaripas  xabalpetv. 

pl’.  'Tcrepiav  riiplat.  ”Hv  rxXtppal  iatn 
ai  uaripat  xal  pi v\  xutrxvprai,  olvov  1 is  >jSi- 
trrov  laov  htp  xepdras,  dtrel  rpta  '  tffit%oa 
'Arrtxd  xal  '  pia pdbpou  pileas  xal  rou  xap- 
crou  rou  piapcLDpou  rerdprvpv  piolpav  xal  po St- 
vou  dXelpipiaros  ypiixorOfoov  ■  r aura  ly%£as 
is  i%lvov  ‘xaivbv,  xal  rbv  olvov  ixiyias, 
rou  iyfvou  rpurrijtr.ai  rd  irlbepia  xal  iv- 
bivra  xdXapiov.rupiijv  rbv  Si  xdXapiov  i-tiv 
r$  imbipiart  dlpaipierOat ■  ijv  ydp  dveO  rou 
ixMpiaros  dCpatpiips ,  xauMprerai.  'Erijv  Si 
rupiijtrtprai.,  rijv  'oxlWvj v  crpoarlberOai,  &>s 
xdra  yiyparrxf  crpocrtieabai  Si  itxr’  clv 
Qijj  piaXaxbv  elvai  rb  trrbpia  xal  edpO.  ■ 

ptp'.  Kal  ijv  piiv  iXxabijj  xal  ‘  tpXOxraivai 
luat  iv  rij  xaSdpn,  ijv  piiv  dxpa  rd  %el\ea 
iXxa&iji,  dn/trov  xal  x^vetov  iXatov  iv  poSlvtp 
iXaltp  'rp/ipas  is  elplov  iveiXlgas,  tsapxa  /Sobs 
Xaftdv  raxuriptjv  rou  pieydXou  SaxrOXou 
roC  doSbs,  piijxos  Si  SaxrOXav,  xpfoas 
rip  (pappidxip ,  rrepieXi^as  ra  elpla ,  rb  Qdp- 


modo.  Arenam  tenuem  et  siccam  in  sole  sub¬ 
sternito,  et  cum  menses  fluunt,  sanguinem  su¬ 
perfusum  siccari  sinito.  Ac  si  biliosa  fuerit, 
in  arena  siccatus  sanguis  pallidus  redditur,  sin 
pituitosa,  velut  mucus.  Utrum  igitur  horum 
accidat,  ventrem,  sive  per  superiora  sive  per 
inferiora  purgatione  indigere  tibi  visum  fuerit, 
purgato;  deinde  paucis  interfectis  diebus  uterum. 


107.  Uteri  fotus.  Si  durus  fuerit  uterus,  ne¬ 
que  concipiat,  vini  quam . suavissimi  pari  aqua 
temperati  tria  semicongia  Attica  radicum  foeni- 
culi  et  seminis  quartam  partem,  unguentique 
rosacei  dimidiam  heminam  in  ollam  novam  ma¬ 
gnam  vino  affuso  immittens,  ollae  operculum 
perforato  et  arundine  imposita  fotum  adhibeto. 
Arundinem  cum  operculo  tollito,  nisi  enim 
cum  operculo  tollas,  aduretur.  Post  adhibitum 
fotum,  scillam,  velut  infra  scriptum  est,  subter 
apponito,  tamque  diu  apponito,  quoad  os  uteri 
molle  et  latum  esse  dicat. 


108.  De  loco  incertae  lectionis  cf.  adnn. 


—  894  — 


peaxov  avaazoyyiaag ,  rb  h%arov  Tij$  eap- 
xbg,  b  pUXXei  'e£-a  eivai,  Xtvcp  i^aap,  'evSeg 
rd  ipiXbv  rvjg  oapxog  ig  rag  fi^rpag,  oZ  av 
rb  iXxog 

p6'.  r uvaixelav  xaQaprtfpia.  —  ”Hv  fit/  to- 
pebv/rai  {j  x&Qapcig,  A ajZiav  aixbyg  ivrepi&vyfv 
bapv  rpi&[3oXov  xai  hprepualypi  rofyv  xal  Xi- 
fbavarou  bfioXbv,  rpl-j/ag,  fiiXlrt pl§ag^‘bg 
elptov  iviXO-ag  xpbrbeg  xpbg  rb  rrbfia  rijg 
rfrpt/g  xevrdxig  rijg  vtfiipyg. 

To  dfiziXiov  rptfiav  %X apbv  iv  ftiXtn 
‘  xal  ig  elpiov  iveX Igag ,  xpoarMvai  rbv  ab- 

T ijg  xvxaphrou  rbv  xapxov  ‘  xal  tjixutivvig 
ivrepi&vyv  xal  Xifiavarbv  rptyag  bv  rip  ab- 
rtp,  poSivcp  Stelg  xal  fiiXin,  ’  IveXl^ag  iv 
elplip,  xpbabeg  rbv  abrbv  rp6xov. 

[TiJ«  xuxapfaeou  rbv  xapxbv  xal  Xifiava- 
rbv  rphpag  iv  ry  abrtp,  poSivip  Sielg  xal  fii- 
A in,  iveXlgag  ig  elpiov  xporbeg.] 

’A (Spbrovov  brov  rpi&fioXov  rpbpag  iv  pt- 
A  in  ig  elpiov  iveXl^ag  xporribet. 

'EXaryptou  bfioXbv  xal  rpebpv yg  b/ioXov 
rptipag  iv  [iiXin  xal  ig  elpiov  IveXlgag 
rpoerMei. 

"Hv  yvvij  pev;  xvfoxqrai,  xaSaprijpiov.  T ab- 
pou  oSpov  ^vXXi^ai  'brov  rpelg  xorbXag , 
ixeira  Xa/Ztiv  Hprepurlifv  zofyv  {j  xapbiviov 


109.  Menses  purgantia.  Si  purgatio  non 
defluat,  cucumeris  agrestis  interiorem .  partem 
trium  obolorum  pondere,  artemisiae  herbae, 
thuris  obolum  tritum,  mixtum  meile,  lana  in¬ 
volutum  ad  os  uteri  per  diem  quinquies:  ap- 

Vitis  pampinum  viridem  ex  meile  tritum, 
lana  involutum  ad  eundem  modum  subter  ap- 

Cupressi  fructum,  cucumeris  agrestis  interio¬ 
rem  partem  et  thus  simul  trita,  rosaceo  et  meile 
macerata,  lana  involuta  eodem  modo  subter 
appone. 

[Cupressi  fructum  et  thus  simul  trita,  rosaceo 
et  meile  macerata,  lana  involuta  Bubter  appo¬ 
nito.]  ’  3  v' 

Abrotonum  trium  obolorum  pondere  ex  meile 
tritum,  lana  convolutum  subdito. 

Elaterii  obolum  et  myrrhae  tantumdcm  ex 
meile  tritum,  lana  involutum  subdito; 


Medicamentum  purgans,  ubi  mulier  non  con¬ 
cipit.  Tauri  urinam  ad  tres  heminas  collectam 
sumito,  deinde  artemisiam  herbam  aut  parthe- 


—  895  — 

1) \  dflavrov  xal  SdQvyv  %Xorfv  xal  xifpov  nium ,  aut  adiantum ,  et  laurum  viridem  et  cedri 
toptapiara  x60ov  'X eia  opioO  iv  'bXftip,  elra  ramenta  tenuiter  contundito  in  pila  omnia  si- 
bpvtqaq  (}66pov,  iyxabaaq  re  dvbpaxaq  xal  rnul.  Deinde  in  effossa  scrobe  et  accensis  car- 
ImSei#;  %6rpav ,  '  iy%eov  rb  oSpov  rov  ra(i-  bonibus  olla  imposita,  urinam  tauri  infundito, 
pou  xal  ‘ iptfiaXe  rd  xexopt.fi.im  ‘  iv  rip  'bX/t,tp-  immissis  iis,  quae  in  pila  sunt  contusa.  Postea 
iireira  sr epiDelq  S!0pov,  ivrWeq  rijq  dprepu-  circumposita  sella  artemisiam  herbam,  aut  hys- 
tsitfq  Tofyq,  %  Ii rratrov,  I)  bplyavov  elra  sopum,  aut  origanum  imponito,  deinde  mulie- 
imxabiraq  r^v  yvvalxa  irvplvfcov  iaq  dv  rem  collocatam,  donec  sudet,  foveto.  Ubi  su- 
Updrtfy  'brav.  Si  Ifptiay,  Ao vtxai  Sep/icp'  iq  fi  darit,  balneo  calido  artemisia  et  lauro  iniectis 
rb  Xovrpbv  ‘  ipifia Xelv  r)v  dprefualv/v  xal  lavet.  Deinde  artemisiam,  aut  bulbulum  ex  vino 
Sdtpvvfv  elra  [xporderov  'rotvjam  !j]  apre-  albo  tritum,  lana  convolutum  in  subdititio  ap- 
fuefyv,  Iji  fSbXfiiov  iv  oivtp  A evxip  rpfyaq,  ponat  per  tres  dies,  postea  cum  viro  dormiat. 
elpltp.  iveiXIgaq  wpomSivat.  [’rovro  trotiav] 
i0'  iffiipaq  rpetq ■  elra  xoifidaQw  xapk  dvfpl. 

Hp6tr6erov  xv^piov.  'Ex  vir  pou  xal  Xi/ia-  Subdititium  medicamentum  ad  conceptum  fa- 
varov  ‘  (IdXavov •  moi^traq  iv  ptlXiri  xp6c.6eq.  ciens.  Ex  nitro  et  thure  cum  meile  glandulam 
confectam  subter  apponito. 

Hp6a6erov  xaSaprljpiov  pt,aX6axrtx6v.  ’I-  Subdititium  purgans  et  emolliens,  Caricam 
r%dSa  Xaftbsv,  e0ljraq  ixq  dv  rdq  xeyypa-  coquito,  donec  grana  interiora  deponat,  expres¬ 
sivas  ’  axofiaXip  ,  dromiraq,  “rptyaq  aq  sam  laevissime  tritam  in  vellere  cum  unguento 
Xeibrarov  rpbsbeq  iv  elpltp  %{jr  poSlvtp fi,6pcp.  rosaceo  subdito. 

"ErepOV"fptpc.6repov:Kpdfi^>fq,vrifydvou,  Aliud  acrius.  Brassicae,  rutae,  aequalibus 
hxaripov  itsov  rplipaq  %pti>  rov  altrov  rpbirov.  utriusque  portionibus  tritis  ad  eundem  modum 

"Erepov  rp6r6erov  fiaXSaxbv  re  xal  xa-  Subdititium  aliud  tum  emolliens  tum  pur- 
bapr^ptov.  X> pbq  ptveXbv  Ij  fiobq  !)  iXd0ov,  gans.  Anseris  medullam'  aut  Bovis,  aut  cervi 
brov  xvaptov,  vrapa%iovra  ptOpov  pbSivov  xal  fabae  quantitate  affuso  rosaceo  unguento  et  lacte 
yd Xa  yvvaixbq,  rplfieiv  [Sxnrep  ptaXSaxbv  muliebri  terito;  [velut  medicamentum  emolliens 
(papfiaxov  r pluerat ]  ■  elra  CixaXe!0eiv  [ix  roO-  teritur]  deinde  eo  os  uteri  linito. 
rov ]  rb  rrbfia  rijq  fotjrpifq. 


"Erepov  %Xtepby  “xa&aprljpiov. Xtfvbq  pove-  Aliud  tepidum  purgatorium.  Anseris  medul- 


—  896  — 


Aov  foov  xdpoov,  farhyg  <r%tii!vyg ,  Jj  repe- 
/3iv6hyg  '6<rov  xapuov ,  rtftjag  iv  pcOpcp  foSlvtp 
iri  xupbg  /caXSaxou  xal  ‘  tonsus  Sxrrep  xy- 
pur^v,  %faep<p  £va\ei(peiv,rb  erb/ia  rijg  /itj7 
rpyg  xal  rbv  xr&a  xara/3p£%etv. 

’  Karaaraanxbv  xaQapaiog.  VhixotslSyg 
xbxxoug  roug  lpu$poiig  rptig  1}  riaaapag  rpL 
fioyr a  £v  ohcp  i  SoOmt  xtelv-  fyv  $£  /aa\\ov 
xaxacxacai  Hfyyg,  rCov  /aeXdva  v  xbxxav  rijg 
yXuxoslSyg  rptyag  rbv  ahrbv  rp6rrov  Sbg 

"Erepo»  xaOapr^piov  ’  xal  xuraarraarixbv. 
Aatpvtfag  elxotsi  rkg  trkekrag  xal  aeeihog 
{j/ciru  bgufidQou  rpttpatra  /aera  ohou  mviral' 

TaCpou  %otyv  '6<rov  rpla  y/uul26faa  ’Ar- 
nxd  rptyag  £v  ohcp  Soijvai  '  xtelv  vtjtm  i) 
rrepirrXdrrav  xaranbna  SiSou. 

'"Aheupov  eyrdviov,  ts/iOpvyg  '6rov  ‘rpu 5- 
fiokov,  xp6xou  rb  hov,  xarroptou  6j3oA6v, 
rptyag  £v  pcOpcp  poShip  rpoenOtivai. 

'"Erepov  xatlaprtjpio v.  Kvttyg  xaprcbv  xal 
'  /iaXd%yg  %uA bv  £v,ar£art  %yvbg  rplipavra 
irpoeSeivai. 

"Hv  /ali  xaSapSy,  rijg  vr&h/g  roO  ixrbpcou 
'6<rov  ''roicri  rptrl  SaxrOXoan  eipfaag.  pcfyiri 
hyxjlai  xal  fyo/icxhdusai rijv  xoMyv  xal  $<)<)■ 
vat  vteiv. 


lam  nucis  quantitate,  resinae  lentiscinae  aut 
terebinthinae  tantundem.  His  lento  igne  ex 
unguento  rosaceo  liquefactis,  vetat  <  ceratum, 
conficito,  deinde  tepido  uteri,  os  inungito  et 
pectinem  perfundito. 

Purgationem  deorsum  trahens.  Paeoniae 
grana  rubra  tria  vel  quatuor  ex  vino  trita  po¬ 
tui  praebeto.  Quodsi  magis  detrahere  voles, 
paeoniae  grana  nigra  trita  ad  eundem  modum 
exhibeto.  >  :  ■  ■  . 

Aliud  purgans  et  detrahens.  Lauri  baccas 
viginti  ad  summum  et  seselios  acetabuli  dimi¬ 
dium  tritum  ex  vino  bibat. 

Tauri  fel  trium  dimidiorum  obolorum  Atti¬ 
corum  pondere  ex  vino  tritum  ieiunae  biben¬ 
dum  dato  vel  in  catapotia  efformata  exhibeto. 

Parinam  sitaniam,  myrrhae  obolos  tres,  croci 
tantumdem,  castorii  •  obolum ,  trita  oum  un¬ 
guento  rosaceo  in  subdititio  apponito, i. 

Aliud  purgans.  Urticae  semen  et  malvae 
succum  cum  anseris  adipe  tritum  subter,  ap- 

Locm  incertae  lectionis , 


—  897  — 


'  'Tcripyg  avaeroptUT^piov  ro  abrb  xal  xa-  Uterum  aperiens  idemque  purgans.  Cantha- 
Baprixbv.  —  KavOapiSag  rp7/ie  irtvre  <S!;Og  ridas  quinque  aceto  albo  affuso  terito,  neque 
keuxbv  irapayiav  xal  pit  trypbv  iram  iroiei,  liquidum  admodum  facito,  sed  ut  pastillus  ef- 
dkk'  iig  ‘ {xfid<rae<r6ai  SaxrOkiov  kafiiiv  ’  Si  fingi  possit;  ficus  autem  albae  pinguis  detractis 
aCxou  keuxou .  iriavag  < heu  rdv  xey%paft,iSav  granulis  et  pelle  duplum  ad  cantharidas  am- 
xal  roO  Sippurog  Siirkdaiov,  t-ufi/zii-ag '  fii-  misceto,  tenuiter  tritum  et  lana  tenui  convo¬ 
tos  7%  xavBapiSog ,  1  rptyag  ke7ov ,  elpicp  lutum  subter  apponito. 

'keirrip  xar ekigag,  rpiaBeg, 

’Ka6apr^pi6v.  "Hv  ix  rbxou  pt,*i  xaSdpSjj,  Purgans.  Si  ex  partu  minime  purgata  fue- 
tou  rpi(p6kkou  h  ofocp  kevxtp  iriveiv-  rouro  rit,  trifolium  ex  vino  potui  exhibeto;  hoc  etiam 
Si  xal  *  Tct  xarafxffvia  xarapp^yvuai  xal  menses  erumpere  facit  et  foetum  eucit. 
epifbpvov  *  ixfi&kkei. 

"  M> frpiav  xaBaprijpiov ,  bxbrav  iraiSiov  Uterum  purgans.  Si  puero  in  utero  mortuo 
ivairoGavbvrog  alpia  ifi/xeivip.  "  KokoxOvSyv  sanguis  remanserit ,  cucumerem  agrestem  tritum 
aypfyv  rpiipaaa  iv  fiikin  keixira  ij  "  irpoa-  ex  meile  delingat ,  aut  in  subdititio  apponat. 
riBiaBa. 

Klfxarog  xaBapnxbv,  afpiu  " i^ekaaai  ix  Sanguinem  purgans,  ut  sanguis  ex  utero  ex- 
fitjrpidv.  A euxotou  xapirbv  rpi(Suv  kstov ,  pellatur.  Violae  albae  semen  tenuiter  tritum , 
ohtp  Sielg  SiSbvai  iriveiv.  vino  maceratum,  bibendum  exhibeto. 

A f/ia  arabrag  i^ekdffai  ix  rav  pet/rpiav.  Ut  eodem  modo  sanguis  ex  utero  expella- 
'PoC  rbv  xapirbv,  "brav  ipuBpbg  y,  rpifiav,  tur.  Rhois  semen,  cum  rubrum  fuerit,  grana 
xixxoug  So-oi/  rpidfxovra  xkwpoi/g  xal  “  xuvbg  fere  triginta  (Cnidia) ,  et  rosas  caninas  ru- 
poSa  ipvBpd ,  “  irepikiyuv  rb  ipu&pbv,  SiSbvai  bras,  eo  quod  rubrum  est  selecto,  conterito 
iriveiv  iv  oivip ,  ear'  dv  rb  ut/xa  payy.  et  ex  vino  bibendum  praebeto,  donec  sanguis 
erumpat. 


Up6<r6erov  xaBaprijpiov,  vjv  rd  yuvaixeia  Subdititium  medicamentum  purgans,  si  men- 
fivj  (pain/rat.  “ZrOpaxa  xal  bpiyavov  rpi-  ses  non  appareant.  Styracem  et  origanum  te- 


ipag  Ari*  xai  t-upc/itt-ag  i', rl%eov  1  xyvdg 
ikatov,  inerra  npocr Matia. 

Tlptiatierov  xatiaprixbv,  liare  pdjrpag  ixxa- 
tialpetv  ‘xai  xevouv.  'Aipivtifou  ftifyv  rptyag 
kefyv  xai  npoapilgag  pii A/  giiv  ‘%tjvbg  ikaltfi 

Tlp6atierov  uarepiav  xatiaprixbv,  civaaro- 
/iurfoiov  xai  BSap  Syov.  Zx/AA^s  baov  iga- 
S&xrvkov  rb  ptyxog,  nd%og  Sh  tiig  o  puxpbg 
Sdxrukog ,  [toCtou]  nepit-Oaag  'baov  ibo  Sa- 
xrCkoug,  A elov  nottjaag,  xarekl£-ag  rb  koinbv 
elpicp  poxapip  rb  fibv  ane^eapiivov  srpbg  rb 
arbfia  rav  barepbav  *  lav  rrpoaxelatiai  v/fibptfv 
xai  ei/0p6vtiv  •  kouaapUvti  ib  xai  aQaipeopitvif 
Siavi^batia  liian  ebdSei. 

K atiapnxbv  '  pcaktiaxhv,  'bnep  liiap  Syei  xai 
Qkiypca  %ka pbv  re  '  xai  BQaipcov,  xal  xara- 
pctjvia  ’  xaraangi,  t\v  pov/  nokuxpbvia  jj,  xal 
rb  ar6pta  foaktidaaei.  —  M Opov  vapxlaaivov, 
xOpuvov,  3  batilopoev,  apoOpvav  re  xai  kifiava- 
rbv,  diplvtiiov,  Kb npiov  akag,  pbiivov  ‘  £k et- 
Qa,  rav  pcbv  dkkav  %ouv  exdarav,  ro3  fb 
vapxiaalvou  rbaaapag  piotpag,’  bmxrbviov  Sipcou 
kivgu  ^u/i/al^ag,  dnavra  "rphl/ag,  •. rorfaag 


nuiter  terito  et  adipe  anserino  affuso  commi¬ 
sceto,  dein  in  subdititio  subter  apponatur. 

Subdititium  purgans,  quod  uterum  purgat  et 
evacuat.  Absinthii  radicem  tenuiter  tritam  ad¬ 
mixto  meile  cum  adipe  anserino  in  subdititio 

Subdititium  remedium  uterum  purgans,  eius 
osculum  aperiens  et  aquam  educens. 

De  loco,  qui  corruptus  videtur,  cf.  adnn. 


Purgans  emolliens,  quod  aquam  educit  et 
mucum  pallidum  et  subcruentum,  et  menses 
detrahit,  nisi  diu  substiterint,  et  osculum  uteri 
emollit.  Unguentum  narcissinum,  cuminum, 
quod  editur,  myrrham,  thus,  absinthium,  sal 
Cyprium,  oleum  rosaceum,  reliquorum  quidem 
singulorum  congium  unum,  narcissini  vero  par¬ 
tes  quatuor,  lini  crudi  lanugine,  quae  pectini 
adhaerescit,  admixta,  circa  pennam  in  glandu- 


Keuxbv  AlyOxrtov  irpotrSelivat,  xai  'iav  '6h]v 
ryfn  i/fi£p>iv  xpacxelcOar  elra  XouaapLivif  xal 
ciQaipeufiivif  fmvi^ieBo  '  uSan  eiiCiSei. 


apponito  et  per  totum  illum  diem  sinito.  De¬ 
inde  uti  laverit  et  detraxerit,  aqua  odorata 
perluatur. 


---'vn  .  MM,  s4% 

.  '  ,1 


",WW  • 


nEPI  nAP0ENION. 

TnO  204-I2T0T  TIN02  STTrErPAIITAI. 

DE  HIS  QUAE  AD  VIRGINES  SPECTANT. 

CONSCRIPSIT  SOPHISTA  NESCIO  QUIS. 


.MoiMao<iAn  iqan 

.lATHASiaiiTa:  sohit  totzivoi  oriT 

amomv  oa  aAuo  arn  aa 

.eiup  oipaaM  atsihios  TieaiaosKoo 


nEPI  nAPQENIUN 


DE  HIS  QUAE  AD  VIRGINES  SPECTANT. 


\A p%tj  ,ti!»  rtfg  t-uv8£<riog  '  aro  t&v  aleiye- 
viav  hfrpixijg-  ou  ykp  Svvarbv  ruv  vocypedruv 
rijv  06<nv  yvuvai,  ’5  r 4p  ian  rijg  t6xvW 
i^eupelv',  i jv  fivj  yvtp  ng  aiiryv  iv  r§  peipei 
nara  rvjv  apx^v,  ??  Siexpib^.  Xlpurov 
repi  ztfsdbpljt  voOaoo  xaXeopiiv^g  xal  repi 
tuv  drorXtfxrav  xal  repi  rS>v  Seipedrav, 
oxbaa  (pofieuvrai  lax^p&g  SivOparoi,  liare 
rapaQpovieiv  xal  '  bpijv  Soxteiv  Saifuovdg  ri¬ 
vat;  aurolai  Sua/&ev£ag,6x6re  fibv.yuxrbg, 
bx6re  $e  vit&ifflG  5  bxbre  '  SI,  &pi(pQT4pya-i  rf« 
lipipat  ■  irei  roi  arb  rijg  rota&ryg  bipiog  roX- 
Xal  tjSy  artpy%ovir6yj<Tav ,  rXioveg  Se  yvval- 
xeg  Ij  dvSpeg-  aQupeortpvi  yap  mb.dXoyaripif: 
vi  06<rtg  v;  yvvaixety.  'Ai Se  rapUvot 6x6- 
<r{f<r;  lipyj  ydpeoug  rouro  /xaXXov  rdax ,ow>4 
8,/ea  rij  xaioScp  r&v  iripbifvluv,  rpbrepov  oi> 
pedXa  xaxorateowai-  Oarepov  ykp  rd  afpca 
‘  guXXelfierai  Ig  rkg  /aijfpag  &g  aroppeuaii 
/tevov  6x6rav  oSv  rb  tsr 6[ia  r&v  fujrp(uv 


Principium  tractatus  mihi  erit  ab  iis,  quae 
in  medicina  perpetuo  fiunt;  neque  enim  fieri 
possit ,  ut  quis  morborum  naturam  cognoscat , 
quod  quidem  disquirere  artis  est,  nisi  eam  in 
singularibus  noverit  secundum  principium,  unde 
nascantur.  In  primis  quidem  de  morbo  sacro 
appellato,  de  attonitis,  de  terroribus,  ex  quibus 
vehementer  homines  perterrentur,  adeo  ut  de¬ 
sipiant  et  interdum  quidem  noctu,  quandoque 
vero  interdiu,  utroque  etiam  'quandoque  tem¬ 
pore  ,  daemones  sibi  infestos  videre  se  existi¬ 
ment.  Deinde  ex  huiusmodi  visione  iam  stran¬ 
gulati  sunt  multi,  et  mulieres  plures  quam  viri, 
qUod  muliebris  natura  magis  sit  animi  demissi 
et  minus  rationi  obtemperans.  At  virgines,  qui¬ 
bus  nuptiarum  tempus  adest,  illud  sub  men¬ 
sium- descensum  magis  experiuntur,  cum  antea 
non  admodum  conflictarentur.  Postea  enim 
sanguis  in  uterum  destillat,  velut  qui  effluere 
debeat.  '  Cum  igitur  exitui  os  uteri  minime  pa- 


jtit )  jji  aveoro/zapoivov,  rb  Si  affta  xMov  ixip- 
piy  Sia  ra  re  ama  i eal  rijv  aufyaut  rou  <s&- 
piaroq,  ryvixaura  oiix  k%ov  kxpomi  ivatasei 
uxb  xkljOeoq  iq  rbp>  xapStyv  xal  ii  riji/  Sid- 
Qpal-iv  bxirav  oSv  raura  xfyputeaai,  i/ia- 
piify'  i;  xapSiy  6lt a  ix  rijq  fiap&moq  vdpxy, 
elra  ix  rijq  vi ipxyq  xap&voia  k\a(ie.  "ilrxep 
bxirav  xaiypUvou  -x ouMv  %pivov  rb  ix  r&v 
\ayfav  xal  pafpSv  alpea  '  axoxieyfiiv  iq.rkq 
xvtjptag  xal  robq  xiSaq  vdpxyv  ’  xapas%y , 
uxb  Si  rijq  vapxw  dxparieq  oi  ; riSeq  iq 
bSoixopfyv  yiyvavrai ,  '  kar'  av  h ia%apfoy 
rb  alpia  iq  abroiq'  iva%apiet  Si  rdyiara, 
bxirav  orjj  iv  OSan  0u%p^-  'xeyyira  Si 
rb  &va  r&v  trQupGv.  Aiinf  /liv  oSv  {f  vdpxy 
eiiijvioq,  rayb  yap  xaXippoel  Sia,  rifv  IMryra 
rHv  (pkefSibv,  xal  b  rixet;  rou  mb/iaroq  obx 
ixlxuipoq-  ix  Si  rijq  xapSfyq  xal  rSv  0pevav 
fipaSiaq  xahppoel •  ixixdpaiai  yotp  al  0X4- 
fieq  xal  6  rixeq  ixlxatpoq,  kq  re  xapa0po- 
rOi/ifv  xal  *  peavfyv  irolpioq.  *Oxirav  Si  x\y- 
pateam  raura  ra  ptipea,  0plxy  $-bv  xuperip 
SLvatasei.  '’E.%6vrav  Si  roirav  &Se  iixb  /liv 
rfjq  bj;U0\ey  faaafyq  poalverai,  iixb  Si  rijq 
mfxeSivoq  ’0ovfl,  C/xb  Si  rou  ^o0epou  00- 
/3 ierat  xal  SiSoixe,  bxb  ‘Si  rijq  xepl  rijv 
xapSfyv  xiigioq  dy%ivaq  xpatvoum,  bxb  Si 
ri jq  xaxiyq  *  rou  aSpearoq  dXCav  xal  StSyfLO- 
viav  6  Supibq  xaxbv  i04Xxerat  Ir epov  ■  xal 


teat,  copiosior  autem  sanguis  per  cibos  et  cor¬ 
poris  incrementum  affluat,  tunc  effluvio  carens 
propter  copiam  ad  cor  et  septum  transversum 
resilit.  Ubi  igitur  haec  oppleta  fuerint,  cor 
obstupescit,  unde  torpor  et  ex  torpore  de¬ 
mentia  invadit.  Non  secus  ac  si  quis  diutius 
sedeat,  ex  coxis  ac  femoribus  in  tibias  et  pedes 
depressus  sanguis  torporem  adfert,  ex  quo  pe¬ 
des  ad  ingrediendum  impotentes  redduntur, 
donec  sanguis  ad  eos  reverterit,  qui  celerrime 
recurrit,  si  in  aqua  frigida  steterit,  quae  mal¬ 
leolos  superet.  Hic  igitur  torpor  facile  repelli¬ 
tur-:  cito  enim,  propter  venarum  rectitudinem 
recurrit,  locusque  hic  corporis  praecipuus  non 
habetur.  At  ex  corde  et  septo  transverso  tarde 
recurrit,  cum  venae  obliquae  sint  et  locus  prae¬ 
cipuus  et  ad  delirium  ac  insaniam  opportunus. 
Cum  autem  hae  partes  oppletae  fuerint,  horror 
cum  febre  invadit.  Quae  cum  ita  se  habeant, 
ob  acutam  quidem  inflammationem  insanit,  ob 
putredinem  caedem  amat,  ob  caliginem  terretur 
et  timet,  ob  oppressionem  vero,  quae  circa  cor 
est,  suffocationem  sibi  parant,  ob  sanguinis 
autem  vitium  animus  anxietudine  et  impotentia 
conflictatur  et  malum  aliud  sibi  contrahit  et 
horrenda  exclamant  et  in  puteos  insilire  iubent 
et  se  strangulare,  quippe  quae  praestantiora  sint 
et  omnis  generis  utilitatem  habeant.  Interdum 
vero  citra  spectra  voluptas  quaedam  mortis  tan- 


Qo(iepd  bkoMfyuci,  xai  xekeOouci  &kk eaSa/ 
ig  Qptara  xai  ay%e<rOai,  '  Sire  d/ieivova  re 
t6vra  raura  xai  '  ypefyv  t%ovra  iravTofyv 
bx6re  St  Siveu  (puvraa/iciruv  i \Sov i\  ng,  at^ 
tjg  tpgi  rou  Qavarou  iiatrep  rtvog  dyadou. 
bpovyisciatig  St  rijg  &v6p&rov,  rij  'ApripuSi 
ai  yuvalxeg  &kka  re  «roAAd:  xai  rd  xovhj- 
rekearara  rSv  i/iarim  xaOiepofoi  xekeubv- 
rav  r&v  fiavrtav  *  tt-arare6/ievai.  *  'H  Se 
rvjcSc  cixcikXayif ,  bxbrav  ri  fi>l  tfiTroSity 
rou  ai/iarog  ryi/  isr bppucnv.  KsA eOa  S'  lyaye 
rdg  irapMvoug,  bxbrav  n  roiouro  ir&ayaai, 
i>g  rd%wra  ijuvorxijaai  dvSpaci  •  ijv  ydp  xu- 
tjrum,  Oyiteg  ytyvovrar  ei  Se  /ii),  'vj  cipea 
r %  !j(Sy  ‘i)  bkiyip  barepov  ak&aovrai-  rtov  St 
i/vSpufitvav  yuvaixdv  ai  arelpai  raura  sra- 
ayfiuai. 


quam  boni  cuiusdam  expetendae  incedit.  Re- 
deunte  autem  ad  mentem  muliere,  foeminae 
alia  multa  et  -vestimentorum,  quae  pretiosissi¬ 
ma  sunt,  Dianae  consecrant,  a  vatibus  id  ra¬ 
bentibus  deceptae.  Huius  autem  morbi  liberatio 
est,  cum  nibil  sanguinis  effluxui  impedimento 
sit.  Equidem  virginibus  suadeo,  quibus  tale 
quid  accidit,  ut  quam  citissime  cuni  viro  con- 
iungantur.  Si  enim  conceperint,  sanae  reddun¬ 
tur.  Sin  minus,  aut  cum  pubertate  simul,  aut 
paulo  post  tentabuntur.  E  mulieribus  vero  viro 
nuptis,  sterilibus  ista  accidunt 


ADDENDA  ET  CORRIGENDA. 


CONTINENTUR  VOLUMINE  SECUNDO